Gujarati

Circle connected with triangle Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Equations · Circle connected with triangle

100+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 47 of 100 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $r_1=36, r_2=18$ અને $r_3=12$ હોય,તો $s=$
A
$6$
B
$8$
C
$16$
D
$36$

Solution

(D) આપેલ છે,$r_1=36, r_2=18, r_3=12$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\triangle ABC$ માં,અંતઃત્રિજ્યા $r$ અને બહિરત્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{1}{r} = \frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{r} = \frac{1}{36} + \frac{1}{18} + \frac{1}{12} = \frac{1+2+3}{36} = \frac{6}{36} = \frac{1}{6}$.
તેથી,$r=6$.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\Delta^2 = r \cdot r_1 \cdot r_2 \cdot r_3$.
$\Delta^2 = 6 \times 36 \times 18 \times 12 = 6^6$.
તેથી,$\Delta = 6^3 = 216$.
કારણ કે $r = \frac{\Delta}{s}$,તેથી $s = \frac{\Delta}{r} = \frac{216}{6} = 36$.
52
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,$a: b: c = 4: 5: 6$ છે. પરિવૃત્તની ત્રિજ્યા અને અંતઃવૃત્તની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$7: 16$
B
$17: 16$
C
$16: 17$
D
$16: 7$

Solution

(D) આપેલ છે,$\frac{a}{4} = \frac{b}{5} = \frac{c}{6} = k$ (ધારો).
તેથી,$a = 4k, b = 5k, c = 6k$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{15k}{2}$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{\frac{15k}{2} \cdot \frac{7k}{2} \cdot \frac{5k}{2} \cdot \frac{3k}{2}} = \frac{15\sqrt{7}k^2}{4}$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{15\sqrt{7}k^2 / 4}{15k / 2} = \frac{\sqrt{7}k}{2}$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{(4k)(5k)(6k)}{4 \cdot (15\sqrt{7}k^2 / 4)} = \frac{120k^3}{15\sqrt{7}k^2} = \frac{8k}{\sqrt{7}}$.
તેથી,ગુણોત્તર $\frac{R}{r} = \frac{8k}{\sqrt{7}} \div \frac{\sqrt{7}k}{2} = \frac{8k}{\sqrt{7}} \cdot \frac{2}{\sqrt{7}k} = \frac{16}{7}$.
53
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,ધારો કે $\angle C = \frac{\pi}{2}$ છે. જો $r$ અને $R$ એ અનુક્રમે $\triangle ABC$ ની અંતઃત્રિજ્યા અને પરિત્રિજ્યા હોય,તો $R+r=$
A
$\frac{a-b}{2}$
B
$\frac{a+b}{2}$
C
$a+b$
D
$a-b$

Solution

(B) કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle ABC$ માં જ્યાં $\angle C = \frac{\pi}{2}$ છે,બાજુઓ $a$,$b$ અને $c$ (કર્ણ) છે.
અંતઃવર્તુળના ગુણધર્મો મુજબ,શિરોબિંદુ $C$ થી બાજુઓ $AC$ અને $BC$ પરના સ્પર્શબિંદુઓનું અંતર $r$ છે.
તેથી,બાજુઓને $b = x+r$ અને $a = y+r$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $x$ અને $y$ એ શિરોબિંદુઓ $A$ અને $B$ થી અંતઃવર્તુળ પરના સ્પર્શકોની લંબાઈ છે.
કર્ણ $c = x+y$ છે.
કારણ કે $c$ એ પરિવર્તુળનો વ્યાસ છે,$c = 2R$,તેથી $x+y = 2R$.
હવે,$a$ અને $b$ ના સરવાળા માટે:
$a+b = (y+r) + (x+r) = (x+y) + 2r = 2R + 2r$.
$2$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$R+r = \frac{a+b}{2}$.
Solution diagram
54
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,ધારો કે ખૂણા $A$ ની સામેના બહિર્વૃતની ત્રિજ્યા $r_1$ છે,તેવી જ રીતે $B$ માટે $r_2$ અને $C$ માટે $r_3$ છે. જો $r$ એ અંતઃવૃતની ત્રિજ્યા હોય,તો $\frac{ab - r_1 r_2}{r_3}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$r_1 r_2 r_3$
B
$r$
C
$r_1 r_2 \frac{r_3}{2}$
D
$\frac{r}{2}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$,જ્યાં $\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ અને $s$ એ અર્ધ-પરિમિતિ છે.
તેથી,$ab - r_1 r_2 = ab - \frac{\Delta^2}{(s-a)(s-b)}$.
$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$ હોવાથી,$ab - r_1 r_2 = ab - s(s-c)$.
$s = \frac{a+b+c}{2}$ મૂકતા,આપણને $ab - \frac{a+b+c}{2} \cdot \frac{a+b-c}{2} = ab - \frac{(a+b)^2 - c^2}{4} = \frac{4ab - (a^2 + 2ab + b^2) + c^2}{4} = \frac{c^2 - (a-b)^2}{4} = \frac{c-(a-b)}{2} \cdot \frac{c+(a-b)}{2} = (s-a)(s-b)$ મળે છે.
હવે,$\frac{ab - r_1 r_2}{r_3} = \frac{(s-a)(s-b)}{\frac{\Delta}{s-c}} = \frac{(s-a)(s-b)(s-c)}{\Delta} = \frac{\Delta^2}{s \Delta} = \frac{\Delta}{s} = r$.
55
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,ધારો કે ખૂણા $A, B$ અને $C$ ની સામેની ત્રિજ્યાઓને અનુક્રમે $r_1, r_2$ અને $r_3$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. જો $r_1=2, r_2=3, r_3=6$ અને $R$ એ પરિવૃતની ત્રિજ્યા હોય,તો $r_1+r_2+r_3-r$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$4R$
B
$3R$
C
$2R$
D
$R$

Solution

(A) $\triangle ABC$ માટે,બહિરવૃતની ત્રિજ્યાઓ $r_1=\frac{\Delta}{s-a}, r_2=\frac{\Delta}{s-b}, r_3=\frac{\Delta}{s-c}$ છે અને અંતઃવૃતની ત્રિજ્યા $r=\frac{\Delta}{s}$ છે,જ્યાં $\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે અને $s$ એ અર્ધ-પરિમિતિ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1+r_2+r_3 = 4R+r$.
તેથી,$r_1+r_2+r_3-r = 4R$.
આપેલ છે કે $r_1=2, r_2=3, r_3=6$,આપણે $\frac{1}{r} = \frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3}$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને $r$ શોધી શકીએ છીએ.
$\frac{1}{r} = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = 1$,તેથી $r=1$.
કિંમતો મૂકતા,$r_1+r_2+r_3-r = 2+3+6-1 = 10$.
આમ,$r_1+r_2+r_3-r = 4R$ થાય છે.
56
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,ધારો કે ખૂણા $A$ ની સામેના બહિર્વૃતની ત્રિજ્યા $r_1$ છે,તેવી જ રીતે $r_2$ ખૂણા $B$ માટે અને $r_3$ ખૂણા $C$ માટે છે. જો $r_1=2, r_2=3, r_3=6$ હોય,તો $(a, b, c)$ શું થાય?
A
$(3, 4, 5)$
B
$(3, 5, 4)$
C
$(5, 4, 3)$
D
$(5, 3, 4)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\triangle ABC$ માં,$r_1=2, r_2=3, r_3=6$.
બહિર્વૃતની ત્રિજ્યાના સૂત્રો: $r_1=\frac{\Delta}{s-a}, r_2=\frac{\Delta}{s-b}, r_3=\frac{\Delta}{s-c}$.
તેથી,$s-a=\frac{\Delta}{2}, s-b=\frac{\Delta}{3}, s-c=\frac{\Delta}{6}$.
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(s-a)+(s-b)+(s-c) = \Delta(\frac{1}{2}+\frac{1}{3}+\frac{1}{6})$.
$3s-(a+b+c) = \Delta(\frac{3+2+1}{6}) = \Delta$.
$a+b+c=2s$ હોવાથી,$3s-2s = \Delta$,એટલે કે $s=\Delta$.
હેરોનનું સૂત્ર વાપરતા: $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$.
$s=\Delta$ અને $(s-a), (s-b), (s-c)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\Delta = \sqrt{\Delta \cdot \frac{\Delta}{2} \cdot \frac{\Delta}{3} \cdot \frac{\Delta}{6}} = \sqrt{\frac{\Delta^4}{36}} = \frac{\Delta^2}{6}$.
$\Delta \neq 0$ હોવાથી,$1 = \frac{\Delta}{6}$,એટલે કે $\Delta = 6$.
તેથી,$s = 6$.
હવે,$s-a = \frac{6}{2} = 3 \Rightarrow a = 6-3 = 3$.
$s-b = \frac{6}{3} = 2 \Rightarrow b = 6-2 = 4$.
$s-c = \frac{6}{6} = 1 \Rightarrow c = 6-1 = 5$.
તેથી,$(a, b, c) = (3, 4, 5)$.
57
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,$\frac{16 R s \Delta \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}}{s-c}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{r_1 r_2}{r_3}$
B
$r_1 r_2 r_3$
C
$r_1+r_2+r_3$
D
$4 r_1 r_2 r_3$

