Gujarati

Phylum-Platyhelminthes Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Animal Kingdom · Phylum-Platyhelminthes

200+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 200 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
ત્રિગર્ભસ્તરીય (triploblastic) અને દેહકોષ્ઠરહિત (acoelomate) પ્રાણીઓ ધરાવતો સમુદાય કયો છે?
A
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ
B
એસ્કેલ્મિન્થિસ
C
એનેલિડા
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(A) ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ તે છે જે ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર.
દેહકોષ્ઠરહિત (acoelomate) પ્રાણીઓ તે છે જેમાં શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ (body cavity) હોતું નથી.
ઉદવિકાસની દ્રષ્ટિએ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) એ પ્રથમ પ્રાણીઓનો સમૂહ છે જે ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,પરંતુ તેમની પાસે સાચું દેહકોષ્ઠ હોતું નથી,તેથી તેઓ દેહકોષ્ઠરહિત છે.
$Aschelminthes$ એ કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomate) છે અને $Annelida$ એ દેહકોષ્ઠધારી (coelomate) પ્રાણીઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
2
MediumMCQ
કયું પ્રાણી મળદ્વાર (anus) ધરાવતું નથી?
A
યુનિયો (Unio)
B
ફેસિયોલા (Fasciola)
C
ફેરેટિમા (Pheretima)
D
પેરિપ્લેનેટા (Periplaneta)

Solution

(B) $Fasciola$ $hepatica$ (લીવર ફ્લુક) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આ સજીવોમાં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
પરિણામે,તેમની પાસે અલગ મળદ્વાર હોતું નથી.
અપાચિત ખોરાક કાં તો મુખ દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવે છે અથવા ઉત્સર્જન તંત્ર દ્વારા દૂર કરવામાં આવે છે.
3
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું મુક્તજીવી ચપટું કૃમિ છે?
A
પ્લેનેરિયા
B
ટીનિયા
C
ફેસિઓલા
D
ફેરેટિમા

Solution

(A) $Planaria$ $(Dugesia)$ એ સમુદાય $Platyhelminthes$ ના વર્ગ $Turbellaria$ માં આવે છે. મોટાભાગના મુક્તજીવી ચપટા કૃમિઓ વર્ગ $Turbellaria$ માં મૂકવામાં આવ્યા છે,જ્યારે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) અને $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ) પરોપજીવી છે. $Pheretima$ એ સમુદાય $Annelida$ માં આવે છે.
4
EasyMCQ
મુક્તજીવી પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) કયા છે?
A
ટર્બેલારિયા (Turbellaria)
B
સેસ્ટોડા (Cestoda)
C
ટ્રેમેટોડા (Trematoda)
D
ટ્રેમેટોડા અને સેસ્ટોડા

Solution

(A) પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયને ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Turbellaria$,$Trematoda$,અને $Cestoda$.
$1$. $Turbellaria$ વર્ગમાં મોટાભાગે મુક્તજીવી ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે $Planaria$ (Dugesia).
$2$. $Trematoda$ (ફ્લુક્સ) અને $Cestoda$ (પટ્ટીકૃમિ) લગભગ સંપૂર્ણપણે પરોપજીવી છે,જે અન્ય સજીવોના શરીરની અંદર અથવા બહાર રહે છે.
તેથી,મુક્તજીવી સભ્યો ધરાવતો વર્ગ $Turbellaria$ છે.
5
EasyMCQ
મિરાસીડિયમ ડિંભ (Miracidium larva) કોના જીવનચક્રમાં જોવા મળે છે?
A
ગોળ કૃમિ
B
લીવર ફ્લુક
C
અળસિયું
D
પટ્ટી કૃમિ

Solution

(B) મિરાસીડિયમ ડિંભ એ લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) ના જીવનચક્ર સાથે સંકળાયેલ છે.
તે પ્રથમ ડિંભ અવસ્થા છે જે ઈંડામાંથી બહાર આવે છે અને તે મધ્યવર્તી યજમાન (ગોકળગાય) ને ચેપ લગાડે છે.
લીવર ફ્લુકના જીવનચક્રમાં ડિંભ અવસ્થાઓનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
મિરાસીડિયમ $\to$ સ્પોરોસિસ્ટ $\to$ રેડિયા $\to$ સર્કેરિયા $\to$ મેટા-સર્કેરિયા.
6
MediumMCQ
સેસ્ટોડ્સ (Cestodes) અન્ય ચપટા કૃમિઓ (flatworms) થી નીચેનામાંથી કોની ગેરહાજરીને કારણે અલગ પડે છે?
A
ચેતાતંત્ર
B
પાચનતંત્ર
C
ઉત્સર્જનતંત્ર
D
પ્રજનનતંત્ર

Solution

(B) $Cestoda$ (પટ્ટીકૃમિ) વર્ગના સજીવોમાં પાચનતંત્ર સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
આ તેમના અંતઃપરજીવી જીવનશૈલી માટેનું એક અનુકૂલન છે,કારણ કે તેઓ યજમાનના આંતરડામાંથી પચેલા પોષકતત્વોને સીધા જ તેમના શરીરની સપાટી દ્વારા શોષી લે છે.
તેની સરખામણીમાં,અન્ય ચપટા કૃમિઓ જેવા કે $Trematoda$ અને $Turbellaria$ માં પાચનતંત્ર હાજર હોય છે.
7
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) નું ઉદાહરણ છે?
A
ટ્રાયપેનોસોમા
B
શિસ્ટોસોમા
C
પ્લાઝમોડિયમ
D
વુકેરેરિયા

