Phylum-Chordata Questions in Gujarati

(C) પ્રાણીઓના વિકાસમાં,ગેસ્ટ્રુલેશન દરમિયાન બનતું પ્રથમ છિદ્ર બ્લાસ્ટોપોર છે.
જો બ્લાસ્ટોપોર મળદ્વારમાં વિકસે અને મુખ પછીથી ગૌણ છિદ્ર તરીકે બને,તો તે સજીવને $Deuterostome$ (ડ્યુટેરોસ્ટોમ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ વિકાસની ભાત $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) અને $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Protostomes$ (પ્રોટોસ્ટોમ્સ) માં બ્લાસ્ટોપોર સૌપ્રથમ મુખમાં વિકસે છે.

(C) ઈકાઈનોડર્મ્સ અને મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,સાચો દેહકોષ્ઠ એન્ટેરોન (આદિઆંતર) અથવા ભ્રૂણીય આંતરડાના બહારના ભાગમાંથી વિકસે છે,જેને એન્ટેરોકોએલોમ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રકારનું દેહકોષ્ઠ નિર્માણ ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સ (Deuterostomes) ની લાક્ષણિકતા છે.

(C) ખંડન (metamerism) એ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીર સમાન દેહખંડોની રેખીય શ્રેણીનું બનેલું હોય છે,જેને મેટામર્સ (metameres) અથવા સોમાઇટ્સ (somites) કહેવામાં આવે છે.
આ ઘટના $Annelida$,$Arthropoda$ અને $Chordata$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.
$Chordata$ સમુદાયમાં,ખંડન મુખ્યત્વે કરોડસ્તંભ અને સ્નાયુઓની ગોઠવણી (myotomes) જેવી આંતરિક રચનાઓમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.

(A) મેરુદંડી પ્રાણીઓ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે ત્રણ મૂળભૂત લક્ષણો ધરાવે છે: મેરુદંડ,પૃષ્ઠ નલિકામય ચેતાતંત્ર અને ગ્રસનીય ઝાલર ફાટો.
અમેરુદંડી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં આ ત્રણ વિશિષ્ટ લક્ષણોનો અભાવ હોય છે.
તેથી,મેરુદંડનો અભાવ એ મુખ્ય લક્ષણ છે જે અમેરુદંડીઓને મેરુદંડીઓથી અલગ પાડે છે.

(A) એન્ટેરોસીલસ દેહકોષ્ઠનું નિર્માણ ગર્ભીય આંતરડા (આર્કેન્ટેરોન) ના બહારના ભાગના ઉપસેવાથી થાય છે.
આ પ્રકારનું દેહકોષ્ઠ નિર્માણ ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સમાં ઇકાઇનોડર્મેટા,હેમિકોર્ડાટા અને કોર્ડાટા જેવા સમુદાયોનો સમાવેશ થાય છે.
આ સજીવોમાં,ગેસ્ટ્રુલાનું બ્લાસ્ટોપોર ગુદામાં વિકસે છે,જ્યારે મુખનું નિર્માણ ગૌણ રીતે થાય છે.

(D) $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયને બે જૂથોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Acrania$ $(Protochordata)$ અને $Craniata$ ($Euchordata$ - સાચા મેરુદંડી).
$Protochordates$ એ આદિ મેરુદંડી પ્રાણીઓ છે,જેનું વર્ગીકરણ તેમના શરીરમાં $Notochord$ (મેરુદંડ) ની હાજરી,ગેરહાજરી અથવા તેના વિસ્તારના આધારે કરવામાં આવે છે.
તેમને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Hemichordata$,$Urochordata$ અને $Cephalochordata$,જે તમામ $Notochord$ ના લક્ષણો અને વિતરણ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) તે ઉપસમુદાય $Cephalochordata$ માં આવે છે.
$Cephalochordates$ માં,મેરુદંડ (notochord) તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન જળવાઈ રહે છે અને તે કરોડસ્તંભ (vertebral column) દ્વારા બદલાતું નથી.
તેથી,તેઓ પ્રોટોકોર્ડેટ્સ છે અને સાચા પૃષ્ઠવંશીઓ (ઉપસમુદાય $Vertebrata$) નથી.
$Oryctolagus$ (સસલું),$Eurotyphlis$ (એક પ્રકારનું ઉભયજીવી),અને $Sparrow$ (ચકલી) એ બધા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે.

