Colligative properties Questions in Gujarati

(C) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b = K_b \times m)$ અને ઠારણ બિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f = K_f \times m)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે.
આ ગુણધર્મો દ્રાવ્ય કણોની મોલાલિટી $(m)$ પર આધાર રાખે છે.
દ્રાવણો સમાન મોલર (સમાન $m$) હોવાથી અને સમાન દ્રાવકમાં (સમાન $K_b$ અને $K_f$) હોવાથી,ઉત્કલન બિંદુ અને ઠારણ બિંદુમાં થતો ફેરફાર સમાન હશે.
તેથી,સમાન દ્રાવકમાં રહેલા અવિદ્યુતવિભાજ્યના સમાન મોલર દ્રાવણો સમાન ઉત્કલન બિંદુ અને સમાન ઠારણ બિંદુ ધરાવે છે.

(A) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે ફક્ત દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેના સ્વભાવ પર નહીં. મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે:
$1$. બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠાર બિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
તેથી,$(A)$ અભિસરણ દબાણ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.

(C) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ભૌતિક ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણના આપેલા કદમાં રહેલા દ્રાવ્ય કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમની રાસાયણિક પ્રકૃતિ પર નહીં.
મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો.
$(ii)$ ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન.
$(iii)$ ઠારબિંદુમાં અવનયન.
$(iv)$ અભિસરણ દબાણ.

(C) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે ફક્ત દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
$A$,$B$,અને $D$ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે.
$C$ બાષ્પ દબાણ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી; જોકે,બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.

(A) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં હાજર દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે:
$1$. બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
પ્રકાશીય સક્રિયતા એ કાઈરલ અણુઓ અને સમતલીય ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ વચ્ચેની આંતરક્રિયા સાથે સંબંધિત ગુણધર્મ છે અને તે કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખતું નથી. તેથી,તે સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી.

(B) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા અને દ્રાવકના અણુઓની સંખ્યાના ગુણોત્તર પર આધાર રાખે છે,અને તેમાં રહેલી રાસાયણિક જાતિઓની પ્રકૃતિ પર નહીં.

(A) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,દ્રાવ્યના સ્વભાવ પર નહીં.
મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે:
$1$. બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
વક્રીભવનાંક એ પદાર્થના સ્વભાવ પર આધારિત ભૌતિક ગુણધર્મ છે,દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર નહીં.
તેથી,વક્રીભવનાંક એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી.

(A) અનુસંધાનીય ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવકમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમની રાસાયણિક પ્રકૃતિ પર નહીં.
આ ગુણધર્મોમાં બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો,ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન,ઠારબિંદુમાં અવનયન અને અભિસરણ દબાણનો સમાવેશ થાય છે.
આ ગુણધર્મોને પ્રાયોગિક રીતે માપીને,સંબંધિત સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીને દ્રાવ્યનું મોલર દળ ગણી શકાય છે.

(B) અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે જે સૂત્ર $\pi = iCRT$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $i$ એ વાન્ટ હોફ અવયવ છે,$C$ એ મોલર સાંદ્રતા છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે,અને $T$ એ તાપમાન છે.
સમાન મોલાલિટી ધરાવતા દ્રાવણો માટે,$C$ સમાન હોય છે.
જોકે,અભિસરણ દબાણ સમાન હોવા માટે,વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પણ સમાન હોવો જોઈએ.
અવિદ્યુતવિભાજ્ય માટે $i = 1$ હોય છે,જ્યારે વિદ્યુતવિભાજ્ય આયનોમાં વિયોજિત થાય છે,જેના પરિણામે $i > 1$ થાય છે.
તેથી,આ વિધાન માત્ર અવિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણો માટે સાચું છે.

(C) જ્યારે પાણીમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઓગળવામાં આવે છે,ત્યારે સપાટી પર દ્રાવ્યના કણોની હાજરીને કારણે દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ ઘટે છે.
બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડાને પરિણામે,દ્રાવણનું ઉત્કલન બિંદુ વધે છે (ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન) અને દ્રાવણનું ઠારણ બિંદુ ઘટે છે (ઠારણ બિંદુમાં અવનયન).

