Mix Examples - Animal Kingdom Questions in Gujarati

(B) બહિર્કોષીય પાચન એટલે એવી પ્રક્રિયા જેમાં ખોરાકનું પાચન કરવા માટે ઉત્સેચકો કોષોની બહાર પોલાણમાં મુક્ત કરવામાં આવે છે.
$Hydra$ (સમુદાય $Cnidaria$) માં પાચન અંતઃકોષીય અને બહિર્કોષીય બંને પ્રકારનું જોવા મળે છે।
અળસિયું $(Pheretima)$, વંદો $(Periplaneta)$ અને મોતીછીપ $(Pinctada)$ માં પાચનમાર્ગ સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત હોય છે।
આ પ્રાણીઓ તેમના પાચનમાર્ગના પોલાણમાં માત્ર બહિર્કોષીય પાચન જ દર્શાવે છે।
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Hydra$ અંતઃકોષીય પાચન પણ કરે છે, જ્યારે અળસિયું, વંદો અને મોતીછીપ મુખ્યત્વે બહિર્કોષીય પાચન દર્શાવે છે।

(D) પુનઃસર્જન એ સજીવની ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત શરીરના ભાગોને ફરીથી ઉગાડવાની ક્ષમતા છે.
$1$. પૃથુકૃમિ (દા.ત.,પ્લેનેરિયા) ઉચ્ચ પુનઃસર્જન ક્ષમતા દર્શાવે છે.
$2$. શૂળત્વચી (દા.ત.,તારામાછલી) ગુમાવેલા હાથ અથવા મધ્યવર્તી તકતીમાંથી આખું શરીર ફરીથી બનાવી શકે છે.
$3$. કોષ્ઠાંત્રિ (દા.ત.,હાઇડ્રા) પણ આંતરકોષીય કોષોની હાજરીને કારણે નોંધપાત્ર પુનઃસર્જન શક્તિ ધરાવે છે.
તેથી,આપેલા ત્રણેય સમુદાયો પુનઃસર્જનની ક્ષમતા ધરાવે છે.

(B) $1$. નુપૂરક (Annelida સમુદાય) પ્રાણીઓમાં બંધ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર જોવા મળે છે,જે એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્ક્રાંતિ છે.
$2$. સૂત્રકૃમિ (Nematoda સમુદાય) પ્રાણીઓ કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomates) છે અને તેમાં સુવિકસિત પરિવહનતંત્રનો અભાવ હોય છે.
$3$. બંને વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચાં છે,પરંતુ નુપૂરક પ્રાણીઓમાં પરિવહનતંત્રની હાજરી એ સૂત્રકૃમિમાં તેના અભાવનું કારણ નથી. તેથી,$P$ એ $Q$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) સાચું જોડાણ વિવિધ પૃષ્ઠવંશીઓના હૃદયના બંધારણ પર આધારિત છે:
$1$. મત્સ્ય $(A)$ માં બે ખંડોનું હૃદય હોય છે જેમાં એક કર્ણક અને એક ક્ષેપક હોય છે $(ii)$.
$2$. દેડકો $(B)$ (ઉભયજીવી) માં ત્રણ ખંડોનું હૃદય હોય છે જેમાં બે કર્ણક અને એક ક્ષેપક હોય છે $(i)$.
$3$. સાપ $(C)$ (સરીસૃપ) માં ત્રણ ખંડોનું હૃદય હોય છે જેમાં બે કર્ણક અને અપૂર્ણ વિભાજિત ક્ષેપક હોય છે $(iv)$.
$4$. શાહમૃગ $(D)$ (વિહગ/પક્ષી) માં ચાર ખંડોનું હૃદય હોય છે જેમાં બે કર્ણક અને બે ક્ષેપક હોય છે $(iii)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-ii), (B-i), (C-iv), (D-iii)$ છે.

$(B)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) માં બહિર્કંકાલ તરીકે પ્લેકોઈડ ભીંગડા હોય છે, જે ત્વચાના અંતઃસ્તરમાંથી ઉદભવે છે.
$(B)$ અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) માં બહિર્કંકાલ તરીકે સાયક્લોઈડ અથવા ટીનોઈડ ભીંગડા હોય છે.
$(C)$ સરિસૃપમાં બહિર્કંકાલ તરીકે અધિચર્મીય ભીંગડા અથવા કવચ હોય છે, જે કેરાટિનયુક્ત રચનાઓ છે.
તેથી, સાચી જોડ $(A-iii), (B-i), (C-ii)$ છે.

