AIDS Questions in Gujarati

(D) $AIDS$ માટે જવાબદાર વાયરસ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ છે.
$HIV$ એ રેટ્રોવિરિડે કુળનો સભ્ય છે.
આ વાયરસને રેટ્રોવાયરસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ નામનો ઉત્સેચક હોય છે,જે તેમને યજમાન કોષની અંદર તેમના $RNA$ જિનોમનું $DNA$ માં રૂપાંતર કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે. $HIV$ નું સંક્રમણ નીચે મુજબ થાય છે:
$1$. અસુરક્ષિત જાતીય સંપર્ક,જેમાં સમલૈંગિકતાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
$2$. ચેપગ્રસ્ત સોય અથવા સિરીંજનો ઉપયોગ,ખાસ કરીને નશીલા પદાર્થો લેતા લોકોમાં.
$3$. ચેપગ્રસ્ત રુધિર અથવા રુધિરની બનાવટોનું ચઢાવવું.
$4$. ચેપગ્રસ્ત માતાથી તેના બાળકને જરાયુ (placenta) દ્વારા.
આમ,વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ ત્રણેય $HIV$ ના સંક્રમણ સાથે સંકળાયેલા જોખમી પરિબળો છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) $AIDS$ એટલે કે એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ.
તે હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$HIV$ એ એક રેટ્રોવાયરસ છે જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ પર હુમલો કરે છે,ખાસ કરીને $CD4^+$ $T$-હેલ્પર કોષો પર,જેના પરિણામે રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે.

(B) $AIDS$ એ રંગસૂત્રીય વિકૃતિ સાથે સંબંધિત નથી કારણ કે તે $HIV$ વાયરસ દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
યુપ્લોઇડી, એન્યુપ્લોઇડી અને ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ એ તમામ રંગસૂત્રોની સંખ્યા અથવા બંધારણમાં ફેરફાર સાથે સંબંધિત સ્થિતિઓ છે (રંગસૂત્રીય વિકૃતિઓ).
$HIV$ એટલે હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ પર હુમલો કરે છે.

(B) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
ઐતિહાસિક રીતે,આ વાયરસને $HTLV-III$ (હ્યુમન ટી-લિમ્ફોટ્રોપિક વાયરસ ટાઇપ $III$) અથવા $LAV$ (લિમ્ફેડેનોપેથી-એસોસિએટેડ વાયરસ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતો હતો.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$HTLV-III$ એ $AIDS$ ના કારક વાયરસ સાથે સંકળાયેલ સાચો શબ્દ છે.

(A) ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ,ખાસ કરીને $AIDS$ ($Acquired$ $Immuno$ $Deficiency$ $Syndrome$),$Human$ $Immunodeficiency$ $Virus$ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$HIV$ એ $Helper$ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ ($CD4^+$ કોષો) ને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેનો નાશ કરે છે,જે રોગપ્રતિકારક શક્તિના યોગ્ય કાર્ય માટે આવશ્યક છે.
જેમ જેમ આ કોષોની સંખ્યા ઘટે છે,તેમ શરીર ચેપ અને કેન્સર સામે લડવાની ક્ષમતા ગુમાવે છે,જે ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,$AIDS$ વાયરસનું સંક્રમણ આ ચોક્કસ સિન્ડ્રોમનું મુખ્ય કારણ છે.

(A) $AIDS$ વાયરસને હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$HIV$ એ રેટ્રોવાયરસ તરીકે ઓળખાતા વાયરસના જૂથનો સભ્ય છે.
રેટ્રોવાયરસની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમનું જનીનદ્રવ્ય સિંગલ સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ $(ssRNA)$ ના બે સમાન અણુઓનું બનેલું હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ સિંગલ સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ છે.

(D) $AIDS$ એટલે કે એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ. તે હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે. આ વાયરસ રેટ્રોવાયરસના જૂથનો છે અને મુખ્યત્વે હેલ્પર $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ગંભીર ઘટાડો થાય છે.

(B) ભારતમાં $AIDS$ $(Acquired \text{ } Immuno \text{ } Deficiency \text{ } Syndrome)$ નો પ્રથમ કેસ સત્તાવાર રીતે $1986$ માં નોંધાયો હતો.
આ કેસ તમિલનાડુના ચેન્નાઈમાં સેક્સ વર્કર્સમાં જોવા મળ્યો હતો.

