Mix Examples - Animal Kingdom Questions in Gujarati

(C) કોમ્બ જેલી એ $Ctenophora$ સમુદાયના સભ્યો છે. તેઓમાં આઠ બાહ્ય પક્ષ્મલ કોમ્બ પ્લેટ્સ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
જેલી ફિશ એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયના સભ્યો છે. તેઓમાં દંશક કોષો (cnidoblasts) ની હાજરી એ તેમનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

(C) જે પ્રાણીઓમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં જોવા મળે છે,તેમને ઉભયલિંગી (monoecious) અથવા દ્વિલિંગી (hermaphrodite) કહેવામાં આવે છે.
$Spongilla$ (મીઠા પાણીની વાદળી),$Ctenoplana$ (ટીનોફોરા સમુદાયના સભ્ય) અને $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ) એ ઉભયલિંગી સજીવો છે.
$Ascaris$ (ગોળ કૃમિ) એ એકલિંગી (dioecious) છે,જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સજીવોમાં જોવા મળે છે.

(C) $Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Anopheles$ એ $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Laccifer$ એ $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Hemichordata$ અને $Arthropoda$ બંનેમાં કોઈપણ અપવાદ વિના ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર જોવા મળે છે.

$(B)$. Limulus ને સામાન્ય રીતે King crab તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે એક જીવંત અશ્મિ છે.
$(b)$. Ophiura ને સામાન્ય રીતે Brittle star તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે સમુદાય Echinodermata માં આવે છે.
$(c)$. Taenia ને સામાન્ય રીતે Tapeworm તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે સમુદાય Platyhelminthes માં આવે છે.
$(d)$. Meandrina ને સામાન્ય રીતે Brain coral તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે વર્ગ Anthozoa, સમુદાય Cnidaria માં આવે છે.
$(e)$. Dentalium ને સામાન્ય રીતે Tusk shell તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે વર્ગ Scaphopoda, સમુદાય Mollusca માં આવે છે.
તેથી, સાચી જોડ છે: $a(iv), b(v), c(ii), d(iii), e(i)$.

(A) પ્લેટીહેલ્મિન્થિસમાં મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) દ્વારા આવરિત દેહકોષ્ઠનો અભાવ હોય છે,તેથી તેઓ અદેહકોષ્ઠી (acoelomate) છે.
તેની સામે,એનેલિડા સાચા દેહકોષ્ઠી (true coelomates) છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે એવી દેહગુહા હોય છે જે સંપૂર્ણપણે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોય છે.
તેથી,દેહગુહાના સંદર્ભમાં મુખ્ય તફાવત એ છે કે એનેલિડામાં સાચા દેહકોષ્ઠની હાજરીની સરખામણીમાં પ્લેટીહેલ્મિન્થિસમાં દેહકોષ્ઠનો અભાવ હોય છે.

(D) ખોટી જોડ વિકલ્પ $(D)$ છે.
$1$. મિલિપીડ એ ડિપ્લોપોડા વર્ગ (સમુદાય આર્થ્રોપોડા) માં આવે છે. તેઓ સ્થળજ છે અને શરીરના દરેક ખંડ પર બે જોડ સાંધાવાળા ઉપાંગો ધરાવે છે,જે શ્વાસનળી દ્વારા શ્વસન કરે છે. આ સાચી જોડ છે.
$2$. નેરીસ એ પોલીકીટા વર્ગ (સમુદાય એનેલિડા) માં આવે છે. તેઓ પાર્શ્વ ઉપાંગો પર અસંખ્ય શૂક ધરાવે છે જેને પેરાપોડિયા કહેવાય છે,જે તરવામાં મદદ કરે છે. આ સાચી જોડ છે.
$3$. ટીનિયા સોલિયમ (પટ્ટીકૃમિ) એ સેસ્ટોડા વર્ગ (સમુદાય પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ) માં આવે છે. તેમનું શરીર જાડા ક્યુટિકલથી ઢંકાયેલું હોય છે અને તેમાં પાચનમાર્ગનો અભાવ હોય છે કારણ કે તેઓ યજમાનના આંતરડામાંથી સીધા પોષકતત્વોનું શોષણ કરે છે. આ સાચી જોડ છે.
$4$. ટીનોફોરા (સમુદાય ટીનોફોરા) અરીય સમમિતિ ધરાવે છે અને તેમાં નીડોબ્લાસ્ટનો અભાવ હોય છે (જે નાઈડેરિયાની લાક્ષણિકતા છે). મહત્વની વાત એ છે કે,તેમના જીવનચક્રમાં પોલીપ અવસ્થા હોતી નથી. તેથી,પોલીપ અવસ્થા હાજર છે તેવું વિધાન ખોટું છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$. પ્લાન્યુલા ડિંભ એ $Obelia$ (સમુદાય Cnidaria) નો ડિંભ અવસ્થા છે.
$(b)$. ગ્લોકીડિયમ ડિંભ એ $Mussel$ (સમુદાય Mollusca) નો ડિંભ અવસ્થા છે.
$(c)$. નોપ્લિયસ ડિંભ એ $Crab$ (સમુદાય Arthropoda) નો ડિંભ અવસ્થા છે.
$(d)$. સિસ્ટિસેર્કસ ડિંભ એ $Taenia$ $solium$ (સમુદાય Platyhelminthes) નો ડિંભ અવસ્થા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a(iii), b(i), c(ii), d(v)$ છે.

