Gujarati

Mix Examples - Real Numbers Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Real Numbers · Mix Examples - Real Numbers

220+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 220 questions in Gujarati

51
Difficult
જ્યારે $10^{k}+1$ ને $11$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ અને ભાગફળ શોધો,જ્યાં $k=1, 2, 3, 4, 5$ છે.

Solution

$(1)$ $k=1$ માટે,$10^{1}+1=11$. યુક્લિડની ભાગવિધિના પ્રમેય મુજબ,$11 = 11 \times 1 + 0$. તેથી,ભાગફળ $1$ છે અને શેષ $0$ છે.
$(2)$ $k=2$ માટે,$10^{2}+1=101$. યુક્લિડની ભાગવિધિના પ્રમેય મુજબ,$101 = 11 \times 9 + 2$. તેથી,ભાગફળ $9$ છે અને શેષ $2$ છે.
$(3)$ $k=3$ માટે,$10^{3}+1=1001$. યુક્લિડની ભાગવિધિના પ્રમેય મુજબ,$1001 = 11 \times 91 + 0$. તેથી,ભાગફળ $91$ છે અને શેષ $0$ છે.
$(4)$ $k=4$ માટે,$10^{4}+1=10001$. યુક્લિડની ભાગવિધિના પ્રમેય મુજબ,$10001 = 11 \times 909 + 2$. તેથી,ભાગફળ $909$ છે અને શેષ $2$ છે.
$(5)$ $k=5$ માટે,$10^{5}+1=100001$. યુક્લિડની ભાગવિધિના પ્રમેય મુજબ,$100001 = 11 \times 9091 + 0$. તેથી,ભાગફળ $9091$ છે અને શેષ $0$ છે.
52
Medium
સાબિત કરો કે $n, n+2, n+4$ માંથી માત્ર એક જ સંખ્યા $3$ વડે વિભાજ્ય છે,જ્યાં $n$ એ કોઈ પણ ધન પૂર્ણાંક છે.

Solution

કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $n$ ને કોઈ પૂર્ણાંક $q \ge 0$ માટે $3q, 3q+1,$ અથવા $3q+2$ સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય છે.
કિસ્સો $1$: જો $n = 3q$ હોય,તો $n$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે. આ કિસ્સામાં,$n+2 = 3q+2$ (શેષ $2$) અને $n+4 = 3q+4 = 3(q+1)+1$ (શેષ $1$). આમ,માત્ર $n$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
કિસ્સો $2$: જો $n = 3q+1$ હોય,તો $n+2 = (3q+1)+2 = 3q+3 = 3(q+1)$,જે $3$ વડે વિભાજ્ય છે. આ કિસ્સામાં,$n = 3q+1$ (શેષ $1$) અને $n+4 = 3q+5 = 3(q+1)+2$ (શેષ $2$). આમ,માત્ર $n+2$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
કિસ્સો $3$: જો $n = 3q+2$ હોય,તો $n+4 = (3q+2)+4 = 3q+6 = 3(q+2)$,જે $3$ વડે વિભાજ્ય છે. આ કિસ્સામાં,$n = 3q+2$ (શેષ $2$) અને $n+2 = 3q+4 = 3(q+1)+1$ (શેષ $1$). આમ,માત્ર $n+4$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
નિષ્કર્ષ: તમામ શક્ય કિસ્સાઓમાં,$n, n+2, n+4$ માંથી બરાબર એક જ સંખ્યા $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
53
Easy
સાબિત કરો કે કોઈપણ બે ક્રમિક ધન પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર $2$ વડે વિભાજ્ય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે બે ક્રમિક ધન પૂર્ણાંકો $n$ અને $n+1$ છે,જ્યાં $n$ એક ધન પૂર્ણાંક છે.
તેમનો ગુણાકાર $P = n(n+1) = n^2 + n$ છે.
આપણે $n$ માટે બે કિસ્સાઓ વિચારી શકીએ:
કિસ્સો $1$: જો $n$ બેકી સંખ્યા હોય,તો $n = 2k$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે. તેથી,$P = 2k(2k+1) = 2(2k^2 + k)$,જે સ્પષ્ટપણે $2$ વડે વિભાજ્ય છે.
કિસ્સો $2$: જો $n$ એકી સંખ્યા હોય,તો $n = 2k+1$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે. તેથી,$P = (2k+1)(2k+1+1) = (2k+1)(2k+2) = 2(2k+1)(k+1)$,જે પણ $2$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,બંને કિસ્સાઓમાં ગુણાકાર $2$ વડે વિભાજ્ય હોવાથી,કોઈપણ બે ક્રમિક ધન પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર હંમેશા $2$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
54
Easy
સાબિત કરો કે કોઈપણ ધન એકી પૂર્ણાંક $6m+1$ અથવા $6m+3$ અથવા $6m+5$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $m \in N \cup \{0\}$.

Solution

(N/A) ધારો કે $a$ એ કોઈપણ ધન એકી પૂર્ણાંક છે. યુક્લિડના ભાગાકારના પૂર્વપ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $a$ અને $b=6$ માટે,અનન્ય પૂર્ણાંકો $q$ અને $r$ એવા મળે કે જેથી $a = 6q + r$,જ્યાં $0 \le r < 6$.
અહીં $r$ ની કિંમત $0, 1, 2, 3, 4, 5$ હોઈ શકે છે,તેથી $a$ ના શક્ય સ્વરૂપો $6q, 6q+1, 6q+2, 6q+3, 6q+4$ અને $6q+5$ છે.
જો $a = 6q, 6q+2$ અથવા $6q+4$ હોય,તો $a$ બેકી સંખ્યા છે કારણ કે તે $2$ વડે વિભાજ્ય છે (દા.ત.,$6q = 2(3q)$).
આપેલ છે કે $a$ એકી પૂર્ણાંક છે,તેથી તે $6q, 6q+2$ અથવા $6q+4$ સ્વરૂપમાં ન હોઈ શકે.
તેથી,કોઈપણ ધન એકી પૂર્ણાંક $6q+1, 6q+3$ અથવા $6q+5$ સ્વરૂપમાં જ હોય. $q$ ને $m$ વડે બદલતા,આપણે $6m+1, 6m+3$ અથવા $6m+5$ સ્વરૂપ મેળવીએ છીએ.
55
Medium
સાબિત કરો કે દરેક પૂર્ણાંકનો વર્ગ $3m$ અથવા $3m+1$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $m \in \mathbb{Z}$.

Solution

(N/A) ધારો કે $a$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે. યુક્લિડના ભાગાકારના પૂર્વપ્રમેય મુજબ,કોઈપણ પૂર્ણાંક $a$ અને ભાજક $b=3$ માટે,અનન્ય પૂર્ણાંકો $q$ અને $r$ એવા મળે કે જેથી $a = 3q + r$,જ્યાં $0 \le r < 3$ થાય.
આમ,$r$ ની શક્ય કિંમતો $0, 1, 2$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $r = 0$ હોય,તો $a = 3q$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2 = (3q)^2 = 9q^2 = 3(3q^2)$. ધારો કે $m = 3q^2$,તો $a^2 = 3m$ મળે.
કિસ્સો $2$: જો $r = 1$ હોય,તો $a = 3q + 1$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2 = (3q + 1)^2 = 9q^2 + 6q + 1 = 3(3q^2 + 2q) + 1$. ધારો કે $m = 3q^2 + 2q$,તો $a^2 = 3m + 1$ મળે.
કિસ્સો $3$: જો $r = 2$ હોય,તો $a = 3q + 2$. બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2 = (3q + 2)^2 = 9q^2 + 12q + 4 = 9q^2 + 12q + 3 + 1 = 3(3q^2 + 4q + 1) + 1$. ધારો કે $m = 3q^2 + 4q + 1$,તો $a^2 = 3m + 1$ મળે.
આમ,દરેક કિસ્સામાં પૂર્ણાંકનો વર્ગ $3m$ અથવા $3m+1$ સ્વરૂપમાં હોય છે.
56
DifficultMCQ
સાબિત કરો કે કોઈપણ ધન પૂર્ણાંકનો ઘન $9m$,$9m+1$ અથવા $9m+8$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $m$ એક પૂર્ણાંક છે.
A
The statement is true.
B
The statement is false.
C
The cube of any positive integer is always $9m$.
D
The cube of any positive integer is always $9m+1$.

