Gujarati

Mix Examples - Animal Kingdom Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Mix Examples - Animal Kingdom

431+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 431 questions in Gujarati

201
EasyMCQ
નીચેનામાંથી અસંગત જોડ શોધો:
A
દ્વિગર્ભસ્તરી - કોષ્ઠાંત્રિ
B
ત્રિગર્ભસ્તરી - સૂત્રકૃમિ
C
કુટદેહકોષ્ઠી - નુપૂરક
D
દેહકોષ્ઠી - સંધિપાદ

Solution

(C) પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ ગર્ભસ્તરો અને દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) ના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. $\text{દ્વિગર્ભસ્તરી}$ પ્રાણીઓમાં બે ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે, દા.ત., $\text{કોષ્ઠાંત્રિ}$ (Cnidaria).
$2$. $\text{ત્રિગર્ભસ્તરી}$ પ્રાણીઓમાં ત્રણ ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર, મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે, દા.ત., $\text{સૂત્રકૃમિ}$ થી $\text{મેરુદંડી}$ સુધીના પ્રાણીઓ.
$3$. $\text{કુટદેહકોષ્ઠી}$ પ્રાણીઓમાં આભાસી દેહકોષ્ઠ હોય છે, દા.ત., $\text{સૂત્રકૃમિ}$. $\text{નુપૂરક}$ (Annelida) એ $\text{સાચા દેહકોષ્ઠી}$ (Eucoelomate) છે, $\text{કુટદેહકોષ્ઠી}$ નથી.
$4$. $\text{દેહકોષ્ઠી}$ પ્રાણીઓમાં સાચી દેહગુહા હોય છે, દા.ત., $\text{સંધિપાદ}$.
તેથી, $\text{કુટદેહકોષ્ઠી } - \text{નુપૂરક}$ એ અસંગત જોડ છે.
202
MediumMCQ
નીચે આપેલાં પ્રાણીઓને તેમના સંબંધિત સમુદાય સાથે જોડો અને પ્રાણીઓની આપેલી યાદી મુજબ તેમને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવો: પ્રાણીઓ: $Leucosolenia$,$Opalina$,$Planaria$,$Wuchereria$. સમુદાય: $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ),$Protozoa$ (પ્રજીવ),$Porifera$ (સછિદ્ર),$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ).
A
$Porifera, Protozoa, Platyhelminthes, Aschelminthes$
B
$Protozoa, Porifera, Aschelminthes, Platyhelminthes$
C
$Aschelminthes, Platyhelminthes, Porifera, Protozoa$
D
$Protozoa, Aschelminthes, Platyhelminthes, Porifera$

Solution

(A) આપેલા પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Leucosolenia$ એ $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$2$. $Opalina$ એ $Protozoa$ (પ્રજીવ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$3$. $Planaria$ એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$4$. $Wuchereria$ એ $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,પ્રાણીઓના ક્રમ $(Leucosolenia, Opalina, Planaria, Wuchereria)$ મુજબ સમુદાયનો સાચો ક્રમ $Porifera, Protozoa, Platyhelminthes, Aschelminthes$ થાય છે.
203
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી અસંગત છે?
A
અધોમુખ (Hypostome) - હાઇડ્રા
B
પ્લેનેરિયા - જ્યોતકોષો (Flame cells)
C
અભિચરણપાદ (Parapodia) - અળસિયું
D
દંશકોષો (Cnidocytes) - સંધિપાદ

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. અધોમુખ એ $Hydra$ (સમુદાય $Cnidaria$) માં જોવા મળતી રચના છે,જે મુખની આસપાસ હોય છે.
$2$. જ્યોતકોષો એ $Planaria$ (સમુદાય $Platyhelminthes$) માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન અંગો છે.
$3$. અભિચરણપાદ (Parapodia) એ $Nereis$ (સમુદાય $Annelida$) માં જોવા મળતા પાર્શ્વ ઉપાંગો છે જે તરવામાં મદદ કરે છે. અળસિયા $(Pheretima)$ માં પ્રચલન માટે વજ્રકેશ (setae) હોય છે,અભિચરણપાદ હોતા નથી.
$4$. દંશકોષો (Cnidocytes) એ સમુદાય $Cnidaria$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
204
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્રાણી ઉભયલિંગી (hermaphrodite) છે?
A
યકૃતકૃમિ
B
અળસિયું
C
પ્લેનેરિયા
D
ઉપર્યુક્ત ત્રણેય

Solution

(D) ઉભયલિંગી પ્રાણીઓ એવા છે જે એક જ સજીવમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
$1$. યકૃતકૃમિ ($Fasciola$ $hepatica$) એ એક ટ્રેમેટોડ છે જે ઉભયલિંગી છે.
$2$. અળસિયું ($Pheretima$ $posthuma$) એ ઉભયલિંગી સજીવનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
$3$. પ્લેનેરિયા એ ચપટાકૃમિ છે જે પણ ઉભયલિંગી છે.
તેથી,આપેલા તમામ પ્રાણીઓ ઉભયલિંગી છે.
205
MediumMCQ
નીચેનાં જોડકાંને યોગ્ય રીતે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
સ્તંભ $A$સ્તંભ $B$સ્તંભ $C$
$(1)$ પ્લેનેરિયા$(a)$ પ્લેનુલા$(e)$ ઓસ્ટિયા
$(2)$ હાયલોનેમા$(b)$ કૂટદેહકોષ્ઠી$(f)$ જ્યોતકોષો
$(3)$ હાઈડ્રા$(c)$ પૃથુકૃમિ$(g)$ બહુલક (Polyp)
$(4)$ વાઉચેરીયા$(d)$ સછિદ્ર$(h)$ સૂત્રકૃમિ
A
$(1-c-f), (2-d-e), (3-a-g), (4-b-h)$
B
$(1-a-e), (2-b-f), (3-c-g), (4-d-h)$
C
$(1-c-e), (2-d-h), (3-b-g), (4-a-f)$
D
$(1-d-f), (2-c-e), (3-b-g), (4-a-h)$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ પ્લેનેરિયા એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં ઉત્સર્જન માટે જ્યોતકોષો આવેલા હોય છે। તેથી, $(1-c-f)$.
$(2)$ હાયલોનેમા એ સછિદ્ર સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં પાણીના વહન માટે ઓસ્ટિયા (છિદ્રો) આવેલા હોય છે। તેથી, $(2-d-e)$.
$(3)$ હાઈડ્રા એ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે જે બહુલક (Polyp) સ્વરૂપ ધરાવે છે અને પ્લેનુલા ડિંભ ઉત્પન્ન કરે છે। તેથી, $(3-a-g)$.
$(4)$ વાઉચેરીયા એ સૂત્રકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તે કૂટદેહકોષ્ઠી છે। તેથી, $(4-b-h)$.
આમ, સાચો ક્રમ $(1-c-f), (2-d-e), (3-a-g), (4-b-h)$ છે.
206
EasyMCQ
નીચેનામાંથી ખોટું યુગ્મ શોધો:
A
સૌપ્રથમ ચેતાતંત્ર ધરાવતો સમુદાય - $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રિ)
B
સૌપ્રથમ સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ ધરાવતો સમુદાય - $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ)
C
સૌપ્રથમ પરિવહનતંત્ર ધરાવતો સમુદાય - $Annelida$ (નુપૂરક)
D
સૌપ્રથમ દેહકોષ્ઠ ધરાવતો સમુદાય - $Mollusca$ (મૃદુકાય)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રિ) એ સૌપ્રથમ પ્રાણીઓ છે જેમાં ચેતાજાળ સ્વરૂપે પ્રાથમિક ચેતાતંત્ર જોવા મળે છે.
$2$. $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) એ સૌપ્રથમ સમુદાય છે જેમાં મુખ અને મળદ્વાર ધરાવતો સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ જોવા મળે છે.
$3$. $Annelida$ (નુપૂરક) એ સૌપ્રથમ સમુદાય છે જેમાં બંધ પ્રકારનું પરિવહનતંત્ર જોવા મળે છે.
$4$. $Mollusca$ (મૃદુકાય) એ સૌપ્રથમ દેહકોષ્ઠ ધરાવતો સમુદાય નથી; $Annelida$ એ સૌપ્રથમ સાચું દેહકોષ્ઠ (True coelom) ધરાવતો સમુદાય છે. તેથી,'$Mollusca$' વાળું યુગ્મ ખોટું છે.
207
MediumMCQ
સ્તંભ $A, B$ અને $C$ ને યોગ્ય રીતે જોડતો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$A$$B$$C$
$(1)$ નાલિપગો$(a)$ પાચનમાં મદદરૂપ$(e)$ મૃદુકાય
$(2)$ રેત્રિકા$(b)$ સમતોલનમાં મદદરૂપ$(f)$ શૂળત્વચી
$(3)$ સ્થિતકોષ્ઠ$(c)$ પ્રચલનમાં મદદરૂપ$(g)$ નૂપુરક
$(4)$ વજ્રકોષો$(d)$ જલવાહકતંત્ર$(h)$ સંધિપાદ
A
$(1-c-f), (2-a-e), (3-b-h), (4-d-g)$
B
$(1-d-f), (2-a-e), (3-b-h), (4-c-g)$
C
$(1-b-g), (2-a-f), (3-c-e), (4-d-h)$
D
$(1-a-h), (2-c-g), (3-d-f), (4-b-e)$