(D) ખોટું વિધાન $D$ છે.
મેટાજેનેસિસ એટલે પૉલિપ (અલિંગી) અને મેડ્યુસા (લિંગી) સ્વરૂપો વચ્ચે પેઢીઓનું એકાંતરણ,જે ઓબેલિયા જેવા કેટલાક કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
$Hydra$ માં મેટાજેનેસિસ જોવા મળતું નથી કારણ કે તેના જીવનચક્રમાં મેડ્યુસા અવસ્થાનો અભાવ હોય છે.

(B) વિધાન સાચું છે: એનિલિડા,આર્થ્રોપોડા અને મોલસ્કા એ પ્રોટોસ્ટોમિયલ દેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન બ્લાસ્ટોપોર (આદિમુખ) માંથી મુખનો વિકાસ થાય છે.
કારણ પણ સાચું છે: આ ત્રણેય સમુદાયના સભ્યો દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે અને સાચું દેહકોષ્ઠ (યુકોલોમેટ) ધરાવે છે.
જોકે,તેઓ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ અને સાચું દેહકોષ્ઠ ધરાવે છે તે હકીકત એ સમજાવતી નથી કે તેઓ પ્રોટોસ્ટોમ્સ તરીકે કેમ વર્ગીકૃત થયેલ છે. તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(D) . મોટાભાગની માછલીઓમાં મૂત્રાશય ગેરહાજર હોય છે (કેટલીક લંગફિશ સિવાય).
$b$. $Gambusia$ એ લાર્વીવોરસ (ડિંભભક્ષી) માછલી છે જે મચ્છરના ડિંભને ખાય છે અને મેલેરિયાના જૈવિક નિયંત્રણ માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે.
$c$. ડોગફિશ $(Scoliodon)$ માં એમ્પ્યુલા ઓફ લોરેન્ઝિની ઇલેક્ટ્રોરિસેપ્ટર છે,પરંતુ તે આસપાસના પાણીમાં તાપમાનના ફેરફારોને પારખવા માટે થર્મોરિસેપ્ટર તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
$d$. $Torpedo$ જેવી માછલીઓમાં જોવા મળતા વિદ્યુત અંગો એ રૂપાંતરિત સ્નાયુ પેશીઓ છે.
આમ,આપેલા તમામ વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $d$ છે.

(A) રુધિરાભિસરણ તંત્રના બે પ્રકાર છે:
$1$. ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર: તે સંધિપાદ અને મૃદુકાય પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,જેમાં હૃદય દ્વારા પંપ થયેલું રુધિર મોટી નલિકાઓ દ્વારા શરીરની ગુહામાં આવેલી ખુલ્લી જગ્યાઓમાં વહે છે,જેને સાઇનસ (sinuses) કહેવાય છે.
$2$. બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર: અળસિયા (Annelids) અને મેરુદંડી (Chordates) પ્રાણીઓમાં બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે,જેમાં હૃદય દ્વારા પંપ થયેલું રુધિર હંમેશા રુધિરવાહિનીઓના બંધ નેટવર્ક દ્વારા વહન પામે છે. આ પદ્ધતિ વધુ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે કારણ કે પ્રવાહીના પ્રવાહનું વધુ ચોકસાઈપૂર્વક નિયમન કરી શકાય છે.

(C) વિવિધ સજીવોમાં પાણી વહનનું માધ્યમ તરીકે કાર્ય કરે છે:
$1$. વાદળી $(I)$ માં,જલ પરિવહન તંત્રને જલ નલિકા તંત્ર (water canal system) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$2$. જળવ્યાળ $(II)$ માં,જઠર-વાહિની ગુહા (gastrovascular cavity) પાણી અને પોષક તત્વોના પરિભ્રમણ માટે કાર્ય કરે છે.
$3$. તારામાછલી $(IV)$ માં,જલવાહક તંત્ર (ambulacral system) એ તેની લાક્ષણિકતા છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને વહન માટે વપરાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $I, II$ અને $IV$ છે.

(C) જીવંત અશ્મિ એટલે એવા સજીવો જે અશ્મિભૂત રેકોર્ડમાં જોવા મળતી સંબંધિત પ્રજાતિઓ સાથે ગાઢ સામ્યતા ધરાવે છે અને આજે પણ અસ્તિત્વમાં છે.
$Archaeopteryx$ એ પક્ષી જેવા ડાયનાસોરની લુપ્ત થયેલી પ્રજાતિ છે, જે બિન-પક્ષી પીંછાવાળા ડાયનાસોર અને આધુનિક પક્ષીઓ વચ્ચેની સંક્રાંતિ કડી (transitional fossil) તરીકે ઓળખાય છે.
$Archaeopteryx$ લુપ્ત થઈ ગયું હોવાથી, તેને જીવંત અશ્મિ તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય નહીં.
$Peripatus$, $King \text{ } crab$ $(Limulus)$, અને $Sphenodon$ એ જીવંત અશ્મિઓના ઉદાહરણો છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ ખંડન એ એનેલિડા $(iii)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$(b)$ નલિકાતંત્ર (જલ પરિવહન તંત્ર) એ સછિદ્ર (Porifera) $(iv)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$(c)$ કંકત પટ્ટીઓ પ્રચલનમાં મદદ કરવા માટે ટીનોફોરા $(ii)$ સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
$(d)$ દંશક કોષો (Cnidoblasts) એ કોએલેન્ટેરાટા (Cnidaria) $(i)$ સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.

