Gujarati

Power Questions in Gujarati

Class 11 Physics · Work, Energy, Power and Collision · Power

180+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 180 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
એક કણ $6\hat i - 4\hat j + 3\hat k \, m/s$ ના વેગથી અચળ બળ $\vec F = 20\hat i + 15\hat j - 5\hat k \, N$ ની અસર હેઠળ ગતિ કરે છે. કણ પર લાગતો તાત્ક્ષણિક પાવર ......... $J/s$ છે.
A
$35$
B
$45$
C
$25$
D
$195$

Solution

(B) બળ $\vec F$ દ્વારા $\vec v$ વેગથી ગતિ કરતા કણ પર લાગતો તાત્ક્ષણિક પાવર $P$ એ બળ અને વેગ સદિશોના અદિશ ગુણાકાર (dot product) દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$P = \vec F \cdot \vec v$
અહીં $\vec F = 20\hat i + 15\hat j - 5\hat k \, N$ અને $\vec v = 6\hat i - 4\hat j + 3\hat k \, m/s$ આપેલ છે.
$P = (20\hat i + 15\hat j - 5\hat k) \cdot (6\hat i - 4\hat j + 3\hat k)$
$P = (20 \times 6) + (15 \times -4) + (-5 \times 3)$
$P = 120 - 60 - 15$
$P = 120 - 75$
$P = 45 \, J/s$.
2
EasyMCQ
પાવરનો એકમ કયો છે?
A
જૂલ
B
માત્ર જૂલ પ્રતિ સેકન્ડ
C
જૂલ પ્રતિ સેકન્ડ અને વોટ બંને
D
માત્ર વોટ

Solution

(C) પાવર એટલે કાર્ય કરવાનો દર અથવા ઉર્જાના સ્થાનાંતરનો દર.
ગાણિતિક રીતે,$P = \frac{W}{t}$.
કાર્ય $(W)$ નો $SI$ એકમ જૂલ $(J)$ છે અને સમય $(t)$ નો $SI$ એકમ સેકન્ડ $(s)$ છે.
તેથી,પાવરનો એકમ જૂલ પ્રતિ સેકન્ડ $(J/s)$ છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,$1 \text{ Watt} = 1 \text{ Joule/second}$.
આમ,જૂલ પ્રતિ સેકન્ડ અને વોટ બંને પાવરના માન્ય એકમો છે.
3
DifficultMCQ
$m$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી $t_1$ સમયમાં $v_1$ વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. સમય $t$ ના વિધેય તરીકે,પદાર્થને આપવામાં આવતો તાત્ક્ષણિક પાવર કેટલો હશે?
A
$\frac{mv_1t}{t_1}$
B
$\frac{mv_1^2t}{t_1}$
C
$\frac{mv_1t^2}{t_1}$
D
$\frac{mv_1^2t}{t_1^2}$

Solution

(D) પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી $(u = 0)$ શરૂઆત કરે છે અને $t_1$ સમયમાં $v_1$ વેગ પ્રાપ્ત કરે છે.
પ્રવેગ $a = \frac{v_1 - u}{t_1} = \frac{v_1}{t_1}$ થાય.
કોઈપણ સમયે $t$ પર,પદાર્થનો વેગ $v = at = \left( \frac{v_1}{t_1} \right)t$ થાય.
પદાર્થ પર લાગતું બળ $F = ma = m \left( \frac{v_1}{t_1} \right)$ થાય.
પદાર્થને આપવામાં આવતો તાત્ક્ષણિક પાવર $P = F \cdot v$ છે.
$F$ અને $v$ ની કિંમતો મૂકતા:
$P = \left( m \frac{v_1}{t_1} \right) \times \left( \frac{v_1}{t_1} t \right) = \frac{mv_1^2t}{t_1^2}$.
4
MediumMCQ
એક માણસ $7.2 \text{ km/hr}$ ના વેગથી $1$ માં $20$ ના ઢાળવાળી ટેકરી પર સાયકલ ચલાવી રહ્યો છે. માણસ અને સાયકલનું કુલ દળ $100 \text{ kg}$ છે. માણસનો પાવર ............ $\text{W}$ છે. ($\text{ W}$ માં)
A
$200$
B
$175$
C
$125$
D
$98$

Solution

(D) આપેલ છે:
વેગ $v = 7.2 \text{ km/hr} = 7.2 \times \frac{5}{18} = 2 \text{ m/s}$.
ઢાળ $1$ માં $20$ છે, તેથી $\sin \theta = \frac{1}{20}$.
દળ $m = 100 \text{ kg}$.
ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 9.8 \text{ m/s}^2$.
જ્યારે માણસ અને સાયકલ ટેકરી પર ઉપર જાય છે, ત્યારે વજનનો ઘટક જે ગતિનો વિરોધ કરે છે તે $F = mg \sin \theta$ છે.
જરૂરી પાવર $P = F \times v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$P = (mg \sin \theta) \times v$.
$P = 100 \times 9.8 \times \left( \frac{1}{20} \right) \times 2$.
$P = 98 \text{ W}$.
Solution diagram
5
EasyMCQ
એક ઇલેક્ટ્રિક મોટર કેબલ પર $40 N$ નું બળ લગાડે છે અને તેને એક મિનિટમાં $30 m$ ના અંતરે ખેંચે છે. મોટર દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી પાવર (વોટ્સમાં) કેટલી છે?
A
$20$
B
$200$
C
$2$
D
$10$

Solution

(A) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
થયેલું કાર્ય $W = F \times s$,જ્યાં $F = 40 N$ અને $s = 30 m$ છે.
તેથી,$W = 40 N \times 30 m = 1200 J$.
લીધેલ સમય $t = 1 \text{ મિનિટ} = 60 s$.
તેથી,$P = \frac{1200 J}{60 s} = 20 W$.
આમ,મોટર દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી પાવર $20 W$ છે.
6
EasyMCQ
એક ઇલેક્ટ્રિક મોટર હોઇસ્ટિંગ કેબલમાં $4500 \, N$ નું તણાવ બળ ઉત્પન્ન કરે છે અને તેને $2 \, m/s$ ના દરે ખેંચે છે. તો ઇલેક્ટ્રિક મોટરનો પાવર કેટલો હશે?
A
$15 \, kW$
B
$9 \, kW$
C
$225 \, W$
D
$9000 \, HP$

Solution

(B) બળ $F$ દ્વારા અચળ વેગ $v$ થી ગતિ કરતા પદાર્થ માટે પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = F \cdot v$ છે.
આપેલ છે:
તણાવ (બળ) $F = 4500 \, N$
વેગ $v = 2 \, m/s$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = 4500 \, N \times 2 \, m/s = 9000 \, W$
કારણ કે $1 \, kW = 1000 \, W$,તેથી:
$P = 9000 \, W = 9 \, kW$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
7
EasyMCQ
એક વેઈટ લિફ્ટર $300 \ kg$ વજનને જમીન પરથી $2 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી $3 \ s$ માં ઊંચકે છે. તેના દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ સરેરાશ પાવર $... \ W$ છે.
A
$5880$
B
$4410$
C
$2205$
D
$1960$

