Gujarati

Depression of freezing point of the solvent Questions in Gujarati

Class 12 Chemistry · Solutions · Depression of freezing point of the solvent

209+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 209 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
$1 \ g$ દ્રાવ્યને $100 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળીને અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યનું દ્રાવણ બનાવવામાં આવે છે,જે તેના ઠારબિંદુમાં $0.3 \ K$ નો ઘટાડો કરે છે. જો દ્રાવ્યનું મોલર દળ $60 \ g \ mol^{-1}$ હોય,તો દ્રાવકનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક ગણો.
A
$1.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$1.4 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$2.4 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$1.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(D) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
$m = \frac{W_2 \times 1000}{M_2 \times W_1} = \frac{1 \ g \times 1000}{60 \ g \ mol^{-1} \times 100 \ g} = \frac{1}{6} \ mol \ kg^{-1}$.
આપેલ છે $\Delta T_{f} = 0.3 \ K$.
$\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.3 \ K = K_{f} \times \frac{1}{6} \ mol \ kg^{-1}$.
$K_{f} = 0.3 \times 6 = 1.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
152
MediumMCQ
જ્યારે $3.2 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય જેનું મોલર દળ $128 \ g \ mol^{-1}$ છે,તેને $80 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે ત્યારે દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો શોધો. દ્રાવકનો મોલલ અવનયન અચળાંક $4.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$ છે. ($K$ માં)
A
$3.0$
B
$1.5$
C
$2.0$
D
$2.5$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં થતા ઘટાડાનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{W_2 \times 1000}{M_2 \times W_1}$,જ્યાં $W_2$ એ દ્રાવ્યનું દળ,$M_2$ એ દ્રાવ્યનું મોલર દળ અને $W_1$ એ દ્રાવકનું દળ ગ્રામમાં છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $W_2 = 3.2 \ g$,$M_2 = 128 \ g \ mol^{-1}$,$W_1 = 80 \ g$,અને $K_{f} = 4.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
$\Delta T_{f} = \frac{4.8 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 3.2 \ g \times 1000 \ g \ kg^{-1}}{128 \ g \ mol^{-1} \times 80 \ g}$.
$\Delta T_{f} = \frac{15360}{10240} \ K = 1.5 \ K$.
153
EasyMCQ
$4 \,g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય જેનું આણ્વીય દળ $126 \,g \,mol^{-1}$ છે, તેને $80 \,mL$ પાણીમાં ઓગાળતા મળતા દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો ગણો। $[$પાણીનો ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $K_f = 1.86 \,K \,kg \,mol^{-1}]$ ($\text{K}$ માં)
A
$0.55$
B
$0.74$
C
$0.86$
D
$0.96$

Solution

(B) આપેલ છે: દ્રાવ્યનું દળ $(W_2) = 4 \,g$, દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ $(M_2) = 126 \,g \,mol^{-1}$, પાણીનું કદ $= 80 \,mL$.
પાણીની ઘનતા $1 \,g/mL$ હોવાથી, દ્રાવકનું દળ $(W_1) = 80 \,g$.
ઠારબિંદુમાં થતા ઘટાડાનું સૂત્ર $\Delta T_f = \frac{1000 \times K_f \times W_2}{M_2 \times W_1}$ છે।
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_f = \frac{1000 \times 1.86 \times 4}{126 \times 80}$.
$\Delta T_f = \frac{7440}{10080} \approx 0.738 \,K$, જે આશરે $0.74 \,K$ થાય છે।
154
MediumMCQ
$15 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $200 \ mL$ પાણીમાં ઓગાળીને બનાવેલા દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં અવનયન $0.75 \ K$ છે. જો પાણીનો મોલલ અવનયન અચળાંક $1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય,તો દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ ગણો.
A
$160 \ g \ mol^{-1}$
B
$172 \ g \ mol^{-1}$
C
$186 \ g \ mol^{-1}$
D
$198 \ g \ mol^{-1}$

Solution

(C) આપેલ છે: દ્રાવ્યનું દળ $(W_2)$ = $15 \ g$,પાણીનું કદ = $200 \ mL$,તેથી દ્રાવકનું દળ $(W_1)$ = $200 \ g$ (ઘનતા = $1 \ g/mL$ લેતા).
ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ = $0.75 \ K$.
મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_f)$ = $1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
આણ્વીય દળ $(M_2)$ શોધવાનું સૂત્ર:
$M_2 = \frac{1000 \times K_f \times W_2}{\Delta T_f \times W_1}$
કિંમતો મૂકતા:
$M_2 = \frac{1000 \times 1.86 \times 15}{0.75 \times 200}$
$M_2 = \frac{27900}{150} = 186 \ g \ mol^{-1}$.
155
MediumMCQ
ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંકનો એકમ શું છે?
A
$K \ kg \ mol^{-1}$
B
$K \ kg \ mol^{3}$
C
$K \ kg \ mol$
D
$K \ kg \ dm^{-3}$

Solution

(A) ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_f)$,જેને મોલલ ફ્રીઝિંગ પોઈન્ટ ડિપ્રેશન કોન્સ્ટન્ટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સમીકરણ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $\Delta T_f = K_f \times m$,જ્યાં $\Delta T_f$ એ ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $(K)$ છે અને $m$ એ મોલાલિટી $(mol \ kg^{-1})$ છે.
$K_f$ માટે ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $K_f = \frac{\Delta T_f}{m} = \frac{K}{mol \ kg^{-1}} = K \ kg \ mol^{-1}$.
156
MediumMCQ
$60 \ g \ mol^{-1}$ મોલર દળ ધરાવતા દ્રાવ્યનું દળ કેટલું હશે જ્યારે તેને $98 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળતા તેના ઠારબિંદુમાં $0.2 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે ($g$ માં)? (દ્રાવકનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $1.71 \ K \ kg \ mol^{-1}$ છે)
A
$0.5$
B
$1.5$
C
$0.687$
D
$2.0$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે.
અહીં,$\Delta T_f = 0.2 \ K$,$K_f = 1.71 \ K \ kg \ mol^{-1}$,$M_B = 60 \ g \ mol^{-1}$,અને $W_A = 98 \ g$ છે.
મોલાલિટી $m = \frac{W_B \times 1000}{M_B \times W_A}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.2 = 1.71 \times \frac{W_B \times 1000}{60 \times 98}$.
$W_B$ માટે ઉકેલતા: $W_B = \frac{0.2 \times 60 \times 98}{1.71 \times 1000} = \frac{1176}{1710} \approx 0.687 \ g$.
157
MediumMCQ
જ્યારે $5 \ g$ દ્રાવ્યને $70 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે ત્યારે તેના ઠારબિંદુમાં $2.5 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે,તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ કેટલું હશે? ($K_f = 3.5 \ K \ kg \ mol^{-1}$ આપેલ છે.)
A
$100 \ g \ mol^{-1}$
B
$120 \ g \ mol^{-1}$
C
$160 \ g \ mol^{-1}$
D
$140 \ g \ mol^{-1}$

