Gujarati

Power Questions in Gujarati

Class 11 Physics · Work, Energy, Power and Collision · Power

180+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 180 questions in Gujarati

101
Easy
દર્શાવો કે ગતિઊર્જામાં થતો ફેરફારનો દર એ પાવર છે.

Solution

(N/A) $m$ દળ ધરાવતા અને $v$ વેગથી ગતિ કરતા પદાર્થની ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2}mv^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફારનો દર $\frac{dK}{dt} = \frac{d}{dt}(\frac{1}{2}mv^2)$ છે.
જો દળ $m$ અચળ હોય,તો ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{dK}{dt} = \frac{1}{2}m \cdot 2v \cdot \frac{dv}{dt} = mv \cdot \frac{dv}{dt}$.
પ્રવેગ $a = \frac{dv}{dt}$ હોવાથી,$\frac{dK}{dt} = mva$ મળે.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$F = ma$,તેથી $\frac{dK}{dt} = Fv$.
પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,$P = \frac{dW}{dt} = F \cdot v$.
આમ,ગતિઊર્જામાં થતો ફેરફારનો દર એ બળ દ્વારા આપવામાં આવતા પાવર જેટલો છે,એટલે કે $\frac{dK}{dt} = P$.
102
Medium
પાવર (Power) વિશે નોંધ લખો.

Solution

(N/A) કાર્ય કરવાના સમય દરને પાવર કહેવામાં આવે છે.
પાવરને એકમ સમયમાં થયેલ કાર્ય અથવા જે દરે કાર્ય થાય છે અથવા ઊર્જાનું રૂપાંતર થાય છે તે સમય દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
જો $\Delta t$ સમયગાળામાં થયેલ કાર્ય $\Delta W$ હોય,તો $\Delta t$ સમયગાળામાં સરેરાશ પાવર $\langle P \rangle = \frac{\Delta W}{\Delta t}$ છે.
તેથી,$t$ સમયે તત્કાલીન પાવર:
$P = \lim_{\Delta t \rightarrow 0} \frac{\Delta W}{\Delta t} = \frac{dW}{dt} \quad (1)$
જો બળ $\vec{F}$ દ્વારા સ્થાનાંતર $d\vec{r}$ દરમિયાન થયેલ કાર્ય $dW$ હોય,તો $dW = \vec{F} \cdot d\vec{r}$.
સમીકરણ $(1)$ માં $dW$ ની કિંમત મૂકતા:
$P = \frac{d}{dt}(\vec{F} \cdot d\vec{r}) = \vec{F} \cdot \frac{d\vec{r}}{dt} \quad [\because \vec{F} \text{ અચળ છે}]$
$P = \vec{F} \cdot \vec{v} \quad [\because \frac{d\vec{r}}{dt} = \vec{v}]$
પાવર એ અદિશ રાશિ છે. તેનું પારિમાણિક સૂત્ર $M^{1} L^{2} T^{-3}$ છે. પાવરનો $SI$ એકમ $J s^{-1}$ છે. વરાળ એન્જિનના શોધક જેમ્સ વોટના સન્માનમાં આ એકમને $watt$ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
$1 W = 1 J s^{-1}$.
પાવરના મોટા એકમો:
$1 kW = 10^{3} W, 1 MW = 10^{6} W$.
વ્યવહારમાં વાહનો અને પાણીના પંપના પાવરને માપવા માટે હોર્સપાવર $(hp)$ નો ઉપયોગ થાય છે,જે બ્રિટિશ સિસ્ટમનો એકમ છે.
$1 hp = 746 W$.
103
Medium
$1\,kWh$ એ પાવરનો એકમ છે. આ વિધાન સાચું છે કે ખોટું? જો તે ખોટું હોય,તો તેને સુધારો.

Solution

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
$1\,kWh$ (કિલોવોટ-અવર) એ ઉર્જાનો એકમ છે,પાવરનો નહીં.
પાવર એટલે કાર્ય કરવાનો દર,જે વોટ $(W)$ અથવા કિલોવોટ $(kW)$ માં માપવામાં આવે છે.
ઉર્જા એટલે પાવર અને સમયનો ગુણાકાર,તેથી $1\,kWh = 1\,kW \times 1\,h = 1000\,W \times 3600\,s = 3.6 \times 10^6\,J$ થાય છે.
104
Easy
જ્યારે લિફ્ટ નીચે ઉતરી રહી હોય ત્યારે વિદ્યુત પાવરની જરૂર શા માટે પડે છે? આ કિસ્સામાં મુસાફરોની સંખ્યા પર મર્યાદા શા માટે હોવી જોઈએ?

Solution

(N/A) જ્યારે લિફ્ટ નીચે ઉતરી રહી હોય,ત્યારે લિફ્ટની ગતિને નિયંત્રિત કરવા અને તેને ગુરુત્વાકર્ષણ હેઠળ મુક્ત પતન (free fall) થતી અટકાવવા માટે વિદ્યુત પાવરની જરૂર પડે છે.
વધુમાં,જેમ લિફ્ટની અંદરનું કુલ વજન વધે છે,તેમ તેના પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ વધે છે,જેના કારણે નીચે ઉતરવાની ઝડપ અનિયંત્રિત રીતે વધી શકે છે. તેથી,બ્રેકિંગ સિસ્ટમ લોડને સુરક્ષિત રીતે સંભાળી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે મુસાફરોની સંખ્યા પર મર્યાદા હોવી આવશ્યક છે.
105
EasyMCQ
$100 \, kg$ દળને $20 \, s$ માં $10 \, m$ ની ઊંચાઈ સુધી ઊંચકતી ક્રેનનો પાવર (વોટમાં) ગણો. ($, W$ માં)
A
$490$
B
$500$
C
$980$
D
$245$

Solution

(A) આપેલ છે:
દળ,$m = 100 \, kg$
ઊંચાઈ,$h = 10 \, m$
સમય,$t = 20 \, s$
ગુરુત્વપ્રવેગ,$g = 9.8 \, m/s^2$
ક્રેન દ્વારા થયેલ કાર્ય $(W)$ એ પદાર્થ દ્વારા મેળવેલી સ્થિતિઊર્જા જેટલું હોય છે: $W = mgh$.
પાવર $(P)$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે: $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$.
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{100 \times 9.8 \times 10}{20}$
$P = \frac{9800}{20}$
$P = 490 \, W$.
106
Easy
માનવ હૃદય જ્યારે એક વાર ધબકે છે ત્યારે તેના દ્વારા થતું સરેરાશ કાર્ય $0.5 \, J$ છે. જો હૃદય એક મિનિટમાં $72$ વાર ધબકતું હોય,તો તેના દ્વારા વપરાતો પાવર ગણો.

Solution

(0.6 W) એક ધબકારા દીઠ થતું કાર્ય $= 0.5 \, J$.
$72$ ધબકારા માટે કુલ કાર્ય:
$W = 72 \times 0.5 \, J = 36 \, J$.
$72$ ધબકારા માટે લાગતો સમય $1 \, \text{minute} = 60 \, s$ છે.
પાવર એટલે કાર્ય કરવાનો દર:
$P = \frac{W}{t} = \frac{36 \, J}{60 \, s} = 0.6 \, W$.
આમ,હૃદય દ્વારા વપરાતો પાવર $0.6 \, W$ છે.
107
MediumMCQ
એક કણ અચળ પાવર પૂરો પાડતા ઉર્જા સ્ત્રોતની અસર હેઠળ સમક્ષિતિજ સમતલ પર એકદિશ ગતિ કરી રહ્યો છે. કણની ગતિનું વર્ણન કરતો સ્થાનાંતર $(s)$ - સમય $(t)$ આલેખ કયો છે? (આલેખો યોજનાબદ્ધ રીતે દોરવામાં આવ્યા છે અને તે માપદંડ મુજબ નથી)
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) કણને પૂરો પાડવામાં આવતો પાવર $P$ અચળ છે. પાવર એ ગતિ ઉર્જાના ફેરફારનો દર હોવાથી,આપણી પાસે $\frac{dK}{dt} = P$ છે. સમયની સાપેક્ષમાં તેનું સંકલન કરતા,આપણને $K = Pt$ મળે છે (ધારી લઈએ કે પ્રારંભિક ગતિ ઉર્જા શૂન્ય છે).
$K = \frac{1}{2}mv^2$ હોવાથી,$\frac{1}{2}mv^2 = Pt$,જેનો અર્થ છે કે $v = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$.
વેગ $v = \frac{ds}{dt}$ હોવાથી,$\frac{ds}{dt} = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$.
સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$s = \int \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2} dt = \sqrt{\frac{2P}{m}} \cdot \frac{2}{3} t^{3/2}$.
આમ,$s \propto t^{3/2}$.
$s \propto t^{3/2}$ માટે $s$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ એવો વક્ર છે જે ઉપરની તરફ અંતર્ગોળ (વધતો ઢાળ) છે,જે આલેખ $C$ ને અનુરૂપ છે.
108
DifficultMCQ
$2\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $1\, J/s$ જેટલો અચળ પાવર આપતા એન્જિન દ્વારા ગતિ કરાવવામાં આવે છે. પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિની શરૂઆત કરે છે અને સુરેખ પથ પર ગતિ કરે છે. $9$ સેકન્ડ પછી,પદાર્થે કાપેલું અંતર ($m$ માં) કેટલું હશે?
Question diagram
A
$28$
B
$25$
C
$20$
D
$18$

