Mix Examples - Human Health and Disease Questions in Gujarati

(C) ઘરમાખી $(Musca \text{ } domestica)$ કોલેરા, મરડો અને ટાઈફોઈડ જેવા રોગો ફેલાવતા રોગકારકો માટે યાંત્રિક વાહક તરીકે કામ કરે છે, જે તેમને દૂષિત સપાટીઓ પરથી ખોરાક સુધી લઈ જાય છે.
પીળો તાવ $(Yellow \text{ } fever)$ એ વાયરલ રોગ છે જે મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત મચ્છરો, ખાસ કરીને $Aedes \text{ } aegypti$ મચ્છરના કરડવાથી ફેલાય છે, ઘરમાખી દ્વારા નહીં.

(C) લિમ્ફોસાઇટ્સ એ શ્વેત રક્તકણોનો એક પ્રકાર છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમનું મુખ્ય કાર્ય રોગકારકોને ઓળખવાનું,ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝ બનાવવાનું અને રોગપ્રતિકારક સ્મૃતિ પ્રદાન કરવાનું છે. સોજા (inflammation) દરમિયાન,શરીર આ કોષોને ચેપ અથવા ઈજાના સ્થળે એકત્રિત કરે છે જેથી રોગકારકોનો નાશ કરી શકાય અને અનુકૂલિત રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ શરૂ કરી શકાય.

(C) રોગકારક ચેપ સામેની બળતરા પ્રતિક્રિયા દરમિયાન,શ્વેત રક્તકણો (ખાસ કરીને ન્યુટ્રોફિલ્સ અને મેક્રોફેજ) રોગકારકોને ગળી જવા માટે ચેપના સ્થળે સ્થળાંતર કરે છે.
જેમ જેમ આ શ્વેત રક્તકણો ફેગોસાઇટોસિસ પછી મૃત્યુ પામે છે,તેમ તેઓ મૃત રોગકારકો અને પેશીઓના કાટમાળ સાથે એકઠા થાય છે,જે ઘટ્ટ,પીળાશ પડતા સફેદ પ્રવાહી બનાવે છે જેને પરુ (Pus) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ (પરુ) છે.

(B) રુધિર ચઢાવવું (blood transfusion) એ એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં રુધિર અથવા રુધિરના ઘટકો સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા છે.
જો દાતાનું રુધિર સંક્રમિત હોય, તો રુધિર દ્વારા ફેલાતા રોગો આ પ્રક્રિયા દ્વારા ફેલાઈ શકે છે।
$Hepatitis$ (ખાસ કરીને $Hepatitis B$ અને $C$) અને $AIDS$ ($HIV$ દ્વારા થતો રોગ) બંને સંક્રમિત રુધિર અથવા રુધિરની બનાવટોના આદાન-પ્રદાન દ્વારા ફેલાય છે।
કોલેરા એ પાણીજન્ય રોગ છે, $Diabetes mellitus$ એ ચયાપચયની વિકૃતિ છે, અને $Hay fever$ એ એલર્જીક પ્રતિક્રિયા છે, જેમાંથી કોઈ પણ રુધિર ચઢાવવાથી ફેલાતા નથી।

(C) સાચો જવાબ $C$ છે।
સિફિલિસ એ જાતીય સંક્રમિત રોગ $(STD)$ છે જે $Treponema \text{ } pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
$Trichuris \text{ } trichiura$ એ એક કૃમિ છે જે ટ્રાયક્યુરિયાસિસ રોગ ફેલાવે છે, સિફિલિસ નહીં।

(D) એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયલ રોગોને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી શક્યા નથી તેનું મુખ્ય કારણ એન્ટિબાયોટિક પ્રતિરોધકતાનો ઉદભવ છે.
બેક્ટેરિયામાં જનીનિક પરિવર્તનો (mutations) થાય છે જે તેમને એન્ટિબાયોટિક્સની હાજરીમાં જીવંત રહેવા દે છે.
આ મ્યુટન્ટ સ્ટ્રેન્સ,જેમાં પ્રતિરોધક જનીનો હોય છે,તે ગુણાકાર કરે છે અને આ લક્ષણોને પછીની પેઢીઓમાં પસાર કરે છે,જેનાથી એન્ટિબાયોટિક્સ તેમની સામે બિનઅસરકારક બની જાય છે.
જોકે બેક્ટેરિયલ ઉત્સેચકો પણ એન્ટિબાયોટિક્સને નિષ્ક્રિય કરી શકે છે,પરંતુ પ્રતિરોધક મ્યુટન્ટ સ્ટ્રેન્સનો વ્યાપક વિકાસ એ સૌથી મોટી વૈશ્વિક સમસ્યા છે.