(D) વિધાન $(a)$ ખોટું છે કારણ કે મેટાજેનેસિસ નાઇડેરિયા (દા.ત.,ઓબેલિયા) માં જોવા મળે છે,હેલ્મિન્થ્સમાં નહીં.
વિધાન $(b)$ સાચું છે કારણ કે ઇકાઇનોડર્મ્સ ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.
વિધાન $(c)$ સાચું છે કારણ કે ગોળ કૃમિઓ (એસ્કેલ્મિન્થિસ) માં અંગ-તંત્ર સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
વિધાન $(d)$ ખોટું છે કારણ કે ટીનોફોરામાં કંકત પટ્ટીઓ પ્રચલનમાં મદદ કરે છે,પાચનમાં નહીં.
વિધાન $(e)$ સાચું છે કારણ કે જલવાહક તંત્ર એ ઇકાઇનોડર્મ્સની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,વિધાન $(b), (c)$ અને $(e)$ સાચા છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(a)$ Physalia ને સામાન્ય રીતે Portuguese Man of War તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$2$. $(b)$ Limulus ને King crab તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે એક જીવંત અશ્મિ (Living fossil) છે.
$3$. $(c)$ Ancylostoma ને સામાન્ય રીતે Hookworm તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$4$. $(d)$ Pinctada ને સામાન્ય રીતે Pearl oyster તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(i)$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) સોરોલોજી (Saurology) એ ગરોળીનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
સર્પેન્ટોલોજી અને ઓફિયોલોજી એ સાપના અભ્યાસ માટે વપરાતા શબ્દો છે.
ઓર્નિથોલોજી એ પક્ષીઓનો અભ્યાસ છે.

(C) ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં ભ્રૂણીય પાચન નળીમાં પ્રથમ ખુલ્લો ભાગ મળદ્વાર (anus) તરીકે વિકસે છે અને મુખ (mouth) પછીથી બને છે.
શૂળત્વચી અને મેરુદંડી પ્રાણીઓ ડ્યુટેરોસ્ટોમિક શારીરિક આયોજન ધરાવે છે.
તેની સામે,નૂપુરક (annelids),સંધિપાદ (arthropods) અને મૃદુકાય (molluscs) પ્રાણીઓ પ્રોટોસ્ટોમિક શારીરિક આયોજન ધરાવે છે,જેમાં બ્લાસ્ટોપોર (blastopore) માંથી સૌપ્રથમ મુખનો વિકાસ થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. $Rana$ $tigrina$ (દેડકો) એ ઉભયજીવી વર્ગમાં આવે છે.
$1$. તેમની ત્વચામાં બાહ્ય કંકાલનો અભાવ હોય છે (ત્વચા ભીની અને ગ્રંથિમય હોય છે).
$2$. તેઓ ડાયકોન્ડિલિક ખોપરી ધરાવે છે (બે ઓક્સિપિટલ કોન્ડાઈલ ધરાવે છે).
$3$. તેમની આંખોને સુરક્ષિત રાખવા માટે પોપચાં હોય છે.
અન્ય વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ:
- $A$. કેમેલિયન સરીસૃપ છે,પરંતુ તેની ખોપરી મોનોકોન્ડિલિક હોય છે.
- $B$. મોનોટ્રીમ્સ અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકતા) છે,અપત્યપ્રસવી નથી.
- $D$. $Scoliodon$ (ડોગફિશ) માં આંતરિક ફલન જોવા મળે છે,બાહ્ય નહીં.

(C) વિધાન ખોટું છે કારણ કે માછલીના ભીંગડા મધ્યગર્ભસ્તરીય (mesodermal) મૂળના હોય છે,જ્યારે સરીસૃપના ભીંગડા બાહ્યગર્ભસ્તરીય (epidermal) મૂળના હોય છે.
કારણ સાચું છે કારણ કે માછલી અને સરીસૃપ બંનેના ભીંગડા પર જોવા મળતી વૃદ્ધિની રેખાઓ (lines of growth) દ્વારા તેમની ઉંમરનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.