(B) $Amphioxus$ $(Branchiostoma)$ એ ઉપસમુદાય $Cephalochordata$ માં આવે છે. આ સમૂહમાં,મેરુદંડ સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન હાજર હોય છે અને તે શરીરની સમગ્ર લંબાઈમાં માથાથી પૂંછડી સુધી વિસ્તરેલું હોય છે.

(B) $Branchiostoma$ (જેને $Amphioxus$ અથવા લેન્સલેટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઉપસમુદાય $Cephalochordata$ નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આ સમૂહમાં,મેરુદંડ (notochord) માથાથી પૂંછડીના ભાગ સુધી વિસ્તરેલી હોય છે અને તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન જળવાઈ રહે છે.

(C) $Tunicata$ (જેને $Urochordata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,પૃષ્ઠવંશ માત્ર ડિંભની પૂંછડીના ભાગમાં જ હાજર હોય છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.

(C) પ્રતિગામી કાયાંતરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ઉચ્ચ વિકસિત ડિંભ (larva) એક સરળ અથવા ઓછા વિકસિત પુખ્ત પ્રાણીમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$Herdmania$ (યુરોકોર્ડેટ) માં,ડિંભમાં મેરુદંડ (notochord),પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી હોય છે,જે મેરુદંડી પ્રાણીઓના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.
જોકે,કાયાંતરણ દરમિયાન,ડિંભમાં અધોગતિ થાય છે,જેમાં તે તેની પૂંછડી,મેરુદંડ અને તેના ચેતાતંત્રનો મોટો ભાગ ગુમાવીને એક સ્થાયી,કોથળી જેવા પુખ્ત પ્રાણીમાં ફેરવાય છે.
તેથી,$Herdmania$ એ પ્રતિગામી કાયાંતરણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(D) મેરુદંડી પ્રાણીઓ પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલા પોલા અને નલિકામય ચેતાતંત્રની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેની સરખામણીમાં,અ-મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં સામાન્ય રીતે વક્ષ બાજુએ નક્કર ચેતાતંત્ર જોવા મળે છે.
મેરુદંડીઓમાં ચેતાતંત્ર મેરુદંડની પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલું હોય છે અને શરીરની લંબાઈ સુધી વિસ્તરેલું હોય છે.

(B) મેરુદંડી સમુદાય $(Chordata)$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ,પૃષ્ઠ નલિકાકાર ચેતાતંતુ અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી છે.
અમેરુદંડી પ્રાણીઓથી વિપરીત,જેમાં સામાન્ય રીતે ઘન વક્ષ ચેતાતંતુ જોવા મળે છે,મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં પૃષ્ઠ,પોલા અને નલિકાકાર ચેતાતંતુ હોય છે જે બાહ્ય ગર્ભસ્તરમાંથી વિકસે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. પાયુ-પશ્ચ પૂંછડી એ મેરુદંડી પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે,જે તેમના જીવનચક્રના ગર્ભીય તબક્કા દરમિયાન હાજર હોય છે.
અમેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,શરીર પાયુ (anus) ની પાછળ લંબાયેલું હોતું નથી અથવા પૂંછડી પાયુ-પશ્ચ હોતી નથી.
ઘણા મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,પાયુ-પશ્ચ પૂંછડી સંતુલન અને પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
તે જનન અને પાયુ પ્રદેશોને સુરક્ષા પણ પ્રદાન કરે છે.