Solution

(D) $\triangle ABC$ માં,બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ છે.
$\sin \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{bc}}$,$\sin \frac{B}{2} = \sqrt{\frac{(s-a)(s-c)}{ac}}$,અને $\cos \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-c)}{ab}}$ છે.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$E = \frac{16 R s \Delta}{s-c} \cdot \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{bc}} \cdot \sqrt{\frac{(s-a)(s-c)}{ac}} \cdot \sqrt{\frac{s(s-c)}{ab}}$
$E = \frac{16 R s \Delta}{s-c} \cdot \frac{(s-c) \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}}{abc}$
$\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$ અને $abc = 4R\Delta$ હોવાથી:
$E = \frac{16 R s \Delta}{s-c} \cdot \frac{(s-c) \Delta}{4R\Delta} = 4s\Delta$.
હવે,$r_1 r_2 r_3 = \frac{\Delta^3}{(s-a)(s-b)(s-c)} = \frac{\Delta^3}{\Delta^2/s} = s\Delta$.
તેથી,$4s\Delta = 4 r_1 r_2 r_3$.
58
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $a: b: c = 4: 5: 6$ હોય,તો પરિત્રિજ્યા અને અંતઃત્રિજ્યા વચ્ચેનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$\frac{16}{7}$
B
$\frac{16}{9}$
C
$\frac{7}{16}$
D
$\frac{11}{7}$

Solution

(A) આપેલ છે $a: b: c = 4: 5: 6$. ધારો કે $a = 4k, b = 5k, c = 6k$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{15k}{2}$.
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \frac{15\sqrt{7}}{4} k^2$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{8}{\sqrt{7}} k$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{\sqrt{7}}{2} k$.
ગુણોત્તર $R: r = \frac{8}{\sqrt{7}} k : \frac{\sqrt{7}}{2} k = \frac{16}{7}$.
Solution diagram
59
DifficultMCQ
જો $I$ એ $\triangle ABC$ નું અંતઃકેન્દ્ર હોય અને $P_1, P_2, P_3$ એ અનુક્રમે $\triangle IBC, \triangle ICA$ અને $\triangle IAB$ ના પરિવૃત્તની ત્રિજ્યાઓ હોય,તો $P_1 P_2 P_3=$
A
$2Rr$
B
$2Rr^2$
C
$2R^2r$
D
$\frac{4R}{r}$

Solution

(C) $\triangle IBC$ માં,$\angle BIC = 90^\circ + \frac{A}{2}$. $\triangle IBC$ ની પરિત્રિજ્યા $P_1 = \frac{a}{2 \sin(\angle BIC)} = \frac{a}{2 \cos(A/2)}$ છે.
તે જ રીતે,$P_2 = \frac{b}{2 \cos(B/2)}$ અને $P_3 = \frac{c}{2 \cos(C/2)}$.
આમ,$P_1 P_2 P_3 = \frac{abc}{8 \cos(A/2) \cos(B/2) \cos(C/2)}$.
$a = 2R \sin A = 4R \sin(A/2) \cos(A/2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$abc = 8R^3 \sin A \sin B \sin C = 8R^3 (8 \sin(A/2) \cos(A/2) \sin(B/2) \cos(B/2) \sin(C/2) \cos(C/2))$.
આ કિંમત મૂકતા,$P_1 P_2 P_3 = \frac{8R^3 (8 \sin(A/2) \cos(A/2) \sin(B/2) \cos(B/2) \sin(C/2) \cos(C/2))}{8 \cos(A/2) \cos(B/2) \cos(C/2)} = 8R^3 \sin(A/2) \sin(B/2) \sin(C/2)$.
$r = 4R \sin(A/2) \sin(B/2) \sin(C/2)$ હોવાથી,$\sin(A/2) \sin(B/2) \sin(C/2) = \frac{r}{4R}$.
તેથી,$P_1 P_2 P_3 = 8R^3 \times \frac{r}{4R} = 2R^2r$.
60
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $b=2, c=\sqrt{3}$ અને $A=30^{\circ}$ હોય,તો તેની અંતઃત્રિજ્યા $r=$
A
$\sqrt{3}-1$
B
$\sqrt{3}+1$
C
$\frac{\sqrt{3}+1}{2}$
D
$\frac{\sqrt{3}-1}{2}$

Solution

(D) કોસાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$a^2 = b^2 + c^2 - 2bc \cos A$.
કિંમતો મૂકતા: $a^2 = 2^2 + (\sqrt{3})^2 - 2(2)(\sqrt{3}) \cos 30^{\circ} = 4 + 3 - 4\sqrt{3} \times \frac{\sqrt{3}}{2} = 7 - 6 = 1$.
તેથી,$a = 1$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} bc \sin A = \frac{1}{2} (2)(\sqrt{3}) \sin 30^{\circ} = \sqrt{3} \times \frac{1}{2} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{1+2+\sqrt{3}}{2} = \frac{3+\sqrt{3}}{2}$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{\sqrt{3}/2}{(3+\sqrt{3})/2} = \frac{\sqrt{3}}{3+\sqrt{3}}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $r = \frac{\sqrt{3}(3-\sqrt{3})}{(3+\sqrt{3})(3-\sqrt{3})} = \frac{3\sqrt{3}-3}{9-3} = \frac{3(\sqrt{3}-1)}{6} = \frac{\sqrt{3}-1}{2}$.
61
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $r_1=3, r_2=10$ અને $r_3=15$ હોય,તો $R=$
A
$5$
B
$12$
C
$\frac{13}{2}$
D
$13$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ અને પરિત્રિજ્યા $R$ વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{r}$ છે,જ્યાં $r$ એ અંતઃત્રિજ્યા છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{r r_1 r_2 r_3}$ છે.
આપેલ છે $r_1=3, r_2=10, r_3=15$.
$\frac{1}{r} = \frac{1}{3} + \frac{1}{10} + \frac{1}{15} = \frac{15}{30} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$r=2$.
હવે,$\Delta = \sqrt{2 \times 3 \times 10 \times 15} = 30$.
સૂત્ર $\Delta = rs$ નો ઉપયોગ કરતા,$30 = 2s \implies s = 15$.
બાજુઓ $a=5, b=12, c=13$ મળે છે.
આ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,પરિત્રિજ્યા $R = \frac{c}{2} = \frac{13}{2}$.
62
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓમાંથી તેના અંતઃવૃત્ત પર દોરેલા સ્પર્શકોની લંબાઈ હોય,તો:
A
$\alpha+\beta+\gamma=\frac{1}{r^2}(\alpha \beta \gamma)$
B
$\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}+\frac{1}{\gamma}=r(\alpha \beta \gamma)$
C
$\alpha+\beta+\gamma=\frac{1}{r}(\alpha \beta \gamma)$
D
$\alpha^2+\beta^2+\gamma^2=\frac{2}{r}(\alpha \beta \gamma)$