$(A)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ સછિદ્ર (Porifera): ડિંભ અવસ્થાને પેરેન્કાઈમ્યુલા ડિંભ $(iii)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$(B)$ સામી મેરુદંડી (Hemichordata): લાક્ષણિક ડિંભ અવસ્થા ટોર્નેરિયા ડિંભ $(i)$ છે.
$(C)$ કોષ્ઠાંત્રિ (Cnidaria): લાક્ષણિક ડિંભ અવસ્થા પ્લેનુલા ડિંભ $(iv)$ છે.
$(D)$ શૂળત્વચી (Echinodermata): તેઓ વિવિધ મુક્ત તરતા ડિંભ $(ii)$ ધરાવે છે, જેમ કે બાયપિનેરિયા અથવા ઓરિક્યુલેરિયા।
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-iii), (B-i), (C-iv), (D-ii)$ છે.

(C) મોટાભાગની માછલીઓનું શરીર ભીંગડાં (scales) દ્વારા આવરિત હોય છે. આ ભીંગડાં બહિર્કંકાલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને માછલીને રક્ષણ પૂરું પાડે છે. અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) માં સામાન્ય રીતે સાયક્લોઇડ અથવા ટીનોઇડ પ્રકારના ભીંગડાં જોવા મળે છે,જ્યારે કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) માં પ્લેકોઇડ પ્રકારના ભીંગડાં જોવા મળે છે. તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(A) સાચું જોડાણ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ ખોટા પગ (Pseudopodia) એ પ્રજીવ (Protozoa) (દા.ત. અમીબા) માં જોવા મળતી પ્રચલન અંગિકાઓ છે.
$(B)$ અભિચરણપાદ (Parapodia) એ નૂપુરક (Annelida) (દા.ત. નેરીસ) માં તરવા માટે વપરાતા પાર્શ્વ ઉપાંગો છે.
$(C)$ માંસલ પગ એ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયનું મુખ્ય પ્રચલન અંગ છે.
$(D)$ મિનપક્ષ (Fins) એ માછલીઓમાં જોવા મળતા પ્રચલન અંગો છે, જેમાં કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A - iii), (B - iv), (C - i), (D - ii)$ છે.

(A) $1$. જેલીફિશ (Cnidaria) અને તારામાછલી (Echinodermata) બંને તેમના પુખ્ત સ્વરૂપમાં અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે.
$2$. હાઇડ્રા અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે,જ્યારે શાર્ક દ્વિપાર્શ્ચ સમમિતિ દર્શાવે છે.
$3$. પટ્ટીકૃમિ દ્વિપાર્શ્ચ સમમિતિ દર્શાવે છે,અને ઑક્ટોપસ પણ દ્વિપાર્શ્ચ સમમિતિ દર્શાવે છે.
$4$. અમીબા અસમમિતિય છે,પરંતુ સાગરગોટા (Cnidaria) અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે.
તેથી,સાચી જોડી જેલીફિશ અને તારામાછલી છે.

(B) જળો (અનુપૂરક),વંદા (સંધિપાદ) અને વીંછી (સંધિપાદ) માં સામાન્ય લક્ષણ $Ventral$ $nerve$ $cord$ (વક્ષચેતારજ્જુ) ની હાજરી છે.
આ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં,મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર એક નક્કર,બેવડી અને વક્ષ બાજુએ આવેલી ચેતારજ્જુનું બનેલું હોય છે,જે મોટાભાગના અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) સમખંડિય ખંડતા એ એવી ઘટના છે જેમાં શરીર બાહ્ય અને આંતરિક રીતે ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે,જેમાં ઓછામાં ઓછા કેટલાક અંગોનું શ્રેણીબદ્ધ પુનરાવર્તન જોવા મળે છે.
આ પ્રકારનું ખંડન એ નુપૂરક (Annelida) સમુદાય (દા.ત.,અળસિયું) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયમાં પણ સમખંડિય ખંડતા જોવા મળે છે,જોકે તે ઘણીવાર ખંડોના જોડાણને કારણે (tagmatization) રૂપાંતરિત થયેલું હોય છે.
તેથી,નુપૂરક (Annelida) અને સંધિપાદ (Arthropoda) એ સમખંડિય ખંડતા દર્શાવતા સમુદાયો છે.

