Diseases caused by bacteria Questions in Gujarati

(B) ન્યુમોનિયા એ મનુષ્યોમાં રોગકારક બૅક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.
ન્યુમોનિયા થવા માટે જવાબદાર બે મુખ્ય બૅક્ટેરિયા નીચે મુજબ છે:
$1$. $Streptococcus$ $pneumoniae$ (જેને ન્યુમોકોક્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
$2$. $Haemophilus$ $influenzae$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(ii)$ અને $(iii)$ છે.

(D) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.
ન્યુમોનિયાના લક્ષણોમાં તાવ, ઠંડી લાગવી, ઉધરસ અને માથાનો દુખાવોનો સમાવેશ થાય છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થઈ શકે છે.
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો થવો એ પણ સામાન્ય લક્ષણો છે.
ગંભીર ચેપમાં લોહીવાળો ગળફો જોવા મળે છે.
આંતરડામાં સોજો (inflammation) એ ન્યુમોનિયાનું લક્ષણ નથી; તે સામાન્ય રીતે ટાઈફોઈડ અથવા અન્ય પાચનતંત્રના રોગો સાથે સંકળાયેલું છે.

(C) $Pneumonia$ એ $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે।
તે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા ખાંસી કે છીંક ખાતી વખતે મુક્ત થતા ટીપાં દ્વારા અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ગ્લાસ કે વાસણો શેર કરવાથી ફેલાય છે।
તેથી, $Pneumonia$ ને ફેલાતો અટકાવવા માટે, ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના સીધા સંપર્કમાં આવવાનું ટાળવું જોઈએ અથવા તેમની અંગત વસ્તુઓ શેર કરવી જોઈએ નહીં।
વિકલ્પ $A$, $B$ અને $D$ એ $Dengue$ કે $Malaria$ જેવા મચ્છરજન્ય રોગો માટેના નિવારક પગલાં છે, $Pneumonia$ માટે નહીં।

(A) $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ટાઇફૉઇડ તાવ સામાન્ય રીતે એક ક્રમિક પેટર્ન અનુસરે છે.
પ્રથમ અઠવાડિયામાં,તાવ સામાન્ય રીતે ઓછો હોય છે અને ધીમે ધીમે વધે છે.
બીજા અઠવાડિયા દરમિયાન,તાવ વધુ સતત અને ઊંચો બને છે.
ત્રીજા અને ચોથા અઠવાડિયા સુધીમાં,તાવ તેની મહત્તમ તીવ્રતા પર પહોંચે છે,અને જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો ઘણીવાર આંતરડામાં કાણાં પડવા (intestinal perforation) જેવી જટિલતાઓ જોવા મળે છે.
તેથી,ત્રીજા અને ચોથા અઠવાડિયા દરમિયાન તાવ સૌથી વધુ તીવ્ર હોય છે.

(B) $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ એ મનુષ્યોમાં ન્યુમોનિયા રોગ માટે જવાબદાર બૅક્ટેરિયા છે.
$1$. ન્યુમોનિયા ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને સંક્રમિત કરે છે.
$2$. આ ચેપના પરિણામે,વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે,જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
$3$. તેના લક્ષણોમાં તાવ,ઠંડી લાગવી,ઉધરસ અને માથાનો દુખાવો સામેલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) ન્યુમોનિયા $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ બૅક્ટેરિયા ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (હવાથી ભરેલી કોથળીઓ) ને સંક્રમિત કરે છે.
સંક્રમણને પરિણામે, વાયુકોષ્ઠોમાં પ્રવાહી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.

(B) $Streptococcus$ $pneumoniae$ દ્વારા થતા ન્યુમોનિયાનો સેવન કાળ સામાન્ય રીતે ટૂંકો હોય છે,જે $1$ થી $3$ દિવસની વચ્ચે હોય છે.
આ સમયગાળો બેક્ટેરિયા દ્વારા પ્રારંભિક ચેપ અને રોગના પ્રથમ ક્લિનિકલ લક્ષણો દેખાય તે વચ્ચેનો સમય દર્શાવે છે.