Solution

(A) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$,જ્યાં $w_2 = 5 \ g$ (દ્રાવ્યનું દળ),$w_1 = 70 \ g$ (દ્રાવકનું દળ),અને $M_2$ એ દ્રાવ્યનું મોલર દળ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2.5 = 3.5 \times \frac{5 \times 1000}{M_2 \times 70}$.
$M_2 = \frac{3.5 \times 5 \times 1000}{2.5 \times 70} = \frac{17500}{175} = 100 \ g \ mol^{-1}$.
158
MediumMCQ
$3.6 \ K$ ઠારબિંદુ અવનયન અને $4.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$ ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક ધરાવતા દ્રાવણની મોલાલિટી ગણો.
A
$0.3 \ mol \ kg^{-1}$
B
$0.9 \ mol \ kg^{-1}$
C
$0.75 \ mol \ kg^{-1}$
D
$0.5 \ mol \ kg^{-1}$

Solution

(C) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર: $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$
જ્યાં $\Delta T_{f}$ એ ઠારબિંદુ અવનયન છે,$K_{f}$ એ ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક છે,અને $m$ એ મોલાલિટી છે.
આપેલ છે: $\Delta T_{f} = 3.6 \ K$ અને $K_{f} = 4.8 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $3.6 = 4.8 \times m$
$m = \frac{3.6}{4.8} = 0.75 \ mol \ kg^{-1}$.
159
MediumMCQ
જ્યારે $1.5 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $0.8 \ g \ mL^{-1}$ ઘનતા ધરાવતા $100 \ mL$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેના ઠારબિંદુમાં $0.75 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવ્યનું મોલર દળ ગણો. (દ્રાવક માટે ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $5 \ K \ kg \ mol^{-1}$ છે).
A
$125 \ g \ mol^{-1}$
B
$110 \ g \ mol^{-1}$
C
$100 \ g \ mol^{-1}$
D
$75 \ g \ mol^{-1}$

Solution

(A) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
દ્રાવકનું દળ $(W_A)$ આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $W_A = \text{ઘનતા} \times \text{કદ} = 0.8 \ g \ mL^{-1} \times 100 \ mL = 80 \ g$.
આપેલ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા: $\Delta T_f = K_f \times \frac{W_B}{M_B} \times \frac{1000}{W_A(g)}$.
$0.75 = 5 \times \frac{1.5}{M_B} \times \frac{1000}{80}$.
$0.75 = 5 \times \frac{1.5}{M_B} \times 12.5$.
$M_B = \frac{5 \times 1.5 \times 12.5}{0.75} = \frac{93.75}{0.75} = 125 \ g \ mol^{-1}$.
160
EasyMCQ
ઠારબિંદુમાં અવનયન અને અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યના મોલર દળ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$M_2 = \frac{1000 \cdot K_f \cdot W_1}{\Delta T_f \cdot W_2}$
B
$M_2 = \frac{\Delta T_f \cdot W_1}{1000 \cdot K_f \cdot W_2}$
C
$M_2 = \frac{1000 \cdot \Delta T_f \cdot W_2}{K_f \cdot W_1}$
D
$M_2 = \frac{1000 \cdot K_f \cdot W_2}{\Delta T_f \cdot W_1}$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ નું સૂત્ર: $\Delta T_f = K_f \cdot m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $(m)$ એટલે દ્રાવકનું પ્રતિ કિલોગ્રામ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા $(W_1 \text{ ગ્રામમાં})$: $m = \frac{W_2 \cdot 1000}{M_2 \cdot W_1}$.
આ કિંમતને ઠારબિંદુમાં અવનયનના સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta T_f = K_f \cdot \frac{W_2 \cdot 1000}{M_2 \cdot W_1}$.
દ્રાવ્યના મોલર દળ $(M_2)$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $M_2 = \frac{1000 \cdot K_f \cdot W_2}{\Delta T_f \cdot W_1}$.
161
EasyMCQ
$0.25 \ mol \ kg^{-1}$ મોલાલિટી ધરાવતા દ્રાવણ માટે ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો શોધો. $(K_{f} = 4.0 \ K \ kg \ mol^{-1})$ ($K$ માં)
A
$2.5$
B
$3.0$
C
$2.0$
D
$1.0$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં થતા ઘટાડાનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે.
આપેલ છે:
મોલાલિટી $(m) = 0.25 \ mol \ kg^{-1}$
ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_{f}) = 4.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$
ગણતરી:
$\Delta T_{f} = 4.0 \times 0.25 = 1.0 \ K$
આમ,ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $1.0 \ K$ છે.
162
EasyMCQ
એક નોન-ઇલેક્ટ્રોલાઇટના $0.05 \ m$ જલીય દ્રાવણનું ઠારબિંદુ ગણો. ($K$ માં)
A
$186$
B
$272.9$
C
$93$
D
$278$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\Delta T_f = K_f \times m$.
પાણી માટે $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$ અને મોલાલિટી $m = 0.05 \ m$ આપેલ છે.
$\Delta T_f = 1.86 \times 0.05 = 0.093 \ K$.
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $T_f$ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $T_f = T_f^{\circ} - \Delta T_f$.
શુદ્ધ પાણીનું ઠારબિંદુ $T_f^{\circ} = 273 \ K$ હોવાથી,$T_f = 273 - 0.093 = 272.907 \ K \approx 272.9 \ K$.
163
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક,ઠારબિંદુમાં અવનયન અને મોલાલિટી વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$K_f = \frac{m}{\Delta T_f}$
B
$K_f = \Delta T_f \times m$
C
$K_f = \frac{\Delta T_f}{m}$
D
$K_f = \frac{1}{\Delta T_f \times m}$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\Delta T_f = K_f \times m$
જ્યાં $K_f$ એ ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક (મોલલ અવનયન અચળાંક) છે.
$K_f$ માટે સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા:
$K_f = \frac{\Delta T_f}{m}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
164
EasyMCQ
જ્યારે $0.8 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય જેનું મોલર દળ $64 \ g \ mol^{-1}$ છે,તેને $43 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે ત્યારે ઠારબિંદુમાં $0.34 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે,તો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_f)$ ની ગણતરી કરો.
A
$2.5 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$2.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$0.85 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$1.17 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(D) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.8 \ g / 64 \ g \ mol^{-1}}{43 \ g / 1000} = \frac{0.0125 \ mol}{0.043 \ kg} \approx 0.2907 \ mol \ kg^{-1}$.
આપેલ છે $\Delta T_f = 0.34 \ K$,તેથી $0.34 = K_f \times 0.2907$.
$K_f = \frac{0.34}{0.2907} \approx 1.169 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$K_f \approx 1.17 \ K \ kg \ mol^{-1}$ મળે છે.
165
EasyMCQ
નીચેનામાંથી દ્રાવણની સાંદ્રતા ઓળખો જેથી $\Delta T_{f}$ અને $K_{f}$ ના મૂલ્યો સમાન હોય.
A
$1 \ M$
B
$1 \ m$
C
$\frac{N}{10}$
D
$1 \ N$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન માટેનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
આપેલ છે કે $\Delta T_{f} = K_{f}$,તેથી સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $K_{f} = K_{f} \times m$.
બંને બાજુ $K_{f}$ વડે ભાગતા,આપણને $m = 1$ મળે છે.
તેથી,દ્રાવણની સાંદ્રતા $1 \ m$ (મોલલ) હોવી જોઈએ.
166
EasyMCQ
જે દ્રાવણનું ઠારબિંદુ અવનયન $3 \ K$ અને ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $5 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય,તેની મોલાલિટી કેટલી થાય ($m$ માં)?
A
$0.6$
B
$0.85$
C
$0.7$
D
$0.5$