(C) $1$. $A$: વંદો અને તીડ સંધિપાદ સમુદાયના છે જે સમખંડીય ખંડતા દર્શાવે છે,પરંતુ પટ્ટીકીડો (પૃથુકૃમિ) માં સાચી સમખંડીય ખંડતા જોવા મળતી નથી.
$2$. $B$: યકૃતકૃમિ (પૃથુકૃમિ) દ્વિપાર્શ્ચીય સંમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ સમુદ્રફૂલ (કોષ્ઠાંત્રી) અરીય સંમિતિ અને સમુદ્રકાકડી (શૂળત્વચી) પુખ્ત અવસ્થામાં પંચ-અરીય સંમિતિ દર્શાવે છે.
$3$. $C$: ઝીંગા,વીંછી અને તીડ ત્રણેય સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા સાંધાવાળાં ઉપાંગો છે.
$4$. $D$: વીંછી,વંદો અને કરોળિયો સંધિપાદ છે. જોકે તેઓ વક્ષસ્થ નક્કર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર ધરાવે છે,પરંતુ $C$ વિકલ્પ એ સમુદાયની મુખ્ય બાહ્યાકાર લાક્ષણિકતાને આધારે સૌથી સચોટ વર્ગીકરણ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. કાનખજૂરો અને ઝીંગો એ $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જે સાંધાવાળા ઉપાંગો ધરાવે છે.
$2$. સાગરગોટા $(Echinus)$ એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$3$. યકૃતકૃમિ $(Platyhelminthes)$ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવે છે,પરંતુ સમુદ્રફૂલ $(Cnidaria)$ અરીય સંમિતિ ધરાવે છે.
$4$. વિંછી,કરોળીયો અને વંદો $Arthropoda$ સમુદાયના છે,જે વક્ષબાજુએ નક્કર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર ધરાવે છે.
$5$. પટ્ટીકૃમિ $(Platyhelminthes)$ માં સમખંડતા જોવા મળતી નથી,જ્યારે વંદો અને તીડમાં તે જોવા મળે છે.

(B) દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. $Ascaris$ એ $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) સમુદાયમાં આવે છે,$Annelida$ માં નહીં. વળી,$Ascaris$ નું શરીર અખંડિત હોય છે.
$B$. $Salamandra$ એ $Amphibia$ વર્ગમાં આવે છે. તેમાં કર્ણપટલ કાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેમાં બાહ્ય ફલન જોવા મળે છે. આ સાચી જોડ છે.
$C$. $Pteropus$ (ફ્લાઈંગ ફોક્સ) એ $Mammalia$ વર્ગમાં આવે છે. તેમની ત્વચા પર વાળ હોય છે,પરંતુ તેઓ અપત્યપ્રસવી (બચ્ચાંને જન્મ આપનાર) છે,અંડપ્રસવી નથી.
$D$. $Aurelia$ એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે. તેમાં ડંખકોષો હોય છે,પરંતુ તેમાં પેશીસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે,અંગસ્તરીય નહીં.

(D) આપેલ આકૃતિના આધારે:
$A$ એ પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm - Platyhelminthes) છે.
$B$ એ જેલીફિશ (Jellyfish - Cnidaria) છે.
$C$ એ ઓક્ટોપસ (Octopus - Mollusca) છે.
$D$ એ વીંછી (Scorpion - Arthropoda) છે.
વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ:
$1$. $A$ (પટ્ટીકૃમિ) શરીરની સપાટી દ્વારા શ્વસન કરે છે,પરંતુ $D$ (વીંછી) બુક લંગ્સ (book lungs) દ્વારા શ્વસન કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ ખોટો છે.
$2$. $B$ (જેલીફિશ) અરિય સમરચના દર્શાવે છે,પરંતુ $C$ (ઓક્ટોપસ) દ્વિપાર્શ્વ સમરચના દર્શાવે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
$3$. $A$ (પટ્ટીકૃમિ) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં ડંખકોષો હોતા નથી. $B$ (જેલીફિશ) એ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં ડંખકોષો હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.
$4$. $C$ (ઓક્ટોપસ) અને $D$ (વીંછી) બંને દેહકોષ્ઠી (coelomates) પ્રાણીઓ છે,એટલે કે તેઓ સાચી દેહકોષ્ઠ ધરાવે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.

(A) $1$. જેલીફિશ (Cnidaria) અને તારામાછલી (Echinodermata,પુખ્ત) અરિય સમરચના ધરાવે છે. આ સાચું જોડકું છે.
$2$. હાઈડ્રા અરિય સમરચના ધરાવે છે,જ્યારે શાર્ક દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના ધરાવે છે. તેથી,આ જોડકું ખોટું છે.
$3$. પટ્ટીકૃમિ દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના ધરાવે છે,અને ઑક્ટોપસ પણ દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના ધરાવે છે. તેથી,આ જોડકું ખોટું છે.
$4$. અમીબા અસમરચના ધરાવે છે,પરંતુ સાગરગોટા (Cnidaria) અરિય સમરચના ધરાવે છે. તેથી,આ જોડકું ખોટું છે.

(D) પ્રજીવ $(Protozoa)$ સમુદાયમાં અલિંગી પ્રજનન સામાન્ય રીતે દ્વિભાજન,બહુભાજન અને કલિકાસર્જન દ્વારા થાય છે. અવખંડન $(Fragmentation)$ એ મુખ્યત્વે બહુકોષીય સજીવો જેવા કે વાદળી (sponges),ચપટા કૃમિ અથવા લીલ સાથે સંકળાયેલી પ્રક્રિયા છે,અને તે એકકોષીય પ્રજીવોમાં અલિંગી પ્રજનનની મુખ્ય પદ્ધતિ ગણાતી નથી.