Solution

(A) ધારો કે $a$ કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક છે. યુક્લિડના ભાગાકારના પૂર્વપ્રમેય મુજબ,આપણે $a$ ને $a = 3q + r$ તરીકે દર્શાવી શકીએ છીએ,જ્યાં $r \in \{0, 1, 2\}$ અને $q \ge 0$ છે.
કિસ્સો $1$: જો $r = 0$ હોય,તો $a = 3q$. બંને બાજુ ઘન કરતા,$a^3 = (3q)^3 = 27q^3 = 9(3q^3) = 9m$,જ્યાં $m = 3q^3$ છે.
કિસ્સો $2$: જો $r = 1$ હોય,તો $a = 3q + 1$. બંને બાજુ ઘન કરતા,$a^3 = (3q + 1)^3 = 27q^3 + 27q^2 + 9q + 1 = 9(3q^3 + 3q^2 + q) + 1 = 9m + 1$,જ્યાં $m = 3q^3 + 3q^2 + q$ છે.
કિસ્સો $3$: જો $r = 2$ હોય,તો $a = 3q + 2$. બંને બાજુ ઘન કરતા,$a^3 = (3q + 2)^3 = 27q^3 + 54q^2 + 36q + 8 = 9(3q^3 + 6q^2 + 4q) + 8 = 9m + 8$,જ્યાં $m = 3q^3 + 6q^2 + 4q$ છે.
આમ,કોઈપણ ધન પૂર્ણાંકનો ઘન $9m$,$9m+1$ અથવા $9m+8$ સ્વરૂપમાં હોય છે.
57
Medium
જો $a$ અને $b$ બે એકી ધન પૂર્ણાંકો હોય કે જેથી $a > b$ હોય,તો સાબિત કરો કે $\frac{a+b}{2}$ અને $\frac{a-b}{2}$ પૈકી એક સંખ્યા એકી અને બીજી બેકી છે.

Solution

ધારો કે $a$ અને $b$ એ બે એકી ધન પૂર્ણાંકો છે,તેથી આપણે તેમને $a = 2m + 1$ અને $b = 2n + 1$ તરીકે દર્શાવી શકીએ,જ્યાં $m$ અને $n$ એ અનૃણ પૂર્ણાંકો છે અને $m > n$ છે.
હવે,સરવાળો લઈએ: $\frac{a+b}{2} = \frac{(2m+1) + (2n+1)}{2} = \frac{2m + 2n + 2}{2} = m + n + 1$.
ત્યારબાદ,તફાવત લઈએ: $\frac{a-b}{2} = \frac{(2m+1) - (2n+1)}{2} = \frac{2m - 2n}{2} = m - n$.
ધારો કે $S = m + n + 1$ અને $D = m - n$.
આ બંને પરિણામો વચ્ચેનો તફાવત લઈએ: $S - D = (m + n + 1) - (m - n) = 2n + 1$.
$2n + 1$ એ એકી સંખ્યા હોવાથી,$S$ અને $D$ વચ્ચેનો તફાવત એકી છે.
જો બે પૂર્ણાંકો વચ્ચેનો તફાવત એકી હોય,તો તેમાંથી એક સંખ્યા બેકી અને બીજી એકી હોવી જ જોઈએ.
તેથી,$\frac{a+b}{2}$ અને $\frac{a-b}{2}$ પૈકી એક સંખ્યા એકી અને બીજી બેકી છે.
58
Medium
સાબિત કરો કે કોઈપણ એકી ધન પૂર્ણાંકનો વર્ગ $8m + 1$ સ્વરૂપમાં હોય છે,જ્યાં $m$ એ અનૃણ પૂર્ણાંક છે.

Solution

ધારો કે $a$ એક એકી ધન પૂર્ણાંક છે. યુક્લિડના ભાગાકારના પૂર્વપ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $a$ ને $a = 4q + r$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $r \in \{0, 1, 2, 3\}$ છે.
$a$ એકી હોવાથી,$r$ ની કિંમત $1$ અથવા $3$ હોવી જોઈએ.
કિસ્સો $1$: જો $a = 4q + 1$ હોય,તો $a^2 = (4q + 1)^2 = 16q^2 + 8q + 1 = 8(2q^2 + q) + 1$. ધારો કે $m = 2q^2 + q$,તો $a^2 = 8m + 1$.
કિસ્સો $2$: જો $a = 4q + 3$ હોય,તો $a^2 = (4q + 3)^2 = 16q^2 + 24q + 9 = 16q^2 + 24q + 8 + 1 = 8(2q^2 + 3q + 1) + 1$. ધારો કે $m = 2q^2 + 3q + 1$,તો $a^2 = 8m + 1$.
બંને કિસ્સાઓમાં,એકી ધન પૂર્ણાંકનો વર્ગ $8m + 1$ સ્વરૂપમાં મળે છે.
59
MediumMCQ
સાબિત કરો કે,જો કોઈ ધન પૂર્ણાંક $6m + 5$ સ્વરૂપમાં હોય,તો તે $3n + 2$ સ્વરૂપમાં પણ હોય છે,જ્યાં $n$ કોઈ પૂર્ણાંક છે.
A
સાચું
B
ખોટું
C
નિર્ધારિત કરી શકાતું નથી
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે ધન પૂર્ણાંક $6m + 5$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $m$ એક પૂર્ણાંક છે.
આપણે $6m + 5$ પદાવલિને $6m + 3 + 2$ તરીકે ફરીથી લખી શકીએ છીએ.
પ્રથમ બે પદોમાંથી $3$ સામાન્ય લેતા,આપણને $3(2m + 1) + 2$ મળે છે.
ધારો કે $n = 2m + 1$. કારણ કે $m$ એક પૂર્ણાંક છે,તેથી $n$ પણ એક પૂર્ણાંક છે.
આ પદાવલિમાં $n$ મૂકતા,આપણને $3n + 2$ મળે છે.
આમ,$6m + 5$ સ્વરૂપનો કોઈપણ પૂર્ણાંક $3n + 2$ સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય છે.
60
Difficult
કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે,સાબિત કરો કે $n^{3}-n$ એ $6$ વડે વિભાજ્ય છે.

Solution

(N/A) આપણે પદાવલિ $n^{3}-n$ ના અવયવો નીચે મુજબ પાડી શકીએ છીએ:
$n^{3}-n = n(n^{2}-1) = n(n-1)(n+1) = (n-1)n(n+1)$.
આ પદાવલિ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંકોનો ગુણાકાર દર્શાવે છે.
કોઈપણ ત્રણ ક્રમિક પૂર્ણાંકોના સમૂહમાં,ઓછામાં ઓછી એક સંખ્યા બેકી (એટલે કે $2$ વડે વિભાજ્ય) હોય છે અને બરાબર એક સંખ્યા $3$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
આ ગુણાકારમાં $2$ અને $3$ બંનેનો અવયવ હોવાથી,સમગ્ર ગુણાકાર $2 \times 3 = 6$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ.
તેથી,કોઈપણ ધન પૂર્ણાંક $n$ માટે $n^{3}-n$ એ $6$ વડે વિભાજ્ય છે.
61
Difficult
સાબિત કરો કે,જો $a$ અને $b$ અયુગ્મ ધન પૂર્ણાંકો હોય,તો $a^{2} + b^{2}$ એ યુગ્મ છે પરંતુ $4$ વડે વિભાજ્ય નથી.

