Cancer Questions in Gujarati

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. વિટામિન $B_{17}$,જેને એમીગડાલિન અથવા લેટ્રિલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેના સંભવિત કેન્સર વિરોધી ગુણધર્મો માટે અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. તે જરદાળુ જેવા ફળોના બીજ અને અમુક શાકભાજી સહિત વિવિધ વનસ્પતિ સ્ત્રોતોમાં જોવા મળે છે. જોકે તેની અસરકારકતા વૈજ્ઞાનિક ચર્ચાનો વિષય છે,પરંતુ પોષણ સંબંધી સાહિત્યમાં તે ઐતિહાસિક રીતે અને સામાન્ય રીતે કેન્સર વિરોધી દાવાઓ સાથે સંકળાયેલું છે.

(C) રેટ્રોવાયરસ એ વાયરસનો એક સમૂહ છે જે તેમના આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ ધરાવે છે.
યજમાન કોષને સંક્રમિત કર્યા પછી,તેઓ તેમના $RNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $DNA$ સંશ્લેષણ કરવા માટે $RNA$-આધારિત $DNA$ પોલિમરેઝ (જેને રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ પણ કહેવાય છે) ઉત્સેચકનો ઉપયોગ કરે છે.
આ નવું સંશ્લેષિત $DNA$ પછી યજમાન કોષના જિનોમમાં સંકલિત થાય છે.
તેથી,વિધાન $C$ ખોટું છે કારણ કે રેટ્રોવાયરસના જીવનચક્ર દરમિયાન $DNA$ ઉત્પન્ન થાય છે અને હાજર હોય છે.

(A) સામાન્ય કોષોમાં વૃદ્ધિ અને વિભેદન અત્યંત નિયંત્રિત અને સુવ્યવસ્થિત હોય છે.
કેન્સરના કોષો 'કોન્ટેક્ટ ઇન્હિબિશન' (સંપર્ક અવરોધ) નો ગુણધર્મ ગુમાવે છે,જેના કારણે કોષોનું અનિયંત્રિત વિભાજન થાય છે.
આના પરિણામે અવિભેદિત કોષોનો સમૂહ બને છે,જેને ગાંઠ (Tumour) કહેવામાં આવે છે.

(A) રેટ્રોવાયરસ કેન્સરનું કારણ બને છે કારણ કે તેઓ વાયરલ ઓન્કોજીન $(v-onc)$ ધરાવે છે.
આ વાયરલ ઓન્કોજીન યજમાન જિનોમમાં હાજર કોષીય પ્રોટો-ઓન્કોજીન $(c-onc)$ માંથી ઉતરી આવ્યા છે.
જ્યારે આ વાયરસ યજમાન કોષને ચેપ લગાડે છે,ત્યારે તેઓ તેમના આનુવંશિક દ્રવ્યને યજમાન જિનોમમાં દાખલ કરી શકે છે,જે સંભવિતપણે આ પ્રોટો-ઓન્કોજીનને સક્રિય કરે છે અથવા વાયરલ ઓન્કોજીન દાખલ કરે છે,જેના પરિણામે કોષોનું અનિયંત્રિત વિભાજન થાય છે અને કેન્સર થાય છે.

(A, D) મુખનું કેન્સર મુખ્યત્વે તમાકુના ઉત્પાદનોના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલું છે.
ધૂમ્રપાન અને સોપારી (જેમાં ઘણીવાર તમાકુ હોય છે) ચાવવી એ મુખના કેન્સરના વિકાસ માટેના મુખ્ય જોખમી પરિબળો છે.
આ પદાર્થોમાં કેન્સરકારક તત્વો હોય છે જે મુખના પોલાણના કોષોના $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે,જેનાથી કોષોની અનિયંત્રિત વૃદ્ધિ થાય છે.
તેથી,ધૂમ્રપાન અને સોપારી (તમાકુ સાથે) બંને તેના કારણભૂત પરિબળો છે.

(B) કેન્સરગ્રસ્ત કોષો અનિયંત્રિત વિભાજન અને આસપાસના પેશીઓમાં આક્રમણ કરવાની ક્ષમતા દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
જ્યારે આ કોષો પ્રાથમિક ગાંઠ (primary tumor) થી અલગ થાય છે,ત્યારે તેઓ રુધિર અથવા લસિકા તંત્ર દ્વારા શરીરના દૂરના ભાગોમાં મુસાફરી કરે છે.
કેન્સરના કોષોના દૂરના સ્થાનો પર ફેલાવવાની આ પ્રક્રિયાને $Metastasis$ (મેટાસ્ટેસિસ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Metastasis$ એ જીવલેણ ગાંઠોનું મુખ્ય લક્ષણ છે અને તે કેન્સર સંબંધિત મૃત્યુનું પ્રાથમિક કારણ છે.