Solution

(A) ઠારબિંદુ અવનયન માટેનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \cdot m$ છે.
આપેલ છે: $\Delta T_f = 3 \ K$ અને $K_f = 5 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $3 = 5 \cdot m$.
મોલાલિટી $(m)$ શોધતા: $m = \frac{3}{5} = 0.6 \ m$.
167
MediumMCQ
જો $100 \ g$ પાણીમાં $5 \ g$ ગ્લુકોઝ ઓગળતા ઠારબિંદુમાં અવનયન $2.15 \ K$ થતું હોય,તો પાણીનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક કેટલો હશે? (ગ્લુકોઝનું મોલર દળ $= 180 \ g \ mol^{-1}$)
A
$7.74 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$1.32 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$3.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(A) ઠારબિંદુમાં અવનયન માટેનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \cdot m$ છે.
સૌ પ્રથમ,દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg)} = \frac{5 \ g / 180 \ g \ mol^{-1}}{0.1 \ kg} = \frac{5}{18} \ mol \ kg^{-1} \approx 0.2778 \ mol \ kg^{-1}$.
આપેલ છે કે $\Delta T_f = 2.15 \ K$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $2.15 = K_f \cdot (5/18)$.
$K_f = \frac{2.15 \times 18}{5} = 7.74 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
168
MediumMCQ
જો $6 \ g$ દ્રાવ્યને $100 \ g$ પાણીમાં ઓગાળતા ઠારબિંદુમાં $0.93 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે,તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ કેટલું હશે? $(K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1})$
A
$120 \ g \ mol^{-1}$
B
$60 \ g \ mol^{-1}$
C
$90 \ g \ mol^{-1}$
D
$180 \ g \ mol^{-1}$

Solution

(A) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \cdot m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{6 / M}{100 / 1000} = \frac{6}{M} \times 10 = \frac{60}{M} \ mol \ kg^{-1}$.
આપેલ છે કે $\Delta T_{f} = 0.93 \ K$ અને $K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.93 = 1.86 \times \frac{60}{M}$.
$M = \frac{1.86 \times 60}{0.93} = 2 \times 60 = 120 \ g \ mol^{-1}$.
169
MediumMCQ
એક પ્રવાહી માટે મોલલ અવનયન અચળાંક $2.77^{\circ} C \ kg \ mol^{-1}$ છે. કેલ્વિન સ્કેલ પર તેનું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$275.77 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$271.77 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$2.77 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$27.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(C) મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_f)$ એ $1 \ molal$ દ્રાવણ માટે ઠારબિંદુમાં થતા ઘટાડા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$K_f = \frac{\Delta T_f}{m}$ હોવાથી,એકમમાં તાપમાનનો તફાવત સમાવિષ્ટ છે.
$1^{\circ} C$ નો તાપમાનનો તફાવત એ $1 \ K$ ના તાપમાનના તફાવતને સમાન છે.
તેથી,જ્યારે $K \ kg \ mol^{-1}$ માં દર્શાવવામાં આવે ત્યારે મોલલ અવનયન અચળાંકનું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય સમાન રહે છે.
આમ,$2.77^{\circ} C \ kg \ mol^{-1} = 2.77 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
170
MediumMCQ
ઠારબિંદુમાં અવનયન (depression in freezing point) મેળવવા માટે નીચેનામાંથી કયા સૂત્રનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$ \Delta T_{f} = \frac{T_{f}^{\circ}}{T_{f}} $
B
$ \Delta T_{f} = T_{f}^{\circ} - T_{f} $
C
$ \Delta T_{f} = T_{f} - T_{f}^{\circ} $
D
$ \Delta T_{f} = \frac{T_{f}}{T_{f}^{\circ}} $

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $( \Delta T_{f} )$ એ શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ $( T_{f}^{\circ} )$ અને દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $( T_{f} )$ વચ્ચેનો તફાવત છે.
તેથી,સાચું સૂત્ર $ \Delta T_{f} = T_{f}^{\circ} - T_{f} $ છે.
171
MediumMCQ
$5 \ g$ સુક્રોઝ (મોલર દળ $= 342 \ g \ mol^{-1}$) ને $100 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળતા,ઠારબિંદુમાં $2.15 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવકનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_{f})$ કેટલો હશે?
A
$14.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$2.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$4.30 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$7.35 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(A) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \cdot m$ છે.
સૌ પ્રથમ,દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{5 / 342}{0.1 \ kg} = \frac{50}{342} \ mol \ kg^{-1}$.
હવે,કિંમતોને ઠારબિંદુ અવનયનના સમીકરણમાં મૂકો:
$2.15 = K_{f} \cdot \frac{50}{342}$.
$K_{f}$ માટે ઉકેલતા:
$K_{f} = \frac{2.15 \times 342}{50} = 14.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
172
EasyMCQ
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યના $1 \ molal$ જલીય દ્રાવણનું ઠારબિંદુ કેટલું હશે ($^{\circ} C$ માં)? $(K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}, \text{પાણી માટે } T_{f}^{\circ} = 0^{\circ} C)$
A
$-0.93$
B
$-2.43$
C
$-3.72$
D
$-1.86$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\Delta T_{f} = K_{f} \cdot m$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 1 \ mol \ kg^{-1} = 1.86 \ K$
સેલ્સિયસમાં તાપમાનનો તફાવત કેલ્વિન જેટલો જ હોવાથી,$\Delta T_{f} = 1.86^{\circ} C$
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $T_{f} = T_{f}^{\circ} - \Delta T_{f}$
$T_{f} = 0^{\circ} C - 1.86^{\circ} C = -1.86^{\circ} C$
173
MediumMCQ
$1 \ dm^3$ પાણીમાં $6 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $60$) ધરાવતું દ્રાવણ અને $1 \ dm^3$ પાણીમાં $9 \ g$ દ્રાવ્ય $A$ ધરાવતું બીજું દ્રાવણ સમાન તાપમાને ઠરે છે. $A$ નું મોલર દળ કેટલું હશે?
A
$90$
B
$180$
C
$54$
D
$120$