(B) આ પ્રશ્ન આપેલા વાહકો અને તેમના દ્વારા ફેલાતા રોગોમાંથી ખોટી જોડી ઓળખવાનું કહે છે:
$1$. $Xenopsylla$ (ઉંદરના ચાંચડ) એ પ્લેગ $(Yersinia \text{ pestis})$ માટેનું વાહક છે.
$2$. $Pediculus$ (જુ) એ ટાઈફસ (Typhus) માટેનું વાહક છે, ટાઈફોઈડ માટે નહીં. ટાઈફોઈડ $Salmonella \text{ typhi}$ દ્વારા થાય છે અને તે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા ફેલાય છે, $Pediculus$ દ્વારા નહીં.
$3$. $Culex$ એ ફાઈલેરિયાસિસ (Wuchereria bancrofti) માટેનું વાહક છે, મેલેરિયા માટે નહીં. મેલેરિયા માદા $Anopheles$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
$4$. $Stegomyia$ (અગાઉ $Aedes$) એ પીળા તાવ માટેનું વાહક છે.
આમ, $B$ અને $C$ બંને ખોટી જોડીઓ દર્શાવે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે ટાઈફોઈડના સંદર્ભમાં $Pediculus$ ને ખોટી જોડી તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(A) સાયકોસિસ માનસિક અથવા શારીરિક બીમારી અથવા અન્ય કોઈ આઘાતને કારણે થાય છે,જેના કારણે વિચારો અને લાગણીઓ એટલી હદે પ્રભાવિત થાય છે કે વાસ્તવિકતા સાથેનો સંપર્ક તૂટી જાય છે.
સાયકોસિસથી પીડાતા લોકો તેમની આસપાસની વસ્તુઓનું અર્થઘટન અલગ રીતે કરે છે.
ભ્રમણા (Hallucinations) અને મિથ્યાભાસ (Delusions) એ અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિમાં સામાન્ય લક્ષણો છે.
વ્યક્તિ વ્યથિત થઈ જાય છે અને તેને એવા અવાજો સંભળાઈ શકે છે જે વાસ્તવમાં ત્યાં હોતા નથી.
તેથી,સાયકોસિસનું મુખ્ય લક્ષણ વાસ્તવિકતા સાથેનો સંપર્ક ગુમાવવો છે.

(C) માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિકૃતિઓના સંચાલનમાં સામાજિક ઉપચાર એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે. તે મુખ્યત્વે માનસિક રીતે બીમાર વ્યક્તિઓના પુનર્વસન માટે જરૂરી છે,જે તેમને સમાજમાં ફરીથી ભળવામાં,તેમની સામાજિક કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં અને ક્લિનિકલ સારવાર પછી સ્થિર જીવન જાળવવામાં મદદ કરે છે.

(B) ન્યુરોસિસ એ કાર્યાત્મક માનસિક વિકૃતિઓનો એક પ્રકાર છે જેમાં માનસિક તણાવ હોય છે પરંતુ ભ્રમણા કે આભાસ થતા નથી,અને વ્યક્તિનું વર્તન સામાજિક રીતે સ્વીકાર્ય ધોરણોની બહાર હોતું નથી. ધનુર્વા એ બેક્ટેરિયલ ચેપ છે,જ્યારે ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ અને આલ્કોહોલિઝમ એ પદાર્થના દુરુપયોગને લગતી વિકૃતિઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) માનસિક રીતે બીમાર વ્યક્તિમાં ઘણીવાર તેમની દિનચર્યામાં થતા કોઈપણ ફેરફારથી અસ્વસ્થ થવાની વૃત્તિ જોવા મળે છે.
આનું કારણ એ છે કે માનસિક સ્વાસ્થ્યના પડકારો ધરાવતી વ્યક્તિઓ તેમના વાતાવરણ સાથે અનુકૂલન સાધવા માટે કઠોર પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખતી હોય છે.
અન્ય સામાન્ય લાક્ષણિકતાઓમાં આશંકિત સ્વભાવ,ચીડિયાપણું અને સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ અથવા તણાવને સંભાળવામાં મુશ્કેલીનો સમાવેશ થાય છે.

(B) માનસિક સ્વાસ્થ્ય એ સુખાકારીની એવી સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિ પોતાની ક્ષમતાઓને સમજે છે,જીવનના સામાન્ય તણાવનો સામનો કરી શકે છે,ઉત્પાદક રીતે કામ કરી શકે છે અને પોતાના સમુદાયમાં યોગદાન આપી શકે છે.
બાયપોલર ડિસઓર્ડર જેવી સ્થિતિઓ,જે ડિપ્રેશન (હતાશા) અને ઉત્સાહ (મેનિયા) વચ્ચેના મૂડ સ્વિંગ્સ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે,તેને માનસિક બીમારીના સ્વરૂપો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જોકે ચિંતિત હોવું,અતિશય ખુશ હોવું અથવા વધુ પડતું બોલવું એ કામચલાઉ ભાવનાત્મક સ્થિતિઓ હોઈ શકે છે,પરંતુ મૂડમાં સતત અને ગંભીર વધઘટ જે દૈનિક જીવનમાં અવરોધ ઉભી કરે છે તે માનસિક બીમારીના ક્લિનિકલ સંકેતો છે.

(D) એપિલેપ્સી (મિરગી) એ મગજમાં અસામાન્ય વિદ્યુત પ્રવૃત્તિને કારણે થતી ન્યુરોલોજીકલ વિકૃતિ છે.
તે ઘણીવાર વારંવાર આવતા આંચકી (seizures) તરીકે પ્રગટ થાય છે,જેમાં સ્નાયુઓનું ખેંચાણ,જડતા અને બેભાન થવાની સ્થિતિનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
જોકે તે મગજના કાર્યને અસર કરે છે,પરંતુ તેને ક્લિનિકલ રીતે $Psychosis$,$Neurosis$ અથવા $Schizophrenia$ જેવી પ્રાથમિક માનસિક વિકલાંગતાને બદલે ન્યુરોલોજીકલ ડિસઓર્ડર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) મનોવિશ્લેષણ એ મનોવૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંતો અને ઉપચારાત્મક તકનીકોનો સમૂહ છે જેની ઉત્પત્તિ $Sigmund \ Freud$ ના કાર્ય અને સિદ્ધાંતોમાંથી થઈ છે.
તે દર્દી અને મનોવિશ્લેષક વચ્ચેના સંવાદ દ્વારા માનસિક વિકૃતિઓની સારવાર કરવાની એક ક્લિનિકલ પદ્ધતિ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Freud$ છે.