(B) $Thymus$ (થાઇમસ) એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
$AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે,જે ખાસ કરીને $T$-હેલ્પર કોષો ($CD4^+$ કોષો) ને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેનો નાશ કરે છે.
કારણ કે $Thymus$ એ એવી જગ્યા છે જ્યાં આ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ થાય છે,તેથી $AIDS$ ની પેથોલોજી અને તેના પરિણામે થતી રોગપ્રતિકારક શક્તિના પતન સંદર્ભમાં તેની વારંવાર ચર્ચા કરવામાં આવે છે.

(D) $AIDS$ નો વાયરસ,જેને $HIV$ (Human Immunodeficiency Virus) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે ચોક્કસ શારીરિક પ્રવાહીના આદાન-પ્રદાન દ્વારા ફેલાય છે.
તે મુખ્યત્વે દૂષિત રુધિર અથવા રુધિરની બનાવટોના ચઢાવવાથી,દૂષિત સોય અથવા સિરીંજનો ઉપયોગ કરવાથી,સંક્રમિત વ્યક્તિ સાથેના જાતીય સંપર્કથી,અથવા ગર્ભાવસ્થા કે પ્રસૂતિ દરમિયાન સંક્રમિત માતાથી તેના બાળકમાં પ્રવેશ કરે છે.
તે ચુંબન જેવા સામાન્ય સંપર્ક દ્વારા અથવા ખોરાક કે પાણી દ્વારા ફેલાતો નથી.

(A) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) મુખ્યત્વે $CD4^+$ $T$-હેલ્પર કોષોને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેમાં ચેપ લગાડે છે.
શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરસ આ કોષોની અંદર પ્રતિકૃતિ બનાવે છે,જે તેમના વિનાશ તરફ દોરી જાય છે.
જેમ જેમ ચેપ વધે છે,તેમ $T$-હેલ્પર કોષોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે,જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ માત્ર $T$-હેલ્પર કોષો છે.

(A) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
તે શરીરના પ્રવાહી,ખાસ કરીને લોહી,વીર્ય,યોનિમાર્ગના સ્ત્રાવ અને માતાના દૂધના આદાન-પ્રદાન દ્વારા ફેલાય છે.
રુધિરાભિસરણ (દૂષિત લોહીનું ચડાવવું અથવા વપરાયેલી સોયનો ઉપયોગ) એ સંક્રમણનો મુખ્ય માર્ગ છે.
હાથ મિલાવવાથી અથવા સામાન્ય સામાજિક સંપર્કથી $HIV$ ફેલાતો નથી,કારણ કે વાયરસ ત્વચાના સંપર્ક કે લાળ દ્વારા ફેલાઈ શકતો નથી.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી રુધિરાભિસરણ એ સંક્રમણનો સાચો માર્ગ છે.

(C) $AIDS$ નું પૂરું નામ Acquired Immuno Deficiency Syndrome છે.
તે હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થતી એક ગંભીર અને જીવલેણ સ્થિતિ છે.
તે માનવ રોગપ્રતિકારક શક્તિને નુકસાન પહોંચાડે છે,જેનાથી શરીરની ચેપ અને રોગો સામે લડવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે.

(A) $AIDS$ એ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$HIV$ એ રેટ્રોવાયરસ તરીકે ઓળખાતા વાયરસના જૂથનો સભ્ય છે.
રેટ્રોવાયરસમાં પ્રોટીનના આવરણની અંદર $RNA$ જનીનદ્રવ્ય આવેલું હોય છે.
તેથી,$AIDS$ માટે જવાબદાર કારક $RNA$ વાયરસ સાથે સંકળાયેલ છે.

(A) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે.
લોહીમાં $HIV$ એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસવા માટે,સૌથી સામાન્ય રીતે વપરાતી સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ $ELISA$ (એન્ઝાઇમ-લિંક્ડ ઇમ્યુનોસોર્બન્ટ એસે) છે.
તેથી,$ELISA$ એ $AIDS$ માટેની પ્રમાણભૂત નિદાન કસોટી છે.

(B) $ELISA$ નું પૂરું નામ એન્ઝાઇમ-લિંક્ડ ઇમ્યુનોસોર્બન્ટ એસે $(Enzyme-Linked Immunosorbent Assay)$ છે.
તે એન્ટિજન-એન્ટિબોડી આંતરક્રિયાના સિદ્ધાંત પર આધારિત એક વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતી નિદાન પદ્ધતિ છે.
તબીબી નિદાનના સંદર્ભમાં,$ELISA$ નો મુખ્ય ઉપયોગ $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) ના ચેપને શોધવા માટે થાય છે.
તે $HIV$ વાયરસના પ્રતિભાવમાં શરીર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા એન્ટિબોડીઝની હાજરીને ઓળખે છે.