(C) પાણી જેવા દ્રાવકમાં ખાંડ જેવા અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવા એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મનું ઉદાહરણ છે.
સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોના સિદ્ધાંતો મુજબ,અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવાથી દ્રાવકનું ઉત્કલનબિંદુ વધે છે (ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન) અને ઠારબિંદુ ઘટે છે (ઠારબિંદુમાં અવનયન).
તેથી,ખાંડ ઉમેરવાથી પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ વધે છે અને ઠારબિંદુ ઘટે છે.

(C) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ અને દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે: $\Delta T_b = i \times K_b \times M$.
યુરિયા અને ગ્લુકોઝ જેવા અવિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,$i = 1$.
$KNO_3$ માટે,$i = 2$ $(K^{+} + NO_3^{-})$.
$Na_2SO_4$ માટે,$i = 3$ $(2Na^{+} + SO_4^{2-})$.
અસરકારક સાંદ્રતા $(i \times M)$ ની ગણતરી કરતા:
$A: 1 \times 0.015 = 0.015 \ M$
$B: 2 \times 0.01 = 0.02 \ M$
$C: 3 \times 0.01 = 0.03 \ M$
$D: 1 \times 0.015 = 0.015 \ M$
$0.01 \ M \ Na_2SO_4$ દ્રાવણમાં દ્રાવ્ય કણોની અસરકારક સાંદ્રતા સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવશે.

(C) $BaCl_2$ એ $3$ આયનોમાં $(Ba^{2+} + 2Cl^{-})$ વિયોજિત થાય છે,જ્યારે $NaCl$ એ $2$ આયનોમાં $(Na^{+} + Cl^{-})$ વિયોજિત થાય છે.
ગ્લુકોઝ અને યુરિયા અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે $(i = 1)$.
ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન $\Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m$ હોવાથી,જે દ્રાવણનો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ સૌથી વધુ હોય તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.
$i$ ના મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$BaCl_2$ માટે,$i = 3$.
$NaCl$ માટે,$i = 2$.
ગ્લુકોઝ અને યુરિયા માટે,$i = 1$.
તેથી,$0.1 \ M$ $BaCl_2$ સૌથી વધુ તાપમાને ઉકળે છે.

(C) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $\Delta T_b = i \times K_b \times m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$K_b$ અચળ હોવાથી,$\Delta T_b$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ અને મોલારિટી $(M)$ ના ગુણાકાર પર આધાર રાખે છે.
$0.1 \, N \, Na_2SO_4$ માટે,$M = 0.05 \, M$,તેથી $i \times M = 3 \times 0.05 = 0.15$.
$0.1 \, N \, MgSO_4$ માટે,$M = 0.05 \, M$,તેથી $i \times M = 2 \times 0.05 = 0.10$.
$0.1 \, M \, Al_2(SO_4)_3$ માટે,$i = 5$,તેથી $i \times M = 5 \times 0.1 = 0.50$.
$0.1 \, M \, BaSO_4$ માટે,$i = 2$,તેથી $i \times M = 2 \times 0.1 = 0.20$.
$Al_2(SO_4)_3$ માટે $i \times M$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.

(C) જ્યારે અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને દ્રાવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો (colligative properties) દર્શાવે છે.
$1$. દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ ઘટે છે કારણ કે દ્રાવ્યના કણો સપાટી પર જગ્યા રોકે છે.
$2$. દ્રાવણનું ઉત્કલન બિંદુ વધે છે (ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન).
$3$. દ્રાવણનું ઠારણ બિંદુ ઘટે છે (ઠારણ બિંદુમાં અવનયન).
તેથી,માત્ર વિકલ્પ $C$ સાચો છે.

(C) જ્યારે પાણી જેવા દ્રાવકમાં ખાંડ જેવો અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
$1$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન: દ્રાવ્યના કણોની હાજરીને કારણે દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ ઘટે છે,જેથી તેને વાતાવરણીય દબાણ સુધી પહોંચવા માટે ઊંચા તાપમાનની જરૂર પડે છે,પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
$2$. ઠારણબિંદુમાં અવનયન: દ્રાવ્યના કણો દ્રાવકના ઘન સ્ફટિક લેટીસના નિર્માણમાં અવરોધ ઊભો કરે છે,જેથી તેને ઠારવા માટે નીચા તાપમાનની જરૂર પડે છે,પરિણામે ઠારણબિંદુ ઘટે છે.