(N/A) પ્રાણી સૃષ્ટિના વિવિધ સમુદાયોના મુખ્ય લક્ષણોનો તુલનાત્મક સારાંશ નીચે મુજબ છે:

સમુદાય	આયોજનનું સ્તર	સમમિતિ	દેહકોષ્ઠ	ખંડન	પાચનતંત્ર	પરિવહનતંત્ર	શ્વસનતંત્ર	વિશિષ્ટ લક્ષણો
સછિદ્ર (Porifera)	કોષીય	વિવિધ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	ગેરહાજર	ગેરહાજર	ગેરહાજર	શરીર પર છિદ્રો અને નલિકાઓ
કોષ્ઠાંત્ર (Coelenterata)	પેશીય	અરીય	ગેરહાજર	ગેરહાજર	અપૂર્ણ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	દંશક કોષોની હાજરી
કંકતધરા (Ctenophora)	પેશીય	અરીય	ગેરહાજર	ગેરહાજર	અપૂર્ણ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	પ્રચલન માટે કંકત તકતીઓ
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)	અંગ અને અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	અપૂર્ણ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	ચપટું શરીર,ચૂષકો
સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes)	અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	કૂટદેહકોષ્ઠી	ગેરહાજર	પૂર્ણ	ગેરહાજર	ગેરહાજર	સામાન્ય રીતે કૃમિ આકારનું,લાંબુ
નુપૂરક (Annelida)	અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	દેહકોષ્ઠી	હાજર	પૂર્ણ	હાજર	હાજર	રીંગ જેવું શરીરનું ખંડન
સંધિપાદ (Arthropoda)	અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	દેહકોષ્ઠી	હાજર	પૂર્ણ	હાજર	હાજર	ક્યુટિકલનું બાહ્યકંકાલ,સાંધાવાળા ઉપાંગો
મૃદુકાય (Mollusca)	અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	દેહકોષ્ઠી	ગેરહાજર	પૂર્ણ	હાજર	હાજર	સામાન્ય રીતે કવચનું બાહ્યકંકાલ
શૂળત્વચી (Echinodermata)	અંગતંત્ર	અરીય (પુખ્ત)	દેહકોષ્ઠી	ગેરહાજર	પૂર્ણ	હાજર	હાજર	જલવાહક તંત્ર
મેરુદંડી (Chordata)	અંગતંત્ર	દ્વિપાર્શ્વ	દેહકોષ્ઠી	હાજર	પૂર્ણ	હાજર	હાજર	મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ,ઝાલરફાટો

(N/A) $\rightarrow$ પ્લેકોઇડ ભીંગડા કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) માં જોવા મળે છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Scoliodon$ (ડોગફિશ).
$\rightarrow$ સાયક્લોઇડ ભીંગડા અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) માં જોવા મળે છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Labeo$ $rohita$ (રોહુ).

(N/A) $1$. કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલ ધરાવતા પ્રાણીઓ: સંધિપાદ (Arthropods) સમુદાયના પ્રાણીઓ સખત, કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલ ધરાવે છે. તેનું ઉદાહરણ વંદો $(Periplaneta \text{ } americana)$ છે.
$2$. કેલ્શિયમયુક્ત કવચ ધરાવતા પ્રાણીઓ: મૃદુકાય (Molluscs) સમુદાયના પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે સખત, કેલ્શિયમયુક્ત કવચ દ્વારા આવરિત હોય છે. તેનું ઉદાહરણ પાયલા $(Pila)$ છે.

(N/A) શીત-રુધિરવાળું પ્રાણી: દેડકો (ઉભયજીવી).
$(b)$ ઉષ્ણ-રુધિરવાળું પ્રાણી: કબૂતર (વિહગ).
$(c)$ શુષ્ક અને ભીંગડાવાળી ત્વચા ધરાવતું પ્રાણી: સાપ (સરીસૃપ).
$(d)$ એકલિંગી પ્રાણી: એસ્કેરિસ (ગોળ કૃમિ).

(N/A) ગોળકૃમિ: $Ascaris$ (એસ્કેરિસ)
$(b)$ ઝેરી ડંખ ધરાવતી માછલી: $Trygon$ (ટ્રાયગોન - સ્ટિંગ રે)
$(c)$ ઉપાંગવિહીન ઉભયજીવી: $Ichthyophis$ (ઇકથિયોફિસ)
$(d)$ અંડપ્રસવી સસ્તન: $Ornithorhynchus$ (ઓર્નિથોરિંકસ - પ્લેટિપસ)

(N/A) હિમોસીલ (Haemocoel): સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓની દેહગુહા રુધિરથી ભરેલી હોય છે,જેને હિમોસીલ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ મેડુસા (Medusa): આ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયના પ્રાણીઓનું મુક્ત રીતે તરતું,છત્રી આકારનું સ્વરૂપ છે,જેમ કે જેલીફિશ.
$(c)$ નેમેટોસાઇટ્સ (Nematocysts): આ વિશિષ્ટ ડંખ મારતી કોષો (cnidoblasts) છે,જેમાં સંરક્ષણ અને શિકાર પકડવા માટે વપરાતો ગૂંચળાદાર દોરો હોય છે.
$(d)$ પેરાપોડિયા (Parapodia): આ જલીય નૂપુરક પ્રાણીઓ જેવા કે નેરીસ (Nereis) માં જોવા મળતા પાર્શ્વ,માંસલ,હલેસા જેવા ઉપાંગો છે,જે તરવામાં મદદ કરે છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ ઓક્ટોપસ: આ મૃદુકાય પ્રાણીઓ પ્રચલન માટે $(iii)$ સ્પર્શકોનો ઉપયોગ કરે છે.
$(2)$ મગર: આ સરીસૃપ પ્રાણીઓ પ્રચલન માટે $(i)$ ઉપાંગોનો ઉપયોગ કરે છે.
$(3)$ કેટલા: આ અસ્થિમત્સ્ય છે જે તરવા માટે $(iv)$ મીનપક્ષનો ઉપયોગ કરે છે.
$(4)$ ટીનોપ્લેના: આ ટીનોફોરા સમુદાયનું પ્રાણી પ્રચલન માટે $(ii)$ કંકત પટ્ટીઓનો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1)-(iii), (2)-(i), (3)-(iv), (4)-(ii)$ છે.