Solution

(B) $Schistosoma$ એ ટ્રેમેટોડા વર્ગનું સજીવ છે,જેને સામાન્ય રીતે બ્લડ ફ્લુક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયમાં આવે છે.
$Trypanosoma$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Plasmodium$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Wuchereria$ એ એસ્કેલ્મિન્થિસ (નેમેટોડા) સમુદાયનું સજીવ છે.
8
MediumMCQ
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (Platyhelminthes) એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
કોષીય સ્તરીય આયોજન
B
પેશીય સ્તરીય આયોજન
C
અંગ-સ્તરીય આયોજન
D
મેરુદંડી પ્રકારનું આયોજન

Solution

(C) પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ એ પ્રાણીઓનો પ્રથમ સમૂહ છે જે અંગ-સ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે. આ સ્તરે,પેશીઓ ભેગી મળીને અંગો બનાવે છે,જે દરેક ચોક્કસ કાર્ય માટે વિશિષ્ટ હોય છે. તેઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ પણ દર્શાવે છે અને ત્રિગર્ભસ્તરીય હોય છે.
9
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું દ્વિ-યજમાન (digenetic) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) નું ઉદાહરણ છે?
A
Fasciola
B
Aspidogaster
C
Dugesia
D
Diplozoon

Solution

(A) $Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) નું જીવનચક્ર દ્વિ-યજમાન (digenetic) હોય છે.
તે તેનું જીવનચક્ર બે અલગ-અલગ યજમાનમાં પૂર્ણ કરે છે.
પ્રાથમિક યજમાન સસ્તન પ્રાણી (જેમ કે ઘેટાં અથવા બકરી) છે,જ્યારે ગૌણ અથવા મધ્યવર્તી યજમાન $Lymnaea$ (મૃદુકાય સમુદાય) પ્રજાતિની મીઠા પાણીની ગોકળગાય છે.
10
EasyMCQ
Cysticercus એ કોનું ડિંભ (larva) છે?
A
યકૃત કૃમિ (Liver fluke)
B
પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm)
C
એસ્કેરિસ (Ascaris)
D
મૃદુકાય (Mollusca)

Solution

(B) $Cysticercus$ (જેને $bladder-worm$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પટ્ટીકૃમિ,ખાસ કરીને $Taenia$ $solium$ ના જીવનચક્રનો એક ડિંભ અવસ્થા છે. તેના જીવનચક્રમાં અન્ય ડિંભ અવસ્થાઓમાં $Onchosphere$ અને $Hexacanth$ નો સમાવેશ થાય છે.
11
MediumMCQ
પ્લેનેરિયા,લીવર ફ્લુક અને ટીનિયા સોલિયમ એ:
A
બધા ખંડિત છે
B
બધા આંતરડામાં જોવા મળે છે
C
બધામાં દેહકોષ્ઠ હોય છે
D
બધા પૃથુકૃમિ (flatworms) છે

Solution

(D) $Planaria$ (ડ્યુજેસિયા),લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) અને $Taenia$ $solium$ (પટ્ટીકૃમિ) એ બધા પૃથુકૃમિ સમુદાયના સભ્યો છે.
આ સજીવોનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે,તેથી તેમને સામાન્ય રીતે પૃથુકૃમિ (flatworms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ અદેહકોષ્ઠી (દેહકોષ્ઠનો અભાવ),ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા પ્રાણીઓ છે.
12
MediumMCQ
ટર્બેલારિયન (Turbellarian) અધિસ્તર ટ્રેમેટોડ (trematode) કરતા કઈ બાબતે અલગ પડે છે?
A
રેબડાઇટ્સની હાજરી
B
ટ્રેમેટોડ્સમાં સિન્સિટિયમની હાજરી
C
પક્ષ્મો (cilia) ની હાજરી
D
$(a)$ અને $(c)$ બંને

Solution

(D) $Turbellaria$ (પ્લેટીહેલ્મિન્થેસનો એક વર્ગ) નું અધિસ્તર સામાન્ય રીતે પક્ષ્મધારી હોય છે અને તેમાં $rhabdites$ નામની સળિયા આકારની વિશિષ્ટ રચનાઓ હોય છે,જેનો ઉપયોગ રક્ષણ અથવા શ્લેષ્મ ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે.
તેની સામે,$Trematoda$ (પર્ણકૃમિ) નું અધિસ્તર પક્ષ્મવિહીન $syncytial$ $tegument$ ધરાવે છે,જે તેમના પરોપજીવી જીવનશૈલી માટેનું અનુકૂલન છે.
તેથી,$Turbellarian$ અધિસ્તર $Trematode$ અધિસ્તરથી $rhabdites$ અને $cilia$ બંનેની હાજરી દ્વારા અલગ પડે છે.
13
MediumMCQ
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ (Platyhelminthes) ને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ગોળ કૃમિ
B
ચપટા કૃમિ
C
અંધ કૃમિ
D
ટ્યુબિકોલસ કૃમિ

Solution

(B) $Platyhelminthes$ નામ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યું છે: $platys$ એટલે કે પહોળા અથવા ચપટા,અને $helmins$ અથવા $helminthos$ એટલે કે કૃમિ.
તેથી,આ સમુદાયના સભ્યોને સામાન્ય રીતે ચપટા કૃમિ (flatworms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે.
$Platyhelminthes$ નામ સૌપ્રથમ $1859$ માં $Gegenbauer$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.
14
MediumMCQ
જ્યોત કોષો (Flame cells) એ કોના ઉત્સર્જન અંગો છે?
A
પ્લેનેરિયા
B
હાઈડ્રા
C
હાઈડ્રીલા
D
વંદો