(D) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) મુખ્યત્વે $CD4+$ હેલ્પર $T-$ લિમ્ફોસાઇટ્સને લક્ષ્ય બનાવે છે અને ચેપ લગાડે છે.
એકવાર આ કોષોની અંદર પ્રવેશ્યા પછી,વાયરસ પ્રતિકૃતિ બનાવે છે,જેના પરિણામે હેલ્પર $T-$ કોષોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
હેલ્પર $T-$ કોષો રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવના સંકલન માટે આવશ્યક હોવાથી,તેમનો વિનાશ દર્દીની રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જેનાથી તેઓ વિવિધ તકવાદી ચેપ અને કેન્સર માટે સંવેદનશીલ બને છે,જે $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.

(A) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરસ મેક્રોફેજમાં પ્રવેશ કરે છે જ્યાં વાયરસનું $RNA$ જિનોમ રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચકની મદદથી વાયરલ $DNA$ બનાવવા માટે પ્રતિકૃતિ બનાવે છે.
આ વાયરલ $DNA$ યજમાન કોષના $DNA$ માં દાખલ થાય છે અને ચેપગ્રસ્ત કોષોને વાયરસના કણો ઉત્પન્ન કરવા માટે નિર્દેશિત કરે છે.
મેક્રોફેજ વાયરસ ઉત્પન્ન કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને આ રીતે $HIV$ ફેક્ટરી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે જ સમયે,$HIV$ હેલ્પર $T-$ લિમ્ફોસાઇટ્સ ($T_H$ કોષો) માં પ્રવેશ કરે છે,પ્રતિકૃતિ બનાવે છે અને સંતતિ વાયરસ ઉત્પન્ન કરે છે.
રુધિરમાં મુક્ત થયેલા સંતતિ વાયરસ અન્ય હેલ્પર $T-$ લિમ્ફોસાઇટ્સ પર હુમલો કરે છે.
આ પ્રક્રિયા વારંવાર થવાથી ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના શરીરમાં હેલ્પર $T-$ લિમ્ફોસાઇટ્સની સંખ્યામાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે.

(C) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$HIV$ મુખ્યત્વે $T_4$ લિમ્ફોસાઇટ્સને લક્ષ્ય બનાવે છે અને ચેપ લગાડે છે,જેને $CD4^+$ હેલ્પર $T$ કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો રોગપ્રતિકારક તંત્ર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેઓ $B$ કોષો અને સાયટોટોક્સિક $T$ કોષો સહિત અન્ય રોગપ્રતિકારક કોષોને સક્રિય કરીને રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવનું સંકલન કરે છે.
આ $T_4$ લિમ્ફોસાઇટ્સનો નાશ કરીને,$HIV$ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જેનાથી વ્યક્તિ તકવાદી ચેપ માટે સંવેદનશીલ બને છે.

(B) $AIDS$ સંબંધિત કોમ્પ્લેક્સ $(ARC)$ એ એક એવી ક્લિનિકલ સ્થિતિ છે જે સંપૂર્ણ વિકસિત $AIDS$ ના વિકાસ પહેલા જોવા મળે છે.
તે સતત તાવ,સોજો આવેલી લસિકા ગાંઠો (લિમ્ફેડેનોપેથી),રાત્રે પરસેવો થવો અને વજનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જેવા લક્ષણો દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
આ લક્ષણો સૂચવે છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ $HIV$ ચેપ દ્વારા નબળી પડી રહી છે,પરંતુ દર્દી હજુ સુધી $AIDS$ ના અદ્યતન તબક્કે પહોંચ્યો નથી જે તકવાદી ચેપ અથવા ચોક્કસ કેન્સર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
તેથી,તે $AIDS$ નું પ્રારંભિક અથવા શરૂઆતનું લક્ષણયુક્ત સ્વરૂપ દર્શાવે છે.