(B) . $Amphioxus$ (જેને સામાન્ય રીતે $Lancet$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) તેના મુખ પ્રદેશમાં વ્હીલ અંગ ધરાવે છે,જેને રોટેટરી અંગ અથવા $Muller's$ અંગ પણ કહેવામાં આવે છે. તે પાણીનો વમળ જેવો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે જેથી ખોરાકના કણો મુખમાં પ્રવેશી શકે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સી સ્ક્વિર્ટ (જેને $Herdmania$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) તે ઉપસમુદાય $Urochordata$ (અથવા $Tunicata$) માં આવે છે.
$Urochordates$ માં,મેરુદંડ (notochord) ફક્ત ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તે દૂર થઈ જાય છે અથવા બદલાઈ જાય છે.
તેમની પાસે કરોડસ્તંભ (vertebral column) હોતું નથી,તેથી તેમને પૃષ્ઠવંશીઓને બદલે આદિ-મેરુદંડી (protochordates) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ ($notochord$ અથવા $chorda$ $dorsalis$),પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી છે.
$Chorda$ $dorsalis$ એ મેરુદંડીઓને અમેરુદંડીઓથી અલગ પાડતું મુખ્ય અને વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.

(B) પૃષ્ઠવંશી $(Vertebrata)$ ઉપસમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમાં ગર્ભીય અવસ્થા દરમિયાન મેરુદંડ $(notochord)$ જોવા મળે છે,જે પુખ્તાવસ્થામાં કાસ્થિમય અથવા અસ્થિમય કરોડસ્તંભ દ્વારા બદલાઈ જાય છે.
વધુમાં,તમામ પૃષ્ઠવંશીઓમાં મગજને સુરક્ષિત રાખતી સુવિકસિત ખોપરી $(cranium)$ હોય છે.
અન્ય લક્ષણો જેવા કે ઉપાંગો અથવા શરીરનું વિભાજન અમુક જૂથોમાં અલગ હોઈ શકે છે અથવા ગેરહાજર હોઈ શકે છે (દા.ત.,સાપમાં ઉપાંગો હોતા નથી),પરંતુ ખોપરીની હાજરી એ તમામ પૃષ્ઠવંશીઓનું નિદાનકારી લક્ષણ છે.

(B) ખોપરી,કરોડસ્તંભ,વક્ષ હૃદય અને ફેફસાં દ્વારા શ્વસન ધરાવતા પ્રાણીઓના જૂથને ઉપસમુદાય $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી) માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Vertebrata$ ની અંદર,$Tetrapoda$ (ચતુષ્પાદ) મહાવર્ગ ખાસ કરીને બે જોડ ઉપાંગોની હાજરી દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
જોકે $Vertebrata$ માં ખોપરી અને કરોડસ્તંભ ધરાવતા તમામ પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે,$Tetrapoda$ એ વધુ વિશિષ્ટ (નાનું) વર્ગીકરણ જૂથ છે જેમાં ઉભયજીવી,સરીસૃપ,પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે,જે તમામ બે જોડ ઉપાંગો ધરાવે છે.
તેથી,$Tetrapoda$ એ આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી નાનું વર્ગીકરણ જૂથ છે જે તમામ આપેલ માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે.

(C) $Urochordata$ (જેને $Tunicata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં,મેરુદંડ માત્ર મુક્ત રીતે તરતા ડિંભ (tadpole-like larva) ની પૂંછડીના ભાગમાં જ જોવા મળે છે. પુખ્ત અવસ્થામાં તે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે,જે સામાન્ય રીતે સ્થાયી (sessile) હોય છે.

