Gujarati

Parabola Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola · Parabola

1007+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 1007 questions in Gujarati

251
MediumMCQ
પરવલય $y^2 = 4x$ ના અભિલંબનું સમીકરણ શોધો જે રેખા $y = 3x + 4$ ને સમાંતર હોય.
A
$y = 3x - 33$
B
$y = x - 33$
C
$y = 2x - 13$
D
$y = x - 43$

Solution

(A) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 4x$ છે,તેથી $a = 1$.
રેખા $y = 3x + 4$ નો ઢાળ $m = 3$ છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના $m$ ઢાળવાળા અભિલંબનું સમીકરણ $y = mx - 2am - am^3$ છે.
સૂત્રમાં $a = 1$ અને $m = 3$ મૂકતા:
$y = 3x - 2(1)(3) - (1)(3)^3$
$y = 3x - 6 - 27$
$y = 3x - 33$.
આમ,અભિલંબનું સમીકરણ $y = 3x - 33$ છે.
252
MediumMCQ
પરવલય $y^2 = 2px$ ના નાભિ પર કેન્દ્ર હોય અને પરવલયની નિયામિકાને સ્પર્શતા વર્તુળ અને આપેલ પરવલયનું છેદબિંદુ શોધો.
A
$(p/2, p)$
B
$(-p/2, p)$
C
$(-p/2, -p)$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 2px$ નું નાભિકેન્દ્ર $(p/2, 0)$ છે.
પરવલયની નિયામિકા $x = -p/2$ છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર $(p/2, 0)$ છે અને તે નિયામિકાને સ્પર્શે છે,તેથી વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = p$ થશે.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x - p/2)^2 + y^2 = p^2$ છે.
$y^2 = 2px$ ને વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા:
$(x - p/2)^2 + 2px = p^2$
$x^2 - px + p^2/4 + 2px = p^2$
$x^2 + px - 3p^2/4 = 0$
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$x = p/2$ અથવા $x = -3p/2$ મળે.
$x = p/2$ માટે,$y^2 = p^2$ એટલે કે $y = \pm p$.
આમ,છેદબિંદુઓ $(p/2, p)$ અને $(p/2, -p)$ છે.
253
DifficultMCQ
$5a^{2}$ ક્ષેત્રફળવાળો ત્રિકોણ $ABC$,પરવલય $y^{2} = 4ax$ ની અંદર આવેલો છે,જ્યાં શિરોબિંદુ $A$ એ પરવલયના શિરોબિંદુ પર છે અને $BC$ એ નાભિજીવા છે. તો નાભિજીવાની લંબાઈ શોધો.
A
$5a$
B
$\frac{25a}{4}$
C
$\frac{5a}{4}$
D
$25a$

Solution

(D) નાભિજીવા $BC$ ના અંત્યબિંદુઓ $B(at_{1}^{2}, 2at_{1})$ અને $C(at_{2}^{2}, 2at_{2})$ લો.
નાભિજીવા હોવાથી $t_{1}t_{2} = -1$.
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $a^{2} |t_{1} - t_{2}| = 5a^{2}$ છે.
તેથી $|t_{1} - t_{2}| = 5$.
નાભિજીવાની લંબાઈ $a(t_{1} - t_{2})^{2} = a(t_{1} + 1/t_{1})^{2} = a(t_{1} - t_{2})^{2} = a(5)^{2} = 25a$.
Solution diagram
254
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^{2} = 4ax$ ના બિંદુ $P(p, q)$ આગળનો સ્પર્શક બીજા બિંદુ $Q$ આગળના સ્પર્શકને લંબ હોય,તો $Q$ ના યામ શોધો.
A
$(a^{2}/p, -4a^{2}/q)$
B
$(-a^{2}/p, -a^{2}/q)$
C
$(-a^{2}/p, 4a^{2}/q)$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A) ધારો કે પરવલય $y^{2} = 4ax$ પરના બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના પ્રાચલ $t_{1}$ અને $t_{2}$ છે,જેથી $P = (at_{1}^{2}, 2at_{1})$ અને $Q = (at_{2}^{2}, 2at_{2})$.
કોઈપણ બિંદુ $t$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m = 1/t$ છે.
$P$ અને $Q$ આગળના સ્પર્શકો લંબ હોવાથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય:
$(1/t_{1}) \times (1/t_{2}) = -1 \implies t_{1}t_{2} = -1 \implies t_{2} = -1/t_{1}$.
આપેલ છે કે $P(p, q) = (at_{1}^{2}, 2at_{1})$,તેથી $q = 2at_{1} \implies t_{1} = q/(2a)$.
આમ,$t_{2} = -1/(q/2a) = -2a/q$.
$Q$ ના યામ $(at_{2}^{2}, 2at_{2}) = (a(-2a/q)^{2}, 2a(-2a/q)) = (a(4a^{2}/q^{2}), -4a^{2}/q)$ થાય.
$P(p, q)$ એ $y^{2} = 4ax$ પર હોવાથી,$q^{2} = 4ap$ થાય. $Q$ ના $x$-યામમાં $q^{2} = 4ap$ મૂકતા:
$x_{Q} = (4a^{3})/(4ap) = a^{2}/p$.
તેથી,$Q$ ના યામ $(a^{2}/p, -4a^{2}/q)$ છે.
255
EasyMCQ
જો $(2, -8)$ એ પરવલય $y^{2} = 32x$ ની નાભિ જીવાનું એક અંત્યબિંદુ હોય,તો તેનું બીજું અંત્યબિંદુ કયું છે?
A
$(32, 32)$
B
$(-2, 8)$
C
$(32, -32)$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) પરવલય $y^{2} = 4ax$ માટે,જો નાભિ જીવાનું એક અંત્યબિંદુ $(at_{1}^{2}, 2at_{1})$ હોય,તો બીજું અંત્યબિંદુ $(at_{2}^{2}, 2at_{2})$ થાય,જ્યાં $t_{1}t_{2} = -1$.
અહીં $y^{2} = 32x$ આપેલ છે,તેથી $4a = 32$,એટલે કે $a = 8$.
બિંદુ $(2, -8)$ એ $(at_{1}^{2}, 2at_{1})$ ને અનુરૂપ છે.
$2at_{1} = -8 \implies 2(8)t_{1} = -8 \implies 16t_{1} = -8 \implies t_{1} = -\frac{1}{2}$.
$t_{1}t_{2} = -1$ હોવાથી,$t_{2} = -\frac{1}{t_{1}} = -\frac{1}{-1/2} = 2$.
તેથી બીજું અંત્યબિંદુ $(at_{2}^{2}, 2at_{2}) = (8(2)^{2}, 2(8)(2)) = (8 \times 4, 32) = (32, 32)$ થાય.
256
DifficultMCQ
પરવલય $y^{2} = 4ax$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓ આગળના અભિલંબનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો:
A
$x^{2} - y^{2} - 6ax + 9a^{2} = 0$
B
$x^{2} + y^{2} + 6ax + 9a^{2} = 0$
C
$x^{2} - y^{2} - 6ax - 6ay + 9a^{2} = 0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) પરવલય $y^{2} = 4ax$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓના યામ $(a, 2a)$ અને $(a, -2a)$ છે.
$(a, 2a)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{2a}{2a} = 1$ છે,તેથી અભિલંબનો ઢાળ $-1$ થાય.
$(a, 2a)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ: $y - 2a = -1(x - a) \implies x + y - 3a = 0$ $(i)$.
તે જ રીતે,$(a, -2a)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ: $y - (-2a) = 1(x - a) \implies x - y - 3a = 0$ $(ii)$.
બંને અભિલંબનું સંયુક્ત સમીકરણ: $(x + y - 3a)(x - y - 3a) = 0$.
આથી,$(x - 3a)^{2} - y^{2} = 0 \implies x^{2} - 6ax + 9a^{2} - y^{2} = 0$ એટલે કે $x^{2} - y^{2} - 6ax + 9a^{2} = 0$.
257
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^{2} = 4ax$ પરના કોઈ બિંદુમાંથી બે અભિલંબ દોરવામાં આવે જે અક્ષ સાથે $\alpha$ અને $\beta$ ખૂણા બનાવે છે,જેથી $\tan \alpha \cdot \tan \beta = 2$ થાય,તો તે બિંદુનો બિંદુપથ શોધો.
A
$y^{2} = 4ax$
B
$x^{2} = 4ay$
C
$y^{2} = -4ax$
D
$x^{2} = -4ay$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $(h, k)$ છે. પરવલય $y^{2} = 4ax$ ના અભિલંબનું સમીકરણ $y = mx - 2am - am^{3}$ છે.
તે $(h, k)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$k = mh - 2am - am^{3}$,જે $am^{3} + m(2a - h) + k = 0$ માં પરિણમે છે.
ધારો કે અભિલંબના ઢાળ $m_1, m_2, m_3$ છે. બીજનો ગુણાકાર $m_1 m_2 m_3 = -k/a$ થાય.
આપેલ છે કે $m_1 = \tan \alpha$ અને $m_2 = \tan \beta$,જ્યાં $m_1 m_2 = 2$.
તેથી,$2 m_3 = -k/a$,એટલે કે $m_3 = -k/(2a)$.
$m_3$ એ સમીકરણ $am^{3} + m(2a - h) + k = 0$ નું બીજ હોવાથી,$m = -k/(2a)$ મૂકતા:
$a(-k/(2a))^{3} + (-k/(2a))(2a - h) + k = 0$
$-k^{3}/(8a^{2}) - k + kh/(2a) + k = 0$
$-k^{3}/(8a^{2}) + kh/(2a) = 0$
$k^{2} = 4ah$.
આમ,બિંદુપથ $y^{2} = 4ax$ છે.
258
DifficultMCQ
પરવલય $y^{2} = 4ax$ પરના ચલિત બિંદુ અને નાભીને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ એક પરવલય હોય,તો તેની નિયામિકા મેળવો.
A
$x = -a$
B
$x = -a/2$
C
$x = 0$
D
$x = a/2$

