Diseases caused by bacteria Questions in Gujarati

(B) ટેટનસ (ધનુર્વા) એ $Clostridium \ tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
આ બેક્ટેરિયા ટેટાનોસ્પેઝમિન નામનું શક્તિશાળી ન્યુરોટોક્સિન ઉત્પન્ન કરે છે,જે ચેતાતંત્રને અસર કરે છે અને સ્નાયુઓમાં પીડાદાયક ખેંચાણ પેદા કરે છે,ખાસ કરીને જડબા અને ગળાના સ્નાયુઓમાં.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) કોલેરા $Vibrio$ $\text{cholerae}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
રક્તપિત્ત (લેપ્રોસી) $Mycobacterium$ $\text{leprae}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ડિપ્થેરિયા $Corynebacterium$ $\text{diphtheriae}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ ત્રણેય રોગો બેક્ટેરિયલ રોગકારકો દ્વારા થતા હોવાથી, તેમને બેક્ટેરિયલ રોગો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ Treponema pallidum સિફિલિસ $(A-3)$ રોગ માટે જવાબદાર છે.
$(B)$ Yersinia pestis પ્લેગ $(B-1)$ રોગ માટે જવાબદાર છે.
$(C)$ Bacillus anthracis એન્થ્રેક્સ $(C-2)$ રોગ માટે જવાબદાર છે.
$(D)$ Vibrio cholerae કોલેરા $(D-4)$ રોગ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-3, B-1, C-2, D-4$ છે.

(A) શિગેલૉસિસ એ $Shigella$ નામના બેક્ટેરિયાના સમૂહ દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે આંતરડાને અસર કરે છે,જેના પરિણામે સોજા સાથેના ઝાડા થાય છે.
તેના લાક્ષણિક લક્ષણોમાં લોહી અને શ્લેષ્મયુક્ત મળનો વારંવાર ત્યાગ,જે ઘણીવાર તાવ અને પેટમાં ખેંચાણ સાથે જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) બેસિલરી ડિસેન્ટ્રી એ $Shigella$ પ્રજાતિના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
આ બેક્ટેરિયા મોટા આંતરડાના અસ્તરને સંક્રમિત કરે છે, જેના કારણે સોજો આવે છે અને ઝાડા, તાવ અને પેટમાં ખેંચાણ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
$Salmonella$ સામાન્ય રીતે ટાઈફોઈડ તાવ સાથે સંકળાયેલ છે, $Proteus$ ઘણીવાર મૂત્રમાર્ગના ચેપ માટે જવાબદાર છે, અને $Entamoeba$ (ખાસ કરીને $Entamoeba$ $\text{histolytica}$) અમીબિક ડિસેન્ટ્રીનું કારણ બને છે, જે પ્રજીવ (protozoan) દ્વારા થતો ચેપ છે, બેક્ટેરિયલ ચેપ નથી.

(A) $Dick$ ટેસ્ટ એ સ્કારલેટ ફીવર માટેની નિદાન કસોટી છે,જે $Streptococcus$ $pyogenes$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ કસોટીમાં,થોડી માત્રામાં એરિથ્રોજેનિક ટોક્સિન ત્વચાની અંદર ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે.
જો વ્યક્તિ સંવેદનશીલ હોય,તો ઇન્જેક્શનની જગ્યાએ લાલ ડાઘ દેખાય છે,જે આ રોગની હાજરી અથવા તેના પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાની પુષ્ટિ કરે છે.