(B) $AIDS$ એટલે $Acquired$ $Immuno$ $Deficiency$ $Syndrome$.
તે $Human$ $Immunodeficiency$ $Virus$ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે,જે એક રેટ્રોવાયરસ છે.
તેથી,તે એક વિષાણુજન્ય રોગ છે જે રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડો કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,તેને વિષાણુજન્ય રોગ તરીકે શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય છે.

(B) ડ્રગ્સનું વ્યસન,ખાસ કરીને નસ દ્વારા ઈન્જેક્શન દ્વારા લેવાતું $heroin$ (હેરોઈન),ચેપી રોગો ફેલાવવાનું નોંધપાત્ર જોખમ ધરાવે છે.
જ્યારે વ્યસનીઓ એકબીજા સાથે સોય અને સિરીંજ શેર કરે છે,ત્યારે $HIV$ (જે $AIDS$ તરફ દોરી જાય છે) અને $Hepatitis-B$ જેવા રક્ત દ્વારા ફેલાતા ચેપ લાગવાની સંભાવના ખૂબ વધારે હોય છે.
તેથી,$AIDS$ થવું એ નસ દ્વારા લેવાતા ડ્રગ્સના દુરુપયોગ સાથે સંકળાયેલું એક વધારાનું જોખમ છે.

(B) $HIV$ એન્ટિબોડીઝને $ELISA$ કસોટી દ્વારા શોધી શકાય છે.
$ELISA$ નું પરિણામ પોઝિટિવ આવે ત્યારે તેની પુષ્ટિ કરવા માટે વેસ્ટર્ન બ્લોટ નામની વધુ ચોક્કસ કસોટીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જે વિશિષ્ટ વાયરલ પ્રોટીનની ઓળખ કરે છે.

(A) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) એ એક રેટ્રોવાયરસ છે.
તેમાં યજમાન કોષના પટલમાંથી મેળવેલું લિપિડનું આવરણ હોય છે,જેમાં વાયરલ ગ્લાયકોપ્રોટીન આવેલા હોય છે.
આ આવરણની અંદર પ્રોટીનનું બનેલું કેપ્સિડ (આવરણ) હોય છે જે તેના જનીનદ્રવ્યને સુરક્ષિત રાખે છે.
$HIV$ નું જનીનદ્રવ્ય સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ $(ss-RNA)$ ના બે સમાન શૃંખલાઓનું બનેલું હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) મુખ્યત્વે $T-$હેલ્પર કોષો (જેને $CD4^+$ કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ને લક્ષ્ય બનાવે છે અને ચેપ લગાડે છે.
એકવાર શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરસ આ કોષોની અંદર પ્રતિકૃતિ બનાવે છે,જે તેમના વિનાશ તરફ દોરી જાય છે.
કારણ કે $T-$હેલ્પર કોષો રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવના સંકલન માટે મહત્વપૂર્ણ છે,તેથી તેમનો ઘટાડો રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જેનાથી વ્યક્તિ તકવાદી ચેપ માટે સંવેદનશીલ બને છે.

(C) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) એ એક રેટ્રોવાયરસ છે જે ખાસ કરીને $T-4$ લસિકાકણોને લક્ષ્ય બનાવે છે અને ચેપ લગાડે છે,જેને $CD4^+$ $T$-હેલ્પર કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરસ આ કોષોની અંદર પ્રતિકૃતિ બનાવે છે,જેના કારણે તેમની સંખ્યામાં સતત ઘટાડો થાય છે.
$T$-હેલ્પર કોષો રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવના સંકલન માટે નિર્ણાયક હોવાથી,તેમનો વિનાશ શરીરની ચેપ સામે લડવાની ક્ષમતાને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જે અંતે $AIDS$ તરફ દોરી જાય છે.

(B) $HIV$ (હ્યુમન ઈમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) મુખ્યત્વે મદદકર્તા $T$-લસિકાકોષો (જેને $CD4^+$ $T$-કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેનો નાશ કરે છે.
આ કોષો રોગપ્રતિકારક તંત્ર માટે અત્યંત મહત્વના છે કારણ કે તેઓ $B$-લસિકાકોષોને એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્રિય કરીને અને સાયટોટોક્સિક $T$-કોષોને ચેપગ્રસ્ત કોષોનો નાશ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરીને રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવનું સંકલન કરે છે.
મદદકર્તા $T$-કોષોની સંખ્યા ઘટાડીને,$HIV$ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જે $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઈમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) તરીકે ઓળખાતી સ્થિતિ તરફ દોરી જાય છે.