(D) જીવાતો વિવિધ શારીરિક અને જૈવરાસાયણિક પદ્ધતિઓ દ્વારા કીટનાશકો સામે પ્રતિકારકતા વિકસાવે છે.
$1$. ઓછી પ્રવેશશીલ ક્યુટિકલ: આ જીવના શરીરમાં કીટનાશકના શોષણનો દર ઘટાડે છે.
$2$. ચરબીમાં ઝેરનો ઝડપથી સંગ્રહ: આ ઝેરને લક્ષ્ય સ્થાનથી દૂર રાખે છે,જેથી તાત્કાલિક નુકસાન થતું અટકે છે.
$3$. ઝેરનું ચયાપચય કરવા માટેના ઉત્સેચકો: ઘણી પ્રતિકારક જીવાતોમાં વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો (જેમ કે સાયટોક્રોમ $P450$ મોનોઓક્સિજનેઝ) હોય છે જે કીટનાશકને બિન-ઝેરી ચયાપચયમાં તોડી નાખે છે.
આ તમામ પદ્ધતિઓ કીટનાશક પ્રતિકારકતામાં ફાળો આપે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) મચ્છર ભગાડવાની કોઈલમાં સામાન્ય રીતે સક્રિય ઘટક તરીકે પાયરેથ્રોઈડ્સ હોય છે. પાયરેથ્રિન એ ક્રાયસેન્થેમમ (Chrysanthemum) ફૂલમાંથી મેળવેલા કાર્બનિક સંયોજનોનો એક વર્ગ છે,જે કુદરતી જંતુનાશક તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે કોઈલ સળગાવવામાં આવે છે,ત્યારે આ સંયોજનો હવામાં મુક્ત થાય છે,જે મચ્છરોને અસરકારક રીતે દૂર કરે છે અથવા મારી નાખે છે.

(D) $ELISA$ નું પૂરું નામ $Enzyme-Linked Immunosorbent Assay$ છે.
તે એક નિદાન પદ્ધતિ છે જેનો ઉપયોગ નમૂનામાં ચોક્કસ એન્ટિજેન્સ અથવા એન્ટિબોડીઝની હાજરી શોધવા માટે થાય છે.
$ELISA$ નો ઉપયોગ વિવિધ ચેપી રોગોના નિદાન માટે વ્યાપકપણે થાય છે,જેમાં $HIV$ $(AIDS)$,હિપેટાઈટીસ-$B$,સીફીલસ અને ગોનોરીયાનો સમાવેશ થાય છે. આ ટેસ્ટ ચોક્કસ વાયરલ અથવા બેક્ટેરિયલ એન્ટિજેન્સ અથવા તેના સામે શરીરની રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાને ઓળખીને રોગનું નિદાન કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ અમીબીયાસીસ એ એન્ટામોઈબા હિસ્ટોલિટિકા દ્વારા થાય છે, અને તેના નિવારણ માટે જંતુરહિત ખોરાક અને પાણીનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે $(ii)$.
$(b)$ ડીપ્થેરિયાને રોકવા માટે $DT$ (ડીપ્થેરિયા-ટેટનસ) રસી આપવામાં આવે છે $(iii)$.
$(c)$ કોલેરાની સારવારમાં શરીરમાં પાણીની ઉણપને દૂર કરવા માટે ઓરલ રીહાઈડ્રેશન થેરાપી $(ORT)$ નો ઉપયોગ થાય છે $(iv)$.
$(d)$ સીફીલસ એ ટ્રીપોનેમા પેલીડમ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો જાતીય સંક્રમિત રોગ છે $(i)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $a-ii, b-iii, c-iv, d-i$ છે.

(C) દરેક રોગ માટેની સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ડેન્ગ્યુ તાવ $Arbovirus$ દ્વારા થાય છે (જે $Aedes$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે).
$2$. પ્લેગ $Yersinia$ $pestis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$3$. સીફીલીસ એ જાતીય સંક્રમિત રોગ છે જે $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે,$Trichuris$ દ્વારા નહીં. $Trichuris$ (વ્હિપવોર્મ) ટ્રાયચ્યુરિયાસિસ રોગ કરે છે.
$4$. નિદ્રા રોગ (Sleeping sickness) $Trypanosoma$ $brucei$ નામના પ્રજીવ દ્વારા થાય છે.
તેથી,અયોગ્ય જોડ સીફીલીસ - $Trichuris$ છે.

(D) ધૂમ્રપાન એ વિવિધ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ માટેનું મુખ્ય જોખમી પરિબળ છે.
$(1)$ ફેફસાનું કેન્સર સીધું ધૂમ્રપાન સાથે જોડાયેલું છે.
$(2)$ બ્રોન્કાઈટીસ ઘણીવાર ધૂમ્રપાનને કારણે થાય છે અથવા વધે છે.
$(3)$ એમ્ફિસેમા એ ફેફસાનો ક્રોનિક રોગ છે જે મુખ્યત્વે ધૂમ્રપાનને કારણે થાય છે.
$(4)$ કોરોનરી હૃદયરોગનું જોખમ ધૂમ્રપાન સાથે નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(5)$ જઠરના ચાંદા (Gastric ulcers) ધૂમ્રપાન સાથે સંકળાયેલા છે કારણ કે તે જઠરના રક્ષણાત્મક સ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે.
$(6)$ મૂત્રાશયના કેન્સરનું જોખમ ધૂમ્રપાન કરનારાઓમાં વધારે હોય છે કારણ કે કેન્સરકારક તત્વો પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે.
$(7)$ ગળાનું કેન્સર તમાકુના ઉપયોગ સાથે મજબૂત રીતે સંકળાયેલું છે.
આમ,સૂચિબદ્ધ તમામ રોગો ધૂમ્રપાન સાથે સંબંધિત છે,તેથી સાચો જવાબ એ છે કે આપેલ વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ રોગ એવો નથી જે ધૂમ્રપાન સાથે સંબંધિત ન હોય.