Solution

(D) આપેલ છે: દળ $m = 2\, kg$,પાવર $P = 1\, J/s$,સમય $t = 9\, s$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$.
પાવરની વ્યાખ્યા મુજબ $P = F \cdot v = (m \cdot a) \cdot v = m \cdot \frac{dv}{dt} \cdot v$.
પદોને ગોઠવતા: $m \cdot v \cdot dv = P \cdot dt$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા (સ્થિર સ્થિતિમાંથી,$t=0$ સમયે $v=0$): $\int_{0}^{v} m \cdot v \cdot dv = \int_{0}^{t} P \cdot dt$.
$m \cdot \frac{v^2}{2} = P \cdot t \Rightarrow v^2 = \frac{2Pt}{m} \Rightarrow v = \sqrt{\frac{2Pt}{m}}$.
$v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,$\frac{dx}{dt} = \sqrt{\frac{2P}{m}} \cdot t^{1/2}$.
અંતર $x$ શોધવા માટે સંકલન કરતા: $\int_{0}^{x} dx = \sqrt{\frac{2P}{m}} \int_{0}^{t} t^{1/2} dt$.
$x = \sqrt{\frac{2P}{m}} \cdot \frac{t^{3/2}}{3/2} = \sqrt{\frac{2P}{m}} \cdot \frac{2}{3} \cdot t^{3/2}$.
કિંમતો $m = 2$,$P = 1$,$t = 9$ મૂકતા: $x = \sqrt{\frac{2 \cdot 1}{2}} \cdot \frac{2}{3} \cdot 9^{3/2} = 1 \cdot \frac{2}{3} \cdot (3^2)^{3/2} = \frac{2}{3} \cdot 27 = 18\, m$.
109
DifficultMCQ
એક અચળ પાવર આપતું મશીન એક બોક્સને, જે શરૂઆતમાં સ્થિર હતું, તેને સમક્ષિતિજ સીધી રેખામાં ખેંચે છે। $t$ સમયમાં બોક્સ દ્વારા કાપેલું અંતર કોના પ્રમાણમાં છે?
A
$t^{2/3}$
B
$t^{3/2}$
C
$t$
D
$t^{1/2}$

Solution

(B) પાવર $P$ અચળ છે, તેથી $P = F \cdot V = \text{અચળ}$.
$F = m \cdot a = m \frac{dV}{dt}$ હોવાથી, આપણને $m \frac{dV}{dt} \cdot V = \text{અચળ}$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $V \frac{dV}{dt} \propto 1$, જેનું સંકલન કરતા $\frac{V^2}{2} \propto t$, અથવા $V^2 \propto t$ મળે છે.
તેથી, $V \propto t^{1/2}$.
$V = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી, $\frac{dx}{dt} \propto t^{1/2}$ મળે છે.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ સંકલન કરતા, $x \propto \int t^{1/2} dt$ મળે છે.
આમ, $x \propto t^{3/2}$.
110
DifficultMCQ
સ્થિર અવસ્થામાં રહેલા એક પદાર્થને અચળ પાવર આપતા મશીન દ્વારા સમક્ષિતિજ સીધી રેખામાં ગતિ કરાવવામાં આવે છે. $t$ સમયમાં પદાર્થે કાપેલું અંતર કોના સમપ્રમાણમાં હશે?
A
$t^{1/4}$
B
$t^{3/4}$
C
$t^{3/2}$
D
$t^{1/2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે મશીન દ્વારા અપાતો પાવર $P$ અચળ છે.
$t$ સમયમાં મશીન દ્વારા થયેલું કાર્ય $W = P \cdot t$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,થયેલું કાર્ય ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે: $W = \Delta K = \frac{1}{2} m v^2 - 0 = \frac{1}{2} m v^2$.
બંનેને સરખાવતા,આપણને મળે છે $\frac{1}{2} m v^2 = P \cdot t$.
આનો અર્થ એ થાય કે $v^2 \propto t$,અથવા $v \propto t^{1/2}$.
વેગ $v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,$\frac{dx}{dt} = k \cdot t^{1/2}$ (જ્યાં $k$ અચળાંક છે).
અંતર $x$ શોધવા માટે સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$x = \int k \cdot t^{1/2} dt = k \cdot \frac{t^{1/2 + 1}}{1/2 + 1} = k \cdot \frac{t^{3/2}}{3/2}$.
તેથી,$x \propto t^{3/2}$.
111
DifficultMCQ
$m$ દળ ધરાવતું એક વાહન ઉગમબિંદુથી પ્રવેગિત થાય છે અને શરૂઆતમાં સ્થિર છે,જ્યારે એન્જિન અચળ પાવર $P$ આપે છે. સમય $t$ ના વિધેય તરીકે સ્થાન $x$ નીચે મુજબ છે:
A
$\left(\frac{8P}{9m}\right)^{1/2} t^{3/2}$
B
$\left(\frac{8P}{9m}\right)^{1/2} t^{2/3}$
C
$\left(\frac{9m}{8P}\right)^{1/2} t^{3/2}$
D
$\left(\frac{9P}{8m}\right)^{1/2} t^{3/2}$

Solution

(A) પાવર $P$ ને $P = Fv = (ma)v = m \left(\frac{dv}{dt}\right)v$ તરીકે દર્શાવી શકાય.
$P$ અચળ હોવાથી,$P = mv \frac{dv}{dt}$.
સમયની સાપેક્ષે સંકલન કરતા: $\int_{0}^{v} mv \, dv = \int_{0}^{t} P \, dt$.
$\frac{1}{2}mv^2 = Pt \implies v = \sqrt{\frac{2Pt}{m}} = \left(\frac{2P}{m}\right)^{1/2} t^{1/2}$.
$v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,$\frac{dx}{dt} = \left(\frac{2P}{m}\right)^{1/2} t^{1/2}$.
સ્થાન અને સમયની સાપેક્ષે સંકલન કરતા: $\int_{0}^{x} dx = \int_{0}^{t} \left(\frac{2P}{m}\right)^{1/2} t^{1/2} dt$.
$x = \left(\frac{2P}{m}\right)^{1/2} \left[ \frac{t^{3/2}}{3/2} \right] = \left(\frac{2P}{m}\right)^{1/2} \cdot \frac{2}{3} t^{3/2}$.
$x = \left( \frac{4}{9} \cdot \frac{2P}{m} \right)^{1/2} t^{3/2} = \left( \frac{8P}{9m} \right)^{1/2} t^{3/2}$.
112
MediumMCQ
પાણી $500.0 \,m$ ઊંડા શાફ્ટમાંથી નીચે પડીને ટર્બાઇન સુધી પહોંચે છે જે વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. $1.00 \times 10^9 \,W$ પાવર ઉત્પન્ન કરવા માટે દર સેકન્ડે કેટલા $m^3$ પાણી પડવું જોઈએ? (રૂપાંતરણની કાર્યક્ષમતા $50 \%$ અને $g=10 \,ms^{-2}$ ધારો)
A
$250$
B
$400$
C
$500$
D
$200$

Solution

(B) આઉટપુટ પાવર $P$ એ પડતા પાણીની પ્રતિ સેકન્ડ સ્થિતિ ઊર્જાના $50 \%$ જેટલો છે.
પાવર $P = 0.50 \times \left( \frac{mgh}{t} \right)$.
દળ $m = \rho V$ હોવાથી,જ્યાં $\rho$ એ પાણીની ઘનતા $(1000 \,kg/m^3)$ છે અને $V$ એ કદ છે,તેથી:
$P = 0.50 \times \left( \frac{V}{t} \right) \rho g h$.
આપેલ છે કે $P = 1.00 \times 10^9 \,W$,$g = 10 \,ms^{-2}$,$\rho = 1000 \,kg/m^3$,અને $h = 500 \,m$.
પ્રવાહ દર $\frac{V}{t}$ માટે સૂત્ર:
$\frac{V}{t} = \frac{P}{0.50 \times \rho \times g \times h}$.
$\frac{V}{t} = \frac{1.00 \times 10^9}{0.50 \times 1000 \times 10 \times 500}$.
$\frac{V}{t} = \frac{1.00 \times 10^9}{2.5 \times 10^6} = 400 \,m^3/s$.
113
MediumMCQ
$750 \,W$ ની મોટર એક પંપ ચલાવે છે જે દર મિનિટે $300 \,L$ પાણીને $6 \,m$ ની ઊંચાઈ સુધી ઉપર ચડાવે છે. મોટરની કાર્યક્ષમતા આશરે કેટલી હશે ($\%$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $10 \,m/s^2$ લો)
A
$30$
B
$40$
C
$50$
D
$20$