Solution

(A) જ્યોત કોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના સજીવોમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો છે,જેમ કે $Planaria$.
આ કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જન માટે કાર્ય કરે છે.
તેઓ કોષકેન્દ્ર ધરાવતા કોષકાય અને પક્ષ્મો (કશા) ના સમૂહના બનેલા હોય છે,જે ઉત્સર્જન તંત્રમાં પ્રવાહીને આગળ ધપાવવા માટે હલનચલન કરે છે. માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જોતા તે ટમટમતી જ્યોત જેવા દેખાતા હોવાથી તેને જ્યોત કોષો કહેવામાં આવે છે.
15
EasyMCQ
લોરરની નલિકા (Laurer's canal) શેમાં જોવા મળે છે?
A
અમીબા
B
પેરામીશિયમ
C
ફેસિયોલા
D
હાઈડ્રા

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. $Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) માં,લોરરની નલિકા એ એક કામચલાઉ નલિકા છે જે પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન અંડવાહિનીમાંથી ઉદભવે છે. તે ફલન નલિકા તરીકે કાર્ય કરે છે,જે પર-ફલન દરમિયાન શુક્રકોષોના વહન માટે માર્ગ પૂરો પાડે છે.
16
EasyMCQ
ટર્બેલારિયન (Turbellarians) એ મુક્તજીવી છે:
A
નેમેટોડ્સ (Nematodes)
B
અળસિયા (Annelids)
C
ટ્રેમેટોડ્સ (Trematodes)
D
ચપટા કૃમિ (Flatworms)

Solution

(D) ટર્બેલારિયન એ સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ના $Turbellaria$ વર્ગના સભ્યો છે.
આ વર્ગના મોટાભાગના સભ્યો મુક્તજીવી હોય છે,જ્યારે $Platyhelminthes$ ના અન્ય વર્ગો જેવા કે $Trematoda$ (પર્ણકૃમિ) અને $Cestoda$ (પટ્ટીકૃમિ) મુખ્યત્વે પરોપજીવી હોય છે.
તેથી,$Turbellaria$ એ મુક્તજીવી ચપટા કૃમિઓનું એક જૂથ છે.
17
MediumMCQ
પટ્ટીકૃમિ (Tapeworms) તેમનો ખોરાક ક્યાંથી મેળવે છે?
A
મુખ
B
ચૂષકો (Suckers)
C
બાહ્ય સપાટી
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(C) પટ્ટીકૃમિ એ $Platyhelminthes$ સમુદાયના સજીવો છે અને તે અંતઃપરપજીવી છે.
તેમની પાસે પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે કારણ કે તેઓ યજમાનના આંતરડામાં રહે છે જ્યાં ખોરાક પહેલેથી જ પાચિત હોય છે.
તેઓ યજમાનના આંતરડામાંથી પાચિત પોષકતત્વોને તેમની સમગ્ર શરીરની સપાટી દ્વારા પ્રસરણની પ્રક્રિયા દ્વારા સીધા જ શોષી લે છે.
18
EasyMCQ
$Taenia$ માં પ્રચલન અંગોને શું કહેવામાં આવે છે?
A
વજ્રકેશ (Setae)
B
પાર્શ્વપાદ (Parapodia)
C
કશા (Flagella)
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) એ અંતઃપરજીવી છે જે તેના યજમાનના આંતરડામાં રહે છે.
તેના પરજીવી જીવનશૈલીને કારણે,તેને ખોરાકની શોધમાં કે શિકારીઓથી બચવા માટે સક્રિય હલનચલનની જરૂર પડતી નથી.
તેથી,$Taenia$ માં વિશિષ્ટ પ્રચલન અંગો સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
19
EasyMCQ
વર્ગ $Trematoda$ નીચેનામાંથી કયા સમુદાય (Phylum) માં આવે છે?
A
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (Platyhelminthes)
B
આર્થ્રોપોડા (Arthropoda)
C
મોલસ્કા (Mollusca)
D
એનેલિડા (Annelida)

Solution

(A) સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) ને તેમના શરીરની રચના અને નિવાસસ્થાનના આધારે ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Turbellaria$ (દા.ત.,$Planaria$)
$2$. $Trematoda$ (દા.ત.,$Fasciola$ અથવા યકૃત કૃમિ)
$3$. $Cestoda$ (દા.ત.,$Taenia$ અથવા પટ્ટી કૃમિ)
તેથી,વર્ગ $Trematoda$ એ સમુદાય $Platyhelminthes$ માં આવે છે.
20
MediumMCQ
ચપટા કૃમિના ઉત્સર્જન અંગો કયા છે?
A
જ્યોત કોષો (Flame cells)
B
નેફ્રીડિયા
C
માલ્પિઘિયન નલિકાઓ
D
રેનેટ ગ્રંથિઓ

Solution

(A) ચપટા કૃમિ,જે $Platyhelminthes$ સમુદાયમાં આવે છે,તેમાં વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો હોય છે જેને $Flame \ cells$ (જ્યોત કોષો) અથવા $protonephridia$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
$Nephridia$ એ નૂપુરક (annelids) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,$Malpighian \ tubules$ એ કીટકોના ઉત્સર્જન અંગો છે,અને $Rennate \ glands$ કેટલાક સૂત્રકૃમિઓમાં જોવા મળે છે.
21
EasyMCQ
$Trematoda$ વર્ગના સભ્યોને સામાન્ય રીતે શું કહેવામાં આવે છે?
A
બ્લડ ફ્લુક્સ
B
ચપટા કૃમિ (Flatworms)
C
ફ્લુક્સ (Flukes)
D
પટ્ટીકૃમિ (Tapeworms)