(D) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ અને ઠારણ બિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ જેવા સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો માત્ર દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
સમાન દ્રાવકમાં સમઆણ્વીય દ્રાવણો (સમાન સાંદ્રતા) માટે,દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા સમાન હોય છે.
તેથી,આવા તમામ દ્રાવણો માટે ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન અને ઠારણ બિંદુમાં અવનયન સમાન રહેશે.
જેથી,દ્રાવણોના ઉત્કલન બિંદુ $(T_b)$ અને ઠારણ બિંદુ $(T_f)$ પણ સમાન રહેશે.

(C) અણુસંખ્યક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવકમાં રહેલા દ્રાવ્ય કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના રાસાયણિક સ્વભાવ પર નહીં. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) અણુસંખ્યક ગુણધર્મો દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે, તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
$Osmotic \ pressure$, $lowering \ of \ vapour \ pressure$ અને $depression \ in \ freezing \ point$ એ અણુસંખ્યક ગુણધર્મો છે.
$Refractive \ index$ એ પ્રકાશીય ગુણધર્મ છે અને તે અણુસંખ્યક ગુણધર્મ નથી.

(D) ઠારણબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે.
$\Delta T_f = i \times K_f \times m$.
મોલાલિટી $(m)$ સમાન હોવાથી,જેનું વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ સૌથી ઓછું હશે,તેનું ઠારણબિંદુમાં અવનયન સૌથી ઓછું હશે અને તેથી તેનું ઠારણબિંદુ સૌથી વધુ હશે.
$1 \ M \ NaCl$ માટે,$i = 2$.
$1 \ M \ KCl$ માટે,$i = 2$.
$1 \ M \ CaCl_2$ માટે,$i = 3$.
$1 \ M \ \text{Urea}$ માટે,$i = 1$ (બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય).
યુરિયાનું $i$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોવાથી,તેમાં ઠારણબિંદુમાં અવનયન સૌથી ઓછું થાય છે,પરિણામે આપેલા વિકલ્પોમાં તેનું ઠારણબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.

(B) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણમાં રહેલા કણોની સંખ્યા (વોન્ટ હોફ અવયવ,$i$) પર આધાર રાખે છે.
$1\%$ દ્રાવણો માટે,મોલારિટી લગભગ સમાન હોય છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ અને યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે,તેથી $i = 1$.
$NaCl$ નું આયનીકરણ $NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$ $(i = 2)$ થાય છે.
$ZnSO_4$ નું આયનીકરણ $ZnSO_4 \rightarrow Zn^{2+} + SO_4^{2-}$ $(i = 2)$ થાય છે.
$NaCl$ નું આણ્વીય દળ $(58.44 \ g/mol)$ એ $ZnSO_4$ $(161.47 \ g/mol)$ કરતા ઓછું હોવાથી,$1\%$ $NaCl$ ના દ્રાવણમાં $1\%$ $ZnSO_4$ ના દ્રાવણ કરતા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા વધારે હોય છે.
તેથી,$1\%$ $NaCl$ ના દ્રાવણમાં કણોની સંખ્યા સૌથી વધુ હોવાથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.

(A) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ભૌતિક ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણના આપેલા કદમાં રહેલા દ્રાવ્ય કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના રાસાયણિક સ્વભાવ પર નહીં.
મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ દ્રાવકના બાષ્પ દબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો.
$(ii)$ દ્રાવકના ઉત્કલન બિંદુમાં થતો ઉન્નયન.
$(iii)$ દ્રાવકના ઠાર બિંદુમાં થતો અવનયન.
$(iv)$ અભિસરણ દબાણ.

(C) $P_A^0$ અને $P_A$ વચ્ચેનો તફાવત એ બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો છે,જે $\Delta P = P_A^0 - P_A = P_A^0 X_B$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ તફાવતમાં વધારો એટલે દ્રાવ્યના મોલ અંશ $(X_B)$ માં વધારો,જેનો અર્થ છે કે દ્રાવ્યની સાંદ્રતા વધે છે.
અનુવર્તી ગુણધર્મો મુજબ:
$1$. ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન: $\Delta T_b = K_b \times m$. જેમ સાંદ્રતા $(m)$ વધે છે,તેમ $\Delta T_b$ વધે છે,તેથી ઉત્કલન બિંદુ વધે છે.
$2$. ઠારણ બિંદુમાં અવનયન: $\Delta T_f = K_f \times m$. જેમ સાંદ્રતા $(m)$ વધે છે,તેમ $\Delta T_f$ વધે છે,જેનો અર્થ છે કે ઠારણ બિંદુ ઘટે છે.