Solution

(B) આપેલ છે:
ઇનપુટ પાવર $(P_{\text{in}})$ = $750 \,W$
પાણીનું કદ $(V)$ = $300 \,L$,તેથી દળ $(m)$ = $300 \,kg$ (કારણ કે પાણીની ઘનતા $1 \,kg/L$ છે)
ઊંચાઈ $(h)$ = $6 \,m$
સમય $(t)$ = $1 \,minute = 60 \,s$
ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $(g)$ = $10 \,m/s^2$
ઉપયોગી પાવર આઉટપુટ $(P_{\text{out}})$ એ ગુરુત્વાકર્ષણની વિરુદ્ધ કાર્ય કરવાનો દર છે:
$P_{\text{out}} = \frac{mgh}{t} = \frac{300 \times 10 \times 6}{60} = \frac{18000}{60} = 300 \,W$
કાર્યક્ષમતા $(\eta)$ ને ઉપયોગી પાવર આઉટપુટ અને ઇનપુટ પાવરના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે:
$\eta = \frac{P_{\text{out}}}{P_{\text{in}}} = \frac{300}{750} = 0.4$
ટકાવારીમાં રૂપાંતરિત કરતા:
$\eta = 0.4 \times 100 = 40 \%$
114
MediumMCQ
વોટર પંપનો પાવર $4 \,kW$ છે. જો $g = 10 \,m/s^2$ હોય,તો તે $1 \,minute$ માં $20 \,m$ ની ઊંચાઈ સુધી કેટલું પાણી ચઢાવી શકે? (.......... $litres$)
A
$100$
B
$1000$
C
$1200$
D
$2000$

Solution

(C) આપેલ છે: પાવર $P = 4 \,kW = 4000 \,W$,ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \,m/s^2$,ઊંચાઈ $h = 20 \,m$,અને સમય $t = 1 \,minute = 60 \,s$.
પાવરનું સૂત્ર $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $4000 = \frac{m \times 10 \times 20}{60}$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $4000 = \frac{200m}{60} = \frac{10m}{3}$.
$m$ માટે ઉકેલતા: $m = \frac{4000 \times 3}{10} = 1200 \,kg$.
પાણીની ઘનતા $1 \,kg/litre$ હોવાથી,પાણીનું કદ $1200 \,litres$ થશે.
115
EasyMCQ
એક પંપ જે $500 \,kg$ પાણીને $100 \,m$ ની ઊંચાઈ પર $10 \,s$ માં પહોંચાડી શકે છે,તેની પાવર .......... $kW$ છે. ($g = 10 \,m/s^2$ લો)
A
$75$
B
$25$
C
$50$
D
$500$

Solution

(C) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,થયેલ કાર્ય $W$ એ પાણી દ્વારા મેળવેલી સ્થિતિ ઊર્જા જેટલું છે,$W = mgh$.
આપેલ છે:
દળ $m = 500 \,kg$
ઊંચાઈ $h = 100 \,m$
સમય $t = 10 \,s$
ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \,m/s^2$
કિંમતો મૂકતા:
$W = 500 \times 10 \times 100 = 500,000 \,J$
$P = \frac{500,000 \,J}{10 \,s} = 50,000 \,W$
કારણ કે $1 \,kW = 1,000 \,W$,તેથી:
$P = \frac{50,000}{1,000} \,kW = 50 \,kW$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
116
MediumMCQ
$m$ દળ ધરાવતી એક કારનું એન્જિન $P$ જેટલો પાવર આપી શકે છે. કારને સ્થિર સ્થિતિમાંથી $v$ જેટલી ઝડપ સુધી પ્રવેગિત કરવા માટે લાગતો લઘુત્તમ સમય ............. છે.
A
$\frac{m v^2}{2 P}$
B
$P m v^2$
C
$2 P m v^2$
D
$\frac{m v^2}{2} P$

Solution

(A) એન્જિન દ્વારા આપવામાં આવતો પાવર એ ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફારના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$P = \frac{dK}{dt}$
સ્થિર સ્થિતિમાંથી $(K_i = 0)$ અંતિમ ગતિઊર્જા $K$ સુધી પહોંચવા માટે આ સમીકરણનું સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$P \cdot t = K_f - K_i$
અહીં અંતિમ ગતિઊર્જા $K_f = \frac{1}{2} m v^2$ અને પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $0$ છે:
$P \cdot t = \frac{1}{2} m v^2$
સમય $t$ માટે સૂત્ર બનાવતા:
$t = \frac{m v^2}{2 P}$
117
EasyMCQ
એક ધોધમાંથી પાણી $100 \,kg/s$ ના દરે ટર્બાઇનના પાંખિયા પર પડે છે. જો ધોધની ઊંચાઈ $100 \,m$ હોય,તો ટર્બાઇનને મળતો પાવર આશરે .......... $kW$ જેટલો હોય.
A
$100$
B
$10$
C
$1$
D
$1000$

Solution

(A) ટર્બાઇનને મળતો પાવર $P$ એ પડતા પાણીની સ્થિતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફારના દર જેટલો હોય છે.
$P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$
અહીં દળનો દર $\frac{m}{t} = 100 \,kg/s$,ઊંચાઈ $h = 100 \,m$ અને ગુરુત્વપ્રવેગ $g \approx 10 \,m/s^2$ લેતા:
$P = \left(\frac{m}{t}\right) \times g \times h$
$P = 100 \,kg/s \times 10 \,m/s^2 \times 100 \,m$
$P = 100,000 \,W$
$1 \,kW = 1000 \,W$ હોવાથી:
$P = \frac{100,000}{1000} \,kW = 100 \,kW$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
118
MediumMCQ
હોડીને અચળ વેગથી હંકારવા માટે જરૂરી બળ તેની ઝડપના વર્ગના સમપ્રમાણમાં છે. જો $v \, km/h$ ની ઝડપ માટે $4 \, kW$ પાવરની જરૂર હોય,તો $2v \, km/h$ ની ઝડપ માટે કેટલા પાવરની જરૂર પડશે?
A
$8$
B
$16$
C
$24$
D
$32$

Solution

(D) આપેલ છે કે હોડીને અચળ વેગ $v$ થી હંકારવા માટે જરૂરી બળ $F$ તેની ઝડપના વર્ગના સમપ્રમાણમાં છે:
$F \propto v^2$
આપણે જાણીએ છીએ કે પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો ગુણાકાર છે:
$P = F \cdot v$
બળની સમપ્રમાણતાને પાવરના સમીકરણમાં મૂકતા:
$P \propto v^2 \cdot v = v^3$
ધારો કે $P_1$ એ $v$ ઝડપ માટે જરૂરી પાવર છે,અને $P_2$ એ $2v$ ઝડપ માટે જરૂરી પાવર છે:
$\frac{P_2}{P_1} = \left( \frac{2v}{v} \right)^3 = 2^3 = 8$
આપેલ છે કે $P_1 = 4 \, kW$:
$P_2 = 8 \times P_1 = 8 \times 4 \, kW = 32 \, kW$
તેથી,$2v \, km/h$ ની ઝડપ માટે જરૂરી પાવર $32 \, kW$ છે.
119
EasyMCQ
ઓટોમોબાઈલના પાવર આઉટપુટને નિર્ધારિત કરવા માટે નીચેનામાંથી શું જાણવું આવશ્યક છે?
A
અંતિમ વેગ અને ઊંચાઈ
B
દળ અને કરેલા કાર્યનું પ્રમાણ
C
પ્રયુક્ત બળ અને ગતિનું અંતર
D
કરેલું કાર્ય અને કાર્ય માટેનો સમયગાળો

Solution

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
પાવરને કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે અથવા ઉર્જાના સ્થાનાંતરના દર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ગાણિતિક રીતે,પાવર $P$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$P = \frac{W}{t}$
જ્યાં $W$ એ કરેલું કાર્ય છે અને $t$ એ કાર્ય કરવા માટેનો સમયગાળો છે.
તેથી,ઓટોમોબાઈલના પાવર આઉટપુટને નિર્ધારિત કરવા માટે,વ્યક્તિએ કરેલું કુલ કાર્ય અને તે કાર્ય દરમિયાન વીતેલો સમય જાણવો જરૂરી છે.
120
MediumMCQ
$1 \ kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ સમય આધારિત બળ $\vec{F} = (t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ N$ ની અસર હેઠળ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે,જ્યાં $\hat{i}$ અને $\hat{j}$ એ $x$ અને $y$ અક્ષની દિશામાં એકમ સદિશો છે. $t = 2 \ s$ સમયે ઉપરના બળ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર $.............. \ W$ હશે.
A
$1$
B
$10$
C
$100$
D
$0.1$