(A) $Herdmania$ એ $Urochordata$ ઉપસમુદાયમાં આવે છે,જેમાં મેરુદંડ ફક્ત ડિંભ અવસ્થાની પૂંછડીમાં જોવા મળે છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.
$Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયમાં આવે છે,જેને અગાઉ $Chordata$ નો ઉપસમુદાય માનવામાં આવતો હતો,પરંતુ હવે તેને અલગ સમુદાય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં સાચો મેરુદંડ હોતો નથી.
તેથી,પુખ્ત $Herdmania$ અને $Balanoglossus$ માં મેરુદંડ ગેરહાજર હોય છે.

(D) $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયના મૂળભૂત લક્ષણોમાં તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંત્ર અને યુગ્મિત ગ્રસનીય ઝાલર ફાટોની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે.
$A$,$B$,અને $C$ એ મેરુદંડી પ્રાણીઓના પ્રાથમિક નિદાન લક્ષણો છે.
$D$ (કરોડરજ્જુની હાજરી) એ માત્ર પૃષ્ઠવંશીઓમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે,જે $Chordata$ નો એક ઉપસમુદાય છે. તેથી,તે તમામ મેરુદંડીઓનું મૂળભૂત લક્ષણ નથી.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ટ્યુનિકેટ્સ (યુરોકોર્ડેટ્સ) મુખ્યત્વે સીલિયરી અથવા ફિલ્ટર ફીડર પ્રાણીઓ છે.
તેઓ દરિયાના પાણીમાં તરતા સૂક્ષ્મ સજીવો જેવા કે ડાયટમ્સ,ડેસ્મિડ્સ અને પ્રોટોઝોઆને ગાળીને પોતાનો ખોરાક મેળવે છે.
આ પ્રક્રિયા કંઠનળીના પ્રદેશમાં આવેલા પક્ષ્મો (cilia) ની હિલચાલ દ્વારા થાય છે,જે પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરીને ખોરાકના કણોને પકડી રાખે છે.

(A) $Amphioxus$ (સીફેલોકોરડાટા),દેડકો (ઉભયજીવી),દરિયાઈ ઘોડો (અસ્થિમત્સ્ય) અને મગર (સરીસૃપ) એ બધા $Chordata$ સમુદાયના સભ્યો છે.
બધા જ મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે ત્રણ મૂળભૂત લાક્ષણિકતાઓ જોવા મળે છે: મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને ગ્રસનીય ઝાલર ફાટો.
તેથી,વિકાસના તબક્કાઓ દરમિયાન ગ્રસનીય ઝાલર ફાટોની હાજરી એ આ સજીવોમાં સમાન લાક્ષણિકતા છે.

(B) મેરુદંડી સમુદાયના પ્રાણીઓના પાયાના લક્ષણોમાં મેરુદંડ (notochord),પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને જીવનના કોઈ પણ તબક્કે જોવા મળતી યુગ્મિત ગ્રસનીય ઝાલર-ફાટોનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે બધા જ મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં પૃષ્ઠવંશ (કરોડસ્તંભ) હોતો નથી (દા.ત.,$Urochordata$ અને $Cephalochordata$),પરંતુ બધા જ મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં તેમના વિકાસ દરમિયાન કોઈ ને કોઈ તબક્કે ગ્રસનીય ઝાલર-ફાટો જોવા મળે છે.
તેથી,ગ્રસનીય ઝાલર-ફાટોની હાજરી એ બધા જ મેરુદંડી પ્રાણીઓનું સામાન્ય લક્ષણ છે.

(C) $Herdmania$ એ દરિયાઈ મેરુદંડી પ્રાણી છે જેને સામાન્ય રીતે 'સી સ્ક્વર્ટ' (sea squirt) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ઉપસમુદાય $Urochordata$ (જેને $Tunicata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં આવે છે.
$Urochordata$ માં,મેરુદંડ (notochord) માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે અને પુખ્ત અવસ્થામાં તે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.