(N/A) પૂર્ણ કરેલ કોષ્ટક નીચે મુજબ છે:

સમૂહ/વર્ગ	ઉત્સર્જન અંગ	પરિવહન તંત્ર	શ્વસન અંગ
સંધિપાદ	માલ્પિઘિયન નલિકાઓ	ખુલ્લું	ફેફસાં/ઝાલર/શ્વાસનળી તંત્ર
નૂપુરક (Annelida)	વૃક્ક (Nephridia)	બંધ	ત્વચા/પાર્શ્વપાદ
મૃદુકાય (Mollusca)	મેટાનેફ્રીડિયા	ખુલ્લું	ઝાલર
ઉભયજીવી	મેસોનેફ્રિક મૂત્રપિંડ	બંધ	ફેફસાં

સમજૂતી:
$1$. $Arthropoda$ માં ઉત્સર્જન $Malpighian$ $tubules$ દ્વારા થાય છે અને પરિવહન તંત્ર $open$ પ્રકારનું હોય છે.
$2$. $Annelida$ માં ઉત્સર્જન માટે $Nephridia$ હોય છે,પરિવહન તંત્ર $closed$ હોય છે અને શ્વસન $skin$ અથવા $parapodia$ દ્વારા થાય છે.
$3$. $Mollusca$ માં ઉત્સર્જન માટે $metanephridia$ હોય છે,પરિવહન તંત્ર $open$ હોય છે અને શ્વસન મુખ્યત્વે $gills$ દ્વારા થાય છે.
$4$. $Amphibia$ માં ઉત્સર્જન માટે $mesonephric$ $kidneys$ હોય છે,પરિવહન તંત્ર $closed$ હોય છે અને શ્વસન માટે $lungs$ નો ઉપયોગ થાય છે.

(D) પ્રથમ દર્શાવેલ સજીવ પટ્ટીકૃમિ (Taenia) છે,જે પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં આવે છે. આ સમુદાયના સજીવોમાં અપૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોય છે (ખોરાક ગ્રહણ અને ત્યાગ માટે એક જ છિદ્ર હોય છે).
બીજો દર્શાવેલ સજીવ વીંછી છે,જે સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયમાં આવે છે. આ સમુદાયના સજીવોમાં સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોય છે (ખોરાક ગ્રહણ અને ત્યાગ માટે બે અલગ છિદ્રો હોય છે).
તેથી,સાચો ક્રમ અપૂર્ણ અને સંપૂર્ણ છે.

(D) દ્વિકોરકી પ્રાણીઓ માટેની સમજૂતી નીચે મુજબ છે:
$1$. દ્વિકોરકી આયોજન ટીનોફોરા અને નિડેરિયા (કોએલેન્ટેરાટા) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
$2$. આ પ્રાણીઓમાં બાહ્યસ્તર (Ectoderm) અને અંતઃસ્તર (Endoderm) ની વચ્ચે એક અવિભેદિત સ્તર હોય છે જેને મેસોગ્લિયા (Mesoglea) કહેવામાં આવે છે,તેથી વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
$3$. દ્વિકોરકી પ્રાણીઓમાં કોષો પેશીઓમાં વ્યવસ્થિત હોય છે,તેથી તેઓ પેશી-સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,તેથી વિકલ્પ $C$ પણ સાચો છે.
$4$. પ્રશ્નમાં 'અસંગત' (ખોટું) વિધાન પૂછવામાં આવ્યું છે. આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા હોવાથી,સાચો જવાબ વિકલ્પ $D$ છે.

(D) ખંડતા અથવા સાચી ખંડતા એ એક લાક્ષણિકતા છે જેમાં શરીર બાહ્ય અને આંતરિક રીતે ખંડોમાં વિભાજિત થયેલું હોય છે,જેમાં ઓછામાં ઓછા કેટલાક અંગોનું શ્રેણીબદ્ધ પુનરાવર્તન જોવા મળે છે.
આ ઘટના $Annelida$ (દા.ત.,અળસિયા),$Arthropoda$ (દા.ત.,કીટકો) અને $Chordata$ (દા.ત.,મનુષ્યો,જેમાં કરોડસ્તંભ અને સ્નાયુઓ ખંડીય ગોઠવણી દર્શાવે છે) સમુદાયોમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પોમાં ખંડતા જોવા મળે છે.