Solution

(C) આપેલ બળ: $\vec{F} = t \hat{i} + 3t^2 \hat{j} \ N$ અને દળ $m = 1 \ kg$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$\vec{F} = m \vec{a} = m \frac{d\vec{v}}{dt}$.
$m = 1 \ kg$ હોવાથી,$\frac{d\vec{v}}{dt} = t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}$.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા ($t=0$ સમયે પ્રારંભિક વેગ શૂન્ય લેતા): $\vec{v} = \int (t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) dt = \frac{t^2}{2} \hat{i} + t^3 \hat{j} \ m/s$.
પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો અદિશ ગુણાકાર છે: $P = \vec{F} \cdot \vec{v}$.
$P = (t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \cdot (\frac{t^2}{2} \hat{i} + t^3 \hat{j}) = \frac{t^3}{2} + 3t^5$.
$t = 2 \ s$ સમયે,$P = \frac{2^3}{2} + 3(2^5) = \frac{8}{2} + 3(32) = 4 + 96 = 100 \ W$.
121
MediumMCQ
$2 \ kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ શરૂઆતમાં સ્થિર છે. તે અચળ પાવર $P$ ના સ્ત્રોતની અસર હેઠળ એકદિશ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. $4 \ s$ માં તેનું સ્થાનાંતર $\frac{1}{3} \alpha^2 \sqrt{P} \ m$ છે. $\alpha$ નું મૂલ્ય $.............$ થશે.
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ છે,દળ $m = 2 \ kg$ અને પાવર $P$ અચળ છે.
સમય $t$ માં સ્ત્રોત દ્વારા થયેલ કાર્ય $W = P \times t$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,$W = \Delta K = \frac{1}{2} m v^2 - 0$.
તેથી,$\frac{1}{2} m v^2 = P t \implies v = \sqrt{\frac{2 P t}{m}}$.
$v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,$\frac{dx}{dt} = \sqrt{\frac{2 P}{m}} \cdot t^{1/2}$ મળે.
$t = 0$ થી $4 \ s$ સુધી સંકલન કરતા:
$x = \int_0^4 \sqrt{\frac{2 P}{m}} \cdot t^{1/2} dt = \sqrt{\frac{2 P}{m}} \left[ \frac{t^{3/2}}{3/2} \right]_0^4$.
$m = 2 \ kg$ મૂકતા:
$x = \sqrt{\frac{2 P}{2}} \cdot \frac{2}{3} \cdot (4)^{3/2} = \sqrt{P} \cdot \frac{2}{3} \cdot 8 = \frac{16}{3} \sqrt{P}$.
આપેલ સ્થાનાંતર $\frac{1}{3} \alpha^2 \sqrt{P}$ છે.
$\frac{16}{3} \sqrt{P} = \frac{1}{3} \alpha^2 \sqrt{P}$ સરખાવતા,$\alpha^2 = 16$,તેથી $\alpha = 4$ મળે.
122
MediumMCQ
જો લિફ્ટ દ્વારા વહન કરવામાં આવતો મહત્તમ ભાર $1400\,kg$ ($600\,kg$ મુસાફર $+ 800\,kg$ લિફ્ટ) છે,જે $3\,m/s$ ની સમાન ઝડપે ઉપર તરફ ગતિ કરી રહી છે અને તેના પર લાગતું ઘર્ષણ બળ $2000\,N$ છે,તો મોટર દ્વારા વપરાતી મહત્તમ પાવર $...........\,kW$ છે ($g = 10\,m/s^2$ લો).
A
$46$
B
$44$
C
$48$
D
$42$

Solution

(C) લિફ્ટ સિસ્ટમનું કુલ દળ $M = 1400\,kg$ છે.
લિફ્ટ $v = 3\,m/s$ ની સમાન ઝડપે ઉપર તરફ ગતિ કરે છે. ઝડપ સમાન હોવાથી,પ્રવેગ શૂન્ય છે.
મોટરે ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અને ઘર્ષણ બળ બંનેને દૂર કરવા માટે બળ $F$ પૂરું પાડવું આવશ્યક છે.
ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $F_g = M \times g = 1400\,kg \times 10\,m/s^2 = 14000\,N$ છે.
ઘર્ષણ બળ $f = 2000\,N$ છે.
તેથી,મોટર દ્વારા જરૂરી કુલ બળ $F = F_g + f = 14000\,N + 2000\,N = 16000\,N$ છે.
મોટર દ્વારા વપરાતો પાવર $P$,$P = F \times v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$P = 16000\,N \times 3\,m/s = 48000\,W$.
કિલોવોટમાં રૂપાંતરિત કરતા,$P = 48\,kW$.
123
MediumMCQ
બે મોટર્સની પાવરનો ગુણોત્તર $\frac{3 \sqrt{x}}{\sqrt{x}+1}$ છે,જે $100 \ m$ ઊંડા કૂવામાંથી અનુક્રમે $300 \ kg$ પાણી $5 \ minute$ માં અને $50 \ kg$ પાણી $2 \ minute$ માં ઉપર ખેંચવા માટે સક્ષમ છે. $x$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$2$
B
$4$
C
$2.4$
D
$16$

Solution

(D) સરેરાશ પાવર એટલે કુલ કાર્ય અને કુલ સમયનો ગુણોત્તર.
$P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$
આપેલ પાવરનો ગુણોત્તર $\frac{P_1}{P_2} = \frac{3 \sqrt{x}}{\sqrt{x}+1}$ છે.
પ્રથમ મોટર માટે: $m_1 = 300 \ kg$,$t_1 = 5 \ minute = 300 \ s$,$h = 100 \ m$.
બીજી મોટર માટે: $m_2 = 50 \ kg$,$t_2 = 2 \ minute = 120 \ s$,$h = 100 \ m$.
પાવરનો ગુણોત્તર ગણતા:
$\frac{P_1}{P_2} = \frac{m_1 g h / t_1}{m_2 g h / t_2} = \frac{m_1}{t_1} \times \frac{t_2}{m_2}$
$\frac{P_1}{P_2} = \frac{300}{5} \times \frac{2}{50} = 60 \times 0.04 = 2.4$
બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$\frac{3 \sqrt{x}}{\sqrt{x}+1} = 2.4$
$3 \sqrt{x} = 2.4 \sqrt{x} + 2.4$
$0.6 \sqrt{x} = 2.4$
$\sqrt{x} = 4$
$x = 16$
124
DifficultMCQ
$2 \ kg$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $\overrightarrow{F} = (6t \hat{i} + 6t^2 \hat{j}) \ N$ જેટલા સમય-આધારિત બળની અસર હેઠળ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. સમય $t$ પર બળ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર કેટલો હશે?
A
$(6t^4 + 9t^5) \ W$
B
$(3t^3 + 6t^5) \ W$
C
$(9t^5 + 6t^3) \ W$
D
$(9t^3 + 6t^5) \ W$

Solution

(D) આપેલ બળ $\overrightarrow{F} = (6t \hat{i} + 6t^2 \hat{j}) \ N$ અને દળ $m = 2 \ kg$ છે.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$\overrightarrow{a} = \frac{\overrightarrow{F}}{m} = \frac{6t \hat{i} + 6t^2 \hat{j}}{2} = (3t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ m/s^2$.
વેગ $\overrightarrow{v}$ શોધવા માટે,આપણે પ્રવેગનું સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીશું: $\overrightarrow{v} = \int \overrightarrow{a} \ dt = \int (3t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ dt = (\frac{3t^2}{2} \hat{i} + t^3 \hat{j}) \ m/s$.
પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો અદિશ ગુણાકાર છે: $P = \overrightarrow{F} \cdot \overrightarrow{v} = (6t \hat{i} + 6t^2 \hat{j}) \cdot (\frac{3t^2}{2} \hat{i} + t^3 \hat{j})$.
$P = (6t \cdot \frac{3t^2}{2}) + (6t^2 \cdot t^3) = 9t^3 + 6t^5 \ W$.
125
DifficultMCQ
એક પદાર્થ અચળ પાવર સ્ત્રોતની અસર હેઠળ એકદિશીય ગતિ કરી રહ્યો છે. સમય $t$ માં તેનું સ્થાનાંતર કોના પ્રમાણમાં છે?
A
$t^2$
B
$t^{2/3}$
C
$t^{3/2}$
D
$t$