(B) $AIDS$ એટલે $Acquired$ $Immuno$ $Deficiency$ $Syndrome$.
તે $Human$ $Immunodeficiency$ $Virus$ $(HIV)$ ના કારણે થાય છે.
$HIV$ એ એક રેટ્રોવાઈરસ છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્ર પર હુમલો કરે છે,ખાસ કરીને $CD4+$ $T$ કોષો પર,જેના પરિણામે રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે.

(B) ભારતમાં $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) નો પ્રથમ કિસ્સો સત્તાવાર રીતે $1986$ માં નોંધાયો હતો.
આ કિસ્સો તમિલનાડુના ચેન્નાઈમાં મહિલા સેક્સ વર્કર્સમાં જોવા મળ્યો હતો.

(A) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) એ એક રેટ્રોવાયરસ છે.
તેનું જનીનિક દ્રવ્ય સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ $(ss RNA)$ ના બે સમાન શૃંખલાઓનું બનેલું હોય છે.
જ્યારે આ વાયરસ યજમાન કોષમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તે રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચકનો ઉપયોગ કરીને તેના $RNA$ નું $DNA$ માં રૂપાંતર કરે છે.

(A) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઈમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) હ્યુમન ઈમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$HIV$ ખાસ કરીને મદદકર્તા $T$-લિમ્ફોસાઈટ્સ ($CD4^+$ કોષો) ને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેમાં ચેપ લગાડે છે.
જેમ જેમ વાયરસ આ કોષોની અંદર પ્રતિકૃતિ બનાવે છે,તેમ તે મદદકર્તા $T$-કોષોની સંખ્યામાં ક્રમશઃ ઘટાડો કરે છે.
મદદકર્તા $T$-કોષો રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવના સંકલન માટે નિર્ણાયક હોવાથી,તેમનો નાશ શરીરની સંરક્ષણ પ્રણાલીને ગંભીર રીતે નબળી પાડે છે,જેનાથી વ્યક્તિ તકવાદી ચેપ માટે સંવેદનશીલ બને છે.

(D) $H.I.V.$ નું સંક્રમિત માતામાંથી તેના બાળકમાં થતા પ્રસરણને વર્ટિકલ ટ્રાન્સમિશન અથવા માતાથી બાળકમાં થતું સંક્રમણ $(MTCT)$ કહેવામાં આવે છે।
કોઈપણ તબીબી હસ્તક્ષેપ (જેમ કે એન્ટિરેટ્રોવાયરલ થેરાપી) વગર, ગર્ભાવસ્થા, પ્રસૂતિ અથવા સ્તનપાન દરમિયાન $H.I.V.$ પોઝિટિવ માતાથી તેના બાળકમાં સંક્રમણનું જોખમ $15\%$ થી $45\%$ ની વચ્ચે હોય છે।
આપેલા વિકલ્પોને ધ્યાનમાં લેતા, $30$ માંથી $3$ બાળકો એટલે કે $10\%$ સંક્રમણ દર, જે ક્લિનિકલ સંદર્ભમાં સૌથી વધુ તાર્કિક અંદાજ છે।
તેથી, સૌથી યોગ્ય જવાબ $3$ બાળકો છે।

(A) દર વર્ષે $1$ લી ડિસેમ્બરના રોજ વિશ્વભરમાં વિશ્વ $AIDS$ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
આ દિવસ $HIV$ ચેપના ફેલાવાને કારણે થતી $AIDS$ મહામારી વિશે જાગૃતિ લાવવા અને આ રોગને કારણે મૃત્યુ પામેલા લોકોની યાદમાં સમર્પિત છે.

(A) ચેપી રોગ એ રોગકારક સૂક્ષ્મજીવો જેવા કે બેક્ટેરિયા,વાયરસ,પરોપજીવીઓ અથવા ફૂગ દ્વારા થાય છે અને તે એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાઈ શકે છે.
$AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે. તે એક ચેપી રોગ છે જે રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે,જેનાથી શરીર વિવિધ તકવાદી ચેપ માટે સંવેદનશીલ બને છે. તે જીવલેણ માનવામાં આવે છે કારણ કે હાલમાં શરીરમાંથી વાયરસને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવા માટે કોઈ ઈલાજ નથી.
જ્યારે ટાઇફોઇડ અને ન્યુમોનિયા ચેપી છે,પરંતુ તે સામાન્ય રીતે એન્ટિબાયોટિક્સ દ્વારા મટાડી શકાય છે.
કેન્સર એ બિન-ચેપી રોગ છે જે અનિયંત્રિત કોષ વિભાજનને કારણે થાય છે.

