BiologyQ51–123 of 174 questions
Page 2 of 3 · Gujarati
51
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
ઓક્સિજન માટે આકર્ષણ ધરાવતું લાલ રંજકદ્રવ્ય $(Leghaemoglobin)$ કોના મૂળમાં જોવા મળે છે?
A
રાઈ
B
સોયાબીન
C
ગાજર
D
મૂળો
Solution
(B) $Leghaemoglobin$ એ એક લાલ રંગનું રંજકદ્રવ્ય છે જે સોયાબીન જેવા કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓની મૂળ ગંડિકાઓમાં જોવા મળે છે.
આ રંજકદ્રવ્ય ઓક્સિજનના શોષક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે મૂળ ગંડિકાઓની અંદર આણ્વિય ઓક્સિજનનું પ્રમાણ નીચું જાળવી રાખે છે.
આ ઓછું ઓક્સિજનયુક્ત વાતાવરણ આવશ્યક છે કારણ કે $Nitrogenase$ ઉત્સેચક,જે $Rhizobium$ નામના સહજીવી બેક્ટેરિયા દ્વારા નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જવાબદાર છે,તે ઓક્સિજન પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ છે અને ઓક્સિજનની હાજરીમાં નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે.
આ રંજકદ્રવ્ય ઓક્સિજનના શોષક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે મૂળ ગંડિકાઓની અંદર આણ્વિય ઓક્સિજનનું પ્રમાણ નીચું જાળવી રાખે છે.
આ ઓછું ઓક્સિજનયુક્ત વાતાવરણ આવશ્યક છે કારણ કે $Nitrogenase$ ઉત્સેચક,જે $Rhizobium$ નામના સહજીવી બેક્ટેરિયા દ્વારા નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જવાબદાર છે,તે ઓક્સિજન પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ છે અને ઓક્સિજનની હાજરીમાં નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે.
0 likesView Solution
52
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
ફળદ્રુપ જમીનનો $pH$ સામાન્ય રીતે કેટલો હોય છે?
A
$2 - 3$
B
$6 - 7$
C
$8 - 10$
D
$11 - 12$
Solution
(B) ફળદ્રુપ જમીનનો $pH$ સામાન્ય રીતે થોડો એસિડિકથી તટસ્થ હોય છે,જે સામાન્ય રીતે $6$ થી $7$ ની વચ્ચે હોય છે.
આ $pH$ શ્રેણી છોડ માટે જરૂરી પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા,સૂક્ષ્મજીવોની પ્રવૃત્તિ અને મૂળના વિકાસ માટે શ્રેષ્ઠ છે.
ખૂબ જ એસિડિક અથવા ખૂબ જ બેઝિક જમીન છોડ દ્વારા ખનિજોના શોષણમાં અવરોધ ઉભો કરી શકે છે.
આ $pH$ શ્રેણી છોડ માટે જરૂરી પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા,સૂક્ષ્મજીવોની પ્રવૃત્તિ અને મૂળના વિકાસ માટે શ્રેષ્ઠ છે.
ખૂબ જ એસિડિક અથવા ખૂબ જ બેઝિક જમીન છોડ દ્વારા ખનિજોના શોષણમાં અવરોધ ઉભો કરી શકે છે.
0 likesView Solution
53
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
ગ્રામ $(+ve)$ અને ગ્રામ $(-ve)$ બૅક્ટેરિયા વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમની $........$ માં રહેલો છે.
A
કોષદીવાલ
B
કોષરસપટલ
C
કોષરસ
D
કશા
Solution
(A) ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયા વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમની કોષદીવાલના બંધારણ અને રચનામાં રહેલો છે.
ગ્રામ-પોઝિટિવ બૅક્ટેરિયાની કોષદીવાલમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (મ્યુરીન) નું જાડું પડ હોય છે,જે ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખે છે.
ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનું પડ ખૂબ જ પાતળું હોય છે અને તેમની પાસે લિપોપોલિસેકેરાઈડ્સ $(LPS)$ ધરાવતું વધારાનું બાહ્ય પટલ હોય છે,જે ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખતું નથી.
ગ્રામ-પોઝિટિવ બૅક્ટેરિયાની કોષદીવાલમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (મ્યુરીન) નું જાડું પડ હોય છે,જે ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખે છે.
ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનું પડ ખૂબ જ પાતળું હોય છે અને તેમની પાસે લિપોપોલિસેકેરાઈડ્સ $(LPS)$ ધરાવતું વધારાનું બાહ્ય પટલ હોય છે,જે ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખતું નથી.
0 likesView Solution
54
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ફોટોલીથોટ્રોક્સ માટે કયું વિધાન સત્ય છે?
A
વિકિરણમાંથી શક્તિ અને કાર્બનિક સંયોજનોમાંથી $H$ મેળવે છે.
B
વિકિરણમાંથી શક્તિ અને અકાર્બનિક સંયોજનોમાંથી $H$ મેળવે છે.
C
કાર્બનિક સંયોજનોમાંથી શક્તિ મેળવે છે.
D
અકાર્બનિક સંયોજનોમાંથી શક્તિ મેળવે છે.
Solution
(B) ફોટોલીથોટ્રોક્સ એવા સજીવો છે જે તેમની ઉર્જાના સ્ત્રોત તરીકે પ્રકાશ (ફોટો) અને ઇલેક્ટ્રોન દાતા ($H$ અથવા ઇલેક્ટ્રોનનો સ્ત્રોત) તરીકે અકાર્બનિક સંયોજનો (લીથો) નો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,તેઓ વિકિરણમાંથી ઉર્જા અને અકાર્બનિક સંયોજનોમાંથી $H$ મેળવે છે.
તેથી,તેઓ વિકિરણમાંથી ઉર્જા અને અકાર્બનિક સંયોજનોમાંથી $H$ મેળવે છે.
0 likesView Solution
55
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
સાયનોબૅક્ટેરિયા માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
નાઇટ્રોજીનેઝ સાથે ઑક્સિજીનિક
B
નાઇટ્રોજીનેઝ વગર ઑક્સિજીનિક
C
નાઇટ્રોજીનેઝ સાથે નોન-ઑક્સિજીનિક
D
નાઇટ્રોજીનેઝ વગર નોન-ઑક્સિજીનિક
Solution
(A) સાયનોબૅક્ટેરિયા એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે ઑક્સિજીનિક પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ આડપેદાશ તરીકે $O_2$ મુક્ત કરે છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયાની ઘણી જાતિઓ (દા.ત.,નોસ્ટોક,એનાબીના) નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરવામાં સક્ષમ છે,જે નાઇટ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થતી પ્રક્રિયા છે.
તેથી,તેઓ ઑક્સિજીનિક પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે અને નાઇટ્રોજન સ્થાપન માટે નાઇટ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક ધરાવે છે,તેથી તેમને નાઇટ્રોજીનેઝ સાથે ઑક્સિજીનિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયાની ઘણી જાતિઓ (દા.ત.,નોસ્ટોક,એનાબીના) નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરવામાં સક્ષમ છે,જે નાઇટ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થતી પ્રક્રિયા છે.
તેથી,તેઓ ઑક્સિજીનિક પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે અને નાઇટ્રોજન સ્થાપન માટે નાઇટ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક ધરાવે છે,તેથી તેમને નાઇટ્રોજીનેઝ સાથે ઑક્સિજીનિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
56
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
કોલીફ્લાવર મોઝેઇક વાઇરસ (Cauliflower mosaic virus) માં . . . . . . હોય છે.
A
$dsDNA$
B
$ssRNA$
C
$dsRNA$
D
$ssDNA$
Solution
(A) કોલીફ્લાવર મોઝેઇક વાઇરસ $(CaMV)$ એ $Caulimoviridae$ કુળનો સભ્ય છે.
મોટાભાગના વનસ્પતિ વાઇરસ કે જેમાં જનીનદ્રવ્ય તરીકે $RNA$ હોય છે,તેનાથી વિપરીત $CaMV$ માં જનીનદ્રવ્ય તરીકે બેવડી શૃંખલામય $DNA$ $(dsDNA)$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
મોટાભાગના વનસ્પતિ વાઇરસ કે જેમાં જનીનદ્રવ્ય તરીકે $RNA$ હોય છે,તેનાથી વિપરીત $CaMV$ માં જનીનદ્રવ્ય તરીકે બેવડી શૃંખલામય $DNA$ $(dsDNA)$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
57
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
આર્કીબૅક્ટેરિયા માટે શું સાચું છે?
A
બધા જ ઉષ્માપ્રિય (thermophilic) છે
B
બધા જ પ્રકાશસંશ્લેષી છે
C
બધા જ અશ્મિઓ છે
D
સૌથી જૂના જીવંત સજીવો છે
Solution
(D) આર્કીબૅક્ટેરિયાને સૌથી જૂના જીવંત સજીવો માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમની કોષદીવાલની રચના વિશિષ્ટ હોય છે (જેમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે),જે તેમને અત્યંત પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ જેવી કે ઊંચું તાપમાન,વધુ ક્ષારતા અને એસિડિક વાતાવરણમાં જીવંત રહેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેઓ આધુનિક બૅક્ટેરિયા અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવોના પૂર્વજો છે. તેથી,તેમને ઘણીવાર 'સૌથી જૂના જીવંત સજીવો' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
58
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ફૂગનું એડહેસીવ પેડ (આસંજક પેડ),યજમાનમાં ........ ની મદદથી દાખલ થાય છે.
A
યાંત્રિક દબાણ અને ઉત્સેચકો
B
હુક્સ અને ચૂષકો
C
ઉત્સેચકો દ્વારા નરમ કરી
D
ફક્ત યાંત્રિક દબાણ દ્વારા
Solution
(A) ફૂગના રોગકારકો ઘણીવાર યજમાનની સપાટી પર ચોંટવા માટે એડહેસીવ પેડ (આસંજક પેડ) અથવા એપ્રેસોરિયા જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓનો ઉપયોગ કરે છે.
યજમાનની કોષદીવાલમાં પ્રવેશ કરવા માટે,ફૂગ ઇન્ફેક્શન પેગની વૃદ્ધિ દ્વારા યાંત્રિક દબાણ લાવે છે અને સાથે સાથે કોષદીવાલનું પાચન કરતા ઉત્સેચકો (જેમ કે સેલ્યુલેઝ,પેક્ટિનેઝ અને પ્રોટીએઝ)નો સ્ત્રાવ કરે છે.