Solution

(C) ધારો કે પરવલય $y^{2} = 4ax$ પરનું ચલિત બિંદુ $P(at^{2}, 2at)$ છે અને નાભી $S(a, 0)$ છે.
ધારો કે $M(h, k)$ એ $PS$ નું મધ્યબિંદુ છે.
તેથી $h = \frac{at^{2} + a}{2}$ અને $k = \frac{2at + 0}{2} = at$.
$k = at$ પરથી,$t = \frac{k}{a}$ મળે.
$h$ ના સમીકરણમાં $t$ ની કિંમત મૂકતા: $h = \frac{a(k/a)^{2} + a}{2} = \frac{k^{2}/a + a}{2} = \frac{k^{2} + a^{2}}{2a}$.
આમ,$2ah = k^{2} + a^{2}$,જે $k^{2} = 2a(h - a/2)$ માં પરિણમે છે.
$(h, k)$ નો બિંદુપથ $y^{2} = 2a(x - a/2)$ છે.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $Y^{2} = 4AX$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $Y = y$,$X = x - a/2$,અને $4A = 2a \Rightarrow A = a/2$.
નિયામિકા $X = -A$ દ્વારા મળે છે,તેથી $x - a/2 = -a/2$.
તેથી,$x = 0$.
259
MediumMCQ
પરવલય $y^{2} = 4x + 4y$ માટે શિરોબિંદુ,નાભિ,અક્ષ,નાભિલંબની લંબાઈ અને નિયામિકાનું સમીકરણ શોધો.
A
$(1, 2), (0, 2), y = 0, 4, x = -2$
B
$(-1, 2), (0, 2), y = 2, 4, x = -2$
C
$(-1, 2), (1, 2), x = 0, 4, x = 2$
D
$(2, 0), (0, 2), y = 0, 2, y = -2$

Solution

(B) આપેલ પરવલય: $y^{2} = 4x + 4y$
પદોને ગોઠવતા: $y^{2} - 4y = 4x$
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $y^{2} - 4y + 4 = 4x + 4$
$(y - 2)^{2} = 4(x + 1)$
પ્રમાણિત સ્વરૂપ $Y^{2} = 4AX$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $Y = y - 2$,$X = x + 1$,અને $A = 1$.
શિરોબિંદુ: $(X = 0, Y = 0) \implies (x + 1 = 0, y - 2 = 0) \implies (-1, 2)$.
નાભિ: $(X = A, Y = 0) \implies (x + 1 = 1, y - 2 = 0) \implies (0, 2)$.
અક્ષ: $Y = 0 \implies y - 2 = 0 \implies y = 2$.
નાભિલંબની લંબાઈ: $4A = 4(1) = 4$.
નિયામિકાનું સમીકરણ: $X = -A \implies x + 1 = -1 \implies x = -2$.
260
DifficultMCQ
જો પરવલયની જીવા $PQ$ ના અંત્યબિંદુઓ આગળના સ્પર્શકો બિંદુ $T$ માં મળે,તો બિંદુઓ $P, T, Q$ થી પરવલયની નાભિના અંતર કઈ શ્રેણીમાં હોય?
A
$A.P.$
B
$G.P.$
C
$H.P.$
D
એકપણ નહિ

Solution

(B) ધારો કે પરવલયનું સમીકરણ $y^{2} = 4ax$ છે અને જીવા $PQ$ ના અંત્યબિંદુઓ $P(at_1^{2}, 2at_1)$ અને $Q(at_2^{2}, 2at_2)$ છે.
$P$ અને $Q$ આગળના સ્પર્શકોનું છેદબિંદુ $T$ ના યામ $(at_1t_2, a(t_1 + t_2))$ છે.
નાભિ $S(a, 0)$ થી બિંદુ $(at^{2}, 2at)$ નું અંતર $a(1 + t^{2})$ થાય.
તેથી,$SP = a(1 + t_1^{2})$ અને $SQ = a(1 + t_2^{2})$.
નાભિ $S(a, 0)$ થી $T(at_1t_2, a(t_1 + t_2))$ નું અંતર $ST$ નીચે મુજબ મળે:
$ST^{2} = (at_1t_2 - a)^{2} + (a(t_1 + t_2) - 0)^{2}$
$ST^{2} = a^{2}(t_1^{2}t_2^{2} + t_1^{2} + t_2^{2} + 1)$
$ST^{2} = a^{2}(1 + t_1^{2})(1 + t_2^{2})$
$ST^{2} = SP \cdot SQ$
આમ,$ST^{2} = SP \cdot SQ$ હોવાથી,$SP, ST, SQ$ એ $G.P.$ માં છે.
261
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = 4ax$ ની અભિલંબ જીવા શિરોબિંદુ આગળ કાટખૂણો બનાવે,તો શિરોબિંદુ અને અભિલંબના અંત્યબિંદુને જોડતી રેખાનો ઢાળ શોધો.
A
$\pm 1$
B
$\pm \sqrt{2}$
C
$\pm \sqrt{3}$
D
એકપણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $P(at_1^2, 2at_1)$ એ અભિલંબ જીવાનું એક અંત્યબિંદુ છે,તો બીજું અંત્યબિંદુ $Q(at_2^2, 2at_2)$ થાય.
અભિલંબ જીવા માટે,પ્રાચલો વચ્ચેનો સંબંધ $t_2 = -t_1 - \frac{2}{t_1} \dots (1)$ છે.
$OP$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{2at_1}{at_1^2} = \frac{2}{t_1}$ છે.
$OQ$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{2at_2}{at_2^2} = \frac{2}{t_2}$ છે.
જીવા શિરોબિંદુ $O(0,0)$ આગળ કાટખૂણો બનાવતી હોવાથી,ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય:
$m_1 \times m_2 = -1$ $\Rightarrow \frac{2}{t_1} \times \frac{2}{t_2} = -1$ $\Rightarrow t_1t_2 = -4 \dots (2)$.
$(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$-4/t_1 = -t_1 - 2/t_1$ $\Rightarrow -4/t_1 = -(t_1^2 + 2)/t_1$ $\Rightarrow 4 = t_1^2 + 2$ $\Rightarrow t_1^2 = 2$ $\Rightarrow t_1 = \pm \sqrt{2}$.
શિરોબિંદુ અને અંત્યબિંદુ $P$ ને જોડતી રેખાનો ઢાળ $m_1 = \frac{2}{t_1} = \frac{2}{\pm \sqrt{2}} = \pm \sqrt{2}$ થાય.
Solution diagram
262
DifficultMCQ
પરવલય $y^2 = 8(x - 3)$ માટે,ધારો કે $P$ તેના પરનું એક બિંદુ છે. ધારો કે $M$ એ $P$ માંથી નિયામિકા પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ છે અને $S$ એ પરવલયની નાભિ છે. જો $\triangle SPM$ સમબાજુ ત્રિકોણ હોય,તો ત્રિકોણની દરેક બાજુની લંબાઈ શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$8$