(B) $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) $HIV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે.
લોહીમાં $HIV$ એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસવા માટે,$ELISA$ (એન્ઝાઇમ-લિંક્ડ ઇમ્યુનોસોર્બન્ટ એસે) ટેસ્ટનો ઉપયોગ પ્રાથમિક સ્ક્રીનીંગ સાધન તરીકે થાય છે.
જો $ELISA$ ટેસ્ટનું પરિણામ પોઝિટિવ આવે,તો નિદાનની પુષ્ટિ કરવા માટે $Western$ $Blot$ $(WB)$ ટેસ્ટ નામની વધુ ચોક્કસ પુષ્ટિકરણ કસોટી કરવામાં આવે છે.

(B) $HIV$ જેવા રેટ્રોવાઇરસના કિસ્સામાં, વાઇરસનું $RNA$ જનીનદ્રવ્ય યજમાન કોષ (મેક્રોફેઝ) ની અંદર $Reverse$ $transcriptase$ ઉત્સેચકનો ઉપયોગ કરીને વાઇરલ $DNA$ માં રૂપાંતરિત થાય છે. ત્યારબાદ આ $DNA$ યજમાનના જનીનદ્રવ્યમાં દાખલ થઈને નવા વાઇરલ કણોના સંશ્લેષણનું નિર્દેશન કરે છે.

(B) $HIV$ ના ચેપ દરમિયાન થતી ઘટનાઓનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $HIV$ માં જનીનદ્રવ્ય તરીકે $RNA$ નો અણુ હોય છે $(3)$.
$2$. વ્યક્તિના શરીરમાં પ્રવેશ્યા બાદ $HIV$ વાઇરસ મેક્રોફેઝમાં પ્રવેશે છે,જ્યાં રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચકની મદદથી વાઇરલ $RNA$ નું વાઇરલ $DNA$ માં રૂપાંતર થાય છે $(1)$.
$3$. વાઇરલ $DNA$ યજમાનકોષના $DNA$ માં દાખલ થાય છે $(5)$.
$4$. ત્યારબાદ $HIV$ મદદકર્તા $T$-લસિકાકોષોમાં પ્રવેશે છે $(2)$.
$5$. નવા સર્જાયેલા વાઇરસ રુધિરમાં મુક્ત થઈ અન્ય મદદકર્તા $T$-લસિકાકોષો પર હુમલો કરે છે $(4)$.
આમ,સાચો ક્રમ $3, 1, 5, 2, 4$ છે.

(D) $AIDS$ અટકાવવાના ઉપાયોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. નિકાલજોગ સોય અને સિરીંજનો ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવો.
$2$. રુધિર ચઢાવતી વખતે માત્ર જંતુરહિત અને ચકાસેલ રુધિરનો જ ઉપયોગ કરવો.
$3$. સુરક્ષિત જાતીય સંબંધોને પ્રોત્સાહન આપવું,જેમ કે જાતીય સમાગમ દરમિયાન નિરોધનો ઉપયોગ કરવો.
$4$. એક જ વફાદાર જીવનસાથી સાથે સંબંધ રાખવો.
અહીં વિકલ્પ $B$ અને $C$ સાચા છે,અને સામાન્ય રીતે આવા પ્રશ્નોમાં 'આપેલ તમામ' વિકલ્પ સાચો ગણવામાં આવે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) કાપોસી સાર્કોમા (ત્વચાની રક્તવાહિનીઓનું કેન્સર) અને લસિકા ગ્રંથીઓમાં સોજો એ $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) ના અદ્યતન તબક્કાના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
જ્યારે $HIV$ સંક્રમિત વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિ અત્યંત નબળી પડી જાય છે,ત્યારે તેને 'પૂર્ણ વિકસિત $AIDS$' કહેવામાં આવે છે.
આ તબક્કે,શરીર વિવિધ તકવાદી ચેપ અને કેન્સર જેવા ગંભીર રોગો સામે લડવા માટે અસમર્થ બની જાય છે.