Solution

(B) સાચું જોડાણ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ નાલિપગો એ શૂળત્વચી સમુદાયના જલવાહકતંત્રનો ભાગ છે અને પ્રચલનમાં મદદ કરે છે: $(1-d-f)$.
$(2)$ રેત્રિકા એ મૃદુકાય સમુદાયમાં જોવા મળતું ખોરાક ગ્રહણ (પાચન) માટેનું અંગ છે: $(2-a-e)$.
$(3)$ સ્થિતકોષ્ઠ એ સંધિપાદ સમુદાયમાં જોવા મળતું સમતોલન જાળવતું અંગ છે: $(3-b-h)$.
$(4)$ વજ્રકોષો (Setae) એ નૂપુરક સમુદાયમાં પ્રચલન માટેના અંગો છે: $(4-c-g)$.
આમ, સાચો ક્રમ $(1-d-f), (2-a-e), (3-b-h), (4-c-g)$ છે.
208
EasyMCQ
વિધાન $X$: બધા મેરુદંડી (Chordates) પૃષ્ઠવંશી (Vertebrates) નથી.
કારણ $Y$: $Balanoglossus$ પૃષ્ઠવંશી નથી.
A
વિધાન $X$ સાચું છે અને કારણ $Y$ એ વિધાન $X$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન $X$ સાચું છે,પરંતુ કારણ $Y$ એ વિધાન $X$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન $X$ ખોટું છે,પરંતુ કારણ $Y$ સાચું છે.
D
વિધાન $X$ અને કારણ $Y$ બંને ખોટાં છે.

Solution

(A) વિધાન $X$ સાચું છે કારણ કે મેરુદંડી સમુદાય (Phylum $Chordata$) ત્રણ ઉપસમુદાયો ધરાવે છે: $Urochordata$,$Cephalochordata$ અને $Vertebrata$. $Urochordata$ અને $Cephalochordata$ ને સામૂહિક રીતે પ્રોટોકોર્ડેટ્સ કહેવામાં આવે છે અને તેઓ પૃષ્ઠવંશી નથી.
કારણ $Y$ પણ સાચું છે કારણ કે $Balanoglossus$ એ હેમિકોર્ડાટા $(Hemichordata)$ સમુદાયનું પ્રાણી છે,જેને અગાઉ મેરુદંડીનો ઉપસમુદાય ગણવામાં આવતો હતો પરંતુ હવે તેને અલગ સમુદાય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તે પૃષ્ઠવંશી નથી.
આમ,$Balanoglossus$ પૃષ્ઠવંશી નથી તે હકીકત એ સાબિત કરે છે કે બધા મેરુદંડી પ્રાણીઓ પૃષ્ઠવંશી હોતા નથી. તેથી,કારણ $Y$ એ વિધાન $X$ ની સાચી સમજૂતી છે.
209
EasyMCQ
અસંગત યુગ્મક ઓળખો.
A
બાલાનોગ્લોસસ - હેમિકોર્ડાટા (સામી મેરુદંડી)
B
એસિડિયા - યુરોકોર્ડાટા (પુચ્છ મેરુદંડી)
C
સાલ્પા - સાયક્લોસ્ટોમેટા (ચૂષમુખા)
D
એમ્ફિઓક્સસ - સિફેલોકોર્ડાટા (શીર્ષ મેરુદંડી)

Solution

(C) આપેલ સજીવોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Balanoglossus$ એ $Hemichordata$ સમુદાયમાં આવે છે.
$2$. $Ascidia$ એ $Urochordata$ ઉપસમુદાયમાં આવે છે.
$3$. $Salpa$ પણ $Urochordata$ ઉપસમુદાયનો સભ્ય છે,$Cyclostomata$ નો નહીં. $Cyclostomata$ એ જડબાવિહીન પૃષ્ઠવંશીઓનો એક વર્ગ છે.
$4$. $Amphioxus$ (Branchiostoma) એ $Cephalochordata$ ઉપસમુદાયમાં આવે છે.
તેથી,$Salpa - Cyclostomata$ ની જોડી અસંગત છે.
210
EasyMCQ
કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) અને અસ્થિમત્સ્ય (Osteichthyes) વચ્ચેનો નીચેનામાંથી કયો તફાવત ખોટો છે?
A
કાસ્થિમત્સ્ય - અંતઃકંકાલ કાસ્થિનું બનેલું,અસ્થિમત્સ્ય - અંતઃકંકાલ અસ્થિનું બનેલું.
B
કાસ્થિમત્સ્ય - $5-7$ જોડ ઝાલરો દ્વારા શ્વસન,અસ્થિમત્સ્ય - $4$ જોડ ઝાલરો દ્વારા શ્વસન.
C
કાસ્થિમત્સ્ય - વાતાશયની હાજરી,અસ્થિમત્સ્ય - વાતાશયની ગેરહાજરી.
D
કાસ્થિમત્સ્ય - પુચ્છ મીનપક્ષ વિષમપાલિ (heterocercal),અસ્થિમત્સ્ય - પુચ્છ મીનપક્ષ સમપાલિ (homocercal).

Solution

(C) કાસ્થિમત્સ્યમાં વાતાશય (air bladder) ગેરહાજર હોય છે,જેના કારણે તેઓ ડૂબી ન જાય તે માટે સતત તરતા રહેવું પડે છે. તેની સામે,અસ્થિમત્સ્યમાં વાતાશય હાજર હોય છે જે ઉત્પ્લાવકતાનું નિયમન કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે તે બંને વર્ગો વચ્ચે વાતાશયની હાજરીને ઉલટાવે છે.
211
MediumMCQ
પ્રાણીઓના અંતઃકંકાલને અનુલક્ષીને અસંગત જોડ જણાવો.
A
તંતુમય અને કાસ્થિમય અંતઃકંકાલ - સાયક્લોસ્ટોમેટા (ચૂષમુખા)
B
કાસ્થિમય અંતઃકંકાલ - કોન્ડ્રિક્થિસ (કાસ્થિમત્સ્ય)
C
કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની તકતીઓનું બનેલું અંતઃકંકાલ - શૂળત્વચી (ઇકાઇનોડર્મેટા)
D
અસ્થિમય અંતઃકંકાલ - ઓસ્ટિક્થિસ (અસ્થિમત્સ્ય)

Solution

(A) $1$. સાયક્લોસ્ટોમેટા (દા.ત. લેમ્પ્રે અને હેગફિશ) માં કાસ્થિમય ખોપરી અને કરોડસ્તંભ હોય છે,પરંતુ જૈવિક વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં તેમનું અંતઃકંકાલ 'તંતુમય' હોતું નથી.
$2$. કોન્ડ્રિક્થિસ (કાસ્થિમત્સ્ય) નું અંતઃકંકાલ સંપૂર્ણપણે કાસ્થિનું બનેલું હોય છે.
$3$. શૂળત્વચી (ઇકાઇનોડર્મેટા) પ્રાણીઓમાં કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની તકતીઓ (ossicles) નું બનેલું અંતઃકંકાલ હોય છે.
$4$. ઓસ્ટિક્થિસ (અસ્થિમત્સ્ય) નું અંતઃકંકાલ અસ્થિનું બનેલું હોય છે.
$5$. તેથી,'તંતુમય અને કાસ્થિમય અંતઃકંકાલ - સાયક્લોસ્ટોમેટા' એ અસંગત જોડ છે.
212
MediumMCQ
બાહ્યકંકાલને અનુલક્ષીને અસંગત જોડ શોધો.
A
બાહ્યકંકાલ ભીંગડાંનું બનેલું - ઉભયજીવી
B
બાહ્યકંકાલ નખ,ખરી,વાળનું બનેલું - સસ્તન
C
બાહ્યકંકાલ પીંછાં અને ભીંગડાનું બનેલું - વિહગ
D
બાહ્યકંકાલ $CaCO_3$ ની તક્તીનું બનેલું - શૂળત્વચી