(A) ન્યુમોનિયા $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
તે મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા મુક્ત કરવામાં આવતા ટીપાં/એરોસોલના શ્વાસ દ્વારા, અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ સાથે ગ્લાસ કે વાસણો વહેંચવાથી ફેલાય છે।
તેથી, તે મુખ્યત્વે શ્વસન માર્ગના ટીપાં દ્વારા ફેલાતો હવાજન્ય રોગ છે।

(C) ન્યુમોનિયા $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારકો ફેફસાના $alveoli$ (વાયુકોષ્ઠ) ને સંક્રમિત કરે છે.
ચેપના પરિણામે, $alveoli$ પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ટાઇફૉઇડ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે. તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે. ઘરની માખીઓ યાંત્રિક વાહક તરીકે કામ કરે છે,જે મળમાંથી રોગકારક બેક્ટેરિયાને ખોરાક અને પાણી સુધી પહોંચાડે છે,જેનાથી આ રોગનો ફેલાવો થાય છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યોમાં ટાઇફોઇડ તાવ પ્રેરે છે.
આ રોગકારકો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
ટાઇફોઇડના સામાન્ય લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ ($39^{\circ}C$ થી $40^{\circ}C$),નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(C) $Salmonella$ $typhi$ એ રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઇફોઇડ તાવ પ્રેરે છે.
આ રોગકારકો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
તેથી,$Salmonella$ $typhi$ માટે ચેપ અને વસાહતનું પ્રાથમિક સ્થાન આંત્રમાર્ગ (નાનું આંતરડું) છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ટાઇફોઇડ તાવ એક પ્રણાલીગત ચેપ છે.
રોગચાળાના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ટાઇફોઇડ $1$ થી $15$ વર્ષની વયના બાળકોમાં સૌથી સામાન્ય છે.
આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે બાળકો અને કિશોરો દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સ્ત્રોતો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે,અને તેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ હજુ વિકાસશીલ હોય છે.

(B) ટાઇફોઇડ તાવ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો એક દૈહિક ચેપ છે. $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,દર વર્ષે લાખો લોકો આ રોગથી પીડાય છે. વૈશ્વિક સ્તરે,દર વર્ષે આશરે $25$ મિલિયન લોકો આ રોગનો ભોગ બને છે.

(A) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ એક જળજન્ય રોગ છે જે સંક્રમિત વ્યક્તિના મળથી દૂષિત થયેલા ખોરાક અથવા પાણીના સેવનથી ફેલાય છે.
તેના લક્ષણોમાં સતત તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(B) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક મળ-મુખ માર્ગ દ્વારા ફેલાય છે.
ઘરમાખી $(Musca \text{ } domestica)$ યાંત્રિક વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેઓ દૂષિત મળ પર બેસે છે અને ત્યારબાદ રોગકારકોને ખોરાક, દૂધ અથવા પાણીમાં સ્થાનાંતરિત કરે છે, જેનું મનુષ્યો દ્વારા સેવન કરવામાં આવતા ચેપ લાગે છે.

(C) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક સજીવો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા મુખ વાટે મનુષ્યના શરીરમાં પ્રવેશે છે.
મુખમાંથી તેઓ નાના આંતરડામાં પહોંચે છે,જ્યાં તેમનો ગુણાકાર થાય છે અને ત્યારબાદ રુધિર દ્વારા શરીરના અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.

(D) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
જ્યારે આ રોગકારકો દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તેઓ પાચનમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે.
તેઓ સૌપ્રથમ નાના આંતરડામાં પહોંચે છે,જ્યાં તેઓ આંતરડાની દીવાલમાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.