(A) $ARC$ ($AIDS$-Related Complex) એ એક એવી ક્લિનિકલ સ્થિતિ છે જે $AIDS$ ના સંપૂર્ણ લક્ષણો દેખાય તે પહેલાં જોવા મળે છે. $ARC$ ના સામાન્ય લક્ષણોમાં સતત તાવ,વજનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો,રાત્રે પરસેવો થવો,થાક અને લસિકાગ્રંથિઓમાં સોજો આવવો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. કાપોસી સાર્કોમા એ રુધિરવાહિનીઓનું કૅન્સર છે,જે $AIDS$ ના અંતિમ તબક્કાની લાક્ષણિકતા છે,તે $ARC$ અવસ્થાનું લક્ષણ નથી.

(C) એઇડ્સ $(AIDS)$ નું પૂરું નામ $Acquired \text{ } Immuno \text{ } Deficiency \text{ } Syndrome$ છે. તે $Human \text{ } Immunodeficiency \text{ } Virus$ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે. આ વાયરસ ખાસ કરીને $Helper \text{ } T-lymphocytes$ (એક પ્રકારના શ્વેતકણો) ને લક્ષ્ય બનાવીને તેનો નાશ કરે છે, જે રોગપ્રતિકારક તંત્રના યોગ્ય કાર્ય માટે અત્યંત આવશ્યક છે. પરિણામે, શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ અત્યંત નબળી પડી જાય છે, જેના કારણે શરીર વિવિધ ચેપ અને કેન્સર સામે લડવા માટે અસમર્થ બને છે. તેથી, એઇડ્સને પ્રતિકારક તંત્રની ઊણપથી થતો રોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાઇરસ) દ્વારા થતા $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) નો પ્રથમ કેસ $1981$ માં $USA$ માં નોંધાયો હતો. ત્યારથી,તે વૈશ્વિક સ્તરે ફેલાઈ ગયો છે અને એક મોટી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની ગયો છે.

(C) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) એ એક રેટ્રોવાયરસ છે.
તેના જનીનદ્રવ્ય તરીકે $RNA$ ની બે સમાન એકલ શૃંખલાઓ ધરાવે છે.
આ $RNA$ શૃંખલાઓ પ્રોટીન આવરણ (કેપ્સિડ) ની અંદર સુરક્ષિત હોય છે અને તેની સાથે રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચક જોડાયેલો હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $RNA$ ની એકલ શૃંખલા છે.

(C) આપેલ આકૃતિ $HIV$ વાઇરસની રચના દર્શાવે છે.
$1$. $p$ એ વાઇરસના લિપિડ આવરણ (envelope) ને નિર્દેશિત કરે છે.
$2$. $q$ એ કોરની અંદર રહેલા ઉત્સેચક રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ $(RTase)$ ને નિર્દેશિત કરે છે.
$3$. $r$ એ વાઇરલ $RNA$ જિનોમને નિર્દેશિત કરે છે.
$4$. $s$ એ સપાટી પર રહેલા ગ્રાહી બાઇન્ડિંગ પ્રોટીન (ગ્લાયકોપ્રોટીન $gp120$) ને નિર્દેશિત કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) $HIV$ નો ચેપ લાગેલ દર્દીને સામાન્ય રીતે $WHO$ (વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા) દ્વારા નિર્ધારિત રોગની પ્રગતિ અને લક્ષણોની તીવ્રતાના આધારે $4$ ક્લિનિકલ કક્ષામાં વહેંચવામાં આવે છે.
કક્ષા $1$: લક્ષણરહિત અથવા સામાન્ય લસિકા ગ્રંથિનો સોજો.
કક્ષા $2$: વજનમાં ઘટાડો,વારંવાર થતા શ્વસનતંત્રના ચેપ અને ત્વચાના રોગો જેવા હળવા લક્ષણો.
કક્ષા $3$: લાંબા સમય સુધી રહેતો ઝાડા,ગંભીર બેક્ટેરિયલ ચેપ અને ફેફસાંનો ક્ષય (ટીબી) જેવા અદ્યતન લક્ષણો.
કક્ષા $4$: $HIV$ વેસ્ટિંગ સિન્ડ્રોમ અને ન્યુમોસિસ્ટિસ ન્યુમોનિયા અથવા ટોક્સોપ્લાઝ્મોસિસ જેવા તકવાદી ચેપ સહિતની ગંભીર ક્લિનિકલ સ્થિતિઓ.