આ ઉત્સેચકો યજમાનની કોષદીવાલને નરમ બનાવે છે,જેનાથી યાંત્રિક દબાણ દ્વારા પ્રવેશ પેગને યજમાન પેશીમાં દાખલ કરવાનું સરળ બને છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયામાં યાંત્રિક દબાણ અને ઉત્સેચકીય ક્રિયા બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
યજમાનની કોષદીવાલમાં પ્રવેશ કરવા માટે,ફૂગ ઇન્ફેક્શન પેગની વૃદ્ધિ દ્વારા યાંત્રિક દબાણ લાવે છે અને સાથે સાથે કોષદીવાલનું પાચન કરતા ઉત્સેચકો (જેમ કે સેલ્યુલેઝ,પેક્ટિનેઝ અને પ્રોટીએઝ)નો સ્ત્રાવ કરે છે.
આ ઉત્સેચકો યજમાનની કોષદીવાલને નરમ બનાવે છે,જેનાથી યાંત્રિક દબાણ દ્વારા પ્રવેશ પેગને યજમાન પેશીમાં દાખલ કરવાનું સરળ બને છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયામાં યાંત્રિક દબાણ અને ઉત્સેચકીય ક્રિયા બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
0 likesView Solution
59
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
વનસ્પતિ સૃષ્ટિના વિઘટકો તરીકે કોને ગણવામાં આવે છે?
A
મોનેરા અને ફૂગ
B
ફૂગ અને વનસ્પતિ
C
પ્રોટીસ્ટા અને એનીમલિયા
D
એનીમલિયા અને મોનેરા
Solution
(A) વિઘટકો એવા સજીવો છે જે મૃત અથવા સડતા કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરે છે. જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Monera$ (ખાસ કરીને અમુક બેક્ટેરિયા) અને $Fungi$ (ફૂગ) એ નિવસનતંત્રના મુખ્ય વિઘટકો છે. $Fungi$ એ પરપોષી સજીવો છે જે મૃત કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે,જ્યારે $Monera$ સૃષ્ટિના ઘણા બેક્ટેરિયા મૃતોપજીવી તરીકે કાર્ય કરે છે અને પોષક ચક્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
0 likesView Solution
60
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
જોકે $Cycas$ માં બે બીજપત્રો હોય છે,છતાં તેને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) માં સમાવવામાં આવતું નથી,કારણ કે:
A
નગ્ન અંડક
B
એકદળી જેવું સામ્ય
C
કુંતલાકાર પર્ણવિન્યાસ (Circinate vernation)
D
સંયુક્ત પર્ણો
Solution
(A) વનસ્પતિઓનું અનાવૃત બીજધારી $(Gymnosperms)$ અને આવૃત બીજધારી $(Angiosperms)$ માં પ્રાથમિક વર્ગીકરણ અંડકની પ્રકૃતિના આધારે કરવામાં આવે છે.
આવૃત બીજધારીમાં,અંડક બીજાશયની અંદર બંધ હોય છે,જે પાછળથી ફળમાં વિકસે છે.
અનાવૃત બીજધારીમાં,અંડક નગ્ન હોય છે,એટલે કે તે કોઈ બીજાશયની દીવાલ કે ફળ દ્વારા આવૃત હોતા નથી.
જોકે $Cycas$ માં બે બીજપત્રો જોવા મળે છે (જે સામાન્ય રીતે દ્વિદળી આવૃત બીજધારીનું લક્ષણ છે),છતાં તેને અનાવૃત બીજધારીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેના અંડક ખુલ્લા હોય છે અને બીજાશયની દીવાલ દ્વારા સુરક્ષિત હોતા નથી.
આવૃત બીજધારીમાં,અંડક બીજાશયની અંદર બંધ હોય છે,જે પાછળથી ફળમાં વિકસે છે.
અનાવૃત બીજધારીમાં,અંડક નગ્ન હોય છે,એટલે કે તે કોઈ બીજાશયની દીવાલ કે ફળ દ્વારા આવૃત હોતા નથી.
જોકે $Cycas$ માં બે બીજપત્રો જોવા મળે છે (જે સામાન્ય રીતે દ્વિદળી આવૃત બીજધારીનું લક્ષણ છે),છતાં તેને અનાવૃત બીજધારીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેના અંડક ખુલ્લા હોય છે અને બીજાશયની દીવાલ દ્વારા સુરક્ષિત હોતા નથી.
0 likesView Solution
61
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કયા પ્રાણીમાં પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છ (post-anal tail) જોવા મળે છે?
A
અળસિયું
B
નીચલાં અપૃષ્ઠવંશી
C
વીંછી
D
સાપ
Solution
(D) પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છની હાજરી એ મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયનું એક મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, અળસિયું (નૂપુરક), વીંછી (સંધિપાદ) અને નીચલાં અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છ હોતું નથી.
સાપ એ સરીસૃપ $(Reptilia)$ વર્ગનું પ્રાણી છે, જે મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયમાં આવે છે.
તેથી, સાપ તેના જીવનચક્ર દરમિયાન પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છ ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, અળસિયું (નૂપુરક), વીંછી (સંધિપાદ) અને નીચલાં અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છ હોતું નથી.
સાપ એ સરીસૃપ $(Reptilia)$ વર્ગનું પ્રાણી છે, જે મેરુદંડી $(Chordata)$ સમુદાયમાં આવે છે.
તેથી, સાપ તેના જીવનચક્ર દરમિયાન પશ્ચ-મળદ્વાર પુચ્છ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
62
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી શેમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્ય $Chlorocruorin$ જોવા મળે છે?
A
અળસિયું
B
શૂળત્વચી
C
નૂપુરક (Annelids)
D
નીચલાં મેરુદંડી
Solution
(C) $Chlorocruorin$ એ એક શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે જે અમુક દરિયાઈ નૂપુરક (polychaete worms) ના રુધિરમાં જોવા મળે છે,જે $Annelida$ સમુદાયના સભ્યો છે.
તે લીલા રંગનું આયર્નયુક્ત પ્રોટીન છે જે ઓક્સિજનના વહન માટે હિમોગ્લોબિનની જેમ કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Annelids$ (નૂપુરક) એ સાચો સમૂહ છે જેમાં આ રંજકદ્રવ્ય જોવા મળે છે.
તે લીલા રંગનું આયર્નયુક્ત પ્રોટીન છે જે ઓક્સિજનના વહન માટે હિમોગ્લોબિનની જેમ કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Annelids$ (નૂપુરક) એ સાચો સમૂહ છે જેમાં આ રંજકદ્રવ્ય જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
63
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ટેટ્રાડાયનેમસ (ચતુર્દીર્ઘી) પુંકેસર . . . . . . માં જોવા મળે છે.
A
માલ્વેસી
B
સોલેનેસી
C
બ્રાસીકેસી (ક્રુસિફેરી)
D
લીલીએસી
Solution
(C) ટેટ્રાડાયનેમસ (ચતુર્દીર્ઘી) સ્થિતિ એટલે $6$ પુંકેસરની હાજરી,જેમાં $4$ લાંબા (અંદરના) અને $2$ ટૂંકા (બહારના) હોય છે.
પુંકેસરની આ વિશિષ્ટ ગોઠવણી $Brassicaceae$ (અગાઉ $Cruciferae$ તરીકે ઓળખાતી) કુળની લાક્ષણિકતા છે.
પુંકેસરની આ વિશિષ્ટ ગોઠવણી $Brassicaceae$ (અગાઉ $Cruciferae$ તરીકે ઓળખાતી) કુળની લાક્ષણિકતા છે.
0 likesView Solution
64
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
કેળાનો ખાઈ શકાય તેવો ભાગ . . . . . . છે.
A
બાહ્ય ફલાવરણ (Epicarp)
B
મધ્ય ફલાવરણ અને અલ્પવિકસિત અંતઃ ફલાવરણ
C
અંતઃ ફલાવરણ અને અલ્પવિકસિત મધ્ય ફલાવરણ
D
બાહ્ય ફલાવરણ અને અંતઃ ફલાવરણ
Solution
(B) કેળું એ એક પ્રકારનું 'બેરી' (berry) ફળ છે. કેળામાં,બહારની જાડી છાલ એ બાહ્ય ફલાવરણ (epicarp) છે. તેનો ખાઈ શકાય તેવો ભાગ માંસલ મધ્ય ફલાવરણ (mesocarp) અને અલ્પવિકસિત અંતઃ ફલાવરણ (endocarp) નો બનેલો હોય છે,જે બીજની આસપાસ હોય છે (જોકે વ્યાવસાયિક જાતોમાં બીજ ઘણીવાર અવશિષ્ટ હોય છે). તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.
0 likesView Solution
65
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ખાદ્ય ભાગ માટે નીચેનામાંથી કઈ જોડ સાચી છે?
A
ટોમેટો $-$ પુષ્પાસન
B
મકાઈ $-$ બીજપત્ર
C
જામફળ $-$ મધ્ય ફલાવરણ
D
ખજૂર $-$ અંતઃ ફલાવરણ
Solution
(B) ટોમેટો $(Solanum \text{ } lycopersicum)$ માં ખાદ્ય ભાગ ફલાવરણ અને જરાયુ છે. મકાઈ $(Zea \text{ } mays)$ માં ખાદ્ય ભાગ ભ્રૂણપોષ અને બીજપત્ર છે. જામફળ $(Psidium \text{ } guajava)$ માં ખાદ્ય ભાગ ફલાવરણ અને જરાયુ છે. ખજૂર $(Phoenix \text{ } dactylifera)$ માં ખાદ્ય ભાગ માંસલ ફલાવરણ છે. તેથી, સાચી જોડ $Maize - \text{Cotyledon}$ (સ્ક્યુટેલમ, જે એક બીજપત્ર છે) છે.
0 likesView Solution
66
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
કઈ વનસ્પતિનાં મૂળ ઑક્સિડાઇઝિંગ કારક ધરાવે છે?
A
ગાજર
B
સોયાબીન
C
રાઈ
D
મૂળો
Solution
(B) સોયાબીન $(Glycine \ max)$ વનસ્પતિનાં મૂળ ઑક્સિડાઇઝિંગ કારક ધરાવે છે,ખાસ કરીને પેરોક્સિડેઝ ઉત્સેચકો,જે વનસ્પતિમાં વિવિધ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આ ઉત્સેચકો ફિનોલિક સંયોજનોના ઓક્સિડેશનમાં સામેલ હોય છે અને વનસ્પતિના રક્ષણાત્મક તંત્ર તેમજ વૃદ્ધિના નિયમન માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
67
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
દ્વિસ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને ત્રાંસુ અંડાશય ........ માં જોવા મળે છે.