Solution

(A) $1$. ઉભયજીવીઓમાં સામાન્ય રીતે ભીંગડાં હોતા નથી,તેમની ત્વચા ભીની અને ગ્રંથિમય હોય છે. ભીંગડાં એ સરીસૃપ (Reptilia) અને મત્સ્ય (Pisces) વર્ગના પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે.
$2$. સસ્તન પ્રાણીઓમાં અધિચર્મમાંથી ઉદ્ભવતું બાહ્યકંકાલ જોવા મળે છે,જેમાં નખ,ખરી,પંજા અને વાળનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. વિહગ (પક્ષીઓ) માં પીંછાં અને પગ પર અધિચર્મી ભીંગડાં સ્વરૂપે બાહ્યકંકાલ હોય છે.
$4$. શૂળત્વચી (Echinodermata) પ્રાણીઓમાં $CaCO_3$ ની બનેલી તક્તીઓનું અંતઃકંકાલ હોય છે,બાહ્યકંકાલ નહીં. તેથી,વિકલ્પ $A$ એ અસંગત જોડ છે.
213
EasyMCQ
દેહકોષ્ઠની હાજરીને આધારે અન્યથી અલગ પડતું પ્રાણી જણાવો.
A
નેરીસ
B
અળસિયું
C
પાઇલા
D
વાઉચેરીયા

Solution

(D) $Nereis$ (નૂપુરક), $\text{અળસિયું}$ (નૂપુરક) અને $\text{પાઇલા}$ (મૃદુકાય) એ દેહકોષ્ઠધારી પ્રાણીઓ છે, જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત સાચી દેહગુહા (દેહકોષ્ઠ) હોય છે。
$\text{વાઉચેરીયા}$ (સૂત્રકૃમિ) એ કૂટદેહકોષ્ઠધારી પ્રાણી છે, જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે કૂટદેહકોષ્ઠ હોય છે જે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા સંપૂર્ણપણે આવરિત હોતી નથી。
તેથી, દેહકોષ્ઠની હાજરીના આધારે $\text{વાઉચેરીયા}$ અન્યથી અલગ પડે છે。
214
MediumMCQ
પ્રાણી સૃષ્ટિના સજીવોમાં કઈ બાબતે વિવિધતા જોવા મળે છે?
A
સ્વરૂપ
B
બંધારણ
C
પ્રજનન
D
આપેલા બધા જ

Solution

(D) પ્રાણી સૃષ્ટિના સજીવો વિવિધ બાબતોમાં ઉચ્ચ કક્ષાની વિવિધતા દર્શાવે છે.
$1$. સ્વરૂપ: પ્રાણીઓ તેમના શરીરના આકાર,કદ અને સંમિતિમાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ પડે છે.
$2$. બંધારણ: વિવિધ સમુદાયો (phyla) વચ્ચે આંતરિક આયોજન,કોષીય જટિલતા અને અંગતંત્રોમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.
$3$. પ્રજનન: પ્રાણીઓ પ્રજનનની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે,જેમાં લિંગી અને અલિંગી પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે,તેમજ વિકાસના તબક્કાઓમાં પણ વિવિધતા જોવા મળે છે (દા.ત.,પ્રત્યક્ષ વિરુદ્ધ પરોક્ષ વિકાસ).
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
215
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સૃષ્ટિના સજીવોમાં પ્રજનન મુખ્યત્વે લિંગી પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે?
A
મોનેરા
B
ફૂગ
C
પ્રાણી
D
વનસ્પતિ

Solution

(C) $5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Animalia$ (પ્રાણી) સૃષ્ટિમાં બહુકોષીય સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે મુખ્યત્વે લિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે. જોકે $Fungi$ (ફૂગ) અને $Plantae$ (વનસ્પતિ) પણ લિંગી પ્રજનન કરે છે,પરંતુ $Animalia$ સૃષ્ટિ સમગ્રપણે જટિલ લિંગી પ્રજનન ચક્ર માટે જાણીતી છે. $Monera$ સૃષ્ટિના સજીવો મુખ્યત્વે અલિંગી પદ્ધતિઓ જેવી કે ભાજન દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
216
EasyMCQ
ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ પ્રાણી સમુદાયનો સાચો ક્રમ જણાવો.
A
કોષ્ઠાંત્રી,પૃથુકૃમિ,મેરૂદંડી,મૃદુકાય
B
કોષ્ઠાંત્રી,નુપૂરક,સૂત્રકૃમિ,પ્રજીવ
C
કોષ્ઠાંત્રી,પૃથુકૃમિ,નુપૂરક,શૂળત્વચી
D
કોષ્ઠાંત્રી,સૂત્રકૃમિ,શૂળત્વચી,પૃથુકૃમિ

Solution

(C) પ્રાણી સમુદાયનો ઉત્ક્રાંતિનો ક્રમ શરીરના આયોજન,સંમિતિ અને ગર્ભસ્તરોની જટિલતા પર આધારિત છે.
સૌથી સરળથી સૌથી જટિલ તરફ જતાં,ક્રમ આ મુજબ છે: સછિદ્ર $\rightarrow$ કોષ્ઠાંત્રી $\rightarrow$ પૃથુકૃમિ $\rightarrow$ સૂત્રકૃમિ $\rightarrow$ નુપૂરક $\rightarrow$ સંધિપાદ $\rightarrow$ મૃદુકાય $\rightarrow$ શૂળત્વચી $\rightarrow$ મેરૂદંડી.
વિકલ્પ $C$ માં,$Cnidaria \rightarrow Platyhelminthes \rightarrow Annelida \rightarrow Echinodermata$ નો ક્રમ ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ સરળથી જટિલ સજીવો તરફનો સાચો ક્રમ દર્શાવે છે.
217
EasyMCQ
બહુકોષીય ઉપભોક્તા સૃષ્ટિના સભ્યો તરીકે કેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે?
A
સુકોષકેન્દ્રિય
B
સ્થળજ કે જલજ
C
પરપોષી
D
$(A), (B)$ અને $(C)$ ત્રણેય

Solution

(D) બહુકોષીય ઉપભોક્તાઓ,જે પ્રાણી સૃષ્ટિ (Animalia) માં આવે છે,તેઓ નીચેના લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ સુકોષકેન્દ્રિય સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના કોષોમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ હોય છે.
$2$. તેઓ વિવિધ પર્યાવરણમાં વસવાટ કરી શકે છે,જેમાં સ્થળજ (જમીન) અને જલજ (પાણી) બંને પ્રકારના નિવાસસ્થાનોનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. તેઓ પરપોષી છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને ઉર્જા મેળવવા માટે અન્ય સજીવો પર આધાર રાખે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો બહુકોષીય ઉપભોક્તાઓના સાચા લક્ષણો છે.
218
EasyMCQ
પ્રાણીસૃષ્ટિના સજીવો નીચેનામાંથી શેમાં ખૂબ જ વિવિધતા દર્શાવે છે?
A
બંધારણ
B
પ્રજનન
C
સ્વરૂપ
D
ઉપરોક્ત તમામ $(A), (B)$ અને $(C)$

Solution

(D) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે તેમના શરીરના બંધારણ,સ્વરૂપ અને પ્રજનનની પદ્ધતિઓમાં ખૂબ જ વિવિધતા દર્શાવે છે. સરળ સજીવોથી લઈને અત્યંત જટિલ બહુકોષીય સજીવો સુધી,તેઓ તેમના બાહ્ય સ્વરૂપ અને પ્રજનન વ્યૂહરચનાઓમાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ પડે છે. તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
219
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડ સાચી રીતે જોડાયેલી છે?
A
માછલી - હવાઈ
B
અળસિયું - જલજ
C
પક્ષી - ઉભયજીવી
D
ઘોડો - સ્થળજ

Solution

(D) સાચી જોડ $\text{ઘોડો } - \text{સ્થળજ}$ છે।
$1$. માછલી એ જલજ સજીવો છે, હવાઈ નથી।
$2$. અળસિયા મુખ્યત્વે સ્થળજ (જમીનમાં રહેતા) સજીવો છે, જલજ નથી।
$3$. પક્ષીઓ એ હવાઈ સજીવો છે, ઉભયજીવી નથી।
$4$. ઘોડા એ સ્થળજ સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે જમીન પર રહે છે।
220
MediumMCQ
વિધાન $A$: માછલીઓ ઝાલરો,મીનપક્ષ અને ભીંગડાં ધરાવે છે.
કારણ $R$: માછલીઓ એક પ્રકારનું વર્ગક (taxon) છે.
વિધાન $A$ અને કારણ $R$ માટે કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું અને $R$ સાચું છે.