Solution

(N/A) ધારો કે $a$ અને $b$ બે અયુગ્મ ધન પૂર્ણાંકો છે. કોઈપણ અયુગ્મ ધન પૂર્ણાંકને કોઈ પૂર્ણાંક $n$ માટે $2n + 1$ અથવા $2n - 1$ સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય છે.
ધારો કે $a = 2m + 1$ અને $b = 2n + 1$ છે,જ્યાં $m$ અને $n$ પૂર્ણાંકો છે.
તેથી,$a^{2} = (2m + 1)^{2} = 4m^{2} + 4m + 1 = 4(m^{2} + m) + 1$.
તે જ રીતે,$b^{2} = (2n + 1)^{2} = 4n^{2} + 4n + 1 = 4(n^{2} + n) + 1$.
હવે,$a^{2} + b^{2} = [4(m^{2} + m) + 1] + [4(n^{2} + n) + 1] = 4(m^{2} + m + n^{2} + n) + 2$.
ધારો કે $k = m^{2} + m + n^{2} + n$. તો $a^{2} + b^{2} = 4k + 2$.
કારણ કે $a^{2} + b^{2} = 2(2k + 1)$,તે સ્પષ્ટપણે એક યુગ્મ સંખ્યા છે.
જો કે,જ્યારે $4k + 2$ ને $4$ વડે ભાગવામાં આવે,ત્યારે શેષ $2$ વધે છે. તેથી,$a^{2} + b^{2}$ એ $4$ વડે વિભાજ્ય નથી.
62
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $210$ અને $55$ નો ગુ.સા.અ. શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$0$
D
$6$

Solution

(B) અહીં,$210 > 55$ છે.
યુક્લિડની ભાગવિધિનું પૂર્વપ્રમેય $a = bq + r$ લાગુ પાડતા:
$210 = 55 \times 3 + 45$
$55 = 45 \times 1 + 10$
$45 = 10 \times 4 + 5$
$10 = 5 \times 2 + 0$
અહીં શેષ $0$ મળે છે,તેથી આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
તેથી,$g.c.d.(210, 55) = 5$ થાય.
63
MediumMCQ
એક મીઠાઈ વેચનાર પાસે $420$ કાજુ બરફી અને $130$ બદામ બરફી છે. તે તેમને એવી રીતે થપ્પીઓમાં ગોઠવવા માંગે છે કે જેથી દરેક થપ્પીમાં સમાન સંખ્યામાં બરફી હોય અને તે ટ્રેમાં ઓછામાં ઓછી જગ્યા રોકે. આ હેતુ માટે દરેક થપ્પીમાં વધુમાં વધુ કેટલી બરફી રાખી શકાય?
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(A) ધારો કે દરેક થપ્પીમાં રહેલી બરફીની સંખ્યા $d$ છે.
દરેક થપ્પીમાં સમાન સંખ્યામાં બરફી હોવી જોઈએ,તેથી $d$ એ $420$ અને $130$ નો સામાન્ય અવયવ હોવો જોઈએ.
ટ્રેમાં ઓછામાં ઓછી જગ્યા રોકવા માટે,થપ્પીઓની સંખ્યા ન્યૂનતમ હોવી જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે દરેક થપ્પીમાં બરફીની સંખ્યા $(d)$ એ $420$ અને $130$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(GCD)$ હોવો જોઈએ.
યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરતા:
$420 = 130 \times 3 + 30$
$130 = 30 \times 4 + 10$
$30 = 10 \times 3 + 0$
છેલ્લો શૂન્યતર ભાજક $10$ છે.
તેથી,$GCD(420, 130) = 10$.
આમ,દરેક થપ્પીમાં વધુમાં વધુ $10$ બરફી રાખી શકાય છે.
64
MediumMCQ
એક પુસ્તક વિક્રેતા પાસે $56$ અંગ્રેજી પુસ્તકો અને $72$ ગુજરાતી પુસ્તકો છે. તે તેમને એવી રીતે ગોઠવવા માંગે છે કે જેથી બધા પુસ્તકો વિષયવાર સંગ્રહિત થાય,દરેક થપ્પીની ઊંચાઈ સમાન હોય અને થપ્પીઓ નીચેની સપાટી પર ઓછામાં ઓછી જગ્યા રોકે. આ હેતુ માટે દરેક થપ્પીમાં વધુમાં વધુ કેટલા પુસ્તકો મૂકી શકાય?
A
$8$
B
$14$
C
$16$
D
$18$

Solution

(A) દરેક થપ્પીની ઊંચાઈ સમાન રહે અને થપ્પીઓની સંખ્યા ન્યૂનતમ થાય (જેથી સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ન્યૂનતમ થાય) તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે,આપણે અંગ્રેજી પુસ્તકો $(56)$ અને ગુજરાતી પુસ્તકો $(72)$ ની સંખ્યાનો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ ($GCD$ અથવા ગુ.સા.અ.) શોધવો પડશે.
પગલું $1$: $56$ અને $72$ ના અવિભાજ્ય અવયવો શોધો.
$56 = 2^3 \times 7$
$72 = 2^3 \times 3^2$
પગલું $2$: $GCD$ એ સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવોની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે.
$GCD(56, 72) = 2^3 = 8$.
તેથી,દરેક થપ્પીમાં મૂકી શકાય તેવા પુસ્તકોની મહત્તમ સંખ્યા $8$ છે.
65
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $12576$ અને $4052$ નો ગુ.સા.અ. (ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ) શોધો.
A
$4$
B
$6$
C
$7$
D
$9$

Solution

(A) યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $12576$ અને $4052$ નો ગુ.સા.અ. શોધવા માટે,આપણે નીચેના પગલાં અનુસરીએ છીએ:
પગલું $1$: $12576 > 4052$ હોવાથી,આપણે $12576$ અને $4052$ માટે યુક્લિડનું ભાગાકારનું પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$12576 = 4052 \times 3 + 420$
પગલું $2$: શેષ $420 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $4052$ અને $420$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$4052 = 420 \times 9 + 272$
પગલું $3$: શેષ $272 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $420$ અને $272$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$420 = 272 \times 1 + 148$
પગલું $4$: શેષ $148 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $272$ અને $148$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$272 = 148 \times 1 + 124$
પગલું $5$: શેષ $124 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $148$ અને $124$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$148 = 124 \times 1 + 24$
પગલું $6$: શેષ $24 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $124$ અને $24$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$124 = 24 \times 5 + 4$
પગલું $7$: શેષ $4 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $24$ અને $4$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$24 = 4 \times 6 + 0$
હવે શેષ $0$ હોવાથી,આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
તેથી,$12576$ અને $4052$ નો ગુ.સા.અ. $4$ છે.
66
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $81$ અને $237$ નો ગુ.સા.અ. (ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ) શોધો.
A
$7$
B
$3$
C
$5$
D
$4$