A
રાઈ
B
કેળા
C
વટાણા
D
રીંગણ
Solution
(D) $Solanaceae$ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા દ્વિસ્ત્રીકેસરી અને યુક્તસ્ત્રીકેસરી અંડાશય છે. આ કુળમાં અંડાશય ત્રાંસુ (oblique) ગોઠવાયેલું હોય છે,જે આ કુળની વિશિષ્ટ ઓળખ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Solanum$ (દા.ત.,રીંગણ) એ $Solanaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે. તેથી,સાચો જવાબ $Solanum$ (રીંગણ) છે.
0 likesView Solution
68
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
બટાકાના ગ્રંથિલમાં રહેલી 'આંખ' એટલે ..... .
A
પુષ્પીય કલિકાઓ
B
પ્રકાંડ કલિકા
C
કક્ષકલિકા
D
મૂળ કલિકાઓ
Solution
(C) બટાકાનું ગ્રંથિલ એ ભૂગર્ભીય પ્રકાંડનું રૂપાંતરણ છે.
બટાકાની સપાટી પર નાના ખાડાઓ જોવા મળે છે જેને 'આંખ' કહેવામાં આવે છે.
આ 'આંખ' પ્રકાંડની ગાંઠોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
દરેક 'આંખ' એ કક્ષકલિકા ધરાવે છે,જે અનુકૂળ પરિસ્થિતિમાં નવા પ્રકાંડમાં વિકાસ પામવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
બટાકાની સપાટી પર નાના ખાડાઓ જોવા મળે છે જેને 'આંખ' કહેવામાં આવે છે.
આ 'આંખ' પ્રકાંડની ગાંઠોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
દરેક 'આંખ' એ કક્ષકલિકા ધરાવે છે,જે અનુકૂળ પરિસ્થિતિમાં નવા પ્રકાંડમાં વિકાસ પામવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
0 likesView Solution
69
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
અન્નવાહકમાં ભાર થવાની (Phloem loading) પ્રક્રિયા શેની સાથે સંબંધિત છે?
A
અન્નવાહકમાં શર્કરાનું પ્રમાણ વધવું
B
અન્નવાહક કોષોની લંબાઈમાં વધારો
C
અન્નવાહક મૃદુતકનું અલગ પડવું
D
અન્નવાહક તંતુઓનું મજબૂત બનવું
Solution
(A) અન્નવાહકમાં ભાર થવાની (Phloem loading) પ્રક્રિયા એ સ્ત્રોત પેશીઓ (જેમ કે પર્ણો) માંથી શર્કરાને અન્નવાહકના ચાલની નલિકાના ઘટકોમાં વહન કરવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા અન્નવાહકમાં સુક્રોઝની સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે,જેના પરિણામે જલક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે.
પરિણામે,આસૃતિ દ્વારા નજીકની જલવાહકમાંથી પાણી અન્નવાહકમાં પ્રવેશે છે,જે ઉચ્ચ દબાણ ઉત્પન્ન કરે છે અને તે દ્રાવ્ય પદાર્થોના જથ્થાબંધ વહનને સંગ્રહસ્થાન (sink) તરફ ધકેલે છે.
આ પ્રક્રિયા અન્નવાહકમાં સુક્રોઝની સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે,જેના પરિણામે જલક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે.
પરિણામે,આસૃતિ દ્વારા નજીકની જલવાહકમાંથી પાણી અન્નવાહકમાં પ્રવેશે છે,જે ઉચ્ચ દબાણ ઉત્પન્ન કરે છે અને તે દ્રાવ્ય પદાર્થોના જથ્થાબંધ વહનને સંગ્રહસ્થાન (sink) તરફ ધકેલે છે.
0 likesView Solution
70
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નાકના પડદામાં કયા પ્રકારનું કાસ્થિ હોય છે અને ઈજા પછી તેના સમારકામમાં કયું કાસ્થિ મદદરૂપ થાય છે?
A
કાચવત્ કાસ્થિ (Hyaline cartilage)
B
સ્થિતિસ્થાપક કાસ્થિ (Elastic cartilage)
C
કૅલ્શિયમયુક્ત કાસ્થિ (Calcified cartilage)
D
તંતુમય કાસ્થિ (Fibrous cartilage)
Solution
(A) નાકનો પડદો મુખ્યત્વે $Hyaline$ (કાચવત્) કાસ્થિનો બનેલો હોય છે.
$Hyaline$ કાસ્થિ એ શરીરમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું કાસ્થિ છે,જે લવચીકતા જાળવી રાખીને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.
તે નાક,શ્વાસનળી,સ્વરપેટી અને લાંબા હાડકાના છેડાઓ પર જોવા મળે છે.
તેની રચનાને કારણે,તે ઈજા પછી નાકના પડદાની મજબૂતી અને સમારકામમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$Hyaline$ કાસ્થિ એ શરીરમાં સૌથી વધુ જોવા મળતું કાસ્થિ છે,જે લવચીકતા જાળવી રાખીને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.
તે નાક,શ્વાસનળી,સ્વરપેટી અને લાંબા હાડકાના છેડાઓ પર જોવા મળે છે.
તેની રચનાને કારણે,તે ઈજા પછી નાકના પડદાની મજબૂતી અને સમારકામમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
0 likesView Solution
71
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી શેમાં સૂક્ષ્મનલિકાઓ (Microtubules) ગેરહાજર હોય છે?
A
કણાભસૂત્ર
B
તારાકેન્દ્ર
C
કશા
D
ત્રાકતંતુઓ
Solution
(A) સૂક્ષ્મનલિકાઓ એ ટ્યુબ્યુલિન પ્રોટીનથી બનેલા કોષપિંજરના ઘટકો છે. તે તારાકેન્દ્ર,પક્ષ્મ,કશા અને ત્રાકતંતુઓના બંધારણીય ઘટકો છે. કણાભસૂત્ર એ બેવડી પટલમય અંગિકા છે જે કોષીય શ્વસનમાં ભાગ લે છે અને તેમાં સૂક્ષ્મનલિકાઓ હોતી નથી.
0 likesView Solution
72
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
$Hydra$ માં,અપાચિત ખોરાક અને નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો ............. દ્વારા દૂર થાય છે.
A
મુખ અને મુખ
B
શરીરદીવાલ અને શરીરદીવાલ
C
મુખ અને શરીરદીવાલ
D
મુખ અને સૂત્રાંગો
Solution
(C) $Hydra$ માં પાચનતંત્ર અપૂર્ણ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,અપાચિત ખોરાક મુખ દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવે છે. નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો,જેમ કે એમોનિયા,મુખ્યત્વે શરીરની સામાન્ય સપાટી (શરીરદીવાલ) દ્વારા આસપાસના પાણીમાં સાદા પ્રસરણ દ્વારા દૂર થાય છે.
0 likesView Solution
73
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
સ્નાયુતંતુક ખંડ (Sarcomere) એટલે શું?
A
બે $H$-રેખા વચ્ચેનો ભાગ
B
બે $A$-રેખા વચ્ચેનો ભાગ
C
$I$-બિંબ વચ્ચેનો ભાગ
D
બે $Z$-રેખા વચ્ચેનો ભાગ
Solution
(D) સ્નાયુતંતુક ખંડ (Sarcomere) એ રેખિત સ્નાયુતંતુનો કાર્યાત્મક એકમ છે.
તેને બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ (અથવા $Z$-તકતીઓ) વચ્ચે આવેલા સ્નાયુતંતુના ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આ $Z$-રેખાઓ ઘટ્ટ પ્રોટીન રચનાઓ છે જે $I$-બિંબને દ્વિભાજિત કરે છે અને એક્ટિન તંતુઓ માટે જોડાણ બિંદુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
તેને બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ (અથવા $Z$-તકતીઓ) વચ્ચે આવેલા સ્નાયુતંતુના ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આ $Z$-રેખાઓ ઘટ્ટ પ્રોટીન રચનાઓ છે જે $I$-બિંબને દ્વિભાજિત કરે છે અને એક્ટિન તંતુઓ માટે જોડાણ બિંદુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
74
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
સ્નાયુ સંકોચન માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$H$-પ્રદેશની લંબાઈ વધે છે.
B
$A$-બિંબની લંબાઈ અચળ રહે છે.
C
$I$-બિંબની લંબાઈ વધે છે.
D
બે $Z$-રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર વધે છે.
Solution
(B) સ્નાયુ સંકોચનના સ્લાઈડિંગ ફિલામેન્ટ સિદ્ધાંત મુજબ:
$1$. સંકોચન દરમિયાન,પાતળા તંતુઓ જાડા તંતુઓ પર સરકે છે,જે $Z$-રેખાઓને એકબીજાની નજીક ખેંચે છે,જેનાથી સાર્કોમિયરની લંબાઈ ઘટે છે.
$2$. $A$-બિંબ (એનિસોટ્રોપિક બિંબ) માં માયોસિન તંતુઓ હોય છે અને તેની લંબાઈ સંકોચન પ્રક્રિયા દરમિયાન અચળ રહે છે.
$3$. જેમ એક્ટિન તંતુઓ $A$-બિંબમાં ઊંડે જાય છે,તેમ $I$-બિંબ (આઈસોટ્રોપિક બિંબ) અને $H$-પ્રદેશ ટૂંકા થાય છે.
$4$. તેથી,$A$-બિંબની લંબાઈ અચળ રહે છે તે વિધાન સાચું છે.
$1$. સંકોચન દરમિયાન,પાતળા તંતુઓ જાડા તંતુઓ પર સરકે છે,જે $Z$-રેખાઓને એકબીજાની નજીક ખેંચે છે,જેનાથી સાર્કોમિયરની લંબાઈ ઘટે છે.
$2$. $A$-બિંબ (એનિસોટ્રોપિક બિંબ) માં માયોસિન તંતુઓ હોય છે અને તેની લંબાઈ સંકોચન પ્રક્રિયા દરમિયાન અચળ રહે છે.
$3$. જેમ એક્ટિન તંતુઓ $A$-બિંબમાં ઊંડે જાય છે,તેમ $I$-બિંબ (આઈસોટ્રોપિક બિંબ) અને $H$-પ્રદેશ ટૂંકા થાય છે.
$4$. તેથી,$A$-બિંબની લંબાઈ અચળ રહે છે તે વિધાન સાચું છે.