Solution

(B) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે માછલીઓ (Pisces) જલીય સજીવો છે જે શ્વસન માટે ઝાલરો,પ્રચલન માટે મીનપક્ષ અને રક્ષણ માટે ભીંગડાં ધરાવે છે.
કારણ $R$ સાચું છે કારણ કે 'માછલીઓ' એ સજીવોના સમૂહ માટે વપરાતું સામાન્ય નામ છે,અને જૈવિક વર્ગીકરણમાં કોઈપણ સ્તરે રહેલા સજીવોના સમૂહને વર્ગક (taxon) ગણવામાં આવે છે.
જોકે,માછલીઓ એક વર્ગક છે તે હકીકત એ સમજાવતી નથી કે તેઓ શા માટે ઝાલરો,મીનપક્ષ અને ભીંગડાં ધરાવે છે. આ શારીરિક લક્ષણો ઉત્ક્રાંતિજન્ય અનુકૂલનો છે,જે વર્ગક તરીકે વર્ગીકૃત થવાને કારણે નથી.
તેથી,$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
221
MediumMCQ
$S$ વિધાન: જલજીવન,ઝાલરો,મીનપક્ષ અને ભીંગડાં એ માછલી જૂથનાં લક્ષણો છે.
$R$ કારણ: બાહ્યકર્ણ (કર્ણપલ્લવ) અને શરીર પર વાળ એ સસ્તન વર્ગનાં લક્ષણો છે.
$(a)$ $S$ અને $R$ બંને સાચા છે,$R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
$(b)$ $S$ અને $R$ બંને સાચા છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
$(c)$ $S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
$(d)$ $S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
$(e)$ $S$ અને $R$ બંને ખોટા છે.
A
$a$
B
$b$
C
$c$
D
$d$

Solution

(B) વિધાન $S$ સાચું છે કારણ કે માછલીઓ જલજ સજીવો છે જે શ્વસન માટે ઝાલરો,પ્રચલન માટે મીનપક્ષ અને રક્ષણ માટે ભીંગડાં ધરાવે છે.
વિધાન $R$ સાચું છે કારણ કે બાહ્યકર્ણ (કર્ણપલ્લવ) અને ત્વચા પર વાળની હાજરી એ સસ્તન વર્ગનાં વિશિષ્ટ લક્ષણો છે.
જોકે,વિધાન $R$ એ માછલીઓમાં ઝાલરો કે ભીંગડાં શા માટે હોય છે તેની સમજૂતી આપતું નથી; તે પ્રાણીઓના એક સંપૂર્ણપણે અલગ વર્ગનું વર્ણન કરે છે. તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
222
EasyMCQ
કબૂતર અને હોલાનો સમાવેશ કયા કુળમાં થાય છે?
A
કોલુમ્બિડી
B
બ્લાટીડી
C
રાનીડી
D
પોએસી

Solution

(A) કબૂતર અને હોલાનો સમાવેશ $Columbiformes$ શ્રેણીના $Columbidae$ કુળમાં થાય છે.
$Blattidae$ એ વંદાનું કુળ છે.
$Ranidae$ એ દેડકાનું કુળ છે.
$Poaceae$ એ ઘાસનું કુળ છે.
223
MediumMCQ
નીચેનામાંથી સજીવોના વર્ગીકરણને લગતી અસંગત જોડ કઈ છે?
A
દેડકો - ઉભયજીવી (Amphibia)
B
અળસિયું - ઓર્થોપ્ટેરા (Orthoptera)
C
મકાઈ - એકદળી (Monocot)
D
વંદો - કીટક (Insecta)

Solution

(B) આપેલ સજીવોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. દેડકો એ $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગમાં આવે છે.
$2$. અળસિયું એ $Annelida$ સમુદાય (વર્ગ $Oligochaeta$) માં આવે છે, જ્યારે $Orthoptera$ એ કીટકોનો એક ગોત્ર (Order) છે (દા.ત. તીડ). તેથી, આ જોડ ખોટી છે.
$3$. મકાઈ $(Zea \, mays)$ એ એકદળી વનસ્પતિ છે.
$4$. વંદો એ $Insecta$ (કીટક) વર્ગમાં આવે છે.
આથી, અસંગત જોડ અળસિયું - $Orthoptera$ છે.
224
MediumMCQ
સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
બધા સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (viviparous) છે.
B
બધા સાયક્લોસ્ટોમ્સમાં જડબાં અને યુગ્મિત મીનપક્ષો હોતા નથી.
C
બધા સરીસૃપ પ્રાણીઓમાં ત્રણ ખંડોવાળું હૃદય હોય છે.
D
બધા મત્સ્યમાં ઝાલરો ઝાલરઢાંકણ (operculum) દ્વારા ઢંકાયેલી હોય છે.

Solution

(B) સાચું વિધાન $B$ છે.
$A$: ખોટું,કારણ કે કેટલાક સસ્તન પ્રાણીઓ જેવા કે $Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) અને $Tachyglossus$ (એકિડના) અંડપ્રસવી છે.
$B$: સાચું,બધા સાયક્લોસ્ટોમ્સ જડબાં અને યુગ્મિત મીનપક્ષોના અભાવ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$C$: ખોટું,કારણ કે મગર એ સરીસૃપ છે જે ચાર ખંડોવાળું હૃદય ધરાવે છે.
$D$: ખોટું,કારણ કે કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) માં,$Chimaera$ સિવાય,ઝાલરો ઝાલરઢાંકણ દ્વારા ઢંકાયેલી હોતી નથી.
225
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન કોઈપણ અપવાદ વિના સાચું છે?
$Option$$Characteristics$
$(a)$$Cyclostomata$: ચૂસનાર અને ગોળાકાર મુખ; જડબાં ગેરહાજર, ત્વચા ભીંગડા વગરની; યુગ્મિત ઉપાંગો।
$(b)$$Aves$: શરીર પીંછાથી ઢંકાયેલું; ત્વચા ભેજવાળી અને ગ્રંથિમય, અગ્ર ઉપાંગો પાંખોમાં રૂપાંતરિત; વાયુ કોથળીઓ સાથે ફેફસાં।
$(c)$$Mammalia$: સ્તન ગ્રંથિઓ; શરીર પર વાળ; કર્ણપલ્લવ; બે જોડ ઉપાંગો।
$(d)$$Chondrichthyes$: મુખ વક્ષ બાજુએ; ઝાલર ઢાંકણ (operculum) વગરની ઝાલરો; પ્લેકોઇડ ભીંગડાવાળી ત્વચા; કાયમી મેરુદંડ।
A
$(a)$ અને $(b)$
B
$(b)$ અને $(c)$
C
$(c)$ અને $(d)$
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ કોઈપણ વિકલ્પ અપવાદ વિના સાચો નથી。
$1$. $(a)$ માં, $Cyclostomata$ માં યુગ્મિત ઉપાંગો હોતા નથી。
$2$. $(b)$ માં, $Aves$ (પક્ષીઓ) ની ત્વચા શુષ્ક અને ગ્રંથિવિહીન હોય છે (પૂંછડીના પાયા પરની તેલ ગ્રંથિ સિવાય)。
$3$. $(c)$ માં, જોકે $Mammalia$ (સસ્તન) માં સ્તન ગ્રંથિઓ અને વાળ હોય છે, પરંતુ બધા સસ્તનોમાં કર્ણપલ્લવ હોતા નથી (દા.ત., મોનોટ્રીમ્સ) અથવા બે જોડ ઉપાંગો હોતા નથી (દા.ત., વ્હેલ અને ડોલ્ફિનમાં પશ્ચ ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે)。
$4$. $(d)$ માં, જોકે $Chondrichthyes$ માં સામાન્ય રીતે ઝાલર ઢાંકણ હોતું નથી, પરંતુ $Chimaera$ (રેટફિશ) જેવા અપવાદો છે, જેમાં ઝાલર ઢાંકણ જોવા મળે છે。
226
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું તેમના વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં યોગ્ય રીતે જોડાયેલું છે?
A
ઘરમાખી,પતંગિયું,ત્સે-ત્સે માખી,સિલ્વર ફિશ $\Rightarrow$ કીટક (Insecta)
B
સ્પાઇની એન્ટિટર,સી અર્ચિન,સી ક્યુકમ્બર $\Rightarrow$ શૂળત્વચી (Echinodermata)
C
ફ્લાઈંગ ફિશ,કટલ ફિશ,સિલ્વર ફિશ $\Rightarrow$ મત્સ્ય (Pisces)
D
સેન્ટિપીડ,મિલિપીડ,કરોળિયો,વીંછી $\Rightarrow$ કીટક (Insecta)