Solution

(C) $Platyhelminthes$ સમુદાયને ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Turbellaria$,$Trematoda$ અને $Cestoda$.
$1$. $Turbellaria$ વર્ગમાં મુક્તજીવી ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે (દા.ત.,$Planaria$).
$2$. $Trematoda$ વર્ગમાં પરોપજીવી ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમને સામાન્ય રીતે ફ્લુક્સ (flukes) કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,$Fasciola$ અથવા યકૃત કૃમિ).
$3$. $Cestoda$ વર્ગમાં પટ્ટીકૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે (દા.ત.,$Taenia$).
તેથી,$Trematoda$ વર્ગના સભ્યોને સામાન્ય રીતે ફ્લુક્સ કહેવામાં આવે છે.
22
EasyMCQ
જ્યોત કોષો (Flame cells) કયા સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે?
A
નેમેટોડા
B
કોએલેન્ટેરાટા
C
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ
D
કેટલાક આર્થ્રોપોડા

Solution

(C) જ્યોત કોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોને ગાળીને અને સજીવના શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જાળવીને આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.
તે આ સમુદાયના સભ્યોને ઓળખવા માટેનું એક નિદાન લક્ષણ છે.
23
EasyMCQ
ટેપવોર્મ (પટ્ટીકૃમિ) ને કયા વર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે?
A
સેસ્ટોડા (Cestoda)
B
ટ્રેમેટોડા (Trematoda)
C
સ્પોરોઝોઆ (Sporozoa)
D
સક્ટોરિયા (Suctoria)

Solution

(A) ટેપવોર્મ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયના સભ્યો છે.
આ સમુદાયમાં,તેમને $Cestoda$ વર્ગ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Cestoda$ વર્ગના સભ્યોની લાક્ષણિકતાઓ રિબન જેવું શરીર,પાચનનળીનો અભાવ અને જોડાણ માટે $scolex$ (ચૂષક) ની હાજરી છે.
24
MediumMCQ
'ટ્યુબ-વિધીન-અ-ટ્યુબ' (નળીની અંદર નળી) શારીરિક આયોજન શેમાં જોવા મળતું નથી?
A
ટીનિયા (Taenia)
B
ફેરેટિમા (Pheretima)
C
જળો (Leech)
D
એસ્કેરિસ (Ascaris)

Solution

(A) 'ટ્યુબ-વિધીન-અ-ટ્યુબ' શારીરિક આયોજન એટલે કે સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર જેમાં મુખ અને મળદ્વાર એમ બે અલગ છિદ્રો હોય છે.
આ પ્રકારનું શારીરિક આયોજન એસ્કેલ્મિન્થિસથી લઈને કોર્ડેટા સમુદાયના સજીવોમાં જોવા મળે છે.
$Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયમાં આવે છે,જે 'બ્લાઇન્ડ-સેક' (અંધ-કોથળી) પ્રકારનું શારીરિક આયોજન ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે,અથવા તેમાં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે (જેમ કે પટ્ટીકૃમિમાં જે સીધા પોષકતત્વોનું શોષણ કરે છે).
$Pheretima$ (અળસિયું),$Leech$ (જળો),અને $Ascaris$ (ગોળકૃમિ) સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ ધરાવે છે,તેથી તેઓ 'ટ્યુબ-વિધીન-અ-ટ્યુબ' શારીરિક આયોજન દર્શાવે છે.
25
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોની પાસે પાચનનળી (alimentary canal) હોતી નથી?
A
અળસિયું
B
દેડકો
C
ટેનિયા (પટ્ટીકૃમિ)
D
એસ્કેરિસ

Solution

(C) $Taenia$ $solium$ એ $Cestoda$ વર્ગમાં આવે છે. $Cestoda$ વર્ગના તમામ પ્રાણીઓ અંતઃપરજીવી હોય છે. તેઓ તેમના શરીરની સપાટી દ્વારા યજમાનમાંથી પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે (ઓસ્મોટ્રોફી). તેથી,તેમની પાસે પાચનનળીનો અભાવ હોય છે.
26
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું જૂથ એક જ શ્રેણીમાં આવે છે?
A
Polychaeta,Hirudinea,Oligochaeta અને Onychophora
B
Holothuroidea,Ophiuroidea,Asteroidea,Echinoidea અને Hirudinea
C
Turbellaria,Trematoda અને Cestoda
D
Cephalopoda,Gastropoda,Thysanura અને Lamellibranchiata

Solution

(C) વિકલ્પ $C$ માં આપેલા જૂથો (Turbellaria,Trematoda અને Cestoda) બધા $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના વર્ગો છે.
- $Turbellaria$ માં મુક્તજીવી ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે જેમ કે $Planaria$.
- $Trematoda$ માં પરોપજીવી ફ્લુક્સનો સમાવેશ થાય છે.
- $Cestoda$ માં પટ્ટીકૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ તમામ $Platyhelminthes$ સમુદાયના વર્ગો છે,તેથી તેઓ એક જ વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં આવે છે.
27
MediumMCQ
કૂટદેહકોષ્ઠ (Pseudocoelom) શેમાં જોવા મળતું નથી?
A
એસ્કેરિસ (Ascaris)
B
એન્સાયલોસ્ટોમા (Ancylostoma)
C
ફેસિયોલા (Fasciola)
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) કૂટદેહકોષ્ઠ એ સમુદાય $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$Ascaris$ અને $Ancylostoma$ એ સમુદાય $Aschelminthes$ માં આવે છે,તેથી તેમાં કૂટદેહકોષ્ઠ જોવા મળે છે.
$Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) એ સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) માં આવે છે,જે દેહકોષ્ઠવિહીન (acoelomate) હોય છે.
તેથી,$Fasciola$ માં કૂટદેહકોષ્ઠ જોવા મળતું નથી.
28
MediumMCQ
સૌથી કાર્યક્ષમ પ્રજનન તંત્ર કયા સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે?
A
કોએલેન્ટેરાટા (Coelenterata)
B
નેમેટોડા (Nematoda)
C
એનેલિડા (Annelida)
D
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ (Platyhelminthes)