Solution

(A) ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ થી અંતઃવૃત્ત પરના સ્પર્શકોની લંબાઈ છે.
તેથી ત્રિકોણની બાજુઓ $a = \beta + \gamma$,$b = \alpha + \gamma$,અને $c = \alpha + \beta$ છે.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \alpha + \beta + \gamma$ છે.
હેરોનનું સૂત્ર વાપરતા,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{(\alpha+\beta+\gamma)(\alpha)(\beta)(\gamma)} = \sqrt{s \alpha \beta \gamma}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s}$ છે.
તેથી,$r^2 = \frac{\Delta^2}{s^2} = \frac{s \alpha \beta \gamma}{s^2} = \frac{\alpha \beta \gamma}{s}$.
$s = \alpha + \beta + \gamma$ મૂકતા,$r^2 = \frac{\alpha \beta \gamma}{\alpha + \beta + \gamma}$.
આમ,$\alpha + \beta + \gamma = \frac{\alpha \beta \gamma}{r^2}$.
Solution diagram
63
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,$r_1+r_2+r_3-r$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$4 R$
B
$2 R$
C
$4 R \sin A$
D
$4 R \cos A$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = 4R \sin \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}$,$r_2 = 4R \cos \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}$,$r_3 = 4R \cos \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$,અને $r = 4R \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$.
આ કિંમતોને $r_1+r_2+r_3-r$ માં મૂકતા:
$= 4R [\sin \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2} + \cos \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2} + \cos \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2} - \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}]$
$= 4R [\cos \frac{C}{2} (\sin \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} + \cos \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2}) + \sin \frac{C}{2} (\cos \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} - \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2})]$
$= 4R [\cos \frac{C}{2} \sin (\frac{A+B}{2}) + \sin \frac{C}{2} \cos (\frac{A+B}{2})]$
કારણ કે $A+B+C = \pi$,તેથી $\frac{A+B}{2} = \frac{\pi}{2} - \frac{C}{2}$.
$= 4R [\cos \frac{C}{2} \sin (\frac{\pi}{2} - \frac{C}{2}) + \sin \frac{C}{2} \cos (\frac{\pi}{2} - \frac{C}{2})]$
$= 4R [\cos \frac{C}{2} \cos \frac{C}{2} + \sin \frac{C}{2} \sin \frac{C}{2}]$
$= 4R [\cos^2 \frac{C}{2} + \sin^2 \frac{C}{2}] = 4R(1) = 4R$.
64
EasyMCQ
$PQR$ એ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેમાં $PQ=PR$ છે. જો $\triangle PQR$ ના પરિવૃત્તની ત્રિજ્યા $PQ$ ની લંબાઈ જેટલી હોય,તો $\angle P=$ ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$120$

Solution

(D) ધારો કે પરિવૃત્તની ત્રિજ્યા $R_c$ છે. આપેલ છે કે $R_c = PQ$. $\triangle PQR$ માં,$PQ = PR$,તેથી $\angle Q = \angle R$.
સાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{PQ}{\sin R} = 2R_c$.
$R_c = PQ$ મૂકતા,આપણને $\frac{PQ}{\sin R} = 2PQ$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $\sin R = \frac{1}{2}$,તેથી $R = 30^{\circ}$.
$\angle Q = \angle R$ હોવાથી,$\angle Q = 30^{\circ}$.
$\triangle PQR$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ છે,તેથી $\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$.
$\angle P + 30^{\circ} + 30^{\circ} = 180^{\circ} \Rightarrow \angle P = 120^{\circ}$.
Solution diagram
65
EasyMCQ
જો $ABC$ એ $BC$ પાયા વાળો સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ હોય,તો $rr_1=$
A
$R^2 \cos^2 A$
B
$\frac{a^2}{2}$
C
$\frac{r}{R}$
D
$R^2 \sin^2 A$

Solution

(D) આપેલ છે કે $r = \frac{\Delta}{s}$ અને $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$.
$rr_1 = \frac{\Delta^2}{s(s-a)} = \frac{s(s-a)(s-b)(s-c)}{s(s-a)} = (s-b)(s-c)$.
ત્રિકોણ $BC$ પાયા સાથે સમદ્વિબાજુ હોવાથી,$b = c$ મળે.
તેથી,$rr_1 = (s-b)^2$.
$2s = a+b+c = a+2b$ હોવાથી,$s-b = \frac{a+2b-2b}{2} = \frac{a}{2}$ મળે.
તેથી,$rr_1 = (\frac{a}{2})^2 = \frac{a^2}{4}$.
સાઇન નિયમ મુજબ,$a = 2R \sin A$,તેથી $rr_1 = \frac{(2R \sin A)^2}{4} = \frac{4R^2 \sin^2 A}{4} = R^2 \sin^2 A$.
Solution diagram
66
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $r r_2 = r_1 r_3$ હોય,તો $\cos 2B =$
A
$-1$
B
$1$
C
$0$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $r r_2 = r_1 r_3$.
સૂત્રો $r = \frac{\Delta}{s}$,$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\left(\frac{\Delta}{s}\right) \left(\frac{\Delta}{s-b}\right) = \left(\frac{\Delta}{s-a}\right) \left(\frac{\Delta}{s-c}\right)$
$\Rightarrow s(s-b) = (s-a)(s-c)$
આ સમીકરણ ઉકેલતા આપણને $B = \frac{\pi}{2}$ મળે છે.
તેથી,$\cos 2B = \cos \pi = -1$.
67
EasyMCQ
જો $d_1, d_2, d_3$ એ $\triangle ABC$ ના ત્રણ બહિરવૃત્તોના વ્યાસ હોય,તો $d_1 d_2 + d_2 d_3 + d_3 d_1 =$
A
$(a+b+c)^2$
B
$ab + bc + ca$
C
$4 \Delta^2$
D
$4s^3$

Solution

(A) બહિરવૃત્તોના વ્યાસ $d_1 = \frac{2\Delta}{s-a}$,$d_2 = \frac{2\Delta}{s-b}$,અને $d_3 = \frac{2\Delta}{s-c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે $d_1 d_2 + d_2 d_3 + d_3 d_1 = \frac{4\Delta^2}{(s-a)(s-b)} + \frac{4\Delta^2}{(s-b)(s-c)} + \frac{4\Delta^2}{(s-c)(s-a)}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$4\Delta^2$ સામાન્ય લેતા,આપણને $4\Delta^2 \left[ \frac{(s-c) + (s-a) + (s-b)}{(s-a)(s-b)(s-c)} \right]$ મળે છે.
કારણ કે $a+b+c = 2s$,અંશ $3s - (a+b+c) = 3s - 2s = s$ થાય છે.
આમ,પદાવલિ $\frac{4\Delta^2 \cdot s}{(s-a)(s-b)(s-c)}$ બને છે.
હેરોનના સૂત્ર મુજબ,$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$,તેથી $(s-a)(s-b)(s-c) = \frac{\Delta^2}{s}$.
આ કિંમત મૂકતા,આપણને $\frac{4\Delta^2 \cdot s}{\Delta^2 / s} = 4s^2 = (2s)^2 = (a+b+c)^2$ મળે છે.
68
EasyMCQ
એક $\triangle ABC$ માં,ધારો કે $a, b, c, s, r, R, I, S, r_1, r_2, r_3$ તેમના સામાન્ય અર્થો દર્શાવે છે. List-$I$ ની વસ્તુઓને List-$II$ ની વસ્તુઓ સાથે જોડો.
List-$I$List-$II$
$A. \tan \frac{A}{2} = \frac{r}{s-a}$$I. (AI) \left( \frac{\sqrt{(s-b)(s-c)}}{bc} \right)$
$B. r$$II. R^2$
$C. (SI)^2 + 2Rr$$III. (4R + r + \sqrt{2}s)(4R + r - \sqrt{2}s)$
$D. r_1^2 + r_2^2 + r_3^2$$IV. \frac{Rr}{S}$
$V. \frac{(s-b)(s-c)}{\Delta}$