Solution

(A) સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$1$. ઘરમાખી,પતંગિયું,ત્સે-ત્સે માખી અને સિલ્વર ફિશ $(Lepisma)$ બધા સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના કીટક (Insecta) વર્ગમાં આવે છે.
$2$. સ્પાઇની એન્ટિટર $(Echidna)$ એ સસ્તન પ્રાણી છે,જ્યારે સી અર્ચિન અને સી ક્યુકમ્બર શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના સભ્યો છે.
$3$. ફ્લાઈંગ ફિશ $(Exocoetus)$ એ મત્સ્ય (Pisces) છે,પરંતુ કટલ ફિશ $(Sepia)$ એ મૃદુકાય (Mollusca) છે અને સિલ્વર ફિશ એ કીટક છે.
$4$. સેન્ટિપીડ એ કાયલોપોડા (Chilopoda) વર્ગમાં,મિલિપીડ એ ડિપ્લોપોડા (Diplopoda) વર્ગમાં અને કરોળિયો તથા વીંછી એ સંધિપાદ સમુદાયના એરેકનિડા (Arachnida) વર્ગમાં આવે છે.
227
MediumMCQ
પ્રાણીઓનો કયો સમૂહ એક જ સમુદાય (Phylum) માં આવે છે?
A
ઝીંગા (Prawn),વીંછી (Scorpion),તીડ (Locusta)
B
વાદળી (Sponge),સમુદ્ર ફૂલ (Sea anemone),તારા માછલી (Starfish)
C
મેલેરિયાના પરોપજીવી (Malarial parasite),અમીબા (Amoeba),મચ્છર (Mosquito)
D
અળસિયું (Earthworm),પિનવોર્મ (Pinworm),પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm)

Solution

(A) : ઝીંગા,વીંછી અને તીડ એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
અન્ય પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
વાદળી $\rightarrow$ સછિદ્ર (Porifera)
સમુદ્ર ફૂલ $\rightarrow$ કોષ્ઠાંત્ર (Cnidaria/Coelenterata)
તારા માછલી $\rightarrow$ શૂળત્વચી (Echinodermata)
મેલેરિયાના પરોપજીવી,અમીબા $\rightarrow$ પ્રજીવ (Protozoa)
મચ્છર $\rightarrow$ સંધિપાદ (Arthropoda)
અળસિયું $\rightarrow$ નૂપુરક (Annelida)
પિનવોર્મ $\rightarrow$ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes/Nematoda)
પટ્ટીકૃમિ $\rightarrow$ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes)
228
MediumMCQ
પ્રાણીના નામ સાથે તેની એક લાક્ષણિકતા અને તે જે સમુદાય/વર્ગમાં આવે છે તેની સાથે જોડો.
A
$Limulus \implies$ શરીર કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલથી ઢંકાયેલું $\implies$ મત્સ્ય (Pisces)
B
$Adamsia \implies$ અરીય સમમિતિ $\implies$ સછિદ્ર (Porifera)
C
$Petromyzon \implies$ બાહ્ય પરોપજીવી $\implies$ સાયક્લોસ્ટોમેટા
D
$Ichthyophis \implies$ ભૂચર $\implies$ સરીસૃપ (Reptilia)

Solution

(C) સાચી જોડ $Petromyzon \implies$ બાહ્ય પરોપજીવી $\implies$ સાયક્લોસ્ટોમેટા છે.
$1$. $Limulus$ (કિંગ ક્રેબ) એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયનું પ્રાણી છે,મત્સ્યનું નહીં.
$2$. $Adamsia$ (સી એનિમોન) એ કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) સમુદાયનું પ્રાણી છે,સછિદ્રનું નહીં.
$3$. $Petromyzon$ (લેમ્પ્રે) એ સાયક્લોસ્ટોમેટા વર્ગનું સભ્ય છે અને તે કેટલીક માછલીઓ પર બાહ્ય પરોપજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
$4$. $Ichthyophis$ એ ઉભયજીવી (Amphibia) વર્ગનું પ્રાણી છે,સરીસૃપનું નહીં.
229
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા પ્રાણીને તેની એક લાક્ષણિકતા અને વર્ગ (taxon) સાથે યોગ્ય રીતે જોડવામાં આવ્યું છે?
A
મિલીપીડ $\rightarrow$ વક્ષ ચેતાતંત્ર $\rightarrow$ એરેકનિડા
B
સી એનિમોન $\rightarrow$ ત્રિગર્ભસ્તરી $\rightarrow$ નિડેરિયા
C
સિલ્વરફિશ $\rightarrow$ અગ્ર અને પશ્ચ મીનપક્ષો $\rightarrow$ મેરુદંડી
D
ડકબિલ્ડ પ્લેટિપસ $\rightarrow$ અંડપ્રસવી $\rightarrow$ સસ્તન

Solution

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
$1$. ડકબિલ્ડ પ્લેટિપસ એ ઈંડા મૂકતું સસ્તન પ્રાણી (અંડપ્રસવી) છે જે $Mammalia$ વર્ગમાં આવે છે.
$2$. મિલીપીડ એ $Diplopoda$ વર્ગ ($Arthropoda$ સમુદાય) માં આવે છે,$Arachnida$ માં નહીં.
$3$. સી એનિમોન $diploblastic$ (બે ગર્ભસ્તરો ધરાવતું) છે,$triploblastic$ નથી.
$4$. સિલ્વરફિશ $(Lepisma)$ એ $Arthropoda$ સમુદાયનું કીટક છે,તે મેરુદંડી $(Chordata)$ નથી.
230
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા કિસ્સામાં પ્રજાતિનું નામ, તેના બે લક્ષણો અને તેનો સમુદાય યોગ્ય રીતે જોડાયેલા નથી, જ્યારે બાકીના ત્રણ સાચા છે?
A
$Pila \implies (i)$ શરીર અખંડિત, $(ii)$ મુખમાં રેડુલા, સમુદાય: મૃદુકાય (Mollusca)
B
$Asterias \implies (i)$ કંટકી ત્વચા, $(ii)$ જલવાહક તંત્ર, સમુદાય: શૂળત્વચી (Echinodermata)
C
$Sycon \implies (i)$ છિદ્રિષ્ઠ, $(ii)$ નલિકા તંત્ર, સમુદાય: છિદ્રકાય (Porifera)
D
$Periplaneta \implies (i)$ સાંધાવાળા ઉપાંગો, $(ii)$ કાઈટિનયુક્ત બાહ્યકંકાલ, સમુદાય: સંધિપાદ (Arthropoda)

Solution

(A) $Pila$ એ મૃદુકાય (Mollusca) સમુદાયનું પ્રાણી છે। મૃદુકાય પ્રાણીઓનું શરીર અખંડિત હોય છે, જેમાં સ્પષ્ટ શીર્ષ, સ્નાયુબદ્ધ પગ અને આંતરઅંગોનો ખૂંધ (visceral hump) જોવા મળે છે। તેથી, "શરીર ખંડિત" એ $Pila$ માટે ખોટું લક્ષણ છે। મુખમાં રેડુલાની હાજરી એ $Pila$ નું સાચું લક્ષણ છે। પ્રશ્નમાં પૂછ્યા મુજબ, ખોટી રીતે જોડાયેલ વિકલ્પ $A$ છે।
231
MediumMCQ
નીચેનામાંથી પ્રાણીઓની કઈ જોડી તેમની સામે દર્શાવેલ લક્ષણની દ્રષ્ટિએ એકબીજાને સમાન છે?
A
$Pteropus$ અને $Ornithorhynchus \implies$ અપત્યપ્રસવી (Viviparity)
B
ગરોળી અને મગર $\implies$ ત્રિખંડી હૃદય
C
$Ascaris$ અને $Ancylostoma \implies$ ખંડન (Metameric segmentation)
D
સી હોર્સ અને ફ્લાઈંગ ફિશ $\implies$ શીત રુધિરવાળા (અસમતાપી)

Solution

(D) : સી હોર્સ $(Hippocampus)$ અને ફ્લાઈંગ ફિશ $(Exocoetus)$ બંને અસ્થિમત્સ્ય $(Osteichthyes)$ વર્ગના સભ્ય છે.
આ બંને પ્રાણીઓ શીત રુધિરવાળા (અસમતાપી) છે, જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ સાથે બદલાય છે.
$Pteropus$ (વડવાગળ) એ સસ્તન પ્રાણી છે (અપત્યપ્રસવી), જ્યારે $Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) એ ઈંડા મૂકતું સસ્તન પ્રાણી છે.
ગરોળી એ સરીસૃપ છે જેમાં ત્રિખંડી હૃદય હોય છે, પરંતુ મગર એ સરીસૃપ હોવા છતાં તેમાં ચતુષ્ખંડી હૃદય હોય છે.
$Ascaris$ અને $Ancylostoma$ એ સૂત્રકૃમિ (સમુદાય $Aschelminthes$) છે, જે કૂટદેહકોષ્ઠી છે અને તેમાં ખંડન જોવા મળતું નથી.
232
MediumMCQ
નીચેનામાંથી જાતિ ઓળખવા માટે તમે શું જોશો?
A
માદા $Ascaris$ - તીવ્ર વળાંકવાળો પશ્ચ છેડો
B
નર દેડકો - પશ્ચ ઉપાંગના પ્રથમ આંગળી પર પ્રજનન ગાદી (copulatory pad)
C
માદા વંદો - ગુદા સૂત્ર (anal cerci)
D
નર શાર્ક - નિતંબ પક્ષ (pelvic fins) પર આવેલા ક્લાસ્પર્સ