Solution

(B) યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $81$ અને $237$ નો ગુ.સા.અ. શોધવા માટે,આપણે નીચેના પગલાં અનુસરીએ છીએ:
પગલું $1$: $237$ અને $81$ માટે યુક્લિડનું ભાગાકારનું પૂર્વપ્રમેય વાપરતા $(237 > 81)$:
$237 = 81 \times 2 + 75$
પગલું $2$: $81$ અને $75$ માટે પ્રમેય વાપરતા:
$81 = 75 \times 1 + 6$
પગલું $3$: $75$ અને $6$ માટે પ્રમેય વાપરતા:
$75 = 6 \times 12 + 3$
પગલું $4$: $6$ અને $3$ માટે પ્રમેય વાપરતા:
$6 = 3 \times 2 + 0$
અહીં શેષ $0$ હોવાથી,આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
તેથી,$81$ અને $237$ નો ગુ.સા.અ. $3$ છે.
67
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $117$ અને $65$ નો ગુ.સા.અ. શોધો.
A
$19$
B
$8$
C
$13$
D
$17$

Solution

(C) યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $117$ અને $65$ નો ગુ.સા.અ. શોધવા માટે,આપણે નીચેના પગલાં અનુસરીએ છીએ:
પગલું $1$: $117 > 65$ હોવાથી,આપણે $117$ અને $65$ માટે યુક્લિડનું ભાગાકારનું પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$117 = 65 \times 1 + 52$
પગલું $2$: શેષ $52 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $65$ અને $52$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$65 = 52 \times 1 + 13$
પગલું $3$: શેષ $13 \neq 0$ હોવાથી,આપણે $52$ અને $13$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરીએ:
$52 = 13 \times 4 + 0$
અહીં શેષ $0$ મળે છે,તેથી આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
આમ,$117$ અને $65$ નો ગુ.સા.અ. $13$ છે.
68
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $240$ અને $6552$ નો ગુ.સા.અ. શોધો.
A
$20$
B
$23$
C
$14$
D
$24$

Solution

(D) યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરીને $240$ અને $6552$ નો ગુ.સા.અ. શોધવા માટે,આપણે નીચેના પગલાં અનુસરીએ છીએ:
પગલું $1$: $6552$ અને $240$ માટે યુક્લિડનું ભાગાકારનું પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$6552 = 240 \times 27 + 72$
પગલું $2$: $240$ અને $72$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$240 = 72 \times 3 + 24$
પગલું $3$: $72$ અને $24$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$72 = 24 \times 3 + 0$
અહીં શેષ $0$ હોવાથી,આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
તેથી,$240$ અને $6552$ નો ગુ.સા.અ. $24$ છે.
69
EasyMCQ
યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $155$ અને $1385$ નો ગુ.સા.અ. (ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ) શોધો.
A
$5$
B
$7$
C
$9$
D
$3$

Solution

(A) $155$ અને $1385$ નો ગુ.સા.અ. યુક્લિડની ભાગવિધિ દ્વારા શોધવા માટે નીચેના પગલાં અનુસરો:
પગલું $1$: $1385$ અને $155$ માટે યુક્લિડનું ભાગાકારનું પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$1385 = 155 \times 8 + 145$
પગલું $2$: $155$ અને $145$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$155 = 145 \times 1 + 10$
પગલું $3$: $145$ અને $10$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$145 = 10 \times 14 + 5$
પગલું $4$: $10$ અને $5$ માટે પૂર્વપ્રમેય વાપરતા:
$10 = 5 \times 2 + 0$
અહીં શેષ $0$ હોવાથી,આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
તેથી,$155$ અને $1385$ નો ગુ.સા.અ. $5$ છે.
70
MediumMCQ
યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $75$ અને $243$ નો ગુ.સા.અ. (ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ) શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$7$
D
$9$

Solution

(B) યુક્લિડની ભાગવિધિનો ઉપયોગ કરીને $75$ અને $243$ નો ગુ.સા.અ. શોધવા માટે,આપણે $a = bq + r$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જ્યાં $0 \le r < b$ છે.
પગલું $1$: $243$ ને $75$ વડે ભાગતા:
$243 = 75 \times 3 + 18$
પગલું $2$: $75$ ને $18$ વડે ભાગતા:
$75 = 18 \times 4 + 3$
પગલું $3$: $18$ ને $3$ વડે ભાગતા:
$18 = 3 \times 6 + 0$
અહીં શેષ $0$ મળે છે,તેથી આ તબક્કે ભાજક એ ગુ.સા.અ. છે.
આમ,$75$ અને $243$ નો ગુ.સા.અ. $3$ છે.
71
EasyMCQ
$245$ અને $1029$ ને ભાગતા દરેક કિસ્સામાં $5$ શેષ વધે તેવી સૌથી મોટી સંખ્યા શોધો.
A
$12$
B
$10$
C
$16$
D
$42$

Solution

(C) $245$ અને $1029$ ને ભાગતા દરેક કિસ્સામાં $5$ શેષ વધે તેવી સૌથી મોટી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા બંને સંખ્યાઓમાંથી શેષ બાદ કરીશું:
$245 - 5 = 240$
$1029 - 5 = 1024$
હવે,આપણે $240$ અને $1024$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ (ગુ.સા.અ.) શોધવો પડશે.
$240$ ના અવિભાજ્ય અવયવો = $2^4 \times 3 \times 5$
$1024$ ના અવિભાજ્ય અવયવો = $2^{10}$
ગુ.સા.અ. એ સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવોની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$\text{ગુ}.\text{સા}.\text{અ}.(240, 1024) = 2^4 = 16$.
તેથી,સૌથી મોટી સંખ્યા $16$ છે.
72
MediumMCQ
એવી સૌથી મોટી સંખ્યા શોધો જે $2053$ અને $967$ ને ભાગતા અનુક્રમે $5$ અને $7$ શેષ વધે.
A
$32$
B
$40$
C
$55$
D
$64$

Solution

(D) $2053$ અને $967$ ને ભાગતા અનુક્રમે $5$ અને $7$ શેષ વધે તેવી સૌથી મોટી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ આપેલી સંખ્યાઓમાંથી શેષ બાદ કરીશું.
$2053 - 5 = 2048$
$967 - 7 = 960$
હવે,આપણે $2048$ અને $960$ નો ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $(HCF)$ શોધવાની જરૂર છે.
અવિભાજ્ય અવયવીકરણની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$2048 = 2^{11}$
$960 = 2^6 \times 3 \times 5$
$HCF$ એ સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવોની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$HCF = 2^6 = 64$
તેથી,સૌથી મોટી સંખ્યા $64$ છે.
73
MediumMCQ
$g.c.d.(a, b) \times l.c.m.(a, b) = a \times b$ હકીકતનો ઉપયોગ કરીને,$l.c.m.(96, 404)$ શોધો.
A
$9696$
B
$6969$
C
$9966$
D
$6699$

Solution

(A) આપેલ સંખ્યાઓ $a = 96$ અને $b = 404$ છે.
પ્રથમ,$96$ અને $404$ ના અવિભાજ્ય અવયવો પાડો:
$96 = 2^5 \times 3$
$404 = 2^2 \times 101$
$g.c.d.(96, 404)$ એ દરેક સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$g.c.d.(96, 404) = 2^2 = 4$.
સૂત્ર $g.c.d.(a, b) \times l.c.m.(a, b) = a \times b$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4 \times l.c.m.(96, 404) = 96 \times 404$
$l.c.m.(96, 404) = \frac{96 \times 404}{4}$
$l.c.m.(96, 404) = 96 \times 101 = 9696$.
74
MediumMCQ
$g.c.d. (a, b) \times l.c.m. (a, b) = a \times b$ હકીકતનો ઉપયોગ કરીને,$l.c.m. (26, 91)$ શોધો.
A
$50$
B
$182$
C
$96$
D
$86$