(C) $Chordata$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ (Notochord) ની હાજરી છે.
જોકે પૃષ્ઠવંશ (કરોડસ્તંભ) એ $Vertebrata$ (મેરુદંડીનો એક ઉપસમુદાય) નું લક્ષણ છે,પરંતુ મેરુદંડ એ સમગ્ર $Chordata$ સમુદાયને વ્યાખ્યાયિત કરતું પાયાનું નિદાન લક્ષણ છે.

(D) માછલીઓ એ જલીય પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે જે $Pisces$ વર્ગમાં આવે છે. તેઓ તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન $Gills$ (ઝાલર) દ્વારા શ્વસન કરે છે.
વ્હેલ એ જલીય સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે $Mammalia$ વર્ગમાં આવે છે. તેઓ $Lungs$ (ફેફસાં) દ્વારા શ્વાસ લે છે અને શરીરના તાપમાનને જાળવી રાખવા માટે તેમની પાસે $Blubber$ (ચરબીનું જાડું પડ) હોય છે.
તેથી,શ્વસનની દ્રષ્ટિએ મુખ્ય શારીરિક તફાવત એ છે કે માછલીઓમાં $Gills$ હોય છે,જ્યારે વ્હેલમાં $Lungs$ હોય છે.

(A) પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી એ $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cobra$ (કોબ્રા) એ $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગમાં આવે છે,જે $Chordata$ સમુદાયનો એક ભાગ છે.
$Earthworm$ (અળસિયું) એ $Annelida$ સમુદાયમાં,$Scorpion$ (વીંછી) એ $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે,અને નિમ્ન કક્ષાના અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી હોતી નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Cobra$ છે.

(C) $Archaeopteryx$ એ બિન-એવિયન ડાયનાસોર અને આધુનિક પક્ષીઓ વચ્ચેની સંક્રાંતિક કડી (fossil) છે. આધુનિક પક્ષીઓથી વિપરીત,જેની ચાંચ કેરાટિનની બનેલી હોય છે અને તેમાં દાંત હોતા નથી,$Archaeopteryx$ ના જડબામાં તીક્ષ્ણ દાંત હતા,જે એક સરીસૃપ લક્ષણ છે.

(B) મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયના પાયાના લક્ષણોમાં તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે $\text{મેરુદંડ}$ $(notochord)$, $\text{પૃષ્ઠ}$ $\text{નલિકામય}$ $\text{ચેતાતંત્ર}$ ($dorsal$ $tubular$ $nervous$ $system$) અને $\text{ગ્રસનીય}$ $\text{ઝાલર}$ $\text{ફાટો}$ ($pharyngeal$ $gill$ $slits$) ની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે. આ લક્ષણો તમામ મેરુદંડીઓ માટે નિદાનરૂપ છે.

(B) Gnathostomata એ ઉપસમુદાય Vertebrata નો એક વિભાગ છે જે જડબાની હાજરી દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. પ્રચલન અંગોના પ્રકારના આધારે,Gnathostomata ને બે મહાવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. Pisces: આ જલીય પૃષ્ઠવંશીઓ છે જે પ્રચલન માટે મીનપક્ષોનો ઉપયોગ કરે છે.
$2$. Tetrapoda: આ સ્થળજ પૃષ્ઠવંશીઓ છે જે પ્રચલન માટે ઉપાંગોનો ઉપયોગ કરે છે.

(D) $Amniota$ જૂથની મુખ્ય લાક્ષણિકતા વિકાસ દરમિયાન $amnion$ (ગર્ભજળ કોથળી) અને અન્ય ગર્ભીય પટલોનો વિકાસ છે。
આ જૂથમાં $\text{સરીસૃપો}$ $(Reptiles)$, $\text{પક્ષીઓ}$ $(Birds)$ અને $\text{સસ્તનો}$ $(Mammals)$ નો સમાવેશ થાય છે。
આ સજીવોને સામૂહિક રીતે $Amniotes$ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ $amniotic$ ઈંડા ઉત્પન્ન કરે છે અથવા ગર્ભાશયમાં $amnion$ વિકસાવે છે, જે તેમને જમીન પર પ્રજનન કરવામાં મદદ કરે છે。