Solution

(D) સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) ના પ્રાણીઓ નિમ્ન કક્ષાના અપૃષ્ઠવંશીઓમાં સૌથી કાર્યક્ષમ પ્રજનન તંત્ર ધરાવે છે.
તેઓ મોટે ભાગે ઉભયલિંગી (hermaphrodites) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં હાજર હોય છે.
તેઓ જટિલ પ્રજનન અંગો ધરાવે છે,જેમાં સમાગમ માટેના વિશિષ્ટ અંગો,પિત્ત ગ્રંથીઓ (vitellaria) અને ઉચ્ચ પ્રજનન ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે,જે પ્રજાતિના અસ્તિત્વને સુનિશ્ચિત કરે છે,ખાસ કરીને $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) જેવા પરોપજીવી સ્વરૂપોમાં.
29
MediumMCQ
ત્રિગર્ભસ્તરીય (Triploblastic) અદેહકોષ્ઠી (Acoelomate) પ્રાણીઓ કયા છે?
A
નેમેટોડ્સ (Nematodes)
B
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (Platyhelminthes)
C
કેટલાક સંધિપાદ (Arthropods)
D
$(a)$ અને $(b)$ બંને

Solution

(B) ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓમાં ત્રણ ગર્ભસ્તરો હોય છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
અદેહકોષ્ઠી (Acoelomate) પ્રાણીઓ એવા છે કે જેમાં શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે દેહકોષ્ઠ (Coelom) નો અભાવ હોય છે.
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) ત્રિગર્ભસ્તરીય છે કારણ કે તેઓ ત્રણ ગર્ભસ્તરોમાંથી વિકસે છે,પરંતુ તેઓ અદેહકોષ્ઠી છે કારણ કે તેમની પાસે સાચો દેહકોષ્ઠ હોતો નથી.
નેમેટોડ્સ (Aschelminthes) કૂટદેહકોષ્ઠી (Pseudocoelomate) છે,એટલે કે તેમની પાસે આભાસી દેહકોષ્ઠ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ છે.
30
MediumMCQ
મોટે ભાગે ઉભયલિંગી પ્રાણીઓ શેમાં જોવા મળે છે?
A
કોએલેન્ટેરાટા
B
નેમેટોડા
C
એનેલિડા
D
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયમાં,મોટાભાગના પ્રાણીઓ ઉભયલિંગી (hermaphrodite) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ એક જ દેહમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
જોકે,તેમની શરીરરચના અને દેહધાર્મિક ક્રિયાઓ ઘણીવાર આનુવંશિક વિવિધતા વધારવા માટે પર-ફલન (cross-fertilization) ને પ્રોત્સાહન આપે છે.
31
EasyMCQ
પોતાનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે, પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm) ને કોની જરૂર પડે છે / પટ્ટીકૃમિનો મધ્યવર્તી યજમાન કયો છે?
A
ગોકળગાય
B
ડુક્કર
C
કૂતરો
D
માત્ર મનુષ્ય

Solution

(B) $Taenia$ $solium$ (પટ્ટીકૃમિ) નું જીવનચક્ર દ્વિ-યજમાની (digenetic) હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેને તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે યજમાનોની જરૂર પડે છે.
$\text{મનુષ્ય}$ પ્રાથમિક યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે, જ્યાં પુખ્ત પટ્ટીકૃમિ આંતરડામાં રહે છે.
$\text{ડુક્કર}$ ગૌણ અથવા મધ્યવર્તી યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે, જ્યાં ડિંભ અવસ્થાઓ (cysticerci) સ્નાયુઓમાં વિકાસ પામે છે.
32
MediumMCQ
લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) ના જીવનચક્રમાં વિવિધ ડિંભીય અવસ્થાઓનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
મિરાસીડિયમ,સ્પોરોસિસ્ટ,સર્કેરિયા,રેડિયા,મેટા-સર્કેરિયા
B
મિરાસીડિયમ,સ્પોરોસિસ્ટ,રેડિયા,સર્કેરિયા,મેટા-સર્કેરિયા
C
સ્પોરોસિસ્ટ,રેડિયા,મિરાસીડિયમ,સર્કેરિયા,મેટા-સર્કેરિયા
D
સર્કેરિયા,સ્પોરોસિસ્ટ,રેડિયા,મિરાસીડિયમ,મેટા-સર્કેરિયા

Solution

(B) લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) ના જીવનચક્રમાં વિવિધ ડિંભીય અવસ્થાઓ એક ચોક્કસ ક્રમમાં જોવા મળે છે.
$1$. જીવનચક્રની શરૂઆત ઈંડામાંથી થાય છે,જેમાંથી પક્ષ્મલ ડિંભ બહાર આવે છે જેને $Miracidium$ કહેવાય છે.
$2$. $Miracidium$ મધ્યસ્થ યજમાન (ગોકળગાય) માં પ્રવેશીને $Sporocyst$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$3$. ત્યારબાદ $Sporocyst$ માંથી $Redia$ અવસ્થા વિકસે છે.
$4$. $Redia$ માંથી $Cercaria$ ડિંભ ઉત્પન્ન થાય છે,જે ગોકળગાયમાંથી બહાર નીકળે છે.
$5$. અંતે,$Cercaria$ જલીય વનસ્પતિઓ પર કોથળી જેવું આવરણ બનાવીને $Metacercaria$ માં ફેરવાય છે,જે મુખ્ય યજમાન (ઘેટાં/મનુષ્ય) માટે ચેપી અવસ્થા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ: $Miracidium \rightarrow Sporocyst \rightarrow Redia \rightarrow Cercaria \rightarrow Metacercaria$ છે.
33
MediumMCQ
પટ્ટીકૃમિ (Tapeworm) માં પાચનતંત્ર હોતું નથી કારણ કે તે:
A
ઘન ખોરાકની જરૂર હોતી નથી
B
સામાન્ય શરીરની સપાટી દ્વારા ખોરાક મેળવે છે
C
ખોરાકની જરૂર હોતી નથી
D
આંતરડામાં રહે છે