Solution

(C) આપેલ છે કે પાવર $P$ અચળ છે.
પાવર $P = F \cdot v = m \cdot a \cdot v = m \cdot \frac{dv}{dt} \cdot v$ હોવાથી,$m \cdot v \cdot \frac{dv}{dt} = P$ મળે.
બંને બાજુ સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા: $\int m \cdot v \cdot dv = \int P \cdot dt$.
આનાથી $\frac{1}{2} m v^2 = P \cdot t$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $v^2 \propto t$,અથવા $v \propto t^{1/2}$.
વેગ $v = \frac{ds}{dt}$ હોવાથી,$\frac{ds}{dt} \propto t^{1/2}$ મળે.
સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા: $s = \int t^{1/2} dt = \frac{t^{3/2}}{3/2} = \frac{2}{3} t^{3/2}$.
તેથી,સ્થાનાંતર $s \propto t^{3/2}$ થાય.
126
MediumMCQ
કોઈપણ સમય $t$ પર, $5 \,N$ ના બળની અસર હેઠળ કણનું સ્થાનાંતર $x = 2t - 1$ ($SI$ એકમ) દ્વારા આપવામાં આવે છે. તાત્ક્ષણિક પાવરનું મૂલ્ય ($SI$ એકમમાં) કેટલું હશે?
A
$5$
B
$7$
C
$6$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ છે:
સ્થાનાંતર $x = 2t - 1 \,m$
બળ $F = 5 \,N$
પગલું $1$: કણનો વેગ શોધો.
વેગ $v = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(2t - 1) = 2 \,m/s$
પગલું $2$: તાત્ક્ષણિક પાવરની ગણતરી કરો.
પાવર $P = F \cdot v$
$P = 5 \,N \times 2 \,m/s = 10 \,W$
આમ, તાત્ક્ષણિક પાવર $10 \,W$ છે.
127
MediumMCQ
$0.2 \ kg$ દળનો એક કણ એક પરિમાણમાં એવા બળ હેઠળ ગતિ કરે છે જે કણને $0.5 \ W$ નો અચળ પાવર આપે છે. જો કણની પ્રારંભિક ઝડપ શૂન્ય હોય,તો $5 \ s$ પછી તેની ઝડપ ($m/s$ માં) કેટલી હશે?
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$7$

Solution

(C) કણને આપવામાં આવતો પાવર અચળ છે,$P = 0.5 \ W$.
પ્રારંભિક ઝડપ શૂન્ય હોવાથી,પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $0 \ J$ છે.
$t = 5 \ s$ સમયમાં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય એ ગતિઊર્જામાં થયેલા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
થયેલું કાર્ય $W = P \times t = 0.5 \ W \times 5 \ s = 2.5 \ J$.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$W = \Delta K = \frac{1}{2}mv^2 - 0$.
$2.5 \ J = \frac{1}{2} \times 0.2 \ kg \times v^2$.
$2.5 = 0.1 \times v^2$.
$v^2 = 25$.
$v = 5 \ m/s$.
128
MediumMCQ
$4 \ kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ સમતલ પર $(3, 4) \ m$ બિંદુ $P$ પર મૂકેલો છે. બળ $\overrightarrow{F} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \ N$ ની અસર હેઠળ,તે $4 \ s$ માં $(6, 10) \ m$ બિંદુ $Q$ પર જાય છે. સરેરાશ પાવર અને $4 \ s$ ના અંતે તાત્ક્ષણિક પાવરનો ગુણોત્તર શોધો:
A
$13: 6$
B
$6: 13$
C
$1: 2$
D
$4: 3$

Solution

(B) આપેલ છે: દળ $m = 4 \ kg$,બળ $\overrightarrow{F} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \ N$,સ્થાનાંતર $\overrightarrow{d} = \overrightarrow{OQ} - \overrightarrow{OP} = (6-3) \hat{i} + (10-4) \hat{j} = (3 \hat{i} + 6 \hat{j}) \ m$,સમય $t = 4 \ s$.
કરેલું કાર્ય $W = \overrightarrow{F} \cdot \overrightarrow{d} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \cdot (3 \hat{i} + 6 \hat{j}) = (2 \times 3) + (3 \times 6) = 6 + 18 = 24 \ J$.
સરેરાશ પાવર $\langle P \rangle = \frac{W}{t} = \frac{24}{4} = 6 \ W$.
પ્રવેગ $\overrightarrow{a} = \frac{\overrightarrow{F}}{m} = \frac{2 \hat{i} + 3 \hat{j}}{4} = (0.5 \hat{i} + 0.75 \hat{j}) \ m/s^2$.
$t = 4 \ s$ સમયે વેગ $\overrightarrow{v} = \overrightarrow{u} + \overrightarrow{a}t = 0 + (0.5 \hat{i} + 0.75 \hat{j}) \times 4 = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \ m/s$.
તાત્ક્ષણિક પાવર $P_{ins} = \overrightarrow{F} \cdot \overrightarrow{v} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \cdot (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) = 4 + 9 = 13 \ W$.
સરેરાશ પાવર અને તાત્ક્ષણિક પાવરનો ગુણોત્તર $\frac{\langle P \rangle}{P_{ins}} = \frac{6}{13}$ છે.
129
DifficultMCQ
$1000 \ g$ દળ ધરાવતો પદાર્થ સમય આધારિત બળ $\vec{F} = (2t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ N$ અનુભવે છે. સમય $t$ પર બળ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર કેટલો હશે?
A
$(2t^2 + 3t^3) \ W$
B
$(2t^2 + 18t^3) \ W$
C
$(3t^3 + 5t^5) \ W$
D
$(2t^3 + 3t^5) \ W$

Solution

(D) આપેલ બળ $\vec{F} = (2t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ N$ અને દળ $m = 1000 \ g = 1 \ kg$ છે.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$\vec{F} = m\vec{a}$,તેથી $\vec{a} = \frac{\vec{F}}{m} = (2t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ m/s^2$.
કારણ કે $\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt}$,આપણે સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીએ છીએ (ધારો કે $t = 0$ સમયે પ્રારંભિક વેગ $\vec{v} = 0$ છે):
$\vec{v} = \int \vec{a} \ dt = \int (2t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \ dt = t^2 \hat{i} + t^3 \hat{j} \ m/s$.
પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો અદિશ ગુણાકાર છે: $P = \vec{F} \cdot \vec{v}$.
$P = (2t \hat{i} + 3t^2 \hat{j}) \cdot (t^2 \hat{i} + t^3 \hat{j})$.
$P = (2t)(t^2) + (3t^2)(t^3) = 2t^3 + 3t^5 \ W$.
130
EasyMCQ
એક પદાર્થ પર લાગતું બળ $\vec{F} = (4 \hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}) \text{ N}$ છે,જે તેનો વેગ $\vec{v} = (2 \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}) \text{ m s}^{-1}$ જાળવી રાખે છે. તો પાવર $..... \text{ W}$ છે.
A
$4$
B
$5$
C
$3$
D
$8$

Solution

(A) બળ $\vec{F}$ દ્વારા પદાર્થ પર લાગતો પાવર $P$,જ્યારે પદાર્થ $\vec{v}$ વેગથી ગતિ કરતો હોય,ત્યારે તે ડોટ પ્રોડક્ટ દ્વારા મળે છે: $P = \vec{F} \cdot \vec{v}$.
અહીં,$\vec{F} = (4 \hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}) \text{ N}$ અને $\vec{v} = (2 \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}) \text{ m s}^{-1}$ આપેલ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = (4 \hat{i} + \hat{j} - 2 \hat{k}) \cdot (2 \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k})$
$P = (4 \times 2) + (1 \times 2) + (-2 \times 3)$
$P = 8 + 2 - 6$
$P = 4 \text{ W}$.
131
MediumMCQ
$1 \ kg$ દળ ધરાવતો પદાર્થ સમય આધારિત બળ $\vec{F} = (t \hat{i} + 2t^2 \hat{j}) \ N$ ની અસર હેઠળ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે,જ્યાં $\hat{i}$ અને $\hat{j}$ એ $x$ અને $y$ અક્ષની દિશામાં એકમ સદિશો છે. $t = 3 \ s$ સમયે બળ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર કેટલો હશે ($W$ માં)?
A
$337.5$
B
$228.5$
C
$422.5$
D
$126.5$