(C) મલેરિયાના ચેપ દરમિયાન,$Plasmodium$ પરોપજીવી રક્તકણો $(RBCs)$ ને ચેપ લગાડે છે અને તેનો નાશ કરે છે.
બરોળ રુધિરને ગાળવાનું અને જૂના કે ક્ષતિગ્રસ્ત રક્તકણોને દૂર કરવાનું કાર્ય કરે છે.
પરોપજીવી દ્વારા રક્તકણોના મોટા પાયે વિનાશને કારણે,બરોળને કોષીય કચરા (મૃત રક્તકણો) નો વધુ જથ્થો દૂર કરવો પડે છે.
વધુમાં,રોગપ્રતિકારક તંત્ર ચેપ સામે લડવા માટે લસિકાકણોનું ઉત્પાદન વધારે છે.
પરિણામે,મૃત રક્તકણોનો ભરાવો અને રોગપ્રતિકારક કોષોની સંખ્યામાં વધારો થવાથી બરોળનું કદ વધે છે,જેને 'સ્પ્લેનોમેગાલી' (splenomegaly) કહેવામાં આવે છે.

(D) ઇઓસીનોફિલિયા એ રક્તમાં ઇઓસીનોફિલ્સની સંખ્યામાં વધારો થવાની સ્થિતિ છે।
$1$. $\text{ટેનિયાસીસ}$ એ પટ્ટીકૃમિ (tapeworms) દ્વારા થતો ચેપ છે, જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને ઉત્તેજિત કરે છે અને ઇઓસીનોફિલિયા તરફ દોરી જાય છે।
$2$. $\text{એસ્કેરિયાસીસ}$ એ $Ascaris$ $lumbricoides$ નામના ગોળકૃમિ દ્વારા થતો ચેપ છે, જે ઇઓસીનોફિલની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે।
$3$. $\text{હે}-\text{ફીવર}$ (એલર્જીક રાઇનાઇટિસ) એ એક એલર્જીક પ્રતિક્રિયા છે જે ઘણીવાર ઇઓસીનોફિલના સ્તરમાં વધારો કરે છે।
તેથી, ઉપર જણાવેલ તમામ પરિસ્થિતિઓ ઇઓસીનોફિલિયાનું કારણ બની શકે છે।

(D) જંતુઓ વિવિધ શારીરિક અને જૈવરાસાયણિક પદ્ધતિઓ દ્વારા જંતુનાશકો સામે પ્રતિકારકતા વિકસાવે છે.
$1$. ઓછી પ્રવેશશીલ ક્યુટિકલ જંતુનાશકને જંતુના શરીરમાં પ્રવેશવાનો દર ઘટાડે છે.
$2$. કેટલાક જંતુઓ ઝેરને તેમના મેદ (ચરબી) માં સંગ્રહિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે,જે તેને મહત્વપૂર્ણ અંગો સુધી પહોંચતા અટકાવે છે.
$3$. જંતુઓ ઘણીવાર વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો (જેમ કે સાયટોક્રોમ $P450$ મોનોઓક્સિજનેઝ) વિકસાવે છે જે જંતુનાશકને નુકસાન પહોંચાડે તે પહેલાં તેનું ચયાપચય કરીને તેને બિનઝેરી બનાવે છે.
આ તમામ પદ્ધતિઓ પ્રતિકારકતામાં ફાળો આપે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ક્વિનાઈન એ સિંકોના વૃક્ષની છાલમાંથી મેળવવામાં આવતું આલ્કલોઈડ છે. ઐતિહાસિક રીતે,તેનો ઉપયોગ મેલેરિયાની સારવાર માટે કરવામાં આવે છે. કેટલીક તબીબી પરિસ્થિતિઓમાં,તેનો ઉપયોગ ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખવા માટેની સંભવિતતા માટે કરવામાં આવ્યો છે,જોકે તેનો પ્રાથમિક ઉપયોગ મેલેરિયા વિરોધી તરીકે જ રહે છે. અન્ય વિકલ્પો જેવા કે રેસર્પિન (હાઈ બ્લડ પ્રેશર માટે),મોર્ફિન (પીડાનાશક),અને પાઈનીન (ટર્પીન) આ હેતુ માટે વપરાતા નથી.

(D) રસી એ જૈવિક તૈયારીઓ છે જે ચોક્કસ ચેપી રોગ સામે સક્રિય ઉપાર્જિત પ્રતિકારકતા પૂરી પાડે છે.
$1$. ડિફ્થેરિયા એ $Corynebacterium$ $diphtheriae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ગંભીર ચેપ છે,જે $DPT$ રસી દ્વારા અટકાવી શકાય છે.
$2$. ટીટેનસ (ધનુર્વા) $Clostridium$ $tetani$ દ્વારા થાય છે અને તે પણ $DPT$ રસી દ્વારા અટકાવી શકાય છે.
$3$. ન્યુમોનિયા $Streptococcus$ $pneumoniae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થઈ શકે છે,અને તેને રોકવા માટે રસીઓ (જેમ કે ન્યુમોકોકલ રસી) ઉપલબ્ધ છે.
તેથી,આપેલ તમામ રોગોનું રસીકરણ દ્વારા નિયંત્રણ અથવા નિવારણ કરી શકાય છે.