Solution

(B) $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) માં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે કારણ કે તે યજમાનના નાના આંતરડામાં રહેતું અંતઃપરજીવી છે. તે યજમાનના આંતરડામાંથી પાચિત પોષકતત્વો જેવા કે ગ્લુકોઝ,એમિનો એસિડ અને ગ્લિસરોલને તેની શરીરની સપાટી દ્વારા સીધા જ શોષી લે છે,જે સૂક્ષ્મ રસાંકુરો (microvilli) જેવી રચનાઓ ધરાવે છે.
34
EasyMCQ
લીવર ફ્લુક $(Fasciola hepatica)$ નો મધ્યવર્તી યજમાન કોણ છે?
A
ડુક્કર
B
મનુષ્ય
C
ગોકળગાય
D
મચ્છર

Solution

(C) લીવર ફ્લુક $(Fasciola hepatica)$ નું જીવનચક્ર દ્વિ-યજમાની (digenetic) હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેને તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે યજમાનોની જરૂર પડે છે.
પ્રાથમિક યજમાન ઘેટાં અથવા ઢોર છે (જ્યાં પુખ્ત ફ્લુક પિત્ત નળીઓમાં રહે છે).
મધ્યવર્તી યજમાન ગોકળગાય છે (ખાસ કરીને $Limnaea$ અથવા $Planorbis$ પ્રજાતિની), જ્યાં મિરાસિડિયમ, સ્પોરોસિસ્ટ, રેડિયા અને સર્કેરિયા જેવા ડિંભીય તબક્કાઓનો વિકાસ થાય છે.
તેથી, સાચો જવાબ $C$ (ગોકળગાય) છે.
35
EasyMCQ
પરિપક્વ પ્રોગ્લોટિડ્સમાં જોવા મળતો $Taenia$ નો ભ્રૂણ કયો છે?
A
ટેટ્રાકેન્થ
B
હેક્ઝાકેન્થ
C
મિરાસીડિયમ
D
બ્લેડરવોર્મ

Solution

(B) પરિપક્વ (ગ્રેવિડ) પ્રોગ્લોટિડ્સમાં જોવા મળતા $Taenia$ ના ભ્રૂણને $Hexacanth$ ભ્રૂણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ભ્રૂણને $Onchosphere$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તે છ હૂક ધરાવે છે,તેથી તેને $Hexacanth$ ($Hexa$ = છ,$canth$ = હૂક) કહેવામાં આવે છે.
આ ભ્રૂણ એક રક્ષણાત્મક કવચથી ઘેરાયેલા હોય છે અને યજમાનના મળ દ્વારા પર્યાવરણમાં મુક્ત થાય છે.
36
EasyMCQ
$Schistosoma$ એ કયાં જોવા મળતું પરોપજીવી છે?
A
રુધિર
B
યકૃત
C
ફેફસાં
D
આંતરડું

Solution

(A) $Schistosoma$ એ એક ટ્રેમેટોડ પરોપજીવી છે જે મનુષ્યના યકૃત નિવાહિકા તંત્ર (hepatic portal system) અને મેસેન્ટરિક રુધિરવાહિનીઓમાં વસવાટ કરે છે। રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં તેના નિવાસસ્થાનને કારણે, તેને સામાન્ય રીતે "બ્લડ ફ્લુક" (blood fluke) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
37
EasyMCQ
$Onchosphere$ ડિંભ શેમાં જોવા મળે છે?
A
$Ascaris$
B
$Fasciola$
C
$Taenia$
D
$Planaria$

Solution

(C) $Taenia$ $solium$ (પટ્ટીકૃમિ) ના ફલિત ઈંડા એક ભ્રૂણમાં વિકસે છે જે કવચ દ્વારા સુરક્ષિત હોય છે.
આ કવચયુક્ત ભ્રૂણને $Onchosphere$ (અથવા $Hexacanth$ ડિંભ) કહેવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
38
MediumMCQ
$Taenia$ નું ગૌણ યજમાનમાં સ્થળાંતર કયા સ્વરૂપે થાય છે?
A
ઓન્કોસ્ફિયર
B
સિસ્ટીસર્કસ
C
મોરુલા
D
ઈંડું