Solution

(D) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 8(x - 3)$ છે.
અહીં $4a = 8$,તેથી $a = 2$.
શિરોબિંદુ $(3, 0)$ છે અને નાભિ $S(5, 0)$ છે.
નિયામિકાનું સમીકરણ $x = 1$ છે.
$\triangle SPM$ સમબાજુ ત્રિકોણ હોવાથી,$SP = PM = SM = L$.
ભૂમિતિ મુજબ,$L = 8$ મળે છે.
Solution diagram
263
MediumMCQ
પરવલય $y^{2} = x + a$ ના $m$ ઢાળ ધરાવતા અભિલંબનું સમીકરણ .....
A
$y = mx - am - am^{3}$
B
$y = mx - 2am - am^{3}$
C
$4y = 4mx + 4am - 2m - m^{3}$
D
$4y = 4mx + 2am - am^{3}$

Solution

(C) પરવલય $Y^{2} = 4AX$ ના $m$ ઢાળવાળા અભિલંબનું સમીકરણ $Y = mX - 2Am - Am^{3}$ છે.
અહીં આપેલ પરવલય $y^{2} = 1(x + a)$ છે.
સરખાવતા,$Y = y$,$X = x + a$,અને $4A = 1 \implies A = \frac{1}{4}$ મળે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$y = m(x + a) - 2(\frac{1}{4})m - (\frac{1}{4})m^{3}$
$y = m(x + a) - \frac{1}{2}m - \frac{1}{4}m^{3}$
બંને બાજુ $4$ વડે ગુણતા:
$4y = 4m(x + a) - 2m - m^{3}$
$4y = 4mx + 4am - 2m - m^{3}$
264
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = 4ax$ નો તેની નિયામિકા દ્વારા અંતઃખંડિત ભાગ તેના નાભિકેન્દ્ર આગળ $\theta$ ખૂણો આંતરે,તો $\theta = \dots$
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
એક પણ નહીં

Solution

(C) ધારો કે પરવલય પરનું બિંદુ $P(at^2, 2at)$ છે.
$P$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $ty = x + at^2$ છે.
નિયામિકા $x = -a$ છે.
સ્પર્શક અને નિયામિકાનું છેદબિંદુ $Q$ શોધવા માટે,સ્પર્શકના સમીકરણમાં $x = -a$ મૂકતા:
$ty = -a + at^2 \implies y = \frac{a(t^2 - 1)}{t}$.
તેથી,$Q = (-a, \frac{a(t^2 - 1)}{t})$.
નાભિકેન્દ્ર $S(a, 0)$ છે.
$SP$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{2at - 0}{at^2 - a} = \frac{2t}{t^2 - 1}$ છે.
$SQ$ નો ઢાળ $m_2 = \frac{\frac{a(t^2 - 1)}{t} - 0}{-a - a} = \frac{a(t^2 - 1)}{t(-2a)} = -\frac{t^2 - 1}{2t}$ છે.
કારણ કે $m_1 \times m_2 = \left(\frac{2t}{t^2 - 1}\right) \times \left(-\frac{t^2 - 1}{2t}\right) = -1$,તેથી રેખાઓ $SP$ અને $SQ$ પરસ્પર લંબ છે.
તેથી,$\theta = \frac{\pi}{2}$.
Solution diagram
265
DifficultMCQ
પરવલય પરના કોઈપણ બિંદુના પ્રચલ યામ મેળવો જેની નાભિ $(0, 1)$ અને નિયામિકા $x + 2 = 0$ છે.
A
$(t^2 + 1, 2t + 1)$
B
$(t^2 + 1, 2t - 1)$
C
$(t^2, 2t)$
D
$(t^2 - 1, 2t + 1)$

Solution

(D) નાભિ $S(0, 1)$ અને નિયામિકા $x + 2 = 0$ છે.
પરવલયની વ્યાખ્યા મુજબ $SP = PM$,જ્યાં $P(x, y)$ એ પરવલય પરનું બિંદુ છે.
$SP^2 = PM^2 \implies (x - 0)^2 + (y - 1)^2 = (x + 2)^2$
$x^2 + (y - 1)^2 = x^2 + 4x + 4$
$(y - 1)^2 = 4(x + 1)$
ધારો કે $Y = y - 1$ અને $X = x + 1$. તેથી સમીકરણ $Y^2 = 4X$ બને છે,જે $Y^2 = 4aX$ સ્વરૂપનું છે જ્યાં $a = 1$.
$Y^2 = 4aX$ માટે પ્રચલ યામ $(at^2, 2at)$ છે.
અહીં,$X = t^2$ અને $Y = 2t$.
$x$ અને $y$ માટે કિંમતો મૂકતા:
$x + 1 = t^2 \implies x = t^2 - 1$
$y - 1 = 2t \implies y = 2t + 1$
આમ,પ્રચલ યામ $(t^2 - 1, 2t + 1)$ છે.
266
MediumMCQ
જો પરવલયનું નાભિકેન્દ્ર $(3, -4)$ અને નિયામિકા $x + y - 2 = 0$ હોય,તો શિરોબિંદુ શોધો.
A
$(4/15, -4/13)$
B
$(-13/4, -15/4)$
C
$(15/2, -13/2)$
D
$(15/4, -13/4)$

Solution

(D) પરવલયની અક્ષ નિયામિકા $x + y - 2 = 0$ ને લંબ છે.
તેથી,અક્ષનું સમીકરણ $x - y + k = 0$ છે.
તે નાભિકેન્દ્ર $S(3, -4)$ માંથી પસાર થતું હોવાથી,$3 - (-4) + k = 0$,જે $k = -7$ આપે છે.
અક્ષનું સમીકરણ $x - y - 7 = 0$ છે.
ધારો કે $Z$ એ અક્ષ અને નિયામિકાનું છેદબિંદુ છે. $x + y - 2 = 0$ અને $x - y - 7 = 0$ ને ઉકેલતા,આપણને $Z = (9/2, -5/2)$ મળે છે.
શિરોબિંદુ $A$ એ $SZ$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$A = \left( \frac{3 + 9/2}{2}, \frac{-4 - 5/2}{2} \right) = \left( \frac{15/2}{2}, \frac{-13/2}{2} \right) = \left( \frac{15}{4}, -\frac{13}{4} \right)$.
267
MediumMCQ
બિંદુઓ $(a, 0)$,$(at_1^2, 2at_1)$ અને $(at_2^2, 2at_2)$ સમરેખ હોવાની શરત કઈ છે?
A
$t_1 + t_2 = 0$
B
$t_1t_2 = 2$
C
$t_1t_2 = -1$
D
એકપણ નહીં

Solution

(C) જો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શૂન્ય હોય,તો બિંદુઓ સમરેખ હોય છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 0$.
બિંદુઓ $(a, 0)$,$(at_1^2, 2at_1)$ અને $(at_2^2, 2at_2)$ મૂકતા:
$\frac{1}{2} |a(2at_1 - 2at_2) + at_1^2(2at_2 - 0) + at_2^2(0 - 2at_1)| = 0$.
$2a^2$ વડે ભાગતા (ધારો કે $a \neq 0$):
$|(t_1 - t_2) + t_1^2 t_2 - t_2^2 t_1| = 0$.
$t_1 - t_2 + t_1 t_2 (t_1 - t_2) = 0$.
$(t_1 - t_2)(1 + t_1 t_2) = 0$.
અલગ બિંદુઓ માટે $t_1 \neq t_2$ હોવાથી,$1 + t_1 t_2 = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $t_1 t_2 = -1$.
268
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = 4ax$ પરના ત્રણ બિંદુઓ $P, Q, R$ ના યામ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો $P$ અને $R$ આગળના સ્પર્શકો ક્યાં છેદે છે?
A
$Q$ માંથી પસાર થતી $x$-અક્ષને સમાંતર રેખા.
B
$Q$ માંથી પસાર થતી $y$-અક્ષને સમાંતર રેખા.
C
$Q$ અને શિરોબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા.
D
$Q$ અને નાભિમાંથી પસાર થતી રેખા.

