Mix Examples - Animal Kingdom Questions in Gujarati

(C) ખંડન,જેને મેટામેરિઝમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક લાક્ષણિકતા છે જેમાં શરીર બાહ્ય અને આંતરિક રીતે ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે અને તેમાં કેટલાક અંગોનું શ્રેણીબદ્ધ પુનરાવર્તન જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Arthropoda$ (સંધિપાદ) અને $Chordata$ (મેરુદંડી) બંનેમાં સાચું ખંડન જોવા મળે છે.
$Arthropoda$ માં મેટામેરિક ખંડન જોવા મળે છે અને $Chordata$ માં (ખાસ કરીને પૃષ્ઠવંશીઓમાં) કરોડસ્તંભ અને સ્નાયુઓના સ્વરૂપમાં ખંડન જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $(A)$ અને $(D)$ બંને હોઈ શકે છે,પરંતુ જો વિકલ્પોમાં સુધારો કરવામાં આવે તો $Arthropoda$ અને $Chordata$ બંને સાચા છે.

(C) $1$. સસ્તન પ્રાણીઓ $Homoiothermous$ (સમતાપી) હોય છે,$Poikilotherms$ (અસમતાપી) નહીં.
$2$. સરીસૃપ પ્રાણીઓ $Poikilotherms$ (અસમતાપી) હોય છે,$Homoiothermous$ (સમતાપી) નહીં.
$3$. ઉભયજીવીઓ સામાન્ય રીતે $Oviparous$ (અંડપ્રસવી) હોય છે અને તેમાં $external$ $fertilization$ (બાહ્ય ફલન) જોવા મળે છે (દા.ત.,દેડકા).
$4$. વિહગ (પક્ષીઓ) માં $four-chambered$ (ચાર ખંડોવાળું) હૃદય હોય છે,$three-chambered$ (ત્રિખંડી) નહીં.

(B) સાચો જવાબ $B$ (Trygon) છે.
$Exocoetus$ (ફ્લાઈંગ ફિશ),$Hippocampus$ (સી હોર્સ) અને $Pterophyllum$ (એન્જલ ફિશ) એ બધા $Osteichthyes$ (અસ્થિમત્સ્ય) વર્ગના સભ્યો છે.
$Trygon$ (સ્ટિંગ રે) એ $Chondrichthyes$ (કાસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે.
તેથી,$Trygon$ અસંગત છે કારણ કે તેનું અંતઃકંકાલ કાસ્થિનું બનેલું હોય છે,જ્યારે બાકીના સભ્યોનું અંતઃકંકાલ અસ્થિનું બનેલું હોય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ (સી ફેન) છે.
$1$. સી લિલી $(Antedon)$,સી ક્યુકમ્બર $(Holothuria)$,અને સી અર્ચિન $(Echinus)$ એ બધા $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
$2$. સી ફેન $(Gorgonia)$ એ $Cnidaria$ (Coelenterata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$3$. તેથી,સી ફેન એ અસંગત છે કારણ કે તે અન્ય પ્રાણીઓ કરતાં અલગ સમુદાયમાં આવે છે.

(A) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં આયોજનના સ્તરો નીચે મુજબ વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે:
$a$. કોષીય સ્તરનું આયોજન: સછિદ્ર સમુદાયમાં જોવા મળે છે $(4)$.
$b$. અંગ સ્તરનું આયોજન: પૃથુકૃમિ સમુદાયમાં જોવા મળે છે $(2)$.
$c$. અંગતંત્ર સ્તરનું આયોજન: મેરુદંડી જેવા ઉચ્ચ સમુદાયોમાં જોવા મળે છે $(3)$.
$d$. પેશી સ્તરનું આયોજન: કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયમાં જોવા મળે છે $(1)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-4, b-2, c-3, d-1$ છે.

(A) અરીય સંમિતિ એ શરીરની સંમિતિનો એક પ્રકાર છે જેમાં સજીવને તેના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
આપેલ આકૃતિઓમાં:
આકૃતિ $A$ હાઇડ્રા દર્શાવે છે,જે અરીય સંમિતિ દર્શાવે છે.
આકૃતિ $B$ વાદળી (sponge) દર્શાવે છે,જે સામાન્ય રીતે અસમમિતિય હોય છે.
આકૃતિ $C$ કરચલો દર્શાવે છે,જે દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ (bilateral symmetry) દર્શાવે છે.
તેથી,આકૃતિ $A$ અરીય સંમિતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$A$. વાદળી (સમૂહ પોરીફેરા) મોટાભાગે અસમમિતિય હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$B$. કોએલેન્ટેરેટા (સમૂહ નાઈડેરિયા) દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,અરીય સમમિતિ ધરાવે છે અને મેરુદંડવિહીન છે. આ વિધાન સાચું છે.
$C$. મેરુદંડીઓમાં $Petromyzon$ (લેમ્પ્રે),$Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) અને $Equus$ (ઘોડો) જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$D$. નૂપુરક (સમૂહ એનેલિડા) ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠધારી (સાચો દેહકોષ્ઠ ધરાવતા) હોય છે. તેઓ કૂટદેહકોષ્ઠી હોતા નથી. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. આર્થ્રોપોડા,મોલસ્કા અને કોરડાટા ત્રણેય ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે અને તેઓ સાચું દેહકોષ્ઠ ધરાવે છે (દેહકોષ્ઠધારી). તેથી,ત્રણેયમાં દેહકોષ્ઠ ગેરહાજર છે તેવું કહેવું ખોટું છે.
$2$. આર્થ્રોપોડા અને કોરડાટા ખંડન દર્શાવે છે,જ્યારે મોલસ્કા સામાન્ય રીતે અખંડિત હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
$3$. ત્રણેય સમુદાયો મુખ અને મળદ્વાર ધરાવતું પૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
$4$. ત્રણેય સમુદાયો પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે (જોકે તેનો પ્રકાર અલગ હોઈ શકે છે,જેમ કે આર્થ્રોપોડા અને મોલસ્કામાં ખુલ્લું,કોરડાટામાં બંધ). તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.