સાચી જોડ છે:
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) . $\because \tan \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{s(s-a)}} = \frac{(s-b)(s-c)}{\Delta}$.
વળી,$\frac{r}{s-a} = \frac{\Delta}{s(s-a)} = \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{s(s-a)}} = \frac{(s-b)(s-c)}{\Delta}$.
$\therefore \tan \frac{A}{2} = \frac{r}{s-a} = \frac{(s-b)(s-c)}{\Delta}$. તેથી,$A-V$.
$B$. આકૃતિ પરથી,$r = IF = (AI) \sin \frac{A}{2} = (AI) \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{bc}}$. તેથી,$B-I$.
$C$. $SI$ એ પરિકેન્દ્ર અને અંતઃકેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર છે,જે $SI = \sqrt{R^2 - 2rR}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્ગ કરતા $(SI)^2 = R^2 - 2rR$ મળે,તેથી $(SI)^2 + 2Rr = R^2$. તેથી,$C-II$.
$D$. આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 + r_2 + r_3 = 4R + r$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $r_1^2 + r_2^2 + r_3^2 = (4R + r)^2 - 2(r_1r_2 + r_2r_3 + r_3r_1)$.
$r_1r_2 + r_2r_3 + r_3r_1 = s^2$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $r_1^2 + r_2^2 + r_3^2 = (4R + r)^2 - 2s^2 = (4R + r + \sqrt{2}s)(4R + r - \sqrt{2}s)$ મળે છે. તેથી,$D-III$.
Solution diagram
69
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $2R + r = r_2$ હોય,તો $\angle B$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) આપણને $2R + r = r_2$ સંબંધ આપેલ છે.
પરિ ત્રિજ્યા $R$,અંતઃ ત્રિજ્યા $r$ અને બહિઃ ત્રિજ્યા $r_2$ ના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$r_2 - r = 4R \sin \frac{B}{2} \cos \frac{A}{2} \cos \frac{C}{2} - 4R \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$
$r_2 - r = 4R \sin \frac{B}{2} [\cos \frac{A}{2} \cos \frac{C}{2} - \sin \frac{A}{2} \sin \frac{C}{2}]$
$r_2 - r = 4R \sin \frac{B}{2} \cos(\frac{A+C}{2})$
કારણ કે $A+B+C = \pi$,તેથી $\frac{A+C}{2} = \frac{\pi}{2} - \frac{B}{2}$,એટલે કે $\cos(\frac{A+C}{2}) = \sin \frac{B}{2}$.
આમ,$r_2 - r = 4R \sin^2 \frac{B}{2}$.
આપેલ છે કે $2R = r_2 - r$,તેથી $2R = 4R \sin^2 \frac{B}{2}$.
$2R$ વડે ભાગતા,$1 = 2 \sin^2 \frac{B}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $\sin^2 \frac{B}{2} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\sin \frac{B}{2} = \frac{1}{\sqrt{2}} = \sin \frac{\pi}{4}$.
આથી $\frac{B}{2} = \frac{\pi}{4}$,એટલે કે $B = \frac{\pi}{2}$.
70
EasyMCQ
$\frac{1}{r^2}+\frac{1}{r_1^2}+\frac{1}{r_2^2}+\frac{1}{r_3^2}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{a^2+b^2+c^2}{\Delta}$
B
$\frac{a^2+b^2+c^2}{\Delta^2}$
C
$\frac{\Delta^2}{a^2+b^2+c^2}$
D
$\frac{\Delta}{a^2+b^2+c^2}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $r = \frac{\Delta}{s}$,$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{1}{r^2} + \frac{1}{r_1^2} + \frac{1}{r_2^2} + \frac{1}{r_3^2} = \frac{s^2}{\Delta^2} + \frac{(s-a)^2}{\Delta^2} + \frac{(s-b)^2}{\Delta^2} + \frac{(s-c)^2}{\Delta^2}$
$= \frac{s^2 + (s-a)^2 + (s-b)^2 + (s-c)^2}{\Delta^2}$
$= \frac{s^2 + (s^2 - 2as + a^2) + (s^2 - 2bs + b^2) + (s^2 - 2cs + c^2)}{\Delta^2}$
$= \frac{4s^2 - 2s(a+b+c) + a^2+b^2+c^2}{\Delta^2}$
કારણ કે $a+b+c = 2s$,તેથી:
$= \frac{4s^2 - 2s(2s) + a^2+b^2+c^2}{\Delta^2}$
$= \frac{4s^2 - 4s^2 + a^2+b^2+c^2}{\Delta^2}$
$= \frac{a^2+b^2+c^2}{\Delta^2}$
71
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,સામાન્ય સંકેતો સાથે,નીચે આપેલા બે વિધાનોનું અવલોકન કરો :
$(I)$ $r r_1 r_2 r_3 = \Delta^2$
$(II)$ $r_1 r_2 + r_2 r_3 + r_3 r_1 = s^2$
નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$I$ અને $II$ બંને સાચા છે
B
$I$ સાચું છે,$II$ ખોટું છે
C
$I$ ખોટું છે,$II$ સાચું છે
D
$I$ અને $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(A) ત્રિકોણ $\triangle ABC$ માં,નીચેના પ્રમાણિત નિત્યસમ સાચા છે:
$1$. અંતઃત્રિજ્યા $r$ અને બહિરત્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ નો ગુણાકાર $r r_1 r_2 r_3 = \Delta^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે.
$2$. બહિરત્રિજ્યાઓના બે-બેના ગુણાકારનો સરવાળો $r_1 r_2 + r_2 r_3 + r_3 r_1 = s^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $s$ એ ત્રિકોણની અર્ધ-પરિમિતિ છે.
આથી,બંને વિધાનો $(I)$ અને $(II)$ સાચા છે.
72
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,નીચેનામાંથી કયા સૂત્રો સાચા છે?
$I. r = 4R \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$
$II. r_1 = (s-a) \tan \frac{A}{2}$
$III. r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$
A
માત્ર $I$ અને $II$
B
માત્ર $II$ અને $III$
C
માત્ર $I$ અને $III$
D
$I, II$ અને $III$

Solution

(D) $I$. આપણે જાણીએ છીએ કે $r = 4R \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$ એ ત્રિકોણની અંતઃત્રિજ્યા માટેનું પ્રમાણિત સૂત્ર છે.
$II$. આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = (s-a) \tan \frac{A}{2}$ એ શિરોબિંદુ $A$ ની સામેની બહિઃત્રિજ્યા $r_1$ માટેનું પ્રમાણિત સૂત્ર છે.
$III$. આપણે જાણીએ છીએ કે $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ એ શિરોબિંદુ $C$ ની સામેની બહિઃત્રિજ્યા $r_3$ માટેનું પ્રમાણિત સૂત્ર છે.
આમ,ત્રણેય વિધાનો સાચા છે.
73
DifficultMCQ
જો $\triangle ABC$ માં $A$ આગળ કાટખૂણો હોય,તો $r_2+r_3$ કોના બરાબર થાય?
A
$r_1-r$
B
$r_1+r$
C
$r-r_1$
D
$R$

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ માં,બહિઃત્રિજ્યાઓ $r_1 = s \tan(A/2)$,$r_2 = s \tan(B/2)$,અને $r_3 = s \tan(C/2)$ છે,અને અંતઃત્રિજ્યા $r = (s-a) \tan(A/2)$ છે.
આપેલ છે કે $\angle A = 90^{\circ}$,તેથી $A/2 = 45^{\circ}$.
આથી,$r_1 = s \tan(45^{\circ}) = s$.
તેમજ,$r = (s-a) \tan(45^{\circ}) = s-a$.
તેથી,$r_1 - r = s - (s-a) = a$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,કર્ણ $a = 2R$,જ્યાં $R$ એ પરિત્રિજ્યા છે.
આમ,$r_2+r_3 = r_1-r$ થાય છે.
74
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$(r_2+r_3) \operatorname{cosec}^2\left(\frac{A}{2}\right) =$
A
$4R \cot \left(\frac{A}{2}\right)$
B
$2R \cot^2 \left(\frac{A}{2}\right)$
C
$\frac{4R}{\tan^2 \left(\frac{A}{2}\right)}$
D
$\frac{2R}{\tan \left(\frac{A}{2}\right)}$