0 likesView Solution
75
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
જ્યારે આપણે અંધકારમાંથી પ્રકાશ તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે થોડા સમય માટે આપણને દેખાતું નથી,પરંતુ થોડા સમય પછી દૃષ્ટિ સામાન્ય થઈ જાય છે. આ .......... નું ઉદાહરણ છે.
A
એકોમોડેશન (દૃષ્ટિ વ્યવસ્થાપન)
B
અનુકૂલન
C
વિકૃતિ
D
પ્રકાશ અવધિકાળ
Solution
(B) જ્યારે આપણે અંધકારમય વાતાવરણમાંથી પ્રકાશિત વાતાવરણમાં જઈએ છીએ,ત્યારે નેત્રપટલ (retina) માં રહેલા પ્રકાશગ્રાહી કોષો (દંડકોષો અને શંકુકોષો) ને પ્રકાશની તીવ્રતામાં થયેલા અચાનક ફેરફાર સાથે અનુકૂલન સાધવા માટે સમયની જરૂર પડે છે. આ પ્રક્રિયાને સંવેદનાત્મક અનુકૂલન (sensory adaptation) કહેવામાં આવે છે. ખાસ કરીને,દંડકોષોમાં રહેલા પ્રકાશસંવેદી રંજકદ્રવ્યો,જે ઓછા પ્રકાશમાં અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે,તે તેજસ્વી પ્રકાશ દ્વારા વિઘટિત થાય છે અને શંકુકોષો તેજસ્વી પ્રકાશમાં દૃષ્ટિ પ્રદાન કરવાનું કાર્ય સંભાળે છે. આ ગોઠવણનો સમયગાળો એ અનુકૂલનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
76
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
માનવ નેત્રપટલ (કોર્નિયા) ની લાક્ષણિકતા નીચેનામાંથી કઈ છે?
A
તે કન્જક્ટિવા અને ગ્રંથિમય પેશી દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
B
તે અશ્રુગ્રંથિ છે જે આંસુનો સ્ત્રાવ કરે છે.
C
નેત્રપટલમાં રુધિર પરિવહનનો અભાવ હોય છે.
D
વય વધતાં તે અપારદર્શક બને છે અને સફેદ સ્તર જમા થાય છે, જે મોતિયો પ્રેરે છે.
Solution
(C) માનવ નેત્રપટલ (કોર્નિયા) એ આંખનો પારદર્શક અગ્ર ભાગ છે。
તેની વિશેષતા એ છે કે તે અવાસ્ક્યુલર (avascular) છે, એટલે કે તેમાં રુધિરવાહિનીઓનો અભાવ હોય છે $(blood \text{ circulation is absent})$.
તે વાતાવરણમાંથી સીધો ઓક્સિજન મેળવે છે。
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કોર્નિયા કોઈ સ્ત્રાવ નથી。
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે અશ્રુગ્રંથિ કોર્નિયાથી અલગ હોય છે。
વિકલ્પ $D$ એ લેન્સ (નેત્રમણિ) વિશે વર્ણન કરે છે, કોર્નિયા વિશે નહીં。
તેની વિશેષતા એ છે કે તે અવાસ્ક્યુલર (avascular) છે, એટલે કે તેમાં રુધિરવાહિનીઓનો અભાવ હોય છે $(blood \text{ circulation is absent})$.
તે વાતાવરણમાંથી સીધો ઓક્સિજન મેળવે છે。
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કોર્નિયા કોઈ સ્ત્રાવ નથી。
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે અશ્રુગ્રંથિ કોર્નિયાથી અલગ હોય છે。
વિકલ્પ $D$ એ લેન્સ (નેત્રમણિ) વિશે વર્ણન કરે છે, કોર્નિયા વિશે નહીં。
0 likesView Solution
77
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
પુનઃસર્જન દરમિયાન એક અંગનું બીજા અંગમાં રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?
A
આકારજનન (Morphogenesis)
B
એપિમોર્ફોસિસ (Epimorphosis)
C
અંગાન્તરણ (Morphallaxis)
D
વૃદ્ધિ (Accretionary growth)
Solution
(C) પુનઃસર્જન એ સજીવની ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત ભાગોને ફરીથી ઉગાડવાની ક્ષમતા છે.
$1$. $Epimorphosis$ માં ઈજા પામેલા ભાગ પર કોષોના વિભાજન દ્વારા નવા ભાગનું નિર્માણ થાય છે,જેને $Blastema$ કહેવાય છે.
$2$. $Morphallaxis$ એ પુનઃસર્જનનો એક પ્રકાર છે જેમાં શરીરના અસ્તિત્વમાં રહેલા ભાગોનું પુનઃગઠન અથવા રૂપાંતર કરીને નવા અંગો બનાવવામાં આવે છે,જે સામાન્ય રીતે $Hydra$ અને $Planaria$ માં જોવા મળે છે.
તેથી,પુનઃસર્જન દરમિયાન એક અંગનું બીજા અંગમાં રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને $Morphallaxis$ (અંગાન્તરણ) કહેવામાં આવે છે.
$1$. $Epimorphosis$ માં ઈજા પામેલા ભાગ પર કોષોના વિભાજન દ્વારા નવા ભાગનું નિર્માણ થાય છે,જેને $Blastema$ કહેવાય છે.
$2$. $Morphallaxis$ એ પુનઃસર્જનનો એક પ્રકાર છે જેમાં શરીરના અસ્તિત્વમાં રહેલા ભાગોનું પુનઃગઠન અથવા રૂપાંતર કરીને નવા અંગો બનાવવામાં આવે છે,જે સામાન્ય રીતે $Hydra$ અને $Planaria$ માં જોવા મળે છે.
તેથી,પુનઃસર્જન દરમિયાન એક અંગનું બીજા અંગમાં રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને $Morphallaxis$ (અંગાન્તરણ) કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
78
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
વનસ્પતિમાં ઈન્યુલિન અને પેક્ટિન .............. છે.
A
સંગૃહિત દ્રવ્યો
B
નકામા પદાર્થો
C
ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો
D
કીટકોને આકર્ષતા દ્રવ્યો
Solution
(A) ઈન્યુલિન એ એક પોલીસેકેરાઈડ છે,જે ખાસ કરીને ફ્રુક્ટન પ્રકારનું છે. તે ડહાલિયા જેવી કેટલીક વનસ્પતિઓના મૂળ કે કંદમાં સંગૃહિત ખોરાક તરીકે સંગ્રહિત થાય છે. પેક્ટિન એ સ્થળજ વનસ્પતિઓની પ્રાથમિક કોષદીવાલમાં જોવા મળતું બંધારણીય પોલીસેકેરાઈડ છે. વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યાના સંદર્ભમાં આ બંનેને સંગૃહિત દ્રવ્યો અથવા અનામત પદાર્થો તરીકે ગણવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
79
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
મધ્યપટલ (middle lamella) માટે કયું તત્વ આવશ્યક છે?
A
$Ca$
B
$Zn$
C
$K$
D
$Cu$
Solution
(A) મધ્યપટલ એ એક સ્તર છે જે બે નજીકની વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલને એકબીજા સાથે જોડે છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ પેક્ટેટ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
કેલ્શિયમ $(Ca^{2+})$ આયનો આ પેક્ટેટ ક્ષારોના નિર્માણ માટે આવશ્યક છે,જે મધ્યપટલને બંધારણીય સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
તેથી,મધ્યપટલ માટે $Ca$ એ આવશ્યક તત્વ છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ પેક્ટેટ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
કેલ્શિયમ $(Ca^{2+})$ આયનો આ પેક્ટેટ ક્ષારોના નિર્માણ માટે આવશ્યક છે,જે મધ્યપટલને બંધારણીય સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
તેથી,મધ્યપટલ માટે $Ca$ એ આવશ્યક તત્વ છે.
0 likesView Solution
80
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
સાયટોક્રોમ એટલે .........
A
મેટેલો ફલેવો પ્રોટીન
B
$Fe$ યુક્ત પોરફાયરીન રંજકદ્રવ્ય
C
ગ્લાયકોપ્રોટીન
D
લિપિડ
Solution
(B) સાયટોક્રોમ એ આયર્ન $(Fe)$ ધરાવતા હિમોપ્રોટીન છે જે ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન $(ETC)$ માં ઇલેક્ટ્રોન વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં હિમ ગ્રુપ હોય છે,જે એક પોરફાયરીન વલય છે જેમાં મધ્યમાં આયર્ન $(Fe)$ પરમાણુ આવેલો હોય છે.
આ પ્રોટીન કોષીય શ્વસન અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે.
તેથી,તેમને $Fe$ યુક્ત પોરફાયરીન રંજકદ્રવ્ય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેમાં હિમ ગ્રુપ હોય છે,જે એક પોરફાયરીન વલય છે જેમાં મધ્યમાં આયર્ન $(Fe)$ પરમાણુ આવેલો હોય છે.
આ પ્રોટીન કોષીય શ્વસન અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે.
તેથી,તેમને $Fe$ યુક્ત પોરફાયરીન રંજકદ્રવ્ય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
81
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
પૃથ્વી પર સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું કાર્બનિક સંયોજન કયું છે?
A
પ્રોટીન
B
સેલ્યુલોઝ
C
લિપિડ
D
સ્ટિરોઇડ
Solution
(B) સેલ્યુલોઝ એ એક પોલીસેકેરાઇડ છે જે સેંકડોથી હજારોની સંખ્યામાં $\beta(1\rightarrow4)$ લિંક્ડ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોની રેખીય શૃંખલા ધરાવે છે.
તે લીલી વનસ્પતિઓ,શેવાળના ઘણા સ્વરૂપો અને ઊમાયસેટ્સની પ્રાથમિક કોષદીવાલનું બંધારણીય ઘટક છે.
તે વનસ્પતિ કોષદીવાલનો મુખ્ય ઘટક હોવાથી,જે પૃથ્વી પરના મોટાભાગના જૈવભાર (biomass) બનાવે છે,તેથી સેલ્યુલોઝને જીવાવરણમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું કાર્બનિક સંયોજન માનવામાં આવે છે.
તે લીલી વનસ્પતિઓ,શેવાળના ઘણા સ્વરૂપો અને ઊમાયસેટ્સની પ્રાથમિક કોષદીવાલનું બંધારણીય ઘટક છે.
તે વનસ્પતિ કોષદીવાલનો મુખ્ય ઘટક હોવાથી,જે પૃથ્વી પરના મોટાભાગના જૈવભાર (biomass) બનાવે છે,તેથી સેલ્યુલોઝને જીવાવરણમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું કાર્બનિક સંયોજન માનવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
82
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
તેલના અચળાંક (constant) માટે કયો ફેટી એસિડ જવાબદાર છે?