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ટ્યુનિકેટ્સ (યુરોકોર્ડેટ્સ),જેમ કે $Herdmania$,પ્રતિગામી કાયાંતરણ (retrogressive metamorphosis) દર્શાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,મુક્ત રીતે તરતા ડિંભમાં સુવિકસિત મેરુદંડ અને પૃષ્ઠ ચેતાકંદ હોય છે.
જોકે,પુખ્ત અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થતી વખતે,આ મેરુદંડના લક્ષણો નાશ પામે છે અને પુખ્ત પ્રાણી સ્થાયી,કોથળી જેવું સજીવ બની જાય છે.

(D) સસલું ($Oryctolagus$ $cuniculus$) અને દેડકો ($Rana$ $tigrina$) બંને $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
બધા મેરુદંડી પ્રાણીઓનું એક પાયાનું લક્ષણ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે $dorsal$ $tubular$ $nerve$ $cord$ (પૃષ્ઠ નલિકામય ચેતાકંદ) ની હાજરી છે.
તેથી,પૃષ્ઠ નલિકામય ચેતાકંદની હાજરી એ બંને સજીવોમાં જોવા મળતું સામાન્ય લક્ષણ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
હિમોગ્લોબિન એ લોહતત્વ ધરાવતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે જે પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના રક્તકણોમાં જોવા મળે છે.
તે એક સંયુગ્મી પ્રોટીન છે જે ઓક્સિજન સાથે જોડાઈને ઓક્સિહિમોગ્લોબિન બનાવે છે,જે રુધિરને તેનો લાક્ષણિક લાલ રંગ આપે છે.
માયોગ્લોબિન સ્નાયુ પેશીઓમાં જોવા મળે છે,જ્યારે એન્થોસાયનિન વનસ્પતિ રંજકદ્રવ્યો છે.

(C) વેનેડિયમ ધરાવતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય,જેને વેનાબિન્સ (vanabins) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે એસીડિયન (ટ્યુનિકેટ્સ) ના રુધિર કોષોમાં જોવા મળે છે. આ સજીવો ટ્યુનિકેટા (યુરોકોર્ડેટા) ઉપસમુદાયના છે અને તેઓ દરિયાના પાણીમાંથી વેનેડિયમ એકત્રિત કરવાની તેમની વિશિષ્ટ ક્ષમતા માટે જાણીતા છે.

(D) અવસ્કૃત (cloaca) એ પક્ષીઓ,સરીસૃપો,ઉભયજીવીઓ અને કેટલીક માછલીઓ સહિત ઘણા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં જોવા મળતો એક સામાન્ય ખંડ છે. તે પાચન,પ્રજનન અને મૂત્ર માર્ગ માટે એકમાત્ર દ્વાર તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,મળાશય (પાચન માર્ગ),પ્રજનન માર્ગ અને મૂત્ર માર્ગ ત્રણેય અવસ્કૃતમાં ખુલે છે.

(A) પૃષ્ઠવંશીઓમાં,ભ્રૂણીય મેરુદંડ (notochord) કરોડસ્તંભ (vertebral column) દ્વારા બદલાય છે.
આ રચના કરોડરજ્જુને આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) નોટોકોર્ડ (મેરુદંડ) બનાવવાની પ્રક્રિયા,જે મેરુદંડી પ્રાણીઓના પ્રારંભિક ગર્ભમાં પ્રાથમિક કંકાલ સળિયા તરીકે કાર્ય કરે છે,તેને ખાસ કરીને $Notogenesis$ (નોટોજેનેસિસ) કહેવામાં આવે છે.
ન્યુર્યુલેશન એ ચેતા નળીના નિર્માણની પ્રક્રિયા છે.
બ્લાસ્ટ્યુલેશન એ બ્લાસ્ટુલાના નિર્માણની પ્રક્રિયા છે.
મોર્યુલેશન એ મોરુલાના નિર્માણની પ્રક્રિયા છે.