Solution

(D) સાચો જવાબ છે.
$Ascaris$ માં,માદાનો પૂંછડીનો છેડો સીધો હોય છે,જ્યારે નરનો પૂંછડીનો છેડો વક્ષ બાજુએ વળેલો હોય છે.
ગુદા સૂત્ર (anal cerci) નર અને માદા બંને વંદામાં જોવા મળે છે,જ્યારે ગુદા શૂળ (anal style) માત્ર નરમાં જ જોવા મળે છે.
દેડકામાં,નરના અગ્ર ઉપાંગની પ્રથમ આંગળી પર પ્રજનન ગાદી (nuptial/copulatory pad) જોવા મળે છે,જે પ્રજનન દરમિયાન માદાને પકડવામાં મદદ કરે છે.
નર શાર્કમાં,નિતંબ પક્ષો (pelvic fins) ક્લાસ્પર્સ નામના અંગોમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જેનો ઉપયોગ પ્રજનન માટે થાય છે. તેથી,ક્લાસ્પર્સની હાજરી એ નર શાર્કને ઓળખવા માટેનું લક્ષણ છે.
233
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા વિકલ્પમાં પ્રજાતિનું નામ,તેના બે લક્ષણો અને તેનો વર્ગ/સમૂહ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે?
પ્રજાતિનું નામ બે લક્ષણો અને વર્ગ/સમૂહ
$A$. $Ascaris$ $(i)$ શરીર ખંડિત,$(ii)$ નર અને માદા અલગ; સમૂહ: $Annelida$
$B$. $Salamandra$ $(i)$ કર્ણપટલ કાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,$(ii)$ ફલન બાહ્ય છે; વર્ગ: $Amphibia$
$C$. $Pteropus$ $(i)$ ત્વચા પર વાળ હોય છે,$(ii)$ અંડપ્રસવી; વર્ગ: $Mammalia$
$D$. $Aurelia$ $(i)$ દંશકોષો હાજર,$(ii)$ અંગ સ્તરીય આયોજન; સમૂહ: $Coelenterata$
A
$A$ અને $B$
B
$B$ અને $C$
C
$C$ અને $D$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ સંપૂર્ણપણે સાચું નથી.
$1$. $Ascaris$ એ $Aschelminthes$ $(Nematoda)$ સમૂહમાં આવે છે. તેમનું શરીર અખંડિત હોય છે અને તેઓ એકલિંગી (નર અને માદા અલગ) હોય છે. કોષ્ટકમાં સમૂહ તરીકે $Annelida$ ખોટી રીતે દર્શાવેલ છે.
$2$. $Salamandra$ એ $Amphibia$ વર્ગમાં આવે છે. જોકે તેઓ ઉભયજીવી છે,મોટાભાગના સેલેમેન્ડરમાં ફલન આંતરિક હોય છે. કોષ્ટકમાં ફલન બાહ્ય તરીકે ખોટી રીતે દર્શાવેલ છે.
$3$. $Pteropus$ (ફ્લાઈંગ ફોક્સ) એ $Mammalia$ વર્ગમાં આવે છે. સસ્તન પ્રાણીઓમાં વાળ હોય છે અને તેઓ અપત્યપ્રસવી (અંડપ્રસવી નહીં) હોય છે. કોષ્ટકમાં તેમને અંડપ્રસવી તરીકે ખોટી રીતે દર્શાવેલ છે.
$4$. $Aurelia$ એ $Coelenterata$ $(Cnidaria)$ સમૂહમાં આવે છે. તેમાં દંશકોષો હોય છે,પરંતુ તેઓ પેશી સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,અંગ સ્તરીય નહીં. કોષ્ટકમાં અંગ સ્તરીય આયોજન ખોટી રીતે દર્શાવેલ છે.
234
MediumMCQ
આકૃતિઓ $(A-D)$ ચાર પ્રાણીઓ દર્શાવે છે. આમાંથી બે પ્રાણીઓની સામાન્ય લાક્ષણિકતાના સંદર્ભમાં સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
Question diagram
A
$(A)$ અને $(D)$ મુખ્યત્વે શરીરની દીવાલ દ્વારા શ્વસન કરે છે.
B
$(B)$ અને $(C)$ અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે.
C
$(A)$ અને $(B)$ પાસે સ્વ-બચાવ માટે દંશકોષો (cnidoblasts) હોય છે.
D
$(C)$ અને $(D)$ સાચું દેહકોષ્ઠ (true coelom) ધરાવે છે.

Solution

(D) દર્શાવેલ પ્રાણીઓ છે: $(A)$ પટ્ટીકૃમિ (Platyhelminthes),$(B)$ જેલીફિશ (Cnidaria),$(C)$ ઓક્ટોપસ (Mollusca),અને $(D)$ વીંછી (Arthropoda).
$(A)$ પટ્ટીકૃમિ દેહકોષ્ઠવિહીન (acoelomate) છે.
$(B)$ જેલીફિશ દ્વિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠવિહીન છે.
$(C)$ ઓક્ટોપસ એ મૃદુકાય પ્રાણી છે અને $(D)$ વીંછી એ સંધિપાદ પ્રાણી છે. મૃદુકાય અને સંધિપાદ બંને સાચું દેહકોષ્ઠ (eucoelomates) ધરાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
235
MediumMCQ
આપેલા પ્રાણીઓ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
ગોળકૃમિ (Aschelminthes) કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomates) છે.
B
મૃદુકાય (Molluscs) અદેહકોષ્ઠી (acoelomates) છે.
C
કીટકો કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomates) છે.
D
ચપટાકૃમિ (Platyhelminthes) દેહકોષ્ઠી (coelomates) છે.

Solution

(A) $Acoelomates$ (અદેહકોષ્ઠી) એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં શરીરની ગુહા કે દેહકોષ્ઠનો અભાવ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે $Porifera$,$Cnidaria$,$Ctenophora$ અને $Platyhelminthes$.
$Pseudocoelomates$ (કૂટદેહકોષ્ઠી) માં,શરીરની ગુહા એ $pseudocoelom$ અથવા ખોટી દેહકોષ્ઠ છે,જે મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) દ્વારા આવરિત હોતી નથી. તેનું ઉદાહરણ $Aschelminthes$ છે.
$Coelomates$ (દેહકોષ્ઠી) માં,શરીરની ગુહા એ સાચી દેહકોષ્ઠ છે,જે બંને બાજુએ મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોય છે. $Annelida$ થી $Chordata$ સુધીના મોટાભાગના સમુદાયો $coelomates$ છે.
$Molluscs$ અને $Insects$ (Arthropoda) એ $coelomates$ છે,જ્યારે $Flatworms$ એ $acoelomates$ છે.
તેથી,વિધાન કે $Roundworms$ $(Aschelminthes)$ એ $pseudocoelomates$ છે,તે સાચું છે.
236
MediumMCQ
મગર અને પેંગ્વિન નીચેનામાંથી કઈ લાક્ષણિકતામાં વ્હેલ અને ડોગફિશ જેવા સમાન છે?
A
ઘન એક-શૃંખલામય મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર ધરાવે છે
B
ઈંડા મૂકે છે અને સેવન સુધી તેનું રક્ષણ કરે છે
C
અસ્થિનું કંકાલ ધરાવે છે
D
કોઈક અવસ્થાએ ઝાલર ફાટો ધરાવે છે

Solution

(D) : સમુદાય $Chordata$ (મેરુદંડી) ના પ્રાણીઓ મૂળભૂત રીતે મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંત્ર અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. મગર,પેંગ્વિન,વ્હેલ અને ડોગફિશ એ બધા મેરુદંડી છે. આ બધામાં ઝાલર ફાટો હોય છે અથવા તેમના ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન તે જોવા મળે છે. આમ,આ પ્રાણીઓના જીવનના કોઈક તબક્કે યુગ્મિત ઝાલર ફાટો હાજર હોય છે.
237
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો પ્રાણી સમૂહ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવે છે અને ત્રિગર્ભસ્તરીય છે?
A
એસ્કેલમિન્થિસ (ગોળ કૃમિ)
B
ટીનોફોરા
C
સછિદ્ર (વાદળીઓ)
D
કોષ્ઠાંત્રી (નાઈડેરિયા)