A
ઓલિક એસિડ
B
લિનોલેનિક એસિડ
C
લિનોલેઇક એસિડ
D
એરુસિક એસિડ
Solution
(D) તેલના અચળાંક (constant) શબ્દ તેલના વિશિષ્ટ ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મોને સૂચવે છે,જેમ કે આયોડિન મૂલ્ય,જે અસંતૃપ્તતાની માત્રા માપે છે. એરુસિક એસિડ $(C_{22}H_{42}O_2)$ એ એક મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ઓમેગા-$9$ ફેટી એસિડ છે જે રેપસીડ અને સરસવના તેલમાં ઉચ્ચ સાંદ્રતામાં જોવા મળે છે. આ તેલની શુદ્ધતા અને બંધારણ નક્કી કરવા માટે વિશ્લેષણમાં તેને ઘણીવાર માર્કર અથવા અચળાંક તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
83
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
જ્યારે પાણી અર્ધપ્રવેશશીલ પટલમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે નીચેનામાંથી કયું બળ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$O.P.$
B
$S.P.$
C
$T.P.$
D
$W.P.$
Solution
(C) જ્યારે પાણી આસૃતિ (osmosis) દ્વારા અર્ધપ્રવેશશીલ પટલમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે તે કોષદીવાલ પર દબાણ ઉત્પન્ન કરે છે,જેને $Turgor \ Pressure \ (T.P.)$ (આસૃતિદાબ/સ્ફીતદાબ) કહેવામાં આવે છે.
$Osmotic \ Pressure$ એ પાણીના વહનને રોકવા માટે જરૂરી દબાણ છે,જ્યારે $Turgor \ Pressure$ એ પાણીના પ્રવેશને કારણે કોષરસ દ્વારા કોષદીવાલ પર લગાડવામાં આવતું વાસ્તવિક ભૌતિક દબાણ છે.
તેથી,પાણીના કોષમાં પ્રવેશને કારણે ઉત્પન્ન થતું બળ $Turgor \ Pressure$ છે.
$Osmotic \ Pressure$ એ પાણીના વહનને રોકવા માટે જરૂરી દબાણ છે,જ્યારે $Turgor \ Pressure$ એ પાણીના પ્રવેશને કારણે કોષરસ દ્વારા કોષદીવાલ પર લગાડવામાં આવતું વાસ્તવિક ભૌતિક દબાણ છે.
તેથી,પાણીના કોષમાં પ્રવેશને કારણે ઉત્પન્ન થતું બળ $Turgor \ Pressure$ છે.
0 likesView Solution
84
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિમાં નિમગ્ન (sunken) પર્ણરંધ્ર જોવા મળે છે?
A
નેરિયમ
B
હાઇડ્રીલા
C
આંબો
D
જામફળ
Solution
(A) નિમગ્ન પર્ણરંધ્ર એ મરુદભિદ વનસ્પતિઓનું એક લાક્ષણિક અનુકૂલન છે,જે બાષ્પોત્સર્જનનો દર ઘટાડવા માટે હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Nerium$ (કનેર) એ મરુદભિદ વનસ્પતિ છે,જેમાં પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટે પર્ણરંધ્ર ખાડાઓમાં (sunken) આવેલા હોય છે.
$Hydrilla$ એ જલજ વનસ્પતિ છે,જ્યારે આંબો અને જામફળ એ મધ્યદભિદ વનસ્પતિઓ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Nerium$ (કનેર) એ મરુદભિદ વનસ્પતિ છે,જેમાં પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટે પર્ણરંધ્ર ખાડાઓમાં (sunken) આવેલા હોય છે.
$Hydrilla$ એ જલજ વનસ્પતિ છે,જ્યારે આંબો અને જામફળ એ મધ્યદભિદ વનસ્પતિઓ છે.
0 likesView Solution
85
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ગ્લાયકોલેટની હાજરીમાં વાયુરંધ્ર ખૂલવાની ક્રિયા શેના દ્વારા પ્રેરાય છે?
A
ઓક્સિજનની હાજરી
B
$CO_2$ નું ઓછું સંકેન્દ્રણ
C
$CO_2$ નું ઊંચું સંકેન્દ્રણ
D
$CO_2$ ની ગેરહાજરી
Solution
(B) ગ્લાયકોલેટ એ પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) ની નીપજ છે. પ્રકાશની હાજરીમાં,હરિતકણમાં ગ્લાયકોલેટ ઉત્પન્ન થાય છે. આ ગ્લાયકોલેટનું પેરોક્સિઝોમમાં ગ્લાયોક્સિલેટમાં રૂપાંતર થાય છે,જેનાથી $H_2O_2$ ઉત્પન્ન થાય છે. ગ્લાયકોલેટનું ચયાપચય રક્ષક કોષોમાં $CO_2$ ના સંકેન્દ્રણમાં ઘટાડો કરવા સાથે સંકળાયેલું છે. રક્ષક કોષોમાં $CO_2$ નું ઓછું સંકેન્દ્રણ વાયુરંધ્ર ખૂલવાની ક્રિયાને પ્રેરે છે. તેથી,ગ્લાયકોલેટ આંતરિક $CO_2$ સંકેન્દ્રણ ઘટાડીને વાયુરંધ્ર ખોલવાનું કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
86
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કઈ જલીય ત્રિઅંગી (aquatic fern) નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જવાબદાર છે?
A
અઝોલા
B
નોસ્ટોક
C
સાલ્વિયા
D
સાલ્વિનિયા
Solution
(A) જલીય ત્રિઅંગી $Azolla$ એ $Anabaena$ $azollae$ નામના સાયનોબેક્ટેરિયા સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
આ સાયનોબેક્ટેરિયા $Azolla$ ના પર્ણના પોલાણમાં વસવાટ કરે છે અને વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$Azolla$ એ નાઈટ્રોજન સ્થાપન સાથે સંકળાયેલી જલીય ત્રિઅંગી છે.
આ સાયનોબેક્ટેરિયા $Azolla$ ના પર્ણના પોલાણમાં વસવાટ કરે છે અને વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$Azolla$ એ નાઈટ્રોજન સ્થાપન સાથે સંકળાયેલી જલીય ત્રિઅંગી છે.
0 likesView Solution
87
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
વનસ્પતિઓમાં ઇન્સ્યુલિન અને રેફાઇટ્સ શું છે?
A
ખોરાક સંગ્રહિત પદાર્થો
B
નકામા દ્રવ્યો (ઉત્સર્ગ પદાર્થો)
C
સ્રાવી દ્રવ્યો
D
કીટક આકર્ષક દ્રવ્યો
Solution
(B) વનસ્પતિઓમાં,ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન વિવિધ પદાર્થો ઉત્પન્ન થાય છે જેની આગળની શારીરિક પ્રક્રિયાઓ માટે જરૂર હોતી નથી. આ પદાર્થોને નકામા દ્રવ્યો અથવા ઉત્સર્ગ પદાર્થો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઇન્સ્યુલિન એ ડહાલિયા જેવી વનસ્પતિઓના મૂળમાં સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઇડ છે. જો કે,વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યાના સંદર્ભમાં,રેફાઇટ્સ એ કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટના સોય જેવા સ્ફટિકો છે જે નકામા દ્રવ્યો અથવા રક્ષણાત્મક રચનાઓ તરીકે કાર્ય કરે છે.
ઘણા જૈવિક સંદર્ભોમાં,આ બંનેને વનસ્પતિના ઉત્સર્ગ અથવા નકામા પદાર્થોની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે જે વનસ્પતિ ચોક્કસ પેશીઓમાં સંગ્રહિત કરે છે અથવા જમા કરે છે.
ઇન્સ્યુલિન એ ડહાલિયા જેવી વનસ્પતિઓના મૂળમાં સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઇડ છે. જો કે,વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યાના સંદર્ભમાં,રેફાઇટ્સ એ કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટના સોય જેવા સ્ફટિકો છે જે નકામા દ્રવ્યો અથવા રક્ષણાત્મક રચનાઓ તરીકે કાર્ય કરે છે.
ઘણા જૈવિક સંદર્ભોમાં,આ બંનેને વનસ્પતિના ઉત્સર્ગ અથવા નકામા પદાર્થોની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે જે વનસ્પતિ ચોક્કસ પેશીઓમાં સંગ્રહિત કરે છે અથવા જમા કરે છે.
0 likesView Solution
88
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે કયો ઉત્સેચક આવશ્યક છે?
A
નાઈટ્રોજીનેઝ
B
નાઈટ્રેટ રિડક્ટેઝ
C
ટ્રાન્સફરેઝ
D
ટ્રાન્સએમિનેઝ
Solution
(A) નાઈટ્રોજન સ્થાપન એ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન $(N_2)$ ને એમોનિયા $(NH_3)$ માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા નાઈટ્રોજીનેઝ તરીકે ઓળખાતા ઉત્સેચક સંકુલ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
નાઈટ્રોજીનેઝ એ મોલિબ્ડેનમ-આયર્ન પ્રોટીન છે અને તે ફક્ત અમુક આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો (ડાયઝોટ્રોપ્સ) માં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આ પ્રક્રિયા નાઈટ્રોજીનેઝ તરીકે ઓળખાતા ઉત્સેચક સંકુલ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
નાઈટ્રોજીનેઝ એ મોલિબ્ડેનમ-આયર્ન પ્રોટીન છે અને તે ફક્ત અમુક આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો (ડાયઝોટ્રોપ્સ) માં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
89
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ખનીજોનું નિષ્ક્રિય શોષણ નીચેનામાંથી કોના પર નિર્ભર છે?
A
તાપમાન
B
તાપમાન અને ચયાપચયિક અવરોધક
C
ચયાપચયિક અવરોધક
D
ભેજ
Solution
(A) ખનીજોનું નિષ્ક્રિય શોષણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ચયાપચયિક ઉર્જા $(ATP)$ ની જરૂર પડતી નથી.
તે એક ભૌતિક પ્રક્રિયા હોવાથી (જેમ કે પ્રસરણ અથવા સામૂહિક પ્રવાહ),તે ચયાપચયિક અવરોધકો દ્વારા પ્રભાવિત થતી નથી જે $ATP$ ના ઉત્પાદનને અટકાવે છે.
જો કે,નિષ્ક્રિય શોષણ તાપમાન જેવા ભૌતિક પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે,જે આયનોની ગતિજ ઉર્જા અને કોષરસસ્તરની પારગમ્યતાને અસર કરે છે.