(D) સામાન્ય કોષોની તુલનામાં કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં અનેક કોષવિદ્યાકીય ફેરફારો જોવા મળે છે.
કેન્સરગ્રસ્ત કોષોની સૌથી લાક્ષણિકતાઓમાંની એક કોષકેન્દ્રમાં થતો ફેરફાર છે.
કેન્સરગ્રસ્ત કોષનું કોષકેન્દ્ર સામાન્ય રીતે કદમાં મોટું,અનિયમિત આકારનું અને તેમાં ક્રોમેટિનનું પ્રમાણ વધારે જોવા મળે છે.
આ સ્થિતિને ઘણીવાર અસામાન્ય રીતે મોટું અથવા હાઈપરક્રોમેટિક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે હિસ્ટોપેથોલોજીમાં નિદાન માટેનું મુખ્ય ચિહ્ન છે.

(A) કેન્સરના કોષો અનિયંત્રિત અને ઝડપી કોષ વિભાજન (અનિયંત્રિત પ્રસાર) નો ગુણધર્મ દર્શાવે છે.
રેડિયેશન થેરાપી કોષોના $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડીને કામ કરે છે.
કેન્સરના કોષો સામાન્ય કોષો કરતા વધુ ઝડપથી વિભાજન પામતા હોવાથી,તેઓ આયનાઇઝિંગ રેડિયેશન દ્વારા થતા $DNA$ નુકસાન માટે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે,જે તેમને વધુ વિભાજન કરતા અટકાવે છે અને કોષ મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.

(A) કેન્સર એ કોષોના અનિયંત્રિત,અસામાન્ય અને અતિશય વિભાજન દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
સામાન્ય કોષોમાં,વૃદ્ધિ અને વિભેદન અત્યંત નિયંત્રિત અને સુવ્યવસ્થિત હોય છે.
જો કે,કેન્સરના કોષોમાં આ નિયમનકારી પદ્ધતિઓ નિષ્ફળ જાય છે,જેના પરિણામે કોષોનો સમૂહ બને છે જેને ગાંઠ (tumor) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,કેન્સર મૂળભૂત રીતે પેશીઓની અનિયંત્રિત વૃદ્ધિ સાથે સંબંધિત છે.

(A) ભારતમાં પુરુષોમાં જોવા મળતું સૌથી સામાન્ય કેન્સર ફેફસાનું કેન્સર છે. આનું મુખ્ય કારણ તમાકુનું સેવન છે,જેમાં ધૂમ્રપાન અને ધુમાડા રહિત તમાકુના ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે,જે ફેફસાં અને મોઢાના કેન્સરના વિકાસ માટે મુખ્ય જોખમી પરિબળો છે.

(C) કેન્સરનું વર્ગીકરણ તેના ઉદ્ભવ સ્થાનના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. કાર્સિનોમા: અધિચ્છદીય પેશીઓમાંથી ઉદ્ભવતું કેન્સર (દા.ત.,ત્વચા,અંગોનું અસ્તર).
$2$. સારકોમા: સંયોજક પેશીઓમાંથી ઉદ્ભવતું કેન્સર,જેમ કે હાડકાં,કાસ્થિ,ચરબી,સ્નાયુ અથવા તંતુમય પેશીઓ (જેમ કે ફાઈબ્રોબ્લાસ્ટ્સ).
$3$. લ્યુકેમિયા/લિમ્ફોમા: રુધિર બનાવતા કોષો અથવા રોગપ્રતિકારક તંત્રમાંથી ઉદ્ભવતું કેન્સર.
તેથી,ફાઈબ્રોબ્લાસ્ટ્સ જેવી સંયોજક પેશીઓમાં ઉદ્ભવતી ગાંઠને 'સારકોમા' કહેવામાં આવે છે.

(D) મેટાસ્ટેસિસ એ એક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કેન્સરના કોષો તેમના મૂળ સ્થાનથી રુધિર અથવા લસિકા તંત્ર દ્વારા શરીરના અન્ય દૂરના ભાગોમાં ફેલાય છે.
કેન્સરનું દૂરના અંગો અથવા પેશીઓમાં આ રીતે ફેલાવવું એ સ્ટેજ $IV$ ના કેન્સરની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે,જેને મેટાસ્ટેટિક અથવા અદ્યતન કેન્સર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક તબક્કામાં,કેન્સર સામાન્ય રીતે સ્થાનિક હોય છે અથવા ફક્ત નજીકની લસિકા ગાંઠો સુધી ફેલાયેલું હોય છે,પરંતુ તે હજુ સુધી દૂરના અંગો સુધી પહોંચ્યું હોતું નથી.

(D) કેન્સર પ્રેરી શકતા રસાયણોને કાર્સિનોજેન્સ (Carcinogens) કહેવામાં આવે છે.
આ કારકો ભૌતિક,રાસાયણિક અથવા જૈવિક સ્વરૂપના હોઈ શકે છે.
કાર્સિનોજેન્સ કોષોના $DNA$ માં પરિવર્તન (mutation) પ્રેરે છે,જેના કારણે કોષોનું અનિયંત્રિત વિભાજન થાય છે.
આ અનિયંત્રિત વૃદ્ધિને કારણે અસાધ્ય ગાંઠ (malignant tumor) બને છે,જે કેન્સરનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(D) કેન્સરના કોષોમાં 'કોન્ટેક્ટ ઇન્હિબિશન' (સંપર્ક અવરોધ) ગુણધર્મનો અભાવ હોય છે,જે અનિયંત્રિત અને ઝડપી કોષ વિભાજન તરફ દોરી જાય છે. આ અસામાન્ય અને અનિયંત્રિત સમભાજનને કારણે કોષોનો સમૂહ બને છે જેને ગાંઠ (tumor) અથવા કેન્સર કહેવામાં આવે છે.