(D) સ્ટ્રેપ્ટોમાઈસિન એ $Streptomyces$ $griseus$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થતી એમિનોગ્લાયકોસાઇડ એન્ટિબાયોટિક છે। તે એક બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે જે ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બંને પ્રકારના બેક્ટેરિયા સામે અસરકારક છે। તે બેક્ટેરિયલ કોષોમાં $30S$ રાઇબોસોમલ સબયુનિટ સાથે જોડાઈને પ્રોટીન સંશ્લેષણને અટકાવીને કાર્ય કરે છે।

(C) ટાઈફોઈડ તાવ એ $Salmonella \ typhi$ નામના રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપ છે.
તે મુખ્યત્વે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
આ બેક્ટેરિયા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા શરીરના અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં સતત ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(A) ટાઈફોઈડ એ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ધનુર (ટેટનસ) એ $Clostridium \text{ } tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ બંને રોગો બેક્ટેરિયાના ચેપને કારણે થાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) સાલ્મોનેલા ટાઈફી $(Salmonella \, typhi)$ એ રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યોમાં ટાયફોઈડ તાવનું કારણ બને છે।
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે।
તેના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ, નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે।

(B) ધનુર એ $Clostridium$ $tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
તેનું વિષ, ટેટાનોસ્પેઝમિન, અવરોધક ચેતાપ્રેષકો (જેમ કે ગ્લાયસીન અને $GABA$) ના મુક્ત થવાને અટકાવીને મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર પર અસર કરે છે।
આના પરિણામે સ્નાયુઓનું અનિયંત્રિત સંકોચન અને ખેંચાણ થાય છે, જે મુખ્યત્વે શરીરના $\text{ઐચ્છિક}$ $\text{સ્નાયુઓ}$ પર અસર કરે છે, જેના કારણે જડબા જકડાઈ જવા અને સ્નાયુઓની અક્કડતા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે।

(C) $DOTS$ એટલે $\text{Directly Observed Treatment, Short-course}$.
આ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા $(WHO)$ દ્વારા માન્ય ક્ષયરોગ $(TB)$ નિયંત્રણ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભલામણ કરેલ વ્યૂહરચના છે.
આ પદ્ધતિ હેઠળ, આરોગ્ય કાર્યકર અથવા અન્ય નિયુક્ત વ્યક્તિ દર્દીને દવા લેતા નિહાળે છે જેથી સારવારના પ્રોટોકોલનું પાલન સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

(C) $Haemophilus$ $influenzae$ એ એક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યોમાં ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર મુખ્ય કારકોમાંનું એક છે.
તે ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને સંક્રમિત કરે છે.
આ ચેપના પરિણામે,વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે,જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
ટાયફોઈડ $Salmonella$ $typhi$ દ્વારા,પ્લેગ $Yersinia$ $pestis$ દ્વારા અને ઈન્ફલુએન્ઝા એ ઈન્ફલુએન્ઝા વાયરસ દ્વારા થાય છે.

(C) $1$. ઓરી એ ઓરીના વાઈરસ દ્વારા થાય છે.
$2$. ગાલપચોળિયું એ મમ્પ્સ વાઈરસ દ્વારા થાય છે.
$3$. ઈન્ફલુએન્ઝા એ ઈન્ફલુએન્ઝા વાઈરસ દ્વારા થાય છે.
$4$. ડાંગ્યો ઉધરસ (Whooping cough) એ $Bordetella \ pertussis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો બેક્ટેરિયલ રોગ છે.
તેથી,ડાંગ્યો ઉધરસ એ વાઈરસજન્ય રોગ નથી.

(A) $BCG$ ($Bacillus$ $Calmette-Guérin$) રસીનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ક્ષયરોગ $(TB)$ અટકાવવા માટે થાય છે.
આ રસીમાં $Mycobacterium$ $bovis$ ના જીવંત પરંતુ નિર્બળ બનાવેલા સ્ટ્રેનનો ઉપયોગ થાય છે.
તે $Mycobacterium$ $tuberculosis$ બેક્ટેરિયા સામે રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડે છે,જે ક્ષયરોગ માટે જવાબદાર છે.