Solution

(D) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ગુરુત્વાકર્ષણની વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલ કાર્ય $W = mgh$ હોવાથી,પાવર $P = \frac{mgh}{t}$ થાય.
આપેલ કિંમતો: દળ $m = 300 \ kg$,ઊંચાઈ $h = 2 \ m$,સમય $t = 3 \ s$,અને ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $g = 9.8 \ m/s^2$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = \frac{300 \times 9.8 \times 2}{3}$
$P = 100 \times 9.8 \times 2$
$P = 1960 \ W$.
8
MediumMCQ
એક વોટર પંપની પાવર $2 \, kW$ છે. જો $g = 10 \, m/s^2$ હોય,તો તે એક મિનિટમાં $10 \, m$ ની ઊંચાઈ સુધી કેટલું પાણી ચડાવી શકે? (લિટરમાં)
A
$2000$
B
$1000$
C
$100$
D
$1200$

Solution

(D) પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$ છે.
આપેલ છે: $P = 2 \, kW = 2000 \, W$,$g = 10 \, m/s^2$,$h = 10 \, m$,અને $t = 1 \, \text{મિનિટ} = 60 \, s$.
દળ $m$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$m = \frac{P \times t}{g \times h} = \frac{2000 \times 60}{10 \times 10} = \frac{120000}{100} = 1200 \, kg$.
પાણીની ઘનતા $1000 \, kg/m^3$ હોવાથી,કદ $V$ (ઘન મીટરમાં) $V = \frac{m}{\rho} = \frac{1200 \, kg}{1000 \, kg/m^3} = 1.2 \, m^3$ થશે.
$1 \, m^3 = 1000 \, \text{લિટર}$ હોવાથી,લિટરમાં કદ $1.2 \times 1000 = 1200 \, \text{લિટર}$ થશે.
9
EasyMCQ
એક એન્જિન $10 \text{ kW}$ પાવર ઉત્પન્ન કરે છે. $200 \text{ kg}$ દળને $40 \text{ m}$ ની ઊંચાઈ સુધી લઈ જવા માટે કેટલો સમય લાગશે? $(g = 10 \text{ m/s}^2)$
A
$4$
B
$5$
C
$8$
D
$10$

Solution

(C) પાવર $(P)$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$m$ દળને $h$ ઊંચાઈ સુધી લઈ જવા માટે કરેલું કાર્ય $(W)$ એ સ્થિતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે: $W = mgh$.
તેથી,$P = \frac{mgh}{t}$.
આપેલ કિંમતો: $P = 10 \text{ kW} = 10 \times 10^3 \text{ W}$,$m = 200 \text{ kg}$,$h = 40 \text{ m}$,અને $g = 10 \text{ m/s}^2$.
સમય $(t)$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $t = \frac{mgh}{P}$.
કિંમતો મૂકતા: $t = \frac{200 \times 10 \times 40}{10 \times 10^3}$.
$t = \frac{80000}{10000} = 8 \text{ s}$.
આમ,લાગતો સમય $8 \text{ સેકન્ડ}$ છે.
10
MediumMCQ
$m$ દળની એક કાર $a$ પ્રવેગ સાથે સીધા સમતલ રસ્તા પર $R$ જેટલા અચળ બાહ્ય અવરોધક બળની વિરુદ્ધ ગતિ કરે છે. જ્યારે કારનો વેગ $V$ હોય,ત્યારે કારનું એન્જિન જે દરે કાર્ય કરે છે તે કેટલું હશે?
A
$RV$
B
$maV$
C
$(R + ma)V$
D
$(ma - R)V$

Solution

(C) એન્જિન દ્વારા આપવામાં આવતો પાવર $P$ એ એન્જિન દ્વારા લગાડવામાં આવતા બળ $F$ અને કારના વેગ $V$ ના ગુણાકાર જેટલો હોય છે,એટલે કે $P = FV$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,કાર પર લાગતું પરિણામી બળ $F_{net} = ma$ છે.
કાર પર લાગતા બળો એન્જિનનું બળ $F$ (આગળની દિશામાં) અને અવરોધક બળ $R$ (પાછળની દિશામાં) છે.
તેથી,$F - R = ma$,જે એન્જિનનું બળ $F = R + ma$ આપે છે.
આ કિંમતને પાવરના સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $P = (R + ma)V$ મળે છે.
11
EasyMCQ
$100 \ kg$ દળને $50 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી આશરે $50 \ s$ માં ઊંચકવા માટે જરૂરી સરેરાશ પાવર ............. $J/s$ હશે.
A
$50$
B
$5000$
C
$100$
D
$980$

Solution

(D) સરેરાશ પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = \frac{W}{t}$ છે,જ્યાં $W$ એ કરેલું કાર્ય છે અને $t$ એ લીધેલ સમય છે.
$m$ દળને $h$ ઊંચાઈ સુધી ઊંચકવા માટે કરેલું કાર્ય $W = mgh$ છે.
આપેલ છે: $m = 100 \ kg$,$h = 50 \ m$,$t = 50 \ s$,અને ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 9.8 \ m/s^2$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \frac{100 \times 9.8 \times 50}{50}$.
$P = 100 \times 9.8 = 980 \ J/s$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
12
MediumMCQ
એક ધોધમાંથી પાણી $100 \ kg/s$ ના દરે ટર્બાઇનના પાંખિયા પર પડે છે. જો ધોધની ઊંચાઈ $100 \ m$ હોય,તો ટર્બાઇનને મળતો પાવર આશરે ........... $kW$ જેટલો હશે.
A
$100$
B
$10$
C
$1$
D
$1000$

Solution

(A) ટર્બાઇનને મળતો પાવર $P$ એ સ્થિતિઊર્જાના ફેરફારના દર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$P = \frac{d}{dt}(mgh) = \left( \frac{dm}{dt} \right) gh$
આપેલ છે:
દળનો પ્રવાહ દર $\frac{dm}{dt} = 100 \ kg/s$
ઊંચાઈ $h = 100 \ m$
ગુરુત્વપ્રવેગ $g \approx 10 \ m/s^2$
કિંમતો મૂકતા:
$P = 100 \ kg/s \times 10 \ m/s^2 \times 100 \ m$
$P = 100,000 \ W$
કારણ કે $1 \ kW = 1000 \ W$,તેથી:
$P = \frac{100,000}{1000} \ kW = 100 \ kW$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
13
EasyMCQ
એક પંપ જે $200 \ kg$ પાણીને $200 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી $10 \ s$ માં પહોંચાડી શકે છે,તેની પાવર ................ $kW$ છે $(g = 10 \ m/s^2)$.
A
$40$
B
$80$
C
$400$
D
$960$

Solution

(A) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,પાણીને ઉપર લઈ જવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ સ્થિતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે,$W = mgh$.
આપેલ મૂલ્યો છે: દળ $m = 200 \ kg$,ઊંચાઈ $h = 200 \ m$,સમય $t = 10 \ s$,અને ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \ m/s^2$.
આ મૂલ્યોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = \frac{mgh}{t} = \frac{200 \times 10 \times 200}{10} = 40,000 \ W$.
પાવરને કિલોવોટ $(kW)$ માં ફેરવવા માટે,આપણે $1000$ વડે ભાગાકાર કરીએ છીએ:
$P = \frac{40,000}{1000} = 40 \ kW$.
14
MediumMCQ
$10 \text{ H.P.}$ ની મોટર $20 \text{ m}$ ઊંડા કૂવામાંથી પાણી બહાર કાઢે છે અને જમીનથી $10 \text{ m}$ ઊંચાઈએ આવેલા $22380 \text{ litres}$ કદની પાણીની ટાંકી ભરે છે. ખાલી પાણીની ટાંકી ભરવા માટે મોટરનો ચાલવાનો સમય ........... $\text{minutes}$ છે $(g = 10 \text{ m s}^{-2})$
A
$5$
B
$10$
C
$15$
D
$20$