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ માં,બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_2 = s \tan \left(\frac{B}{2}\right)$ અને $r_3 = s \tan \left(\frac{C}{2}\right)$ છે.
$r_2 + r_3 = a \cot \left(\frac{A}{2}\right)$ થાય છે.
સાઇનના નિયમ મુજબ,$a = 4R \sin \left(\frac{A}{2}\right) \cos \left(\frac{A}{2}\right)$ છે.
તેથી,$(r_2 + r_3) \operatorname{cosec}^2 \left(\frac{A}{2}\right) = 4R \sin \left(\frac{A}{2}\right) \cos \left(\frac{A}{2}\right) \cdot \frac{1}{\sin^2 \left(\frac{A}{2}\right)} = 4R \cot \left(\frac{A}{2}\right)$.
75
MediumMCQ
ધારો કે $ABC$ એ $B$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો ત્રિકોણ છે. જો $a = 13$ અને $c = 84$ હોય,તો $r + R = $
A
$42.5$
B
$169$
C
$98$
D
$48.5$

Solution

(D) આગળ કાટખૂણો ધરાવતા ત્રિકોણ $ABC$ માં,બાજુઓ $a$ ($A$ ની સામે),$c$ ($C$ ની સામે),અને $b$ (કર્ણ,$B$ ની સામે) છે.
આપેલ છે કે $a = 13$ અને $c = 84$.
કર્ણ $b = \sqrt{a^2 + c^2} = \sqrt{13^2 + 84^2} = \sqrt{169 + 7056} = \sqrt{7225} = 85$.
કાટકોણ ત્રિકોણની અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{a + c - b}{2} = \frac{13 + 84 - 85}{2} = \frac{12}{2} = 6$.
કાટકોણ ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા $R = \frac{b}{2} = \frac{85}{2} = 42.5$.
તેથી,$r + R = 6 + 42.5 = 48.5$.
76
MediumMCQ
જો ત્રિકોણ $ABC$ ના ખૂણા $A$ નો દ્વિભાજક તેના પરિવર્તુળને $E$ બિંદુએ અને સામેની બાજુ $BC$ ને $D$ બિંદુએ મળે,તો $DE \cos \frac{A}{2} = $
A
$\frac{a^2}{2(b+c)}$
B
$\frac{b^2}{c+a}$
C
$\frac{a}{b+c}$
D
$\frac{2a}{a+b+c}$

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ માં,$AD$ એ $\angle A$ નો દ્વિભાજક છે.
સમાન વૃત્તખંડના ખૂણાઓ સમાન હોવાથી,$\triangle ABD \sim \triangle AEC$ થાય છે.
આથી,$\frac{AD}{AE} = \frac{c}{b}$ મળે છે.
$DE = AE - AD$ હોવાથી,સાદુરૂપ આપતા $DE \cos \frac{A}{2} = \frac{a^2}{2(b+c)}$ મળે છે.
77
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$a=5, b=4$ અને $\tan \frac{C}{2}=\sqrt{\frac{7}{9}}$ હોય,તો તેની અંતઃત્રિજ્યા $r=$
A
$\frac{\sqrt{7}}{2}$
B
$2 \sqrt{7}$
C
$\frac{9}{\sqrt{7}}$
D
$\frac{4}{\sqrt{7}}$

Solution

(A) આપેલ છે $\tan \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{7}{9}} = \frac{\sqrt{7}}{3}$.
સૂત્ર $\tan \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{(s-a)(s-b)}{s(s-c)}}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\tan^2 \frac{C}{2} = \frac{(s-a)(s-b)}{s(s-c)} = \frac{7}{9}$.
અહીં $a=5, b=4$ છે,તેથી $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{9+c}{2}$.
તેથી $s-a = \frac{c-1}{2}$ અને $s-b = \frac{c+1}{2}$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{(\frac{c-1}{2})(\frac{c+1}{2})}{s(s-c)} = \frac{c^2-1}{4s(s-c)} = \frac{7}{9}$.
ક્ષેત્રફળના સૂત્ર $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$ પરથી,$r = \frac{\Delta}{s} = \sqrt{\frac{(s-a)(s-b)(s-c)}{s}}$.
$\tan \frac{C}{2} = \frac{r}{s-c}$ પરથી,$r = (s-c) \tan \frac{C}{2}$.
ગણતરી કરતા $c=6$ મળે છે. તેથી $s = \frac{5+4+6}{2} = 7.5$.
$r = (s-c) \tan \frac{C}{2} = (7.5 - 6) \times \frac{\sqrt{7}}{3} = 1.5 \times \frac{\sqrt{7}}{3} = \frac{3}{2} \times \frac{\sqrt{7}}{3} = \frac{\sqrt{7}}{2}$.
78
MediumMCQ
જો સમીકરણ $x^3-11x^2+36x-36=0$ ના બીજ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બહિઃત્રિજ્યાઓ (ex-radii) હોય,તો ત્રિકોણ $ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$24$
B
$18$
C
$12$
D
$9$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^3-11x^2+36x-36=0$ છે.
ઘાત સમીકરણના અવયવો પાડતા,$(x-2)(x-3)(x-6)=0$ મળે છે.
આમ,બહિઃત્રિજ્યાઓ $r_1=2, r_2=3, r_3=6$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{r} = \frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = 1$.
$r = \frac{\Delta}{s} = 1$ હોવાથી,$\Delta = s$ મળે.
$r_1 = \frac{s}{s-a} = 2$ નો ઉપયોગ કરતા,$s = 2s - 2a$,તેથી $2a = s$.
$r_2 = \frac{s}{s-b} = 3$ નો ઉપયોગ કરતા,$s = 3s - 3b$,તેથી $3b = 2s$.
$r_3 = \frac{s}{s-c} = 6$ નો ઉપયોગ કરતા,$s = 6s - 6c$,તેથી $6c = 5s$.
$s = \frac{a+b+c}{2}$ હોવાથી,$2s = a+b+c$.
$a = \frac{s}{2}, b = \frac{2s}{3}, c = \frac{5s}{6}$ ને $a+b+c = 2s$ માં મૂકતા:
$\frac{s}{2} + \frac{2s}{3} + \frac{5s}{6} = \frac{3s+4s+5s}{6} = \frac{12s}{6} = 2s$.
આ કોઈપણ $s$ માટે સાચું છે. પરિમિતિ $2s$ શોધવા માટે,$\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = s$ નો ઉપયોગ કરીએ.
$\sqrt{s(s-\frac{s}{2})(s-\frac{2s}{3})(s-\frac{5s}{6})} = s$ $\Rightarrow \sqrt{s(\frac{s}{2})(\frac{s}{3})(\frac{s}{6})} = s$ $\Rightarrow \sqrt{\frac{s^4}{36}} = s$ $\Rightarrow \frac{s^2}{6} = s$.
$s \neq 0$ હોવાથી,$s = 6$.
તેથી,પરિમિતિ $2s = 2(6) = 12$ થાય.
79
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $a=7, b=8$ અને $c=9$ હોય,તો $\frac{1}{r_1^2}+\frac{1}{r_2^2}+\frac{1}{r_3^2}=$
A
$\frac{97}{360}$
B
$\frac{5}{72}$
C
$\frac{169}{360}$
D
$\frac{67}{72}$

Solution

(B) આપેલ છે $a=7, b=8, c=9$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{7+8+9}{2} = 12$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{12(12-7)(12-8)(12-9)} = \sqrt{12 \times 5 \times 4 \times 3} = \sqrt{720} = 12\sqrt{5}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}, r_2 = \frac{\Delta}{s-b}, r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$.
તેથી,$\frac{1}{r_1^2}+\frac{1}{r_2^2}+\frac{1}{r_3^2} = \frac{(s-a)^2+(s-b)^2+(s-c)^2}{\Delta^2}$.
કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{(12-7)^2+(12-8)^2+(12-9)^2}{720} = \frac{5^2+4^2+3^2}{720} = \frac{25+16+9}{720} = \frac{50}{720} = \frac{5}{72}$.
80
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $b=6, c=7$ અને $\tan \frac{A}{2}=\frac{1}{\sqrt{6}}$ હોય,તો $\triangle ABC$ ની અંતઃત્રિજ્યા શોધો.
A
$\sqrt{\frac{2}{3}}$
B
$\frac{2 \sqrt{6}}{9}$
C
$\frac{\sqrt{2}}{9}$
D
$\frac{2 \sqrt{6}}{3}$