(A) આપેલ આકૃતિના આધારે,પ્રાણીઓની ઓળખ નીચે મુજબ છે:
$A$: ચામાચીડિયું (સસ્તન)
$B$: વ્હેલ (સસ્તન)
$C$: કાચબો (સરીસૃપ)
$D$: પ્લેટિપસ (સસ્તન)
$E$: શાર્ક (મત્સ્ય/કાસ્થિ મત્સ્ય)
સસ્તન પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા સ્તન ગ્રંથિઓ અને શરીર પર વાળની હાજરી છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$C$ (કાચબો) એ સરીસૃપ વર્ગનું પ્રાણી છે અને $E$ (શાર્ક) એ કાસ્થિ મત્સ્ય છે. તેથી,સસ્તન વર્ગમાં સમાવિષ્ટ ન હોય તેવી પ્રાણીઓની જોડી $C$ અને $E$ છે.

(C) આપેલી આકૃતિમાં:
$a$ એ દેહકોષ્ઠધારી (coelomate) પ્રાણી દર્શાવે છે,જેમાં દેહકોષ્ઠ બંને બાજુએ મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) દ્વારા આવરિત હોય છે. ઉદાહરણોમાં આર્થ્રોપોડા,મોલસ્કા,નૂપુરક (Annelida) વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
$b$ એ કૂટદેહકોષ્ઠધારી (pseudocoelomate) પ્રાણી દર્શાવે છે,જેમાં દેહકોષ્ઠ મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોતું નથી પરંતુ બાહ્યગર્ભસ્તર અને અંતઃગર્ભસ્તરની વચ્ચે છૂટાછવાયા કોથળીઓ સ્વરૂપે જોવા મળે છે. તેનું લાક્ષણિક ઉદાહરણ એસ્કેલ્મિન્થિસ છે.
$c$ એ દેહકોષ્ઠવિહીન (acoelomate) પ્રાણી દર્શાવે છે,જેમાં શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ હોતું નથી. તેનું લાક્ષણિક ઉદાહરણ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ છે.
તેથી,$a$ એ આર્થ્રોપોડા છે,$b$ એ એસ્કેલ્મિન્થિસ છે,અને $c$ એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ છે.

(B) $(i)$ સાચું: લીવર ફ્લુક (Fasciola hepatica) પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં જોડાણ માટે ચૂષકો હોય છે.
$(ii)$ ખોટું: સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ફલન સામાન્ય રીતે અંતઃસ્થ (internal) હોય છે.
$(iii)$ ખોટું: મેરુદંડી સમુદાયને $3$ ઉપસમુદાયોમાં (યુરોકોર્ડેટા,સેફાલોકોર્ડેટા અને વર્ટીબ્રેટા) વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$(iv)$ ખોટું: જલવાહક તંત્ર એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,હેમિકોર્ડાટાનું નહીં.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ Trygon એ કાસ્થિમત્સ્ય (cartilaginous fish) છે જે $Chondrichthyes$ વર્ગમાં આવે છે (iii).
$(b)$ Ascidia એ $Urochordata$ ઉપસમુદાયનો સભ્ય છે $(v)$.
$(c)$ Asterias (તારામાછલી) એ $Echinodermata$ સમુદાયમાં આવે છે $(i)$.
$(d)$ કાંગારૂ એ સસ્તન પ્રાણી છે જે બચ્ચાંને જન્મ આપે છે,તેથી તે $Viviparous$ (અપત્યપ્રસવી) છે (ii).
$(e)$ પેંગ્વિન એ પક્ષી છે જે ઈંડા મૂકે છે,તેથી તે $Oviparous$ (અંડપ્રસવી) છે (iv).
આમ,સાચો ક્રમ $(a-iii), (b-v), (c-i), (d-ii), (e-iv)$ છે.

(C) ઉપસમુદાય પૃષ્ઠવંશી (Vertebrata) ને બે વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: Agnatha (જડબાવિહીન) અને Gnathostomata (જડબાધારી).
Gnathostomata વિભાગને વધુ બે અધિવર્ગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: મત્સ્ય (Pisces) અને ચતુષ્પાદ (Tetrapoda).
$1$. મત્સ્ય (Pisces) માં બે વર્ગોનો સમાવેશ થાય છે: Chondrichthyes (કાસ્થિમત્સ્ય) અને Osteichthyes (અસ્થિમત્સ્ય).
$2$. ચતુષ્પાદ (Tetrapoda) માં ચાર વર્ગોનો સમાવેશ થાય છે: Amphibia (ઉભયજીવી),Reptilia (સરીસૃપ),Aves (વિહગ) અને Mammalia (સસ્તન).
આમ,Gnathostomata માં કુલ $2 + 4 = 6$ વર્ગો હોય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ઉભયજીવીઓમાં હૃદય ત્રણ ખંડોનું બનેલું હોય છે,જેમાં બે કર્ણક અને એક ક્ષેપકનો સમાવેશ થાય છે.
નૂપુરક પ્રાણીઓમાં બેવડી વક્ષ ચેતાજૂથ હોય છે,જે તેમના ચેતાતંત્રની લાક્ષણિકતા છે.
પૃથુકૃમિમાં અંગ સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
સરીસૃપ પ્રાણીઓ અસમતાપી (શીત રુધિરવાળા) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ સાથે બદલાય છે.