Solution

(B) ધારો કે $P, Q, R$ ના યામ $(at_i^2, 2at_i)$ છે,જ્યાં $i = 1, 2, 3$.
યામ $2at_1, 2at_2, 2at_3$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોવાથી,$t_1, t_2, t_3$ પણ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે.
તેથી,$t_1 t_3 = t_2^2$.
$P$ અને $R$ આગળના સ્પર્શકોના સમીકરણો $t_1y = x + at_1^2$ અને $t_3y = x + at_3^2$ છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,છેદબિંદુ $(x, y)$ માટે $x = at_1t_3 = at_2^2$ મળે છે.
છેદબિંદુનો $x$-યામ $at_2^2$ છે,જે $Q$ નો $x$-યામ છે,તેથી છેદબિંદુ $Q$ માંથી પસાર થતી $y$-અક્ષને સમાંતર રેખા પર આવેલું છે.
269
DifficultMCQ
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના દ્વિ-યામ (double ordinate) દ્વારા તેના શિરોબિંદુ આગળ બનતા ખૂણાનું માપ (અંશમાં) શોધો.
A
$45$
B
$90$
C
$60$
D
$30$

Solution

(B) ધારો કે પરવલય $y^2 = 4ax$ છે અને તેનું શિરોબિંદુ $A(0, 0)$ છે.
દ્વિ-યામ $x = x_1$ આગળ છે,તેથી બિંદુઓ $P(x_1, 2\sqrt{ax_1})$ અને $Q(x_1, -2\sqrt{ax_1})$ છે.
જો ખૂણો $90^\circ$ હોય,તો $AP$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{y_1}{x_1}$ અને $AQ$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{y_1}{x_1}$ નો ગુણાકાર $-1$ થાય.
$-\frac{y_1^2}{x_1^2} = -1 \implies y_1^2 = x_1^2$.
પરવલયના સમીકરણ $y_1^2 = 4ax_1$ પરથી,$x_1^2 = 4ax_1 \implies x_1 = 4a$.
આમ,$x = 4a$ આગળ બનતો ખૂણો $90^\circ$ છે.
270
DifficultMCQ
બિંદુ $(-2, -1)$ માંથી પરવલય $y^2 = 4x$ પર દોરેલા સ્પર્શકો વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ છે. તો $\tan \alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1/3$
D
$1/2$

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 4x$ ના કોઈપણ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{1}{m}$ છે.
જો તે $(-2, -1)$ માંથી પસાર થતો હોય,તો:
$-1 = -2m + \frac{1}{m}$
$2m^2 - m - 1 = 0$
ધારો કે બે સ્પર્શકોના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. દ્વિઘાત સમીકરણ પરથી:
$m_1 + m_2 = \frac{1}{2}$
$m_1 m_2 = -\frac{1}{2}$
બે સ્પર્શકો વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ માટે:
$\tan \alpha = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right|$
નિત્યસમ $(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4m_1 m_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(m_1 - m_2)^2 = (\frac{1}{2})^2 - 4(-\frac{1}{2}) = \frac{9}{4}$
$|m_1 - m_2| = \frac{3}{2}$
કિંમતો મૂકતા:
$\tan \alpha = \left| \frac{3/2}{1 - 1/2} \right| = 3$
271
MediumMCQ
જો $(0, 4)$ અને $(0, 2)$ અનુક્રમે પરવલયના શિરોબિંદુ અને નાભિ હોય,તો તેનું સમીકરણ શું થાય?
A
$y^2 + 8x = 32$
B
$y^2 - 8x = 32$
C
$x^2 + 8y = 32$
D
$x^2 - 8y = 32$

Solution

(C) શિરોબિંદુ $V(0, 4)$ છે અને નાભિ $S(0, 2)$ છે.
બંને બિંદુઓ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,પરવલયની અક્ષ $y$-અક્ષ છે.
શિરોબિંદુ અને નાભિ વચ્ચેનું અંતર $a = |4 - 2| = 2$ છે.
નાભિ એ શિરોબિંદુની નીચે હોવાથી,પરવલય નીચેની તરફ ખુલે છે.
શિરોબિંદુ $(h, k)$ ધરાવતા અને નીચેની તરફ ખુલતા પરવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $(x - h)^2 = -4a(y - k)$ છે.
$h = 0, k = 4$,અને $a = 2$ મૂકતા:
$(x - 0)^2 = -4(2)(y - 4)$
$x^2 = -8(y - 4)$
$x^2 = -8y + 32$
$x^2 + 8y = 32$.
272
MediumMCQ
પરવલય $y^2 - x - 2y + 2 = 0$ નું નાભિ (focus) શું થાય?
A
$(1, 2)$
B
$(1/4, 0)$
C
$(3/4, 1)$
D
$(5/4, 1)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $y^2 - 2y = x - 2$.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $(y - 1)^2 - 1 = x - 2$,જેનું સાદું રૂપ $(y - 1)^2 = x - 1$ થાય છે.
ધારો કે $Y = y - 1$ અને $X = x - 1$. સમીકરણ $Y^2 = X$ બને છે.
આ $Y^2 = 4aX$ પ્રકારનો પ્રમાણિત પરવલય છે,જ્યાં $4a = 1$,તેથી $a = 1/4$.
$(X, Y)$ યામ પદ્ધતિમાં નાભિ $(a, 0) = (1/4, 0)$ છે.
મૂળ $(x, y)$ યામ પદ્ધતિમાં નાભિ શોધવા માટે,આપણે $x = X + 1$ અને $y = Y + 1$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
તેથી,$x = 1/4 + 1 = 5/4$ અને $y = 0 + 1 = 1$.
આમ,નાભિ $(5/4, 1)$ છે.
273
DifficultMCQ
પરવલયો $y = \frac{a^3x^2}{3} + \frac{a^2x}{2} - 2a$ ના શિરોબિંદુ $(x, y)$ નો બિંદુપથ શું છે?
A
$xy = \frac{3}{4}$
B
$xy = \frac{35}{16}$
C
$xy = \frac{64}{105}$
D
$xy = \frac{105}{64}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $y = \frac{a^3x^2}{3} + \frac{a^2x}{2} - 2a$ છે.
શિરોબિંદુ શોધવા માટે,આપણે $x$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવીએ:
$y = \frac{a^3}{3} \left( x^2 + \frac{3}{2a}x \right) - 2a$
$y = \frac{a^3}{3} \left( x^2 + \frac{3}{2a}x + \left(\frac{3}{4a}\right)^2 - \left(\frac{3}{4a}\right)^2 \right) - 2a$
$y = \frac{a^3}{3} \left( x + \frac{3}{4a} \right)^2 - \frac{a^3}{3} \cdot \frac{9}{16a^2} - 2a$
$y = \frac{a^3}{3} \left( x + \frac{3}{4a} \right)^2 - \frac{3a}{16} - 2a$
$y = \frac{a^3}{3} \left( x + \frac{3}{4a} \right)^2 - \frac{35a}{16}$
શિરોબિંદુ $(x, y)$ એ $x = -\frac{3}{4a}$ અને $y = -\frac{35a}{16}$ દ્વારા મળે છે.
બિંદુપથ શોધવા માટે,આપણે $x$ અને $y$ નો ગુણાકાર કરીએ:
$xy = \left( -\frac{3}{4a} \right) \left( -\frac{35a}{16} \right) = \frac{105}{64}$.
આમ,બિંદુપથ $xy = \frac{105}{64}$ છે.
274
MediumMCQ
પરવલય $4y^2 + 12x - 20y + 67 = 0$ નું નાભિ શું થાય?
A
$(-7/2, 5/2)$
B
$(-3/4, 5/2)$
C
$(-17/4, 5/2)$
D
$(5/2, -3/4)$

Solution

(C) આપેલ પરવલયનું સમીકરણ $4y^2 + 12x - 20y + 67 = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$4y^2 - 20y = -12x - 67$.
$4$ વડે ભાગતા,$y^2 - 5y = -3x - 67/4$.
ડાબી બાજુ પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $(y - 5/2)^2 = -3x - 67/4 + 25/4$.
$(y - 5/2)^2 = -3x - 42/4 = -3x - 21/2$.
$(y - 5/2)^2 = -3(x + 7/2)$.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $Y^2 = 4aX$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $Y = y - 5/2$,$X = x + 7/2$,અને $4a = -3$ (તેથી $a = -3/4$).
$Y^2 = 4aX$ નું નાભિ $(a, 0) = (-3/4, 0)$ છે.
તેથી,$x + 7/2 = -3/4$ અને $y - 5/2 = 0$.
$x = -3/4 - 14/4 = -17/4$ અને $y = 5/2$.
આમ,નાભિ $(-17/4, 5/2)$ છે.
275
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = 4x$ ના બે અભિલંબ જે $(15, 12)$ માંથી પસાર થાય છે,તે $4x + y = 72$ અને $3x - y = 33$ હોય,તો ત્રીજો અભિલંબ શોધો.
A
$y = x - 3$
B
$x + y = 3$
C
$y = x + 3$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A) પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે $m$ ઢાળવાળા અભિલંબનું સમીકરણ $y = mx - 2am - am^3$ છે. અહીં $a = 1$ હોવાથી,સમીકરણ $y = mx - 2m - m^3$ થશે.
અભિલંબ $(15, 12)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $12 = 15m - 2m - m^3$,જેનું સાદું રૂપ $m^3 - 13m + 12 = 0$ મળે છે.
ધારો કે ત્રણ અભિલંબના ઢાળ $m_1, m_2, m_3$ છે. ઘાત સમીકરણ પરથી,બીજનો સરવાળો $m_1 + m_2 + m_3 = 0$ થાય.
આપેલ બે અભિલંબ $4x + y = 72$ (ઢાળ $m_1 = -4$) અને $3x - y = 33$ (ઢાળ $m_2 = 3$) છે,તેથી $-4 + 3 + m_3 = 0$,જેનો અર્થ $m_3 = 1$ થાય.
$(15, 12)$ માંથી પસાર થતા અને $m = 1$ ઢાળવાળા ત્રીજા અભિલંબનું સમીકરણ $y - 12 = 1(x - 15)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $y = x - 3$ મળે છે.
276
MediumMCQ
પરવલય $y^{2} = 8ax$ અને વર્તુળ $x^{2} + y^{2} = 2a^{2}$ નો સામાન્ય સ્પર્શક કયો છે?
A
$y = x + a$
B
$y = x - a$
C
$y = x - 2a$
D
$y = x + 2a$