Solution

(D) આપેલ છે $b=6, c=7$ અને $\tan \frac{A}{2}=\frac{1}{\sqrt{6}}$.
સૂત્ર $\cos A = \frac{1-\tan^2(A/2)}{1+\tan^2(A/2)}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos A = \frac{1-1/6}{1+1/6} = \frac{5/6}{7/6} = \frac{5}{7}$.
કોસાઇન નિયમ $\cos A = \frac{b^2+c^2-a^2}{2bc}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{5}{7} = \frac{6^2+7^2-a^2}{2 \times 6 \times 7} = \frac{36+49-a^2}{84}$.
$60 = 85 - a^2$ $\Rightarrow a^2 = 25$ $\Rightarrow a=5$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{5+6+7}{2} = 9$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = (s-a) \tan \frac{A}{2}$.
$r = (9-5) \times \frac{1}{\sqrt{6}} = \frac{4}{\sqrt{6}} = \frac{4\sqrt{6}}{6} = \frac{2\sqrt{6}}{3}$.
81
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $a : b : c = 4 : 5 : 6$ હોય,તો તેના પરિત્રિજ્યા અને અંતઃત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$16 : 7$
B
$25 : 11$
C
$5 : 4$
D
$9 : 5$

Solution

(A) આપેલ છે $a : b : c = 4 : 5 : 6$. ધારો કે $a = 4k, b = 5k, c = 6k$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{15k}{2}$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{\frac{15k}{2}(\frac{7k}{2})(\frac{5k}{2})(\frac{3k}{2})} = \frac{15\sqrt{7}k^2}{4}$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{120k^3}{4 \times \frac{15\sqrt{7}k^2}{4}} = \frac{8k}{\sqrt{7}}$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{15\sqrt{7}k^2}{4} \times \frac{2}{15k} = \frac{\sqrt{7}k}{2}$.
ગુણોત્તર $\frac{R}{r} = \frac{8k}{\sqrt{7}} \times \frac{2}{\sqrt{7}k} = \frac{16}{7}$.
82
MediumMCQ
ધારો કે $A$ એ અંતઃવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ છે અને $A_1, A_2, A_3$ એ ત્રિકોણના બહિર્વર્તુળોના ક્ષેત્રફળો છે. જો $A_1=4, A_2=9, A_3=16$ હોય,તો $A=$
A
$81$
B
$\frac{61}{169}$
C
$\frac{144}{61}$
D
$\frac{144}{169}$

Solution

(D) વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આપેલ બહિર્વર્તુળોના ક્ષેત્રફળ $A_1, A_2, A_3$ અનુક્રમે $4, 9, 16$ છે,તેથી:
$\pi r_1^2 = 4 \Rightarrow r_1 = \frac{2}{\sqrt{\pi}}$
$\pi r_2^2 = 9 \Rightarrow r_2 = \frac{3}{\sqrt{\pi}}$
$\pi r_3^2 = 16 \Rightarrow r_3 = \frac{4}{\sqrt{\pi}}$
અંતઃત્રિજ્યા $r$ અને બહિર્ત્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{1}{r} = \frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{1}{r} = \frac{\sqrt{\pi}}{2} + \frac{\sqrt{\pi}}{3} + \frac{\sqrt{\pi}}{4} = \sqrt{\pi} \left( \frac{6+4+3}{12} \right) = \frac{13\sqrt{\pi}}{12}$.
તેથી,$r = \frac{12}{13\sqrt{\pi}}$.
અંતઃવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \pi \left( \frac{12}{13\sqrt{\pi}} \right)^2 = \pi \left( \frac{144}{169\pi} \right) = \frac{144}{169}$.
83
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $a=7, b=10, c=11$ હોય,તો $\frac{R}{r}=$
A
$14$
B
$77$
C
$\frac{24}{11}$
D
$\frac{55}{24}$

Solution

(D) પ્રથમ,અર્ધ-પરિમિતિ $S$ ની ગણતરી કરો:
$S = \frac{7+10+11}{2} = 14$
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ક્ષેત્રફળ $\Delta$ શોધો:
$\Delta = \sqrt{14(14-7)(14-10)(14-11)} = \sqrt{14 \times 7 \times 4 \times 3} = 14\sqrt{6}$
આપણી પાસે સૂત્રો છે $R = \frac{abc}{4\Delta}$ અને $r = \frac{\Delta}{S}$.
તેથી,$\frac{R}{r} = \frac{abc \times S}{4\Delta^2}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{R}{r} = \frac{7 \times 10 \times 11 \times 14}{4 \times 1176} = \frac{55}{24}$.
84
EasyMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,સામાન્ય સંકેતો સાથે,જો $a=12, b=16, c=20$ હોય,તો $\angle C, \angle B, \angle A$ ના ક્રમમાં ખૂણાઓની સામેના ત્રિકોણની બહિઃત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$3: 4: 5$
B
$6: 3: 2$
C
$12: 7: 5$
D
$2: 3: 5$

Solution

(B) આપેલ ત્રિકોણની બાજુઓ $a=12, b=16, c=20$ છે.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{12+16+20}{2} = 24$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{24(12)(8)(4)} = 96$.
બહિઃત્રિજ્યાઓ $r_A = \frac{\Delta}{s-a}, r_B = \frac{\Delta}{s-b}, r_C = \frac{\Delta}{s-c}$ છે.
$r_C = \frac{96}{4} = 24, r_B = \frac{96}{8} = 12, r_A = \frac{96}{12} = 8$.
ગુણોત્તર $r_C : r_B : r_A = 24 : 12 : 8 = 6 : 3 : 2$.
85
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $a:b:c = 4:5:6$ હોય,તો $\frac{1}{4R}[r_1+r_2+r_3] =$
A
$\frac{71}{64}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{81}{84}$
D
$\frac{7}{9}$

Solution

(A) આપેલ છે,$a:b:c = 4:5:6$. ધારો કે $a=4x, b=5x, c=6x$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{4x+5x+6x}{2} = \frac{15x}{2}$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{\frac{15x}{2} \cdot \frac{7x}{2} \cdot \frac{5x}{2} \cdot \frac{3x}{2}} = \frac{15x^2\sqrt{7}}{4}$.
પરિવૃત ત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{4x \cdot 5x \cdot 6x}{4 \cdot \frac{15x^2\sqrt{7}}{4}} = \frac{8x}{\sqrt{7}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1+r_2+r_3 = 4R+r$. વળી,$r = \frac{\Delta}{s} = \frac{15x^2\sqrt{7}/4}{15x/2} = \frac{\sqrt{7}x}{2}$.
તેથી,$r_1+r_2+r_3 = 4R + \frac{\sqrt{7}x}{2} = 4(\frac{8x}{\sqrt{7}}) + \frac{\sqrt{7}x}{2} = \frac{32x}{\sqrt{7}} + \frac{\sqrt{7}x}{2} = \frac{64x+7x}{2\sqrt{7}} = \frac{71x}{2\sqrt{7}}$.
અંતે,$\frac{1}{4R}[r_1+r_2+r_3] = \frac{1}{4(8x/\sqrt{7})} \cdot \frac{71x}{2\sqrt{7}} = \frac{\sqrt{7}}{32x} \cdot \frac{71x}{2\sqrt{7}} = \frac{71}{64}$.
86
MediumMCQ
જો $a, b, c$ એ $\Delta ABC$ ની બાજુઓ હોય અને બહિર્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ અનુક્રમે $12, 6, 4$ હોય,તો $a+2b+3c=$
A
$24$
B
$44$
C
$30$
D
$54$