(D) ખંડતા એ એવી ઘટના છે જેમાં શરીર બાહ્ય અને આંતરિક રીતે ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે,જેમાં ઓછામાં ઓછા કેટલાક અંગોનું શ્રેણીબદ્ધ પુનરાવર્તન જોવા મળે છે.
ખંડતા દર્શાવતા સજીવો (જેમ કે સંધિપાદ,નૂપુરક અને મેરુદંડી) ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
જોકે નૂપુરક સમુદાયના સજીવો બંધ પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે,પરંતુ સંધિપાદ સમુદાયના સજીવો ખુલ્લું પરિવહનતંત્ર ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી અયોગ્ય વિધાન એ છે કે તેઓ અરિય સમમિતિ ધરાવે છે,કારણ કે તમામ ખંડતા ધરાવતા પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ દર્શાવે છે.

(B) $1$. સછિદ્ર (Porifera): કોષીય સ્તરીય આયોજન,અસમમિતિય.
$2$. કોષ્ઠાંત્રિ (Coelenterata): દ્વિગર્ભસ્તરીય,પેશીસ્તરીય આયોજન.
$3$. કંકતઘરા (Ctenophora): દ્વિગર્ભસ્તરીય,પેશીસ્તરીય આયોજન.
$4$. પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes): ત્રિગર્ભસ્તરીય,અંગસ્તરીય આયોજન.
$5$. સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes): ત્રિગર્ભસ્તરીય,અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન.
માત્ર કોષ્ઠાંત્રિ અને કંકતઘરા જ દ્વિગર્ભસ્તરીય અને પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે. તેથી,કુલ સંખ્યા $2$ છે.

(A) ચપટાકૃમિઓ $Platyhelminthes$ સમુદાયમાં આવે છે કારણ કે તેમનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે.
ગોળકૃમિઓ $Aschelminthes$ (જેને $Nematoda$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયમાં આવે છે કારણ કે તેમનું શરીર આડછેદમાં ગોળાકાર હોય છે.
તેથી,ચપટાકૃમિઓ અને ગોળકૃમિઓને અનુક્રમે $Platyhelminthes$ અને $Aschelminthes$ કહેવામાં આવે છે.

(D) સમુદાય $Annelida$ (નૂપુરક) માં, પ્રાણીઓ એકલિંગી અથવા ઉભયલિંગી હોઈ શકે છે.
$Nereis$ (રેતીકીડો) એ જલજ સ્વરૂપ છે જે એકલિંગી છે, એટલે કે નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સજીવોમાં જોવા મળે છે.
અળસિયું $(Pheretima)$ અને જળો $(Hirudinaria)$ એ ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) છે, એટલે કે નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં જોવા મળે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ છે: એકલિંગી પ્રાણીઓ $(Nereis)$ અને ઉભયલિંગી પ્રાણીઓ $(\text{અળસિયું}, \text{જળો})$।

(B) ડાબી બાજુની આકૃતિમાં જળો (Hirudinaria) દર્શાવેલ છે,જે સમુદાય નૂપુરક (Annelida) માં આવે છે.
જમણી બાજુની આકૃતિમાં ઝિંગો (Palaemon) દર્શાવેલ છે,જે સમુદાય સંધિપાદ (Arthropoda) માં આવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ જળો અને ઝિંગો છે.

(D) સાચી સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,ચાલો દરેક પ્રાણીનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. સેપિયા (મૃદુકાય): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$2$. લોલીગો (મૃદુકાય): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$3$. સાગરગોટા (કોષ્ઠાંત્રી): અરીય સમમિતિ,દ્વિગર્ભસ્તરીય,અદેહકોષ્ઠી.
$4$. બાલાનોગ્લોસસ (મેરુદંડી): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$5$. ડેન્ટાલિયમ (મૃદુકાય): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$6$. સમુદ્રકમળ (શૂળત્વચી): અરીય સમમિતિ (પુખ્ત),ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$7$. કાઇટોન (મૃદુકાય): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$8$. મોતીછીપ (મૃદુકાય): દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
$9$. તારામાછલી (શૂળત્વચી): અરીય સમમિતિ (પુખ્ત),ત્રિગર્ભસ્તરીય,દેહકોષ્ઠી.
દ્વિપાર્શ્વ,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે: સેપિયા,લોલીગો,બાલાનોગ્લોસસ,ડેન્ટાલિયમ,કાઇટોન અને મોતીછીપ.
કુલ સંખ્યા = $6$.