(D) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારકો દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે.
તેઓ રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે અને સતત ઊંચો તાવ લાવે છે.
ગંભીર ટાઇફોઇડના કિસ્સામાં નાના આંતરડામાં જખમ અથવા ચાંદા (ulcers) પડવા એ એક લાક્ષણિક બાબત છે,જે આંતરડામાં કાણું (perforation) પાડી શકે છે.

(B) $Salmonella$ $typhi$ એ મનુષ્યમાં ટાઇફોઇડ તાવ માટે જવાબદાર રોગકારક બેક્ટેરિયા છે.
$Salmonella$ $typhi$ નો સેવનકાળ સામાન્ય રીતે $1$ થી $3$ અઠવાડિયાનો હોય છે.
આ સમયગાળો દૂષિત ખોરાક અથવા પાણી દ્વારા શરીરમાં રોગકારક જીવાણુઓના પ્રવેશ અને પ્રથમ ક્લિનિકલ લક્ષણો,જેમ કે સતત ઊંચો તાવ,દેખાય તે વચ્ચેનો સમય દર્શાવે છે.

(D) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ટાઇફોઇડના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં,દર્દીને આંતરડામાં કાણાં પડવા (intestinal perforation) અને મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.
ટાઇફોઇડનું એક લાક્ષણિક ક્લિનિકલ ચિહ્ન યકૃત અને બરોળનું કદ વધવું (hepatosplenomegaly) છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) ટાઇફોઇડ તાવ રોગકારક બેક્ટેરિયા $Salmonella$ $typhi$ દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા મનુષ્યના શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે.
એકવાર શરીરમાં પ્રવેશ્યા પછી,તે નાના આંતરડામાં સ્થળાંતર કરે છે,જ્યાં તે સોજો અને ચાંદા (ulceration) પેદા કરે છે.
ટાઇફોઇડના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિધાન $(S)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને આંત્રમાર્ગમાં બેક્ટેરિયાની હાજરી એ વિધાનમાં વર્ણવેલ લક્ષણોનું સીધું કારણ છે.

(A) $1$. ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$2$. તે બૅક્ટેરિયાજન્ય ચેપ હોવાથી, તેની સારવાર ઍન્ટિબાયોટિક્સનો ઉપયોગ કરીને અસરકારક રીતે કરી શકાય છે.
$3$. તેથી, વિધાન $(S)$ સાચું છે કારણ કે ઍન્ટિબાયોટિક્સ બૅક્ટેરિયાના વિકાસને અટકાવે છે, અને કારણ $(R)$ પણ સાચું છે કારણ કે તે રોગના કારક સજીવને યોગ્ય રીતે ઓળખે છે.
$4$. સારવાર (ઍન્ટિબાયોટિક્સ) સીધી રીતે કારક સજીવ (બૅક્ટેરિયા) સાથે જોડાયેલી હોવાથી, $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) ટાઇફોઇડ તાવ $Salmonella \ typhi$ નામના રોગકારક બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ એક બૅક્ટેરિયાજન્ય રોગ છે જે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા મનુષ્યના શરીરમાં પ્રવેશે છે.
$Salmonella \ typhi$ નાના આંતરડામાં સ્થળાંતર કરે છે અને આંતરડાની દીવાલમાં ગંભીર બળતરા અને જખમ (perforation) પેદા કરે છે,જે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
વિકલ્પ $C$ અસંગત છે કારણ કે વાયુકોષ્ઠની દીવાલમાં બળતરા એ ન્યુમોનિયાનું લક્ષણ છે ($Streptococcus \ pneumoniae$ અથવા $Haemophilus \ influenzae$ દ્વારા થતો રોગ),ટાઇફોઇડનું નહીં.