(A) $1$. $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) માં શરીરગુહા હોય છે જે મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) દ્વારા આવરિત હોતી નથી,પરંતુ મધ્યગર્ભસ્તર બાહ્યગર્ભસ્તર અને અંતઃગર્ભસ્તરની વચ્ચે છૂટાછવાયા કોથળીઓ તરીકે હાજર હોય છે. આ પ્રકારની શરીરગુહાને કૂટદેહકોષ્ઠ (pseudocoelom) કહેવામાં આવે છે.
$2$. મૃદુકાય (Molluscs) સાચા દેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત શરીરગુહા હોય છે.
$3$. કીટકો (સંધિપાદ) સાચા દેહકોષ્ઠી છે.
$4$. $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) દેહકોષ્ઠરહિત છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે શરીરગુહા હોતી નથી.
તેથી,ગોળ કૃમિ કૂટદેહકોષ્ઠી છે તે વિધાન સાચું છે.

(B) $1$. $Nereis$ એ સમુદાય $Annelida$ માં આવે છે,જ્યારે કરોળિયો અને વીંછી એ વર્ગ $Arachnida$ (સમુદાય $Arthropoda$) માં આવે છે.
$2$. ઘરમાખી,પતંગિયું અને $Culex$ (મચ્છર) ત્રણેય વર્ગ $Insecta$ (સમુદાય $Arthropoda$) માં આવે છે. આ સાચી જોડી છે.
$3$. સી-હોર્સ એ માછલી $(Osteichthyes)$ છે,સી-અર્ચિન અને સી-કકુંબર એ $Echinoderms$ છે,પરંતુ સી-પેન એ $Cnidarian$ છે.
$4$. ફ્લાઈંગ ફિશ એ માછલી $(Pisces)$ છે,$Ichthyophis$ એ ઉભયજીવી છે અને વ્હેલ એ સસ્તન પ્રાણી છે.

(A) વિકલ્પ $A$ સાચો છે. સમુદાય $Annelida$ ના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ,ખંડન (metamerism) અને દેહકોષ્ઠ ધરાવે છે.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે $Echinodermata$ માં અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે,પેશીસ્તરીય નહીં.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $Arthropoda$ માં પૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે,અપૂર્ણ નહીં.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પૃષ્ઠવંશીઓમાં મેરુદંડનું રૂપાંતરણ કરોડસ્તંભમાં થાય છે અને ચેતાતંત્ર પૃષ્ઠ બાજુએ હોય છે,વક્ષ બાજુએ નહીં.

(C) પ્રાણી સૃષ્ટિના વર્ગીકરણમાં આપેલા સમુદાયોનો સાચો ઉત્ક્રાંતિ ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $V$. કંકધરા (Ctenophora)
$2$. $IV$. પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
$3$. $VI$. સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)
$4$. $II$. નૂપુરક (Annelida)
$5$. $III$. સંધિપાદ (Arthropoda)
$6$. $I$. મેરુદંડી (Chordata)
આમ,સાચો ક્રમ $V, IV, VI, II, III, I$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. Physalia ને સામાન્ય રીતે પોર્ટુગીઝ મેન-ઓફ-વોર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(A-4)$.
$B$. Taenia ને સામાન્ય રીતે પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(B-3)$.
$C$. Fasciola ને સામાન્ય રીતે યકૃત કૃમિ (Liver fluke) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(C-1)$.
$D$. Scypha એ વાદળી (sponge) નું એક પ્રજાતિ છે,જેને Sycon તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે $(D-2)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-4, B-3, C-1, D-2$ છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.

(A) $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી) નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Vertebrata$ ને બે વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: $A$ (Agnatha - અજડબાધારી) અને $B$ (Gnathostomata - જડબાધારી).
$A$ (Agnatha) માં $C$ (Cyclostomata - ચક્રમુખી) વર્ગનો સમાવેશ થાય છે.
$B$ (Gnathostomata) ને બે ઉપરીવર્ગમાં વહેંચવામાં આવે છે: $D$ (Pisces - મત્સ્ય) અને Tetrapoda (ચતુષ્પાદ).
$D$ (Pisces) ને વધુ બે વર્ગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: $E$ (Chondrichthyes - કાસ્થિમત્સ્ય) અને $F$ (Osteichthyes - અસ્થિમત્સ્ય).
આપેલા લેબલ્સ સાથે વિકલ્પોને સરખાવતા:
$A = III$ (Agnatha)
$B = IV$ (Gnathostomata)
$C = VI$ (Cyclostomata)
$D = I$ (Pisces)
$E = V$ (Chondrichthyes)
$F = II$ (Osteichthyes)
તેથી,સાચો ક્રમ $III - IV - VI - I - V - II$ છે.

(A) પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ ઘણી લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે,જેમ કે તેઓ ઉષ્ણરુધિરવાળા (સમતાપી) હોય છે,તેમનું અંતઃકંકાલ અસ્થિભૂત હોય છે અને તેઓ ફેફસાં દ્વારા શ્વસન કરે છે.
જોકે,પક્ષીઓ અંડપ્રસવી હોય છે (તેઓ ઈંડા મૂકે છે),જ્યારે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોય છે (તેઓ સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે). તેથી,અપત્યપ્રસવી હોવું એ એવી લાક્ષણિકતા છે જે બંને જૂથોમાં સમાન નથી.

(A) વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે કોન્ડ્રિક્થિસ (કાસ્થિ મત્સ્ય) માં મુખ વક્ષસ્થ હોય છે,ઝાલરો ઓપરક્યુલમ વગરની હોય છે,પ્લેકોઇડ ભીંગડા હોય છે અને જીવનભર કાયમી મેરુદંડ જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે સાયક્લોસ્ટોમેટામાં યુગ્મિત ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે એવિસ (પક્ષીઓ) ની ત્વચા સૂકી અને ગ્રંથિવિહીન હોય છે (પૂંછડીના પાયા પરની તેલ ગ્રંથિ સિવાય).
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં કર્ણપલ્લવ અને બે જોડ ઉપાંગો હોય છે,પરંતુ વ્હેલ જેવા કેટલાક સસ્તન પ્રાણીઓમાં કર્ણપલ્લવ અને પશ્ચ ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે,તેથી તે અપવાદ વિનાનો નિયમ નથી.