(C) કેન્સરના કોષોનું શરીરના એક ભાગમાંથી રુધિર અથવા લસિકા દ્વારા અન્ય દૂરના સ્થળોએ ફેલાવવાની ક્ષમતાને $Metastasis$ (મેટાસ્ટેસિસ) કહેવામાં આવે છે.
આ મેલિગ્નન્ટ ગાંઠોનો સૌથી ભયાનક ગુણધર્મ છે,કારણ કે તે કેન્સરની સારવારને મુશ્કેલ બનાવે છે અને ઘણીવાર દર્દીના મૃત્યુનું કારણ બને છે.
$Mutation$ (ઉત્પરિવર્તન) એટલે $DNA$ ક્રમમાં થતા ફેરફારો.
$Malignancy$ (મેલિગ્નન્સી) એટલે ગાંઠનો કેન્સરગ્રસ્ત સ્વભાવ.
$Benign$ $tumours$ (બિનિગ્ન ગાંઠો) એ બિન-કેન્સરગ્રસ્ત વૃદ્ધિ છે જે શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાતી નથી.

(B) લ્યુકેમિયા એ એક પ્રકારનું કેન્સર છે જે રુધિર અને અસ્થિમજ્જાને અસર કરે છે.
તે શરીરમાં શ્વેત રુધિરકણો (leukocytes) ના અસામાન્ય અને અનિયંત્રિત પ્રસાર દ્વારા લાક્ષણિક છે.
આ સ્થિતિ સામાન્ય રુધિર કોષોના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કરે છે,જેના કારણે એનિમિયા,રક્તસ્રાવ અને ચેપ લાગવાની સંભાવના વધી જાય છે.

(B) ઓન્કોજીન્સ એ પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સના પરિવર્તિત સ્વરૂપો છે જે સામાન્ય કોષોમાં હાજર હોય છે. જ્યારે આ જનીનો રેડિયેશન,રસાયણો અથવા વાયરસ જેવા વિવિધ પરિબળોને કારણે સક્રિય થાય છે અથવા તેમાં પરિવર્તન આવે છે,ત્યારે તે અનિયંત્રિત કોષ વિભાજન અને વૃદ્ધિ તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે ગાંઠ અથવા કેન્સર થાય છે.

(A) કેન્સરગ્રસ્ત કોષોનું શરીરના એક ભાગમાંથી રુધિર અથવા લસિકા દ્વારા અન્ય દૂરના સ્થળોએ ફેલાવવાની ક્ષમતાને $Metastasis$ (મેટાસ્ટેસિસ) કહેવામાં આવે છે.
આ મેલિગ્નન્ટ ગાંઠોનો સૌથી ભયાનક ગુણધર્મ છે,કારણ કે એકવાર કેન્સર અન્ય અંગોમાં ફેલાઈ જાય પછી તેની સારવાર કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે.

(C) લિમ્ફોમા એ એક પ્રકારનું કેન્સર છે જે લસિકા તંત્રમાં ઉદ્ભવે છે,જેમાં લસિકા ગાંઠો,બરોળ,થાઇમસ ગ્રંથિ અને અસ્થિમજ્જાનો સમાવેશ થાય છે.
તે ત્યારે થાય છે જ્યારે લિમ્ફોસાઇટ્સ (એક પ્રકારના શ્વેત રક્તકણો) અસામાન્ય રીતે અને અનિયંત્રિત રીતે વધે છે.
તેથી,લસિકા ગાંઠો અને બરોળમાં જોવા મળતા કેન્સરને લિમ્ફોમા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) આ પ્રશ્ન તબીબી પ્રગતિના ઐતિહાસિક સંદર્ભને દર્શાવે છે,જ્યાં $Cancer$ (કેન્સર) ને ઘણીવાર શૈક્ષણિક સાહિત્યમાં એવા રોગ તરીકે ટાંકવામાં આવતું હતું કે જેમાં બાયોટેકનોલોજી અને જીન થેરાપીમાં પ્રગતિને કારણે આગામી થોડા દાયકાઓમાં સારવારમાં નોંધપાત્ર સફળતા અને સંભવિત ઉપચાર જોવા મળશે. જ્યારે $Poliomyelitis$ (પોલિયો) મોટાભાગે રસીકરણ દ્વારા નિયંત્રિત છે અને $Tuberculosis$ (ક્ષય) પહેલેથી જ એન્ટિબાયોટિક્સ દ્વારા મટાડી શકાય છે,ત્યારે $Cancer$ એ ચોક્કસ ઉપચાર માટે ચાલુ સંશોધનનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.