(A) સાચી જોડી $A$ છે.
$1$. કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાયના પ્રાણીઓ બહુરૂપકતા દર્શાવે છે,જેમાં તેઓ બે સ્વરૂપોમાં જોવા મળે છે: પૉલિપ અને મેડ્યુસા.
$2$. પૃથુકૃમિ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ દર્શાવે છે,અરીય સમમિતિ નહીં.
$3$. નુપુરક સમુદાયમાં હિમોગ્લોબિન રુધિરરસમાં ઓગળેલું હોય છે,રક્તકણોમાં હોતું નથી.
$4$. સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ખુલ્લું પરિવહનતંત્ર જોવા મળે છે,બંધ નહીં.

(C) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે, જે પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટા હોય છે.
તેના ઉદાહરણોમાં પ્લેનેરિયા (Dugesia), પટ્ટીકૃમિ (Taenia) અને યકૃતકૃમિ (Fasciola) નો સમાવેશ થાય છે.
ફાયલેરિયા કૃમિ (Wuchereria bancrofti) એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે, પૃથુકૃમિનું નહીં.
તેથી, સાચો જવાબ $C$ છે.

(A) ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) પ્રાણીઓ એવા છે જે એક જ સજીવમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
પ્રાણી સૃષ્ટિમાં,સમુદાય $Porifera$ (સછિદ્ર) ના સભ્યો સામાન્ય રીતે ઉભયલિંગી હોય છે.
સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ના સભ્યો,જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ),પણ ઉભયલિંગી હોય છે.
જોકે,સમુદાય $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) ના સભ્યો સામાન્ય રીતે એકલિંગી હોય છે,એટલે કે નર અને માદા અલગ હોય છે.
તેથી,$Porifera$ અને $Platyhelminthes$ ની જોડી એવા સમૂહોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જ્યાં ઉભયલિંગીતા સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. મૃદુકાય (Mollusca): મોટાભાગના મૃદુકાય પ્રાણીઓ કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ થી બનેલું સખત કવચ ધરાવે છે જે બાહ્ય કંકાલ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$2$. સછિદ્ર (Porifera): ઘણા વાદળીઓ (સછિદ્ર) કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ અથવા સિલિકાના બનેલા કંટિકાઓ (spicules) ધરાવે છે,જે તેમના આંતરિક કંકાલનું માળખું બનાવે છે.
$3$. સંધિપાદ પ્રાણીઓમાં કાઈટિનનું બનેલું બાહ્ય કંકાલ હોય છે.
$4$. નૂપુરક પ્રાણીઓમાં સામાન્ય રીતે સખત ખનિજયુક્ત કંકાલનો અભાવ હોય છે.

(C) મૃદુકાય $(Mollusca)$ સમુદાયમાં $Sepia$ (કટલફિશ),$Dentalium$ (ટસ્ક શેલ) અને $Pinctada$ (મોતીછીપ) જેવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
જળો $(Hirudinaria)$ એ નૂપુરક $(Annelida)$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,મૃદુકાયનું નહીં.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(C) સાચું જોડકું $C$ છે.
$1$. અળસિયું વજ્રકેશ (setae) ની મદદથી પ્રચલન કરે છે,ખોટાપગ (pseudopodia) દ્વારા નહીં.
$2$. અમીબા ખોટાપગની મદદથી પ્રચલન કરે છે.
$3$. બરડતારા (Brittle star) એ શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તે પ્રચલન માટે નાલીપગ (tube feet - જલવાહક તંત્ર) નો ઉપયોગ કરે છે.
$4$. ઓકટોપસ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તે પ્રચલન માટે તેના સ્પર્શકો (tentacles) નો ઉપયોગ કરે છે,પક્ષ્મો (cilia) નો નહીં.

(C) $Hemocyanin$ એ તાંબા (copper) યુક્ત શ્વસનરંજક છે જે ઓક્સિજનયુક્ત સ્થિતિમાં રુધિરને વાદળી રંગ આપે છે.
તે મુખ્યત્વે $Arthropoda$ (સંધિપાદ) (દા.ત. ક્રેસ્ટેશિયન,કરોળિયા) અને $Mollusca$ (મૃદુકાય) (દા.ત. સેફાલોપોડ્સ,ગેસ્ટ્રોપોડ્સ) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,$Hemocyanin$ ધરાવતા પ્રાણીસમૂહોની સાચી જોડી $Arthropoda-Mollusca$ છે.