Solution

(C) પાણીને ઉપર લાવવા માટેની કુલ ઊંચાઈ $H = 20 \text{ m} + 10 \text{ m} = 30 \text{ m}$ છે.
પાણીનું કદ $V = 22380 \text{ litres} = 22380 \times 10^{-3} \text{ m}^3 = 22.38 \text{ m}^3$.
પાણીની ઘનતા $\rho = 10^3 \text{ kg/m}^3$,તેથી દળ $m = V \times \rho = 22.38 \times 10^3 \text{ kg} = 22380 \text{ kg}$.
મોટરનો પાવર $P = 10 \text{ H.P.} = 10 \times 746 \text{ W} = 7460 \text{ W}$.
પાણીને ઉપર લાવવા માટે કરેલું કાર્ય $W = mgh = 22380 \times 10 \times 30 \text{ J}$ છે.
પાવર $P = \frac{W}{t}$,તેથી $t = \frac{mgh}{P} = \frac{22380 \times 10 \times 30}{7460} \text{ seconds}$.
$t = \frac{22380 \times 300}{7460} = 3 \times 300 = 900 \text{ seconds}$.
મિનિટમાં રૂપાંતર કરતા: $t = \frac{900}{60} = 15 \text{ minutes}$.
15
MediumMCQ
$2.05 \times 10^6 \; kg$ દળ ધરાવતી ટ્રેનના એન્જિન દ્વારા લગાડવામાં આવતું બળ તેનો વેગ $5 \; m/s$ થી બદલીને $5$ મિનિટમાં $25 \; m/s$ કરે છે. એન્જિનનો પાવર ........... $MW$ છે.
A
$1.025$
B
$2.05$
C
$5$
D
$6$

Solution

(B) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફારને સમય વડે ભાગતા મળે છે.
$P = \frac{\Delta K.E.}{t} = \frac{\frac{1}{2}m(v^2 - u^2)}{t}$
આપેલ છે:
દળ $m = 2.05 \times 10^6 \; kg$
પ્રારંભિક વેગ $u = 5 \; m/s$
અંતિમ વેગ $v = 25 \; m/s$
સમય $t = 5 \; min = 5 \times 60 \; s = 300 \; s$
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{0.5 \times 2.05 \times 10^6 \times (25^2 - 5^2)}{300}$
$P = \frac{0.5 \times 2.05 \times 10^6 \times (625 - 25)}{300}$
$P = \frac{0.5 \times 2.05 \times 10^6 \times 600}{300}$
$P = 0.5 \times 2.05 \times 10^6 \times 2$
$P = 2.05 \times 10^6 \; W = 2.05 \; MW$
આમ,એન્જિનનો પાવર $2.05 \; MW$ છે.
16
MediumMCQ
$60 \ kg$ નો એક માણસ $12 \ s$ માં દાદર ચઢે છે જ્યારે $50 \ kg$ નો એક માણસ તે જ દાદર $11 \ s$ માં ચઢે છે. તેમના કાર્ય કરવાની દરનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$6:5$
B
$12:11$
C
$11:10$
D
$10:11$

Solution

(C) કાર્ય કરવાની દરને પાવર $(P)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
પાવરનું સૂત્ર છે: $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$.
દાદર સમાન હોવાથી,બંને માણસો માટે ઊંચાઈ $(h)$ અને ગુરુત્વપ્રવેગ $(g)$ અચળ છે.
તેથી,તેમના પાવરનો ગુણોત્તર: $\frac{P_1}{P_2} = \frac{m_1}{m_2} \times \frac{t_2}{t_1}$.
આપેલ છે: $m_1 = 60 \ kg$,$t_1 = 12 \ s$,$m_2 = 50 \ kg$,$t_2 = 11 \ s$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{P_1}{P_2} = \frac{60}{50} \times \frac{11}{12}$.
$\frac{P_1}{P_2} = \frac{6}{5} \times \frac{11}{12} = \frac{66}{60} = \frac{11}{10}$.
આમ,ગુણોત્તર $11:10$ છે.
17
EasyMCQ
$80 \; kg$ ના માણસ દ્વારા $10 \; s$ માં $6 \; m$ ઊંચા દાદર ચઢતી વખતે કેટલો સરેરાશ હોર્સપાવર $(HP)$ વિકસાવવામાં આવે છે?
A
$0.63$
B
$1.26$
C
$1.8$
D
$2.1$

Solution

(A) માણસ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ પાવર $P$ એ ગુરુત્વાકર્ષણની વિરુદ્ધ કાર્ય કરવાના દર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$.
આપેલ છે: દળ $m = 80 \; kg$,ઊંચાઈ $h = 6 \; m$,સમય $t = 10 \; s$,અને ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 9.8 \; m/s^2$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \frac{80 \times 9.8 \times 6}{10} = 470.4 \; W$.
પાવરને વોટમાંથી હોર્સપાવર $(HP)$ માં રૂપાંતરિત કરવા માટે,આપણે રૂપાંતરણ પરિબળ $1 \; HP = 746 \; W$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
આમ,$P = \frac{470.4}{746} \; HP \approx 0.63 \; HP$.
18
EasyMCQ
$1000 \ kg$ દળ ધરાવતી એક કાર સ્થિર સ્થિતિમાંથી $5 \ s$ માં $54 \ km/h$ ના વેગ સુધી સમાન પ્રવેગી ગતિ કરે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન એન્જિનનો સરેરાશ પાવર (વોટમાં) કેટલો હશે? (ઘર્ષણ અવગણો).
A
$2000$
B
$22500$
C
$5000$
D
$2250$

Solution

(B) આપેલ છે: દળ $m = 1000 \ kg$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$,અંતિમ વેગ $v = 54 \ km/h = 54 \times \frac{5}{18} \ m/s = 15 \ m/s$,સમય $t = 5 \ s$.
સરેરાશ પાવર એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફારને સમય વડે ભાગવાથી મળે છે.
$P_{avg} = \frac{\Delta K.E.}{t} = \frac{\frac{1}{2}mv^2 - 0}{t}$.
કિંમતો મૂકતા: $P_{avg} = \frac{0.5 \times 1000 \times (15)^2}{5}$.
$P_{avg} = \frac{500 \times 225}{5} = 100 \times 225 = 22500 \ W$.
19
MediumMCQ
એક ક્વાર્ટર હોર્સ પાવરની મોટર $600 \text{ r.p.m.}$ ની ઝડપે ચાલે છે. જો કાર્યક્ષમતા $40\%$ હોય,તો એક પરિભ્રમણમાં મોટર દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું હશે?
A
$7.46 \text{ J}$
B
$7400 \text{ J}$
C
$7.46 \text{ ergs}$
D
$74.6 \text{ J}$

Solution

(A) મોટરનો પાવર $P = \frac{1}{4} \text{ hp} = 0.25 \times 746 \text{ W} = 186.5 \text{ W}$ છે.
મોટર $600 \text{ r.p.m.}$ ની ઝડપે ચાલે છે,તેથી આવૃત્તિ $n = \frac{600}{60} = 10 \text{ પરિભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડ}$ છે.
એક પરિભ્રમણ માટે લાગતો સમય $t = \frac{1}{n} = \frac{1}{10} \text{ s} = 0.1 \text{ s}$ છે.
એક પરિભ્રમણ માટે જરૂરી ઇનપુટ ઊર્જા $E_{\text{in}} = P \times t = 186.5 \times 0.1 = 18.65 \text{ J}$ છે.
કાર્યક્ષમતા $40\%$ હોવાથી,મોટર દ્વારા કરવામાં આવેલ ઉપયોગી કાર્ય $W = \text{કાર્યક્ષમતા} \times E_{\text{in}}$ થશે.
$W = 0.40 \times 18.65 \text{ J} = 7.46 \text{ J}$.
20
EasyMCQ
એક પંપનો પાવર કેટલો હશે,જે $200 \ kg$ પાણીને $10 \ s$ માં $50 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી પંપ કરી શકે છે?
A
$10 \times 10^3 \ W$
B
$20 \times 10^3 \ W$
C
$4 \times 10^3 \ W$
D
$60 \times 10^3 \ W$