(C) ટાઇફોઇડ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
આ રોગકારક મુખ્યત્વે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે।
ઘરની માખી $(Musca \text{ } domestica)$ યાંત્રિક વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે, જે દૂષિત મળ અથવા ગટરના પાણીમાંથી બેક્ટેરિયાને ખોરાક અને પાણીના સ્ત્રોતો સુધી પહોંચાડે છે, જેનાથી રોગનો ફેલાવો થાય છે।

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ એ $Salmonella \ typhi$ નામના બૅક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
આ રોગકારક નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા શરીરના અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં સતત ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(A) વિડાલ-કસોટી ($Widal$ test) એ ટાઇફૉઇડ તાવના નિદાન માટે વપરાતી સીરોલોજીકલ કસોટી છે,જે $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તે દર્દીના સીરમમાં બેક્ટેરિયાના $O$ અને $H$ એન્ટિજેન્સ સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસે છે.
$ELISA$ નો ઉપયોગ $AIDS$ ના નિદાન માટે,પેપસ્મિયરનો ઉપયોગ ગર્ભાશયના મુખના કેન્સરના સ્ક્રીનિંગ માટે અને મેમોગ્રાફીનો ઉપયોગ સ્તન કેન્સરના નિદાન માટે થાય છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ એ રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઇફોઇડ તાવ પ્રેરે છે.
તે ગ્રામ-નેગેટિવ,સળી (rod) આકારના બેક્ટેરિયા છે.
તેથી,વિધાન $P$ સાચું છે.
ટાઇફોઇડ તાવ માટેનો સેવનકાળ સામાન્ય રીતે $1$ થી $3$ અઠવાડિયાનો હોય છે,જે બેક્ટેરિયાના ભાર અને યજમાનના રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ પર આધાર રાખે છે.
તેથી,વિધાન $Q$ પણ સાચું છે.
આમ,બંને વિધાનો સાચા છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઇફૉઇડ તાવ પ્રેરે છે.
આ રોગકારકો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
સતત ઊંચો તાવ ($39^{\circ}C$ થી $40^{\circ}C$),નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી એ આ રોગના સામાન્ય લક્ષણો છે.

(D) વિડાલ $(Widal)$ કસોટી એ એક સીરોલોજીકલ પરીક્ષણ છે જેનો ઉપયોગ ટાઇફૉઇડ તાવના નિદાન માટે થાય છે,જે $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ કસોટી દર્દીના સીરમમાં બેક્ટેરિયાના $O$ અને $H$ એન્ટિજેન્સ સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસે છે.
મેલેરિયાનું નિદાન રુધિરના સ્મીયરની તપાસ દ્વારા,ન્યુમોનિયાનું નિદાન સામાન્ય રીતે છાતીના એક્સ-રે અને ક્લિનિકલ લક્ષણો દ્વારા,અને ટીબીનું નિદાન $Mantoux$ કસોટી અથવા ગળફાના કલ્ચર દ્વારા કરવામાં આવે છે.

(D) મનુષ્યમાં ન્યુમોનિયા $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ જેવા રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
આ બેક્ટેરિયા ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને સંક્રમિત કરે છે।
સંક્રમણને કારણે, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના પરિણામે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે।
તેથી, $(A)$ અને $(B)$ બંને સાચા છે।

(B) $Streptococcus$ $pneumoniae$ બેક્ટેરિયાને સામાન્ય રીતે ન્યુમોકોકસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે ગ્રામ-પોઝિટિવ,ગોળાકાર બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યોમાં બેક્ટેરિયલ ન્યુમોનિયા માટેનું મુખ્ય કારણ છે. $Haemophilus$ $influenzae$ એ અન્ય બેક્ટેરિયા છે જે ન્યુમોનિયાનું કારણ બને છે,પરંતુ તેને ન્યુમોકોકસ કહેવામાં આવતું નથી. $Plasmodium$ એ મેલેરિયા ફેલાવતો પ્રજીવ (protozoan) પરોપજીવી છે અને $Salmonella$ એ ટાઈફોઈડ તાવ માટે જવાબદાર બેક્ટેરિયાનો એક પ્રકાર છે.