(B) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાઇરસ) એ એક રેટ્રોવાઇરસ છે જે મુખ્યત્વે રોગપ્રતિકારક તંત્રને લક્ષ્ય બનાવે છે.
માનવ શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,આ વાઇરસ મેક્રોફેઝમાં દાખલ થાય છે,જ્યાં રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચકની મદદથી વાઇરલ $RNA$ જિનોમનું વાઇરલ $DNA$ માં રૂપાંતર થાય છે.
મેક્રોફેઝ સતત વાઇરસના કણો ઉત્પન્ન કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને આમ તે $HIV$ ફેક્ટરી તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) $WB$ ટેસ્ટનું પૂરું નામ વેસ્ટર્ન બ્લોટ $(Western \, Blot)$ ટેસ્ટ છે.
તે આણ્વિય જીવવિજ્ઞાન અને ઇમ્યુનોજેનેટિક્સમાં પેશીના નમૂનામાં ચોક્કસ પ્રોટીનને શોધવા માટે વપરાતી એક વ્યાપક વિશ્લેષણાત્મક પદ્ધતિ છે.
ક્લિનિકલ નિદાનના સંદર્ભમાં,તેનો ઉપયોગ $ELISA$ સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવ્યા પછી $HIV$ ચેપ માટે પુષ્ટિકરણ પરીક્ષણ તરીકે કરવામાં આવે છે.

(B) એઇડ્સ ($AIDS$ - $Acquired \text{ } Immuno \text{ } Deficiency \text{ } Syndrome$) એ જાતીય સંક્રમિત રોગ $(STD)$ છે જે હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
તે મુખ્યત્વે સંક્રમિત વ્યક્તિ સાથે અસુરક્ષિત જાતીય સંપર્ક, દૂષિત સોયનો ઉપયોગ અથવા સંક્રમિત માતાથી તેના બાળકને ફેલાય છે.
મૅલેરિયા એ સંક્રમિત માદા $Anopheles$ મચ્છરના કરડવાથી ફેલાય છે.
$SCID$ $(Severe \text{ } Combined \text{ } Immunodeficiency)$ એ આનુવંશિક વિકૃતિ છે.
હાથીપગો (ફાઈલેરિયાસિસ) એ સંક્રમિત મચ્છરો (વાહકો) દ્વારા ફેલાય છે.

(D) શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,$HIV$ મેક્રોફેજમાં પ્રવેશે છે જ્યાં વાયરસનું $RNA$ જિનોમ રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચકની મદદથી વાયરલ $DNA$ બનાવવા માટે પ્રતિકૃતિ પામે છે.
આ વાયરલ $DNA$ યજમાન કોષના $DNA$ માં દાખલ થાય છે અને ચેપગ્રસ્ત કોષોને વાયરસના કણો ઉત્પન્ન કરવા માટે નિર્દેશિત કરે છે.
મેક્રોફેજ વાયરસ ઉત્પન્ન કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને આ રીતે તે $HIV$ ફેક્ટરી તરીકે કાર્ય કરે છે.
સાથે સાથે,$HIV$ સહાયક $T-$લસિકાકોષો ($T_H$ કોષો) માં પ્રવેશે છે,પ્રતિકૃતિ પામે છે અને સંતતિ વાયરસ ઉત્પન્ન કરે છે.
રુધિરમાં મુક્ત થયેલા સંતતિ વાયરસ અન્ય સહાયક $T-$લસિકાકોષો પર હુમલો કરે છે.
આના પરિણામે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના શરીરમાં સહાયક $T-$લસિકાકોષોની સંખ્યામાં ક્રમશઃ ઘટાડો થાય છે.
$T-$લસિકાકોષોની સંખ્યામાં ઘટાડાને કારણે,વ્યક્તિ એવા ચેપથી પીડાવા લાગે છે જેનો સામનો સામાન્ય રીતે કરી શકાયો હોત,જેમ કે બેક્ટેરિયા (ખાસ કરીને માયકોબેક્ટેરિયમ),વાયરસ,ફૂગ અને ટોક્સોપ્લાઝ્મા જેવા પરોપજીવીઓ દ્વારા થતા ચેપ.
દર્દી એટલો રોગપ્રતિકારક શક્તિહીન બની જાય છે કે તે આ ચેપ સામે પોતાનું રક્ષણ કરવામાં અસમર્થ રહે છે,જેના કારણે સતત તાવ,ઝાડા,વજનમાં ઘટાડો અને ન્યુમોનિયા જેવા તકવાદી ચેપના લક્ષણો જોવા મળે છે.