Solution

(D) પરવલય $y^{2} = 8ax$ ના કોઈપણ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{2a}{m}$ છે.
આ રેખા વર્તુળ $x^{2} + y^{2} = 2a^{2}$ નો સ્પર્શક હોય,તો કેન્દ્ર $(0, 0)$ થી રેખા $mx - y + \frac{2a}{m} = 0$ નું લંબ અંતર ત્રિજ્યા $r = a\sqrt{2}$ જેટલું હોવું જોઈએ.
અંતરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{|\frac{2a}{m}|}{\sqrt{m^{2} + 1}} = a\sqrt{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{4a^{2}}{m^{2}(m^{2} + 1)} = 2a^{2}$.
$\frac{2}{m^{2}(m^{2} + 1)} = 1 \Rightarrow m^{4} + m^{2} - 2 = 0$.
$(m^{2} + 2)(m^{2} - 1) = 0$. $m$ વાસ્તવિક હોવાથી,$m^{2} = 1$,તેથી $m = \pm 1$.
$m = 1$ ને સ્પર્શકના સમીકરણમાં મૂકતા: $y = x + \frac{2a}{1} = x + 2a$.
આમ,$y = x + 2a$ એ સામાન્ય સ્પર્શક છે.
277
DifficultMCQ
નાભિકેન્દ્ર $(4, -3)$ અને શિરોબિંદુ $(4, -1)$ ધરાવતાં પરવલયનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^{2} - 8x + 8y + 24 = 0$
B
$2x^{2} - 4x + 6y + 20 = 0$
C
$4x^{2} - 8y + 8x + 20 = 0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુ $A(4, -1)$ અને નાભિકેન્દ્ર $S(4, -3)$ છે.
પરવલયની અક્ષ એ નાભિકેન્દ્ર અને શિરોબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા છે,જે $x = 4$ છે.
શિરોબિંદુ $A(4, -1)$ એ નાભિકેન્દ્ર $S(4, -3)$ થી $a = |-1 - (-3)| = 2$ અંતરે છે,અને પરવલય નીચેની તરફ ખુલે છે (કારણ કે નાભિકેન્દ્ર શિરોબિંદુની નીચે છે),તેથી પરવલયનું સમીકરણ $(x - h)^{2} = -4a(y - k)$ સ્વરૂપનું છે,જ્યાં $(h, k)$ એ શિરોબિંદુ છે.
અહીં,$(h, k) = (4, -1)$ અને $a = 2$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(x - 4)^{2} = -4(2)(y - (-1))$
$(x - 4)^{2} = -8(y + 1)$
$x^{2} - 8x + 16 = -8y - 8$
$x^{2} - 8x + 8y + 24 = 0$.
Solution diagram
278
DifficultMCQ
પરવલય $y^{2} = 64x$ પર રેખા $4y = 3x - 48$ દ્વારા બનતા અંત:ખંડની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{9}{1600}$
B
$\frac{1600}{9}$
C
$\frac{160}{9}$
D
એકપણ નહિ

Solution

(B) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 64x$ છે,તેથી $4a = 64$,જે $a = 16$ આપે છે.
રેખાનું સમીકરણ $4y = 3x - 48$ છે,જેને $y = \frac{3}{4}x - 12$ તરીકે લખી શકાય. અહીં,$m = \frac{3}{4}$ અને $c = -12$ છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ પર રેખા $y = mx + c$ દ્વારા બનતા અંત:ખંડની લંબાઈનું સૂત્ર $L = \frac{4}{m^2} \sqrt{a(1+m^2)(a-mc)}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $L = \frac{4}{(3/4)^2} \sqrt{16(1 + (3/4)^2)(16 - (3/4)(-12))}$.
$L = \frac{4}{9/16} \sqrt{16(1 + 9/16)(16 + 9)}$.
$L = \frac{64}{9} \sqrt{16(\frac{25}{16})(25)}$.
$L = \frac{64}{9} \sqrt{25 \times 25} = \frac{64}{9} \times 25 = \frac{1600}{9}$.
279
DifficultMCQ
પરવલય $x^2 = 4ay$ ની જીવા કે જે શિરોબિંદુમાંથી પસાર થાય અને જેનો ઢાળ $\tan \alpha$ હોય,તેની લંબાઈ શોધો.
A
$4a \csc \alpha \cot \alpha$
B
$4a \tan \alpha \sec \alpha$
C
$4a \cos \alpha \cot \alpha$
D
$4a \sin \alpha \tan \alpha$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુ $A(0,0)$ છે. ધારો કે $P$ એ પરવલય $x^2 = 4ay$ પરનું બિંદુ છે જેથી જીવા $AP$ નો ઢાળ $\tan \alpha$ છે. $P$ ના યામ $(2at, at^2)$ છે.
$AP$ નો ઢાળ $\frac{at^2 - 0}{2at - 0} = \frac{t}{2}$ છે.
આપેલ ઢાળ $\tan \alpha$ હોવાથી,$\frac{t}{2} = \tan \alpha$,જેનો અર્થ છે કે $t = 2 \tan \alpha$.
જીવા $AP$ ની લંબાઈ $\sqrt{(2at - 0)^2 + (at^2 - 0)^2} = \sqrt{4a^2t^2 + a^2t^4} = at \sqrt{4 + t^2}$ છે.
$t = 2 \tan \alpha$ મૂકતા:
$AP = a(2 \tan \alpha) \sqrt{4 + (2 \tan \alpha)^2} = 2a \tan \alpha \sqrt{4(1 + \tan^2 \alpha)}$.
$1 + \tan^2 \alpha = \sec^2 \alpha$ હોવાથી,આપણને મળે:
$AP = 2a \tan \alpha (2 \sec \alpha) = 4a \tan \alpha \sec \alpha$.
280
DifficultMCQ
નાભિકેન્દ્ર $(-1, -2)$ અને નિયામિકા $x - 2y + 3 = 0$ ધરાવતા પરવલયનું સમીકરણ શોધો.
A
$4x^2 + y^2 + 4xy + 4x + 32y + 16 = 0$
B
$2x^2 + 3y^2 + 4xy + 4x + 30y + 16 = 0$
C
$x^2 + 4y^2 + 4xy + 4x + 30y + 16 = 0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) ધારો કે $P\ (x, y)$ એ પરવલય પરનું કોઈ બિંદુ છે જેનું નાભિકેન્દ્ર $S\ (-1, -2)$ અને નિયામિકા $x - 2y + 3 = 0$ છે.
પરવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,બિંદુ $P$ થી નાભિકેન્દ્ર $S$ નું અંતર એ બિંદુ $P$ થી નિયામિકાના લંબ અંતર જેટલું હોય છે.
$SP = PM$
$SP^2 = PM^2$
$(x + 1)^2 + (y + 2)^2 = \left( \frac{|x - 2y + 3|}{\sqrt{1^2 + (-2)^2}} \right)^2$
$(x^2 + 2x + 1) + (y^2 + 4y + 4) = \frac{(x - 2y + 3)^2}{5}$
$5(x^2 + y^2 + 2x + 4y + 5) = x^2 + 4y^2 + 9 - 4xy + 6x - 12y$
$5x^2 + 5y^2 + 10x + 20y + 25 = x^2 + 4y^2 - 4xy + 6x - 12y + 9$
$4x^2 + y^2 + 4xy + 4x + 32y + 16 = 0$
Solution diagram
281
MediumMCQ
જો પરવલયનું શિરોબિંદુ $(0, a)$ અને નાભિ $(0, 0)$ હોય,તો તેનું સમીકરણ શું હશે?
A
$y^2 = 4a(a + x)$
B
$x^2 = 4a(a - y)$
C
$x^2 = 4a(a + y)$
D
$y^2 = 4a(a - x)$