Solution

(A) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,જે $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,પાણીને ઊંચકવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ સ્થિતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું છે,$W = mgh$.
આપેલ કિંમતો:
દળ $m = 200 \ kg$
ઊંચાઈ $h = 50 \ m$
સમય $t = 10 \ s$
ગુરુત્વ પ્રવેગ $g = 10 \ m/s^2$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = \frac{mgh}{t} = \frac{200 \times 10 \times 50}{10}$
$P = 200 \times 50 = 10,000 \ W$
$P = 10 \times 10^3 \ W$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
21
EasyMCQ
એક ઓટોમેટિક ગનમાંથી,એક માણસ $360 \ km/h$ ની ઝડપે પ્રતિ મિનિટ $360$ ગોળીઓ છોડે છે. જો દરેક ગોળીનું વજન $20 \ g$ હોય,તો ગનનો પાવર $...... \ W$ છે.
A
$600$
B
$300$
C
$150$
D
$75$

Solution

(A) આપેલ છે:
પ્રતિ મિનિટ ગોળીઓની સંખ્યા,$n = 360 \text{ ગોળીઓ/મિનિટ} = \frac{360}{60} \text{ ગોળીઓ/સેકન્ડ} = 6 \text{ ગોળીઓ/સેકન્ડ}$.
દરેક ગોળીની ઝડપ,$v = 360 \ km/h = 360 \times \frac{5}{18} \ m/s = 100 \ m/s$.
દરેક ગોળીનું દળ,$m = 20 \ g = 20 \times 10^{-3} \ kg = 2 \times 10^{-2} \ kg$.
ગનનો પાવર એ એકમ સમયમાં છોડવામાં આવતી કુલ ગતિઊર્જા છે:
$P = n \times \left( \frac{1}{2}mv^2 \right)$
$P = 6 \times \left( \frac{1}{2} \times 2 \times 10^{-2} \times (100)^2 \right)$
$P = 6 \times (10^{-2} \times 10000)$
$P = 6 \times 100 = 600 \ W$.
22
EasyMCQ
એક માણસ $10 \ s$ માં આપેલું કાર્ય કરે છે. બીજો માણસ તેટલું જ કાર્ય $20 \ s$ માં કરે છે. પ્રથમ માણસ અને બીજા માણસના આઉટપુટ પાવરનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$1$
B
$0.5$
C
$2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) પાવર એટલે કાર્ય કરવાનો દર,જે સૂત્ર $P = \frac{W}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે બંને માણસો દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય $W$ સમાન છે,તેથી પાવર $P$ એ લીધેલા સમય $t$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે $(P \propto \frac{1}{t})$.
તેથી,પ્રથમ માણસ $(P_1)$ અને બીજા માણસ $(P_2)$ ના પાવરનો ગુણોત્તર:
$\frac{P_1}{P_2} = \frac{t_2}{t_1} = \frac{20 \ s}{10 \ s} = \frac{2}{1} = 2$.
આમ,ગુણોત્તર $2$ છે.
23
DifficultMCQ
એક પદાર્થને અચળ પાવર આપતી મશીન દ્વારા સીધી રેખામાં ગતિ કરાવવામાં આવે છે. $t$ સમયમાં પદાર્થ દ્વારા કાપેલું અંતર કોના સમપ્રમાણમાં હશે?
A
$t^{1/2}$
B
$t^{3/4}$
C
$t^{3/2}$
D
$t^2$

Solution

(C) આપેલ છે કે પાવર $P$ અચળ છે. આપણે જાણીએ છીએ કે $P = Fv = mav = m \left( \frac{dv}{dt} \right) v$.
આ સમીકરણનું સંકલન કરતા: $\frac{P}{m} dt = v dv$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \frac{P}{m} dt = \int v dv \implies \frac{P}{m} t = \frac{v^2}{2}$.
આથી,$v^2 = \frac{2P}{m} t$,જે આપણને $v = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$ આપે છે.
કારણ કે $v = \frac{ds}{dt}$,તેથી $ds = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2} dt$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા: $s = \int \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2} dt = \sqrt{\frac{2P}{m}} \left( \frac{t^{3/2}}{3/2} \right) = \sqrt{\frac{2P}{m}} \left( \frac{2}{3} t^{3/2} \right)$.
તેથી,$s \propto t^{3/2}$.
24
MediumMCQ
$m$ દળનો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિ શરૂ કરે છે અને અચળ બળ $F$ ની અસર હેઠળ $t$ સમયમાં $v$ વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. $t$ સમયે પદાર્થને મળતો તત્કાલીન પાવર કેટલો હશે?
A
$mv/t$
B
$mv^2/t$
C
$Fv$
D
$Fv/2$

Solution

(B) કોઈ પદાર્થને મળતો તત્કાલીન પાવર $P$ એ તે ક્ષણે લાગતા બળ $F$ અને વેગ $v$ ના ગુણાકાર જેટલો હોય છે,એટલે કે $P = F \cdot v$.
અહીં બળ $F$ અચળ હોવાથી,પદાર્થનો પ્રવેગ $a$ પણ અચળ રહેશે,જે $a = F/m$ દ્વારા મળે છે.
ગતિના સમીકરણ $v = u + at$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં પ્રારંભિક વેગ $u = 0$ છે,આપણને $v = (F/m)t$ મળે છે.
આમ,બળને $F = (mv)/t$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
આ કિંમતને પાવરના સૂત્રમાં મૂકતા: $P = F \cdot v = (mv/t) \cdot v = (mv^2)/t$.
25
DifficultMCQ
$m$ દળનું એક વાહન સ્થિર સ્થિતિએથી પ્રવેગીત થાય છે. જો એન્જિન $P$ જેટલો અચળ પાવર આપતું હોય,તો $t$ સમયે વાહનનું સ્થાન $s$ કયા સૂત્રથી આપી શકાય?
A
$(\frac{2Pt}{m})^{1/2} t$
B
$(\frac{8P}{9m})^{1/2} t^{3/2}$
C
$(\frac{9P}{8m})^{1/2} t^{1/2}$
D
$(\frac{8P}{9m})^{1/2} t$