Solution

(A) $Taenia$ $solium$ ના જીવનચક્રમાં બે યજમાન હોય છે. પ્રાથમિક યજમાન મનુષ્ય છે અને ગૌણ અથવા મધ્યવર્તી યજમાન ભૂંડ છે. $Taenia$ નું ગૌણ યજમાનમાં સ્થળાંતર ત્યારે થાય છે જ્યારે ભૂંડ $Taenia$ ના ઈંડાથી દૂષિત ખોરાક અથવા પાણીનું સેવન કરે છે. ભૂંડના આંતરડામાં,ઈંડાના કવચમાંથી ગર્ભ (ઓન્કોસ્ફિયર) મુક્ત થાય છે. આ ઓન્કોસ્ફિયર ત્યારબાદ આંતરડાની દીવાલને ભેદીને સ્નાયુઓ સુધી પહોંચે છે,જ્યાં તે સિસ્ટીસર્કસ લાર્વામાં વિકસિત થાય છે.
39
MediumMCQ
$Taenia \ solium$ (ટેનિયા સોલિયમ) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે મુખના ચૂષકો દ્વારા યજમાનમાંથી ખોરાક ચૂસે છે.
B
તેમાં શીર્ષ,ગ્રીવા અને ઉરસ હોય છે. ઉદરનો અભાવ હોય છે.
C
ઓન્કોસ્ફિયર્સ અત્યંત પ્રતિરોધક હોય છે અને ઉકળતા તાપમાનને સહન કરી શકે છે.
D
આ પ્રાણીમાં મુખ,પાચનમાર્ગ અને મળદ્વાર હોતા નથી.

Solution

(D) $Taenia \ solium$ (પોર્ક ટેપવોર્મ) એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તે એક અંતઃપરજીવી છે જે યજમાનના આંતરડામાં રહે છે.
તે એવા વાતાવરણમાં રહે છે જ્યાં ખોરાક યજમાન દ્વારા પહેલેથી જ પાચન થયેલ હોય છે,તેથી તે તેના શરીરની સપાટી (tegument) દ્વારા પ્રસરણની મદદથી પોષક તત્વોનું સીધું શોષણ કરે છે.
પરિણામે,તેમાં મુખ,પાચનમાર્ગ અને મળદ્વારનો અભાવ હોય છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે તે ચૂષકોનો ઉપયોગ જોડાણ માટે કરે છે,ખોરાક ચૂસવા માટે નહીં.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે તેનું શરીર સ્કોલેક્સ (શીર્ષ),ગ્રીવા અને સ્ટ્રોબિલા (ખંડો) માં વિભાજિત હોય છે,ઉરસ કે ઉદરમાં નહીં.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે ઓન્કોસ્ફિયર્સ ઉકળતા તાપમાન સામે પ્રતિરોધક હોતા નથી.
40
MediumMCQ
પુનર્જનન (Regeneration) શક્તિનો શ્રેષ્ઠ અભ્યાસ શેમાં કરી શકાય છે?
A
પ્લેનેરિયા/ડ્યુજેસિયા
B
એમ્ફિઓક્સસ
C
અળસિયું
D
વાદળી (Sponge)

Solution

(A) $Planaria/Dugesia$ એ મીઠા પાણીના તળાવોમાં જોવા મળતું મુક્તજીવી,પાંદડા જેવું ચપટું કૃમિ છે.
તેમાં પુનર્જનન (Regeneration) ની ઉચ્ચ ક્ષમતા હોય છે,તેથી તેનો ઉપયોગ પુનર્જનનના પ્રયોગોમાં કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
41
EasyMCQ
$Schistosoma$ (શિસ્ટોસોમા) નો ડિંભ (larva) કયો છે?
A
સર્કેરિયા (Cercaria)
B
પ્લેન્યુલા (Planula)
C
સિસ્ટિસેર્કસ (Cysticercus)
D
મ્યુલરનો ડિંભ (Muller's larva)

Solution

(A) $Schistosoma$ ના જીવનચક્રમાં વિવિધ ડિંભ અવસ્થાઓ જોવા મળે છે,જેમાં મિરાસિડિયમ,સ્પોરોસિસ્ટ અને સર્કેરિયાનો સમાવેશ થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cercaria$ એ $Schistosoma$ ની ચેપી ડિંભ અવસ્થા છે જે મનુષ્યની ત્વચામાં પ્રવેશ કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
42
MediumMCQ
$Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) વિશે શું સાચું છે?
A
નર પ્રજનન અંગો પશ્ચ પ્રોગ્લોટિડ્સમાં જોવા મળે છે.
B
નર પ્રજનન અંગો અગ્ર પ્રોગ્લોટિડ્સમાં જોવા મળે છે.
C
માદા પ્રજનન અંગો અગ્ર પ્રોગ્લોટિડ્સમાં જોવા મળે છે.
D
પરિપક્વ પ્રોગ્લોટિડ્સમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો હોય છે.

Solution

(D) $Taenia$ એ ઉભયલિંગી (monoecious) સજીવ છે. $Taenia$ ના સ્ટ્રોબિલામાં,પ્રોગ્લોટિડ્સ વિકાસના ક્રમમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. પરિપક્વ પ્રોગ્લોટિડ્સ,જે શરીરના મધ્ય ભાગમાં જોવા મળે છે,તેમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત હોય છે.
43
MediumMCQ
$Taenia$ $saginata$ વિશે શું સાચું છે?
A
જીવનચક્રમાં મધ્યવર્તી યજમાન તરીકે ડુક્કર હોય છે
B
સ્કોલેક્સ પર બે મોટા ચૂષકો (suckers) હોય છે
C
રોસ્ટેલર હૂક્સ ગેરહાજર હોય છે
D
રોસ્ટેલમમાં હૂક્સનું બેવડું વર્તુળ હોય છે