Solution

(B) આપેલ છે: $r_1=12, r_2=6, r_3=4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}, r_2 = \frac{\Delta}{s-b}, r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$.
તેથી,$s-a = \frac{\Delta}{12}, s-b = \frac{\Delta}{6}, s-c = \frac{\Delta}{4}$.
આનો સરવાળો કરતા,$(s-a)+(s-b)+(s-c) = 3s-(a+b+c) = s = \Delta(\frac{1}{12} + \frac{1}{6} + \frac{1}{4}) = \Delta(\frac{1+2+3}{12}) = \frac{6\Delta}{12} = \frac{\Delta}{2}$.
તેથી,$\Delta = 2s$.
હવે,$s-a = \frac{2s}{12} = \frac{s}{6} \Rightarrow a = s - \frac{s}{6} = \frac{5s}{6}$.
$s-b = \frac{2s}{6} = \frac{s}{3} \Rightarrow b = s - \frac{s}{3} = \frac{2s}{3}$.
$s-c = \frac{2s}{4} = \frac{s}{2} \Rightarrow c = s - \frac{s}{2} = \frac{s}{2}$.
$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$ નો ઉપયોગ કરતા,$(2s)^2 = s(\frac{s}{6})(\frac{s}{3})(\frac{s}{2})$.
$4s^2 = \frac{s^4}{36}$ $\Rightarrow s^2 = 144$ $\Rightarrow s = 12$.
તેથી $a = \frac{5 \times 12}{6} = 10, b = \frac{2 \times 12}{3} = 8, c = \frac{12}{2} = 6$.
તેથી,$a+2b+3c = 10 + 2(8) + 3(6) = 10 + 16 + 18 = 44$.
87
EasyMCQ
સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ માં,$r : R : r_1$ નો ગુણોત્તર શું છે?
A
$1 : 2 : 3$
B
$1 : 3 : 1$
C
$1 : 2 : 2$
D
$2 : 1 : 3$

Solution

(A) સમબાજુ ત્રિકોણમાં,ધારો કે બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
તેથી,અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{3a}{2}$ અને ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{\sqrt{3}}{4} a^2$ છે.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{a}{2\sqrt{3}}$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{a}{\sqrt{3}}$.
બહિર ત્રિજ્યા $r_1 = \frac{\Delta}{s-a} = \frac{\sqrt{3}}{2} a$.
હવે,ગુણોત્તર $r : R : r_1 = \frac{a}{2\sqrt{3}} : \frac{a}{\sqrt{3}} : \frac{\sqrt{3}a}{2} = 1 : 2 : 3$.
88
EasyMCQ
જો ત્રિકોણની બાજુઓ $3$,$4$ અને $5$ હોય,તો ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$2$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(C) ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા એ ત્રિકોણના તમામ શિરોબિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળની ત્રિજ્યા છે.
આપેલ ત્રિકોણની બાજુઓ $3$,$4$ અને $5$ છે.
અહીં $3^2 + 4^2 = 9 + 16 = 25 = 5^2$ હોવાથી,આ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ માટે,પરિત્રિજ્યા $R$ એ કર્ણની અડધી હોય છે.
અહીં કર્ણ સૌથી મોટી બાજુ $5$ છે.
તેથી,પરિત્રિજ્યા $R = \frac{\text{કર્ણ}}{2} = \frac{5}{2}$.
Solution diagram
89
MediumMCQ
એક $\triangle ABC$ માં,$r_1, r_2$ અને $r_3$ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ની સામેના બહિરવૃત્તોની ત્રિજ્યા દર્શાવે છે અને $r$ એ અંતઃવૃત્તની ત્રિજ્યા દર્શાવે છે. જો $p_1, p_2$ અને $p_3$ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ માંથી ત્રિકોણના વેધ હોય,તો $\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right)^2$ બરાબર શું થાય?
A
$\left(\frac{1}{r_1}+\frac{1}{r_2}+\frac{1}{r_3}\right)^2 r^2$
B
$\frac{1}{r}\left(\frac{1}{r_1}+\frac{1}{r_2}+\frac{1}{r_3}\right)$
C
$\left(\frac{r}{r_1}+\frac{r}{r_2}+\frac{r}{r_3}\right)^2$
D
$r r_1+r r_2+r r_3$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} a p_1 = \frac{1}{2} b p_2 = \frac{1}{2} c p_3$ છે.
તેથી,$\frac{1}{p_1} = \frac{a}{2\Delta}$,$\frac{1}{p_2} = \frac{b}{2\Delta}$,અને $\frac{1}{p_3} = \frac{c}{2\Delta}$ થાય.
તેથી,$\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right) = \frac{a+b+c}{2\Delta} = \frac{2s}{2\Delta} = \frac{s}{\Delta} = \frac{1}{r}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right)^2 = \frac{1}{r^2}$ મળે છે.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{r}$ થાય.
તેથી,$\frac{1}{r^2} = \frac{1}{r} \left(\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3}\right)$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
90
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $a:b:c = 4:5:6$ હોય,તો તેના પરિત્રિજ્યા અને અંતઃત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$16:7$
B
$7:16$
C
$4:5$
D
$5:4$

Solution

(A) આપેલ છે $a=4k, b=5k, c=6k$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{15k}{2}$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{\frac{15k}{2} \times \frac{7k}{2} \times \frac{5k}{2} \times \frac{3k}{2}} = \frac{15k^2\sqrt{7}}{4}$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{4k \times 5k \times 6k}{4 \times \frac{15k^2\sqrt{7}}{4}} = \frac{120k^3}{15k^2\sqrt{7}} = \frac{8k}{\sqrt{7}}$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{15k^2\sqrt{7}}{4} \times \frac{2}{15k} = \frac{k\sqrt{7}}{2}$.
ગુણોત્તર $\frac{R}{r} = \frac{8k}{\sqrt{7}} \times \frac{2}{k\sqrt{7}} = \frac{16}{7}$.
91
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,$\frac{\Delta^2}{a^2+b^2+c^2}\left(\frac{1}{r_1^2}+\frac{1}{r_2^2}+\frac{1}{r_3^2}+\frac{1}{r^2}\right) = $
A
$0$
B
$1$
C
$\Delta$
D
$S$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,$r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$,અને $r = \frac{\Delta}{s}$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\Delta^2}{a^2+b^2+c^2}\left(\frac{(s-a)^2}{\Delta^2}+\frac{(s-b)^2}{\Delta^2}+\frac{(s-c)^2}{\Delta^2}+\frac{s^2}{\Delta^2}\right)$
$= \frac{1}{a^2+b^2+c^2}\left[(s-a)^2+(s-b)^2+(s-c)^2+s^2\right]$
$s = \frac{a+b+c}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{a^2+b^2+c^2}\left[\left(\frac{b+c-a}{2}\right)^2+\left(\frac{a+c-b}{2}\right)^2+\left(\frac{a+b-c}{2}\right)^2+\left(\frac{a+b+c}{2}\right)^2\right]$
$= \frac{1}{a^2+b^2+c^2} \cdot \frac{1}{4} \left[(b+c-a)^2 + (a+c-b)^2 + (a+b-c)^2 + (a+b+c)^2\right]$
વર્ગોનું વિસ્તરણ કરતા,બધા વધારાના પદો ઉડી જશે:
$= \frac{1}{4(a^2+b^2+c^2)} \left[4(a^2+b^2+c^2)\right] = 1$.
92
Difficult
ત્રિકોણ $ABC$ ને અનુરૂપ,List-$I$ માં આપેલી વસ્તુઓને List-$II$ માં આપેલી વસ્તુઓ સાથે જોડો.
List-$I$List-$II$
$(A)$ $rr_2 = r_1r_3$$(I)$ $\angle A = 90^{\circ}$
$(B)$ $r_1 + r_2 = r_3 - r$$(II)$ $b^2 = c^2 + a^2$
$(C)$ $r_1 = r + 2R$$(III)$ $\angle C = 90^{\circ}$
$(IV)$ $\angle B = 120^{\circ}$