(B) વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્યની જાળવણીમાં સ્વચ્છતા,રસીકરણ અને વાહક નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે.
$A$,$C$ અને $D$ એ સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટેની યોગ્ય પદ્ધતિઓ છે.
$B$ વિધાન ખોટું છે કારણ કે મલેરિયા અને ફાઈલેરિયાસિસ એ વાહકજન્ય રોગો છે (જે મચ્છરો દ્વારા ફેલાય છે),તે ચેપી રોગો નથી જે સીધા સંપર્કથી ફેલાય છે. તેથી,દર્દીના સંપર્કમાં આવવાનું ટાળવાથી આ રોગોનો ફેલાવો અટકતો નથી; તેના બદલે,વાહક (મચ્છર) પર નિયંત્રણ રાખવું જરૂરી છે.

(B) માદા એનોફિલિસ મચ્છરમાં પ્લાઝમોડિયમના જીવનચક્ર દરમિયાન,ફલનની પ્રક્રિયા મચ્છરના આંતરડામાં થાય છે. નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણથી દ્વિતીય (diploid) ફલિતાંડ (ઝાયગોટ) બને છે. આપેલી આકૃતિમાં,'$A$' એ જન્યુઓના જોડાણ પછી બનતી રચનાને નિર્દેશિત કરે છે,જે ફલિતાંડ છે. આ ફલિતાંડ ત્યારબાદ ગતિશીલ ઉકાઈનેટમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે આંતરડાની દીવાલમાં પ્રવેશ કરીને ઉસીસ્ટ બનાવે છે.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે શરદી ખરેખર રીહ્નોવાઇરસ તરીકે ઓળખાતા વાઇરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે,જે નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે શરદીના લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3$ થી $7$ દિવસના સમયગાળા સુધી રહે છે.
જોકે,બીમારીનો સમયગાળો $(R)$ એ સમજાવતું નથી કે આ રોગ રીહ્નોવાઇરસ દ્વારા કેમ થાય છે $(A)$. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) સ્વપ્રતિકારકતા એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં રોગપ્રતિકારક તંત્ર ભૂલથી શરીરના પોતાના સ્વસ્થ કોષો પર હુમલો કરે છે.
$A$. દરાજ એ ફૂગ દ્વારા થતો ચેપ છે જે $Microsporum$,$Trichophyton$ અને $Epidermophyton$ જેવી ફૂગને કારણે થાય છે,તે સ્વપ્રતિકારક પ્રતિભાવને કારણે થતો નથી.
$B$. મલ્ટિપલ સ્ક્લેરોસીસ એ એક સ્વપ્રતિકારક વિકાર છે જેમાં રોગપ્રતિકારક તંત્ર ચેતાતંતુઓને આવરી લેતા રક્ષણાત્મક પડ (માયલિન) પર હુમલો કરે છે.
$C$. સંધિવા એ એક સ્વપ્રતિકારક વિકાર છે જેમાં રોગપ્રતિકારક તંત્ર સાંધાઓ પર હુમલો કરે છે.
$D$. ઇન્સ્યુલિન આધારિત ડાયાબિટીસ (ટાઇપ $1$ ડાયાબિટીસ) એ એક સ્વપ્રતિકારક વિકાર છે જેમાં રોગપ્રતિકારક તંત્ર સ્વાદુપિંડમાં ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરતા બીટા કોષોનો નાશ કરે છે.
તેથી,દરાજ એ સાચો જવાબ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. અસ્થિમજ્જા $(b)$: તે પ્રાથમિક લસિકાભ અંગ છે જ્યાં લસિકાકણો સહિત તમામ રુધિરકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
$2$. થાયમસ $(a)$: તે એક પ્રાથમિક લસિકાભ અંગ છે જે જન્મ સમયે કદમાં મોટું હોય છે,પરંતુ ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ઘટતું જાય છે અને પુખ્તાવસ્થા સુધીમાં તે ખૂબ નાનું થઈ જાય છે.
$3$. બરોળ $(d)$: તે મોટા વટાણાના દાણા જેવું અંગ છે જે રુધિરમાં રહેલા સૂક્ષ્મ જીવોને ગાળીને રુધિરના ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$4$. લસિકાગાંઠ $(c)$: આ લસિકા તંત્રમાં વિવિધ સ્થાનોએ આવેલી નાની ઘન રચનાઓ છે જે લસિકા અને પેશીજાળમાં રહેલા સૂક્ષ્મ જીવો અથવા અન્ય પ્રતિજનને જકડી લે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $1-b, 2-a, 3-d, 4-c$ છે.

(C) અહીં અસંગત વિકલ્પ $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) છે।
મૅલેરિયા પ્રજીવ $(Plasmodium)$ દ્વારા થાય છે।
હાથીપગો (ફાઇલેરિયાસિસ) કૃમિ $(Wuchereria)$ દ્વારા થાય છે।
ટાઇફૉઇડ બેક્ટેરિયા $(Salmonella \text{ } typhi)$ દ્વારા થાય છે।
આ ત્રણેય રોગો (મૅલેરિયા, હાથીપગો અને ટાઇફૉઇડ) કોષીય સજીવો (પ્રજીવ, કૃમિ અને બેક્ટેરિયા) દ્વારા ફેલાય છે।
જ્યારે $HIV$ એ વાયરસ છે, જે અકોષીય ચેપી કારક છે, તેથી તે અન્ય કરતા અલગ પડે છે।

(C) આપેલા વિધાનોનું વિશ્લેષણ:
$1$. પેપ સ્મીયર એ ગર્ભાશયના મુખના કેન્સરના નિદાન માટેનું એક હિસ્ટોલોજીકલ પરીક્ષણ છે,જે સત્ય છે.
$2$. પ્રયોગશાળાના નિદાનમાં રક્ત અને પેશાબની તપાસ સામાન્ય રીતે કરવામાં આવે છે,જે સત્ય છે.
$3$. $C.T.$ (કોમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી) સ્કેન શરીરના આંતરિક અંગોની ત્રિ-પરિમાણીય છબી બનાવવા માટે $X$-કિરણોનો ઉપયોગ કરે છે,જ્યારે ધ્વનિ તરંગોનો ઉપયોગ અલ્ટ્રાસાઉન્ડમાં થાય છે. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
$4$. $MRI$ (મેગ્નેટિક રેઝોનન્સ ઇમેજિંગ) માં શક્તિશાળી ચુંબકીય ક્ષેત્રો અને બિન-આયનીકરણ રેડિયો તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે,જે સત્ય છે.
આમ,સાચો જવાબ $C$ છે.