(A) $Salmonella$ $typhi$ એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાયફોઈડ તાવ પ્રેરે છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
તેના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(A) વીડાલ ટેસ્ટ એ $Typhoid$ (ટાયફોઈડ) તાવના નિદાન માટે વપરાતી એક સીરોલોજીકલ કસોટી છે,જે $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ ટેસ્ટ દર્દીના સીરમમાં $Salmonella$ $typhi$ ના $O$ (સોમેટિક) અને $H$ (ફ્લેજેલર) એન્ટિજેન્સ સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસે છે.
'ટાયફોઈડ મેરી' એ મેરી માલોન નામની વ્યક્તિને આપવામાં આવેલું ઐતિહાસિક ઉપનામ છે,જે ટાયફોઈડ બેક્ટેરિયાની ક્રોનિક વાહક હતી,તે કોઈ રોગ નથી.
તેથી,આ ટેસ્ટ ખાસ કરીને $Typhoid$ રોગના નિદાન માટે કરવામાં આવે છે.

(B) પ્લેગ એ $Yersinia$ $pestis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે નાના ઉંદરો પર રહેતા ચેપગ્રસ્ત ચાંચડના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
$Diplococcus$ $pneumoniae$ ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર છે અને $Corynebacterium$ $diphtheriae$ ડીપ્થેરિયા માટે જવાબદાર છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) ડિફથેરિયા એ $Corynebacterium$ $diphtheriae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ગંભીર ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ગળા અને નાકના શ્લેષ્મ પટલને અસર કરે છે.
ડિફથેરિયાનું મુખ્ય લક્ષણ ગળા અને કાકડા પર જાડું,રાખોડી રંગનું પડ જામી જવું છે,જે શ્વાસ લેવામાં ગંભીર મુશ્કેલી અને રૂંધારમણ (શ્વાસ રૂંધાવો) પેદા કરી શકે છે.

(D) ડિપ્થેરીયા એ $Corynebacterium$ $diphtheriae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ગંભીર ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ગળા અને નાકના શ્લેષ્મ પટલને અસર કરે છે.
તે બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) પ્લેગ એ $Yersinia \ pestis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે નાના ઉંદરો પર રહેતા ચેપગ્રસ્ત ચાંચડના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
$Salmonella \ typhimurium$ ટાઈફોઈડ તાવ માટે,$Trichinella \ spiralis$ ટ્રાઈકીનોસિસ માટે અને $Leishmania \ donovani$ લેશમેનિયાસિસ (કાલા-આઝાર) માટે જવાબદાર છે.

(B) ચેપી રોગ એ રોગકારક સૂક્ષ્મજીવો જેવા કે બેક્ટેરિયા, વાયરસ, પરોપજીવીઓ અથવા ફૂગ દ્વારા થાય છે, જે એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે ફેલાઈ શકે છે.
$1$. $\text{ડિપ્થેરિયા}$ એ $Corynebacterium$ $diphtheriae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
$2$. $\text{કોરોનરી}$ $\text{થ્રોમ્બોસિસ}$, $\text{ડાયાબિટીસ}$ $\text{મેલિટસ}$ અને $\text{હાયપરટેન્શન}$ એ બિન-ચેપી અથવા જીવનશૈલી સંબંધિત રોગો છે જે એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાઈ શકતા નથી.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) વીડાલ ટેસ્ટ એ $Typhoid$ (ટાયફોઈડ) તાવના નિદાન માટે વપરાતી એક સીરોલોજીકલ કસોટી છે,જે $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ ટેસ્ટ દર્દીના સીરમમાં બેક્ટેરિયાના $O$ (સોમેટિક) અને $H$ (ફ્લેજેલર) એન્ટિજેન્સ સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરી તપાસે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) માનવીમાં ન્યુમોનિયા રોગ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારકો ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (હવાથી ભરેલી કોથળીઓ) ને ચેપ લગાડે છે.
ચેપના પરિણામે, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.