(D) અરીય સમમિતિ એ શરીરની એવી રચના છે જેમાં સજીવના શરીરને મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વહેંચી શકાય છે.
પ્રાણીસૃષ્ટિમાં,અરીય સમમિતિ મુખ્યત્વે કોએલેન્ટેરેટા (નાઈડેરિયા),ટીનોફોરા અને ઇકાઇનોડર્મેટા (ખાસ કરીને પુખ્ત અવસ્થામાં) સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
$I$. પ્લેટીહેલ્મિન્થિસમાં દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ જોવા મળે છે.
$II$. કોએલેન્ટેરેટામાં અરીય સમમિતિ જોવા મળે છે.
$III$. એસ્કેલ્મિન્થિસમાં દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ જોવા મળે છે.
$IV$. એનેલિડામાં દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ જોવા મળે છે.
$V$. ઇકાઇનોડર્મેટા (પુખ્ત) માં અરીય સમમિતિ જોવા મળે છે.
તેથી,અરીય સમમિતિ $II$ અને $V$ માં જોવા મળે છે.

(D) ડિમ્ભ અવસ્થા એ એક વિશિષ્ટ બાળ સ્વરૂપ છે જે ઘણા પ્રાણીઓ પુખ્ત બનતા પહેલા કાયાંતરણ (metamorphosis) દરમિયાન અનુભવે છે.
$1$. પતંગિયું: સંપૂર્ણ કાયાંતરણ દર્શાવે છે (ઈંડું $\rightarrow$ ડિમ્ભ/ઈયળ $\rightarrow$ કોષિત અવસ્થા $\rightarrow$ પુખ્ત).
$2$. દેડકો: તેની ડિમ્ભ અવસ્થાને ટેડપોલ કહેવામાં આવે છે,જે જલીય છે અને પુખ્ત દેડકો બનવા માટે કાયાંતરણ પામે છે.
$3$. મચ્છર: સંપૂર્ણ કાયાંતરણ દર્શાવે છે (ઈંડું $\rightarrow$ ડિમ્ભ/લાર્વા $\rightarrow$ કોષિત અવસ્થા $\rightarrow$ પુખ્ત).
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી પતંગિયું,દેડકો અને મચ્છરના જીવનચક્રમાં ડિમ્ભ અવસ્થા જોવા મળે છે.

(D) $Ascaris$ $lumbricoides$ (ગોળ કૃમિ) એ $Aschelminthes$ (નેમેટોડા) સમુદાયનું પ્રાણી છે,અને $Anopheles$ $stephensi$ (મચ્છર) એ $Arthropoda$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આ બંને સજીવોમાં લિંગીભેદ જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા સજીવોને બાહ્ય રચનાના આધારે એકબીજાથી અલગ ઓળખી શકાય છે.
$Ascaris$ માં,નર માદા કરતા કદમાં નાનો હોય છે અને તેનો પાછળનો છેડો વળેલો હોય છે.
$Anopheles$ માં,માદા કદમાં મોટી હોય છે અને નરની સરખામણીમાં અલગ પ્રકારના એન્ટેના ધરાવે છે.
તેથી,લિંગીભેદ એ તેમની વચ્ચેની સામાન્ય લાક્ષણિકતા છે.

(C) સાચી જોડ $C$ છે.
$Musca$ (ઘરમાખી) એ $Insecta$ વર્ગમાં આવે છે અને તેમાં પૂર્ણ રૂપાંતરણ જોવા મળે છે,જેમાં ચાર અવસ્થાઓ હોય છે: ઈંડું,ડિંભ (larva),કોષિત (pupa) અને પુખ્ત.
$Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) એ અદેહકોષ્ઠી છે અને તેમાં ખંડન જોવા મળતું નથી.
$Pheretima$ (અળસિયું) એ ઉભયલિંગી છે,તેમાં લિંગભેદ જોવા મળતો નથી.
$Chameleon$ તેના રંગ બદલવાની ક્ષમતા (chromatophores) માટે જાણીતું છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
પોરિફેરા સમુદાયના મોટાભાગના પ્રાણીઓ દરિયાઈ હોય છે,પરંતુ 'સ્પોન્જીલા' $(Spongilla)$ જેવી કેટલીક પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીમાં પણ જોવા મળે છે.
તેથી,આ વિધાન કે 'પોરિફેરા સમુદાયના પ્રાણીઓ ફક્ત દરિયાઈ હોય છે' તે ખોટું છે.
અન્ય વિધાનો સાચા છે:
$A$: ઝીંગા $(Prawn)$ એ આર્થ્રોપોડા સમુદાયનું પ્રાણી છે જેમાં એન્ટેનાની બે જોડી હોય છે.
$B$: દંશકોષો $(Cnidoblasts)$ એ નાઈડેરિયા સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
$C$: મિલીપીડના દરેક શરીરના ખંડમાં ઉપાંગોની બે જોડી જોવા મળે છે.