Solution

(B) આપેલ ગુણધર્મ: $g.c.d. (a, b) \times l.c.m. (a, b) = a \times b$.
પ્રથમ,$26$ અને $91$ ના અવિભાજ્ય અવયવો શોધો:
$26 = 2 \times 13$
$91 = 7 \times 13$
તેથી,$g.c.d. (26, 91) = 13$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $13 \times l.c.m. (26, 91) = 26 \times 91$.
$l.c.m. (26, 91) = \frac{26 \times 91}{13}$.
$l.c.m. (26, 91) = 2 \times 91 = 182$.
75
MediumMCQ
$7 \times 11 \times 13 + 13$ એ વિભાજ્ય સંખ્યા શા માટે છે? સમજાવો.
A
$1230$
B
$1014$
C
$1470$
D
$9803$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $7 \times 11 \times 13 + 13$
$13$ સામાન્ય લેતા:
$= 13 \times (7 \times 11 + 1)$
$= 13 \times (77 + 1)$
$= 13 \times 78$
$= 13 \times (13 \times 6)$
$= 2 \times 3 \times 13^2 = 1014$
વિભાજ્ય સંખ્યા એ એવી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા છે જેને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાય ઓછામાં ઓછો એક અન્ય અવયવ હોય.
અહીં $1014$ ને અવિભાજ્ય અવયવો $(2, 3, 13)$ ના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવી શકાય છે,તેથી તે એક વિભાજ્ય સંખ્યા છે.
76
Medium
સાબિત કરો કે કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે $6^{n}$ નો અંતિમ અંક $0$ હોઈ શકે નહીં.

Solution

(N/A) જો $6^{n}$ નો અંતિમ અંક $0$ હોય,તો તે $10$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે તે $2$ અને $5$ બંને વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ.
$6^{n}$ નું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ $(2 \times 3)^{n} = 2^{n} \times 3^{n}$ છે.
અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ સંખ્યાનું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ અનન્ય હોય છે. $6^{n}$ ના અવિભાજ્ય અવયવો માત્ર $2$ અને $3$ છે.
$5$ એ $6^{n}$ નો અવિભાજ્ય અવયવ ન હોવાથી,$6^{n}$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય નથી.
તેથી,$6^{n}$ એ $10$ વડે વિભાજ્ય હોઈ શકે નહીં,જેનો અર્થ છે કે કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે $6^{n}$ નો અંતિમ અંક $0$ હોઈ શકે નહીં.
77
Medium
સાબિત કરો કે $\sqrt{3}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.

Solution

(N/A) ધારો કે,$\sqrt{3}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,આપણે એવી પરસ્પર અવિભાજ્ય ધન પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ શોધી શકીએ કે જેથી $\sqrt{3} = \frac{a}{b}$,જ્યાં $gcd(a, b) = 1$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $3 = \frac{a^2}{b^2}$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a^2 = 3b^2$ .......... $(1)$.
અહીં $3$ એ $a^2$ ને ભાગે છે,તેથી $3$ એ $a$ ને પણ ભાગશે (અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ).
ધારો કે $a = 3k$,જ્યાં $k$ કોઈ પૂર્ણાંક છે.
આ કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,$(3k)^2 = 3b^2$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $9k^2 = 3b^2$ અથવા $b^2 = 3k^2$ થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $3$ એ $b^2$ ને ભાગે છે,અને તેથી $3$ એ $b$ ને પણ ભાગશે.
આમ,$3$ એ $a$ અને $b$ બંનેનો સામાન્ય અવયવ છે,જે આપણી ધારણા $gcd(a, b) = 1$ નો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $\sqrt{3}$ સંમેય છે તે ખોટી છે.
આમ,$\sqrt{3}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
78
Medium
સાબિત કરો કે $\sqrt[3]{6}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.

Solution

(N/A) ધારો કે,વિરોધાભાસ માટે,$\sqrt[3]{6}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
ધારો કે $\sqrt[3]{6} = \frac{a}{b}$,જ્યાં $a, b \in N$ અને $g.c.d.(a, b) = 1$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $1 < 6 < 8$,તેથી $\sqrt[3]{1} < \sqrt[3]{6} < \sqrt[3]{8}$,જેનો અર્થ છે કે $1 < \frac{a}{b} < 2$.
આનો અર્થ એ છે કે $b > 1$,કારણ કે જો $b = 1$ હોય,તો $\frac{a}{b}$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યા બને,પરંતુ $1$ અને $2$ ની વચ્ચે કોઈ પૂર્ણાંક સંખ્યા નથી.
બંને બાજુ ઘન કરતા,આપણને $6 = \frac{a^3}{b^3}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $6b^3 = a^3$.
કારણ કે $g.c.d.(a, b) = 1$,તેથી $g.c.d.(a^3, b^3) = 1$ થાય.
સમીકરણ $6b^3 = a^3$ પરથી,$b^3$ એ $a^3$ નો ભાજક હોવો જોઈએ. પરંતુ $g.c.d.(a^3, b^3) = 1$ હોવાથી,આ માત્ર ત્યારે જ શક્ય છે જો $b^3 = 1$ હોય,એટલે કે $b = 1$.
પરંતુ,આપણે અગાઉ સાબિત કર્યું છે કે $b > 1$. આ એક વિરોધાભાસ છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $\sqrt[3]{6}$ સંમેય છે તે ખોટી છે.
આમ,$\sqrt[3]{6}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
79
Medium
સાબિત કરો કે $\frac{1}{\sqrt{2}}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.

Solution

(N/A) પ્રથમ,છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $\frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{2}$.
ધારો કે,વિરોધાભાસ માટે,$\frac{\sqrt{2}}{2}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,એવા પરસ્પર અવિભાજ્ય પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $\frac{\sqrt{2}}{2} = \frac{a}{b}$ થાય.
આનો અર્થ એ થાય કે $\sqrt{2} = \frac{2a}{b}$.
અહીં $a$ અને $b$ પૂર્ણાંકો હોવાથી,$\frac{2a}{b}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
આથી,$\sqrt{2}$ પણ એક સંમેય સંખ્યા સાબિત થાય છે.
પરંતુ,આ હકીકત એ જાણીતી બાબતનો વિરોધાભાસ કરે છે કે $\sqrt{2}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $\frac{1}{\sqrt{2}}$ એ સંમેય છે તે ખોટી છે.
આમ,$\frac{1}{\sqrt{2}}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
80
Medium
સાબિત કરો કે $3+2 \sqrt{5}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $3+2 \sqrt{5}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,એવી પરસ્પર અવિભાજ્ય પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ મળે કે જેથી $3+2 \sqrt{5} = \frac{a}{b}$ થાય.
બંને બાજુથી $3$ બાદ કરતા,આપણને $2 \sqrt{5} = \frac{a}{b} - 3 = \frac{a-3b}{b}$ મળે.
$2$ વડે ભાગતા,આપણને $\sqrt{5} = \frac{a-3b}{2b}$ મળે.
અહીં $a$ અને $b$ પૂર્ણાંક હોવાથી,$\frac{a-3b}{2b}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
આનો અર્થ એ થાય કે $\sqrt{5}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
પરંતુ,આ હકીકત એ વિરોધાભાસ છે કે $\sqrt{5}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $3+2 \sqrt{5}$ સંમેય છે તે ખોટી છે.
આમ,$3+2 \sqrt{5}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.
81
DifficultMCQ
અંગ્રેજી,હિન્દી અને ગણિતના પુસ્તકોના ત્રણ સેટને એવી રીતે ગોઠવવાના છે કે જેથી બધા પુસ્તકો વિષયવાર સંગ્રહિત થાય અને દરેક થપ્પીની ઊંચાઈ સમાન હોય. અંગ્રેજીના પુસ્તકોની સંખ્યા $96$ છે,હિન્દીના પુસ્તકોની સંખ્યા $240$ છે અને ગણિતના પુસ્તકોની સંખ્યા $336$ છે. જો પુસ્તકોની જાડાઈ સમાન હોય,તો અંગ્રેજી,હિન્દી અને ગણિતના પુસ્તકોની થપ્પીઓની સંખ્યા નક્કી કરો.
A
$2, 5, 7$
B
$5, 2, 7$
C
$7, 5, 2$
D
$2, 7, 5$