Solution

(B) પાવર $P$ ને $P = Fv = (ma)v = m(\frac{dv}{dt})v$ તરીકે દર્શાવી શકાય.
અહીં $P$ અચળ હોવાથી,$m v dv = P dt$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\int_0^v m v dv = \int_0^t P dt$,જેથી $\frac{1}{2} m v^2 = Pt$ મળે.
તેથી,$v^2 = \frac{2Pt}{m}$,અથવા $v = (\frac{2P}{m})^{1/2} t^{1/2}$.
$v = \frac{ds}{dt}$ હોવાથી,$\frac{ds}{dt} = (\frac{2P}{m})^{1/2} t^{1/2}$.
$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$s = \int_0^t (\frac{2P}{m})^{1/2} t^{1/2} dt$.
$s = (\frac{2P}{m})^{1/2} [\frac{t^{3/2}}{3/2}] = (\frac{2P}{m})^{1/2} \cdot \frac{2}{3} t^{3/2}$.
$s = (\frac{4}{9} \cdot \frac{2P}{m})^{1/2} t^{3/2} = (\frac{8P}{9m})^{1/2} t^{3/2}$.
26
MediumMCQ
$m$ દળનું એક વાહન સ્થિર સ્થિતિએથી પ્રવેગીત થાય છે. જો એન્જિન $p$ જેટલો અચળ પાવર આપતું હોય,તો $t$ સમયે વાહનનો વેગ કયા સૂત્રથી આપી શકાય?
A
$v = \frac{pt}{m}$
B
$v = \frac{2pt}{m}$
C
$v = \sqrt{\frac{pt}{m}}$
D
$v = \sqrt{\frac{2pt}{m}}$

Solution

(D) પાવર $p$ એ કાર્ય કરવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,$p = Fv$.
કારણ કે $F = ma = m \frac{dv}{dt}$,આપણે લખી શકીએ $p = m v \frac{dv}{dt}$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે $p \, dt = m v \, dv$.
બંને બાજુ $t = 0$ થી $t$ અને $v = 0$ થી $v$ સુધી સંકલન કરતા:
$\int_{0}^{t} p \, dt = \int_{0}^{v} m v \, dv$.
$pt = m \left[ \frac{v^2}{2} \right]_{0}^{v}$.
$pt = \frac{1}{2} m v^2$.
$v$ માટે ઉકેલતા,આપણને મળે $v^2 = \frac{2pt}{m}$,જેનો અર્થ છે કે $v = \sqrt{\frac{2pt}{m}}$.
27
DifficultMCQ
$80 \ kg$ દળનો એક માણસ $6 \ m$ ઊંચી સીડી પર $10 \ s$ માં ચઢે છે. તેના દ્વારા ઉત્પન્ન થતો સરેરાશ પાવર $HP$ (હોર્સપાવર) માં કેટલો હશે?
A
$0.63$
B
$1.26$
C
$1.8$
D
$2.1$

Solution

(A) પાવર $P$ એ કાર્ય કરવાનો દર છે,જેનું સૂત્ર $P = \frac{W}{t}$ છે.
અહીં,ગુરુત્વાકર્ષણ વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલું કાર્ય $W = mgh$ છે.
આપેલ છે: $m = 80 \ kg$,$g = 9.8 \ m/s^2$,$h = 6 \ m$,અને $t = 10 \ s$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \frac{80 \times 9.8 \times 6}{10} = 470.4 \ W$.
પાવરને વોટમાંથી હોર્સપાવર $(HP)$ માં ફેરવવા માટે,આપણે $1 \ HP = 746 \ W$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
તેથી,$P_{HP} = \frac{470.4}{746} \approx 0.63 \ HP$.
28
DifficultMCQ
$1250 \ kg$ દળની એક કાર $30 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. જો એન્જીન $30 \ kW$ પાવર આપે અને કાર પર લાગતું અવરોધક બળ $750 \ N$ હોય,તો કારનો મહત્તમ પ્રવેગ શોધો.
A
$1/3 \ m/s^2$
B
$1/4 \ m/s^2$
C
$1/5 \ m/s^2$
D
$1/6 \ m/s^2$

Solution

(C) એન્જીન દ્વારા આપવામાં આવતો પાવર $P = F_{engine} \cdot v$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $F_{engine}$ એ એન્જીન દ્વારા લાગતું બળ છે અને $v$ એ વેગ છે.
$F_{engine} = \frac{P}{v} = \frac{30 \times 10^3 \ W}{30 \ m/s} = 1000 \ N$.
કાર પર લાગતું પરિણામી બળ $F_{net}$ એ એન્જીન બળ અને અવરોધક બળ $F_{resistive}$ નો તફાવત છે.
$F_{net} = F_{engine} - F_{resistive} = 1000 \ N - 750 \ N = 250 \ N$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$F_{net} = m \cdot a$,જ્યાં $m$ એ કારનું દળ છે અને $a$ એ પ્રવેગ છે.
$a = \frac{F_{net}}{m} = \frac{250 \ N}{1250 \ kg} = \frac{1}{5} \ m/s^2 = 0.2 \ m/s^2$.
29
DifficultMCQ
એક યંત્ર દ્વારા અચળ પાવર પૂરો પાડવામાં આવતા એક પદાર્થ સુરેખ રેખા પર ગતિ કરે છે. $t$ સમયમાં પદાર્થ દ્વારા કપાતું અંતર કોના સમપ્રમાણમાં હશે?
A
$t^{3/4}$
B
$t^{3/2}$
C
$t^{1/4}$
D
$t^{1/2}$

Solution

(B) પાવર $P = Fv = (ma)v = m \left( \frac{dv}{dt} \right) v = \text{અચળ}$.
$v \, dv = \frac{P}{m} \, dt$ નું સંકલન કરતા,આપણને $\frac{1}{2} v^2 = \frac{P}{m} t$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $v = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$.
કારણ કે $v = \frac{dx}{dt}$,તેથી $\frac{dx}{dt} = \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2}$.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$x = \int \sqrt{\frac{2P}{m}} t^{1/2} \, dt = \sqrt{\frac{2P}{m}} \cdot \frac{t^{3/2}}{3/2}$.
આમ,$x \propto t^{3/2}$.
30
EasyMCQ
એક માણસ સાઇકલ પર સવાર થઇને $7.2 \ km/hr$ ના વેગથી $20 \ m$ લંબાઈ અને $1 \ m$ ઊંચાઈ ધરાવતા ઢોળાવ પર ગતિ કરે છે. માણસ અને સાઇકલનું કુલ દળ $100 \ kg$ છે. માણસનો પાવર $W$ માં કેટલો હશે?
A
$98$
B
$49$
C
$196$
D
$147$

Solution

(A) આપેલ છે:
દળ $m = 100 \ kg$
વેગ $v = 7.2 \ km/hr = 7.2 \times \frac{5}{18} \ m/s = 2 \ m/s$
ઢોળાવની લંબાઈ $l = 20 \ m$
ઊંચાઈ $h = 1 \ m$
ઢોળાવની ભૂમિતિ પરથી,$\sin \theta = \frac{h}{l} = \frac{1}{20}$.
અચળ વેગથી ઢોળાવ પર ઉપર જવા માટે જરૂરી બળ $F = mg \sin \theta$ છે.
પાવર $P$ એ $P = F \cdot v = (mg \sin \theta) \cdot v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$P = 100 \times 9.8 \times \frac{1}{20} \times 2$
$P = 5 \times 9.8 \times 2 = 98 \ W$.
Solution diagram
31
MediumMCQ
એક એન્જિન $100 \ kg$ પાણીને $5 \ s$ માં $10 \ m$ ની ઊંચાઈ પર ચઢાવે છે. જો એન્જિનની કાર્યક્ષમતા $60\%$ હોય,તો એન્જિનનો પાવર........$kW$ થશે. ($g = 10 \ m/s^2$ લો.)
A
$3.3$
B
$0.33$
C
$0.033$
D
$33$