(D) આકૃતિમાં અફીણના છોડ (પોપી પ્લાન્ટ), $Papaver$ $somniferum$ નું ફળ (કેપ્સ્યુલ) દર્શાવેલ છે.
આ વનસ્પતિ મોર્ફિન અને હેરોઈન જેવા ઓપિએટ્સનો સ્ત્રોત છે.
$Claviceps$ $purpurea$ એ ફૂગ છે, $Erythroxylum$ $coca$ એ કોકેઈનનો સ્ત્રોત છે, અને $Cannabis$ $indica$ એ કેનાબીનોઈડ્સનો સ્ત્રોત છે.

(A) આકૃતિ $A$ એ કેનાબીસ (Cannabis sativa) ના છોડના પાન દર્શાવે છે,જેમાંથી ભાંગ,ગાંજો અને ચરસ જેવા કેનાબીનોઇડ્સ મેળવવામાં આવે છે.
આકૃતિ $B$ એ કોકા (Erythroxylum coca) ના છોડના પાન દર્શાવે છે,જેમાંથી કોકેન (જેને કોક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નામનું ડ્રગ મેળવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $i-$ ભાંગ અને $ii-$ કોક છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ઓપિયમ પોપી $(a)$ ક્ષીર $(iii)$ ઉત્પન્ન કરે છે જેમાંથી અફીણ $(s)$ મેળવવામાં આવે છે.
$2$. કેનાબિસ ઇન્ડિકા $(b)$ ના ટોચનાં પુષ્પો $(iv)$ નો ઉપયોગ ગાંજો $(r)$ બનાવવા માટે થાય છે.
$3$. ઇગોટ ફૂગ $(c)$ માંથી $LSD$ $(q)$ મેળવવામાં આવે છે.
$4$. ઈરીથ્રોઝાયલમ કોકા $(d)$ ના સૂકાં પર્ણો $(ii)$ માંથી કોકેઈન $(p)$ મેળવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a-iii-s), (b-iv-r), (c-i-q), (d-ii-p)$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. ઓપીયમ (અફીણ) એ અફીણના છોડ $Papaver$ $somniferum$ ના અપરિપક્વ ફળના સૂકવેલા ક્ષીર (latex) માંથી મેળવવામાં આવે છે.
$2$. $Claviceps$ $purpurea$ એ ફૂગ છે જે રાઈ અને અન્ય ઘાસના અંડાશયને સંક્રમિત કરે છે,જે સ્ક્લેરોશિયા (ergot) ઉત્પન્ન કરે છે,જેને ઘણીવાર ફળ કે દાણા તરીકે ગણવામાં આવે છે.
$3$. $Erythroxylum$ $coca$ (કોકાનો છોડ) માંથી કોકેઈન મેળવવામાં આવે છે,જે તેના પર્ણોમાંથી નિષ્કર્ષિત થાય છે,પુષ્પોમાંથી નહીં. તેથી,$Erythroxylum$ – પુષ્પોની જોડી અસંગત છે.
$4$. $Cannabis$ $sativa$ માંથી કેનાબીનોઈડ્સ મેળવવામાં આવે છે,જે છોડના પુષ્પવિન્યાસ,પર્ણો અને રેઝિનમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. અર્ગટ એ એક ફૂગ $(Claviceps purpurea)$ છે જે અર્ગોટામાઈન અને $LSD$ જેવા આલ્કલોઈડ્સ ઉત્પન્ન કરે છે, જ્યારે મારીજુઆના કેનાબીસ વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેથી, આ જોડકું અસંગત છે.
$2$. અફીણના ડોડા $(Papaver somniferum)$ એ કોડીન અને મોર્ફિન જેવા ઓપિએટ્સનો સ્ત્રોત છે.
$3$. કેનાબીસ સેટાઈવા એ ચરસ, ગાંજો અને હશીશનો સ્ત્રોત છે.
$4$. એરિથ્રોઝાયલમ કોકા એ કોકેઈનનો સ્ત્રોત છે અને 'ક્રેક' એ કોકેઈનનું એક શક્તિશાળી સ્વરૂપ છે.