(C) $Nereis$ એ $Annelida$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,જ્યારે $Scorpion$,$Cockroach$ અને $Silverfish$ એ $Arthropoda$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
$Annelida$ અને $Arthropoda$ બંને સમુદાયના પ્રાણીઓમાં પૃષ્ઠ હૃદય (dorsal heart) જોવા મળે છે.
તેથી,આ તમામ સજીવો માટે પૃષ્ઠ હૃદય ધરાવવું એ સાચું વિધાન છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ચાલો દરેક જોડીનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(i)$ મગર: તે સરીસૃપ વર્ગનું પ્રાણી છે। મોટાભાગના સરીસૃપોથી વિપરીત, મગરમાં $4$ કોટરીય હૃદય જોવા મળે છે। આ વિધાન સાચું છે।
$(ii)$ સમુદ્ર કાકડી: તે શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે। તેનું મુખ્ય લક્ષણ જલવાહક તંત્ર છે। મૂળ પ્રશ્નમાં આપેલ શબ્દ અસ્પષ્ટ હોવાથી આ જોડી ખોટી ગણાય।
$(iii)$ ઓબેલીયા: તે એકાંતરજનન (Metagenesis) દર્શાવે છે, જેમાં પોલિપ અને મેડ્યુસા સ્વરૂપો વચ્ચે એકાંતર જોવા મળે છે। આ વિધાન સાચું છે।
$(iv)$ લેમુર: તે સસ્તન પ્રાણી છે। સસ્તન પ્રાણીઓમાં કૂપદંતી (Thecodont) પ્રકારના દાંત જોવા મળે છે (દાંત જડબાના હાડકાના ખાડામાં ગોઠવાયેલા હોય છે)। આ વિધાન સાચું છે।
તેથી, જોડી $(i), (iii)$ અને $(iv)$ સાચી છે।

(B) સાચી જોડ $B$ છે.
$1$. વક્ષ,નક્કર અને બેવડું મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર એ નૂપુરક (જેમ કે જળો) જેવા અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. પશ્ચ-મળાશય પુચ્છ એ મેરુદંડી પ્રાણીઓનું લક્ષણ છે,ઓક્ટોપસ (મૃદુકાય) નું નહીં.
$3$. કંઠનાલીય ઝાલરફાટ તમામ મેરુદંડી પ્રાણીઓના ભ્રૂણમાં જોવા મળે છે,જેમાં કાચિડા જેવા સરીસૃપનો પણ સમાવેશ થાય છે.
$4$. વક્ષ હૃદય એ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનું લક્ષણ છે; મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં પૃષ્ઠ હૃદય જોવા મળે છે.

(A) પોપટ $(Psittacula)$ એ પક્ષી છે,બતકચાંચ $(Ornithorhynchus)$ એ ઈંડા મૂકતું સસ્તન પ્રાણી છે અને કાંગારુ $(Macropus)$ એ માર્સુપિયલ સસ્તન પ્રાણી છે. આ ત્રણેય સજીવો એવા વર્ગના છે જે તેમના શરીરનું તાપમાન સતત જાળવી રાખે છે,જેને સમતાપી (Homeotherms) કહેવામાં આવે છે. તેથી,સમતાપી હોવું એ તેમનામાં રહેલી સામાન્ય લાક્ષણિકતા છે.

(C) $1$. $A$: યકૃતકૃમિ (પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ) દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ સમુદ્રફૂલ (નાઈડેરિયા) અરીય સમમિતિ અને સમુદ્રકાકડી (ઈકાઈનોડર્મેટા) પુખ્ત અવસ્થામાં પંચ-અરીય સમમિતિ ધરાવે છે. તેથી,આ ખોટું છે.
$2$. $B$: કાનખજૂરો અને ઝીંગો (આર્થ્રોપોડા) સાંધાવાળા ઉપાંગો ધરાવે છે,પરંતુ સાગરગોટા (ઈકાઈનોડર્મેટા) ધરાવતા નથી. તેથી,આ ખોટું છે.
$3$. $C$: વીંછી,કરોળીયો અને વંદો ત્રણેય આર્થ્રોપોડા સમુદાયના સભ્યો છે. આર્થ્રોપોડાનું મુખ્ય લક્ષણ વક્ષબાજુએ આવેલું નક્કર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર છે. તેથી,આ સાચું છે.
$4$. $D$: વંદો અને તીડ (આર્થ્રોપોડા) સમખંડતા દર્શાવે છે,પરંતુ પટ્ટીકૃમિ (પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ) આભાસી ખંડતા (પ્રોગ્લોટિડ્સ) દર્શાવે છે,સાચી સમખંડતા નહીં. તેથી,આ ખોટું છે.

(A) $1$. સૂત્રકૃમિ (ગોળકૃમિ) માં દેહકોષ્ઠ મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોતું નથી,જેને કૂટદેહકોષ્ઠ કહેવાય છે. તેથી,તેઓ કૂટદેહકોષ્ઠી છે.
$2$. મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓ સાચા દેહકોષ્ઠી છે,અદેહકોષ્ઠી નથી.
$3$. નૂપુરક સમુદાયના પ્રાણીઓ સાચા દેહકોષ્ઠી છે,કૂટદેહકોષ્ઠી નથી.
$4$. પૃથુકૃમિ (ચપટાકૃમિ) અદેહકોષ્ઠી છે,એટલે કે તેમની પાસે દેહકોષ્ઠનો અભાવ હોય છે,તેઓ દેહકોષ્ઠી નથી.