Solution

(A) પાણીને મળતો ઉપયોગી પાવર $P_{\text{out}} = \frac{mgh}{t}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $P_{\text{out}} = \frac{100 \times 10 \times 10}{5} = 2000 \ W$.
આપેલ છે કે એન્જિનની કાર્યક્ષમતા $\eta = 60\% = 0.6$ છે,તેથી ઇનપુટ પાવર $P_{\text{in}}$ અને આઉટપુટ પાવર વચ્ચેનો સંબંધ $P_{\text{out}} = \eta \times P_{\text{in}}$ છે.
તેથી,$P_{\text{in}} = \frac{P_{\text{out}}}{\eta} = \frac{2000}{0.6} = 3333.33 \ W$.
$kW$ માં રૂપાંતર કરતા: $P_{\text{in}} \approx 3.33 \ kW$.
32
DifficultMCQ
એક પદાર્થ અચળ પાવર આપતા એક મશીન વડે સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. પદાર્થે $t$ સમયમાં કાપેલ અંતર શેના સમપ્રમાણમાં હશે?
A
$t^{1/2}$
B
$t^{3/4}$
C
$t^{3/2}$
D
$t^2$

Solution

(C) પાવર $P$ એ $P = Fv = mav = m(dv/dt)v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $(P/m) dt = v dv$ મળે છે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા,$\int (P/m) dt = \int v dv$,જે $(P/m)t = v^2/2$ આપે છે.
આમ,$v = (2P/m)^{1/2} t^{1/2}$.
કારણ કે $v = ds/dt$,તેથી $ds = (2P/m)^{1/2} t^{1/2} dt$ થાય.
સંકલન કરતા $s = \int ds = (2P/m)^{1/2} \int t^{1/2} dt = (2P/m)^{1/2} [t^{3/2} / (3/2)]$.
તેથી,$s = (2/3)(2P/m)^{1/2} t^{3/2}$,જે સૂચવે છે કે $s \propto t^{3/2}$.
33
EasyMCQ
જો હૃદય $1 \ cc$ જેટલું લોહી $1 \ s$ માં $20000 \ N/m^2$ જેટલા દબાણથી ધકેલતું હોય,તો હૃદયનો પાવર $W$ માં શોધો.
A
$0.02$
B
$400$
C
$5 \times 10^{-10}$
D
$0.2$

Solution

(A) પાવર એ કાર્ય કરવાનો દર છે,$P = \frac{W}{t}$.
હૃદય દ્વારા થતું કાર્ય એ દબાણ અને કદમાં થતા ફેરફારનો ગુણાકાર છે,$W = P \times \Delta V$.
આપેલ છે: દબાણ $P = 20000 \ N/m^2$,કદ $\Delta V = 1 \ cc = 1 \times 10^{-6} \ m^3$,અને સમય $t = 1 \ s$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \frac{20000 \times 1 \times 10^{-6}}{1} \ W$.
$P = 2 \times 10^{-2} \ W = 0.02 \ W$.
34
MediumMCQ
એક પંપ ટાંકીમાંથી પાણી ખેંચે છે જે આઉટલેટથી $2.5\; m$ નીચે છે અને તેને હોઝ (નળી) દ્વારા બહાર કાઢે છે. હોઝનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $10\; cm^{2}$ છે અને પાણી $5\; m/s$ ની ઝડપે હોઝના છેડેથી બહાર નીકળે છે. પંપ કેટલા પાવર (કાર્ય દર) પર કામ કરી રહ્યો છે ($; W$ માં)? ($g = 10\; m/s^{2}$ લો)
A
$100$
B
$185$
C
$96$
D
$200$

Solution

(B) પંપ દ્વારા જરૂરી પાવર $P$ એ યાંત્રિક ઉર્જાના ફેરફારના દર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $P = \left(gh + \frac{v^{2}}{2}\right) \frac{dm}{dt}$.
પ્રથમ,દળનો પ્રવાહ દર $\frac{dm}{dt} = \rho A v$ ગણો.
અહીં $\rho = 1000\; kg/m^{3}$,$A = 10 \times 10^{-4}\; m^{2}$,અને $v = 5\; m/s$ છે:
$\frac{dm}{dt} = 1000 \times 10 \times 10^{-4} \times 5 = 5\; kg/s$.
હવે,$g = 10\; m/s^{2}$,$h = 2.5\; m$,અને $v = 5\; m/s$ નો ઉપયોગ કરીને પાવરના સમીકરણમાં કિંમતો મૂકો:
$P = \left(10 \times 2.5 + \frac{5^{2}}{2}\right) \times 5$.
$P = (25 + 12.5) \times 5$.
$P = 37.5 \times 5 = 187.5\; W$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત $185\; W$ છે.
35
DifficultMCQ
$m$ દળનો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિએથી ગતિ શરૂ કરે છે અને સમાન પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે,જેથી તે $T$ સમયમાં $v$ જેટલો વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. સમય $t$ ના વિધેય તરીકે પદાર્થને મળતો તાત્ક્ષણિક પાવર કયા સૂત્ર દ્વારા આપી શકાય?
A
$\frac{mv^2}{T^2} t$
B
$\frac{mv^2}{T^2} t^2$
C
$\frac{1}{2} \frac{mv^2}{T^2} t$
D
$\frac{1}{2} \frac{mv^2}{T^2} t^2$

Solution

(A) આપેલ છે કે પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિએથી $(u = 0)$ ગતિ શરૂ કરે છે અને $T$ સમયમાં $v$ વેગ પ્રાપ્ત કરે છે,જ્યાં પ્રવેગ $a$ સમાન છે.
ગતિના સમીકરણ $v = u + at$ નો ઉપયોગ કરતા,$v = 0 + aT$,જેનો અર્થ છે કે $a = \frac{v}{T}$.
કોઈપણ સમય $t$ પર,પદાર્થનો વેગ $v(t) = at = \left( \frac{v}{T} \right) t$ થશે.
પદાર્થ પર લાગતું બળ $F = ma = m \left( \frac{v}{T} \right)$ છે.
તાત્ક્ષણિક પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો ગુણાકાર છે: $P = F \cdot v(t)$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \left( m \frac{v}{T} \right) \left( \frac{v}{T} t \right) = \frac{mv^2}{T^2} t$.
36
EasyMCQ
પાણીના ધોધ પરથી પાણી $100 \ kg/s$ ના દરે ટર્બાઈનની બ્લેડ પર પડે છે. જો પાણીના પડવાની ઊંચાઈ $100 \ m$ હોય,તો ટર્બાઈન દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર કેટલો હશે?
A
$100 \ kW$
B
$10 \ kW$
C
$1 \ kW$
D
$100 \ W$

Solution

(A) પડતા પાણી દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પાવર $P$ એ સ્થિતિ ઊર્જાના ફેરફારના દર જેટલો હોય છે.
$P = \frac{dU}{dt} = \frac{d(mgh)}{dt} = gh \frac{dm}{dt}$
આપેલ છે:
દળનો પ્રવાહ દર $\frac{dm}{dt} = 100 \ kg/s$
ઊંચાઈ $h = 100 \ m$
ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \ m/s^2$
કિંમતો મૂકતા:
$P = 10 \ m/s^2 \times 100 \ m \times 100 \ kg/s$
$P = 100,000 \ W = 100 \ kW$
તેથી,ઉત્પન્ન થતો પાવર $100 \ kW$ છે.
37
MediumMCQ
$100 \ m$ ની ઊંડાઈએથી પ્રતિ કલાકે $7200 \ kg$ પાણી બહાર કાઢવા માટે એક પંપનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે। પંપનો પાવર $kW$ માં શોધો। તેની કાર્યક્ષમતા $50\%$ ધારો।
A
$2$
B
$6$
C
$12$
D
$4$