Solution

(C) $Taenia$ $saginata$ (બીફ ટેપવોર્મ) તેના સ્કોલેક્સ પર રોસ્ટેલર હૂક્સની ગેરહાજરી દ્વારા ઓળખાય છે. આનાથી વિપરીત, $Taenia$ $solium$ (પોર્ક ટેપવોર્મ) માં હૂક્સના બેવડા વર્તુળ સાથેનું રોસ્ટેલમ હોય છે. વધુમાં, $Taenia$ $saginata$ તેના મધ્યવર્તી યજમાન તરીકે ગાય-ભેંસ (ઢોર) નો ઉપયોગ કરે છે, ડુક્કરનો નહીં.
44
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી સાચી છે?
A
ચપટા કૃમિ - પ્લેનેરિયા
B
ડોગફિશ - સી અર્ચિન
C
માછલી - ગોકળગાય
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(A) સાચી જોડી $\text{ચપટા કૃમિ } - \text{પ્લેનેરિયા}$ છે।
$\text{પ્લેનેરિયા}$ એ સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) ના વર્ગ $Turbellaria$ નો જાણીતો સભ્ય છે।
$\text{ડોગફિશ}$ એ કાસ્થિમત્સ્ય છે, જ્યારે $\text{સી અર્ચિન}$ એ શૂળત્વચી (Echinoderm) પ્રાણી છે।
$\text{ગોકળગાય}$ એ મૃદુકાય (Mollusk) છે, માછલી નથી।
તેથી, વિકલ્પ $A$ એ સાચી જોડી છે।
45
MediumMCQ
કયા પ્રાણીમાં મળદ્વાર (anus) ગેરહાજર હોય છે?
A
Fasciola
B
Pheretima
C
Periplaneta
D
Unio

Solution

(A) $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ) માં મળદ્વાર ગેરહાજર હોય છે,જે $Platyhelminthes$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Platyhelminthes$ માં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની સામે,$Pheretima$ (અળસિયું),$Periplaneta$ (વંદો) અને $Unio$ (મૃદુકાય) માં સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે જેમાં મુખ અને મળદ્વાર બંને હાજર હોય છે.
46
MediumMCQ
સાચી રીતે જોડાયેલી જોડી પસંદ કરો.
A
જલવાહક તંત્ર - વાદળી (Sponge)
B
બ્લબર (ચરબીનું પડ) - કાંગારૂ
C
માર્સુપિયમ (કોથળી) - પ્લેટિપસ
D
જ્યોત કોષ (Flame cell) - પૃથુકૃમિ (Flatworm)

Solution

(D) સાચી જોડી $D$ છે.
$1$. જલવાહક તંત્ર એ $Echinodermata$ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,$Porifera$ (વાદળી) નું નહીં.
$2$. બ્લબર એ વ્હેલ જેવા દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું ચરબીનું જાડું પડ છે,કાંગારૂમાં નહીં.
$3$. $Marsupium$ (કોથળી) એ $Marsupials$ (દા.ત. કાંગારૂ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,પ્લેટિપસનું નહીં.
$4$. જ્યોત કોષો એ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) માં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્ગ રચનાઓ છે જે આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
47
EasyMCQ
ડુક્કરના સ્નાયુઓમાં સિસ્ટિસેર્સી (Cysticerci) કેટલા સમય સુધી જીવંત રહી શકે છે?
A
એક વર્ષ
B
છ મહિના
C
છ વર્ષ
D
એક મહિનો

Solution

(B) $Hexacanth$ ડિંભ શરીરમાં સ્થળાંતર કરે છે અને અંતે ગૌણ યજમાન (ડુક્કર) ના સ્નાયુઓમાં સ્થાયી થાય છે.
અહીં તે કોથળી જેવી રચના એટલે કે $Cysticercus$ બનાવે છે.
આ $Cysticerci$ ડુક્કરના સ્નાયુઓમાં $\text{છ}$ મહિના સુધી જીવંત રહી શકે છે.
48
EasyMCQ
$Taenia \ solium$ (ટીનિયા સોલિયમ) નીચેનામાંથી કયા લક્ષણો ધરાવે છે?
A
પાચનમાર્ગનો અભાવ
B
જોડાણ માટે હૂક (hooks) ની હાજરી
C
બાહ્ય રીતે વિભાજિત શરીર
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) $Taenia \ solium$ (પોર્ક ટેપવોર્મ) એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$1$. તેમાં પાચનમાર્ગનો અભાવ હોય છે કારણ કે તે યજમાનના આંતરડામાંથી પોષક તત્વોનું શોષણ સીધું તેની શરીરની સપાટી દ્વારા કરે છે.
$2$. તે યજમાનની આંતરડાની દીવાલ સાથે મજબૂત રીતે ચોંટવા માટે હૂક અને ચૂષકો (suckers) ધરાવતો સ્કોલેક્સ (scolex) ધરાવે છે.
$3$. તેનું શરીર બાહ્ય રીતે ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે જેને પ્રોગ્લોટિડ્સ (proglottids) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
49
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં પેઢી એકાંતરણ અને યજમાન એકાંતરણ બંને જોવા મળે છે?
A
વુકેરેરિયા
B
ફેસિઓલા
C
ટીનિયા
D
એસ્કેરિસ

Solution

(B) $Fasciola$ $hepatica$ (લીવર ફ્લુક) માં પેઢી એકાંતરણ (ડિંભ અવસ્થાઓ સાથે સંકળાયેલ ઘટના) અને યજમાન એકાંતરણ (પ્રાથમિક યજમાન: ઘેટાં/મનુષ્ય,દ્વિતીયક યજમાન: ગોકળગાય) બંને જોવા મળે છે.
$Wuchereria$ અને $Ascaris$ એક-યજમાની (monogenetic) છે.
$Taenia$ માં બે યજમાન હોય છે પરંતુ તેમાં $Fasciola$ જેવું જટિલ ડિંભી ગુણન ચક્ર જોવા મળતું નથી.

Animal Kingdom — Phylum-Platyhelminthes · Frequently Asked Questions

1Are these Animal Kingdom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Animal Kingdom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.