(C) આપેલ સજીવોના લક્ષણોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $Spongilla$ (મીઠા પાણીની વાદળી): સમુદાય $Porifera$,અસમમિતિય,કોલર કોષો (choanocytes) ધરાવે છે.
$2$. $Leech$ (જળો): સમુદાય $Annelida$,દ્વિપાર્શ્વિય સમમિતિ ધરાવે છે.
$3$. $Dolphin$: વર્ગ $Mammalia$,દ્વિપાર્શ્વિય સમમિતિ,સમતાપી.
$4$. $Penguin$: વર્ગ $Aves$,દ્વિપાર્શ્વિય સમમિતિ,સમતાપી.
વિકલ્પોનું મૂલ્યાંકન:
- વિકલ્પ $A$: $Penguin$ અને $Dolphin$ સમતાપી છે,જ્યારે $Spongilla$ અને $Leech$ અસમતાપી છે. આ વિધાન ખોટું છે.
- વિકલ્પ $B$: $Spongilla$ અને $Leech$ મુખ્યત્વે મીઠા પાણીના છે,જ્યારે $Dolphin$ અને $Penguin$ દરિયાઈ છે. આ વિધાન ખોટું છે.
- વિકલ્પ $C$: $Spongilla$ એ વાદળી છે અને તેમાં કોલર કોષો હોય છે,પરંતુ આ અન્ય ત્રણ માટે સાચું નથી. આ વિધાન માત્ર $Spongilla$ માટે સાચું છે.
- વિકલ્પ $D$: $Spongilla$ અસમમિતિય છે,દ્વિપાર્શ્વિય સમમિતિ ધરાવતું નથી. આ વિધાન ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: આપેલ ચારેય સજીવો માટે કોઈ એક વિધાન સાચું નથી,પરંતુ $Spongilla$ ના સંદર્ભમાં વિકલ્પ $C$ વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચો છે.

(B) દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. $Ascaris$ એ એસ્કેલ્મિન્થિસ (નેમેટોડા) સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેનું શરીર અખંડિત (કૂટદેહકોષ્ઠી) હોય છે,ખંડયુક્ત નથી. તેથી,આ ખોટું છે.
$B$. $Salamandra$ એ ઉભયજીવી વર્ગનું પ્રાણી છે. ઉભયજીવીઓમાં બાહ્યકર્ણપટલ કાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેમાં સામાન્ય રીતે બાહ્યફલન જોવા મળે છે. આ સાચી જોડ છે.
$C$. $Pteropus$ (વડવાગળ) એ સસ્તન વર્ગનું પ્રાણી છે. તેમની ત્વચા પર રોમ હોય છે,પરંતુ તેઓ અપત્યપ્રસવી (બચ્ચાંને જન્મ આપે છે) છે,અંડપ્રસવી નથી. તેથી,આ ખોટું છે.
$D$. $Obelia$ એ કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria) સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેઓ ડંખકોષ ધરાવે છે,પરંતુ તેમનું આયોજન પેશીસ્તરીય છે,અંગતંત્રીય નથી. તેથી,આ ખોટું છે.

(A) દરેક વિકલ્પનું સમુદાયના લક્ષણોના આધારે વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $A$. પાઈલા (મૃદુકાય): પાઈલા એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેમાં રેત્રિકા (Radula) હોય છે જે ખોરાક મેળવવા માટેનું અંગ છે,પરંતુ તેનું શરીર અખંડિત (unsegmented) હોય છે. તેથી,'ખંડયુક્ત શરીર' એ મૃદુકાય માટે ખોટું લક્ષણ છે.
$2$. $B$. એસ્ટેરીસ (શૂળત્વચી): એસ્ટેરીસ એ શૂળત્વચી સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેમાં કંટકયુક્ત ત્વચા અને વિશિષ્ટ જળપરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે. આ સંગત છે.
$3$. $C$. સાયકોન (સછિદ્ર): સાયકોન એ સછિદ્ર સમુદાયનું પ્રાણી છે. તે છિદ્રિષ્ઠ શરીર અને પાણીના પરિભ્રમણ માટે નલિકા તંત્ર ધરાવે છે. આ સંગત છે.
$4$. $D$. પરીપ્લેનેટા (સંધિપાદ): પરીપ્લેનેટા (વંદો) એ સંધિપાદ સમુદાયનું પ્રાણી છે. તે સાંધાવાળા ઉપાંગો અને કાઈટીનનું બહિકંકાલ ધરાવે છે. આ સંગત છે.
નિષ્કર્ષ: વિકલ્પ $A$ અસંગત છે કારણ કે પાઈલાનું શરીર ખંડયુક્ત હોતું નથી.

(B) સાચું જોડકું નીચે મુજબ છે:
$1$. $Adamsia$ (એડેમ્સીયા) અરીય સમરચના ધરાવે છે અને તે $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રી) સમુદાયનું પ્રાણી છે,સછિદ્રનું નહીં.
$2$. $Petromyzon$ (પેટ્રોમાઈઝોન) એ માછલીઓ પર બાહ્ય પરોપજીવી છે અને તે $Cyclostomata$ (ચૂષમુખા) વર્ગમાં આવે છે. આ સાચું જોડકું છે $(B-ii-y)$.
$3$. $Ichthyophis$ (ઇક્વિયોફિસ) એ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવી છે,સરીસૃપ નથી.
$4$. $Limulus$ (લીમ્યુલસ) કાઇટિનનું બાહ્યકવચ ધરાવે છે અને તે $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયનું પ્રાણી છે,મત્સ્ય નથી.
તેથી,વિકલ્પોમાં આપેલ સાચું સંયોજન $B-ii-y$ છે.

(B) પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ બંને શ્વસન માટે ફેફસાંનો ઉપયોગ કરે છે,બંને ઉષ્ણ રુધિરવાળાં (સમતાપી) છે અને બંનેમાં અસ્થિનું બનેલું અંતઃકંકાલ જોવા મળે છે. જોકે,મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (જીવતાં બચ્ચાંને જન્મ આપનારા) છે,જ્યારે તમામ પક્ષીઓ અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકનારા) છે. તેથી,જીવતાં બચ્ચાંને જન્મ આપવો એ બંનેમાં સમાન લક્ષણ નથી.