તે એક ભૌતિક પ્રક્રિયા હોવાથી (જેમ કે પ્રસરણ અથવા સામૂહિક પ્રવાહ),તે ચયાપચયિક અવરોધકો દ્વારા પ્રભાવિત થતી નથી જે $ATP$ ના ઉત્પાદનને અટકાવે છે.
જો કે,નિષ્ક્રિય શોષણ તાપમાન જેવા ભૌતિક પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે,જે આયનોની ગતિજ ઉર્જા અને કોષરસસ્તરની પારગમ્યતાને અસર કરે છે.
0 likesView Solution
90
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કઈ જોડ ખોટી છે?
A
$C_3$ - મકાઈ
B
$C_4$ - ક્રેન્ઝ પેશીય સંરચના
C
કેલ્વિન ચક્ર - $PGA$
D
હેચ અને સ્લેક પથ - એસિટિક એસિડ
Solution
(A) $1$. $C_3$ વનસ્પતિઓ તે છે જે $CO_2$ નું સ્થાપન $3$-કાર્બન સંયોજન $(PGA)$ માં કરે છે. મકાઈ એ $C_4$ વનસ્પતિ છે,$C_3$ નથી. તેથી,'$C_3$ - મકાઈ' ની જોડ ખોટી છે.
$2$. $C_4$ વનસ્પતિઓમાં ક્રેન્ઝ પેશીય સંરચના જોવા મળે છે,જે સાચું છે.
$3$. કેલ્વિન ચક્રમાં પ્રથમ સ્થાયી નીપજ તરીકે $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $(PGA)$ બને છે,જે સાચું છે.
$4$. હેચ અને સ્લેક પથ એ $C_4$ ચક્રનું બીજું નામ છે. આ પથમાં પ્રથમ સ્થાયી નીપજ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ છે,એસિટિક એસિડ નહીં. આમ,વિકલ્પ $A$ અને $D$ બંને ખોટી માહિતી ધરાવે છે,પરંતુ સામાન્ય રીતે મકાઈને $C_4$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેથી $A$ એ મુખ્ય ખોટી જોડ છે.
$2$. $C_4$ વનસ્પતિઓમાં ક્રેન્ઝ પેશીય સંરચના જોવા મળે છે,જે સાચું છે.
$3$. કેલ્વિન ચક્રમાં પ્રથમ સ્થાયી નીપજ તરીકે $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $(PGA)$ બને છે,જે સાચું છે.
$4$. હેચ અને સ્લેક પથ એ $C_4$ ચક્રનું બીજું નામ છે. આ પથમાં પ્રથમ સ્થાયી નીપજ ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ છે,એસિટિક એસિડ નહીં. આમ,વિકલ્પ $A$ અને $D$ બંને ખોટી માહિતી ધરાવે છે,પરંતુ સામાન્ય રીતે મકાઈને $C_4$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેથી $A$ એ મુખ્ય ખોટી જોડ છે.
0 likesView Solution
91
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
રેડ ડ્રોપ (Red drop) અસર દરમિયાન કયું રંજકદ્રવ્ય તંત્ર (Photosystem) અક્રિયાશીલ હોય છે?
A
$PS-I$ અને $PS-II$
B
$PS-I$
C
$PS-II$
D
આમાંથી એક પણ નહીં
Solution
(C) રેડ ડ્રોપ અસર એ પ્રકાશસંશ્લેષણની ક્વોન્ટમ ઉપજમાં થતો તીવ્ર ઘટાડો દર્શાવે છે,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $680 \ nm$ થી વધારવામાં આવે છે.
$680 \ nm$ થી વધુ તરંગલંબાઈ પર,માત્ર $PS-I$ કાર્યરત રહે છે,જ્યારે $PS-II$ અક્રિયાશીલ બની જાય છે.
કારણ કે પાણીના પ્રકાશ-વિઘટન (photolysis) અને $O_2$ ના ઉત્પાદન માટે $PS-II$ જરૂરી છે,તેથી તેની અક્રિયાશીલતાને કારણે પ્રકાશસંશ્લેષણનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે,જેને રેડ ડ્રોપ અસર કહેવામાં આવે છે.
$680 \ nm$ થી વધુ તરંગલંબાઈ પર,માત્ર $PS-I$ કાર્યરત રહે છે,જ્યારે $PS-II$ અક્રિયાશીલ બની જાય છે.
કારણ કે પાણીના પ્રકાશ-વિઘટન (photolysis) અને $O_2$ ના ઉત્પાદન માટે $PS-II$ જરૂરી છે,તેથી તેની અક્રિયાશીલતાને કારણે પ્રકાશસંશ્લેષણનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે,જેને રેડ ડ્રોપ અસર કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
92
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
કયું પ્રોટીનયુક્ત રંજકદ્રવ્ય વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશ-આધારિત પ્રવૃત્તિઓનું નિયંત્રણ કરે છે?
A
ફાયટોક્રોમ
B
ક્લોરોફિલ
C
એન્થોસાયનીન
D
કેરોટીનોઇડ્સ
Solution
(A) ફાયટોક્રોમ એ એક પ્રોટીનયુક્ત રંજકદ્રવ્ય છે જે વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશગ્રાહી (photoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે બે આંતરપરિવર્તનીય સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે: $P_r$ (જે લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે) અને $P_{fr}$ (જે દૂર-લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે).
તે પ્રકાશ-આધારિત વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓ જેવી કે પ્રકાશકાલિનતા (photoperiodism),બીજનું અંકુરણ અને પુષ્પસર્જનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે બે આંતરપરિવર્તનીય સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે: $P_r$ (જે લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે) અને $P_{fr}$ (જે દૂર-લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે).
તે પ્રકાશ-આધારિત વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓ જેવી કે પ્રકાશકાલિનતા (photoperiodism),બીજનું અંકુરણ અને પુષ્પસર્જનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
0 likesView Solution
93
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કઈ એક દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિ (Long-day plant) છે?
A
તમાકુ
B
ગ્લાયસીન મેક્સ
C
મિરાબિલીસ જલાપા
D
પાલક (સ્પિનેચ)
Solution
(D) પ્રકાશકાલગ્રાહિતા (Photoperiodism) એ દિવસ કે રાત્રિની લંબાઈ પ્રત્યે વનસ્પતિની શારીરિક પ્રતિક્રિયા છે. પ્રકાશકાલના પ્રતિભાવના આધારે વનસ્પતિઓને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિઓ,અલ્પ-દિવસીય વનસ્પતિઓ અને દિવસ-તટસ્થ વનસ્પતિઓ.
$1$. દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિઓ $(LDP)$ ત્યારે પુષ્પ સર્જન કરે છે જ્યારે દિવસની લંબાઈ એક નિશ્ચિત સમયગાળા કરતા વધારે હોય. ઉદાહરણ તરીકે પાલક ($Spinacia$ $oleracea$),ઘઉં અને મૂળા.
$2$. અલ્પ-દિવસીય વનસ્પતિઓ $(SDP)$ ત્યારે પુષ્પ સર્જન કરે છે જ્યારે દિવસની લંબાઈ નિશ્ચિત સમયગાળા કરતા ઓછી હોય. ઉદાહરણ તરીકે તમાકુ અને ગ્લાયસીન મેક્સ (સોયાબીન).
$3$. દિવસ-તટસ્થ વનસ્પતિઓ દિવસની લંબાઈને ધ્યાનમાં લીધા વગર પુષ્પ સર્જન કરે છે. તેનું ઉદાહરણ મિરાબિલીસ જલાપા છે.
તેથી,પાલક એ દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિ છે.
$1$. દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિઓ $(LDP)$ ત્યારે પુષ્પ સર્જન કરે છે જ્યારે દિવસની લંબાઈ એક નિશ્ચિત સમયગાળા કરતા વધારે હોય. ઉદાહરણ તરીકે પાલક ($Spinacia$ $oleracea$),ઘઉં અને મૂળા.
$2$. અલ્પ-દિવસીય વનસ્પતિઓ $(SDP)$ ત્યારે પુષ્પ સર્જન કરે છે જ્યારે દિવસની લંબાઈ નિશ્ચિત સમયગાળા કરતા ઓછી હોય. ઉદાહરણ તરીકે તમાકુ અને ગ્લાયસીન મેક્સ (સોયાબીન).
$3$. દિવસ-તટસ્થ વનસ્પતિઓ દિવસની લંબાઈને ધ્યાનમાં લીધા વગર પુષ્પ સર્જન કરે છે. તેનું ઉદાહરણ મિરાબિલીસ જલાપા છે.
તેથી,પાલક એ દીર્ઘ-દિવસીય વનસ્પતિ છે.
0 likesView Solution
94
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
બટાટાના ગ્રંથિલ (tubers) ની કલિકાની સુષુપ્તતા તોડવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?
A
જીબરેલિન
B
$IAA$
C
$ABA$
D
ઝિએટીન
Solution
(A) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે બીજ અને કલિકાની સુષુપ્તતા તોડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ખાસ કરીને,$GA_3$ (જીબરેલિક એસિડ) નો ઉપયોગ ખેતીમાં બટાટાના ગ્રંથિલની સુષુપ્તતા તોડવા માટે કરવામાં આવે છે,જેનાથી તેમાં અંકુરણની પ્રક્રિયા ઝડપી બને છે. $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) જીબરેલિનના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે અને સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $IAA$ (ઇન્ડોલ$-3-$એસેટિક એસિડ) એ ઓક્સિન છે જે કોષ વિસ્તરણ અને મૂળના નિર્માણમાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
95
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કોના દ્વારા પર્ણપતન અવરોધાય છે?
A
$GA_3$
B
$NAA$
C
ઇથિલિન
D
ઝિએટીન
Solution
(B) ઓક્સિન્સ,જેમ કે $NAA$ (નેપ્થલીન એસિટિક એસિડ),પર્ણદંડના પાયા પર પર્ણપતન સ્તરના નિર્માણને અટકાવીને પર્ણપતનને અવરોધે છે. જ્યારે ઇથિલિન પર્ણપતનને પ્રોત્સાહન આપે છે,ત્યારે ઓક્સિન્સ કુમળા પર્ણો અને ફળોમાં આ પ્રક્રિયાના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનાથી પર્ણ ખરવાની પ્રક્રિયા વિલંબિત થાય છે.
0 likesView Solution
96
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
કયો અંતઃસ્ત્રાવ વનસ્પતિઓમાં વૃદ્ધત્વ (senescence) પ્રેરે છે?