(A) વિવિધ પ્રાણી સમુદાયોમાં ઉત્સર્જન અંગોની સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $I.$ પૃથુકૃમી: આ સજીવોમાં ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે $r.$ જ્યોતકોષો (Flame cells) આવેલા હોય છે.
$2$. $II.$ સુત્રકૃમિ: આ સજીવોમાં ઉત્સર્જન માટે $q.$ રેનેટ કોષો (Renette cells) આવેલા હોય છે.
$3$. $III.$ સંધીપાદ: આ સજીવોમાં સામાન્ય રીતે ઉત્સર્જન માટે $p.$ માલ્પિધિયન નલિકાઓ આવેલી હોય છે.
$4$. $IV.$ નૂપુરક: આ સજીવોમાં ઉત્સર્જનની પ્રક્રિયા માટે $s.$ ઉત્સર્ગિકાઓ (Nephridia) આવેલી હોય છે.
તેથી, સાચી જોડ $I-r, II-q, III-p, IV-s$ છે.

(C) અસમતાપી (poikilothermic) અથવા ઠંડા રુધિરવાળા પ્રાણીઓ એવા છે જે તેમના શરીરનું આંતરિક તાપમાન જાળવી શકતા નથી અને પર્યાવરણ મુજબ તેને બદલે છે.
$1$. કાચીંડો (સરીસૃપ),કાચબો (સરીસૃપ),દેડકો (ઉભયજીવી),લેબીયો (મત્સ્ય) અને હૅગફિશ (સાયક્લોસ્ટોમેટા) બધા અસમતાપી છે.
$2$. શાહમૃગ,પેંગ્વિન અને કાગડો એ પક્ષીઓ (Aves) છે,જે સમતાપી (warm-blooded) હોય છે.
$3$. કાંગારૂ એ સસ્તન પ્રાણી છે,જે પણ સમતાપી છે.
તેથી,માત્ર અસમતાપી પ્રાણીઓ ધરાવતું જૂથ કાચીંડો,કાચબો,દેડકો,લેબીયો અને હૅગફિશ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. હરિતપિંડ એ સંધીપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી પાચક ગ્રંથિ છે $(I-q)$.
$2$. પાચક ગ્રંથિઓયુક્ત પાચનમાર્ગ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયનું લક્ષણ છે $(II-p)$.
$3$. પાચનનળી સીધી કે ગૂંચળામય હોય તે શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયમાં જોવા મળે છે $(III-s)$.
$4$. સીધો કે $U$-આકારનો પાચનમાર્ગ સામી મેરુદંડી (Hemichordata) સમુદાયનું લક્ષણ છે $(IV-r)$.
આમ, સાચો ક્રમ $I-q, II-p, III-s, IV-r$ છે.

(B) $I$. નિવાપકોષો (કોલર કોષો) એ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
$II$. ડંખકોષો એ કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
$III$. જ્યોતકોષો એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ઉત્સર્જન માટેના વિશિષ્ટ કોષો છે.
તેથી, સાચી જોડ $I-r, II-p, III-q$ છે.

(A) ઉભયલિંગી અથવા દ્વિલિંગી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જે એક જ દેહમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
$1$. પટ્ટીકૃમિ (પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ),હાઇડ્રા (નાઈડેરિયા) અને જળો (એનેલિડા) એ બધા ઉભયલિંગી છે.
$2$. કરમિયું (એસ્કેરિસ) અને વાઉચેરિયા એ એકલિંગી (dioecious) છે.
$3$. ઝીંગા પણ એકલિંગી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) સમુદ્રફૂલ (વૈજ્ઞાનિક નામ $Adamsia$) એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયમાં સમાવેશ પામે છે.
સમુદ્રકમળ (વૈજ્ઞાનિક નામ $Antedon$) એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયમાં સમાવેશ પામે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Cnidaria$ અને $Echinodermata$ છે.

(A) $I.$ ભીંગડાવિહીન ત્વચા: $Hagfish$ $(Myxine)$ એ સાયક્લોસ્ટોમેટા સમુદાયનું પ્રાણી છે, જેની ત્વચા લીસી અને ભીંગડાવિહીન હોય છે.
$II.$ પ્લેકોઈડ ભીંગડા: $Ray-fish$ $(Chondrichthyes)$ માં પ્લેકોઈડ ભીંગડા જોવા મળે છે.
$III.$ સાઇક્લોઇડ ભીંગડા: $Catla$ $(Osteichthyes)$ માં સાઇક્લોઇડ અથવા ટીનોઇડ ભીંગડા જોવા મળે છે.
$IV.$ અધીચર્મિય ભીંગડા: $Chameleon$ (સરીસૃપ) ની ત્વચા શુષ્ક અને ભીંગડાવાળી હોય છે, જેમાં અધીચર્મિય ભીંગડા જોવા મળે છે.
તેથી, સાચી જોડ $I-q, II-s, III-p, IV-r$ છે.