(C) મેરુદંડી અને અમેરુદંડી બંનેમાં પાચનમાર્ગ,જેમાં આંતરડાનો સમાવેશ થાય છે,તે અંતઃ ગર્ભસ્તર (Endoderm) માંથી ઉદ્ભવે છે. ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન,અંતઃ ગર્ભસ્તર પાચનતંત્રનું અધિચ્છદીય આવરણ બનાવે છે.

(B) બંધ રુધિરાભિસરણતંત્ર એ છે જેમાં રુધિર રુધિરવાહિનીઓ (ધમનીઓ,શિરાઓ અને કેશિકાઓ) ની અંદર વહે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$,$C$ અને $D$ (વંદો,મચ્છર અને માખી) એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જેમાં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે,જ્યાં રુધિર શરીરની ગુહાઓમાં (જેને સાઇનસ કહેવાય છે) વહે છે.
$B$ (ટેડપોલ/માછલી) એ મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા બંધ રુધિરાભિસરણતંત્ર છે,જેમાં હૃદય દ્વારા રુધિરને બંધ વાહિનીઓના જાળા દ્વારા પમ્પ કરવામાં આવે છે.

(D) $\text{પશ્વગુદા} \text{ } \text{પુચ્છ}$ (post-anal tail) ની હાજરી એ $\text{મેરુદંડી}$ (Chordata) સમુદાયનું એક પાયાનું લક્ષણ છે।
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $\text{અળસિયું}$ (નૂપુરક), $\text{વિંછી}$ (સંધિપાદ) અને $\text{નિમ્ન} \text{ } \text{અપૃષ્ઠવંશીઓ}$ માં પશ્વગુદા પુચ્છ હોતું નથી।
$\text{સાપ}$ એ $\text{મેરુદંડી}$ સમુદાયના $\text{સરીસૃપ}$ (Reptilia) વર્ગનું પ્રાણી છે।
તેથી, સાપ તેના જીવનચક્ર દરમિયાન પશ્વગુદા પુચ્છ ધરાવે છે।

(D) પૃષ્ઠવંશીઓ એ મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયના સભ્યો છે. તેમના મુખ્ય લક્ષણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. પૃષ્ઠીય પોલી ચેતા રજ્જુ (Dorsal hollow nerve cord).
$2$. વક્ષસ્થ હૃદય (Ventral heart).
$3$. પાચન માર્ગ સાથેની શરીર ગુહા (Coelomate body with a digestive tract).
આથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(D) મેરુદંડી સમુદાય $(Chordata)$ ના પ્રાણીઓમાં તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે ત્રણ મુખ્ય લક્ષણો જોવા મળે છે:
$1$. $\text{મેરુદંડ}$ $(Notochord)$: આધાર આપતી એક લવચીક, સળિયા જેવી રચના।
$2$. $\text{પૃષ્ઠ}$ $\text{નલિકામય}$ $\text{ચેતારજ્જુ}$ ($Dorsal$ $hollow$ $nerve$ $cord$): મેરુદંડની પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલી ચેતાતંત્રની નળી।
$3$. $\text{કંઠનાલીય}$ $\text{ઝાલરફાટો}$ ($Pharyngeal$ $gill$ $slits$): કંઠનાલીય પ્રદેશમાં આવેલી તિરાડો।
આ ત્રણેય લક્ષણો મેરુદંડી પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા હોવાથી, સાચો જવાબ $D$ છે।