Solution

(A) આપેલ છે: દળ $m = 1 \ kg$,બળ $\vec{F} = t \hat{i} + 2t^2 \hat{j}$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$\vec{F} = m \vec{a}$,તેથી $\vec{a} = \frac{\vec{F}}{m} = t \hat{i} + 2t^2 \hat{j}$.
વેગ $\vec{v} = \int \vec{a} \ dt = \int (t \hat{i} + 2t^2 \hat{j}) \ dt = \frac{t^2}{2} \hat{i} + \frac{2t^3}{3} \hat{j}$ (શરૂઆતનો વેગ શૂન્ય ધારતા).
પાવર $P = \vec{F} \cdot \vec{v} = (t \hat{i} + 2t^2 \hat{j}) \cdot (\frac{t^2}{2} \hat{i} + \frac{2t^3}{3} \hat{j})$.
$P = \frac{t^3}{2} + \frac{4t^5}{3}$.
$t = 3 \ s$ સમયે:
$P = \frac{3^3}{2} + \frac{4(3^5)}{3} = \frac{27}{2} + 4(3^4) = 13.5 + 4(81) = 13.5 + 324 = 337.5 \ W$.
132
MediumMCQ
$1 \ kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિની શરૂઆત કરે છે અને સમાન પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. $2 \ s$ માં તેનો વેગ $10 \ m/s$ થાય છે. $1 \ s$ સમયે પદાર્થ પર લાગતો પાવર કેટલો હશે ($W$ માં)?
A
$20$
B
$25$
C
$50$
D
$100$

Solution

(B) આપેલ છે: દળ $m = 1 \ kg$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$,સમય $t = 2 \ s$,અંતિમ વેગ $v = 10 \ m/s$.
સૌ પ્રથમ,$v = u + at$ નો ઉપયોગ કરીને પ્રવેગ $a$ શોધો:
$10 = 0 + a(2) \implies a = 5 \ m/s^2$.
હવે,$t = 1 \ s$ સમયે વેગ $v_1$ શોધો:
$v_1 = u + a(1) = 0 + 5(1) = 5 \ m/s$.
કોઈપણ સમયે $t$ પર પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = F \cdot v = (ma) \cdot v$ છે.
$t = 1 \ s$ સમયે:
$P = (1 \ kg) \times (5 \ m/s^2) \times (5 \ m/s) = 25 \ W$.
133
EasyMCQ
$m$ દળ ધરાવતી એક કાર $u$ વેગ સાથે સીધા રસ્તા પર ગતિ કરે છે, તે $t$ સમયમાં પોતાનો વેગ બમણો કરે છે. વેગ બમણો કરવા માટે કારના એન્જિન દ્વારા આપવામાં આવતો પાવર કેટલો હશે?
A
$\frac{3 mu^2}{2 t}$
B
$\frac{mu^2}{2 t}$
C
$\frac{2 mu^2}{t}$
D
$\frac{3 mu^2}{t}$

Solution

(A) પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K_1 = \frac{1}{2} mu^2$ છે।
અંતિમ ગતિઊર્જા $K_2 = \frac{1}{2} m(2u)^2 = \frac{1}{2} m(4u^2) = 2mu^2$ છે।
થયેલું કાર્ય $W = \Delta K = K_2 - K_1 = 2mu^2 - \frac{1}{2} mu^2 = \frac{3}{2} mu^2$ છે।
પાવર $P = \frac{W}{t} = \frac{3mu^2}{2t}$ થાય।
134
MediumMCQ
એક મોટર પંપ $6$ ટન પાણીને $25 \ m$ ઊંડા કૂવામાંથી જમીનથી $35 \ m$ ઊંચાઈએ આવેલા પહેલા માળે $20$ મિનિટમાં ચડાવે છે. પંપનો પાવર ($kW$ માં) કેટલો હશે? $[g=10 \ ms^{-2}]$
A
$3$
B
$6$
C
$1.5$
D
$12$

Solution

(A) પાણીનું દળ $m = 6 \text{ ટન} = 6000 \ kg$.
પાણીને જે કુલ ઊંચાઈ $h$ સુધી ઉપર લાવવામાં આવે છે = કૂવાની ઊંડાઈ + પહેલા માળની ઊંચાઈ = $25 \ m + 35 \ m = 60 \ m$.
લાગતો સમય $t = 20 \text{ મિનિટ} = 20 \times 60 \ s = 1200 \ s$.
થયેલું કાર્ય $W = mgh = 6000 \ kg \times 10 \ ms^{-2} \times 60 \ m = 3,600,000 \ J$.
પાવર $P = \frac{W}{t} = \frac{3,600,000 \ J}{1200 \ s} = 3000 \ W$.
$1 \ kW = 1000 \ W$ હોવાથી,પંપનો પાવર $3 \ kW$ થાય.
135
EasyMCQ
એક પદાર્થ શરૂઆતમાં સ્થિર છે. તે અચળ પ્રવેગ સાથે એક-પરિમાણીય ગતિ કરે છે. સમય $t$ પર તેને આપવામાં આવતો પાવર કોના પ્રમાણમાં છે?
A
$t^{1/2}$
B
$t$
C
$t^{3/2}$
D
$t^2$

Solution

(B) ધારો કે પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી $(u = 0)$ ગતિ શરૂ કરે છે અને અચળ પ્રવેગ $a$ સાથે ગતિ કરે છે.
કોઈપણ સમયે $t$ પર,પદાર્થનો વેગ $v$ ગતિના પ્રથમ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $v = u + at = 0 + at = at$.
પદાર્થ પર લાગતું બળ $F$ ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $F = ma$.
પદાર્થને આપવામાં આવતો પાવર $P$ એ બળ અને વેગના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $P = F \cdot v$.
$F$ અને $v$ માટેના સમીકરણો મૂકતા: $P = (ma) \cdot (at) = ma^2t$.
અહીં દળ $m$ અને પ્રવેગ $a$ અચળ હોવાથી,પદ $ma^2$ અચળ છે.
તેથી,$P \propto t$.
136
MediumMCQ
$\text{m}$ દળ ધરાવતા પદાર્થને સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણે $\text{u}$ જેટલા પ્રારંભિક વેગથી ફેંકવામાં આવે છે. મહત્તમ ઊંચાઈ સુધી પહોંચવા માટે ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા આપવામાં આવતો સરેરાશ પાવર કેટલો હશે?
A
$\frac{mgu \sin^2 \theta}{2}$
B
$\frac{mu^2 \sin^2 \theta}{2g}$
C
$\frac{mg \sin \theta}{2u}$
D
$\frac{mgu \sin \theta}{2}$

Solution

(D) બળ દ્વારા આપવામાં આવતો સરેરાશ પાવર એ બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય અને લીધેલ સમયનો ગુણોત્તર છે.
$P_{av} = \frac{W_g}{t}$
મહત્તમ ઊંચાઈએ, શિરોલંબ સ્થાનાંતર એ મહત્તમ ઊંચાઈ $H_{\max} = \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g}$ છે.
જ્યારે પદાર્થ જમીનથી મહત્તમ ઊંચાઈ સુધી જાય છે ત્યારે ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા થયેલ કાર્ય $W_g = mgH_{\max}$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈ સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય $t = \frac{u \sin \theta}{g}$ છે.
આમ, સરેરાશ પાવરનું મૂલ્ય:
$P_{av} = \frac{mg H_{\max}}{t} = \frac{mg \left( \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g} \right)}{\left( \frac{u \sin \theta}{g} \right)}$
$P_{av} = \frac{mgu \sin \theta}{2}$
137
EasyMCQ
એક મોટર બોટ નદીમાં $\vec{v} = 7 \hat{i} + 2 \hat{j} - 5 \hat{k} \text{ m/s}$ ના વેગથી ગતિ કરી રહી છે. જો પાણીનો પ્રવાહ $\vec{F} = 9 \hat{i} + 3 \hat{j} - 3 \hat{k} \text{ N}$ જેટલું અવરોધક બળ લગાડે, તો બોટનો પાવર કેટલો હશે ($\text{ W}$ માં)?
A
$13$
B
$69$
C
$12$
D
$84$