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
એસ્કેલમિન્થિસ (ગોળ કૃમિ) દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા અને ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે.
તેઓ કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomates) પણ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે આભાસી દેહકોષ્ઠ હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,સછિદ્ર (પોરીફેરા) અસમમિતિય છે,જ્યારે ટીનોફોરા અને કોષ્ઠાંત્રી (નાઈડેરિયા) અરીય સંમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય છે.
238
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા ત્રણ પ્રાણીઓના જૂથને તેમની એક લાક્ષણિક બાહ્ય રચનાત્મક વિશેષતા સાથે યોગ્ય રીતે જોડવામાં આવ્યું છે?
$\text{વિકલ્પ}$પ્રાણીઓબાહ્ય રચનાત્મક વિશેષતાઓ
$(a)$વીંછી,કરોળિયો,વંદોવક્ષ બાજુએ નક્કર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર
$(b)$વંદો,તીડ,ટેનિયાખંડીય રચના (Metameric segmentation)
$(c)$લીવર ફ્લુક,સી એનેમોન,સી ક્યુકમ્બરદ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ
$(d)$કંકાઉ,ઝીંગા,સી અર્ચિનસાંધાવાળા ઉપાંગો
A
$(a)$
B
$(b)$
C
$(c)$
D
$(d)$

Solution

(A) સાચો વિકલ્પ $(a)$ છે.
$1$. વીંછી,કરોળિયો અને વંદો એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે. સંધિપાદ સમુદાયના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા વક્ષ બાજુએ આવેલું નક્કર મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર છે,જેમાં પૃષ્ઠ બાજુએ મગજ અને વક્ષ બાજુએ બેવડી ચેતા રજ્જુ આવેલી હોય છે.
$2$. વિકલ્પ $(b)$ માં,$Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે અને તેમાં ખંડીય રચના જોવા મળતી નથી.
$3$. વિકલ્પ $(c)$ માં,સી એનેમોન (Cnidaria) અરીય સંમિતિ ધરાવે છે,દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ નહીં.
$4$. વિકલ્પ $(d)$ માં,સી અર્ચિન (Echinodermata) પુખ્તાવસ્થામાં અરીય સંમિતિ ધરાવે છે અને તેમાં સાંધાવાળા ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે,જે સંધિપાદ સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે.
239
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી છે?
પ્રાણીઓબાહ્યાકાર લક્ષણો
$(i)$ મગર$4$-ખંડીય હૃદય
$(ii)$ સી અર્ચિનપેરાપોડિયા
$(iii)$ ઓબેલિયામેટાગેનેસિસ
$(iv)$ લીમરથીકોડોન્ટ
A
$(ii), (iii)$ અને $(iv)$
B
માત્ર $(i)$ અને $(iv)$
C
માત્ર $(i)$ અને $(ii)$
D
$(i), (iii)$ અને $(iv)$

Solution

$(D)$ $(i)$ મગર: સરીસૃપોમાં સામાન્ય રીતે $3$-ખંડીય હૃદય હોય છે, પરંતુ મગર અપવાદ છે કારણ કે તેમાં $4$-ખંડીય હૃદય જોવા મળે છે। આ જોડી યોગ્ય છે।
$(ii)$ સી અર્ચિન: સી અર્ચિન શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે અને તેમાં જલવાહક તંત્ર હોય છે। પેરાપોડિયા એ નૂપુરક (Annelida) સમુદાયના પ્રાણીઓ (જેમ કે નેરીસ) નું લક્ષણ છે। આ જોડી ખોટી છે।
$(iii)$ ઓબેલિયા: ઓબેલિયામાં મેટાગેનેસિસ (જનનપુંજ) જોવા મળે છે, જે અલિંગી પોલીપ અને લિંગી મેડુસા સ્વરૂપો વચ્ચેની પેઢી એકાંતરણની પ્રક્રિયા છે। આ જોડી યોગ્ય છે।
$(iv)$ લીમર: લીમર સસ્તન પ્રાણી છે અને તેમાં થીકોડોન્ટ પ્રકારના દાંત જોવા મળે છે, જેમાં દાંત જડબાના હાડકાના ખાડામાં ગોઠવાયેલા હોય છે। આ જોડી યોગ્ય છે।
તેથી, સાચી જોડીઓ $(i), (iii)$ અને $(iv)$ છે।
240
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ શારીરિક લાક્ષણિકતા અને તેને ધરાવતા પ્રાણીની જોડી સાચી છે?
A
વક્ષસ્થ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $\Rightarrow$ જળો
B
ભ્રૂણમાં કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો ગેરહાજર $\Rightarrow$ કાચીંડો
C
વક્ષસ્થ હૃદય $\Rightarrow$ વીંછી
D
પાયુ-પશ્ચ પૂંછડી $\Rightarrow$ ઓક્ટોપસ

Solution

(A) સાચી જોડી $A$ છે.
$1$. જળો (નૂપુરક સમુદાય) માં વક્ષસ્થ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર હોય છે,જેમાં ચેતા વલય અને ચેતાકંદો ધરાવતી વક્ષસ્થ ચેતા રજ્જુનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો તમામ મેરુદંડી પ્રાણીઓના ભ્રૂણમાં જોવા મળે છે,જેમાં કાચીંડો (સરીસૃપ) નો પણ સમાવેશ થાય છે.
$3$. વીંછી (સંધિપાદ) માં પૃષ્ઠસ્થ હૃદય હોય છે,વક્ષસ્થ નહીં.
$4$. પાયુ-પશ્ચ પૂંછડી એ મેરુદંડી પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે; ઓક્ટોપસ (મૃદુકાય) એ અમેરુદંડી પ્રાણી છે અને તેમાં આ લાક્ષણિકતા હોતી નથી.
241
MediumMCQ
પોપટ, પ્લેટિપસ અને કાંગારૂ વચ્ચે શું સમાન છે?
A
દાંત વગરના જડબા
B
કાર્યશીલ પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી
C
અંડપ્રસવી
D
સમતાપી (Homoiothermy)

Solution

(D) : સમતાપી એટલે કે પ્રાણી દ્વારા તેના આંતરિક શરીરના તાપમાનને પ્રમાણમાં સ્થિર મૂલ્ય પર જાળવી રાખવું, જે પર્યાવરણના તાપમાનમાં થતા ફેરફારોને રોકવા માટે ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરે છે। સમતાપી પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે, જેમને અંતઃઉષ્મી (endotherms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે। તેમના પેશીઓના ચયાપચય દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ગરમી અને પર્યાવરણમાં ગુમાવેલી ગરમીને વિવિધ માધ્યમો દ્વારા સંતુલિત કરવામાં આવે છે જેથી શરીરનું તાપમાન સ્થિર રહે: સસ્તન પ્રાણીઓમાં $36-38^{\circ}C$ અને પક્ષીઓમાં $38-40^{\circ}C$। મગજમાં રહેલું હાયપોથેલેમસ રક્તના તાપમાનનું નિરીક્ષણ કરે છે અને ચેતાકીય તેમજ અંતઃસ્ત્રાવી માધ્યમો દ્વારા તાપમાનનું નિયમન કરે છે। આમ, પોપટ (પક્ષી), પ્લેટિપસ (સસ્તન) અને કાંગારૂ (સસ્તન) એ બધા સમતાપી પ્રાણીઓ છે।
242
MediumMCQ
$Nereis$,વીંછી,વંદા અને સિલ્વર ફિશ વિશે શું સાચું છે?
A
તે બધામાં પૃષ્ઠ હૃદય (dorsal heart) હોય છે.
B
તેમાંથી કોઈ પણ જલીય નથી.
C
તે બધા એક જ સમુદાયના છે.
D
તે બધામાં સાંધાવાળા યુગ્મિત ઉપાંગો હોય છે.