Solution

(B) પરવલયનું શિરોબિંદુ $V(0, a)$ અને નાભિ $S(0, 0)$ છે.
નાભિ અને શિરોબિંદુ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,પરવલયની ધરી $y$-અક્ષ છે.
શિરોબિંદુ અને નાભિ વચ્ચેનું અંતર $a = |a - 0| = |a|$ છે.
નાભિ એ શિરોબિંદુની નીચે હોવાથી,પરવલય નીચેની તરફ ખુલે છે.
શિરોબિંદુ $(h, k)$ ધરાવતા નીચેની તરફ ખુલતા પરવલયનું પ્રમાણિત સ્વરૂપ $(x - h)^2 = -4a(y - k)$ છે.
અહીં,$(h, k) = (0, a)$ અને શિરોબિંદુથી નાભિનું અંતર $a$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $(x - 0)^2 = -4a(y - a)$ મળે છે.
$x^2 = -4a(y - a)$.
$x^2 = 4a(a - y)$.
282
MediumMCQ
પરવલય $4y^2 - 6x - 4y = 5$ ની નિયામિકા અને અક્ષ અનુક્રમે કયા હોઈ શકે?
A
$8x + 11 = 0, y - 1 = 0$
B
$8x - 11 = 0, 2y - 1 = 0$
C
$8x + 11 = 0, 2y - 1 = 0$
D
એકપણ નહિ

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $4y^2 - 4y = 6x + 5$
$y$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $4(y^2 - y) = 6x + 5$
$4(y^2 - y + \frac{1}{4}) = 6x + 5 + 1$
$4(y - \frac{1}{2})^2 = 6(x + 1)$
$(y - \frac{1}{2})^2 = \frac{6}{4}(x + 1) = \frac{3}{2}(x + 1)$
$(Y)^2 = 4aX$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $Y = y - \frac{1}{2}$,$X = x + 1$,અને $4a = \frac{3}{2} \Rightarrow a = \frac{3}{8}$.
અક્ષ $Y = 0$ $\Rightarrow y - \frac{1}{2} = 0$ $\Rightarrow 2y - 1 = 0$ છે.
નિયામિકા $X + a = 0$ $\Rightarrow x + 1 + \frac{3}{8} = 0$ $\Rightarrow x + \frac{11}{8} = 0$ $\Rightarrow 8x + 11 = 0$ છે.
Solution diagram
283
EasyMCQ
જો રેખા $x + my + am^2 = 0$ એ પરવલય $y^2 = 4ax$ ને સ્પર્શતી હોય,તો સ્પર્શબિંદુ શોધો.
A
$(am^2, -2am)$
B
$(\frac{a}{m^2}, \frac{-2a}{m})$
C
$(-am^2, -2am)$
D
રેખા સ્પર્શક નથી.
284
DifficultMCQ
પરવલય $x^2 + 4y = 0$ ની એવી જીવાઓના મધ્યબિંદુનો બિંદુપથ શોધો જે તેના નાભિમાંથી પસાર થાય છે.
A
$x^2 + 2y + 2 = 0$
B
$y^2 + 2x + 2 = 0$
C
$x^2 + 2y = 0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) મધ્યબિંદુ $(h, k)$ ધરાવતી જીવાનું સમીકરણ $T = S_1$ સૂત્ર દ્વારા મેળવી શકાય છે.
પરવલય $x^2 + 4y = 0$ માટે,મધ્યબિંદુ $(h, k)$ વાળી જીવાનું સમીકરણ $xh + 2(y + k) = h^2 + 4k$ થાય.
આ જીવા નાભિ $(0, -1)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,આપણે આ યામોને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$x(0) + 2(-1 + k) = h^2 + 4k$
$-2 + 2k = h^2 + 4k$
$h^2 + 2k + 2 = 0$.
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ $x^2 + 2y + 2 = 0$ મળે છે.
285
DifficultMCQ
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના શિરોબિંદુમાંથી પસાર થતી અને $x-$ અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવતી જીવાની લંબાઈ શોધો.
A
$4a \sin \theta \cos^2 \theta$
B
$4a \cos \theta \csc^2 \theta$
C
$4a \sin \theta \sec^2 \theta$
D
$4a \cos \theta \sin^2 \theta$

Solution

(B) શિરોબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી અને $x-$ અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવતી જીવાનું સમીકરણ $y = x \tan \theta$ છે.
પરવલયના સમીકરણ $y^2 = 4ax$ માં $y = x \tan \theta$ મૂકતા:
$(x \tan \theta)^2 = 4ax$
$x^2 \tan^2 \theta = 4ax$
$x(x \tan^2 \theta - 4a) = 0$
તેથી,$x = 0$ અથવા $x = \frac{4a}{\tan^2 \theta}$.
જ્યારે $x = \frac{4a}{\tan^2 \theta}$,ત્યારે $y = \frac{4a}{\tan \theta}$ મળે.
છેદબિંદુઓ $(0, 0)$ અને $(\frac{4a}{\tan^2 \theta}, \frac{4a}{\tan \theta})$ છે.
જીવાની લંબાઈ $L$ અંતરના સૂત્ર દ્વારા:
$L = \sqrt{(\frac{4a}{\tan^2 \theta})^2 + (\frac{4a}{\tan \theta})^2}$
$L = \frac{4a}{\tan \theta} \sqrt{\frac{1}{\tan^2 \theta} + 1} = \frac{4a}{\tan \theta} \csc \theta = 4a \cos \theta \csc^2 \theta$.
286
DifficultMCQ
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના નાભિલંબના એક અંત્યબિંદુએ દોરેલા સ્પર્શક અને અભિલંબ દ્વારા પરવલયની અક્ષ સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$2\sqrt{2}a^2$
B
$2a^2$
C
$4a^2$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) પગલું $1$: પરવલય પરનું બિંદુ નક્કી કરો.
પરવલય $y^2 = 4ax$ છે. નાભિલંબનું એક અંત્યબિંદુ $P(a, 2a)$ છે.
પગલું $2$: સ્પર્શક અને અભિલંબના સમીકરણો શોધો.
$P(a, 2a)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{2a}{y} = \frac{2a}{2a} = 1$ છે.
$P(a, 2a)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y - 2a = 1(x - a) \Rightarrow y = x + a$ છે.
આ સ્પર્શક $x$-અક્ષ $(y=0)$ ને $T(-a, 0)$ બિંદુએ મળે છે.
$P(a, 2a)$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $-1$ છે (કારણ કે સ્પર્શકનો ઢાળ $1$ છે).
$P(a, 2a)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y - 2a = -1(x - a) \Rightarrow y = -x + 3a$ છે.
આ અભિલંબ $x$-અક્ષ $(y=0)$ ને $N(3a, 0)$ બિંદુએ મળે છે.
પગલું $3$: ત્રિકોણ $PTN$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $P(a, 2a)$,$T(-a, 0)$ અને $N(3a, 0)$ છે.
પાયો $TN$ એ $x$-અક્ષ પર છે,જેની લંબાઈ $TN = |3a - (-a)| = 4a$ છે.
ત્રિકોણની ઊંચાઈ $P$ નો $y$-યામ છે,જે $2a$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{ઊંચાઈ} = \frac{1}{2} \times 4a \times 2a = 4a^2$.
287
MediumMCQ
જો રેખાઓ $y = x$ અને $y = -x$ એ પરવલય $y^2 = 4x$ ને ઉગમબિંદુ સિવાયના બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે,તો $AB$ ની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$12$
B
$8$
C
$4$
D
$16$

Solution

(B) આપેલ પરવલય $y^2 = 4x$ છે.
રેખા $y = x$ માટે,પરવલયના સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા: $x^2 = 4x \implies x(x - 4) = 0$.
$x \neq 0$ હોવાથી,$x = 4$ મળે,તેથી $y = 4$. આમ,બિંદુ $A = (4, 4)$.
રેખા $y = -x$ માટે,પરવલયના સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા: $(-x)^2 = 4x \implies x^2 = 4x \implies x(x - 4) = 0$.
$x \neq 0$ હોવાથી,$x = 4$ મળે,તેથી $y = -4$. આમ,બિંદુ $B = (4, -4)$.
$AB$ ની લંબાઈ એ $(4, 4)$ અને $(4, -4)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
$AB = \sqrt{(4 - 4)^2 + (4 - (-4))^2} = \sqrt{0^2 + 8^2} = 8$.
288
MediumMCQ
રેખા $x + y = 5$ પર પરવલય $y = x^2 + 3x$ વડે કપાતી જીવાની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$6\sqrt{2}$
B
$\sqrt{2}$
C
$6\sqrt{3}$
D
એકપણ નહિ