A
$ABA$
B
ઑક્ઝિન
C
$GA$
D
સાયટોકાઇનીન
Solution
(A) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ ને વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ અને વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે પર્ણો અને અન્ય વનસ્પતિ અંગોમાં વૃદ્ધત્વ (senescence) ની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$ABA$ પર્ણો,પુષ્પો અને ફળોના ખરી પડવાની પ્રક્રિયા (abscission) ને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે અને બીજની સુષુપ્તતા પ્રેરે છે.
તેથી,$ABA$ એ વૃદ્ધત્વ પ્રેરે તેવો અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે પર્ણો અને અન્ય વનસ્પતિ અંગોમાં વૃદ્ધત્વ (senescence) ની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$ABA$ પર્ણો,પુષ્પો અને ફળોના ખરી પડવાની પ્રક્રિયા (abscission) ને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે અને બીજની સુષુપ્તતા પ્રેરે છે.
તેથી,$ABA$ એ વૃદ્ધત્વ પ્રેરે તેવો અંતઃસ્ત્રાવ છે.
0 likesView Solution
97
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કયું યોગ્ય રીતે જોડાયેલું છે?
A
વિટામિન $E - \text{ટોકોફેરોલ}$
B
વિટામિન $D - \text{રિબોફ્લેવિન}$
C
વિટામિન $C - \text{કેલ્સીફેરોલ}$
D
વિટામિન $A - \text{થાયેમીન}$
Solution
(A) સાચો જવાબ વિટામિન $E - \text{ટોકોફેરોલ}$ છે.
વિટામિન $D$ એ $\text{કેલ્સીફેરોલ}$ છે.
વિટામિન $C$ એ $\text{એસ્કોર્બિક એસિડ}$ છે.
વિટામિન $A$ એ $\text{રેટિનોલ}$ છે.
$\text{રિબોફ્લેવિન}$ એ વિટામિન $B_2$ છે અને $\text{થાયેમીન}$ એ વિટામિન $B_1$ છે.
વિટામિન $D$ એ $\text{કેલ્સીફેરોલ}$ છે.
વિટામિન $C$ એ $\text{એસ્કોર્બિક એસિડ}$ છે.
વિટામિન $A$ એ $\text{રેટિનોલ}$ છે.
$\text{રિબોફ્લેવિન}$ એ વિટામિન $B_2$ છે અને $\text{થાયેમીન}$ એ વિટામિન $B_1$ છે.
0 likesView Solution
98
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
રુધિર જૂથ '$O$' માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
ઍન્ટિજનનો અભાવ પરંતુ '$a$' અને '$b$' ઍન્ટિબૉડીની હાજરી.
B
ઍન્ટિબૉડી '$A$' અને ઍન્ટિબૉડી '$B$' ની હાજરી.
C
ઍન્ટિજન અને ઍન્ટિબૉડી બંને ગેરહાજર.
D
$A, B$ ઍન્ટિજન અને $a, b$ ઍન્ટિબૉડીની હાજરી.
Solution
(A) $ABO$ રુધિર જૂથ પદ્ધતિમાં,રુધિર જૂથ '$O$' એ રક્તકણો $(RBCs)$ ની સપાટી પર '$A$' અને '$B$' બંને ઍન્ટિજનની ગેરહાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
જો કે,રુધિર જૂથ '$O$' ધરાવતી વ્યક્તિઓના પ્લાઝ્મામાં ઍન્ટિ-$A$ (ઍન્ટિબૉડી '$a$') અને ઍન્ટિ-$B$ (ઍન્ટિબૉડી '$b$') બંને ઍન્ટિબૉડી હાજર હોય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તેમાં ઍન્ટિજનનો અભાવ હોય છે પરંતુ '$a$' અને '$b$' ઍન્ટિબૉડી હાજર હોય છે.
જો કે,રુધિર જૂથ '$O$' ધરાવતી વ્યક્તિઓના પ્લાઝ્મામાં ઍન્ટિ-$A$ (ઍન્ટિબૉડી '$a$') અને ઍન્ટિ-$B$ (ઍન્ટિબૉડી '$b$') બંને ઍન્ટિબૉડી હાજર હોય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તેમાં ઍન્ટિજનનો અભાવ હોય છે પરંતુ '$a$' અને '$b$' ઍન્ટિબૉડી હાજર હોય છે.
0 likesView Solution
99
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
કોલસાની ખાણોમાં કામ કરતા કામદારોમાં ફેફસાંના કેન્સરનું કારણ શું છે?
A
કોલસાની ખાણો
B
કેલ્શિયમ ફ્લોરાઇડ
C
સિમેન્ટનાં કારખાનાં
D
બૉક્સાઇટની ખાણો
Solution
(A) કોલસાની ખાણોમાં કામ કરતા કામદારોમાં ફેફસાંનું કેન્સર મુખ્યત્વે લાંબા સમય સુધી કોલસાની રજકણો શ્વાસમાં લેવાથી થાય છે. આ સ્થિતિ ઘણીવાર ન્યુમોકોનિયોસિસ (pneumoconiosis) જેવા વ્યવસાયિક જોખમો સાથે સંકળાયેલી હોય છે,જ્યાં ફેફસામાં કોલસાના કણો જમા થવાથી લાંબા ગાળાની બળતરા અને પેશીઓને નુકસાન થાય છે,જે અંતે ફેફસાંના કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કોલસાની ખાણો આ શ્વસન સંબંધી રોગ માટે જવાબદાર રજકણોનો સીધો સ્ત્રોત છે.
0 likesView Solution
100
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
મોટાભાગની વનસ્પતિઓના વિકાસ માટે સૌથી યોગ્ય $pH$ શ્રેણી કઈ છે?
A
$3.4 - 5.4$
B
$6.5 - 7.5$
C
$4.5 - 8.5$
D
$5.5 - 6.5$
Solution
(B) મોટાભાગની વનસ્પતિઓ થોડી એસિડિકથી તટસ્થ જમીનમાં શ્રેષ્ઠ રીતે વિકાસ પામે છે.
મોટાભાગની વનસ્પતિઓના વિકાસ માટે સૌથી યોગ્ય $pH$ શ્રેણી સામાન્ય રીતે $6.5$ થી $7.5$ ની વચ્ચે માનવામાં આવે છે.
આ શ્રેણી જમીનમાં રહેલા આવશ્યક પોષક તત્વોને વનસ્પતિ દ્વારા શોષણ કરવા માટે સૌથી અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
મોટાભાગની વનસ્પતિઓના વિકાસ માટે સૌથી યોગ્ય $pH$ શ્રેણી સામાન્ય રીતે $6.5$ થી $7.5$ ની વચ્ચે માનવામાં આવે છે.
આ શ્રેણી જમીનમાં રહેલા આવશ્યક પોષક તત્વોને વનસ્પતિ દ્વારા શોષણ કરવા માટે સૌથી અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
0 likesView Solution
101
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
$1980$ માં નીચેનામાંથી શેની શોધને કારણે ઉદવિકાસ માટે '$RNA$ વર્લ્ડ' શબ્દ પ્રચલિત થયો?
A
$m-RNA, t-RNA,$ અને $r-RNA$ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરે છે.
B
કેટલાક વાઇરસમાં પ્રોટીન જનીન દ્રવ્ય છે.
C
કેટલાક $RNA$ અણુઓ ઉત્સેચકીય ગુણધર્મો ધરાવે છે.
D
$RNA$ બધા કોષોમાં જોવા મળતા નથી.
Solution
(C) '$RNA$ વર્લ્ડ' નો ખ્યાલ એટલા માટે આપવામાં આવ્યો હતો કારણ કે $RNA$ જનીનિક માહિતીનો સંગ્રહ કરવા અને ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરવા બંનેમાં સક્ષમ છે. $1980$ ના દાયકામાં,એવું શોધાયું હતું કે કેટલાક $RNA$ અણુઓ,જેને રાઈબોઝાઈમ્સ $(ribozymes)$ કહેવામાં આવે છે,તે ઉત્સેચકીય પ્રવૃત્તિ ધરાવે છે (દા.ત.,સેલ્ફ-સ્પ્લાઈસિંગ ઈન્ટ્રોન્સ અને રાઈબોઝોમલ $RNA$ જે પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે). આ બેવડી કાર્યક્ષમતા સૂચવે છે કે ઉદવિકાસના પ્રારંભિક તબક્કે $RNA$ પ્રથમ સ્વયં-પ્રતિકૃતિ બનાવનાર અણુ હોઈ શકે છે.
0 likesView Solution
102
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
$E. coli$ કોષોને $5$ મિનિટ માટે રેડિયો-એક્ટિવ થાયમિડીન ધરાવતા માધ્યમમાં સ્વયંજનન કરવા દેવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ તેમને સામાન્ય માધ્યમમાં આગળના સ્વયંજનન માટે સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યા. નીચેનામાંથી કયું અવલોકન સાચું હશે?
A
$DNA$ ની બંને શૃંખલાઓ રેડિયો-એક્ટિવ હશે.
B
એક શૃંખલા રેડિયો-એક્ટિવ હશે.
C
દરેક શૃંખલા અડધી રેડિયો-એક્ટિવ હશે.
D
કોઈપણ શૃંખલા રેડિયો-એક્ટિવ નહીં હોય.
Solution
(B) $DNA$ નું સ્વયંજનન અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત (semi-conservative) પ્રકારનું હોય છે.
જ્યારે $E. coli$ કોષોને રેડિયો-એક્ટિવ થાયમિડીન ધરાવતા માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંશ્લેષિત $DNA$ શૃંખલાઓ રેડિયો-એક્ટિવ લેબલને ગ્રહણ કરે છે.
$5$ મિનિટ પછી,$DNA$ અણુઓમાં એક રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા (ટેમ્પલેટ) હશે.
જ્યારે આ કોષોને સામાન્ય માધ્યમમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંશ્લેષિત શૃંખલાઓ બિન-રેડિયો-એક્ટિવ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો ઉપયોગ કરશે.
મૂળ $DNA$ અણુમાં એક રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા હોવાથી,પરિણામી સંતતિ $DNA$ અણુઓમાં તે રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા ટેમ્પલેટ તરીકે જળવાઈ રહેશે.
આથી,$DNA$ ની એક શૃંખલા રેડિયો-એક્ટિવ રહેશે.
જ્યારે $E. coli$ કોષોને રેડિયો-એક્ટિવ થાયમિડીન ધરાવતા માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંશ્લેષિત $DNA$ શૃંખલાઓ રેડિયો-એક્ટિવ લેબલને ગ્રહણ કરે છે.