(C) ધનુર્વા (Tetanus) એ $Clostridium$ $tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે।
જોકે તેની પ્રાથમિક સારવારમાં ઝેરને નિષ્ક્રિય કરવા માટે ટેટનસ એન્ટિટોક્સિન $(TAT)$ અથવા ટેટનસ ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન $(TIG)$ આપવામાં આવે છે, પરંતુ બેક્ટેરિયાનો નાશ કરવા અને ઝેરનું ઉત્પાદન અટકાવવા માટે એન્ટિબાયોટિક્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે।
ધનુર્વાના ચેપની સારવાર માટે $Penicillin$ એ પસંદગીની એન્ટિબાયોટિક છે, કારણ કે તે $Clostridium$ $tetani$ સામે ખૂબ જ અસરકારક છે।

(C) ધનુર એ $Clostridium \ tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ગંભીર ચેપી રોગ છે.
તેને સામાન્ય રીતે $Lockjaw$ (જડબાનું જકડાઈ જવું) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે આ ચેપને કારણે જડબાના સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ આવે છે,જેનાથી મોઢું ખોલવું મુશ્કેલ બને છે.
ગેંગરીન એ રુધિરના પુરવઠાના અભાવે પેશીઓના મૃત્યુને કારણે થાય છે,શીન્જલ્સ એ વેરિસેલા-ઝોસ્ટર વાયરસને કારણે થાય છે,અને ઊંટાટિયું એ $Bordetella \ pertussis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.

(C) ટાયફોઈડ તાવ એ $Salmonella \ typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો એક દૈહિક ચેપ છે.
તે દૂષિત ખોરાક અથવા પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
આ રોગકારક નાના આંતરડામાં પ્રવેશે છે અને ત્યાંથી રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં દાખલ થાય છે,જેના પરિણામે ખૂબ તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ક્ષય $(TB)$ એ $Mycobacterium$ $\text{tuberculosis}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો એક લાંબાગાળાનો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ફેફસાંને અસર કરે છે, જોકે તે શરીરના અન્ય ભાગોને પણ અસર કરી શકે છે.
$Salmonella$ ટાઈફોઈડ તાવ સાથે સંકળાયેલ છે, $Streptococcus$ ન્યુમોનિયા અથવા ગળાના ચેપ સાથે સંકળાયેલ છે, અને $Pneumococcus$ એ બેક્ટેરિયલ ન્યુમોનિયાનું સામાન્ય કારણ છે.

(B) ડિપ્થેરિયા એ $Corynebacterium$ $\text{diphtheriae}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ગળા અને નાકના શ્લેષ્મ પટલને અસર કરે છે.
ગળામાં, તે એક જાડું, રાખોડી પડ બનાવે છે જે શ્વાસ લેવામાં અને ગળવામાં મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
તેથી, તે મુખ્યત્વે ગળા સાથે સંકળાયેલ છે.

(A) ટ્રેકોમા એ આંખનો એક લાંબાગાળાનો ચેપી રોગ છે જે $Chlamydia \ trachomatis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે. તે વિશ્વભરમાં ચેપી અંધત્વનું મુખ્ય કારણ છે. આ ચેપને કારણે પોપચાની અંદરની સપાટી પર સોજો આવે છે,જે જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો ડાઘા પડી શકે છે અને અંતે અંધત્વ તરફ દોરી જાય છે.

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તે મુખ્યત્વે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા ફેલાય છે.
બૅક્ટેરિયા નાના આંતરડામાં પ્રવેશે છે, જ્યાં તેઓ આંતરડાની દીવાલમાં જખમ પેદા કરે છે.
સામાન્ય લક્ષણોમાં સતત ઊંચો તાવ ($39^{\circ}C$ થી $40^{\circ}C$), નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
આ રોગ સામાન્ય રીતે બાળકો અને યુવાનોમાં જોવા મળે છે, વૃદ્ધોમાં નહીં.
તેનો સેવનકાળ સામાન્ય રીતે $1$ થી $3$ અઠવાડિયાનો હોય છે, જેનો સરેરાશ સમયગાળો $2$ અઠવાડિયાં છે.
તેથી, ટાઇફૉઇડ સામાન્ય રીતે વૃદ્ધોમાં જોવા મળે છે તે વિધાન અસંગત છે.