સાચી જોડ છે:
Question diagram

Solution

(A-II, B-III, C-I) $\triangle ABC$ માં,આપણે બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,$r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ અને અંતઃ ત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s}$ માટેના પ્રમાણિત સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$(A)$ આપેલ છે $rr_2 = r_1r_3$:
$\frac{\Delta}{s} \cdot \frac{\Delta}{s-b} = \frac{\Delta}{s-a} \cdot \frac{\Delta}{s-c}$
$\Rightarrow (s-a)(s-c) = s(s-b)$
$\Rightarrow s^2 - s(a+c) + ac = s^2 - sb$
કારણ કે $a+c = 2s-b$,તેથી $s^2 - s(2s-b) + ac = s^2 - sb$
$\Rightarrow -s^2 + 2sb + ac = 0$. આ $b^2 = a^2 + c^2$ માં પરિણમે છે,જેનો અર્થ છે $\angle B = 90^{\circ}$. આમ,$(A)$ $\rightarrow$ $(II)$.
$(B)$ આપેલ છે $r_1 + r_2 = r_3 - r$:
$\frac{\Delta}{s-a} + \frac{\Delta}{s-b} = \frac{\Delta}{s-c} - \frac{\Delta}{s}$
$\frac{s-b+s-a}{(s-a)(s-b)} = \frac{s-(s-c)}{s(s-c)}$
$\frac{c}{(s-a)(s-b)} = \frac{c}{s(s-c)}$
$\Rightarrow s(s-c) = (s-a)(s-b)$
$\Rightarrow s^2 - sc = s^2 - s(a+b) + ab$
$\Rightarrow s(a+b-c) = ab$
કારણ કે $a+b-c = 2(s-c)$,આ $\angle C = 90^{\circ}$ તરફ દોરી જાય છે. આમ,$(B)$ $\rightarrow$ $(III)$.
$(C)$ આપેલ છે $r_1 = r + 2R$:
$r_1 - r = 4R \sin^2(A/2)$ અને $r_1+r_2+r_3-r = 4R$ નો ઉપયોગ કરીને,આ વિશિષ્ટ નિત્યસમ $r_1 = r + 2R$ એ $\angle A = 90^{\circ}$ ને અનુરૂપ છે તેમ જાણીતું છે. આમ,$(C)$ $\rightarrow$ $(I)$.
93
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,$r_1+r_2+r_3$ ની કિંમત શોધો.
A
$4R$
B
$4R+r$
C
$4R-r$
D
$4R+s^2$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણની બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેમનો સરવાળો કરતા,$r_1+r_2+r_3 = \Delta \left( \frac{1}{s-a} + \frac{1}{s-b} + \frac{1}{s-c} \right)$ મળે છે.
ગુણધર્મ $r_1+r_2+r_3 = 4R+r$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $R$ એ પરિત્રિજ્યા છે અને $r$ એ અંતઃત્રિજ્યા છે,પરિણામ $4R+r$ મળે છે.
94
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $a: b: c = 4: 5: 6$ હોય,તો તેના પરિવૃત્તની ત્રિજ્યા અને અંતઃવૃત્તની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$16: 7$
B
$12: 7$
C
$15: 8$
D
$16: 9$

Solution

(A) આપેલ છે $a: b: c = 4: 5: 6$. ધારો કે $a = 4x, b = 5x, c = 6x$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{15x}{2}$.
પરિવૃત્તની ત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta}$ અને અંતઃવૃત્તની ત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s}$,જ્યાં $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$.
ગુણોત્તર $\frac{R}{r} = \frac{abc}{4(s-a)(s-b)(s-c)}$.
કિંમતો મૂકતા:
$(s-a) = \frac{7x}{2}, (s-b) = \frac{5x}{2}, (s-c) = \frac{3x}{2}$.
$\frac{R}{r} = \frac{(4x)(5x)(6x)}{4(\frac{7x}{2})(\frac{5x}{2})(\frac{3x}{2})} = \frac{120x^3}{\frac{105x^3}{2}} = \frac{16}{7}$.
આમ,ગુણોત્તર $R: r = 16: 7$ છે.
95
MediumMCQ
જો $\triangle ABC$ માં,$AD$,$BE$ અને $CF$ વેધ (altitudes) હોય અને $R$ એ $\triangle ABC$ ની પરિત્રિજ્યા (circumradius) હોય,તો $\triangle DEF$ ના પરિવર્તુળની ત્રિજ્યા શોધો.
A
$\frac{R}{2}$
B
$\frac{2R}{3}$
C
$\frac{R}{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $\triangle DEF$ ની પરિત્રિજ્યા $R'$ છે.
$\triangle ABC$ માં,પેડલ ત્રિકોણ $\triangle DEF$ ના ખૂણાઓ $\angle FDE = 180^{\circ} - 2A$,$\angle DEF = 180^{\circ} - 2B$ અને $\angle EFD = 180^{\circ} - 2C$ છે.
પેડલ ત્રિકોણની બાજુ $EF$ ની લંબાઈ $EF = R \sin 2A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\triangle DEF$ માં સાઈન નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$2R' = \frac{EF}{\sin(\angle FDE)}$.
કિંમતો મૂકતા,$2R' = \frac{R \sin 2A}{\sin(180^{\circ} - 2A)} = \frac{R \sin 2A}{\sin 2A} = R$.
તેથી,$R' = \frac{R}{2}$.
Solution diagram
96
DifficultMCQ
એક $\Delta ABC$ માં,જો $\angle C = 90^{\circ}$ હોય,$r$ અને $R$ એ અનુક્રમે $\Delta ABC$ ની અંતઃત્રિજ્યા (inradius) અને પરિત્રિજ્યા (circumradius) હોય,તો $2(r+R)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$b+c$
B
$c+a$
C
$a+b$
D
$a+b+c$

Solution

(C) કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં જ્યાં $\angle C = 90^{\circ}$ છે,અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{a+b-c}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે $\angle C = 90^{\circ}$ છે,કર્ણ $c$ એ પરિવર્તુળનો વ્યાસ છે,તેથી પરિત્રિજ્યા $R = \frac{c}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $2R = c$.
હવે,પદ $2(r+R) = 2r + 2R$ ધ્યાનમાં લો.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $2(\frac{a+b-c}{2}) + c$.
$= (a+b-c) + c = a+b$.
તેથી,$2(r+R) = a+b$.
Solution diagram
97
MediumMCQ
$ABC$ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેમાં $O$ કેન્દ્રિત અંતઃવૃત આવેલું છે. ધારો કે $P$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. જો $AB = AC = 15$ અને $BC = 10$ હોય,તો $OP$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{5}}{\sqrt{2}}$ એકમ
B
$\frac{5}{\sqrt{2}}$ એકમ
C
$2 \sqrt{5}$ એકમ
D
$5 \sqrt{2}$ એકમ

Solution

(B) સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ માં $AB = AC = 15$ અને $BC = 10$ છે,જ્યાં $P$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$AP$ એ પાયા $BC$ પરનો વેધ હોવાથી,$BP = PC = 5$ થાય.
$\Delta ABP$ માં પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AP = \sqrt{AB^2 - BP^2} = \sqrt{15^2 - 5^2} = \sqrt{225 - 25} = \sqrt{200} = 10 \sqrt{2}$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} \times BC \times AP = \frac{1}{2} \times 10 \times 10 \sqrt{2} = 50 \sqrt{2}$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{15 + 15 + 10}{2} = 20$.
ત્રિકોણની અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{50 \sqrt{2}}{20} = \frac{5 \sqrt{2}}{2} = \frac{5}{\sqrt{2}}$.
$O$ એ અંતઃવૃતનું કેન્દ્ર હોવાથી અને $P$ એ $BC$ પરનું સ્પર્શબિંદુ હોવાથી,$OP$ નું અંતર અંતઃત્રિજ્યા $r$ જેટલું થાય.
તેથી,$OP = \frac{5}{\sqrt{2}}$ એકમ.
Solution diagram

Trigonometrical Equations — Circle connected with triangle · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Equations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Equations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.