(A) સજીવોની જટિલતા એકકોષીય પ્રોટિસ્ટથી લઈને બહુકોષીય વનસ્પતિ/પ્રાણીઓ અને ત્યારબાદ જટિલ પૃષ્ઠવંશીઓ તરફ વધતી જાય છે.
$1$. $Opalina$ એ એકકોષીય સિલિએટ પ્રોટિસ્ટ છે.
$2$. $Vaucheria$ એ બહુકોષીય લીલ છે (જોકે તેનો અભ્યાસ વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં થાય છે,પરંતુ અહીં તે પ્રાણીઓની તુલનામાં સરળ બહુકોષીય રચના દર્શાવે છે).
$3$. $Lamprey$ એ આદિ જડબાંવિહીન પૃષ્ઠવંશી (Agnatha) છે.
$4$. $Seahorse$ એ જટિલ અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) છે.
તેથી,જટિલતાનો સાચો ચડતો ક્રમ $Opalina < Vaucheria < Lamprey < Seahorse$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ સરીસૃપ: મગર એ સરીસૃપ વર્ગનું પ્રાણી છે.
$(2)$ સછિદ્ર: હાયલોનેમા એ સછિદ્ર સમુદાયનું સ્પંજ છે.
$(3)$ કોષ્ઠાંત્રી: જેલીફિશ એ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$(4)$ નૂપુરક: જળો એ નૂપુરક સમુદાયનું ખંડિત કૃમિ છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $1-D, 2-C, 3-A, 4-B$ છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. જલવાહકતંત્ર એ સછિદ્ર સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે,અને તેનું ઉદાહરણ સાયકોન છે $(I-a-r)$.
$2$. સુંઢ એ સામીમેરુદંડી સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે,અને તેનું ઉદાહરણ બાલાનોગ્લોસસ છે $(II-b-s)$.
$3$. જલવાહકતંત્ર (Water vascular system) એ શૂળચર્મી સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે,અને તેનું ઉદાહરણ સમુદ્ર કમળ છે $(III-d-p)$.
$4$. કવચ એ મૃદુકાય સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે,અને તેનું ઉદાહરણ સેપિયા છે $(IV-c-q)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $I-a-r, II-b-s, III-d-p, IV-c-q$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. ઉંદર સસ્તન વર્ગના પ્રાણીઓ છે,અને તેમાં ઉરોદરપટલ આવેલો હોય છે જે ઉરસ અને ઉદરને અલગ પાડે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. કાચિંડા સરીસૃપ વર્ગના પ્રાણીઓ છે,અને તેમનું શરીર સૂકી અને ભીંગડાવાળી ત્વચા ધરાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. કટલા એ અસ્થિમત્સ્ય $(Osteichthyes)$ છે. અસ્થિમત્સ્યમાં ઝાલરોની ચાર જોડ હોય છે જે બંને બાજુએ ઝાલરઢાંકણ (operculum) દ્વારા ઢંકાયેલી હોય છે. તેથી,કટલામાં ઝાલરઢાંકણનો અભાવ હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.
$4$. કાગડા વિહગ $(Aves)$ વર્ગના પ્રાણીઓ છે. પક્ષીઓમાં ફેફસાં સાથે વાતાશયો જોડાયેલા હોય છે જે શ્વસનમાં મદદ કરે છે અને ઉડતી વખતે શરીરનું વજન ઘટાડે છે. આ વિધાન સાચું છે.

(D) મોટાભાગના સરીસૃપોમાં ત્રણ ખંડોવાળું હૃદય હોય છે,જેમાં બે કર્ણકો અને એક અપૂર્ણ રીતે વિભાજિત ક્ષેપક હોય છે.
જોકે,$Crocodilia$ શ્રેણીના સભ્યો (જેમ કે મગર અને એલિગેટર) માં પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ સંપૂર્ણ ચતુષ્ખંડી હૃદય જોવા મળે છે.
પક્ષીઓ $(Aves)$ માં પણ ચતુષ્ખંડી હૃદય હોય છે.
તેથી,પક્ષીઓ અને ક્રોકોડીલીયા બંનેમાં ચતુષ્ખંડી હૃદય હોય છે.

(A) વિવિધ પ્રાણી સમુદાયોમાં ઉત્સર્જન અંગોની સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. પૃથુકૃમિ: ઉત્સર્જન જ્યોતકોષો $(R)$ દ્વારા થાય છે.
$2$. સૂત્રકૃમિ: ઉત્સર્જન રેનેટ કોષો $(S)$ દ્વારા થાય છે.
$3$. સંધિપાદ: ઉત્સર્જન માલ્પિધિયન નલિકા $(P)$ દ્વારા થાય છે.
$4$. નૂપુરક: ઉત્સર્જન ઉત્સર્ગિકા $(Q)$ દ્વારા થાય છે.
તેથી, સાચી જોડી $(1-R), (2-S), (3-P), (4-Q)$ છે.