(D) નસ દ્વારા કેફી પદાર્થો લેતી વખતે વપરાતી સોય કે સિરીંજ શેર કરવાથી ચેપ લાગવાની શક્યતા રહેલી છે.
જો આ સોય કોઈ ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના લોહીના સંપર્કમાં આવી હોય,તો તે લોહી દ્વારા ફેલાતા રોગકારકોનું વહન કરી શકે છે.
$AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે,જે ચેપગ્રસ્ત લોહી અને શેર કરેલી સોય દ્વારા ફેલાય છે.
$Hepatitis B$ પણ એક વાયરલ ચેપ છે જે ચેપગ્રસ્ત લોહીના સંપર્ક દ્વારા,જેમાં સોયનો સમાવેશ થાય છે,ખૂબ જ સરળતાથી ફેલાઈ શકે છે.
તેથી,$AIDS$ અને $Hepatitis B$ બંને આ પદ્ધતિ દ્વારા ફેલાઈ શકે છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1.$ ન્યુમોકોકાઈ (Streptococcus pneumoniae) ફેફસાના વાયુકોષ્ઠોને સંક્રમિત કરે છે, જેનાથી ન્યુમોનિયા થાય છે। તેથી, $1-b$.
$2.$ પ્લાઝમોડિયમ, જે મેલેરિયા માટે જવાબદાર છે, તે મનુષ્યના યકૃતકોષો અને રક્તકણો (RBCs) પર આક્રમણ કરે છે। તેથી, $2-d$.
$3.$ ફિલેરિયલ કૃમિ (Wuchereria bancrofti) લસિકાવાહિનીઓ અને લસિકાગાંઠોને સંક્રમિત કરે છે, જેનાથી ફિલેરિયાસિસ (હાથીપગો) થાય છે। તેથી, $3-a$.
$4.$ રીટ્રો વાઇરસ $(HIV)$ મેક્રોફેજ અને મદદકર્તા $T$ કોષો પર આક્રમણ કરે છે, જેનાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડો થાય છે। તેથી, $4-c$.
આમ, સાચો ક્રમ $(1-b), (2-d), (3-a), (4-c)$ છે।

(D) મચ્છર કરડવાથી ફેલાતા રોગો નીચે મુજબ છે:
$1$. મેલેરિયા $Plasmodium$ દ્વારા થાય છે અને માદા $Anopheles$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
$2$. હાથીપગો (Filariasis) $Wuchereria$ $bancrofti$ અને $Wuchereria$ $malayi$ દ્વારા થાય છે,જે $Culex$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
$3$. ડેન્ગ્યુ એ વાયરલ રોગ છે જે $Aedes$ $aegypti$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
$4$. ચિકનગુનિયા એ વાયરલ રોગ છે જે $Aedes$ $aegypti$ અને $Aedes$ $albopictus$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
એઇડ્સ $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે અને તે જાતીય સંપર્ક,રુધિર ચઢાવવાથી અથવા માતામાંથી બાળકમાં ફેલાય છે,મચ્છર દ્વારા નહીં. દાદર (Ringworm) એ ફૂગનો ચેપ છે જે સંપર્ક અથવા દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા ફેલાય છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. શરદી $(a)$: રાઈનોવાઈરસ $(ii)$ દ્વારા થાય છે,જેમાં નાકમાં ભરાવો અને સ્ત્રાવ $(r)$ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. તેથી,$(a-ii-r)$.
$2$. ન્યુમોનિયા $(b)$: સ્ટ્રેપ્ટોકોકસ ન્યુમોની $(i)$ દ્વારા થાય છે,જેમાં હોઠ અને નખ ભૂખરાથી વાદળી રંગના $(s)$ થઈ જાય છે. તેથી,$(b-i-s)$.
$3$. એઇડ્સ $(c)$: રિટ્રોવાઈરસ $(iii)$ દ્વારા થાય છે,જે ચામડીના જખમ $(q)$ જેવી સમસ્યાઓ પ્રેરે છે. તેથી,$(c-iii-q)$.
$4$. હાથીપગો $(d)$: ફિલેરિયલ કૃમિ $(iv)$ દ્વારા થાય છે,જેમાં હાથ-પગમાં સોજો $(p)$ આવે છે. તેથી,$(d-iv-p)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(a-ii-r), (b-i-s), (c-iii-q), (d-iv-p)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. એલર્જી: એલર્જીક પ્રતિક્રિયા દરમિયાન, માસ્ટ કોષો હિસ્ટામાઈન અને સેરોટોનીન જેવા રસાયણો મુક્ત કરે છે। તેથી, $1-b$.
$2$. સ્વપ્રતિરક્ષા: મલ્ટીપલ સ્ક્લોરોસિસ એ સ્વપ્રતિરક્ષા રોગનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં શરીર પોતાના જ કોષો પર હુમલો કરે છે। તેથી, $2-d$.
$3$. એઇડ્સ: એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ $(AIDS)$ એ $HIV$ દ્વારા થાય છે, જે પ્રતિકારકતાની ઉણપ પ્રેરે છે। તેથી, $3-a$.
$4$. કોલોસ્ટ્રમ: સ્તનપાનના શરૂઆતના દિવસોમાં માતા દ્વારા સ્ત્રવતું પીળાશ પડતું પ્રવાહી એન્ટિબોડીઝથી સમૃદ્ધ હોય છે, ખાસ કરીને $IgA$। તેથી, $4-c$.
આમ, સાચો ક્રમ $1-b, 2-d, 3-a, 4-c$ છે।

(C) હવા દ્વારા ફેલાતા રોગોને હવાજન્ય રોગો કહેવામાં આવે છે.
$1$. ન્યુમોનિયા $Streptococcus$ $\text{pneumoniae}$ અને $Haemophilus$ $\text{influenzae}$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે, જે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા મુક્ત થતા ટીપાં (droplets) દ્વારા ફેલાય છે.
$2$. સામાન્ય શરદી (Common Cold) રાઇનોવાયરસ દ્વારા થાય છે, જે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ઉધરસ અથવા છીંક દ્વારા નીકળતા ટીપાં દ્વારા ફેલાય છે.
$3$. ટાઇફૉઇડ પાણી દ્વારા, મેલેરિયા વાહક (મચ્છર) દ્વારા અને મરડો સામાન્ય રીતે દૂષિત પાણી કે ખોરાક દ્વારા ફેલાય છે.
તેથી, સાચી જોડી ન્યુમોનિયા અને સામાન્ય શરદી છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1.$ ટાઈફોઈડ એ $Salmonella \, typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
$2.$ ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \, pneumoniae$ અથવા $Haemophilus \, influenzae$ દ્વારા થાય છે।
$3.$ સામાન્ય શરદી એ $Rhinovirus$ દ્વારા થાય છે।
$4.$ રિંગવર્મ (દાદ) એ ફૂગ દ્વારા થતો રોગ છે જે $Trichophyton$, $Microsporum$ અને $Epidermophyton$ જેવી પ્રજાતિઓ દ્વારા થાય છે।
તેથી, સાચી જોડ $(1-d), (2-c), (3-b), (4-a)$ છે।