(A) મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ઉત્સર્જન માટે વિશિષ્ટ અંગો આવેલા હોય છે જે સામાન્ય રીતે ઝાલર (ગિલ્સ) સાથે સંકળાયેલી પ્રક્રિયાઓ દ્વારા ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનો નિકાલ કરે છે. સામીમેરુદંડી (Hemichordata) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ઉત્સર્જનનું કાર્ય મુખ્યત્વે શૂંઢગ્રંથિ (Proboscis gland) દ્વારા થાય છે. તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) પૃષ્ઠવંશીઓના વર્ગીકરણ મુજબ:
$1$. $P$ એ વિભાગ (Division) દર્શાવે છે (પૃષ્ઠવંશીઓ એ મેરુદંડીનો ઉપસમુદાય છે,પરંતુ આ ચાર્ટમાં તે હનુવિહીન અને હનુધારી વિભાગોમાં વહેંચાયેલ છે).
$2$. $Q$ એ વર્ગ ચુષમુખા (Cyclostomata) દર્શાવે છે (હનુવિહીન હેઠળ).
$3$. $R$ એ વર્ગ કાસ્થિમત્સ્ય અને અસ્થિમત્સ્ય દર્શાવે છે (મત્સ્ય ઉપરીવર્ગ હેઠળ).
તેથી,$P$ એ વિભાગ છે,$Q$ એ વર્ગ છે અને $R$ એ વર્ગ છે.

(A) કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) ના લક્ષણો:
- $I$: પ્લવનાશય ગેરહાજર હોય છે (તેમને ડૂબતા અટકાવવા માટે સતત તરવું પડે છે).
- $II$: ઝાલરઢાંકણ (Operculum) ગેરહાજર હોય છે.
- $IV$: પ્લેકોઈડ ભીંગડા હાજર હોય છે.
- $V$: મુખ વક્ષસ્થ (Ventral) હોય છે.
- $VII$: અંત:ફલન જોવા મળે છે.
આમ,સમૂહ $(I, II, IV, V, VII)$ છે.
અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) ના લક્ષણો:
- $III$: સાયકલોઈડ કે ટીનોઈડ ભીંગડા હાજર હોય છે.
- $VI$: મુખ મોટે ભાગે અગ્રસ્થ (Terminal) હોય છે.
- $VIII$: બાહ્યફલન જોવા મળે છે.
આમ,સમૂહ $(III, VI, VIII)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) શીત રુધિરવાળા અથવા અસમતાપી પ્રાણીઓ એવા છે જે તેમના શરીરનું આંતરિક તાપમાન જાળવી શકતા નથી અને તે પર્યાવરણ સાથે બદલાતું રહે છે.
$1$. ચૂષમુખા (Cyclostomata) એ અસમતાપી છે.
$2$. કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) પણ અસમતાપી છે.
$3$. અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) પણ અસમતાપી છે.
તેથી,ઉપરના તમામ જૂથો શીત રુધિરવાળા છે.

(D) દ્વિખંડી હૃદય,જેમાં એક કર્ણક અને એક ક્ષેપક હોય છે,તે મત્સ્ય વર્ગના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
ચૂષમુખા (Cyclostomata),કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) અને અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) એ તમામ 'મત્સ્ય' (Pisces) મહાવર્ગમાં આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ સજીવો દ્વિખંડી હૃદય ધરાવે છે.

(C) ચાલો ઉભયજીવી અને સરિસૃપ બંને માટે લક્ષણોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$a$ - ફલનનો પ્રકાર: ઉભયજીવીઓમાં સામાન્ય રીતે બાહ્ય ફલન જોવા મળે છે,જ્યારે સરિસૃપમાં આંતરિક ફલન જોવા મળે છે. (સમાન નથી)
$b$ - શીતરુધિરવાળા: બંને અસમતાપી (Poikilothermic) પ્રાણીઓ છે. (સમાન છે)
$c$ - વિકાસ: બંનેમાં વિકાસની પદ્ધતિ અલગ હોઈ શકે છે (ઉભયજીવીઓમાં ડિંભ અવસ્થા જોવા મળે છે). (સમાન નથી)
$d$ - અંડપ્રસવી: બંને અંડપ્રસવી છે. (સમાન છે)
$e$ - દેહકોષ્ઠી: બંને સાચા દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે. (સમાન છે)
$f$ - દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ: બંનેમાં દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ જોવા મળે છે. (સમાન છે)
આમ,સમાન લક્ષણો $b, d, e$ અને $f$ છે. તેથી,કુલ $4$ લક્ષણો સમાન છે.

(C) આપેલા પ્રાણીઓ માટે સાચા વૈજ્ઞાનિક નામ (પ્રજાતિ) નીચે મુજબ છે:
$P$. કાગડો: $Corvus$ $(VI)$
$Q$. કબૂતર: $Columba$ $(I)$
$R$. પોપટ: $Psittacula$ $(III)$
$S$. શાહમૃગ: $Struthio$ $(VII)$
$T$. મોર: $Pavo$ $(II)$
$U$. પેંગ્વિન: $Aptenodytes$ $(V)$
$V$. ગીધ: $Neophron$ $(IV)$
તેથી,સાચી જોડ $(P-VI), (Q-I), (R-III), (S-VII), (T-II), (U-V), (V-IV)$ છે.