$(C)$ સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ વિહંગ એ સૌપ્રથમ સમતાપી (ઉષ્ણરુધિરવાળા) પ્રાણીઓ છે, જે $(C)$ સાથે જોડાય છે।
$(2)$ ઉભયજીવીઓ તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન રૂપાંતરણ (Metamorphosis) દર્શાવે છે, જે $(D)$ સાથે જોડાય છે।
$(3)$ કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) નું અંત:કંકાલ સંપૂર્ણપણે કાસ્થિનું બનેલું હોય છે, જે $(A)$ સાથે જોડાય છે।
$(4)$ સસ્તન પ્રાણીઓમાં તેમના દૈહિક પરિભ્રમણમાં ડાબી બાજુની મહાધમની કમાન જોવા મળે છે, જે $(B)$ સાથે જોડાય છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-C), (2-D), (3-A), (4-B)$ છે।

(A) સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ હરિતપિંડ: આ સંધીપાદ (દા.ત. ઝીંગા) માં જોવા મળતા ઉત્સર્જન અંગો છે। તેથી, $(1-Q)$.
$(2)$ પાચક ગ્રંથિઓયુક્ત પાચનમાર્ગ: આ મૃદુકાય સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે। તેથી, $(2-P)$.
$(3)$ સીધી કે ગૂંચળામય પાચનનળી: આ શૂળત્વચી સમુદાયમાં જોવા મળે છે। તેથી, $(3-S)$.
$(4)$ સીધો કે $U$-આકારનો પાચનમાર્ગ: આ સામીમેરુદંડી સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે। તેથી, $(4-R)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-Q), (2-P), (3-S), (4-R)$ છે।

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$(1)$ પ્રજીવ: $Opalina$ $(S)$ એ એક પક્ષ્મધારી પ્રજીવ છે.
$(2)$ કોષ્ઠાંત્રી: $Jellyfish$ $(R)$ આ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$(3)$ સછિદ્ર: $Bath sponge$ $(P)$ (Spongia) એ સછિદ્ર સમુદાયનું સભ્ય છે.
$(4)$ પૃથુકૃમિ: $Liver fluke$ $(Q)$ (Fasciola) આ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-S), (2-R), (3-P), (4-Q)$ છે.

(A) સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ ભીંગડાવિહીન ત્વચા: હેગફિશ $(Q)$ એ સાયક્લોસ્ટોમેટા સમુદાયમાં આવે છે, જેની ત્વચા ભીંગડા વગરની અને લીસી હોય છે.
$(2)$ પ્લેકોઈડ ભીંગડા: રે-ફિશ $(S)$ એ કોન્ડ્રીકથાઈસ (કાસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે, જે પ્લેકોઈડ ભીંગડા ધરાવે છે.
$(3)$ સાઇક્લોઇડ ભીંગડા: કટલા $(P)$ એ ઓસ્ટીકથાઈસ (અસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે સાઇક્લોઇડ અથવા ટીનોઇડ ભીંગડા ધરાવે છે.
$(4)$ અધીચર્મિય ભીંગડા: કેમેલિયોન $(R)$ એ સરીસૃપ વર્ગમાં આવે છે, જેની ત્વચા શુષ્ક અને અધીચર્મિય ભીંગડા કે કવચ ધરાવે છે.
તેથી, સાચી જોડી $(1-Q), (2-S), (3-P), (4-R)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. જલવાહક તંત્ર એ શૂળચર્મી $(D)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે અને તે તારામાછલી $(p)$ માં જોવા મળે છે।
$2$. સૂંઢ એ સામીમેરુદંડી $(B)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે અને તે બાલાનોગ્લોસસ $(s)$ માં જોવા મળે છે।
$3$. નલિકાતંત્ર એ સછિદ્ર $(A)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે અને તે હાયલોનેમા $(r)$ માં જોવા મળે છે।
$4$. કવચ એ મૃદુકાય $(C)$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે અને તે સેપિયા $(q)$ માં જોવા મળે છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-D-p), (2-B-s), (3-A-r), (4-C-q)$ છે।