(B) ઓન્કોજીન્સ એવા જનીનો છે જે કેન્સર પેદા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
$F.P.$ Rous એ $1911$ માં મરઘીઓમાં રાઉસ સાર્કોમા વાયરસ $(RSV)$ નો અભ્યાસ કરતી વખતે પ્રથમ ઓન્કોજીનની શોધ કરી હતી.
ત્યારબાદ,$J.M.$ Bishop અને $H.E.$ Varmus ને $1989$ માં રેટ્રોવાયરલ ઓન્કોજીન્સના કોષીય મૂળની શોધ માટે નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો,જે દર્શાવે છે કે આ જનીનો સામાન્ય કોષોમાં પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ તરીકે હાજર હોય છે.
જોકે,ઓન્કોજીનની પ્રાથમિક શોધનો શ્રેય $F.P.$ Rous ને જાય છે.

(D) કેન્સરના કોષોમાં 'કોન્ટેક્ટ ઇન્હિબિશન' (સંપર્ક અવરોધ) ગુણધર્મનો અભાવ હોય છે,જેના કારણે કોષોનું અનિયંત્રિત વિભાજન (વૃદ્ધિ) થાય છે.
આ કોષો આસપાસની તંદુરસ્ત પેશીઓમાં આક્રમણ કરી શકે છે.
વધુમાં,તેઓ રુધિર અથવા લસિકા તંત્ર દ્વારા શરીરના દૂરના ભાગોમાં ફેલાઈ શકે છે,જેને મેટાસ્ટેસિસ (metastasis) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,કેન્સરના કોષો માટે ઉપરની તમામ લાક્ષણિકતાઓ સાચી છે.

(D) કેન્સર સામાન્ય કોષોના કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં રૂપાંતરિત થવાથી થાય છે.
આ રૂપાંતરણ અમુક ચોક્કસ જનીનો દ્વારા થાય છે જેને કોષીય ઓન્કોજીન્સ $(c-onc)$ અથવા પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યારે આ જનીનો અમુક પરિસ્થિતિઓમાં સક્રિય થાય છે,ત્યારે તે કોષોના ઓન્કોજેનિક રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે કેન્સર થાય છે.
તેથી,કેન્સરના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલા જનીનોને ઓન્કોજીન્સ કહેવામાં આવે છે.

(B) સૌમ્ય ગાંઠ (Benign tumour) એ કેન્સર રહિત વૃદ્ધિ છે જે તેના મૂળ સ્થાને જ મર્યાદિત રહે છે.
તે શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાતી નથી,એટલે કે તે મેટાસ્ટેસિસ દર્શાવતી નથી.
સૌમ્ય ગાંઠો સામાન્ય રીતે સુવિભેદિત હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેના કોષો સામાન્ય કોષો જેવા દેખાય છે,અને તે એક તંતુમય આવરણ (capsule) દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે,જે તેને આસપાસના પેશીઓમાં આક્રમણ કરતા અટકાવે છે.

(A) તમાકુમાં બેન્ઝપાયરીન જેવા કેન્સરકારક પદાર્થો હોય છે.
ફેફસાના કેન્સરના આશરે $95\%$ કિસ્સાઓ ધૂમ્રપાનને કારણે થાય છે.
રિવર્સ સ્મોકિંગ (ઊંધું ધૂમ્રપાન) મોઢાના કેન્સરનું કારણ બને છે.
બીડી પીવાથી જીભ,કંઠનળી,સ્વરપેટી,કાકડા અને અન્નનળીનું કેન્સર થઈ શકે છે.
તમાકુ ચાવવાથી મોઢાનું કેન્સર થાય છે.

(D) કેન્સરજનક કારકો એવા પદાર્થો છે જે કેન્સરનું કારણ બને છે.
$X-$રે કિરણોત્સર્ગ અને $U.V.$ કિરણોત્સર્ગ એ ભૌતિક કેન્સરજનક કારકો છે જે $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે.
નિકોટિન એ તમાકુમાં જોવા મળતું રાસાયણિક તત્વ છે જે કેન્સરજનક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો કેન્સરજનક કારકો છે.

(C) પોલીસાયક્લિક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન કેન્સરકારક (carcinogenic) પદાર્થો તરીકે ઓળખાય છે. જ્યારે તેઓ તમાકુના ધુમાડા દ્વારા શ્વાસમાં લેવામાં આવે છે,ત્યારે આ સંયોજનો કોષીય $DNA$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે પરિવર્તન (mutations) તરફ દોરી જાય છે અને તેના પરિણામે કેન્સર જેવી અનિયંત્રિત કોષ વિભાજનની સ્થિતિ સર્જાય છે.