(C) સમતાપી (ઉષ્ણરુધિરવાળા) પ્રાણીઓ તે છે જે પર્યાવરણને ધ્યાનમાં લીધા વિના શરીરનું તાપમાન અચળ જાળવી રાખે છે. આપેલ યાદીમાં,સસ્તન પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ સમતાપી છે.
$1$. $Rattus$ (ઉંદર) - સસ્તન (સમતાપી)
$2$. $Macropus$ (કાંગારુ) - સસ્તન (સમતાપી)
$3$. $Balaenoptera$ (બ્લુ વ્હેલ) - સસ્તન (સમતાપી)
$4$. $Columba$ (કબૂતર) - પક્ષી (સમતાપી)
$5$. $Calotes$ (ગરોળી) - સરીસૃપ (અસમતાપી)
$6$. $Crocodilus$ (મગર) - સરીસૃપ (અસમતાપી)
$7$. $Naja$ (નાગ) - સરીસૃપ (અસમતાપી)
$8$. $Hyla$ (ટ્રી ફ્રોગ) - ઉભયજીવી (અસમતાપી)
$9$. $Rana$ (દેડકો) - ઉભયજીવી (અસમતાપી)
$10$. $Neophron$ (ગીધ) - પક્ષી (સમતાપી)
$11$. $Tigris$ (વાઘ) - સસ્તન (સમતાપી)
સમતાપી પ્રાણીઓ છે: $Rattus, Macropus, Balaenoptera, Columba, Neophron, Tigris$.
કુલ સંખ્યા = $6$.

(A) વિહંગ અને સસ્તન વર્ગના પ્રાણીઓ ઘણા લક્ષણો સમાન ધરાવે છે:
$1$. બંને સમતાપી (ઉષ્ણરુધિરવાળા) છે $(I)$.
$2$. બંને ફેફસાં દ્વારા શ્વસન કરે છે $(II)$.
$3$. બંને ચતુષ્ખંડીય હૃદય ધરાવે છે $(III)$.
$4$. બંને એકલિંગી છે $(IV)$ અને અંતઃફલન દર્શાવે છે $(VI)$.
જોકે,તેઓ નીચે મુજબ અલગ પડે છે:
- સસ્તન પ્રાણીઓની ત્વચા પર રુંવાટી હોય છે $(V)$,જ્યારે પક્ષીઓમાં પીંછા હોય છે.
- સસ્તન પ્રાણીઓમાં સામાન્ય રીતે દાંત હોય છે $(VII)$,જ્યારે પક્ષીઓમાં દાંતનો અભાવ હોય છે અને તેની જગ્યાએ ચાંચ હોય છે.
તેથી,લક્ષણો $V$ અને $VII$ બંને માટે સમાન નથી.

(B) $1$. પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જે કરોડસ્તંભ ધરાવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, દેડકો (ઉભયજીવી) એ પૃષ્ઠવંશી છે.
$2$. અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જે કરોડસ્તંભ ધરાવતા નથી. અળસિયું (નૂપુરક) અને વંદો (સંધિપાદ) એ અપૃષ્ઠવંશી છે.
$3$. તેથી, સાચું વર્ગીકરણ આ મુજબ છે: પૃષ્ઠવંશી $(\text{દેડકો})$ અને અપૃષ્ઠવંશી $(\text{અળસિયું}, \text{વંદો})$।
$4$. આ વિકલ્પ $B$ સાથે સુસંગત છે.

(C) ખુલ્લા પરિવહનતંત્રમાં,રુધિર હૃદયમાંથી બહાર પંપ કરીને દેહગુહા કે સાઇનસ (હિમોસીલ) માં ઠાલવવામાં આવે છે. આ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર સંધિપાદ (Arthropoda) અને મોટાભાગના મૃદુકાય (Mollusca) (સિફાલોપોડા સિવાય) માં જોવા મળે છે.
બંધ પરિવહનતંત્રમાં,રુધિર વિવિધ વ્યાસ ધરાવતી રુધિરવાહિનીઓ (ધમની,શિરા અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે. આ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર નુપુરક (Annelida) અને મેરૂદંડી (Chordata) માં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ છે: ખુલ્લું પરિવહનતંત્ર - સંધિપાદ,મૃદુકાય; બંધ પરિવહનતંત્ર - નુપુરક,મેરૂદંડી.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. $Taenia$ (પૃથુકૃમિ) ઉત્સર્જન માટે જ્યોત કોષો $(III)$ નો ઉપયોગ કરે છે.
$B$. $Paramoecium$ આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જન માટે આંકુચક રસધાની $(II)$ નો ઉપયોગ કરે છે.
$C$. $Periplaneta$ (વંદો) ઉત્સર્જન માટે યુરિકોઝ ગ્રંથિ $(IV)$ નો ઉપયોગ કરે છે.
$D$. $Pheretima$ (અળસિયું) ઉત્સર્જન માટે ઉત્સર્ગિકાઓ $(I)$ નો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-III, B-II, C-IV, D-I$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. Pleurobrachia: તે $Ctenophora$ સમુદાયનો સભ્ય છે.
$B$. Radula: તે $Mollusca$ સમુદાયમાં જોવા મળતું ખોરાક ગ્રહણ કરવા માટેનું રેતી જેવું અંગ છે.
$C$. Stomochord: તે $Hemichordata$ સમુદાયના પ્રાણીઓના કોલર પ્રદેશમાં જોવા મળતી મેરુદંડ જેવી આદિ રચના છે.
$D$. Air bladder: તે $Osteichthyes$ (અસ્થિમત્સ્ય) માં જોવા મળે છે જે તેમને તારકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.