(A) મેરુદંડી સમુદાયને ત્રણ ઉપસમુદાયોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: પુચ્છમેરુદંડી (Urochordata),શીર્ષમેરુદંડી (Cephalochordata) અને પૃષ્ઠવંશી (Vertebrata).
$1$. પુચ્છમેરુદંડીમાં $Herdmania$,$Salpa$ અને $Doliolum$ જેવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે.
$2$. $Balanoglossus$ એ હેમિકોર્ડાટા (Hemichordata) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$3$. $Amphioxus$ $(Branchiostoma)$ એ શીર્ષમેરુદંડી (Cephalochordata) ઉપસમુદાયમાં આવે છે,જેમાં મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડી સુધી લંબાયેલું હોય છે અને આજીવન જળવાઈ રહે છે.
$4$. $Petromyzon$ એ પૃષ્ઠવંશી ઉપસમુદાયના સાયક્લોસ્ટોમેટા (Cyclostomata) વર્ગમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) સમખંડન (Metamerism) એ એક લાક્ષણિકતા છે જેમાં શરીર પુનરાવર્તિત એકમો અથવા ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે. મેરુદંડી (Chordates) માં,આ મુખ્યત્વે સ્નાયુઓ (માયોટોમ્સ),કરોડરજ્જુ અને ચેતાઓની ગોઠવણીમાં જોવા મળે છે. ભલે તે બધા પુખ્ત મેરુદંડીમાં બહારથી દેખાતું ન હોય,પરંતુ તે $Chordata$ સમુદાયના તમામ સભ્યોમાં ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન હાજર હોય છે. તેથી,આ વિધાન બધા મેરુદંડીને લાગુ પડે છે કારણ કે તેઓ તેમના વિકાસના કોઈક તબક્કે શરીરના ભાગોનું ક્રમિક પુનરાવર્તન દર્શાવે છે.

(A) મેરુદંડી (Chordata) સમુદાયમાં,ઉપસમુદાય શીર્ષમેરુદંડી (Cephalochordata) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં મેરુદંડ શીર્ષથી પૂંછડીના ભાગ સુધી વિસ્તરેલ હોય છે અને તે જીવનપર્યંત જળવાઈ રહે છે.
બ્રેન્કિઓસ્ટોમા (જેને $Amphioxus$ અથવા $Lancelet$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ શીર્ષમેરુદંડીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
હર્ડમેનિયા (જે એક પુચ્છમેરુદંડી - Urochordata છે) માં મેરુદંડ માત્ર ડિંભની પૂંછડીમાં જ જોવા મળે છે.
બાલાનોગ્લોસસ એ સમુદાય હેમિકોર્ડાટા (Hemichordata) માં આવે છે,જેમાં મેરુદંડનો અભાવ હોય છે (તેમાં સ્ટોમોકોર્ડ હોય છે).
દેડકો એ પૃષ્ઠવંશી (Vertebrate) પ્રાણી છે,જેમાં પુખ્તાવસ્થામાં મેરુદંડનું સ્થાન કરોડસ્તંભ લઈ લે છે.
તેથી,સાચો જવાબ બ્રેન્કિઓસ્ટોમા છે.

(B) ચક્રાંગ (wheel organ),જેને $Muller's$ $organ$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Amphioxus$ (જેને $Branchiostoma$ અથવા $Lancelet$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના કંઠનળીમાં જોવા મળતી એક લાક્ષણિક રચના છે.
તે પક્ષ્મલ રચના છે જે ગાળણ પોષણ (filter feeding) માટે પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) શીર્ષ મેરુદંડી (દા.ત.,$Branchiostoma$ અથવા $Amphioxus$) નીચે મુજબના લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ સંપૂર્ણપણે દરિયાઈ સજીવો છે.
$2$. તેઓ તેમના સમગ્ર જીવનચક્ર દરમિયાન ત્રણેય પ્રાથમિક મેરુદંડી લક્ષણો (મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો) જાળવી રાખે છે.
$3$. તેઓ પક્ષ્મીય પોષકો છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ખોરાકના કણોને કંઠનળીમાં લાવવા માટે પાણીનો પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા પક્ષ્મોનો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.