Solution

(A) જીવાની લંબાઈ શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ પરવલય $y = x^2 + 3x$ અને રેખા $y = 5 - x$ ના છેદબિંદુઓ શોધીએ.
$y$ માટે બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$x^2 + 3x = 5 - x$
$x^2 + 4x - 5 = 0$
$(x + 5)(x - 1) = 0$
તેથી,$x = 1$ અને $x = -5$.
$x = 1$ માટે,$y = 5 - 1 = 4$. બિંદુ $(1, 4)$ છે.
$x = -5$ માટે,$y = 5 - (-5) = 10$. બિંદુ $(-5, 10)$ છે.
જીવાની લંબાઈ એ $(1, 4)$ અને $(-5, 10)$ વચ્ચેનું અંતર છે:
$L = \sqrt{(-5 - 1)^2 + (10 - 4)^2}$
$L = \sqrt{(-6)^2 + (6)^2}$
$L = \sqrt{36 + 36} = \sqrt{72} = 6\sqrt{2}$.
289
MediumMCQ
પરવલય $y^2 + 4y + 4x + 2 = 0$ ની નિયામિકાનું સમીકરણ શું થાય?
A
$x = -1$
B
$x = 1$
C
$x = -\frac{3}{2}$
D
$x = \frac{3}{2}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $y^2 + 4y + 4x + 2 = 0$
$y$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $(y^2 + 4y + 4) - 4 + 4x + 2 = 0$
$(y + 2)^2 = -4x + 2$
$(y + 2)^2 = -4(x - \frac{1}{2})$
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $(Y)^2 = -4a(X)$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $Y = y + 2$,$X = x - \frac{1}{2}$,અને $4a = 4 \Rightarrow a = 1$.
શિરોબિંદુ $(\frac{1}{2}, -2)$ છે.
$Y^2 = -4aX$ માટે નિયામિકાનું સમીકરણ $X = a$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $x - \frac{1}{2} = 1$
$x = 1 + \frac{1}{2} = \frac{3}{2}$.
290
MediumMCQ
પરવલય $y = x \tan \alpha - \frac{g x^2}{2 u^2 \cos^2 \alpha}$ ના નાભિલંબની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{2 u^2 \cos^2 \alpha}{g}$
B
$\frac{u^2 \sin^2 2 \alpha}{g}$
C
$\frac{u^2 \cos^2 2 \alpha}{g}$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિ

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $y = x \tan \alpha - \frac{g x^2}{2 u^2 \cos^2 \alpha}$ છે.
પરવલયના પ્રમાણિત સ્વરૂપ $x^2 = -4ay$ માં ગોઠવતા:
$\frac{g x^2}{2 u^2 \cos^2 \alpha} = x \tan \alpha - y$
$x^2 = \frac{2 u^2 \cos^2 \alpha}{g} (x \tan \alpha - y)$.
આ સમીકરણ $(x - h)^2 = -4a(y - k)$ સ્વરૂપનું છે.
$y$ ના સહગુણકની સરખામણી કરતા,આપણને $4a = \frac{2 u^2 \cos^2 \alpha}{g}$ મળે છે.
તેથી,નાભિલંબની લંબાઈ $4a = \frac{2 u^2 \cos^2 \alpha}{g}$ છે.
291
MediumMCQ
જો પરવલય $y^2 = \frac{25x}{7}$ ની સમાંતર જીવાઓની સંહતિનું સમીકરણ $4x - y + \lambda = 0$ હોય,તો તેને સંગત વ્યાસનું સમીકરણ . . . . . .
A
$25x = 56$
B
$56x = 25$
C
$25y = 56$
D
$56y = 25$

Solution

(D) પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = \frac{25}{7}x$ છે. તેને $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,$4a = \frac{25}{7}$,તેથી $a = \frac{25}{28}$ મળે.
આપેલ સમાંતર જીવાઓની સંહતિનું સમીકરણ $4x - y + \lambda = 0$ છે,તેથી જીવાનો ઢાળ $m = 4$ છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે $m$ ઢાળવાળી જીવાઓને સંગત વ્યાસનું સમીકરણ $y = \frac{2a}{m}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$y = \frac{2 \times (25/28)}{4} = \frac{50/28}{4} = \frac{50}{112} = \frac{25}{56}$.
આમ,$56y = 25$.
292
EasyMCQ
પરવલય $x^2 = -y$ ના નાભિલંબની લંબાઈ કેટલી થાય છે?
A
$1$
B
$1/4$
C
$4$
D
$1/2$

Solution

(A) પરવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $x^2 = 4ay$ અથવા $x^2 = -4ay$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ સમીકરણ $x^2 = -y$ ને $x^2 = -4ay$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$4a = 1$
$a = 1/4$
પરવલયના નાભિલંબની લંબાઈ $|4a|$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,નાભિલંબની લંબાઈ $= |4 \times (1/4)| = 1$.
293
DifficultMCQ
બાહ્ય બિંદુ $P$ માંથી પરવલય $y^2 = 4x$ પર સ્પર્શકોની જોડ દોરવામાં આવે છે. જો $\theta_1$ અને $\theta_2$ એ $x$-અક્ષ સાથે સ્પર્શકોએ બનાવેલા ખૂણા હોય કે જેથી $\theta_1 + \theta_2 = \frac{\pi}{4}$ થાય,તો $P$ નો બિંદુપથ શોધો.
A
$x - y + 1 = 0$
B
$x + y - 1 = 0$
C
$x - y - 1 = 0$
D
$x + y + 1 = 0$

Solution

(C) પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે,$m$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ $y = mx + \frac{a}{m}$ છે.
$y^2 = 4x$ માટે,$a = 1$ છે,તેથી સ્પર્શક $y = mx + \frac{1}{m}$ છે.
જો બિંદુ $P(h, k)$ સ્પર્શક પર હોય,તો $k = mh + \frac{1}{m}$,જે $m^2h - mk + 1 = 0$ માં પરિણમે છે.
ધારો કે $m_1 = \tan \theta_1$ અને $m_2 = \tan \theta_2$ એ $P(h, k)$ માંથી પસાર થતા બે સ્પર્શકોના ઢાળ છે.
તો $m_1$ અને $m_2$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $m^2h - km + 1 = 0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$m_1 + m_2 = \frac{k}{h}$ અને $m_1 m_2 = \frac{1}{h}$.
આપેલ છે કે $\theta_1 + \theta_2 = \frac{\pi}{4}$,તેથી $\tan(\theta_1 + \theta_2) = \tan(\frac{\pi}{4}) = 1$.
સૂત્ર $\tan(\theta_1 + \theta_2) = \frac{m_1 + m_2}{1 - m_1 m_2} = 1$ નો ઉપયોગ કરતા.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{k/h}{1 - 1/h} = 1$.
$\frac{k/h}{(h-1)/h} = 1 \Rightarrow \frac{k}{h-1} = 1$.
આમ,$k = h - 1$,અથવા $h - k - 1 = 0$.
$P(h, k)$ નો બિંદુપથ $x - y - 1 = 0$ છે.
294
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = 4ax$ ના બે બિંદુઓ આગળ દોરેલા અભિલંબ પરવલય પર મળતા હોય,તો આ બિંદુઓનાં યામનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$4a^2$
B
$8a^2$
C
$8a$
D
$4a$