Solution

(D) આઉટપુટ પાવર $P_{\text{out}} = \frac{mgh}{t}$ દ્વારા મળે છે।
આપેલ છે: $m = 7200 \ kg$, $h = 100 \ m$, $t = 1 \ \text{કલાક} = 3600 \ s$, અને $g = 10 \ m/s^2$.
$P_{\text{out}} = \frac{7200 \times 10 \times 100}{3600} = 2000 \ W = 2 \ kW$.
કાર્યક્ષમતા $\eta = \frac{P_{\text{out}}}{P_{\text{in}}}$.
અહીં $\eta = 50\% = 0.5$ હોવાથી, $P_{\text{in}} = \frac{P_{\text{out}}}{\eta} = \frac{2 \ kW}{0.5} = 4 \ kW$.
38
DifficultMCQ
$m$ દળની એક ગાડીને અચળ પાવર $P$ થી ચલાવવામાં આવે છે. જો તે સ્થિર સ્થિતિએથી શરૂઆત કરે,તો $x$ અંતર કાપ્યા પછી તેનો વેગ $v$ શોધો.
A
${\left( {\frac{{3xP}}{m}} \right)^{1/3}}$
B
${\left( {\frac{{2xP}}{m}} \right)^{1/2}}$
C
${\left( {\frac{{xP}}{m}} \right)^{1/3}}$
D
${\left( {\frac{{2xP}}{{3m}}} \right)^{1/4}}$

Solution

(A) પાવરની વ્યાખ્યા $P = Fv$ છે. કારણ કે $F = ma$,તેથી $P = mav$ થાય.
પ્રવેગની વ્યાખ્યા $a = v \frac{dv}{dx}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે લખી શકીએ $P = m v \frac{dv}{dx} v = m v^2 \frac{dv}{dx}$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $P dx = m v^2 dv$ મળે છે.
પ્રારંભિક શરતો $x=0$ અને $v=0$ સાથે બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int_0^x P dx = \int_0^v m v^2 dv$.
$Px = m \frac{v^3}{3}$.
$v$ માટે ઉકેલતા,આપણને $v^3 = \frac{3Px}{m}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $v = {\left( {\frac{{3xP}}{m}} \right)^{1/3}}$.
39
EasyMCQ
એક એલિવેટર $500 \ kg$ ના વજનને $0.4 \ m/s$ ની અચળ ઝડપથી ઉપર ઉંચકે છે. આ માટે જરૂરી મોટરનો લઘુત્તમ હોર્સ પાવર $(H.P.)$ કેટલો હશે?
A
$5$
B
$1.4$
C
$2.62$
D
$3.8$

Solution

(C) અચળ ઝડપે વજન ઉંચકવા માટે જરૂરી પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = Fv$ છે,જ્યાં $F$ એ બળ છે અને $v$ એ વેગ છે.
એલિવેટર અચળ ઝડપે ગતિ કરતી હોવાથી,બળ $F$ એ વજન $mg$ જેટલું થાય.
આપેલ છે: $m = 500 \ kg$,$g = 9.8 \ m/s^2$,$v = 0.4 \ m/s$.
$P = (mg)v = 500 \times 9.8 \times 0.4 = 1960 \ W$.
પાવરને વોટમાંથી હોર્સ પાવર $(H.P.)$ માં ફેરવવા માટે,આપણે $1 \ H.P. = 746 \ W$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$P = \frac{1960}{746} \approx 2.62 \ H.P.$
40
MediumMCQ
$10,000 \ kg$ દળની એક ટ્રક $1 \ m$ ઢાળ અને $50 \ m$ લંબાઈ વાળા ઢોળાવના સમતલ પર ચઢાણ કરી રહી છે. જો ટ્રકની ઝડપ $36 \ km/hr$ હોય,તો એન્જિનનો પાવર $kW$ માં શોધો. $(g = 10 \ m/s^2)$
A
$10$
B
$20$
C
$14$
D
$30$

Solution

(B) આપેલ છે: દળ $m = 10,000 \ kg$,ઢાળ $\sin \theta = \frac{1}{50}$,વેગ $v = 36 \ km/hr = 36 \times \frac{5}{18} = 10 \ m/s$,$g = 10 \ m/s^2$.
ટ્રકને ઢોળાવ પર ઉપર લઈ જવા માટે જરૂરી બળ $F = mg \sin \theta$ છે.
$F = 10,000 \times 10 \times \frac{1}{50} = 2,000 \ N$.
પાવર $P$ એ બળ અને વેગનો ગુણાકાર છે:
$P = F \times v = 2,000 \ N \times 10 \ m/s = 20,000 \ W$.
$kW$ માં ફેરવતા:
$P = 20 \ kW$.
41
MediumMCQ
એક ટ્યુબવેલ દર મિનિટે $2400 \; kg$ પાણી બહાર કાઢે છે. જો પાણી $3 \; m/s$ ના વેગથી બહાર આવતું હોય, તો પંપ $10 \; \text{કલાક}$ ચાલે તો કેટલું કાર્ય થાય?
A
$6.48 \times 10^2 \; J$
B
$5.48 \times 10^4 \; J$
C
$6.48 \times 10^6 \; J$
D
$5.48 \times 10^9 \; J$

Solution

(C) દર મિનિટે પંપ દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવતું પાણીનું દળ = $2400 \; kg$.
દર સેકન્ડે બહાર આવતા પાણીનું દળ $(m)$ = $\frac{2400}{60} = 40 \; kg/s$.
પાણીનો વેગ $(v)$ = $3 \; m/s$.
દર સેકન્ડે ગતિ ઉર્જા (પાવર) = $\frac{1}{2} m v^2 = \frac{1}{2} \times 40 \times (3)^2 = 20 \times 9 = 180 \; W$ (અથવા $J/s$).
કુલ સમય $(t)$ = $10 \; \text{કલાક }= 10 \times 3600 = 36000 \; s$.
કુલ કાર્ય = $\text{પાવર} \times \text{સમય} = 180 \times 36000 = 6,480,000 \; J = 6.48 \times 10^6 \; J$.
42
MediumMCQ
ભોંયતળિયે મૂકેલો પંપ એક ઈમારત પર મૂકેલ $30 \ m^3$ કદની ટાંકીમાં પાણી ભરવા માટે $15$ મિનિટ લે છે. જો ટાંકી ભોંયતળિયાથી $40 \ m$ ઊંચાઈ પર હોય અને પંપની કાર્યક્ષમતા $30\%$ હોય,તો પંપ દ્વારા વપરાતો વિદ્યુત પાવર ....... $kW$ હશે.
A
$43.6$
B
$35.8$
C
$25.6$
D
$50.3$

Solution

(A) પાણીનું દળ $m = \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 30 \ m^3 \times 1000 \ kg/m^3 = 30,000 \ kg$.
પાણીને ઉપર ચઢાવવા માટે જરૂરી આઉટપુટ પાવર $P_{\text{out}} = \frac{mgh}{t}$.
અહીં $h = 40 \ m$,$t = 15 \ \text{મિનિટ} = 15 \times 60 \ s = 900 \ s$,અને $g = 9.8 \ m/s^2$.
$P_{\text{out}} = \frac{30,000 \times 9.8 \times 40}{900} = \frac{11,760,000}{900} = 13,066.67 \ W$.
કાર્યક્ષમતા $\eta = \frac{P_{\text{out}}}{P_{\text{in}}} \times 100\%$.
$30 = \frac{13,066.67}{P_{\text{in}}} \times 100$.
$P_{\text{in}} = \frac{13,066.67 \times 100}{30} = 43,555.56 \ W \approx 43.6 \ kW$.
43
DifficultMCQ
એક $m$ દળવાળો પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિ શરૂ કરે છે અને $T$ સમયમાં $v$ જેટલો વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. સમય $t$ ના વિધેય તરીકે પદાર્થને મળતો તત્કાલીન પાવર કેટલો છે?
A
$mv^2/T^2 \cdot t$
B
$mv^2/T^2 \cdot t^2$
C
$mv^2/2T^2 \cdot t$
D
$mv^2/2T^2 \cdot t^2$