Solution

(D) બળ $\vec{F}$ દ્વારા $\vec{v}$ વેગથી ગતિ કરતા પદાર્થ પર લાગતો પાવર $P$ એ બળ અને વેગ સદિશોના અદિશ ગુણાકાર (dot product) દ્વારા મળે છે: $P = \vec{F} \cdot \vec{v}$.
આપેલ છે:
$\vec{v} = 7 \hat{i} + 2 \hat{j} - 5 \hat{k} \text{ m/s}$
$\vec{F} = 9 \hat{i} + 3 \hat{j} - 3 \hat{k} \text{ N}$
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$P = (9 \hat{i} + 3 \hat{j} - 3 \hat{k}) \cdot (7 \hat{i} + 2 \hat{j} - 5 \hat{k})$
$P = (9 \times 7) + (3 \times 2) + (-3 \times -5)$
$P = 63 + 6 + 15$
$P = 84 \text{ W}$
138
MediumMCQ
$2000 \ kg$ દળ ધરાવતી એક કાર સ્થિર સ્થિતિમાંથી પ્રવેગિત થાય છે. જો તેનું એન્જિન $10 \ kW$ નો અચળ પાવર પૂરો પાડતું હોય,તો $10 \ s$ ના સમયે કારનો વેગ કેટલો હશે ($m \ s^{-1}$ માં)?
A
$15$
B
$20$
C
$5$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ છે: દળ $m = 2000 \ kg$,પાવર $P = 10 \ kW = 10000 \ W$,સમય $t = 10 \ s$.
આપણે જાણીએ છીએ કે પાવર $P = F \cdot v = (m \cdot a) \cdot v = m \cdot \frac{dv}{dt} \cdot v$.
તેથી,$P \cdot dt = m \cdot v \cdot dv$.
બંને બાજુ $t = 0$ થી $t = 10 \ s$ અને $v = 0$ થી $v = v$ સુધી સંકલન કરતા:
$\int_{0}^{10} P \, dt = \int_{0}^{v} m \cdot v \, dv$.
$P \cdot t = \frac{1}{2} \cdot m \cdot v^2$.
$10000 \times 10 = \frac{1}{2} \times 2000 \times v^2$.
$100000 = 1000 \times v^2$.
$v^2 = 100$.
$v = 10 \ m \ s^{-1}$.
139
MediumMCQ
$10^6 \ kg$ દળ ધરાવતી ટ્રેન $108 \ km/h$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરી રહી છે. જો તેના પર લાગતું ઘર્ષણ બળ દર $100 \ kg$ દીઠ $0.5 \ N$ હોય,તો ટ્રેનનો પાવર કેટલો હશે ($kW$ માં)?
A
$300$
B
$150$
C
$75$
D
$225$

Solution

(B) આપેલ છે: ટ્રેનનું દળ $m = 10^6 \ kg$,ઝડપ $v = 108 \ km/h$.
પ્રથમ,ઝડપને $SI$ એકમોમાં ફેરવો: $v = 108 \times \frac{5}{18} \ m/s = 30 \ m/s$.
દર $100 \ kg$ દીઠ ઘર્ષણ બળ $0.5 \ N$ છે.
કુલ ઘર્ષણ બળ $F = \frac{10^6 \ kg}{100 \ kg} \times 0.5 \ N = 10^4 \times 0.5 \ N = 5000 \ N$.
ટ્રેન અચળ ઝડપે ગતિ કરતી હોવાથી,ડ્રાઇવિંગ ફોર્સ ઘર્ષણ બળ જેટલું જ હોવું જોઈએ: $F_{drive} = F = 5000 \ N$.
પાવર $P = F_{drive} \times v = 5000 \ N \times 30 \ m/s = 150,000 \ W = 150 \ kW$.
140
MediumMCQ
એક પદાર્થ અચળ પાવર સ્ત્રોતની અસર હેઠળ સીધી રેખામાં ગતિ કરી રહ્યો છે. જો પદાર્થના સ્થાનાંતર $(s)$ અને સમય $(t)$ વચ્ચેનો સંબંધ $s \propto t^x$ હોય, તો $x=$
A
$1$
B
$2$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(D) પાવર $(P)$ એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે, $P = Fv$. કારણ કે $P$ અચળ છે, $Fv = \text{અચળ}$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરતા, $F = ma = m \frac{dv}{dt}$.
આમ, $m \frac{dv}{dt} v = P$, જે સૂચવે છે કે $v dv = \frac{P}{m} dt$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા, $\int v dv = \int \frac{P}{m} dt$, આપણને $\frac{1}{2} v^2 = \frac{P}{m} t + C$ મળે છે.
ધારો કે પદાર્થ $t=0$ સમયે સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે, તેથી $C=0$, એટલે કે $v^2 = \frac{2P}{m} t$, અથવા $v = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$.
કારણ કે $v = \frac{ds}{dt}$, આપણી પાસે $\frac{ds}{dt} = k t^{1/2}$ છે જ્યાં $k = \sqrt{\frac{2P}{m}}$.
સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા, $s = \int k t^{1/2} dt = k \frac{t^{3/2}}{3/2} = \frac{2k}{3} t^{3/2}$.
તેથી, $s \propto t^{3/2}$, જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{3}{2}$.
141
MediumMCQ
$80 \%$ કાર્યક્ષમતા ધરાવતી ક્રેનનો ઉપયોગ $108 \ m$ ઊંડી ખાણમાંથી $8000 \ kg$ કોલસો બહાર કાઢવા માટે થાય છે. જો ક્રેન દ્વારા કોલસો બહાર કાઢવા માટે લાગતો સમય એક કલાક હોય, તો ક્રેનનો પાવર ($kW$ માં) કેટલો હશે? (ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $= 10 \ m \ s^{-2}$)
A
$5$
B
$4$
C
$6$
D
$3$

Solution

(D) કોલસાને ઉપર લાવવા માટે થયેલ કાર્ય $(W)$ $W = mgh$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $m = 8000 \ kg$, $g = 10 \ m \ s^{-2}$, અને $h = 108 \ m$ છે.
$W = 8000 \times 10 \times 108 = 8.64 \times 10^6 \ J$.
લાગતો સમય $(t)$ $1 \ \text{કલાક} = 3600 \ s$ છે.
ઉપયોગી પાવર આઉટપુટ $(P_{out})$ $P_{out} = W / t = (8.64 \times 10^6) / 3600 = 2400 \ W = 2.4 \ kW$ છે.
આપેલ કાર્યક્ષમતા $(\eta)$ $80 \% = 0.8$ છે, તેથી ઇનપુટ પાવર $(P_{in})$ $P_{in} = P_{out} / \eta$ થશે.
$P_{in} = 2.4 / 0.8 = 3 \ kW$.
આમ, ક્રેનનો પાવર $3 \ kW$ છે.
142
EasyMCQ
$M$ દળ ધરાવતું એક પદાર્થ ઘર્ષણરહિત સમક્ષિતિજ સપાટી પર $v$ જેટલી અચળ ઝડપથી ગતિ કરે છે,જેના પર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બે બળો $F_1$ અને $F_2$ લાગે છે. તંત્રનો કુલ પાવર કેટલો હશે?
Question diagram
A
$(F_1-F_2) v$
B
$0.5(F_1+F_2) v$
C
$(F_1+F_2) v$
D
શૂન્ય

Solution

(D) પાવર એ બળ અને વેગનો અદિશ ગુણાકાર છે,જે $P = \vec{F} \cdot \vec{v}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પદાર્થ $v$ જેટલી અચળ ઝડપથી ગતિ કરતું હોવાથી,ન્યૂટનના ગતિના પ્રથમ નિયમ મુજબ પદાર્થ પર લાગતું કુલ બળ શૂન્ય હોવું જોઈએ.
આકૃતિ પરથી,બળો $F_1$ અને $F_2$ વિરુદ્ધ દિશામાં લાગે છે. તેથી,કુલ બળ $F_{net} = F_1 - F_2 = 0$ થાય.
કુલ પાવર $P_{net}$ એ કુલ બળ દ્વારા અપાતો પાવર છે:
$P_{net} = F_{net} \cdot v = (F_1 - F_2) \cdot v$.
અચળ ગતિ માટે $F_1 = F_2$ હોવાથી,$P_{net} = 0 \cdot v = 0$ થાય.
143
MediumMCQ
એક મોટર $100 \text{ m}$ ઊંડા કૂવામાંથી દર કલાકે $7560 \text{ kg}$ પાણી બહાર કાઢી શકે છે. જો પંપની કાર્યક્ષમતા $70 \%$ હોય, તો પંપનો પાવર કેટલો હશે ($\text{ kW}$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \text{ m s}^{-2}$)
A
$4$
B
$6$
C
$3$
D
$7$

Solution

(C) દર કલાકે પંપ દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવતા પાણીનું દળ $m = 7560 \text{ kg}$ છે.
લાગતો સમય $t = 1 \text{ કલાક} = 3600 \text{ s}$ છે.
કૂવાની ઊંડાઈ $h = 100 \text{ m}$ છે.
ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 10 \text{ m s}^{-2}$ છે.
પ્રતિ સેકન્ડ થતું ઉપયોગી કાર્ય (આઉટપુટ ઉર્જા) એ પાવર આઉટપુટ $P_{\text{out}} = \frac{mgh}{t}$ છે.
$P_{\text{out}} = \frac{7560 \times 10 \times 100}{3600} = \frac{7560000}{3600} = 2100 \text{ W} = 2.1 \text{ kW}$.
આપેલ કાર્યક્ષમતા $\eta = 70 \% = 0.7$ છે, તેથી પાવર ઇનપુટ $P_{\text{in}}$ એ $\eta = \frac{P_{\text{out}}}{P_{\text{in}}}$ દ્વારા મળે છે.
$P_{\text{in}} = \frac{P_{\text{out}}}{\eta} = \frac{2.1 \text{ kW}}{0.7} = 3 \text{ kW}$.
તેથી, પંપનો પાવર $3 \text{ kW}$ છે.
144
EasyMCQ
$90 \ kg$ ના પર્વતારોહક દ્વારા $90 \ minutes$ માં $600 \ m$ ની ઊંચાઈએ ચઢવા માટે ઉત્પન્ન થતી સરેરાશ પાવર કેટલી છે ($W$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \ ms^{-2}$).
A
$100$
B
$25$
C
$200$
D
$50$