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ટાઈફોઈડ $(a)$ એ સાલ્મોનેલા $(r)$ બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે અને તે દૂષિત ખોરાક/પાણી દ્વારા ફેલાય છે,જે દર્દીના મળ $(x)$ માં જોવા મળે છે. તેથી,$a-r-x$.
$2$. ન્યુમોનિયા $(b)$ એ સ્ટ્રેપ્ટોકોકસ ન્યુમોની $(p)$ દ્વારા થાય છે અને તે ફેફસાંને અસર કરે છે,જેનાથી ગળફા $(z)$ ઉત્પન્ન થાય છે. તેથી,$b-p-z$.
$3$. સામાન્ય શરદી $(c)$ એ રીહનોવાઇરસ $(q)$ દ્વારા થાય છે અને તે પેન $(y)$ જેવી દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા ફેલાય છે. તેથી,$c-q-y$.
$4$. હાથીપગો $(d)$ એ ફિલેરિયલ કૃમિ $(s)$ (વુકેરેરિયા બેન્ક્રોફ્ટી) દ્વારા થાય છે,જે લસિકા તંત્રને અસર કરે છે અને ત્વચા/પેશીઓ $(w)$ પર અસર કરી શકે છે. તેથી,$d-s-w$.
આમ,સાચો ક્રમ $a-r-x; b-p-z; c-q-y; d-s-w$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(a)$ $Streptococcus$ $pneumoniae$ થી $(y)$ ન્યુમોનિયા થાય છે,અને તેનો સેવનકાળ $(r)$ $1-3$ દિવસ છે.
$2$. $(b)$ $Salmonella$ $typhi$ થી $(x)$ ટાઈફોઈડ થાય છે,અને તેનો સેવનકાળ $(q)$ $1-3$ અઠવાડિયા છે.
$3$. $(c)$ $Rhinovirus$ થી $(z)$ સામાન્ય શરદી થાય છે,અને તેનો સેવનકાળ $(p)$ $3-7$ દિવસ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-r-y; b-q-x; c-p-z$ છે.

(D) $S -$ વિધાન ખોટું છે કારણ કે કૅન્સર એ બિન-ચેપી રોગ છે જે અનિયંત્રિત કોષ વિભાજનને કારણે થાય છે,રોગકારકો દ્વારા નહીં.
$R -$ કારણ ખોટું છે કારણ કે એઇડ્સ સૌપ્રથમ વખત $USA$ માં $1981$ માં નોંધાયો હતો,$1986$ માં નહીં.

(D) વિધાન $S$ ખોટું છે કારણ કે અફીણના પરિપકવ બીજ (ખસખસ) નો ઉપયોગ જઠરની તાણ રોકવા માટે થતો નથી; અફીણમાંથી મળતા મોર્ફિન જેવા ઘટકોનો ઉપયોગ પીડાશામક તરીકે થાય છે.
વિધાન $R$ ખોટું છે કારણ કે કેન્સર વિરોધી દવાઓ (કીમોથેરાપી) સામાન્ય રીતે ઝડપથી વિભાજન પામતા કોષોને લક્ષ્ય બનાવે છે,જે કેન્સરગ્રસ્ત અને તંદુરસ્ત બંને કોષોને અસર કરી શકે છે. આ વિધાન વૈજ્ઞાનિક રીતે અસ્પષ્ટ છે. તેથી,બંને વિધાનો ખોટા છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. ટાઇફોઇડ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$2$. ન્યૂમોનિયા $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ દ્વારા થાય છે.
$3$. સામાન્ય શરદી $Rhino$ $viruses$ દ્વારા થાય છે.
$4$. મેલેરિયા એ $Plasmodium$ પ્રજાતિના પ્રજીવ દ્વારા થાય છે (દા.ત.,$P. vivax$,$P. falciparum$).
$5$. $Microsporum$ એ ફૂગની એક પ્રજાતિ છે જે દાદ (ringworm) કરે છે,મેલેરિયા નહીં. તેથી,$Malaria – Microsporum$ ની જોડી અસંગત છે.

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે।
$1$. ટાઇફોઇડ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે, જેમાં તીવ્ર તાવ અને આંતરડામાં કાણાં પડવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે, ફેફસામાં પ્રવાહી ભરાતું નથી।
$2$. ન્યૂમોનિયા $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ દ્વારા થાય છે, જેમાં વાયુકોષ્ઠોમાં પ્રવાહી ભરાય છે, ગંધ પારખવાની શક્તિ ઘટતી નથી।
$3$. ફાઇલેરિયાસિસ (હાથીપગો) $Wuchereria \text{ } bancrofti$ અને $Wuchereria \text{ } malayi$ દ્વારા થાય છે, જે સ્તન અને વૃષણકોથળી જેવા અંગોમાં લાંબા ગાળાની સોજાની સ્થિતિ પેદા કરે છે।
$4$. દાદર ફૂગ (જેમ કે $Microsporum$, $Trichophyton$, અને $Epidermophyton$) દ્વારા થાય છે, પ્રજીવો દ્વારા નહીં।