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે નૂપુરક અને સંધિપાદ પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરને માત્ર એક જ સમતલ દ્વારા સમાન ડાબા અને જમણા ભાગમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે $R$ માં આપેલી વ્યાખ્યા ત્રિજ્યાવર્તી સમમિતિ (Radial symmetry) દર્શાવે છે,દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ નહીં. ત્રિજ્યાવર્તી સમમિતિ ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતું કોઈપણ સમતલ સજીવને સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે,જે કોષ્ઠાંત્રી (Cnidarians),કંકતધરા (Ctenophores) અને પુખ્ત શૂળત્વચી (Echinoderms) માં જોવા મળે છે,નૂપુરક કે સંધિપાદમાં નહીં.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે: વિહગ $(Aves)$ અને સસ્તન $(Mammals)$ બંનેમાં હૃદય ચાર ખંડયુક્ત હોય છે, જેમાં બે કર્ણક અને બે ક્ષેપક હોય છે, જે ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરને મિશ્ર થતું અટકાવે છે.
વિધાન $R$ સાચું છે: સસ્તન પ્રાણીઓમાં દૈહિક મહાધમની કમાન ડાબી બાજુ વળે છે (ડાબી મહાધમની કમાન), જ્યારે વિહગમાં તે જમણી બાજુ વળે છે (જમણી મહાધમની કમાન).
જોકે, સસ્તનમાં મહાધમની કમાન ડાબી બાજુ વળે છે તે સસ્તનનું એક શરીરરચનાકીય લક્ષણ છે, પરંતુ તે હૃદય ચાર ખંડયુક્ત હોવાનું કારણ નથી. તેથી, $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) $1$. નૂપુરક (Annelida) એ પ્રથમ સમુદાય છે જે બંધ પરિવહનતંત્ર દર્શાવે છે,જે ઉચ્ચતર પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. નૂપુરક (Annelida) એ પ્રથમ સમુદાય છે જે સાચું દેહકોષ્ઠ (Coelom) દર્શાવે છે,જે ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ છે.
$3$. પ્રાણી સૃષ્ટિના ઉત્ક્રાંતિ વર્ગીકરણ મુજબ વિધાન $A$ અને $R$ બંને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચાં છે.

(D) આપેલ આકૃતિ ખુલ્લા પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર દર્શાવે છે,જે ખાસ કરીને સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું નલિકાકાર હૃદય અને છિદ્રો (ostia) દર્શાવે છે.
વંદો (Periplaneta americana),તીડ અને પેરિપેટસ એ બધા સંધિપાદ સમુદાયના સભ્યો છે (અથવા પેરિપેટસના કિસ્સામાં ઓનિકોફોરા,જે સમાન રુધિરાભિસરણ લક્ષણો ધરાવે છે).
આ સજીવોમાં ખુલ્લા પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે જેમાં રુધિર સાઇનસ (sinuses) તરીકે ઓળખાતી ખુલ્લી જગ્યાઓમાં વહે છે.
તેથી,દર્શાવેલ રુધિરાભિસરણ તંત્ર આપેલા તમામ પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.

(D) આપેલ આકૃતિ બંધ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર દર્શાવે છે,જેમાં રુધિર રુધિરવાહિનીઓની અંદર વહે છે.
અળસિયા (નૂપુરક સમુદાય) માં બંધ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર જોવા મળે છે.
શીર્ષપાદીઓ (જેમ કે ઓક્ટોપસ અને સ્ક્વિડ) મૃદુકાય સમુદાયના અન્ય પ્રાણીઓથી અલગ છે કારણ કે તેઓમાં પણ બંધ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર હોય છે.
સસલા જેવા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં પણ બંધ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા તમામ સજીવો બંધ પ્રકારનું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.

(A) પ્રાણીઓમાં દૈહિક આયોજન નીચે મુજબ વર્ગીકૃત થયેલ છે:
$(1)$ પેશીય આયોજન કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
$(2)$ અંગસ્તરીય આયોજન પૃથુકૃમિ સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
$(3)$ અંગતંત્રસ્તરીય આયોજન સંધિપાદ સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
$(4)$ કોષીય આયોજન સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચી જોડ $(1-c), (2-a), (3-d), (4-b)$ છે.

(D) $(1)$ દ્રીગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓ તે છે જેમાં બે ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે, દા.ત., કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria). તેથી, $(1-c)$.
$(2)$ દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ તે છે જેમાં સાચી દેહગુહા હોય છે, જે નૂપુરકથી મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે. તેથી, $(2-d)$.
$(3)$ ત્રિગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓમાં ત્રણ ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર, મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે, જેમાં પૃથુકૃમિથી મેરુદંડી પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, $(3-b)$.
$(4)$ અમેરુદંડી પ્રાણીઓમાં પ્રજીવથી શૂળત્વચી (અમેરુદંડી) પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી, $(4-a)$.
આમ, સાચી જોડ $(1-c), (2-d), (3-b), (4-a)$ છે.