Solution

(A) $Nereis$,વીંછી,વંદા અને સિલ્વર ફિશ એ બધા અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે અને તેમાં પૃષ્ઠ હૃદય જોવા મળે છે.
$Nereis$ એ દરિયાઈ પ્રાણી છે,જ્યારે પ્રશ્નમાં જણાવેલ અન્ય પ્રાણીઓ ભૂચર છે.
$Nereis$ એ સમુદાય $Annelida$ માં આવે છે,જ્યારે બાકીના પ્રાણીઓ સમુદાય $Arthropoda$ માં આવે છે.
સાંધાવાળા ઉપાંગો એ સમુદાય $Arthropoda$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં વીંછી,વંદા અને સિલ્વર ફિશનો સમાવેશ થાય છે,પરંતુ $Nereis$ માં તે ગેરહાજર હોય છે.
243
MediumMCQ
ખંડન (Metameric segmentation) એ કોનું લક્ષણ છે?
A
મોલસ્કા અને કોરડાટા
B
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ અને આર્થ્રોપોડા
C
ઇકાઇનોડર્મેટા અને એનેલિડા
D
એનેલિડા અને આર્થ્રોપોડા

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ખંડન (Metameric segmentation) અથવા મેટામેરિઝમ એટલે પ્રાણીના શરીરના અક્ષ પર શરીરના ભાગોનું રેખીય પુનરાવર્તન.
આ ઘટના $Annelida$,$Arthropoda$ અને $Chordata$ સમુદાયોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$Annelida$ માં,ખંડન બાહ્ય અને આંતરિક બંને રીતે સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે.
$Arthropoda$ માં,શરીર ખંડિત હોય છે,જોકે ખંડો ઘણીવાર જોડાઈને ટેગ્મેટા બનાવે છે.
$Chordata$ માં,મેટામેરિઝમ ભ્રૂણીય અવસ્થામાં મુખ્ય હોય છે અને પુખ્ત પ્રાણીઓમાં કરોડરજ્જુ,પાંસળીઓ અને ચેતાઓ જેવી આંતરિક રચનાઓમાં જોવા મળે છે.
244
EasyMCQ
$Peripatus$ એ કોની વચ્ચેની જોડતી કડી છે?
A
$Mollusca$ અને $Echinodermata$
B
$Annelida$ અને $Arthropoda$
C
$Coelenterata$ અને $Porifera$
D
$Ctenophora$ અને $Platyhelminthes$

Solution

(B) $Peripatus$ એ $Onychophora$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તે $Annelida$ (જેમ કે ખંડિત શરીર,પાતળું ક્યુટિકલ અને ખંડીય ઉત્સર્ગિકાઓ) અને $Arthropoda$ (જેમ કે શ્વસનનલિકા દ્વારા શ્વસન,ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર અને સાંધાવાળા ઉપાંગો) બંનેના લક્ષણો ધરાવે છે.
આ સમાન લક્ષણોને કારણે,$Peripatus$ ને $Annelida$ અને $Arthropoda$ વચ્ચેની જોડતી કડી માનવામાં આવે છે.
આ ઉત્ક્રાંતિના સિદ્ધાંત માટે એક મહત્વપૂર્ણ બાહ્યાકાર અને અંતઃસ્થ રચનાકીય પુરાવો પૂરો પાડે છે.
245
MediumMCQ
માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ,સરીસૃપો,વિહગ (પક્ષીઓ) અને સસ્તન પ્રાણીઓ માટે શું સાચું છે?
A
બધા અલગ-અલગ સમુદાયના વર્ગકો છે.
B
બધા એક જ વર્ગમાં સમાવિષ્ટ છે.
C
બધા એક જ સૃષ્ટિના વર્ગકો છે.
D
બધા અલગ-અલગ સૃષ્ટિના વર્ગકો છે.

Solution

(C) માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ,સરીસૃપો,વિહગ અને સસ્તન પ્રાણીઓ એ બધા પ્રાણી સૃષ્ટિ $(Animalia)$ ના સમુદાય મેરુદંડી $(Chordata)$ ના વિવિધ વર્ગો છે.
આ બધા એક જ સૃષ્ટિ $(Animalia)$ માં આવતા હોવાથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
તેઓ એક જ વર્ગમાં નથી,કારણ કે દરેક જૂથ એક અલગ વર્ગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે (દા.ત.,મત્સ્ય વર્ગ,ઉભયજીવી વર્ગ,સરીસૃપ વર્ગ,વિહગ વર્ગ અને સસ્તન વર્ગ).
246
MediumMCQ
આપેલ આકૃતિમાંથી નામનિર્દેશિત ભાગ $X$ અને $Y$ માટે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
Question diagram
A
Agnatha - Osteichthyes
B
Cyclostomata - Tetrapoda
C
Agnatha - Tetrapoda
D
Cyclostomata - Amphibia

Solution

(C) પૃષ્ઠવંશી (Vertebrata) વિભાગને જડબાની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે બે વિભાગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $X$ એ Agnatha દર્શાવે છે,જે જડબાવિહીન પૃષ્ઠવંશીઓ છે. વર્ગ Cyclostomata આ વિભાગમાં આવે છે.
$2$. બીજો વિભાગ Gnathostomata છે,જે જડબાધારી પૃષ્ઠવંશીઓ છે. તેને વધુ બે ઉપરીવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: મત્સ્ય (મીનપક્ષ ધરાવતા) અને Tetrapoda (અંગો ધરાવતા).
તેથી,$X$ એ Agnatha છે અને $Y$ એ Tetrapoda છે.
247
MediumMCQ
સરીસૃપ (Reptilia) ઉભયજીવી (Amphibians) થી નીચેનામાંથી કઈ બાબતમાં અલગ પડે છે?
A
ત્વચા
B
હૃદયની રચના
C
વિકાસશીલ અવસ્થા
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) સરીસૃપ અને ઉભયજીવીઓ નીચેની મુખ્ય બાબતોમાં અલગ પડે છે:
$1$. ત્વચા: ઉભયજીવીઓની ત્વચા ભીની અને ગ્રંથિમય હોય છે,જ્યારે સરીસૃપોની ત્વચા સૂકી અને ભીંગડાવાળી હોય છે.
$2$. હૃદયની રચના: મોટાભાગના ઉભયજીવીઓમાં $3$-ખંડીય હૃદય હોય છે,જ્યારે સરીસૃપોમાં હૃદયમાં ક્ષેપક અપૂર્ણ રીતે વિભાજિત હોય છે (મગર સિવાય).
$3$. વિકાસશીલ અવસ્થા: ઉભયજીવીઓમાં ડિંભ અવસ્થા (જેમ કે દેડકાનું ટેડપોલ) જોવા મળે છે,જ્યારે સરીસૃપોમાં ડિંભ અવસ્થાનો અભાવ હોય છે અને તેઓ સીધો વિકાસ દર્શાવે છે.
તેથી,આપેલ તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
248
MediumMCQ
અસંગત વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
Asterias
B
Echinus
C
Cucumaria
D
Balanoglossus

Solution

(D) $Asterias$ (તારા માછલી),$Echinus$ (સી અર્ચિન),અને $Cucumaria$ (સી ક્યુકમ્બર) ત્રણેય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયના સભ્યો છે.
$Balanoglossus$ (ટંગ વોર્મ) એ $Hemichordata$ (અર્ધમેરુદંડી) સમુદાયનો સભ્ય છે.
તેથી,$Balanoglossus$ એ અસંગત છે.
249
MediumMCQ
બધા જ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) એ $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) થી કેવી રીતે અલગ પડે છે?
A
દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ
B
ત્રિગર્ભસ્તરીય
C
દેહકોષ્ઠનો અભાવ
D
અંતઃફલન

Solution

(C) $1$. $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) અદેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) હોતી નથી.
$2$. $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) કૂટદેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે આભાસી દેહકોષ્ઠ હોય છે.
$3$. બંને સમુદાયો દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે અને ત્રિગર્ભસ્તરીય છે.
$4$. બંને સમુદાયોમાં અંતઃફલન જોવા મળે છે.
$5$. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી મુખ્ય તફાવત $Platyhelminthes$ માં દેહકોષ્ઠનો અભાવ છે,જ્યારે $Aschelminthes$ કૂટદેહકોષ્ઠી છે.
250
MediumMCQ
સાચી જોડી બનાવો:
$1. \text{ ઓસ્ક્યુલમ}$$p. \text{ ફેસિઓલા}$
$2. \text{ હાઈપોસ્ટોમ}$$q. \text{ ટીનોપ્લેના}$
$3. \text{ કોમ્બ જેલી}$$r. \text{ સ્પોન્જીલા}$
$4. \text{ હૂક અને સકર}$$s. \text{ મિએન્ડ્રિના}$
A
$1-r, 2-s, 3-q, 4-p$
B
$1-p, 2-q, 3-r, 4-s$
C
$1-s, 2-p, 3-q, 4-r$
D
$1-q, 2-r, 3-s, 4-p$

Solution

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. $\text{ઓસ્ક્યુલમ}$ એ વાદળી (Porifera) સમુદાયના સજીવોનું લક્ષણ છે,જેમ કે $\text{સ્પોન્જીલા}$ $(1-r)$.
$2$. $\text{હાઈપોસ્ટોમ}$ એ $\text{મિએન્ડ્રિના}$ જેવા પરવાળામાં જોવા મળે છે $(2-s)$.
$3$. $\text{કોમ્બ જેલી}$ એ ટીનોફોરા સમુદાયના સભ્યો છે,જેમ કે $\text{ટીનોપ્લેના}$ $(3-q)$.
$4$. $\text{હૂક અને સકર}$ એ $\text{ફેસિઓલા}$ (લીવર ફ્લુક) માં જોવા મળતા પરોપજીવી અનુકૂલનો છે $(4-p)$.
આમ,સાચો ક્રમ $1-r, 2-s, 3-q, 4-p$ છે.

Animal Kingdom — Mix Examples - Animal Kingdom · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.