(C) ચાલો વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. અપત્ય પ્રસવી પ્રાણીઓ સસ્તન વર્ગમાં જોવા મળે છે,પરંતુ બધા સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્ય પ્રસવી હોતા નથી (દા.ત.,પ્લેટિપસ અંડપ્રસવી છે).
$B$. જડબા ધરાવતું મુખ (Gnathostomata) ઘણા મેરુદંડીઓનું લક્ષણ છે,પરંતુ તે સમગ્ર મેરુદંડી સમુદાયનું વ્યાખ્યાયિત લક્ષણ નથી,કારણ કે Agnatha (જડબાવિહીન માછલીઓ) પણ મેરુદંડી છે.
$C$. સરીસૃપ (મગર સિવાય) સામાન્ય રીતે $3$ ખંડીય હૃદય ધરાવે છે જેમાં ક્ષેપક અપૂર્ણ રીતે વિભાજિત હોય છે. આ સરીસૃપ વર્ગનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$D$. કાસ્થિનું બનેલું અંતઃકંકાલ એ કાસ્થિમત્સ્ય વર્ગનું લક્ષણ છે,પરંતુ અહીં વર્ગીકરણના નામ તરીકે 'કાસ્થિ' શબ્દ અધૂરો છે.

(B) પિલા (Pila) એ મૃદુકાય સમુદાયનું પ્રાણી છે જે ખોરાક લેવા માટે રેડુલા $(iii)$ નામનું અંગ ધરાવે છે.
$(b)$ બોમ્બિક્સ (Bombyx) (રેશમનો કીડો) એ સંધિપાદ સમુદાયનું પ્રાણી છે જે માલ્પિઘિયન નલિકાઓ $(iv)$ દ્વારા ઉત્સર્જન કરે છે.
$(c)$ પ્યુરોબ્રેકિયા (Pleurobrachia) એ ટીનોફોરા સમુદાયનું પ્રાણી છે જે આઠ બાહ્ય પક્ષ્મલ કમ્બ પ્લેટ્સ $(ii)$ ધરાવે છે.
$(d)$ ટીનિયા (Taenia) (પટ્ટીકૃમિ) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે જે ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે જ્યોત કોષો $(i)$ નો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.

(A) આપેલ લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન: પૃથુકૃમિથી મેરુદંડી સુધીના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
$2$. દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ: પૃથુકૃમિથી મેરુદંડી સુધીના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે (પુખ્ત શૂળત્વચી સિવાય).
$3$. શરીરના ખંડન સાથે સાચા દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ: આ લાક્ષણિકતા મુખ્યત્વે અનુપૂરક,સંધિપાદ અને મેરુદંડી સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
- અનુપૂરક સમુદાયના પ્રાણીઓ ખંડન દર્શાવે છે.
- સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં શરીરનું શીર્ષ,ઉરસ અને ઉદરમાં વિભાજન જોવા મળે છે.
- મેરુદંડી સમુદાયમાં સ્નાયુબદ્ધ અને કંકાલના ખંડો જોવા મળે છે.
મૃદુકાય સમુદાયના પ્રાણીઓ દેહકોષ્ઠી છે પરંતુ તેમાં સાચું શરીર ખંડન જોવા મળતું નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ અનુપૂરક,સંધિપાદ અને મેરુદંડી છે.

(B) સાચી જોડ $B$ છે.
$1$. મિલીપીડ એ $Myriapoda$ વર્ગનું પ્રાણી છે,$Arachnida$ નું નહીં.
$2$. ડકબિલ પ્લેટિપસ ($Ornithorhynchus$ $anatinus$) એ એક અનોખું,અર્ધ-જલીય,ઈંડા મૂકતું $(oviparous)$ સસ્તન પ્રાણી છે જે $Mammalia$ વર્ગમાં આવે છે.
$3$. સિલ્વરફિશ એ કીટક છે (સમુદાય $Arthropoda$),મેરુદંડી નથી; તેમાં અગ્ર અને પશ્ચ ઉપાંગો હોતા નથી.
$4$. સી એનિમોન એ $Cnidaria$ સમુદાયના સભ્યો છે અને તે દ્વિગર્ભસ્તરી $(diploblastic)$ હોય છે,ત્રિગર્ભસ્તરી $(triploblastic)$ નહીં.

(A) જળો (અન્નિલિડા),વંદા (આર્થ્રોપોડા) અને વીંછી (આર્થ્રોપોડા) ત્રણેય અપૃષ્ઠવંશી સમુદાયના પ્રાણીઓ છે જે વક્ષીય ચેતાતંતુ ધરાવે છે.
$1$. જળો અન્નિલિડા સમુદાયમાં આવે છે,જે વક્ષીય ચેતાતંતુ ધરાવે છે.
$2$. વંદા અને વીંછી આર્થ્રોપોડા સમુદાયમાં આવે છે,જેમાં પણ વક્ષીય ચેતાતંતુ જોવા મળે છે.
$3$. ઉત્સર્ગિકાઓ માત્ર અન્નિલિડામાં જોવા મળે છે.
$4$. શીર્ષીકરણ એ ત્રણેય માટે સામાન્ય લાક્ષણિકતા નથી.
$5$. સ્પર્શકો કીટકો (વંદા) માં હોય છે પરંતુ જળો અને વીંછીમાં હોતા નથી.