(C) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ફેફસાંનો ગંભીર રોગ છે.
તે ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (હવાથી ભરેલી કોથળીઓ) ને સંક્રમિત કરે છે.
આ ચેપના પરિણામે, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
સામાન્ય શરદી નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે, પરંતુ ફેફસાંને નહીં.
મેલેરિયા એ પ્રજીવજન્ય રોગ છે જે યકૃત અને રક્તકણોને અસર કરે છે.
ટાઇફોઇડ એ બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે જે નાના આંતરડાને અસર કરે છે.

(A) $\text{ન્યુમોનિયા}$ માં, ફેફસાના વાયુકોષ્ઠોમાં ચેપ લાગે છે. વાયુકોષ્ઠો પ્રોટીન અને કોષીય કચરાથી ભરપૂર પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે. આ પ્રવાહી $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયાના વિકાસ માટે ઉત્તમ સંવર્ધન માધ્યમ તરીકે કાર્ય કરે છે, જેના પરિણામે ફેફસાં જામી જાય છે.

(B) ન્યુમોનિયા એ શ્વસનતંત્રનો ચેપ છે જે ફેફસાંની વાયુકોષ્ઠોમાં સોજો લાવે છે। વૃદ્ધોમાં નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિને કારણે આ રોગ વધુ સામાન્ય અને ગંભીર હોય છે, જે તેમને $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ જેવા રોગકારકો સામે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે। ટાઇફોઇડ, શરદી અને મેલેરિયા કોઈપણ વય જૂથને અસર કરી શકે છે, પરંતુ ન્યુમોનિયા ખાસ કરીને વૃદ્ધો માટે એક મુખ્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા તરીકે ગણવામાં આવે છે।

(C) $Streptococcus \text{ pneumoniae}$, જે ન્યૂમોનિયા માટે જવાબદાર બેક્ટેરિયા છે, તેનો સેવનકાળ સામાન્ય રીતે ટૂંકો હોય છે. તે રોગકારકના સંપર્કમાં આવ્યા પછી $1$ થી $3$ દિવસનો હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, બેક્ટેરિયા ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) માં ગુણન પામે છે, જેના કારણે પ્રવાહી અને પરુનો ભરાવો થાય છે, જે આ રોગનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$\text{ન્યુમોનિયા}$ એ $Streptococcus pneumoniae$ અને $Haemophilus influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.
$\text{ન્યુમોનિયા}$ ના ગંભીર કિસ્સાઓમાં, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
તેના લક્ષણોમાં તાવ, ઠંડી લાગવી, ઉધરસ અને માથાનો દુખાવો સામેલ છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થઈ શકે છે અને ફેફસાના પેશીઓમાં સોજો અને નુકસાનને કારણે દર્દીને ઘણીવાર લોહીયુક્ત ગળફા (hemoptysis) નીકળે છે.

(D) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.
તે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા ખાંસી કે છીંક ખાતી વખતે બહાર આવતા ટીપાં અથવા એરોસોલ્સના શ્વાસમાં લેવાથી, અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ સાથે ગ્લાસ કે વાસણો વહેંચવાથી ફેલાય છે.
દર્દીના ગળફામાં આ રોગકારક બેક્ટેરિયા હોય છે, જે તેને રોગના ફેલાવા માટેનું મુખ્ય માધ્યમ બનાવે છે.
શરદી એ વાયરલ ચેપ છે, મેલેરિયા એ મચ્છર દ્વારા ફેલાતો પ્રજીવજન્ય રોગ છે અને કેન્સર એ બિન-ચેપી રોગ છે.