Solution

(A) ધારો કે દરેક થપ્પીમાં પુસ્તકોની સંખ્યા $d$ છે.
દરેક થપ્પીની ઊંચાઈ સમાન હોવી જોઈએ અને પુસ્તકોની જાડાઈ સમાન હોવાથી,$d$ એ $96, 240$ અને $336$ નો સામાન્ય અવયવ હોવો જોઈએ.
થપ્પીઓની સંખ્યા ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે દરેક થપ્પીમાં પુસ્તકોની સંખ્યા $d$ મહત્તમ કરવી પડશે. તેથી,$d = \text{ગુ.સા.અ.}(96, 240, 336)$.
અવિભાજ્ય અવયવીકરણ:
$96 = 2^5 \times 3$
$240 = 2^4 \times 3 \times 5$
$336 = 2^4 \times 3 \times 7$
$\text{ગુ.સા.અ.}(96, 240, 336) = 2^4 \times 3 = 16 \times 3 = 48$.
આમ,દરેક થપ્પીમાં $48$ પુસ્તકો છે.
અંગ્રેજી પુસ્તકોની થપ્પીઓની સંખ્યા $= \frac{96}{48} = 2$.
હિન્દી પુસ્તકોની થપ્પીઓની સંખ્યા $= \frac{240}{48} = 5$.
ગણિતના પુસ્તકોની થપ્પીઓની સંખ્યા $= \frac{336}{48} = 7$.
તેથી,થપ્પીઓની સંખ્યા અનુક્રમે $2, 5$ અને $7$ છે.
82
EasyMCQ
$156$ ને અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવો.
A
$2^{2} \times 3 \times 13$
B
$2^{3} \times 3 \times 6$
C
$2^{2} \times 5 \times 9$
D
$2^{2} \times 3 \times 20$

Solution

(A) $156$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવા માટે,આપણે તેનું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ:
$156 = 2 \times 78$
$78 = 2 \times 39$
$39 = 3 \times 13$
આ અવયવોને જોડતા,આપણને મળે છે: $156 = 2 \times 2 \times 3 \times 13 = 2^{2} \times 3 \times 13$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
83
EasyMCQ
$96$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર સ્વરૂપે દર્શાવો.
A
$2^{4} \times 6$
B
$2^{5} \times 3$
C
$2^{3} \times 5$
D
$2^{5} \times 9$

Solution

(B) $96$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવા માટે,આપણે અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ છીએ:
$96 = 2 \times 48$
$96 = 2 \times 2 \times 24$
$96 = 2 \times 2 \times 2 \times 12$
$96 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 6$
$96 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 3$
આમ,$96 = 2^{5} \times 3$.
84
EasyMCQ
$404$ ને અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના ગુણાકાર સ્વરૂપે દર્શાવો.
A
$2^{3} \times 89$
B
$2^{2} \times 120$
C
$2^{2} \times 101$
D
$2^{6} \times 50$

Solution

(C) $404$ ને અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના ગુણાકાર સ્વરૂપે દર્શાવવા માટે,આપણે તેનું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીશું:
$404 = 2 \times 202$
$202 = 2 \times 101$
અહીં $101$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે,તેથી $404$ નું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ $2 \times 2 \times 101$ થાય,જેને $2^{2} \times 101$ તરીકે લખી શકાય છે.
85
EasyMCQ
$5005$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર સ્વરૂપે દર્શાવો.
A
$2 \times 3 \times 5 \times 9$
B
$9 \times 7 \times 13 \times 2$
C
$5 \times 3 \times 9 \times 6$
D
$5 \times 7 \times 11 \times 13$

Solution

(D) $5005$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવા માટે,આપણે અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ છીએ:
$5005$ એ $5$ વડે વિભાજ્ય છે: $5005 \div 5 = 1001$.
હવે,આપણે $1001$ નું અવયવીકરણ કરીએ. તે $2, 3$ કે $5$ વડે વિભાજ્ય નથી. $7$ માટે તપાસતા: $1001 \div 7 = 143$.
ત્યારબાદ,આપણે $143$ નું અવયવીકરણ કરીએ. તે $7$ વડે વિભાજ્ય નથી. $11$ માટે તપાસતા: $143 \div 11 = 13$.
$13$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી,અવિભાજ્ય અવયવીકરણ $5 \times 7 \times 11 \times 13$ થાય છે.
86
EasyMCQ
$7429$ ને અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના ગુણાકાર સ્વરૂપે દર્શાવો.
A
$17 \times 19 \times 23$
B
$7 \times 9 \times 3$
C
$16 \times 12 \times 24$
D
$9 \times 20 \times 3$

Solution

(A) $7429$ ને અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવવા માટે,આપણે અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ છીએ:
પગલું $1$: નાની અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ વડે ભાગાકાર ચકાસો. $7429$ એ $2, 3, 5, 7, 11,$ કે $13$ વડે વિભાજ્ય નથી.
પગલું $2$: $17$ વડે ચકાસો: $7429 \div 17 = 437$.
પગલું $3$: $437$ ને $19$ વડે ભાગાકાર ચકાસો: $437 \div 19 = 23$.
પગલું $4$: $23$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી,અવિભાજ્ય અવયવીકરણ $17 \times 19 \times 23$ થાય છે.
87
Medium
અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને નીચેનાની $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) અને $\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) શોધો: $96$ અને $404$.

Solution

(N/A) પગલું $1$: $96$ ના અવિભાજ્ય અવયવો:
$96 = 2^5 \times 3^1$
પગલું $2$: $404$ ના અવિભાજ્ય અવયવો:
$404 = 2^2 \times 101^1$
પગલું $3$: $\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) એ દરેક સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$\text{g.c.d.}(96, 404) = 2^2 = 4$
પગલું $4$: $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) એ દરેક અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી મોટી ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$\text{l.c.m.}(96, 404) = 2^5 \times 3^1 \times 101^1 = 32 \times 3 \times 101 = 9696$
આમ,$\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) $4$ છે અને $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) $9696$ છે.
88
Medium
અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને નીચેનાની $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) અને $\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) શોધો: $144$,$180$ અને $192$.

Solution

(N/A) પગલું $1$: સંખ્યાઓના અવિભાજ્ય અવયવો પાડો:
$144 = 2^4 \times 3^2$
$180 = 2^2 \times 3^2 \times 5^1$
$192 = 2^6 \times 3^1$
પગલું $2$: $\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) શોધવા માટે,દરેક સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર કરો:
$\text{g.c.d.} = 2^2 \times 3^1 = 4 \times 3 = 12$
પગલું $3$: $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) શોધવા માટે,દરેક અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી મોટી ઘાતનો ગુણાકાર કરો:
$\text{l.c.m.} = 2^6 \times 3^2 \times 5^1 = 64 \times 9 \times 5 = 2880$
89
Difficult
અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને નીચેનાની $\text{l.c.m.}$ (લ.સા.અ.) અને $\text{g.c.d.}$ (ગુ.સા.અ.) શોધો: $84$,$90$ અને $120$.