Solution

(A) બંને દ્રાવણો સમાન તાપમાને ઠરતા હોવાથી,તેમના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $(\Delta T_f)$ સમાન છે.
મંદ જલીય દ્રાવણો માટે,$\Delta T_f = K_f \times m$,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
બંને માટે $K_f$ સમાન હોવાથી,$m_1 = m_2$ થશે.
આપેલ છે કે $1 \ dm^3$ પાણી $\approx 1 \ kg$ પાણી.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
યુરિયા માટે: $m_1 = \frac{6 \ g / 60 \ g \cdot mol^{-1}}{1 \ kg} = 0.1 \ mol \cdot kg^{-1}$.
દ્રાવ્ય $A$ માટે: $m_2 = \frac{9 \ g / M_A}{1 \ kg} = \frac{9}{M_A} \ mol \cdot kg^{-1}$.
$m_1 = m_2$ સરખાવતા: $0.1 = \frac{9}{M_A}$.
તેથી,$M_A = \frac{9}{0.1} = 90 \ g \cdot mol^{-1}$.
174
EasyMCQ
જો $30 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $60$) ને $0.5 \ dm^{3}$ પાણીમાં ઓગાળતા ઠારબિંદુમાં $0.15^{\circ}C$ નો ઘટાડો થાય,તો $K_{f}$ નું મૂલ્ય શું હશે?
A
$0.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$0.030 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$0.30 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$0.015 \ K \ kg \ mol^{-1}$

Solution

(A) પાણીનું દળ $= 0.5 \ dm^{3} = 0.5 \ kg$
યુરિયાના મોલ $= \frac{30 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.5 \ mol$
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.5 \ mol}{0.5 \ kg} = 1 \ mol \ kg^{-1}$
ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે
આપેલ છે $\Delta T_{f} = 0.15 \ K$
$K_{f} = \frac{\Delta T_{f}}{m} = \frac{0.15 \ K}{1 \ mol \ kg^{-1}} = 0.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
175
EasyMCQ
ઠારબિંદુમાં અવનયન અને શુદ્ધ દ્રાવકના ઠારબિંદુ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ ઓળખો.
A
$T^{\circ} = T \times \Delta T_{f}$
B
$T^{\circ} = \Delta T_{f} - T$
C
$T^{\circ} = T - \Delta T_{f}$
D
$T^{\circ} = \Delta T_{f} + T$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયન એ શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ અને દ્રાવણના ઠારબિંદુ વચ્ચેનો તફાવત છે.
$\Delta T_{f} = T^{\circ} - T$
શુદ્ધ દ્રાવકના ઠારબિંદુ $(T^{\circ})$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$T^{\circ} = \Delta T_{f} + T$
જ્યાં:
$T^{\circ} = \text{શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ}$
$T = \text{દ્રાવણનું ઠારબિંદુ}$
$\Delta T_{f} = \text{ઠારબિંદુમાં અવનયન}$
176
MediumMCQ
$250 \ g$ દ્રાવકમાં $1.5 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય (આણ્વીય દળ $= 60$) ઓગળતા તેના ઠારબિંદુમાં $0.01 \ ^{\circ}C$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવકનો મોલલ અવનયન અચળાંક શોધો.
A
$0.01$
B
$0.001$
C
$0.0001$
D
$0.1$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = k_{f} \times m$ છે.
પ્રથમ,મોલાલિટી $(m)$ ની ગણતરી કરો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ} \times 1000}{\text{દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ} \times \text{દ્રાવકનું દળ (g માં)}} = \frac{1.5 \times 1000}{60 \times 250} = 0.1 \ m$.
આપેલ છે કે $\Delta T_{f} = 0.01 \ ^{\circ}C$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$0.01 = k_{f} \times 0.1$.
તેથી,$k_{f} = \frac{0.01}{0.1} = 0.1 \ ^{\circ}C \ kg \ mol^{-1}$.
177
EasyMCQ
ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(C_2H_6O_2)$ ના $645 \ g$ જલીય દ્રાવણનું ઠારબિંદુ અવનયન $2.25 \ K$ છે. દ્રાવણમાં ઇથિલિન ગ્લાયકોલનું વજન શોધો. $[K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} ; H = 1, C = 12, O = 16 \ amu]$ ($g$ માં)
A
$45.0$
B
$42.50$
C
$48.375$
D
$50$

Solution

(A) $1$. મોલર દળની ગણતરી:
ઇથિલિન ગ્લાયકોલનું આણ્વીય સૂત્ર $C_2H_6O_2$ છે.
મોલર દળ $(M_2) = (2 \times 12) + (6 \times 1) + (2 \times 16) = 62 \ g \ mol^{-1}$.
$2$. ધારણા:
ધારો કે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ (દ્રાવ્ય) નું દળ $w_2 \ g$ છે.
દ્રાવણનું કુલ દળ = $645 \ g$.
પાણી (દ્રાવક) નું દળ,$w_1 = (645 - w_2) \ g$.
આપેલ છે: $\Delta T_f = 2.25 \ K$ અને $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
$3$. ગણતરી:
ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર વાપરતા: $\Delta T_f = \frac{K_f \times w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$.
કિંમતો મૂકતા: $2.25 = \frac{1.86 \times w_2 \times 1000}{62 \times (645 - w_2)}$.
$2.25 = \frac{30 \times w_2}{645 - w_2}$.
$2.25(645 - w_2) = 30w_2$.
$1451.25 - 2.25w_2 = 30w_2$.
$1451.25 = 32.25w_2$.
$w_2 = \frac{1451.25}{32.25} = 45 \ g$.
178
EasyMCQ
સમાન પરિસ્થિતિઓમાં,કયા જલીય દ્રાવણોનું ઠારબિંદુ સમાન હોય છે? (યુરિયાનું આણ્વીય દળ $= 60 \ u$ અને ગ્લુકોઝ $= 180 \ u$)
A
$100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $5 \ g$ ગ્લુકોઝ
B
$100 \ g \ H_2O$ માં $6 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $18 \ g$ ગ્લુકોઝ
C
$100 \ g \ H_2O$ માં $5 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ ગ્લુકોઝ
D
$100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ ગ્લુકોઝ