(B) માયલોમા એ અસ્થિમજ્જામાંથી ઉદ્ભવતા કેન્સરગ્રસ્ત પ્લાઝ્મા કોષો છે. બાયોટેકનોલોજીમાં,ખાસ કરીને મોનોક્લોનલ એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનમાં,માયલોમા કોષોને એન્ટિબોડી ઉત્પન્ન કરતા $B$-લિમ્ફોસાઇટ્સ સાથે ફ્યુઝ કરીને હાઇબ્રિડોમા બનાવવામાં આવે છે. હાઇબ્રિડોમા એ અમર કોષો છે જે સતત ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

(D) કેન્સરના વિકાસ સાથે સંકળાયેલા જનીનોને $Oncogenes$ (ઓન્કોજીન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સામાન્ય કોષોમાં,આ જનીનો $Proto-oncogenes$ અથવા $Cellular$ $oncogenes$ $(c-onc)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
જ્યારે આ જનીનો ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં (જેમ કે ભૌતિક,રાસાયણિક અથવા જૈવિક કારકો દ્વારા) સક્રિય થાય છે,ત્યારે તે કોષોના ઓન્કોજેનિક રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે કેન્સર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) કેન્સરના નિદાનમાં રેડિયોગ્રાફી ($X$-rays),$CT$ (કોમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી) સ્કેનિંગ,$MRI$ (મેગ્નેટિક રેઝોનન્સ ઇમેજિંગ) અને બાયોપ્સી (હિસ્ટોપેથોલોજીકલ અભ્યાસ) જેવી પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$UV$ કિરણો દ્વારા સારવાર એ અમુક ચામડીના રોગો અથવા જંતુનાશક માટે વપરાતી ઉપચારાત્મક પદ્ધતિ છે,પરંતુ તે કેન્સરના નિદાન માટેનું સાધન નથી.
તેથી,$UV$ કિરણો દ્વારા સારવાર એ સાચો જવાબ છે.

(B) કેન્સરને તેના ઉદ્ભવ સ્થાનની પેશીના આધારે વ્યાપકપણે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. કાર્સિનોમા એ અધિચ્છદીય પેશીનું કેન્સર છે.
$2$. સારકોમા એ સંયોજક પેશી (જેમ કે હાડકાં,કાસ્થિ,ચરબી,સ્નાયુ અને તંતુમય પેશી) નું કેન્સર છે.
$3$. લ્યુકેમિયા એ રુધિર બનાવતી પેશીઓનું કેન્સર છે.
તેથી,સારકોમા સંયોજક પેશીમાંથી ઉદ્ભવે છે.

(C) રેડિયેશન થેરાપી,ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોન બીમનો ઉપયોગ,કેન્સરના કોષોનો નાશ કરવા માટેની એક પ્રમાણિત તબીબી સારવાર છે.
ઈલેક્ટ્રોન બીમ એ બાહ્ય બીમ રેડિયેશન થેરાપીનો એક પ્રકાર છે જે ગાંઠ (ટ્યુમર) ના સ્થાન પર ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા ઈલેક્ટ્રોન પહોંચાડે છે.
આ ઈલેક્ટ્રોનની પ્રવેશવાની ક્ષમતા મર્યાદિત હોય છે,જે તેમને ત્વચા પર અથવા શરીરની સપાટીની નજીક જોવા મળતી સુપરફિસિયલ ગાંઠોની સારવાર માટે આદર્શ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) કેન્સરગ્રસ્ત કોષો અનિયંત્રિત અને ઝડપી કોષ વિભાજનનો ગુણધર્મ ધરાવે છે. રેડિયેશન થેરાપી કોષોના $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડીને કાર્ય કરે છે. કેન્સરગ્રસ્ત કોષો સક્રિયપણે અને ઝડપથી વિભાજન પામતા હોવાથી,તેઓ સામાન્ય,તંદુરસ્ત કોષોની તુલનામાં આયનાઇઝિંગ રેડિયેશન દ્વારા થતા $DNA$ નુકસાન માટે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે,જે સામાન્ય રીતે ધીમી અથવા નિયંત્રિત ગતિએ વિભાજન પામે છે. આ નુકસાન કેન્સરના કોષોને વધુ વિભાજન કરતા અટકાવે છે,જે અંતે તેમના મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.

(D) $X-rays$ અને $\gamma-rays$ જેવા આયનીકરણ વિકિરણો જાણીતા કેન્સરજન્ય પદાર્થો છે.
આ વિકિરણો $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે,જે કોષોના નિયોપ્લાસ્ટિક રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે.
વિકિરણના ઊંચા ડોઝના સંપર્કમાં આવવાથી ખાસ કરીને રક્તના કેન્સર,જેમ કે લ્યુકેમિયા થવાની શક્યતા રહેલી છે,કારણ કે તે અસ્થિમજ્જામાં રહેલા હેમેટોપોએટિક સ્ટેમ કોષોમાં પરિવર્તન (mutation) પ્રેરે છે.