(C) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
સતત ઊંચો તાવ ($39^\circ C$ થી $40^\circ C$), નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી એ આ રોગના સામાન્ય લક્ષણો છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, આંતરડામાં કાણાં પડવા (પરફોરેશન) અને મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.
ક્લિનિકલ દ્રષ્ટિએ, આ ચેપ મુખ્યત્વે નાના આંતરડાને અસર કરે છે, પરંતુ તે યકૃત અને બરોળમાં સોજો (એન્લાર્જમેન્ટ) પણ પ્રેરે છે.

(B) $Salmonella$ $typhi$ એ મનુષ્યમાં ટાઇફોઇડ તાવ માટે જવાબદાર રોગકારક બેક્ટેરિયા છે.
સેવન કાળ,જે રોગકારક શરીરમાં પ્રવેશ કરે ત્યારથી લઈને પ્રથમ લક્ષણો દેખાય ત્યાં સુધીનો સમયગાળો છે,તે સામાન્ય રીતે $1$ થી $3$ અઠવાડિયાનો હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella \text{ } typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ટાઇફૉઇડના સામાન્ય લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ, નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, આ ચેપને કારણે યકૃત અને બરોળનું કદ વધી જાય છે (hepatosplenomegaly), અને આંતરડામાં કાણાં (perforation) પણ પડી શકે છે.

(C) Haemophilus influenzae એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે ફેફસાના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને સંક્રમિત કરે છે.
આ ચેપને કારણે વાયુકોષ્ઠોમાં પ્રવાહી ભરાઈ જાય છે,જેના પરિણામે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
આ સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં ન્યુમોનિયા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ એ $Streptococcus$ પ્રજાતિના બૅક્ટેરિયાની એક જાતિ છે.
તે મનુષ્યમાં બૅક્ટેરિયલ ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર મુખ્ય રોગકારક છે.
તેથી, તે $Streptococcus$ પ્રકારના બૅક્ટેરિયા છે.

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા ફેલાય છે.
વિડાલ (Widal) કસોટી એ એક સીરોલોજીકલ કસોટી છે જેનો ઉપયોગ દર્દીના સીરમમાં $Salmonella$ $typhi$ ના એન્ટિજેન્સ સામે એન્ટિબોડીઝની હાજરી શોધવા માટે થાય છે,જે ટાઇફૉઇડ રોગના નિદાનની પુષ્ટિ કરે છે.

(A) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો ચેપ છે। જોકે તે કોઈપણ ઉંમરની વ્યક્તિને થઈ શકે છે, પરંતુ ક્લિનિકલ અવલોકનો મુજબ તે બાળકો અને વૃદ્ધોમાં વધુ સામાન્ય અને ગંભીર જોવા મળે છે કારણ કે તેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પ્રમાણમાં નબળી હોય છે। આપેલા વિકલ્પોમાંથી, સામાન્ય ક્લિનિકલ સંદર્ભમાં બાળકો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત જૂથ છે।

(D) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના રોગકારક બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ બૅક્ટેરિયા દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
રોગગ્રસ્ત સ્થિતિમાં,$Salmonella$ $typhi$ બૅક્ટેરિયા મુખ્યત્વે નાના આંતરડાને સંક્રમિત કરે છે અને ત્યાં વસવાટ કરે છે,જેના પરિણામે તીવ્ર તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં આંતરડામાં કાણાં (perforation) પડી શકે છે અને મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.

(C) વર્ણવેલ લક્ષણો,ખાસ કરીને તીવ્ર તાવ જે અઠવાડિયા સુધી રહે છે અને પછી ધીમે ધીમે ઘટે છે,તે $Typhoid$ (ટાઇફૉઇડ) તાવની લાક્ષણિકતા છે.
ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગમાં,તાવ સામાન્ય રીતે 'સ્ટેપ-લેડર' (સીડી જેવી) પેટર્ન અનુસરે છે,જેમાં તે પ્રથમ અઠવાડિયામાં ધીમે ધીમે વધે છે અને બીજા અઠવાડિયામાં ઊંચો રહે છે,ત્યારબાદ ત્રીજા અને ચોથા અઠવાડિયામાં ધીમે ધીમે ઓછો થાય છે.
અન્ય લક્ષણોમાં નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,કબજિયાત,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(C) $Salmonella$ $typhi$ એ રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઇફોઇડ તાવ પ્રેરે છે.
તે $Salmonella$ પ્રજાતિના છે,જે ગ્રામ-નેગેટિવ,બીજાણુ ન બનાવતા,વૈકલ્પિક અજારક દંડાણુઓ (bacilli) છે.
દંડાણુઓ (bacilli) તેમના સળી જેવા આકાર માટે જાણીતા છે.
તેથી,$Salmonella$ $typhi$ સળી જેવી રચના ધરાવે છે.