(B) $\text{ન્યુમોનિયા}$ માં, ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી જાય છે。
વાયુકોષ્ઠોમાં પ્રવાહીના ભરાવાને કારણે, વાયુઓ ($O_2$ અને $CO_2$) ની આપ-લે ગંભીર રીતે ખોરવાય છે。
પરિણામે, લોહીમાં ઓક્સિજનનું સ્તર નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે。
ઓક્સિજનની આ ઉણપને કારણે દર્દીના હોઠ અને આંગળીના નખ ભૂખરાથી વાદળી રંગમાં ફેરવાય છે。

(D) ન્યુમોનિયા $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તે ફેફસાના વાયુકોષ્ઠોને સંક્રમિત કરે છે.
તેના લક્ષણોમાં તાવ, ઠંડી લાગવી, ઉધરસ, માથાનો દુખાવો અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થવો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
શ્વાસોશ્વાસ દરમિયાન દુખાવો, વાયુકોષ્ઠની દીવાલમાં સોજો અને શ્વાસવાહિકાઓમાં ભરાવો એ ન્યુમોનિયાના સામાન્ય લક્ષણો છે.
યકૃત અને બરોળનું કદ વધવું (hepatosplenomegaly) એ ન્યુમોનિયાનું લક્ષણ નથી; તે સામાન્ય રીતે ટાઈફોઈડ કે મેલેરિયા જેવા રોગો સાથે સંકળાયેલું છે.

(A) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા રોગકારકો દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે।
આ ચેપ મુખ્યત્વે ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોને અસર કરે છે।
તેના લક્ષણોમાં તાવ, ઠંડી લાગવી, ઉધરસ અને માથાનો દુખાવોનો સમાવેશ થાય છે।
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થઈ શકે છે।
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, લોહીવાળા ગળફા નીકળવા (જે ઘણીવાર ફેફસાંમાં ગંભીર ભરાવા સાથે સંકળાયેલ છે) તે ન્યુમોનિયાનું લાક્ષણિક ક્લિનિકલ લક્ષણ છે।
વિકલ્પ $B$ ટાઈફોઈડના લક્ષણો દર્શાવે છે, જ્યારે વિકલ્પ $C$ એ અમીબાયાસિસના લક્ષણો દર્શાવે છે।

(D) એન્ટિબાયોટિક્સ એ કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે અન્ય રોગકારક સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને મારી શકે છે અથવા અટકાવી શકે છે।
એન્ટિબાયોટિક્સની શોધ થઈ છે અને તેનો ઉપયોગ $Plague$ ($Yersinia pestis$ દ્વારા થતો), $Diphtheria$ ($Corynebacterium diphtheriae$ દ્વારા થતો), અને $Leprosy$ ($Mycobacterium leprae$ દ્વારા થતો) સહિતના વિવિધ જીવલેણ રોગોની સારવારમાં અસરકારક રીતે કરવામાં આવે છે।
તેથી, સૂચિબદ્ધ તમામ રોગોની સારવાર એન્ટિબાયોટિક્સનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે।

(C) : ડાંગરનો બેક્ટેરિયલ લીફ બ્લાઈટ રોગ $Xanthomonas$ $oryzae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે,જે ગ્રામ-નેગેટિવ,જારક,કેપ્સ્યુલેટેડ અને એક ધ્રુવીય કશા ધરાવતા હોય છે.
પ્રાથમિક ચેપ ચેપગ્રસ્ત બીજ દ્વારા ફેલાય છે.
રોગકારક બેક્ટેરિયા પાંદડામાં ઘા અથવા વાયુરંધ્રો દ્વારા પ્રવેશ કરે છે.
આ રોગના લક્ષણોમાં પાંદડાની બંને કિનારીઓ પર પીળાથી સ્ટ્રો રંગના રેખીય પટ્ટાઓ જોવા મળે છે.
જેમ જેમ રોગ વધે છે,તેમ પાંદડાની ટોચ સુકાઈ જાય છે અને વળી જાય છે.
આ રોગનો સૌથી વિનાશક તબક્કો 'kresek' અથવા સુકારો છે,જે શરૂઆતના પ્રણાલીગત ચેપને કારણે થાય છે.