(D) કેન્સર સામાન્ય કોષોનું કેન્સરગ્રસ્ત નિયોપ્લાસ્ટિક કોષોમાં રૂપાંતર થવાને કારણે થાય છે. આ રૂપાંતરણ ભૌતિક, રાસાયણિક અથવા જૈવિક કારકો દ્વારા થાય છે જેને $\text{Carcinogens}$ (કાર્સીનોજન) કહેવામાં આવે છે।
$1$. ભૌતિક કારકોમાં $X-rays$ અને $\gamma$ કિરણો જેવા આયનીકરણ વિકિરણો અને $UV$ કિરણો જેવા બિન-આયનીકરણ વિકિરણોનો સમાવેશ થાય છે।
$2$. રાસાયણિક કારકોમાં તમાકુના ધુમાડા જેવા પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે।
$3$. જૈવિક કારકોમાં ઓન્કોજેનિક વાયરસનો સમાવેશ થાય છે।
તેથી, કેન્સર માટે જવાબદાર પરિબળોને $\text{Carcinogens}$ કહે છે।

(B) સામાન્ય કોષોમાં પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ નામના જનીનો હોય છે જે કોષોની વૃદ્ધિ અને વિભાજનનું નિયમન કરે છે. જ્યારે આ જનીનોમાં પરિવર્તન (mutation) થાય છે અથવા અમુક પરિબળો (જેમ કે કાર્સિનોજેન્સ,રેડિયેશન અથવા વાયરસ) દ્વારા સક્રિય થાય છે,ત્યારે તે ઓન્કોજીન્સમાં રૂપાંતરિત થાય છે. આ ઓન્કોજીન્સ અનિયંત્રિત કોષ વિભાજન તરફ દોરી જાય છે,જે કેન્સરનું મુખ્ય લક્ષણ છે. તેથી,કેન્સરના વિકાસમાં સામેલ જનીનોને ઓન્કોજીન્સ કહેવામાં આવે છે.

(D) કેન્સરના નિદાનમાં ઘણી પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે:
$(1)$ બાયોપ્સી: શંકાસ્પદ પેશીના ટુકડાને પાતળા છેદમાં કાપીને,અભિરંજિત કરીને પેથોલોજિસ્ટ દ્વારા સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ તપાસવામાં આવે છે (પેશીરોગકારકીય અભ્યાસ).
$(2)$ પેશીરોગકારકીય અભ્યાસ: કેન્સરની પુષ્ટિ કરવા માટે આ સૌથી સચોટ પદ્ધતિ છે.
$(3)$ રુધિર અને અસ્થિમજ્જાની તપાસ: આ પદ્ધતિઓ સામાન્ય રીતે લ્યુકેમિયા જેવા રુધિરના કેન્સર માટે વપરાય છે,જેમાં કોષોની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળે છે.
આમ,કેન્સરના વિવિધ પ્રકારોના નિદાન માટે ઉપરની ચારેય પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) કેન્સરની સારવારમાં જીવલેણ કોષોના વિકાસને દૂર કરવા અથવા નિયંત્રિત કરવા માટે બહુવિધ અભિગમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
મોટા ભાગના કેન્સરમાં મહત્તમ અસરકારકતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સારવારના સંયોજનનો ઉપયોગ થાય છે.
જેમાં નીચે મુજબની પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સર્જરી (શસ્ત્રક્રિયા) $(A)$: ગાંઠને ભૌતિક રીતે દૂર કરવા માટે.
$2$. રેડિયોથેરાપી (વિકિરણ સારવાર) $(B)$: ઉચ્ચ-ઊર્જા વિકિરણનો ઉપયોગ કરીને કેન્સરના કોષોને મારવા માટે.
$3$. કેમોથેરાપી (રસાયણો દ્વારા સારવાર) $(C)$: ચોક્કસ રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને કેન્સરના કોષોનો નાશ કરવા માટે.
તેથી,સૌથી અસરકારક અભિગમમાં ઘણીવાર સર્જરી,રેડિયોથેરાપી અને કેમોથેરાપીનું સંયોજન ($A, B$ અને $C$) સામેલ હોય છે.

(D) સામાન્ય કોષોમાં પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ $(c-onc)$ અથવા કોષીય ઓન્કોજીન્સ તરીકે ઓળખાતા જનીનો હોય છે.
આ જનીનો સામાન્ય કોષોમાં નિષ્ક્રિય અવસ્થામાં હાજર હોય છે.
ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં,જેમ કે ભૌતિક,રાસાયણિક અથવા જૈવિક કારકો દ્વારા,આ પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ સક્રિય થઈને ઓન્કોજીન્સમાં ફેરવાય છે,જે કોષોના ઓન્કોજેનિક રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે અને કેન્સરનું કારણ બને છે.
તેથી,$c-onc$ એ કોષીય ઓન્કોજીન્સ અને પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ બંનેને દર્શાવે છે.

(D) કેન્સરની સારવારમાં જીવલેણ કોષોના વિકાસને રોકવા અથવા દૂર કરવા માટે વિવિધ અભિગમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$1$. શસ્ત્રક્રિયા: ગાંઠને શારીરિક રીતે દૂર કરવા માટે વપરાય છે.
$2$. વિકિરણ ઉપચાર: કેન્સરના કોષોને મારવા અથવા ગાંઠને સંકોચવા માટે ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા વિકિરણોનો ઉપયોગ થાય છે.
$3$. કેમોથેરાપી: સક્રિય રીતે વિભાજન પામતા કેન્સરના કોષોને મારવા માટે ચોક્કસ દવાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$4$. ઇમ્યુનોથેરાપી: રોગપ્રતિકારક શક્તિને સક્રિય કરીને કેન્સરના કોષોનો નાશ કરવા માટે જૈવિક પ્રતિભાવ મોડ્યુલેટર્સનો ઉપયોગ થાય છે.
તેથી,આપેલી તમામ પદ્ધતિઓ કેન્સરની પ્રમાણિત સારવાર છે.