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે. તે પાણીજન્ય રોગ છે જે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા ફેલાય છે. રોગચાળાના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ટાઇફૉઇડ તાવ $1$ થી $15$ વર્ષના વયજૂથમાં સૌથી સામાન્ય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) ટાઇફૉઇડ તાવ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપ છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,એવો અંદાજ છે કે દર વર્ષે વિશ્વભરમાં આશરે $2.5$ મિલિયન લોકો ટાઇફૉઇડ તાવથી પીડાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) રોગકારક $Salmonella$ $typhi$ એ એક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઈફોઈડ તાવ પ્રેરે છે.
બેક્ટેરિયાને તેમના આકારના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,અને $Salmonella$ $typhi$ એ સળી (દંડાણુ) આકારના બેક્ટેરિયા છે,જેને $Bacillus$ સ્વરૂપ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Plasmodium$ $vivax$ એ પ્રજીવ છે,ફીલેરિયલ કૃમિ એ હેલ્મિન્થ્સ (કૃમિ) છે,અને $Microsporum$ એ ફૂગ છે,જેમાંથી કોઈ પણ $Bacillus$ બેક્ટેરિયા તરીકે વર્ગીકૃત નથી.

(A) ટાઇફૉઇડ તાવ $Salmonella$ $typhi$ નામના રોગકારક બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક અને પાણી દ્વારા નાના આંતરડામાં પ્રવેશ કરે છે અને રુધિર દ્વારા અન્ય અંગોમાં ફેલાય છે.
તેથી,તેને પાણીજન્ય અથવા ખોરાકજન્ય રોગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,જે મળ-મુખ માર્ગ દ્વારા ફેલાય છે.

(A) ટાઇફૉઇડ તાવ એ $Salmonella \ typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ચેપ છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

(D) ટાઇફૉઇડ તાવ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના રોગકારક બૅક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ, નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, તેને બૅક્ટેરિયાજન્ય રોગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો ફેફસાંનો ગંભીર રોગ છે।
તે ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને સંક્રમિત કરે છે।
ચેપના પરિણામે, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે।
સામાન્ય શરદી નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં।
મૅલેરિયા $Plasmodium$ દ્વારા થાય છે અને તે યકૃત તથા રક્તકણોને અસર કરે છે।
ટાઇફૉઇડ $Salmonella \text{ } typhi$ દ્વારા થાય છે અને તે મુખ્યત્વે નાના આંતરડાને અસર કરે છે।

(B) ન્યુમોનિયામાં,ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે. આ પ્રવાહી પ્રોટીન અને અન્ય પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે,જે $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ જેવા રોગકારક બૅક્ટેરિયાના વિકાસ અને ગુણન માટે આદર્શ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. તેથી,આ પ્રોટીનયુક્ત પ્રવાહી બૅક્ટેરિયા માટે સંવર્ધન માધ્યમ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) ન્યુમોનિયા એ $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અને $Haemophilus \text{ } influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.
આ રોગકારક સૂક્ષ્મજીવો ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠો (alveoli) ને ચેપ લગાડે છે.
ચેપના પરિણામે, વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે, જેના કારણે શ્વસનમાં ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
તેથી, ન્યુમોનિયાથી અસરગ્રસ્ત મુખ્ય અંગ ફેફસાં છે.