Solution

(A) સરેરાશ પાવરનું સૂત્ર $P_{av} = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$ છે.
આપેલ છે:
દળ $m = 90 \ kg$
ઊંચાઈ $h = 600 \ m$
સમય $t = 90 \ minutes = 90 \times 60 \ s = 5400 \ s$
ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 10 \ ms^{-2}$.
કિંમતો મૂકતા:
$P_{av} = \frac{90 \times 10 \times 600}{90 \times 60} = \frac{540000}{5400} = 100 \ W$.
145
MediumMCQ
એક મશીનગન દર મિનિટે $300$ ગોળીઓ છોડે છે, જેમાંથી દરેકનો વેગ $500 \,ms^{-1}$ છે. જો દરેક ગોળીનું દળ $4 \,g$ હોય, તો મશીનગનનો પાવર કેટલો હશે ($\,kW$ માં)?
A
$3.6$
B
$3$
C
$5.4$
D
$2.5$

Solution

(D) મશીનગનનો પાવર $P$ એ એકમ સમયમાં આપવામાં આવતી કુલ ગતિઊર્જા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$P = \frac{\text{કુલ ગતિઊર્જા}}{\text{સમય}}$
$P = \frac{n \times (\frac{1}{2}mv^2)}{t} = \frac{n}{t} \times \frac{1}{2}mv^2$
આપેલ છે:
ગોળીઓની સંખ્યા $n = 300$
સમય $t = 60 \,s$
દરેક ગોળીનું દળ $m = 4 \,g = 4 \times 10^{-3} \,kg$
વેગ $v = 500 \,ms^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{300}{60} \times \frac{1}{2} \times (4 \times 10^{-3}) \times (500)^2$
$P = 5 \times \frac{1}{2} \times 0.004 \times 250000$
$P = 5 \times 0.002 \times 250000$
$P = 5 \times 500 = 2500 \,W$
$P = 2.5 \,kW$
146
EasyMCQ
$400 \ g$ દળનો એક મણકો એક બળ હેઠળ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે જે મણકાને $1.2 \ W$ નો અચળ પાવર આપે છે. જો મણકો શરૂઆતમાં સ્થિર હોય,તો $6 \ s$ પછી તે પ્રાપ્ત કરેલી ઝડપ $m \ s^{-1}$ માં કેટલી હશે?
A
$5$
B
$4$
C
$6$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ છે: દળ $m = 400 \ g = 0.4 \ kg$,પાવર $P = 1.2 \ W$,સમય $t = 6 \ s$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0 \ m \ s^{-1}$.
બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય $W = P \times t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$W = 1.2 \times 6 = 7.2 \ J$.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય એ મણકાની ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
$W = \Delta K.E. = \frac{1}{2} m v^2 - \frac{1}{2} m u^2$.
કારણ કે $u = 0$,તેથી $W = \frac{1}{2} m v^2$.
$7.2 = \frac{1}{2} \times 0.4 \times v^2$.
$7.2 = 0.2 \times v^2$.
$v^2 = \frac{7.2}{0.2} = 36$.
$v = \sqrt{36} = 6 \ m \ s^{-1}$.
147
MediumMCQ
$50 \,kg$ $\text{દળના બ્લોકને } 500 \,N$ $\text{ના બળ વડે સમક્ષિતિજ સપાટી પર } 30^{\circ}$ $\text{ના ખૂણે } 4 \,ms^{-1}$ $\text{ની અચળ ઝડપે ખેંચવામાં આવે છે. બ્લોક પર બળ દ્વારા થતા કાર્યનો દર (વોટમાં) કેટલો હશે?}$
A
$2000/\sqrt{3}$
B
$500 \sqrt{3}$
C
$1732$
D
$1864$

Solution

(C)
બળ દ્વારા કાર્ય કરવાનો દર એટલે પાવર $(P)$.
આપેલ છે:
દળ $m = 50 \,kg$
ઝડપ $v = 4 \,ms^{-1}$
બળ $F = 500 \,N$
ખૂણો $\theta = 30^\circ$ (સમક્ષિતિજ સાથે)
પાવરનું સૂત્ર:
$P = \vec{F} \cdot \vec{v} = Fv \cos \theta$
કિંમતો મૂકતા:
$P = 500 \times 4 \times \cos 30^\circ$
$P = 2000 \times \frac{\sqrt{3}}{2}$
$P = 1000 \sqrt{3} \,W$
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા:
$P = 1000 \times 1.732 = 1732 \,W$
148
EasyMCQ
$5 \,N$ નું બળ શરૂઆતમાં સ્થિર રહેલા પદાર્થ પર લાગે છે. જો ત્રીજી સેકન્ડના અંતે $(t=3 \,s)$ બળને કારણે તત્કાલિન પાવર $5 \,W$ હોય, તો પદાર્થનું દળ કેટલું હશે ($\,kg$ માં)?
A
$25$
B
$12.5$
C
$15$
D
$7.5$

Solution

(C) આપેલ છે: બળ $F = 5 \,N$, પ્રારંભિક વેગ $u = 0$, સમય $t = 3 \,s$, અને તત્કાલિન પાવર $P = 5 \,W$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરતા, પ્રવેગ $a = \frac{F}{m} = \frac{5}{m}$ મળે છે.
$t = 3 \,s$ સમયે પદાર્થનો વેગ $v = u + at = 0 + (\frac{5}{m}) \times 3 = \frac{15}{m} \,m/s$ થાય.
તત્કાલિન પાવરનું સૂત્ર $P = F \cdot v$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $5 = 5 \times (\frac{15}{m})$.
$m$ માટે ઉકેલતા: $1 = \frac{15}{m}$, તેથી $m = 15 \,kg$ મળે છે.
149
EasyMCQ
એક લિફ્ટ $50$ મુસાફરોને, જે દરેકનું સરેરાશ વજન $600 \,N$ છે, તેમને $100 \,m$ ની ઊંચાઈ સુધી અચળ ઝડપે $t$ સમયમાં ઉપર લઈ જાય છે. જો લિફ્ટ દ્વારા $15 \,kW$ નો સરેરાશ પાવર જરૂરી હોય, તો $t$ નું મૂલ્ય સેકન્ડમાં કેટલું હશે?
A
$150$
B
$100$
C
$300$
D
$200$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે, $\text{Power} = \frac{\text{Work done}}{\text{Time}}$.
$\Rightarrow P = \frac{W}{t} = \frac{F \times s}{t}$.
$\Rightarrow P = \frac{mgh}{t}$ ... $(i)$.
અહીં, મુસાફરોનું કુલ વજન $mg = 50 \times 600 \,N = 30,000 \,N$ છે.
ઊંચાઈ $h = 100 \,m$ છે.
પાવર $P = 15 \,kW = 15,000 \,W$ છે.
સમીકરણ $(i)$ માં આ કિંમતો મૂકતા:
$t = \frac{mgh}{P}$.
$t = \frac{30,000 \times 100}{15,000}$.
$t = \frac{3,000,000}{15,000} = 200 \,s$.
150
MediumMCQ
એક ક્વાર્ટર હોર્સપાવરની મોટર $600 \ rpm$ ની ઝડપે ફરે છે. $60 \%$ કાર્યક્ષમતા ધારતા,એક પરિભ્રમણમાં મોટર દ્વારા થયેલ કાર્ય કેટલું હશે ($J$ માં)?
A
$7.46$
B
$74.6$
C
$111.9$
D
$11.19$

Solution

(D) આપેલ છે,પાવર $P = \frac{1}{4} \ hp = \frac{746}{4} = 186.5 \ W$.
અસરકારક પાવર $P^{\prime} = 186.5 \times \frac{60}{100} = 111.9 \ W$.
કોણીય વેગ $\omega = \frac{2 \pi \times 600}{60} = 20 \pi \ rad/s$.
એક પરિભ્રમણ માટે લાગતો સમય $t = \frac{2 \pi}{\omega} = \frac{2 \pi}{20 \pi} = 0.1 \ s$.
એક પરિભ્રમણમાં થયેલ કાર્ય $W = P^{\prime} \times t = 111.9 \times 0.1 = 11.19 \ J$.

Work, Energy, Power and Collision — Power · Frequently Asked Questions

1Are these Work, Energy, Power and Collision questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Work, Energy, Power and Collision Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.