Solution

(B) ધારો કે પરવલય $y^2 = 4ax$ પરના બે બિંદુઓ $P(at_1^2, 2at_1)$ અને $Q(at_2^2, 2at_2)$ છે.
બિંદુ $t$ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y = -tx + 2at + at^3$ છે.
જો $t_1$ અને $t_2$ આગળના અભિલંબ પરવલય પરના કોઈ બિંદુ $(x, y)$ પર મળતા હોય,તો છેદબિંદુ $x = 2a + a(t_1^2 + t_1t_2 + t_2^2)$ અને $y = -at_1t_2(t_1 + t_2)$ દ્વારા મળે છે.
આ છેદબિંદુ પરવલય $y^2 = 4ax$ પર હોવાથી,$(-at_1t_2(t_1 + t_2))^2 = 4a(2a + a(t_1^2 + t_1t_2 + t_2^2))$ થાય.
આનું સાદું રૂપ આપતા $a^2t_1^2t_2^2(t_1 + t_2)^2 = 4a^2(2 + t_1^2 + t_1t_2 + t_2^2)$ મળે.
અભિલંબ પરવલય પર મળે તે માટેની શરત $t_1t_2 = 2$ છે.
બિંદુઓના યામ $y_1 = 2at_1$ અને $y_2 = 2at_2$ છે.
યામનો ગુણાકાર $y_1y_2 = (2at_1)(2at_2) = 4a^2(t_1t_2)$ થાય.
$t_1t_2 = 2$ કિંમત મૂકતા,$y_1y_2 = 4a^2(2) = 8a^2$ મળે.
295
DifficultMCQ
જો પરવલય $y^2 = x$ પરના કોઈ બિંદુનું નાભિ અંતર $17/4$ હોય અને તે પ્રથમ ચરણમાં હોય,તો આ બિંદુ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ શોધો.
A
$y - 4x = 18$
B
$4y - x = 4$
C
$4x + y = 18$
D
$4x + y + 18 = 0$

Solution

(C) આપેલ પરવલય $y^2 = x$ છે. તેને $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,$4a = 1$ મળે,તેથી $a = 1/4$.
ધારો કે પરવલય પરનું બિંદુ $P(x_1, y_1)$ છે. પરવલય $y^2 = 4ax$ પરના બિંદુ $P(x_1, y_1)$ નું નાભિ અંતર $x_1 + a$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $x_1 + 1/4 = 17/4$,તેથી $x_1 = 16/4 = 4$.
$y^2 = x$ હોવાથી,$y^2 = 4$,તેથી $y = \pm 2$. બિંદુ પ્રથમ ચરણમાં હોવાથી,$y_1 = 2$.
આમ,બિંદુ $P(4, 2)$ છે.
$(x_1, y_1)$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = \frac{1}{2y_1} = \frac{1}{2(2)} = 1/4$ છે.
અભિલંબનો ઢાળ $m_n = -1/m_t = -4$ છે.
$(4, 2)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y - 2 = -4(x - 4)$ છે.
$y - 2 = -4x + 16$.
$4x + y = 18$.
296
EasyMCQ
જો પરવલયનું નાભિ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ પર હોય અને રેખા $x = 2$ તેની નિયામિકા હોય,તો પરવલયનું શિરોબિંદુ કયું છે?
A
$(0, 2)$
B
$(1, 0)$
C
$(0, 1)$
D
$(2, 0)$

Solution

(B) નાભિ $S$ એ $(0, 0)$ પર છે.
નિયામિકા એ રેખા $x = 2$ છે.
પરવલયની અક્ષ એ નાભિમાંથી પસાર થતી અને નિયામિકાને લંબ રેખા છે,જે $x$-અક્ષ $(y = 0)$ છે.
શિરોબિંદુ $V$ એ નાભિ $(0, 0)$ અને અક્ષ તથા નિયામિકાના છેદબિંદુને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ છે.
અક્ષ $(y = 0)$ અને નિયામિકા $(x = 2)$ નું છેદબિંદુ $(2, 0)$ છે.
શિરોબિંદુ $V$ એ $(0, 0)$ અને $(2, 0)$ નું મધ્યબિંદુ છે,જે $(\frac{0+2}{2}, \frac{0+0}{2}) = (1, 0)$ થાય.
297
EasyMCQ
જો બિંદુ $(t_1^2, 2t_1)$ માંથી પરવલય $y^2 = 4x$ પર દોરવામાં આવતો અભિલંબ પરવલયને ફરીવાર બિંદુ $(t_2^2, 2t_2)$ માં છેદે,તો -
A
$t_1t_2 = 1$
B
$t_1t_2 = -1$
C
$t_1t_2 = 2$
D
$t_2 = -t_1 - \frac{2}{t_1}$

Solution

(D) પરવલય $y^2 = 4ax$ ના બિંદુ $(at^2, 2at)$ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y = -tx + 2at + at^3$ છે.
અહીં $a = 1$ હોવાથી,$(t_1^2, 2t_1)$ આગળનો અભિલંબ $y = -t_1x + 2t_1 + t_1^3$ થશે.
આ અભિલંબ $(t_2^2, 2t_2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી:
$2t_2 = -t_1(t_2^2) + 2t_1 + t_1^3$.
પદોને ગોઠવતા:
$2(t_2 - t_1) = -t_1(t_2^2 - t_1^2)$.
$2(t_2 - t_1) = -t_1(t_2 - t_1)(t_2 + t_1)$.
$t_1 \neq t_2$ હોવાથી,$(t_2 - t_1)$ વડે ભાગતા:
$2 = -t_1(t_2 + t_1)$.
$2 = -t_1t_2 - t_1^2$.
$t_1t_2 = -(t_1^2 + 2)$.
298
EasyMCQ
પરવલય $y^2 = 12x$ પરના બિંદુ $(x_1, y_1)$ નું નાભિ અંતર કેટલું થાય?
A
$x_1 + 3$
B
$x_1 + 6$
C
$y_1 + 6$
D
$y_1 + 3$

Solution

(A) આપેલ પરવલયનું સમીકરણ $y^2 = 12x$ છે.
તેને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $y^2 = 4ax$ સાથે સરખાવતા,આપણને $4a = 12$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $a = 3$.
પરવલય $y^2 = 4ax$ ની નાભિ $(a, 0)$ છે,તેથી અહીં નાભિ $(3, 0)$ છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ પરના કોઈપણ બિંદુ $(x_1, y_1)$ નું નાભિ અંતર $|x_1 + a|$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$a = 3$ ની કિંમત મૂકતા,નાભિ અંતર $|x_1 + 3|$ થાય છે.
બિંદુ $(x_1, y_1)$ પરવલય $y^2 = 12x$ પર હોવાથી,$x_1 \ge 0$ હોવું જોઈએ,તેથી $x_1 + 3$ હંમેશા ધન રહેશે.
આમ,નાભિ અંતર $x_1 + 3$ છે.
299
MediumMCQ
શિરોબિંદુ $(0, 1)$ અને નાભિ $(0, 0)$ હોય તેવા પરવલયનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^2 + 4y - 4 = 0$
B
$x^2 + 4y + 4 = 0$
C
$x^2 - 4y + 4 = 0$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(A) પરવલયનું શિરોબિંદુ $V(0, 1)$ છે અને નાભિ $F(0, 0)$ છે.
$x$-યામ સમાન હોવાથી,પરવલયની અક્ષ $y$-અક્ષ $(x = 0)$ છે.
નાભિ શિરોબિંદુની નીચે હોવાથી પરવલય નીચેની તરફ ખુલે છે.
શિરોબિંદુ અને નાભિ વચ્ચેનું અંતર $a = |1 - 0| = 1$ છે.
શિરોબિંદુ $(h, k)$ ધરાવતા નીચેની તરફ ખુલતા પરવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $(x - h)^2 = -4a(y - k)$ છે.
$h = 0, k = 1$,અને $a = 1$ મૂકતા:
$(x - 0)^2 = -4(1)(y - 1)$
$x^2 = -4y + 4$
$x^2 + 4y - 4 = 0$.
300
EasyMCQ
$2x + y - 1 = 0$ રેખા પરવલય $y^2 = 4x$ ને કયા બિંદુએ છેદે છે?
A
બે વાસ્તવિક અને ભિન્ન બિંદુઓ
B
બે કાલ્પનિક બિંદુઓ
C
બે સંપાતી બિંદુઓ
D
એક વાસ્તવિક બિંદુ અને એક અનંત બિંદુ

Solution

(A) આપેલ રેખા $2x + y - 1 = 0$ પરથી,$y = 1 - 2x$ લખી શકાય.
આ કિંમતને પરવલયના સમીકરણ $y^2 = 4x$ માં મૂકતા:
$(1 - 2x)^2 = 4x$
$1 - 4x + 4x^2 = 4x$
$4x^2 - 8x + 1 = 0$
હવે,આ દ્વિઘાત સમીકરણ માટે વિવેચક $D = b^2 - 4ac$ શોધો:
$D = (-8)^2 - 4(4)(1) = 64 - 16 = 48$.
અહીં $D > 0$ હોવાથી,દ્વિઘાત સમીકરણના બે ભિન્ન વાસ્તવિક ઉકેલો મળે છે.
તેથી,રેખા પરવલયને બે વાસ્તવિક અને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે છે.

10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola — Parabola · Frequently Asked Questions

1Are these 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.