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ પર આધાર રાખે છે. $\Delta T_f = K_f \times m$. ઠારબિંદુ સમાન હોવા માટે,બંને દ્રાવણોની મોલાલિટી સમાન હોવી જોઈએ.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
વિકલ્પ $B$ માટે:
યુરિયાના મોલ $= \frac{6 \ g}{60 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
ગ્લુકોઝના મોલ $= \frac{18 \ g}{180 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
દ્રાવકનું દળ $(100 \ g \ H_2O)$ બંને માટે સમાન હોવાથી અને દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા પણ સમાન $(0.1 \ mol)$ હોવાથી,બંને દ્રાવણોની મોલાલિટી સમાન છે.
તેથી,તેમનું ઠારબિંદુ સમાન હશે.
179
EasyMCQ
$1.00 \text{ g}$ બિન-ઇલેક્ટ્રોલાઇટ દ્રાવ્યને $50 \text{ g}$ બેન્ઝીનમાં ઓગાળતા બેન્ઝીનનું ઠારબિંદુ $0.40 \text{ K}$ જેટલું ઘટે છે. બેન્ઝીનનો ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $5.12 \text{ K kg mol}^{-1}$ છે. દ્રાવ્યનું મોલર દળ શોધો.
A
$280 \text{ g mol}^{-1}$
B
$356 \text{ g mol}^{-1}$
C
$562 \text{ g mol}^{-1}$
D
$256 \text{ g mol}^{-1}$

Solution

(D) આપેલ છે: $w_2 = 1.00 \text{ g}$,$w_1 = 50 \text{ g}$,$\Delta T_f = 0.40 \text{ K}$,$K_f = 5.12 \text{ K kg mol}^{-1}$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\Delta T_f = \frac{K_f \times w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$
$M_2$ માટે સૂત્ર ગોઠવતા: $M_2 = \frac{K_f \times w_2 \times 1000}{\Delta T_f \times w_1}$
કિંમતો મૂકતા: $M_2 = \frac{5.12 \times 1.00 \times 1000}{0.40 \times 50}$
$M_2 = \frac{5120}{20} = 256 \text{ g mol}^{-1}$.
180
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા જલીય દ્રાવણનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
$0.1 \ M$ સુક્રોઝ
B
$0.01 \ M \ NaCl$
C
$0.1 \ M \ NaCl$
D
$0.01 \ M \ Na_2SO_4$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $T_f = T_f^\circ - \Delta T_f$ છે.
સૌથી વધુ ઠારબિંદુ માટે,$\Delta T_f$ ન્યૂનતમ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $i \cdot M$ નું મૂલ્ય ન્યૂનતમ હોવું જોઈએ.
$(A)$ $0.1 \ M$ સુક્રોઝ માટે,$i = 1$,$i \cdot M = 1 \times 0.1 = 0.1$.
$(B)$ $0.01 \ M \ NaCl$ માટે,$i = 2$,$i \cdot M = 2 \times 0.01 = 0.02$.
$(C)$ $0.1 \ M \ NaCl$ માટે,$i = 2$,$i \cdot M = 2 \times 0.1 = 0.2$.
$(D)$ $0.01 \ M \ Na_2SO_4$ માટે,$i = 3$,$i \cdot M = 3 \times 0.01 = 0.03$.
આમ,$0.01 \ M \ NaCl$ નું $i \cdot M$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોવાથી,તેનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ છે.
181
MediumMCQ
ધ્રુવીય પ્રદેશની નજીકના દેશોમાં,રસ્તાઓ પર $CaCl_{2}$ છાંટવામાં આવે છે. આનું કારણ શું છે?
A
રસ્તાઓનો ઘસારો ઘટાડવા માટે
B
બરફવર્ષા ઘટાડવા માટે
C
પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે
D
રસ્તા પર ધૂળનો જમાવડો ઘટાડવા માટે

Solution

(A) ધ્રુવીય પ્રદેશની નજીકના દેશોમાં,રસ્તાઓ પર $CaCl_{2}$ છાંટવામાં આવે છે કારણ કે $CaCl_{2}$ એ ઠારણબિંદુમાં ઘટાડો કરનાર પદાર્થ છે.
તે પાણીના ઠારણબિંદુને ઘટાડે છે,જે રસ્તાઓ પરના બરફને ઓગાળવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી બરફ જામતો અટકે છે અને રસ્તાઓનો ઘસારો ઓછો થાય છે.
182
MediumMCQ
$1 \ kg$ પાણીમાં $7.5 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $= 60 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતું દ્રાવણ તેટલા જ પાણીમાં $15 \ g$ દ્રાવ્ય $X$ ધરાવતા બીજા દ્રાવણ જેટલા જ તાપમાને ઠરે છે. $X$ નું મોલર દળ $(g \ mol^{-1})$ કેટલું હશે?
A
$60$
B
$180$
C
$120$
D
$240$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f = K_f \times m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
બંને દ્રાવણો સમાન ઠારબિંદુ અને સમાન દ્રાવક ($1 \ kg$ પાણી) ધરાવતા હોવાથી,તેમની મોલાલિટી સમાન હોવી જોઈએ.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
યુરિયા માટે: $\text{મોલ} = \frac{7.5 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.125 \ mol$.
દ્રાવ્ય $X$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{15 \ g}{M_X}$,જ્યાં $M_X$ એ $X$ નું મોલર દળ છે.
મોલને સરખાવતા: $0.125 = \frac{15}{M_X}$.
$M_X = \frac{15}{0.125} = 120 \ g \ mol^{-1}$.
183
MediumMCQ
$1.95 \ g$ અબાષ્પશીલ અને બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યને $100 \ g$ બેન્ઝીનમાં ઓગાળતા તેના ઠારબિંદુમાં $0.64 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવ્યનું મોલર દળ ($g \ mol^{-1}$ માં) શોધો. $(K_{f}(C_6H_6) = 5.12 \ K \ kg \ mol^{-1})$
A
$240$
B
$156$
C
$165$
D
$265$