Solution

(N/A) અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને $\text{l.c.m.}$ અને $\text{g.c.d.}$ શોધવા માટે,આપણે પહેલા દરેક સંખ્યાના અવિભાજ્ય અવયવો પાડીશું:
$84 = 2^2 \times 3^1 \times 7^1$
$90 = 2^1 \times 3^2 \times 5^1$
$120 = 2^3 \times 3^1 \times 5^1$
$\text{g.c.d.}$ એ દરેક સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$\text{g.c.d.}(84, 90, 120) = 2^1 \times 3^1 = 6$
$\text{l.c.m.}$ એ સંખ્યાઓમાં રહેલા દરેક અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી મોટી ઘાતનો ગુણાકાર છે:
$\text{l.c.m.}(84, 90, 120) = 2^3 \times 3^2 \times 5^1 \times 7^1 = 8 \times 9 \times 5 \times 7 = 2520$
90
MediumMCQ
અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને નીચેની સંખ્યાઓનો $\text{LCM}$ (લ.સા.અ.) અને $\text{GCD}$ (ગુ.સા.અ.) શોધો: $17$,$23$ અને $29$.
A
$\text{LCM} = 11339, \text{GCD} = 1$
B
$\text{LCM} = 1, \text{GCD} = 11339$
C
$\text{LCM} = 11339, \text{GCD} = 17$
D
$\text{LCM} = 11339, \text{GCD} = 29$

Solution

(A) આપેલ સંખ્યાઓ $17$,$23$ અને $29$ છે.
કારણ કે $17$,$23$ અને $29$ ત્રણેય અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે,તેથી તેમનું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ નીચે મુજબ છે:
$17 = 17^1 \times 1^1$
$23 = 23^1 \times 1^1$
$29 = 29^1 \times 1^1$
$\text{GCD}$ (ગુ.સા.અ.) એ દરેક સામાન્ય અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી નાની ઘાતનો ગુણાકાર છે. અહીં,એકમાત્ર સામાન્ય અવયવ $1$ છે.
$\text{GCD}(17, 23, 29) = 1$
$\text{LCM}$ (લ.સા.અ.) એ સંખ્યાઓમાં રહેલા દરેક અવિભાજ્ય અવયવની સૌથી મોટી ઘાતનો ગુણાકાર છે.
$\text{LCM}(17, 23, 29) = 17 \times 23 \times 29$
$17 \times 23 = 391$
$391 \times 29 = 11339$
તેથી,$\text{LCM} = 11339$ અને $\text{GCD} = 1$.
91
Easy
નીચેની સંખ્યાઓ શા માટે વિભાજ્ય છે? સમજાવો: $7 \times 11 \times 17 + 17$.

Solution

(N/A) વિભાજ્ય સંખ્યા એ એવી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા છે જેને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાય ઓછામાં ઓછો એક અન્ય ભાજક હોય.
આપેલ પદાવલિ: $7 \times 11 \times 17 + 17$.
આપણે પદાવલિમાંથી $17$ સામાન્ય કાઢી શકીએ છીએ:
$7 \times 11 \times 17 + 17 = 17 \times (7 \times 11 + 1)$.
હવે,કૌંસની અંદરની પદાવલિનું સાદું રૂપ આપો:
$17 \times (77 + 1) = 17 \times 78$.
કારણ કે $78$ ને $2 \times 39$ અથવા $2 \times 3 \times 13$ તરીકે અવયવીકરણ કરી શકાય છે,તેથી પદાવલિ નીચે મુજબ બને છે:
$17 \times 2 \times 3 \times 13$.
આ સંખ્યાને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાયના અવિભાજ્ય અવયવોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવી શકાય છે,તેથી તે એક વિભાજ્ય સંખ્યા છે.
92
EasyMCQ
નીચેની સંખ્યા શા માટે વિભાજ્ય છે? સમજાવો: $7 \times 6 \times 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 + 5$
A
કારણ કે તે એક મોટી સંખ્યા છે.
B
કારણ કે તેના બે કરતા વધારે અવયવો છે.
C
કારણ કે તે એક બેકી સંખ્યા છે.
D
કારણ કે તે એક અવિભાજ્ય સંખ્યા છે.

Solution

(B) વિભાજ્ય સંખ્યા એ એવી ધન પૂર્ણાંક સંખ્યા છે જેને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાય ઓછામાં ઓછો એક અન્ય અવયવ હોય.
આપેલ પદાવલિ: $7 \times 6 \times 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 + 5$.
આપણે પદાવલિમાંથી $5$ સામાન્ય કાઢી શકીએ છીએ:
$= 5 \times (7 \times 6 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 + 1)$
$= 5 \times (1008 + 1)$
$= 5 \times 1009$
આ સંખ્યાને બે અવયવો ($5$ અને $1009$) ના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જે બંને $1$ કરતા મોટા છે,તેથી તેને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાયના અન્ય અવયવો છે.
તેથી,આપેલ સંખ્યા એક વિભાજ્ય સંખ્યા છે.
93
Easy
સાબિત કરો કે કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે $8^{n}$ નો અંત શૂન્ય સાથે થઈ શકે નહીં.

Solution

(N/A) કોઈપણ સંખ્યાનો અંત $0$ અંક સાથે થાય તે માટે,તેના અવિભાજ્ય અવયવોમાં $2$ અને $5$ હોવા જરૂરી છે.
$8$ ના અવિભાજ્ય અવયવો $2^3$ છે.
તેથી,$8^n = (2^3)^n = 2^{3n}$ થાય.
$8^n$ ના અવિભાજ્ય અવયવીકરણમાં માત્ર $2$ જ અવિભાજ્ય અવયવ છે.
$8^n$ ના અવિભાજ્ય અવયવીકરણમાં $5$ નો સમાવેશ થતો ન હોવાથી,કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે $8^n$ નો અંત $0$ અંક સાથે થવો અશક્ય છે.
94
Medium
સાબિત કરો કે $21^{n}$ કોઈ પણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે શૂન્ય પર અંત પામી શકે નહીં.

Solution

(N/A) કોઈપણ સંખ્યાનો અંત $0$ અંક સાથે થાય તે માટે તે સંખ્યા $10$ વડે વિભાજ્ય હોવી જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે સંખ્યાના અવિભાજ્ય અવયવોમાં ઓછામાં ઓછી એક જોડી $2$ અને $5$ ના અવિભાજ્ય અવયવો હોવા જોઈએ.
$21$ ના અવિભાજ્ય અવયવો $3 \times 7$ છે.
તેથી,$21^{n}$ ના અવિભાજ્ય અવયવો $(3 \times 7)^{n} = 3^{n} \times 7^{n}$ થાય.
$21^{n}$ ના અવિભાજ્ય અવયવોમાં માત્ર $3$ અને $7$ હોવાથી,તેમાં $2$ કે $5$ નો સમાવેશ થતો નથી.
$2$ અને $5$ ના અવિભાજ્ય અવયવો ગેરહાજર હોવાથી,$21^{n}$ એ $10$ વડે વિભાજ્ય નથી.
આમ,કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે $21^{n}$ નો અંત $0$ અંક સાથે થઈ શકે નહીં.
95
Medium
સાબિત કરો કે $5^{n} \times 6^{n}$ એ કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n \in N$ માટે શૂન્ય પર અંત પામે છે.