Solution

(A) આપેલ છે: દળ = $m$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$,$T$ સમયે અંતિમ વેગ $v$ છે.
પદાર્થ પ્રવેગી ગતિ કરતો હોવાથી,પ્રવેગ $a$ અચળ છે: $a = \frac{v - u}{T} = \frac{v}{T}$.
કોઈપણ સમયે $t$ વેગ $v(t) = u + at = 0 + (\frac{v}{T})t = \frac{v}{T}t$ દ્વારા મળે છે.
પદાર્થ પર લાગતું બળ $F = ma = m(\frac{v}{T})$ છે.
તત્કાલીન પાવર $P = F \cdot v(t)$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $P = (m \cdot \frac{v}{T}) \cdot (\frac{v}{T}t) = \frac{mv^2}{T^2}t$.
44
MediumMCQ
$m$ દળનો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિએથી શરૂ કરીને $t_1$ સમયમાં $v_1$ વેગ સુધી સમાન રીતે પ્રવેગીત થાય છે. સમય $t$ ના વિધેય તરીકે પદાર્થને મળતો તાત્ક્ષણિક પાવર કેટલો હશે?
A
$\frac{m v_1 t}{t_1}$
B
$\frac{m v_1^2 t}{t_1^2}$
C
$\frac{m v_1 t^2}{t_1}$
D
$\frac{m v_1^2 t}{t_1}$

Solution

(B) અહીં પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિએથી શરૂ થાય છે,તેથી પ્રારંભિક વેગ $u = 0$ છે.
ગતિના સમીકરણ $v = u + at$ નો ઉપયોગ કરતા,$v_1 = 0 + a t_1$,જેમાંથી પ્રવેગ $a = \frac{v_1}{t_1}$ મળે છે.
કોઈપણ સમયે $t$ પર,પદાર્થનો વેગ $v(t) = at = \left( \frac{v_1}{t_1} \right) t$ થશે.
પદાર્થ પર લાગતું બળ $F = ma = m \left( \frac{v_1}{t_1} \right)$ છે.
તાત્ક્ષણિક પાવર $P$ એ $P = F \cdot v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,$P = \left( m \frac{v_1}{t_1} \right) \times \left( \frac{v_1}{t_1} t \right) = \frac{m v_1^2 t}{t_1^2}$.
45
DifficultMCQ
એક વેઇટ લિફટર $300\; kg$ જેટલું વજન જમીનથી $2\; m$ ઊંચાઈએ $3\; s$ માં ઊંચકે છે. તેના દ્વારા ઉત્પન્ન થતો સરેરાશ પાવર ..... $W$ છે.
A
$5880$
B
$4410$
C
$2205$
D
$1960$

Solution

(D) વેઇટ લિફટર દ્વારા ગુરુત્વાકર્ષણની વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલું કાર્ય $(W)$ એ સ્થિતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે: $W = mgh$.
આપેલ છે: દળ $m = 300\; kg$,ઊંચાઈ $h = 2\; m$,સમય $t = 3\; s$,અને ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 9.8\; m/s^2$.
પાવર $(P)$ એટલે કાર્ય કરવાનો દર: $P = \frac{W}{t} = \frac{mgh}{t}$.
કિંમતો મૂકતા: $P = \frac{300 \times 9.8 \times 2}{3}$.
$P = 100 \times 9.8 \times 2 = 1960\; W$.
46
EasyMCQ
એક ઈલેક્ટ્રિક મોટર કેબલ ધરાવતી રીલ પર $9000 \ N$ નું તણાવબળ $2 \ ms^{-1}$ ના દરે ઉત્પન્ન કરે છે. ઈલેક્ટ્રિક મોટરનો પાવર $kW$ માં ગણો.
A
$10$
B
$18$
C
$9$
D
$15$

Solution

(B) પાવર $P$ એ બળ $F$ અને વેગ $v$ ના ગુણાકાર દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે: બળ $F = 9000 \ N$,વેગ $v = 2 \ ms^{-1}$.
સૂત્ર $P = F \times v$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P = 9000 \ N \times 2 \ ms^{-1} = 18000 \ W$.
કારણ કે $1 \ kW = 1000 \ W$,તેથી પાવરને $kW$ માં ફેરવતા:
$P = \frac{18000}{1000} \ kW = 18 \ kW$.
47
DifficultMCQ
એક પદાર્થ એક યંત્ર દ્વારા મળતા અચળ પાવર હેઠળ સુરેખ રેખા પર ગતિ કરે છે. $t$ સમયમાં પદાર્થે કાપેલું અંતર કોના સમપ્રમાણમાં હશે?
A
$t^{1/4}$
B
$t^{1/2}$
C
$t^{3/4}$
D
$t^{3/2}$

Solution

(D) પાવર $P = Fv = (ma)v$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $F = ma$ હોવાથી,$P = m(dv/dt)v$ થાય.
$P dt = mv dv$ નું સંકલન કરતા,આપણને $Pt = (1/2)mv^2$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $v = \sqrt{2Pt/m} = \sqrt{2P/m} \cdot t^{1/2}$.
$v = ds/dt$ હોવાથી,$ds/dt = \sqrt{2P/m} \cdot t^{1/2}$ થાય.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા,$s = \int \sqrt{2P/m} \cdot t^{1/2} dt = \sqrt{2P/m} \cdot (t^{3/2} / (3/2))$.
તેથી,$s \propto t^{3/2}$.
48
DifficultMCQ
એક વોટર પંપનો પાવર $2 \; kW$ છે. જો $g = 10 \; m/s^2$ લઈએ, તો $10 \; m$ ઊંચાઈએ એક મિનિટમાં પાણીનો કેટલા લિટર જથ્થો ચઢાવી શકાય?
A
$2000$
B
$1000$
C
$100$
D
$1200$

Solution

(D) પાવર $P = 2 \; kW = 2000 \; W$. સમય $t = 1 \; \text{મિનિટ} = 60 \; s$. ઊંચાઈ $h = 10 \; m$. ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \; m/s^2$.
પાવરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $P = \frac{mgh}{t}$.
દળ $m$ માટે સૂત્ર બનાવતા: $m = \frac{P \cdot t}{gh} = \frac{2000 \times 60}{10 \times 10} = \frac{120000}{100} = 1200 \; kg$.
પાણીની ઘનતા $1000 \; kg/m^3$ હોવાથી, કદ $V$ ($m^3$ માં) $V = \frac{m}{\rho} = \frac{1200}{1000} = 1.2 \; m^3$ થાય.
$1 \; m^3 = 1000 \; \text{લિટર}$ હોવાથી, લિટરમાં કદ $1.2 \times 1000 = 1200 \; \text{લિટર}$ થાય.

Work, Energy, Power and Collision — Power · Frequently Asked Questions

1Are these Work, Energy, Power and Collision questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Work, Energy, Power and Collision Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.