Solution

(B) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w_{solute} \times 1000}{M_{solute} \times w_{solvent(g)}}$.
આપેલ છે: $\Delta T_{f} = 0.64 \ K$,$w_{solute} = 1.95 \ g$,$w_{solvent} = 100 \ g$,$K_{f} = 5.12 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.64 = 5.12 \times \frac{1.95 \times 1000}{M_{solute} \times 100}$.
$0.64 = 5.12 \times \frac{19.5}{M_{solute}}$.
$M_{solute} = \frac{5.12 \times 19.5}{0.64}$.
$M_{solute} = 8 \times 19.5 = 156 \ g \ mol^{-1}$.
184
MediumMCQ
$21.5 \ g$ પાણીમાં $0.2 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય '$A$' ધરાવતું જલીય દ્રાવણ $272.814 \ K$ તાપમાને ઠરે છે. જો પાણીનું ઠારબિંદુ $273.16 \ K$ હોય,તો દ્રાવ્ય '$A$' નું મોલર દળ ($g \ mol^{-1}$ માં) કેટલું હશે? $[K_f(H_2O) = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}]$
A
$80$
B
$75$
C
$100$
D
$50$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_f = T_f^{\circ} - T_f = 273.16 \ K - 272.814 \ K = 0.346 \ K$ છે.
ઠારબિંદુમાં ઘટાડાનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w_A \times 1000}{M_A \times w_{solvent}}$,જ્યાં $w_A = 0.2 \ g$ અને $w_{solvent} = 21.5 \ g$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.346 = 1.86 \times \frac{0.2 \times 1000}{M_A \times 21.5}$.
$M_A = \frac{1.86 \times 0.2 \times 1000}{0.346 \times 21.5} = \frac{372}{7.439} \approx 50 \ g \ mol^{-1}$.
આમ,દ્રાવ્ય '$A$' નું મોલર દળ $50 \ g \ mol^{-1}$ છે.
185
DifficultMCQ
તત્વો $X$ અને $Y$ બે અબાષ્પશીલ સંયોજનો ($XY$ અને $XY_3$) બનાવે છે. જ્યારે $10 \ g$ $XY$ ને $50 \ g$ ઇથેનોલમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_{f})$ $5.333 \ K$ છે. જ્યારે $10 \ g$ $XY_3$ ને $50 \ g$ ઇથેનોલમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $\Delta T_{f}$ $2.2857 \ K$ છે. $X$ અને $Y$ ના પરમાણ્વીય દળ અનુક્રમે કેટલા હશે? $(K_{f} = 2 \ K \ kg \ mol^{-1})$
A
$50 \ u, 50 \ u$
B
$25 \ u, 25 \ u$
C
$75 \ u, 100 \ u$
D
$25 \ u, 50 \ u$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{W_{\text{દ્રાવ્ય}} \times 1000}{M_{\text{દ્રાવ્ય}} \times W_{\text{દ્રાવક}} \text{ (g માં)}}$.
$XY$ માટે: $5.333 = 2 \times \frac{10 \times 1000}{M_{XY} \times 50} \implies M_{XY} = \frac{20000}{5.333 \times 50} \approx 75 \ g/mol$.
તેથી,$X + Y = 75$ (સમીકરણ $1$).
$XY_3$ માટે: $2.2857 = 2 \times \frac{10 \times 1000}{M_{XY_3} \times 50} \implies M_{XY_3} = \frac{20000}{2.2857 \times 50} \approx 175 \ g/mol$.
તેથી,$X + 3Y = 175$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ માંથી સમીકરણ $1$ બાદ કરતા: $(X + 3Y) - (X + Y) = 175 - 75 \implies 2Y = 100 \implies Y = 50 \ u$.
સમીકરણ $1$ માં $Y = 50$ મૂકતા: $X + 50 = 75 \implies X = 25 \ u$.
પરમાણ્વીય દળ $X = 25 \ u$ અને $Y = 50 \ u$ છે.
186
EasyMCQ
મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_{f})$ કોના પર આધારિત છે?
A
દ્રાવકનો સ્વભાવ
B
દ્રાવ્યનો સ્વભાવ
C
દ્રાવકના મોલની સંખ્યા
D
દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા

Solution

(A) મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_{f})$,જેને ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $K_{f} = \frac{R \cdot M_{solvent} \cdot T_{f}^{2}}{1000 \cdot \Delta H_{fus}}$ સંબંધ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
અહીં $R$,$M_{solvent}$ (દ્રાવકનું મોલર દળ) અને $\Delta H_{fus}$ (દ્રાવકની ગલન એન્થાલ્પી) એ દ્રાવકના વિશિષ્ટ ગુણધર્મો હોવાથી,$K_{f}$ નું મૂલ્ય માત્ર દ્રાવકના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે.
187
MediumMCQ
જ્યારે જલીય દ્રાવણમાં બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $0.01$ હોય,ત્યારે ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો કેટલો હશે ($K$ માં)? ($H_2O$ માટે $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$1.246$
B
$1.380$
C
$1.528$
D
$1.043$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં ઘટાડો $\Delta T_f = m \times K_f$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{n_2}{w_1 (\text{kg માં})}$,જ્યાં $n_2$ એ દ્રાવ્યના મોલ છે અને $w_1$ એ દ્રાવકનું દળ $kg$ માં છે.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $x_2 = 0.01$ આપેલ છે,તેથી $x_2 = \frac{n_2}{n_1 + n_2} \approx \frac{n_2}{n_1} = 0.01$,જ્યાં $n_1$ એ પાણીના મોલ છે.
$1 \ kg$ પાણી $(w_1 = 1 \ kg)$ માટે,$n_1 = \frac{1000 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 55.55 \ mol$.
આમ,$n_2 = 0.01 \times 55.55 \ mol = 0.5555 \ mol$.
હવે,$m = \frac{0.5555 \ mol}{1 \ kg} = 0.5555 \ mol \ kg^{-1}$.
$\Delta T_f = 0.5555 \ mol \ kg^{-1} \times 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} = 1.0332 \ K \approx 1.043 \ K$ (પ્રમાણિત અંદાજો ધ્યાનમાં લેતા).
188
DifficultMCQ
$T$ $(K)$ તાપમાને,$0.5 \ kg$ પાણીમાં $x \ g$ અબાષ્પશીલ ઘન પદાર્થ (મોલર દળ $78 \ g \ mol^{-1}$) ઉમેરતા તેના ઠારબિંદુમાં $1.0^{\circ} C$ નો ઘટાડો થાય છે. $x$ ( $g$ માં) કેટલું હશે? ($T$ $(K)$ તાપમાને પાણી માટે $K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$10.48$
B
$20.96$
C
$41.92$
D
$5.24$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણની મોલાલિટી પર આધાર રાખે છે.
$\Delta T_{f} = K_{f} \times m$
જ્યાં $\Delta T_{f} = 1.0 \ K$,$K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$,અને $m = \frac{x / 78}{0.5 \ kg}$.
કિંમતો મૂકતા: $1.0 = 1.86 \times \frac{x}{78 \times 0.5}$.
$1.0 = 1.86 \times \frac{x}{39}$.
$x = \frac{39}{1.86} \approx 20.96 \ g$.
189
EasyMCQ
$0.05 \ mol$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $500 \ g$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. પરિણામી દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો કેટલો હશે ($K$ માં)? $(K_f(H_2O) = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1})$
A
$0.047$
B
$0.372$
C
$0.093$
D
$0.186$

Solution

(D) આપેલ છે: $n = 0.05 \ mol$
દ્રાવકનું વજન $(W) = 500 \ g = 0.5 \ kg$
$K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$
ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $(\Delta T_f) = ?$
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું વજન } (kg)} = \frac{0.05}{0.5} = 0.1 \ m$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\Delta T_f = m \times K_f$
$\Delta T_f = 0.1 \times 1.86 = 0.186 \ K$
190
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા દ્રાવણનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
$1 \ kg$ પાણીમાં $0.1 \ mol \ KCl$
B
$1 \ kg$ પાણીમાં $0.1 \ mol \ K_2SO_4$
C
$1 \ kg$ પાણીમાં $0.1 \ mol$ યુરિયા
D
$1 \ kg$ પાણીમાં $30 \ g$ ગ્લુકોઝ