(B) જ્યારે $CuSO_4$ ને એમોનિયાના દ્રાવણમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $[Cu(NH_3)_4]^{2+}$ સંકીર્ણ આયન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા દ્રાવણમાં દ્રાવ્ય કણોની કુલ સંખ્યામાં ઘટાડો કરે છે.
અનુગામી ગુણધર્મો મુજબ,ઠાર બિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f = i \times K_f \times m)$ અને ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b = i \times K_b \times m)$ એ વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
કણોની સંખ્યા ઘટવાથી વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ઘટે છે.
પરિણામે,દ્રાવણનું ઠાર બિંદુ વધે છે અને ઉત્કલન બિંદુ ઘટે છે.

(C) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ અને ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ જેવા સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ પર આધાર રાખે છે.
અવિદ્યુતવિભાજ્ય માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ $1$ છે.
સૂત્રો $\Delta T_b = K_b \times m$ અને $\Delta T_f = K_f \times m$ છે.
દ્રાવણો સમાન મોલાલિટી $(m)$ ધરાવતા હોવાથી અને દ્રાવક સમાન હોવાથી (સમાન $K_b$ અને $K_f$),$\Delta T_b$ અને $\Delta T_f$ બંને સમાન રહેશે.
તેથી,બંને દ્રાવણો માટે ઉત્કલનબિંદુ $(T_b = T_b^0 + \Delta T_b)$ અને ઠારબિંદુ $(T_f = T_f^0 - \Delta T_f)$ સમાન હશે.

(D) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$(i)$ $NaBr$ બે આયનોમાં વિયોજિત થાય છે અને $BaCl_2$ ત્રણ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે. $BaCl_2$ વધુ કણો ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,તે $NaBr$ કરતા બાષ્પ દબાણમાં વધુ ઘટાડો કરે છે. તેથી,$NaBr$ નું બાષ્પ દબાણ વધારે હોય છે. આ એક સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.
$(ii)$ શુદ્ધ પદાર્થનું ઠારબિંદુ તે પદાર્થનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે,સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી.
$(iii)$ દ્રાવકમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય $(NaOH)$ ઉમેરવાથી ઠારબિંદુમાં અવનયન થાય છે. આ એક સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.
તેથી,$(i)$ અને $(iii)$ સાચા છે.

(A) પાણીમાં $NH_4NO_3$ નું ઓગળવું એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે,જે આસપાસમાંથી ગરમી શોષે છે,જેનાથી પેકનું તાપમાન ઘટે છે.
આ ઘટના દ્રાવણના સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો સાથે સંબંધિત છે.
દ્રાવકમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવાથી બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો થાય છે,જે દ્રાવકના ઠારબિંદુમાં અવનયન તરફ દોરી જાય છે.
કોલ્ડ પેકમાં ઠંડકની અસર એ દ્રાવ્ય ઓગળવા સાથે સંકળાયેલ ઉર્જા ફેરફારો અને સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોના સિદ્ધાંતોનું વ્યવહારુ ઉપયોગ છે,તેથી બંને વિધાનો સાચા છે અને કારણ એ મૂળભૂત સિદ્ધાંતને સમજાવે છે.

(N/A) અનુસંખ્યક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના રાસાયણિક સ્વભાવ પર નહીં.
આ ગુણધર્મોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$(i)$ દ્રાવકના બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$(ii)$ દ્રાવકના ઠારબિંદુમાં અવનયન
$(iii)$ દ્રાવકના ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
$(iv)$ દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ.

(B) અણુસંખ્યક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે માત્ર દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્ય કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના રાસાયણિક સ્વભાવ કે ઓળખ પર નહીં.
ઉદાહરણોમાં બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો,ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન,ઠારબિંદુમાં અવનયન અને અભિસરણ દબાણનો સમાવેશ થાય છે.

(C) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m$.
$K_b$ સમાન હોવાથી અને $m \approx M$ લેતા,ઉત્કલનબિંદુ $i \times M$ ના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.
$A$: યુરિયા $(i=1)$,$1 \times 0.01 = 0.01$.
$B$: $KNO_3$ $(i=2)$,$2 \times 0.01 = 0.02$.
$C$: $Na_2SO_4$ $(i=3)$,$3 \times 0.01 = 0.03$.
$D$: ગ્લુકોઝ $(i=1)$,$1 \times 0.015 = 0.015$.
$Na_2SO_4$ માટે $i \times M$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.