(D) કેન્સરના નિદાન માટે ઘણી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે. બાયોપ્સી અને હિસ્ટોપેથોલોજીકલ અભ્યાસને કેન્સરના નિદાન માટે સૌથી સચોટ અને નિર્ણાયક પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે. $MRI$ (મેગ્નેટિક રેઝોનન્સ ઇમેજિંગ),$CT$ (કોમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી) અને $X$-ray જેવી તકનીકોનો ઉપયોગ આંતરિક અંગોના કેન્સરને શોધવા માટે થાય છે,પરંતુ તે ઇમેજિંગ તકનીકો છે. શરીરના પ્રવાહીની સૂક્ષ્મદર્શકયંત્ર વડે તપાસ (જેમ કે લ્યુકેમિયામાં) પણ કરવામાં આવે છે,પરંતુ બાયોપ્સી એ નિદાન માટેની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ 'ગોલ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ' બાયોપ્સી/હિસ્ટોપેથોલોજી દર્શાવતા ન હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) ગાંઠોને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Benign$ (સામાન્ય) અને $Malignant$ (કેન્સરજન્ય).
$Benign$ ગાંઠો સામાન્ય રીતે તેમના મૂળ સ્થાને મર્યાદિત રહે છે અને શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાતી નથી,જેનાથી ઓછું નુકસાન થાય છે.
$Malignant$ ગાંઠો કેન્સરજન્ય હોય છે. તે કોષોના સમૂહને નિયોપ્લાસ્ટિક અથવા ટ્યુમર કોષો કહેવામાં આવે છે. આ કોષો ખૂબ જ ઝડપથી વૃદ્ધિ પામે છે,જે આસપાસના સામાન્ય પેશીઓ પર આક્રમણ કરીને તેમને નુકસાન પહોંચાડે છે.
જેમ જેમ આ કોષો સક્રિય રીતે વિભાજન પામે છે અને વૃદ્ધિ પામે છે,તેમ તેઓ મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્વો માટે સ્પર્ધા કરીને સામાન્ય કોષોને ભૂખ્યા રાખે છે. આવી ગાંઠોમાંથી છૂટા પડેલા કોષો રુધિર દ્વારા દૂરના સ્થળોએ પહોંચે છે અને જ્યાં પણ તેઓ શરીરમાં સ્થાયી થાય છે,ત્યાં તેઓ નવી ગાંઠ બનાવે છે. આ ગુણધર્મને $Metastasis$ (મેટાસ્ટેસિસ) કહેવામાં આવે છે,જે મેલીગ્નન્ટ ગાંઠોનો સૌથી ભયાનક ગુણધર્મ છે.
$Lipoma$ એ ચરબીની પેશીઓથી બનેલી એક સામાન્ય ગાંઠ છે.
તેથી,માત્ર $Malignant$ ગાંઠોને જ કેન્સરજન્ય માનવામાં આવે છે.

(B) કાર્સીનોમા એ કેન્સરનો એક પ્રકાર છે જે અધિચ્છદીય કોષો (epithelial cells) માંથી ઉદ્ભવે છે,જે શરીરની સપાટીઓ,ત્વચા અને આંતરિક અંગોની શ્લેષ્મીય કલા (mucous membrane) ને આવરે છે.
બીજી તરફ,સાર્કોમા (Sarcoma) એ સંયોજક પેશીઓ (જેમ કે હાડકાં,કાસ્થિ અથવા ચરબી) માંથી ઉદ્ભવતી મેલિગ્નન્ટ ગાંઠોને દર્શાવે છે.
તેથી,કાર્સીનોમાના સંદર્ભમાં સાચું વિધાન એ છે કે તે ત્વચા અને શ્લેષ્મીય કલાની મેલિગ્નન્ટ ગાંઠ છે.

(A) લ્યુકેમિયા એ એક પ્રકારનું કેન્સર છે જે રુધિર અને અસ્થિમજ્જાને અસર કરે છે.
તે અસામાન્ય શ્વેત રુધિરકણો (leukocytes) ના અનિયંત્રિત પ્રસાર દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
થ્રોમ્બોસીસ એટલે રુધિરવાહિનીની અંદર રુધિરની ગાંઠ (blood clot) બનવી.
હિમોફીલિયા એ એક આનુવંશિક વિકાર છે જે રુધિર ગંઠાઈ જવાની શરીરની ક્ષમતાને ઘટાડે છે.
હિમોલાયસીસ એટલે રક્તકણોનો વિનાશ.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) નીયોપ્લાસ્ટીક રૂપાંતરણ (કેન્સર) ભૌતિક,રાસાયણિક અથવા જૈવિક કારકો દ્વારા પ્રેરીત થઈ શકે છે.
ભૌતિક કારકોમાં આયનિક વિકિરણો જેવા કે $X$-કિરણો અને ગામા કિરણો,અને બિન-આયનિક વિકિરણો જેવા કે $UV$ (અલ્ટ્રાવાયોલેટ) કિરણોનો સમાવેશ થાય છે.
આયનિક અને બિન-આયનિક બંને પ્રકારના વિકિરણો $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે,જે નીયોપ્લાસ્ટીક રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,$1$ (આયનિક વિકિરણ),$2$ ($X$-કિરણો,જે આયનિક છે),$3$ (બિન-આયનિક વિકિરણ) અને $4$ ($UV$ કિરણો,જે બિન-આયનિક છે) આ તમામ $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે.