(A) પુનઃસર્જનને મુખ્યત્વે બે પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Morphallaxis$ અને $Epimorphosis$.
$Morphallaxis$ એ પુનઃસર્જનનો એક પ્રકાર છે જેમાં ગુમાવેલા શરીરના ભાગોને અસ્તિત્વમાં રહેલા પેશીઓના પુનઃનિર્માણ દ્વારા બદલવામાં આવે છે, જેમાં કોષોનું વિભાજન ખૂબ ઓછું અથવા બિલકુલ થતું નથી. તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ $Hydra$ છે, જ્યાં આડા કાપેલા ટુકડાઓ તેમના અસ્તિત્વમાં રહેલા કોષોને ફરીથી ગોઠવીને સંપૂર્ણ, નાનું $Hydra$ બનાવે છે.
$Epimorphosis$ માં કોષોના નોંધપાત્ર પ્રસાર અને વિભેદન દ્વારા ગુમાવેલા ભાગોનું પુનઃસર્જન થાય છે, જેમ કે સલામન્ડરમાં અંગોનું પુનઃસર્જન અથવા ઉચ્ચ પૃષ્ઠવંશીઓમાં ઘા રૂઝાવવાની પ્રક્રિયા.
વિકલ્પ $A$ એ $Morphallaxis$ ને $Hydra$ ના ઉદાહરણ સાથે યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(A) 'બધા જ શૂળત્વચી અપત્યપ્રસવી છે' તે વિધાન ખોટું છે કારણ કે શૂળત્વચી સમુદાયના પ્રાણીઓ અંડપ્રસવી (oviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે.
ગોળકૃમિ $(Aschelminthes)$ માં પરિવહન તંત્રનો અભાવ હોય છે.
અસ્થિમત્સ્ય $(Osteichthyes)$ માં સામાન્ય રીતે વાતાશય (swim bladder) હાજર હોય છે જે ઉત્પ્લાવકતામાં મદદ કરે છે.
કાસ્થિમત્સ્ય $(Chondrichthyes)$ માં અંતઃફલન જોવા મળે છે.

(A) ચાલો આપેલી જોડીઓનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $A$. કોએલેન્ટેરાટા - નેમેટોસાઇટ્સ: આ સાચું છે. નેમેટોસાઇટ્સ (અથવા નિડોબ્લાસ્ટ્સ) એ કોએલેન્ટેરાટા (નિડેરિયા) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા લાક્ષણિક કોષો છે,જેનો ઉપયોગ રક્ષણ અને શિકાર પકડવા માટે થાય છે.
$2$. $B$. પોરીફેરા - કોએનોસાઇટ્સ: આ સાચું છે. કોએનોસાઇટ્સ (કોલર કોષો) વાદળી (પોરીફેરા) માં સ્પોન્જોસીલ અને નહેરોમાં જોવા મળે છે અને તે પાણીના પ્રવાહને ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે.
$3$. $C$. ટીનોફોરા - સોલેનોસાઇટ્સ: આ ખોટું છે. ટીનોફોરામાં શિકાર પકડવા માટે કોલોબ્લાસ્ટ્સ (લેસો કોષો) હોય છે. સોલેનોસાઇટ્સ (જ્યોત કોષો) સામાન્ય રીતે પ્લેટીહેલ્મિન્થેસમાં ઉત્સર્જન માટે જોવા મળે છે.
$4$. $D$. પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ - નેફ્રોસાઇટ્સ: આ ખોટું છે. પ્લેટીહેલ્મિન્થેસમાં ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે જ્યોત કોષો (પ્રોટોનેફ્રીડિયા) હોય છે.
તેથી,જોડી $A$ અને $B$ સાચી છે.

(B) $(i)$ સાચું: $Torpedo$ (ઇલેક્ટ્રિક રે) પાસે વિદ્યુત આંચકા ઉત્પન્ન કરવા માટે વિદ્યુત અંગો હોય છે.
$(ii)$ સાચું: અસ્થિમત્સ્ય તરવા અને સંતુલન જાળવવા માટે વિવિધ મીનપક્ષો જેવા કે પેક્ટોરલ,પેલ્વિક,પૃષ્ઠ,ગુદા અને પુચ્છનો ઉપયોગ કરે છે.
$(iii)$ ખોટું: ઉભયજીવીઓની ત્વચા ભેજયુક્ત હોય છે અને તેના પર ભીંગડા હોતા નથી.
$(iv)$ ખોટું: પક્ષીઓ સમતાપી (homeothermic) પ્રાણીઓ છે,અસમતાપી નથી.
$(v)$ સાચું: સ્તન ગ્રંથીઓની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે જેનો ઉપયોગ બચ્ચાઓના પોષણ માટે થાય છે.
તેથી,વિધાનો $(i), (ii)$ અને $(v)$ સાચા છે,જ્યારે $(iii)$ અને $(iv)$ ખોટા છે.

(A) $Pila$ પ્રજાતિ $Mollusca$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Mollusca$ સમુદાયના પ્રાણીઓનું શરીર નરમ અને અખંડિત હોય છે,જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ,સ્નાયુબદ્ધ પગ અને આંતરઅંગોની ખૂંધ (visceral hump) જોવા મળે છે.
તેથી,'$(i)$ શરીર ખંડિત' એ $Pila$ માટે ખોટું લક્ષણ છે.
જોકે $Pila$ માં મુખગુહામાં રેડુલા (rasping organ) હોય છે,પરંતુ શરીરનું ખંડન આ સમુદાયનું લક્ષણ નથી.
આમ,વિકલ્પ $A$ ખોટી રીતે જોડાયેલ છે.

(A) પાર્શ્વ રેખા તંત્ર એ માછલીઓ અને જલીય ડિંભીય ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળતું એક સંવેદી અંગ છે જે તેમને આસપાસના પાણીમાં હલનચલન અને કંપન શોધવામાં મદદ કરે છે.
આ તંત્ર ન્યુરોમાસ્ટ્સ (neuromasts) નામના વિશિષ્ટ સંવેદી કોષોનું બનેલું છે,જે બાહ્યસ્તર (ectoderm) માંથી ઉદ્ભવે છે.
આ બાહ્યસ્તરમાંથી ઉદ્ભવેલા સંવેદી ગ્રાહકોની હાજરી એ આ સજીવોમાં પાર્શ્વ રેખા તંત્રના અસ્તિત્વનું કારણ હોવાથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.