(A) દ્રાવ્ય $X$ (એક સંયોજક વિદ્યુતવિભાજ્ય) માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i_X \approx 2$ છે. તેથી,અસરકારક સાંદ્રતા $0.1 \times 2 = 0.2 \ M$ છે.
દ્રાવ્ય $Y$ (ડાયમરાઇઝ થાય છે) માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i_Y \approx 0.5$ છે. તેથી,અસરકારક સાંદ્રતા $0.1 \times 0.5 = 0.05 \ M$ છે.
$X$ ની અસરકારક સાંદ્રતા $Y$ કરતા વધારે હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન અને અભિસરણ દબાણ જેવા સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો $X$ માટે વધારે હશે,અને ઠારબિંદુ અવનયન $X$ માટે વધારે હશે (એટલે કે ઠારબિંદુ નીચું હશે).
બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,જે $X$ અને $Y$ માટે અલગ છે,તેથી વિધાન $(d)$ ખોટું છે.
તેથી,વિધાનો $(a), (b)$ અને $(c)$ સાચા છે.

(B) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
તેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$,$C$,અને $D$ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે.
$B$ (ઉત્કલન બિંદુ) એ દ્રાવક/દ્રાવણનો ભૌતિક ગુણધર્મ છે,જ્યારે 'ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન' એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(C) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,દ્રાવ્યના સ્વભાવ પર નહીં. મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે:
$1$. બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
'શુદ્ધ બેન્ઝીનનું બાષ્પ દબાણ' એ શુદ્ધ દ્રાવકનો ગુણધર્મ છે,તેથી તે સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી.

(D) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. મુખ્ય ચાર સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો છે:
$1$. બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$2$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
$3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$4$. અભિસરણ દબાણ
'ઠારબિંદુ' એ પદાર્થનો ભૌતિક ગુણધર્મ છે,જ્યારે 'ઠારબિંદુમાં અવનયન' એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(A) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ અને દ્રાવ્ય કણોની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે. સૂત્ર $\Delta T_b = i \times K_b \times m$ છે.
બધા દ્રાવણો માટે મોલાલિટી $(m)$ સમાન $(0.1 \ M)$ હોવાથી,જે દ્રાવણ માટે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ન્યૂનતમ હશે તેનું ઉત્કલનબિંદુ પણ ન્યૂનતમ હશે.
યુરિયા (બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય) માટે,$i = 1$.
$K_2SO_4$ $(2K^+ + SO_4^{2-})$ માટે,$i = 3$.
$NaCl$ $(Na^+ + Cl^-)$ માટે,$i = 2$.
$FeCl_3$ $(Fe^{3+} + 3Cl^-)$ માટે,$i = 4$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા,યુરિયાનું $i$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું $(1)$ છે,તેથી $0.1 \ M$ યુરિયાનું ઉત્કલનબિંદુ ન્યૂનતમ છે.

(B) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવકમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
મુખ્ય સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોમાં બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો,ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન,ઠારબિંદુમાં અવનયન અને અભિસરણ દબાણનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રકાશીય સક્રિયતા એ પદાર્થનો એવો ગુણધર્મ છે જે સમતલીય ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ સાથેની આંતરક્રિયા પર આધાર રાખે છે,તે દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધારિત નથી.
તેથી,પ્રકાશીય સક્રિયતા એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ નથી.

(B) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો એ દ્રાવણના એવા ગુણધર્મો છે જે દ્રાવણમાં હાજર દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના રાસાયણિક સ્વભાવ પર નહીં.
અભિસરણ દબાણ $(\Pi)$ એ એક સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે કારણ કે તે દ્રાવ્યના કણોની મોલર સાંદ્રતાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે,જે સમીકરણ $\Pi = CRT$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(D) પદ્ધતિઓ અને તેમના સંબંધિત અનુવર્તી ગુણધર્મોનું સાચું જોડાણ નીચે મુજબ છે:
$A$. બેકમેન પદ્ધતિ $\rightarrow$ $3$. ઠારબિંદુમાં અવનયન
$B$. ઓસ્ટવાલ્ડ-વોકર પદ્ધતિ $\rightarrow$ $4$. બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો
$C$. બર્કલે-હાર્ટલી પદ્ધતિ $\rightarrow$ $1$. અભિસરણ દબાણ
$D$. લેન્ડસબર્ગર પદ્ધતિ $\rightarrow$ $2$. ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન
તેથી,સાચો ક્રમ $A-3, B-4, C-1, D-2$ છે.