(B) તમાકુનું ધુમ્રપાન એ ફેફસાના કેન્સર થવા માટેનું મુખ્ય જોખમી પરિબળ છે. તમાકુના ધુમાડામાં રહેલા કાર્સિનોજેન્સ (કેન્સરકારક પદાર્થો),જેમ કે પોલીસાયક્લિક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન અને નાઈટ્રોસેમાઈન્સ,ફેફસાના કોષોના $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે,જેના પરિણામે કોષોનું અનિયંત્રિત વિભાજન થાય છે અને ગાંઠ (ટ્યુમર) બને છે.

(B) ઇન્ટરફેરોન એ વાયરસથી સંક્રમિત કોષો દ્વારા મુક્ત થતા એન્ટિવાયરલ પ્રોટીન છે જે બિન-સંક્રમિત કોષોને વધુ વાયરલ ચેપથી સુરક્ષિત કરે છે.
કેન્સરની સારવારના સંદર્ભમાં,આલ્ફા-ઇન્ટરફેરોન જેવા જૈવિક પ્રતિભાવ મોડ્યુલેટર્સનો ઉપયોગ રોગપ્રતિકારક શક્તિને સક્રિય કરવા અને કેન્સરના કોષોને નાશ કરવામાં મદદ કરવા માટે થાય છે.
તેથી,ઇન્ટરફેરોન કેન્સરને નિયંત્રિત કરવામાં ઉપયોગી છે.

(B) આયનીકરણ વિકિરણો, જેવા કે $X-rays$ અને $\gamma$ કિરણો, શક્તિશાળી મ્યુટાજેન્સ (ઉત્પરિવર્તનકારક) તરીકે ઓળખાય છે। ઉચ્ચ સ્તરના વિકિરણના સંપર્કમાં આવવાથી કોષોમાં રહેલા $DNA$ ને નુકસાન થાય છે, જે ઉત્પરિવર્તન (mutations) તરફ દોરી જાય છે। લાંબા ગાળાના અથવા ઉચ્ચ સ્તરના વિકિરણના સંપર્ક સાથે સંકળાયેલ સૌથી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમોમાંનું એક કેન્સરનો વિકાસ છે, ખાસ કરીને $Leukemia$ (એક પ્રકારનું રક્ત કેન્સર)। તેથી, વિકિરણને સ્વાસ્થ્ય માટે મોટું જોખમ માનવામાં આવે છે।

(D) વિટામિન $A$,$C$ અને $E$ એ એન્ટીઑકિસડન્ટ વિટામિન તરીકે ઓળખાય છે.
એન્ટીઑકિસડન્ટો મુક્ત રેડિકલ્સને તટસ્થ કરવામાં મદદ કરે છે,જે અસ્થિર અણુઓ છે અને કોષોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે તથા કેન્સરના વિકાસમાં ફાળો આપી શકે છે.
વિટામિન $A$ (રેટિનોઇડ્સ) કોષના વિભેદન અને રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં મદદ કરે છે.
વિટામિન $C$ (એસ્કોર્બિક એસિડ) અને વિટામિન $E$ (ટોકોફેરોલ) કોષોને ઓક્સિડેટીવ તણાવથી બચાવે છે,જેનાથી કેન્સર વધવાનું જોખમ ઘટે છે.
તેથી,આ તમામ વિટામિન્સ કેન્સરની રોકથામ અને સહાયક સારવારમાં ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.

(C) કૅન્સર એ કોષોના અનિયંત્રિત અને અસામાન્ય વિભાજન દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જે કોષોના સમૂહને બનાવે છે જેને ગાંઠ (ટ્યુમર) કહેવામાં આવે છે. સામાન્ય કોષોથી વિપરીત,કૅન્સરના કોષો 'સંપર્ક નિષેધ' (contact inhibition) ગુણધર્મ દર્શાવતા નથી,જેનો અર્થ છે કે તેઓ અન્ય કોષોના સંપર્કમાં આવે ત્યારે પણ વિભાજન કરવાનું ચાલુ રાખે છે. આ અનિયંત્રિત વૃદ્ધિ આસપાસની પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને અદ્યતન તબક્કે,'મેટાસ્ટેસિસ' (metastasis) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાઈ શકે છે. તેથી,કૅન્સર એ એક બિનચેપી અને જીવલેણ રોગ છે.