Solution

(N/A) $5^{n} \times 6^{n}$ શૂન્ય પર અંત પામે છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તપાસવું પડશે કે તે $10$ વડે વિભાજ્ય છે કે નહીં. જો કોઈ સંખ્યાના અવિભાજ્ય અવયવોમાં ઓછામાં ઓછી એક જોડી $2$ અને $5$ ની હોય,તો તે સંખ્યા $10$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
આપેલ પદાવલિ: $5^{n} \times 6^{n}$.
આપણે $6^{n}$ ના અવયવો પાડી શકીએ: $(2 \times 3)^{n} = 2^{n} \times 3^{n}$.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા: $5^{n} \times 2^{n} \times 3^{n} = (2 \times 5)^{n} \times 3^{n} = 10^{n} \times 3^{n}$.
આ પદાવલિને $10^{n} \times 3^{n}$ તરીકે લખી શકાય છે,તેથી તે તમામ $n \in N$ માટે $10$ વડે વિભાજ્ય છે.
આમ,$5^{n} \times 6^{n}$ એ કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $n$ માટે હંમેશા શૂન્ય પર અંત પામે છે.
96
EasyMCQ
સાબિત કરો કે $\sqrt{7}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
A
સંમેય
B
અસંમેય
C
પૂર્ણાંક
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે,તેનાથી વિરુદ્ધ,$\sqrt{7}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,એવા પરસ્પર અવિભાજ્ય ધન પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $\sqrt{7} = \frac{a}{b}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $7 = \frac{a^2}{b^2}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $a^2 = 7b^2$.
આનો અર્થ એ છે કે $a^2$ એ $7$ વડે વિભાજ્ય છે,અને અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$a$ પણ $7$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ.
તેથી,આપણે કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે $a = 7k$ લખી શકીએ.
આ કિંમતને $a^2 = 7b^2$ સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $(7k)^2 = 7b^2$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ આપતા $49k^2 = 7b^2$ અથવા $b^2 = 7k^2$ મળે છે.
આ સૂચવે છે કે $b^2$ એ $7$ વડે વિભાજ્ય છે,અને તેથી $b$ પણ $7$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ.
આમ,$a$ અને $b$ બંને $7$ વડે વિભાજ્ય હોવાથી,તેમનો સામાન્ય અવયવ $7$ છે,જે આપણી ધારણા કે $a$ અને $b$ પરસ્પર અવિભાજ્ય છે તેનો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $\sqrt{7}$ સંમેય છે તે ખોટી છે,અને $\sqrt{7}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
97
Easy
સાબિત કરો કે સંખ્યા $\sqrt{21}$ અસંમેય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે,તેનાથી વિરુદ્ધ,$\sqrt{21}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,બે પરસ્પર અવિભાજ્ય ધન પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ એવા મળે કે જેથી $\sqrt{21} = \frac{a}{b}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $21 = \frac{a^2}{b^2}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $a^2 = 21b^2$.
આનો અર્થ એ છે કે $a^2$ એ $21$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી $a$ પણ $21$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ (કારણ કે $21$ એ બે ભિન્ન અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $3$ અને $7$ નો ગુણાકાર છે).
ધારો કે $a = 21k$ કોઈ પૂર્ણાંક $k$ માટે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $(21k)^2 = 21b^2$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $441k^2 = 21b^2$ અથવા $b^2 = 21k^2$ થાય છે.
આ સૂચવે છે કે $b^2$ એ $21$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી $b$ પણ $21$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ.
આમ,$a$ અને $b$ નો સામાન્ય અવયવ $21$ છે,જે આપણી ધારણા કે $a$ અને $b$ પરસ્પર અવિભાજ્ય છે તેનો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,આપણી ધારણા ખોટી છે અને $\sqrt{21}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે.
98
EasyMCQ
સાબિત કરો કે સંખ્યા $\sqrt{5}+1$ અસંમેય છે.
A
સંમેય
B
અસંમેય
C
પૂર્ણાંક
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $\sqrt{5}+1$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,આપણે તેને $\sqrt{5}+1 = \frac{p}{q}$ સ્વરૂપમાં લખી શકીએ,જ્યાં $p$ અને $q$ પૂર્ણાંકો છે અને $q \neq 0$.
સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\sqrt{5} = \frac{p}{q} - 1$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $\sqrt{5} = \frac{p-q}{q}$ મળે છે.
જેમ કે $p$ અને $q$ પૂર્ણાંકો છે,તેથી $\frac{p-q}{q}$ એક સંમેય સંખ્યા હોવી જોઈએ.
આનો અર્થ એ થાય કે $\sqrt{5}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
જોકે,આ જાણીતી હકીકતનો વિરોધાભાસ કરે છે કે $\sqrt{5}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,આપણી પ્રાથમિક ધારણા ખોટી છે,અને $\sqrt{5}+1$ એક અસંમેય સંખ્યા જ હોવી જોઈએ.
99
Easy
સાબિત કરો કે સંખ્યા $\sqrt{3}+\sqrt{7}$ અસંમેય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે,તેનાથી વિરુદ્ધ,$\sqrt{3}+\sqrt{7}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે. ધારો કે $\sqrt{3}+\sqrt{7} = r$,જ્યાં $r$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે છે: $(\sqrt{3}+\sqrt{7})^2 = r^2$.
$3 + 7 + 2\sqrt{21} = r^2$.
$10 + 2\sqrt{21} = r^2$.
$2\sqrt{21} = r^2 - 10$.
$\sqrt{21} = \frac{r^2 - 10}{2}$.
જેમ કે $r$ એ સંમેય સંખ્યા છે,તેથી $r^2$ પણ એક સંમેય સંખ્યા છે. તેથી,$\frac{r^2 - 10}{2}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
આ સૂચવે છે કે $\sqrt{21}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે.
જોકે,આપણે જાણીએ છીએ કે $\sqrt{21}$ એ અસંમેય સંખ્યા છે કારણ કે $21$ એ પૂર્ણ વર્ગ નથી.
આ આપણી ધારણા કે $\sqrt{3}+\sqrt{7}$ સંમેય છે તેનાથી વિરોધાભાસી છે.
તેથી,આપણી ધારણા ખોટી છે,અને $\sqrt{3}+\sqrt{7}$ એ અસંમેય સંખ્યા જ હોવી જોઈએ.
100
Easy
સાબિત કરો કે સંખ્યા $3\sqrt{2}$ અસંમેય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે,તેનાથી વિરુદ્ધ,$3\sqrt{2}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
તેથી,એવા પરસ્પર અવિભાજ્ય પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $3\sqrt{2} = \frac{a}{b}$ થાય.
સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\sqrt{2} = \frac{a}{3b}$ મળે છે.
અહીં $a$ અને $b$ પૂર્ણાંકો હોવાથી,$\frac{a}{3b}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
આનો અર્થ એ થાય કે $\sqrt{2}$ એક સંમેય સંખ્યા છે.
પરંતુ,આ હકીકતનો વિરોધાભાસ કરે છે કે $\sqrt{2}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.
આથી,આપણી ધારણા કે $3\sqrt{2}$ સંમેય છે તે ખોટી છે.
તેથી,$3\sqrt{2}$ એક અસંમેય સંખ્યા છે.

Real Numbers — Mix Examples - Real Numbers · Frequently Asked Questions

1Are these Real Numbers questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Real Numbers Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.