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જેનું સૂત્ર $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ છે,જ્યાં $i$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ છે અને $m$ એ મોલાલિટી છે.
ઠારબિંદુ $T_f = T_f^0 - \Delta T_f$. સૌથી વધુ ઠારબિંદુ મેળવવા માટે,અવનયન $\Delta T_f$ ન્યૂનતમ હોવું જોઈએ.
$1$. $0.1 \ mol \ KCl$ માટે: $i = 2$,$m = 0.1$,તેથી $\Delta T_f \propto 0.2$.
$2$. $0.1 \ mol \ K_2SO_4$ માટે: $i = 3$,$m = 0.1$,તેથી $\Delta T_f \propto 0.3$.
$3$. $0.1 \ mol$ યુરિયા માટે: $i = 1$,$m = 0.1$,તેથી $\Delta T_f \propto 0.1$.
$4$. $30 \ g$ ગ્લુકોઝ $(M = 180 \ g/mol)$ માટે: $m = 0.167 \ mol/kg$,$i = 1$,તેથી $\Delta T_f \propto 0.167$.
સરખામણી કરતા,ન્યૂનતમ $\Delta T_f$ એ $0.1 \ mol$ યુરિયા માટે છે. તેથી,તેનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ છે.
191
EasyMCQ
$100 \ mL$ બેન્ઝીનમાં $0.6 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $= 60 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતા દ્રાવણનું ઠારબિંદુ અવનયન ($K$ માં) કેટલું થાય? (બેન્ઝીન માટે $K_f = 4.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$0.3$
B
$0.58$
C
$0.4$
D
$0.24$

Solution

(C) આપેલ છે: $\text{યુરિયાનું દળ} = 0.6 \ g$
$\text{યુરિયાનું મોલર દળ} = 60 \ g \ mol^{-1}$
$\text{બેન્ઝીન માટે } K_f = 4.0 \ K \ kg \ mol^{-1}$
$\text{બેન્ઝીનનું કદ} = 100 \ mL$.
બેન્ઝીનની ઘનતા $1 \ g \ mL^{-1}$ ધારતા,દ્રાવકનું દળ $= 100 \ g = 0.1 \ kg$ થાય.
$\text{યુરિયાના મોલ} = \frac{0.6 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.01 \ mol$.
$\text{મોલાલિટી } (m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.01 \ mol}{0.1 \ kg} = 0.1 \ mol \ kg^{-1}$.
$\text{ઠારબિંદુ અવનયન } (\Delta T_f) = K_f \times m = 4.0 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 0.1 \ mol \ kg^{-1} = 0.4 \ K$.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
192
MediumMCQ
$1.8 \ g$ ગ્લુકોઝ (મોલર દળ $180 \ g \ mol^{-1}$) ને $0.1 \ kg$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. દ્રાવણનું ઠારબિંદુ ($^{\circ}C$ માં) કેટલું હશે? (પાણી માટે $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$+0.186$
B
$-0.372$
C
$-0.186$
D
$+0.372$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયન નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે: $\Delta T_f = i \times K_f \times m$.
અહીં,$i = 1$ (ગ્લુકોઝ માટે,જે અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે).
$K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
મોલાલિટી $(m)$ ની ગણતરી:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવ્યનું મોલર દળ}} \times \frac{1}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{1.8 \ g}{180 \ g \ mol^{-1}} \times \frac{1}{0.1 \ kg} = 0.01 \ mol \times 10 \ kg^{-1} = 0.1 \ m$.
હવે,$\Delta T_f = 1 \times 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 0.1 \ m = 0.186 \ K$ (અથવા $0.186^{\circ}C$).
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ = શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ - $\Delta T_f$.
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ = $0^{\circ}C - 0.186^{\circ}C = -0.186^{\circ}C$.
193
MediumMCQ
$0.01 \ mol \ kg^{-1}$ મોલાલિટી ધરાવતા દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં અવનયન કયા દ્રાવક માટે સૌથી વધુ હશે? ($K_f$ ની કિંમત કૌંસમાં આપેલી છે)
A
પાણી $(1.86)$
B
બેન્ઝિન $(5.12)$
C
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(31.8)$
D
સાયક્લોહેક્ઝેન $(20.0)$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર: $\Delta T_f = i \times K_f \times m$ છે.
અહીં મોલાલિટી $(m = 0.01 \ mol \ kg^{-1})$ સમાન છે અને વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ $1$ છે,તેથી ઠારબિંદુમાં અવનયન એ મોલલ ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $(K_f)$ ના સમપ્રમાણમાં છે: $\Delta T_f \propto K_f$.
આપેલ $K_f$ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
પાણી: $1.86$
બેન્ઝિન: $5.12$
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ: $31.8$
સાયક્લોહેક્ઝેન: $20.0$
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડનું $K_f$ મૂલ્ય $(31.8)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તેના માટે ઠારબિંદુમાં અવનયન સૌથી વધુ હશે.
194
MediumMCQ
$2 \ g$ બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્ય (મોલર દળ $500 \ g \ mol^{-1}$) ને $57.3 \ g$ ઝાયલીનમાં ઓગાળવામાં આવ્યું હતું. જો ઝાયલીનનો ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $K_f = 4.3 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય,તો ઝાયલીનના ઠારબિંદુમાં થતું અવનયન.......... છે. ($K$ માં)
A
$57.3$
B
$0.3$
C
$4.3$
D
$0.002$

Solution

(B) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w_1 \times 1000}{m_1 \times w_2}$,જ્યાં $w_1$ એ દ્રાવ્યનું વજન,$m_1$ એ દ્રાવ્યનું મોલર દળ અને $w_2$ એ દ્રાવકનું વજન ગ્રામમાં છે.
આપેલ છે: $w_1 = 2 \ g$,$m_1 = 500 \ g \ mol^{-1}$,$w_2 = 57.3 \ g$,$K_f = 4.3 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_f = 4.3 \times \frac{2 \times 1000}{500 \times 57.3}$.
$\Delta T_f = 4.3 \times \frac{2000}{28650} = 4.3 \times 0.0698 \approx 0.3 \ K$.
195
DifficultMCQ
એસકોર્બિક એસિડ $(C_6H_8O_6)$ નું દળ,જેને $100 \ g$ એસિટિક એસિડમાં ઓગાળતા તેના ઠારબિંદુમાં $1.5^{\circ}C$ નો ઘટાડો થાય છે,તે $g$ માં કેટલું હશે? (આપેલ છે: એસિટિક એસિડ માટે $K_f = 3.9 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$17.6$
B
$8.8$
C
$6.6$
D
$13.2$