(A) કોલેરા $Vibrio \text{ } cholerae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ધનુર (ટેટનસ) $Clostridium \text{ } tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ટાઈફોઈડ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
શીતળા (સ્મોલપોક્સ) $Variola$ વાયરસ દ્વારા થાય છે.
ગાલપચોળિયાં (મમ્પ્સ) $Paramyxovirus$ દ્વારા થાય છે.
હર્પીસ $Herpes \text{ } simplex$ વાયરસ દ્વારા થાય છે અને ઈન્ફલ્યુએન્ઝા $Orthomyxovirus$ દ્વારા થાય છે.
તેથી, માત્ર બેક્ટેરિયલ રોગો ધરાવતો સમૂહ કોલેરા અને ધનુર છે.

(D) વિડાલ $(Widal)$ ટેસ્ટ ($G.F.I. Widal$ દ્વારા વિકસિત) એ એક સીરોલોજિકલ એગ્લુટિનેશન ટેસ્ટ છે જેનો ઉપયોગ $Salmonella$ $typhi$ બેક્ટેરિયા સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી શોધવા માટે થાય છે,જે ટાઈફોઈડ તાવનું કારણ બને છે.
તેનો ઉપયોગ દર્દીના રક્ત સીરમમાં ચોક્કસ એન્ટિજેન્સ અથવા એન્ટિબોડીઝને ઓળખીને ટાઈફોઈડના ચેપની હાજરીની પુષ્ટિ કરવા માટે નિદાન સાધન તરીકે થાય છે.

(D) : સામાન્ય શરદી અથવા રાઇનાઇટિસ એ રાઇનો વાયરસ દ્વારા થતા સૌથી વધુ ચેપી રોગોમાંનો એક છે。
તે નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં。
તે ટીપાંના ચેપ અથવા દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા ફેલાય છે。
$Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ન્યુમોનિયા એ ફેફસાંનો ગંભીર રોગ છે, જેમાં વાયુકોષ્ઠો અને શ્વાસવાહિકાઓમાં પ્રવાહી એકઠું થાય છે。
આ રોગ દર્દીના ગળફા દ્વારા ફેલાય છે。

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
વિડાલ ટેસ્ટ ($G.F.I$ વિડાલ દ્વારા વિકસિત) એ ટાઈફોઈડ તાવના નિદાન માટે વપરાતી એક સીરોલોજીકલ એગ્લુટિનેશન ટેસ્ટ છે.
તે દર્દીના સીરમમાં $Salmonella$ $typhi$ બેક્ટેરિયા સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસે છે.
આ ટેસ્ટ $Salmonella$ $typhi$ દ્વારા થતા ચેપની પુષ્ટિ કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ એ મનુષ્યમાં ટાઈફોઈડ તાવ માટે જવાબદાર રોગકારક બેક્ટેરિયા છે.
આ રોગકારકો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે.
નાના આંતરડામાં પ્રવેશ્યા પછી,તેઓ આંતરડાની દીવાલને ભેદીને રુધિર પરિભ્રમણ દ્વારા શરીરના અન્ય અંગો અને પેશીઓમાં સ્થળાંતર કરે છે.
તેથી,પ્રથમ ખાલી જગ્યા માટે દૂષિત ખોરાક અને પાણી અને બીજી ખાલી જગ્યા માટે રુધિર એ સાચું સંયોજન છે.

(C) $Salmonella$ $typhi$ એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઈફોઈડ તાવનું કારણ બને છે। આ રોગકારકો સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે। $Salmonella$ $typhi$ માટે ચેપ અને ગુણનનું પ્રાથમિક સ્થાન નાનું આંતરડું છે, જે ઘણીવાર સતત ઊંચો તાવ ($39^{\circ}C$ થી $40^{\circ}C$), નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી જેવા લક્ષણો પ્રેરે છે। ગંભીર કિસ્સાઓમાં, આંતરડામાં કાણાં પડવા (perforation) અને મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે।