Gujarati

Phylum - Ctenophora Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum - Ctenophora

30+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 30 of 30 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
કોમ્બ જેલી (comb jelly) કયા સમુદાયનું પ્રાણી છે?
A
મોલસ્કા (Mollusca)
B
ઇકાઇનોડર્મેટા (Echinodermata)
C
સીલેન્ટેરાટા (Coelenterata)
D
ટીનોફોરા (Ctenophora)

Solution

(D) $Ctenophora$ (ટીનોફોરા) એ દરિયાઈ પ્રાણીઓનો એક નાનો સમુદાય છે,જે સામાન્ય રીતે કોમ્બ જેલી અથવા સી વોલનટ તરીકે ઓળખાય છે.
આ પ્રાણીઓમાં પ્રચલન માટે આઠ હરોળમાં પક્ષ્મલ કોમ્બ પ્લેટ્સ (comb plates) આવેલી હોય છે.
$Ctenophora$ નામ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યું છે: $ctenos$ = કાંસકો અને $phora$ = ધારણ કરનાર.
2
MediumMCQ
શા માટે $Ctenophora$ ને ગૌણ સમુદાય (minor phylum) માનવામાં આવે છે?
A
તેમાં નાના કદના પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
B
તેમાં માત્ર થોડા જ પ્રજાતિઓ (genera) નો સમાવેશ થાય છે.
C
તેમાં આર્થિક મહત્વ ધરાવતા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થતો નથી.
D
તેને અગાઉ $Cnidaria$ માં સમાવવામાં આવ્યો હતો.

Solution

(B) જ્યારે કોઈ સમુદાયમાં મુખ્ય સમુદાયો જેવા કે $Arthropoda$ અથવા $Chordata$ ની તુલનામાં ખૂબ જ મર્યાદિત સંખ્યામાં પ્રજાતિઓ કે જાતિઓ હોય,ત્યારે તેને 'ગૌણ સમુદાય' (minor phylum) ગણવામાં આવે છે.
$Ctenophora$ ને ગૌણ સમુદાય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં જાણીતી પ્રજાતિઓ અને જાતિઓની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી (આશરે $100-150$ જાતિઓ) છે.
તેથી,સાચું કારણ એ છે કે તેમાં માત્ર થોડા જ પ્રજાતિઓ (genera) નો સમાવેશ થાય છે.
3
MediumMCQ
ટીનોફોરા $(Ctenophora)$ ને ગૌણ (લઘુ) સમુદાય શા માટે ગણવામાં આવે છે?
A
તે નાના કદના પ્રાણીઓ ધરાવે છે.
B
તેમાં માત્ર થોડી જ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
C
તે આર્થિક અગત્યતા ધરાવતા પ્રાણીઓ ધરાવતું નથી.
D
શરૂઆતમાં તેમનો સમાવેશ નીડારિયા $(Cnidaria)$ માં કરવામાં આવ્યો હતો.

Solution

(B) ગૌણ સમુદાય એટલે એવો સમુદાય કે જેમાં આર્થ્રોપોડા $(Arthropoda)$ કે મોલસ્કા $(Mollusca)$ જેવા મુખ્ય સમુદાયોની તુલનામાં પ્રજાતિઓની સંખ્યા ઘણી ઓછી હોય. ટીનોફોરા $(Ctenophora)$ ને ગૌણ સમુદાય ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં માત્ર $100-150$ જેટલી જ વર્ણિત પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે,જે અન્ય પ્રાણી સમુદાયોની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી વિવિધતા દર્શાવે છે.
4
EasyMCQ
$Ctenophora$ (ટીનોફોરા) નો લાક્ષણિક ગુણધર્મ ....... છે.
A
પ્રચલન માટે પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓની આઠ હરોળની હાજરી
B
ડંખકોષોનો અભાવ
C
ખોરાક પકડવા માટે સૂત્રાંગો પર $lasso$ $cells$ (લેસો કોષો) કે $colloblasts$ (કોલોબ્લાસ્ટ્સ) ની હાજરી
D
ઉપરના બધા

Solution

(D) $Ctenophora$ (ટીનોફોરા) સમુદાય,જેને સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે નીચે મુજબના વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ પ્રચલન માટે પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓની આઠ હરોળ ધરાવે છે.
$2$. $Cnidaria$ (સંદંશકો) સમુદાયથી વિપરીત,તેઓમાં ડંખકોષોનો અભાવ હોય છે.
$3$. તેઓ તેમના સૂત્રાંગો પર $lasso$ $cells$ (લેસો કોષો) અથવા $colloblasts$ (કોલોબ્લાસ્ટ્સ) નામના વિશિષ્ટ કોષો ધરાવે છે,જેનો ઉપયોગ શિકાર પકડવા માટે થાય છે.
આથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
5
MediumMCQ
નીચેનામાંથી પ્રાણીઓનો કયો સમૂહ માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ પ્રજનન કરે છે?
A
Cnidaria (કોષ્ઠાંત્રી)
B
Porifera (સછિદ્ર)
C
Protozoa (પ્રજીવ)
D
Ctenophora (કંકધરા)

Solution

(D) : $Ctenophora$ (કંકધરા) માં અલિંગી પ્રજનનનો અભાવ હોય છે. તેઓ ઉભયલિંગી છે અને ફલન સામાન્ય રીતે બાહ્ય હોય છે.
$Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રી) માં,પૉલિપ સ્વરૂપમાં અલિંગી પ્રજનન (કલિકાસર્જન) જોવા મળે છે અને મેડુસા સ્વરૂપમાં લિંગી પ્રજનન જોવા મળે છે.
$Porifera$ (સછિદ્ર - વાદળી) માં અલિંગી અને લિંગી બંને પ્રકારનું પ્રજનન જોવા મળે છે. અલિંગી પ્રજનન કલિકાસર્જન અને જેમ્યુલ્સ દ્વારા થાય છે.
$Protozoa$ (પ્રજીવ) માં,અલિંગી પ્રજનન દ્વિભાજન,કલિકાસર્જન વગેરે દ્વારા થાય છે અને લિંગી પ્રજનન સંગમન (syngamy) અને સંયુગ્મન (conjugation) દ્વારા થાય છે.
6
MediumMCQ
બાયરેડિયલ (Biradial) સંમિતિ અને નિડોબ્લાસ્ટ્સનો અભાવ એ કોના લક્ષણો છે?
A
હાઈડ્રા અને તારામાછલી
B
તારામાછલી અને સી એનિમોન
C
સ્ટેનોપ્લાના (Ctenoplana) અને બેરો (Beroe)
D
ઓરેલિયા અને પેરામેશિયમ

Solution

(C) : $Ctenophora$ એ માત્ર દરિયાઈ,અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓનો એક નાનો સમુદાય છે. $Ctenoplana$ અને $Beroe$ એ $Ctenophora$ ના ઉદાહરણો છે. તેઓ બાયરેડિયલ સંમિતિ ધરાવે છે,જે ત્રિજ્યાવર્તી અને દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિનું મિશ્રણ છે. તેઓમાં નિડોબ્લાસ્ટ્સ અથવા નેમેટોસિસ્ટ્સ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ ડંખ મારતી કોશિકાઓનો અભાવ હોય છે,જે $Cnidaria$ (કોએલેન્ટેરેટા) સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે. જોકે એક પ્રજાતિ,$Haeckelia$ $rubra$,રક્ષણ માટે તેના શિકાર (જેલીફિશ) ની ડંખ મારતી કોશિકાઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે,પરંતુ તે આ સમુદાયનું સામાન્ય લક્ષણ નથી.
7
MediumMCQ
જૈવદીપ્તિ (bioluminescence) દર્શાવતા સમુદાય માટે શું સાચું છે?
A
જાતિઓ અલગ હોય છે
B
દ્વિગર્ભસ્તરીય (Diploblastic)
C
ત્રિગર્ભસ્તરીય (Triploblastic)
D
દેહકોષ્ઠી (Coelomate)

Solution

(B) જૈવદીપ્તિ (bioluminescence) દર્શાવતો સમુદાય $Ctenophora$ (કંકતધરા) છે.
$Ctenophora$ એ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવો છે.
તેઓ પેશી સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
તેઓ ઉભયલિંગી (hermaphrodite) છે,એટલે કે જાતિઓ અલગ હોતી નથી.
તેઓ દેહકોષ્ઠરહિત (acoelomate) છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી 'દ્વિગર્ભસ્તરીય' એ $Ctenophora$ માટે સાચું લક્ષણ છે.
8
MediumMCQ
સીટેનોફોરા (Ctenophora) એ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,$X$,$Y$ સજીવો છે જે પેશી સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$X$ - $Y$
A
અરીય સમમિતિ - દ્વિગર્ભસ્તરીય
B
દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ - ત્રિગર્ભસ્તરીય
C
અરીય સમમિતિ - ત્રિગર્ભસ્તરીય
D
દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ - દ્વિગર્ભસ્તરીય

Solution

(A) સીટેનોફોરા (કોમ્બ જેલી) એ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ પ્રાણીઓ છે.
તેઓ અરીય સમમિતિ ધરાવે છે.
તેઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બે ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર.
તેઓ પેશી સ્તરીય શારીરિક આયોજન ધરાવે છે.
તેથી,$X$ એ અરીય સમમિતિ છે અને $Y$ એ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે.
9
MediumMCQ
જૈવ-પ્રદીપ્તિ (Bioluminescence) કયા સમુદાયનું લક્ષણ છે?
A
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ
B
ટીનોફોરા
C
એસ્કેલ્મિન્થિસ
D
એનેલિડા

Solution

(B) જૈવ-પ્રદીપ્તિ (Bioluminescence),એટલે કે સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા,તે સમુદાય $Ctenophora$ નું એક જાણીતું લક્ષણ છે.
આ સજીવોને સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રકાશનું ઉત્સર્જન સામાન્ય રીતે સજીવના શરીરમાં થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓનું પરિણામ છે.
10
MediumMCQ
$Ctenoplana$ માં પ્રજનન શેના દ્વારા થાય છે?
A
કલિકાસર્જન
B
દ્વિભાજન
C
લિંગી પ્રજનન
D
બહુભાજન

Solution

(C) $Ctenoplana$ એ $Ctenophora$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Ctenophora$ સમુદાયના સભ્યો ફક્ત દરિયાઈ હોય છે અને તેમને કોમ્બ જેલી અથવા સી વોલનટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સજીવો ઉભયલિંગી છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
$Ctenophora$ માં પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
તેઓ કલિકાસર્જન કે ભાજન જેવું અલિંગી પ્રજનન દર્શાવતા નથી.
11
DifficultMCQ
દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના અને કોષોની ગેરહાજરી (સાચા પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ) એ કોનું લક્ષણ છે?
A
ટીનોપ્લાના અને બેરો
B
ઓરેલીયા અને પેરામિશિયમ
C
હાઇડ્રા અને તારામાછલી
D
તારામાછલી અને સમુદ્રફૂલ

Solution

(A) આ પ્રશ્ન એવા સજીવો વિશે પૂછે છે જે દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના અને સાચા પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ ધરાવે છે. $Ctenoplana$ અને $Beroe$ એ $Ctenophora$ સમુદાયના સજીવો છે. જોકે,$Ctenophora$ સામાન્ય રીતે અરીય સમરચના ધરાવે છે,પરંતુ $Ctenoplana$ માં દ્વિપાર્શ્વિય સમરચના જોવા મળે છે. સાચા પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ એ $Porifera$ નું લક્ષણ છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પો મુજબ $Ctenoplana$ અને $Beroe$ યોગ્ય છે.
12
Medium
સમજાવો: $Ctenophora$ (કંકતધરા).

Solution

(N/A) $Ctenophora$ (કંકતધરા),જે સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખાય છે,તે ફક્ત દરિયાઈ સજીવો છે.
તેઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
તેમના શરીરમાં $8$ બાહ્ય પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓ (comb plates) હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
પાચન બાહ્યકોષીય અને અંતઃકોષીય એમ બંને પ્રકારનું હોય છે.
જૈવદીપ્તિ (સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા) એ $Ctenophora$ નું મુખ્ય લક્ષણ છે.
તેઓ ઉભયલિંગી (hermaphrodite) છે,એટલે કે નર અને માદા અલગ હોતા નથી.
પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા થાય છે.
ફલન બાહ્ય હોય છે અને વિકાસ પરોક્ષ પ્રકારનો હોય છે.
ઉદાહરણોમાં $Pleurobrachia$ અને $Ctenoplana$ નો સમાવેશ થાય છે.
13
Medium
સમુદાય Ctenophora ના સામાન્ય લક્ષણો લખો.

Solution

(N/A) $\rightarrow$ જૈવદીપ્તિ (Bioluminescence),એટલે કે સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા,Ctenophores માં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.
$\rightarrow$ Ctenophores,જે સામાન્ય રીતે 'sea walnuts' અથવા 'comb jellies' તરીકે ઓળખાય છે,તે ફક્ત દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા,દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) સજીવો છે જે પેશી સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$\rightarrow$ તેમના શરીરમાં પક્ષ્મલ કંકત તકતીઓની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$\rightarrow$ પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$\rightarrow$ લિંગ અલગ હોતા નથી (ઉભયલિંગી).
$\rightarrow$ પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
$\rightarrow$ ફલન બાહ્ય હોય છે અને વિકાસ પરોક્ષ હોય છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો: Pleurobrachia અને Ctenoplana.
Solution diagram
14
Medium
જે સમુદાયમાં જૈવદીપ્તિ (bioluminescence) જોવા મળે છે તેનું વર્ણન કરો.

Solution

(N/A) $\rightarrow$ જૈવદીપ્તિ (Bioluminescence),એટલે કે સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરવાની ક્ષમતા,$Ctenophora$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$\rightarrow$ $Ctenophores$,જે સામાન્ય રીતે 'sea walnuts' અથવા 'comb jellies' તરીકે ઓળખાય છે,તે ફક્ત દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય સજીવો છે,જેમાં પેશીસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
$\rightarrow$ તેમના શરીરમાં પક્ષ્મલ કંકત તકતીઓની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$\rightarrow$ પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$\rightarrow$ લિંગ અલગ હોતા નથી (ઉભયલિંગી).
$\rightarrow$ પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
$\rightarrow$ ફલન બાહ્ય હોય છે અને વિકાસ પરોક્ષ હોય છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો: $Pleurobrachia$ અને $Ctenoplana$.
Solution diagram
15
MediumMCQ
$Pleurobrachia$ વિશે કયું વિધાન ખોટું છે?
A
તેઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) છે
B
તેઓ પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે
C
તેઓ કંકત તકતીઓ (comb plates) ધરાવે છે
D
તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય (triploblastic) છે

Solution

(D) $Pleurobrachia$ એ સમુદાય-$Ctenophora$ માં આવે છે.
$Ctenophora$ સજીવો દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે,જે પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે અને તેમાં કંકત તકતીઓ (comb plates) જોવા મળે છે.
કંકત તકતીઓ એ સમુદાય-$Ctenophora$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$Pleurobrachia$ ત્રિગર્ભસ્તરીય હોતા નથી,તેથી તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
16
MediumMCQ
$Pleurobrachia$ માં પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓ (ciliated comb plates) શેના માટે હોય છે?
A
પ્રજનન
B
પાચન
C
રક્ષણ
D
પ્રચલન

Solution

(D) $Pleurobrachia$ (સી ગૂઝબેરી) એ $Ctenophora$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Ctenophora$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં આઠ બાહ્ય પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓ (comb plates) આવેલી હોય છે.
આ પટ્ટીઓ પર પક્ષ્મો (cilia) આવેલા હોય છે જે જોડાઈને પટ્ટી જેવી રચના બનાવે છે.
આ પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓ મુખ્યત્વે પ્રચલન (locomotion) માં મદદ કરે છે.
17
MediumMCQ
Ctenoplana એ પ્રાણીઓના એવા સમૂહ સાથે સંબંધિત છે જેને શ્રેષ્ઠ રીતે નીચે મુજબ વર્ણવી શકાય છે:
A
પેશી સ્તરીય આયોજન ધરાવતા એકકોષી
B
અરીય સમમિતિ ધરાવતા બહુકોષી
C
અંગ સ્તરીય આયોજન ધરાવતા બહુકોષી
D
દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવતા એકકોષી

Solution

(B) $Ctenoplana$ એ $Ctenophora$ સમુદાય સાથે સંબંધિત છે.
$Ctenophores$ એ બહુકોષી પ્રાણીઓ છે,જે અરીય સમમિતિ ધરાવે છે અને તેમાં પેશી સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
18
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા સમુદાયમાં જૈવ-પ્રદીપ્તિ (Bioluminescence) સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે?
A
ટીનોફોરા (Ctenophora)
B
મોલસ્કા (Mollusca)
C
હેમિકોર્ડાટા (Hemichordata)
D
એનેલિડા (Annelida)

Solution

(A) જૈવ-પ્રદીપ્તિ એ સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરવાની અને ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા છે.
આ ગુણધર્મ સમુદાય $Ctenophora$ માં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.
મોટાભાગના ટીનોફોરા સજીવો $photocytes$ નામના વિશિષ્ટ પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરતા કોષો દ્વારા પ્રકાશનું ઉત્સર્જન કરે છે.
19
MediumMCQ
બાયરેડિયલ (Biradial) સંમિતિ અને નિડોબ્લાસ્ટનો અભાવ એ કોના લક્ષણો છે?
A
હાઈડ્રા અને ઓરેલિયા
B
ઓરેલિયા અને એડમ્સિયા
C
ટીનોપ્લાના અને પ્યુરોબ્રેકિયા
D
ઓરેલિયા અને પેરામીશિયમ

Solution

(C) બાયરેડિયલ સંમિતિ અને નિડોબ્લાસ્ટનો અભાવ એ $Ctenophora$ (ટીનોફોરા) સમુદાયના મુખ્ય લક્ષણો છે.
$Ctenoplana$ (ટીનોપ્લાના) અને $Pleurobrachia$ (પ્યુરોબ્રેકિયા) એ $Ctenophora$ સમુદાયના સભ્યો છે,જેમને સામાન્ય રીતે કોમ્બ જેલી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Cnidaria$ (નિડેરિયા) સમુદાયથી વિપરીત,$Ctenophora$ ના સભ્યોમાં નિડોબ્લાસ્ટ (દંશકોષો) હોતા નથી,પરંતુ શિકાર પકડવા માટે તેમની પાસે કોલોબ્લાસ્ટ હોય છે.
20
EasyMCQ
મુખની વિરુદ્ધ છેડે (અમુખ છેડે) $statocyst$ (સ્થિતિકોષ્ઠ) નામના વિશિષ્ટ સંવેદના અંગની હાજરી એ કોનું લક્ષણ છે?
A
Cnidarians (સંધિપાદ)
B
Platyhelminthes (પૃથુકૃમિ)
C
Ctenophora (કંકધરા)
D
Nematodes (સૂત્રકૃમિ)

Solution

(C) $Ctenophora$ (કંકધરા) સમુદાયના સજીવોમાં મુખની વિરુદ્ધ દિશામાં (અમુખ છેડે) $statocyst$ (સ્થિતિકોષ્ઠ) નામનું વિશિષ્ટ સંવેદના અંગ આવેલું હોય છે. આ લક્ષણ સમુદાય $Ctenophora$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
21
Easy
વ્યાખ્યા/સમજૂતી આપો: જૈવદીપ્તિ (Bioluminescence).

Solution

(N/A) $\rightarrow$ જૈવદીપ્તિ એ સજીવની પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા છે. આ સમુદાય $Ctenophora$ (કંકતધરા) ના સજીવોનું એક જાણીતું લક્ષણ છે,જેમાં સજીવ તેના શરીરની અંદર થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે અને તેનું ઉત્સર્જન કરે છે.
22
Easy
બાયોલ્યુમિનેસન્સ (જૈવદીપ્તિ) ની ઘટના દર્શાવતા પ્રાણીનું નામ આપો અને તે કયા સમુદાય (Phylum) માં આવે છે તેનો ઉલ્લેખ કરો.

Solution

(N/A) $Pleurobrachia$ અને $Ctenoplana$ એવા પ્રાણીઓ છે જે બાયોલ્યુમિનેસન્સ (જૈવદીપ્તિ) ની ઘટના દર્શાવે છે. આ પ્રાણીઓ $Ctenophora$ સમુદાયમાં આવે છે.
23
MediumMCQ
આ સમુદાયના બધા જ સજીવો જૈવિકપ્રદીપ્યતા (bioluminescence) ધરાવે છે.
A
કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
કંકતધરા (Ctenophora)
D
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)

Solution

(C) જૈવિકપ્રદીપ્યતા (સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા) એ $Ctenophora$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે. આ સજીવો સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખાય છે. તેઓમાં પ્રચલન માટે આઠ બાહ્ય હરોળમાં પક્ષ્મધારી કંકત તકતીઓ આવેલી હોય છે.
24
MediumMCQ
આપેલ સજીવને ઓળખો.
Question diagram
A
ટીનોપ્લેના
B
પ્લ્યુરોબ્રેકીઆ
C
જેલીફિશ
D
સમુદ્રફલ (સી ફેન)

Solution

(B) આકૃતિમાં દર્શાવેલ સજીવ $Pleurobrachia$ છે,જે $Ctenophora$ સમુદાયનો સભ્ય છે.
તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતા $8$ બાહ્ય પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓ (comb plates) ની હાજરી છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$Pleurobrachia$ ને સામાન્ય રીતે 'સી ગૂઝબેરી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Ctenoplana$ પણ આ જ સમુદાયનો સભ્ય છે પરંતુ તેનો દેખાવ અલગ હોય છે.
જેલીફિશ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે અને સમુદ્રફલ $(Gorgonia)$ પણ $Cnidaria$ સમુદાયનો સભ્ય છે.
25
MediumMCQ
કયો સમુદાય 'સી વોલનટ' (સમુદ્ર અખરોટ) અથવા 'કોમ્બ જેલી' (કંકતજેલી) તરીકે ઓળખાય છે?
A
કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria)
B
સછિદ્ર (Porifera)
C
પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
D
કંકતધરા (Ctenophora)

Solution

(D) $Ctenophora$ (કંકતધરા) સમુદાયના સજીવો સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' (સમુદ્ર અખરોટ) અથવા 'કોમ્બ જેલી' (કંકતજેલી) તરીકે ઓળખાય છે.
આ સજીવો વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે.
તેમના શરીરમાં આઠ બાહ્ય હરોળમાં પક્ષ્મલ કંકત તકતીઓ (comb plates) આવેલી હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
26
MediumMCQ
કંકતધરા (Ctenophora) સમુદાયમાં જોવા મળતી કંકત તક્તીઓનું કાર્ય શું છે?
A
પ્રજનન
B
પ્રચલન
C
ઉત્સર્જન
D
પાચન

Solution

(B) કંકતધરા (Ctenophora) સમુદાયના સજીવો,જે સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખાય છે,તેમના શરીરમાં આઠ હરોળમાં પક્ષ્મલ કંકત તક્તીઓ (comb plates) આવેલી હોય છે. આ કંકત તક્તીઓ વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે સંકલિત રીતે હલનચલન કરીને પ્રચલનમાં મદદ કરે છે. તેથી,કંકત તક્તીઓનું મુખ્ય કાર્ય પ્રચલન છે.
27
EasyMCQ
ટેનોફોરા (Ctenophora) માં,શરીર પર $....$ પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓની બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) ટેનોફોરા (Ctenophora) સમુદાયના સજીવો સામાન્ય રીતે 'સી વોલનટ' અથવા 'કોમ્બ જેલી' તરીકે ઓળખાય છે.
આ સજીવોના શરીર પર પક્ષ્મલ કંકાલ પટ્ટીઓની (ciliated comb plates) $8$ બાહ્ય હરોળ આવેલી હોય છે.
આ કંકાલ પટ્ટીઓ પક્ષ્મોની બનેલી હોય છે જે પાણીમાં પ્રચલન કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $8$ છે.
28
MediumMCQ
Ctenophora (કંકાલધારી) માં કયા પ્રકારનું પાચન જોવા મળે છે?
A
માત્ર કોષબાહ્ય
B
માત્ર કોષઅંતઃસ્થ
C
કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ
D
ગેરહાજર

Solution

(C) $Ctenophora$ સમુદાયમાં પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ એમ બંને પ્રકારનું હોય છે.
કોષબાહ્ય પાચન જઠર-વાહિકા ગુહામાં થાય છે,જ્યારે કોષઅંતઃસ્થ પાચન ગુહાની અસ્તર બનાવતા કોષોની અંદર થાય છે.
29
MediumMCQ
સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા શેમાં જોવા મળે છે $:-$
A
સાયકોન $(Sycon)$
B
પ્લ્યુરોબ્રેકિયા $(Pleurobrachia)$
C
હાઈડ્રા $(Hydra)$
D
ટીનિયા $(Taenia)$

Solution

(B) જૈવ-પ્રદીપ્તિ $(Bioluminescence)$ એ સજીવ દ્વારા પ્રકાશ ઉત્સર્જન કરવાની ક્ષમતા છે.
આ ઘટના સમુદાય $Ctenophora$ (કંકતધરા) નું જાણીતું લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Pleurobrachia$ એ $Ctenophora$ સમુદાયનો સભ્ય છે (જેને સી વોલનટ અથવા કોમ્બ જેલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
$Sycon$ એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયમાં,$Hydra$ એ $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્ર) સમુદાયમાં અને $Taenia$ એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
30
EasyMCQ
તે સમુદાય (phylum) ને ઓળખો જે નીચેના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. પ્રાણીઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) હોય છે.
$2$. શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓ (ciliated comb plates) ની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
A
કોએલેન્ટેરાટા (Coelenterata)
B
મોલસ્કા (Mollusca)
C
આર્થ્રોપોડા (Arthropoda)
D
ટીનોફોરા (Ctenophora)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સમુદાય $Ctenophora$ નીચે મુજબના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. તેઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે.
$2$. તેમના શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. આ પ્રાણીઓમાં પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.

Animal Kingdom — Phylum - Ctenophora · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.