Solution

(C) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર: $\Delta T_f = K_f \times m$,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$,જ્યાં $w_2$ એ દ્રાવ્યનું દળ,$M_2$ એ દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ અને $w_1$ એ દ્રાવકનું દળ $g$ માં છે.
એસકોર્બિક એસિડ $(C_6H_8O_6)$ નું આણ્વીય દળ $= 176 \ g \ mol^{-1}$.
આપેલ છે: $\Delta T_f = 1.5 \ K$,$K_f = 3.9 \ K \ kg \ mol^{-1}$,$w_1 = 100 \ g$.
કિંમતો મૂકતા: $1.5 = \frac{3.9 \times w_2 \times 1000}{176 \times 100}$.
$w_2 = \frac{1.5 \times 176}{39} \approx 6.77 \ g$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ સાચો જવાબ $6.6 \ g$ છે.
196
DifficultMCQ
જ્યારે $CH_2O$ અનુભવિક સૂત્ર ધરાવતા $36 \ g$ અબાષ્પશીલ,બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યને $1.2 \ kg$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે દ્રાવણ $-0.93 \ ^\circ C$ પર થીજી જાય છે. દ્રાવ્યનું આણ્વીય સૂત્ર શું છે? (પાણી માટે $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$CH_2O$
B
$C_2H_4O_2$
C
$C_3H_6O_3$
D
$C_4H_8O_4$

Solution

(B) આપેલ છે: દ્રાવ્યનું દળ $= 36 \ g$,દ્રાવકનું દળ $= 1.2 \ kg$,$\Delta T_f = 0.93 \ ^\circ C$,$K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૂત્ર $\Delta T_f = K_f \times m$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $m = \frac{w_2}{M_2 \times w_1(kg)}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.93 = \frac{1.86 \times 36}{M_2 \times 1.2}$.
$M_2$ માટે ઉકેલતા: $M_2 = \frac{1.86 \times 36}{0.93 \times 1.2} = 60 \ g \ mol^{-1}$.
$CH_2O$ નું અનુભવિક સૂત્ર દળ $= 12 + 2(1) + 16 = 30 \ g \ mol^{-1}$.
$n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{અનુભવિક સૂત્ર દળ}} = \frac{60}{30} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર $= n \times (CH_2O) = 2 \times CH_2O = C_2H_4O_2$.
197
MediumMCQ
એક પદાર્થનું મોલર દળ ($g \ mol^{-1}$ માં) શું છે,જે પાણીમાં $7 \%$ દળથી દ્રાવણ બનાવે છે,જે $-0.93^{\circ} C$ પર થીજી જાય છે? ($H_2O$ નો $K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$140.4$
B
$150.5$
C
$160.6$
D
$155.5$

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f = K_f \times m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
આપેલ $\Delta T_f = 0 - (-0.93) = 0.93 \ K$.
$K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
$7 \%$ દળથી દ્રાવણ માટે,$7 \ g$ દ્રાવ્ય $93 \ g$ દ્રાવક (પાણી) માં હાજર છે.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવ્યનું મોલર દળ} \times \text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{7}{M \times 0.093}$.
કિંમતો મૂકતા: $0.93 = 1.86 \times \frac{7}{M \times 0.093}$.
$M = \frac{1.86 \times 7}{0.93 \times 0.093} = \frac{2 \times 7}{0.093} = \frac{14}{0.093} \approx 150.53 \ g \ mol^{-1}$.
આમ,મોલર દળ આશરે $150.5 \ g \ mol^{-1}$ છે.
198
MediumMCQ
$31 \ g$ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(C_2H_6O_2)$ ને $600 \ g$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો શોધો ($K_f$ પાણી માટે $1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$ છે) ($K$ માં)
A
$0.77$
B
$1.55$
C
$4.65$
D
$3.10$

Solution

(B) આપેલ છે:
$W_B$ (ઇથિલિન ગ્લાયકોલનું દળ) = $31 \ g$
$W_A$ (પાણીનું દળ) = $600 \ g$
$K_f$ (પાણી માટે) = $1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$
$M_B$ ($C_2H_6O_2$ નું આણ્વીય દળ) = $62 \ g \ mol^{-1}$
ઠારબિંદુમાં ઘટાડાનું સૂત્ર: $\Delta T_f = K_f \times \frac{W_B}{M_B} \times \frac{1000}{W_A(g)}$
કિંમતો મૂકતા:
$\Delta T_f = \frac{1.86 \times 31 \times 1000}{62 \times 600}$
$\Delta T_f = 1.55 \ K$
199
MediumMCQ
$100 \ g$ પાણીમાં ઓગળેલા $6 \ g$ અબાષ્પશીલ,બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય $X$ નું દ્રાવણ $-0.93^{\circ} C$ તાપમાને ઠરે છે. $X$ નું મોલર દળ $g \ mol^{-1}$ માં કેટલું હશે? ($H_2O$ માટે $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$)
A
$60$
B
$140$
C
$180$
D
$120$

Solution

(D) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\Delta T_f = K_f \times m$
જ્યાં $\Delta T_f = T_f^{\circ} - T_f = 0 - (-0.93) = 0.93 \ K$.
મોલાલિટી $m = \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$,જ્યાં $w_2 = 6 \ g$,$w_1 = 100 \ g$,અને $M_2$ એ $X$ નું મોલર દળ છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.93 = 1.86 \times \frac{6 \times 1000}{M_2 \times 100}$.
$0.93 = \frac{1.86 \times 60}{M_2}$.
$M_2 = \frac{1.86 \times 60}{0.93} = 2 \times 60 = 120 \ g \ mol^{-1}$.
200
MediumMCQ
એક દ્રાવક $17^{\circ} C$ તાપમાને થીજી જાય છે અને તેની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $180 \ J \ g^{-1}$ છે. દ્રાવકનો મોલલ અવનયન અચળાંક $(K_{f})$ ($K \ kg \ mol^{-1}$ માં) શોધો:
A
$3.88$
B
$3.55$
C
$3.7$
D
$4.77$

Solution

(A) મોલલ અવનયન અચળાંકનું સૂત્ર $K_{f} = \frac{R T_{f}^2 M_{solvent}}{1000 \times L_{f}}$ છે,જ્યાં $L_{f}$ એ $J \ g^{-1}$ માં ગલનગુપ્ત ઉષ્મા છે.
આપેલ છે: $T_{f} = 17 + 273 = 290 \ K$,$L_{f} = 180 \ J \ g^{-1}$,$R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
ગણતરી મુજબ દ્રાવકનું મોલર દળ $(M_{solvent})$ $1 \ g \ mol^{-1}$ લેતા:
$K_{f} = \frac{8.314 \times (290)^2 \times 1}{1000 \times 180}$
$K_{f} = \frac{8.314 \times 84100}{180000} = \frac{699207.4}{180000} \approx 3.88 \ K \ kg \ mol^{-1}$.

Solutions — Depression of freezing point of the solvent · Frequently Asked Questions

1Are these Solutions questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Solutions Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.