$5$ મિનિટ પછી,$DNA$ અણુઓમાં એક રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા (ટેમ્પલેટ) હશે.
જ્યારે આ કોષોને સામાન્ય માધ્યમમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંશ્લેષિત શૃંખલાઓ બિન-રેડિયો-એક્ટિવ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો ઉપયોગ કરશે.
મૂળ $DNA$ અણુમાં એક રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા હોવાથી,પરિણામી સંતતિ $DNA$ અણુઓમાં તે રેડિયો-એક્ટિવ શૃંખલા ટેમ્પલેટ તરીકે જળવાઈ રહેશે.
આથી,$DNA$ ની એક શૃંખલા રેડિયો-એક્ટિવ રહેશે.
0 likesView Solution
103
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
$Gene$ (જનીન) અને $Cistron$ (સિસ્ટ્રોન) શબ્દો ક્યારેક સમાનાર્થી તરીકે વપરાય છે,કારણ કે:
A
એક $Cistron$ ઘણા $Genes$ ધરાવે છે.
B
એક $Gene$ ઘણા $Cistrons$ ધરાવે છે.
C
એક $Gene$ એક $Cistron$ ને અનુરૂપ છે.
D
એક $Gene$ કોઈ $Cistrons$ ધરાવતું નથી.
Solution
(C) આણ્વિક જીવવિજ્ઞાનમાં,$Gene$ (જનીન) ને આનુવંશિકતાના કાર્યાત્મક એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$One$ $Gene-One$ $Enzyme$ (એક જનીન-એક ઉત્સેચક) પરિકલ્પના (જે પાછળથી $One$ $Gene-One$ $Polypeptide$ (એક જનીન-એક પોલીપેપ્ટાઈડ) પરિકલ્પનામાં સુધારવામાં આવી હતી) મુજબ,એક જનીન એક પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા માટે સંકેત આપે છે.
$Cistron$ (સિસ્ટ્રોન) ને $DNA$ ના એવા ખંડ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે પોલીપેપ્ટાઈડ માટે સંકેત આપે છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,એક જનીન સામાન્ય રીતે એક પોલીપેપ્ટાઈડ માટે સંકેત આપતું હોવાથી,તે કાર્યાત્મક રીતે એક સિસ્ટ્રોન $(Monocistronic)$ સમાન છે. આથી,આ શબ્દો ઘણીવાર સમાનાર્થી તરીકે વપરાય છે.
$One$ $Gene-One$ $Enzyme$ (એક જનીન-એક ઉત્સેચક) પરિકલ્પના (જે પાછળથી $One$ $Gene-One$ $Polypeptide$ (એક જનીન-એક પોલીપેપ્ટાઈડ) પરિકલ્પનામાં સુધારવામાં આવી હતી) મુજબ,એક જનીન એક પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા માટે સંકેત આપે છે.
$Cistron$ (સિસ્ટ્રોન) ને $DNA$ ના એવા ખંડ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે પોલીપેપ્ટાઈડ માટે સંકેત આપે છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,એક જનીન સામાન્ય રીતે એક પોલીપેપ્ટાઈડ માટે સંકેત આપતું હોવાથી,તે કાર્યાત્મક રીતે એક સિસ્ટ્રોન $(Monocistronic)$ સમાન છે. આથી,આ શબ્દો ઘણીવાર સમાનાર્થી તરીકે વપરાય છે.
0 likesView Solution
104
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
$DNA$ ટેમ્પલેટ પર $m-RNA$ નું સંશ્લેષણ કઈ દિશામાં થાય છે?
A
$5' \to 3'$
B
$3' \to 5'$
C
$A$ અને $B$ બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(A) પ્રત્યાંકન (Transcription) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$RNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક $DNA$ ટેમ્પલેટ શૃંખલાને $3' \to 5'$ દિશામાં વાંચીને $m-RNA$ નું સંશ્લેષણ કરે છે.
પરિણામે,ન્યુક્લિક એસિડ શૃંખલાઓની પ્રતિસમાંતર (antiparallel) પ્રકૃતિને કારણે,નવું સંશ્લેષિત $m-RNA$ હંમેશા $5' \to 3'$ દિશામાં બને છે.
પરિણામે,ન્યુક્લિક એસિડ શૃંખલાઓની પ્રતિસમાંતર (antiparallel) પ્રકૃતિને કારણે,નવું સંશ્લેષિત $m-RNA$ હંમેશા $5' \to 3'$ દિશામાં બને છે.
0 likesView Solution
105
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નકારાત્મક ઓપેરોનમાં,
A
સહનિગ્રાહક (co-repressor) નિગ્રાહક (repressor) સાથે જોડાય છે.
B
સહનિગ્રાહક નિગ્રાહક સાથે જોડાતો નથી.
C
સહનિગ્રાહક પ્રેરક (inducer) સાથે જોડાય છે.
D
$cAMP$ લેક $(lac)$ ઓપેરોન પર નકારાત્મક અસર કરે છે.
Solution
(A) નકારાત્મક ઓપેરોન સિસ્ટમમાં,નિયામક જનીન એક નિગ્રાહક પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે જે ટ્રાન્સક્રિપ્શનને રોકવા માટે ઓપરેટર સાથે જોડાય છે. દબાવી શકાય તેવા (repressible) નકારાત્મક ઓપેરોનમાં,નિગ્રાહક શરૂઆતમાં નિષ્ક્રિય હોય છે. એક સહનિગ્રાહક અણુ નિષ્ક્રિય નિગ્રાહક સાથે જોડાય છે,તેને સક્રિય કરે છે જેથી તે ઓપરેટર સાથે જોડાઈ શકે અને ટ્રાન્સક્રિપ્શનને અવરોધિત કરી શકે. તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે સહનિગ્રાહક નિગ્રાહક સાથે જોડાય છે.
0 likesView Solution
106
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
$C^{14}$ નો અર્ધ-આયુષ્ય સમય આશરે .......... છે.
A
$500$ વર્ષ
B
$5730$ વર્ષ
C
$50$ વર્ષ
D
$5 \times 10^4$ વર્ષ
Solution
(B) રેડિયોએક્ટિવ આઈસોટોપનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય (half-life) એટલે કે નમૂનામાં રહેલા અડધા રેડિયોએક્ટિવ પરમાણુઓનું ક્ષય થવા માટે લાગતો સમય.
કાર્બન-$14$ $(C^{14})$ એ કાર્બનનો એક રેડિયોએક્ટિવ આઈસોટોપ છે,જેનો ઉપયોગ કાર્બનિક પદાર્થોની ઉંમર નક્કી કરવા માટે રેડિયોકાર્બન ડેટિંગમાં થાય છે.
વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્વીકૃત $C^{14}$ નો અર્ધ-આયુષ્ય સમય આશરે $5730$ વર્ષ છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
કાર્બન-$14$ $(C^{14})$ એ કાર્બનનો એક રેડિયોએક્ટિવ આઈસોટોપ છે,જેનો ઉપયોગ કાર્બનિક પદાર્થોની ઉંમર નક્કી કરવા માટે રેડિયોકાર્બન ડેટિંગમાં થાય છે.
વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્વીકૃત $C^{14}$ નો અર્ધ-આયુષ્ય સમય આશરે $5730$ વર્ષ છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
107
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ડાર્વિનનો પેનજેનેસીસનો સિદ્ધાંત એ ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાના સિદ્ધાંત સાથે સામ્યતા દર્શાવે છે. આ બાબતમાં નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
ઉપયોગી અંગો મજબૂત બને છે અને વિકાસ પામે છે,જ્યારે બિનઉપયોગી અંગો લુપ્ત થાય છે. આ અંગો યોગ્યતમની ચિરંજીવિતામાં મદદ કરે છે.
B
ઉંમર સાથે અંગોનું કદ વધે છે.
C
ઇચ્છાશક્તિ પ્રમાણે અંગોનો વિકાસ થાય છે.
D
આનુવંશિકતા માટે કોઈ ભૌતિક આધાર હોવો જોઈએ.
Solution
(D) ડાર્વિને પેનજેનેસીસનો સિદ્ધાંત એ સમજાવવા માટે આપ્યો હતો કે લક્ષણો પિતૃઓમાંથી સંતતિમાં કેવી રીતે વહન પામે છે. આ સિદ્ધાંત મુજબ,શરીરનો દરેક ભાગ 'જેમ્યુલ્સ' અથવા 'પેનજીન્સ' નામના સૂક્ષ્મ કણો ઉત્પન્ન કરે છે જે પ્રજનન કોષોમાં સ્થળાંતર કરે છે. આ સૂચવે છે કે વ્યક્તિના જીવન દરમિયાન શરીરના ભાગોમાં થતા ફેરફારો આગામી પેઢીમાં વહન પામી શકે છે,જે લેમાર્ક દ્વારા પ્રસ્તાવિત ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાના ખ્યાલ સાથે સમાનતા ધરાવે છે. બંને સિદ્ધાંતો સૂચવે છે કે લક્ષણોના વારસા માટે કોઈ ભૌતિક આધાર અથવા ભૌતિક કણો હોવા જોઈએ.
0 likesView Solution
108
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
સજીવોમાં વિવિધતાનું કારણ શું છે?
A
ઉત્પરિવર્તન (Mutation)
B
ધીમા ફેરફારો
C
લાંબા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો
D
ટૂંકા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો
Solution
(C) સજીવોમાં વિવિધતા મુખ્યત્વે લાંબા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારોનું પરિણામ છે.
ઉત્ક્રાંતિ એ લાખો વર્ષો દરમિયાન થતી પ્રક્રિયા છે,જે ઉત્પરિવર્તન,પ્રાકૃતિક પસંદગી અને જનીનિક વિચલન જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા જનીનિક ભિન્નતાઓના સંચય તરફ દોરી જાય છે.
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સમયના લાંબા ગાળા દરમિયાન થયેલા આ સંચિત ફેરફારોને કારણે આજે જોવા મળતી પ્રજાતિઓનું નિર્માણ અને વિશાળ જૈવિક વિવિધતા જોવા મળે છે.
ઉત્ક્રાંતિ એ લાખો વર્ષો દરમિયાન થતી પ્રક્રિયા છે,જે ઉત્પરિવર્તન,પ્રાકૃતિક પસંદગી અને જનીનિક વિચલન જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા જનીનિક ભિન્નતાઓના સંચય તરફ દોરી જાય છે.
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સમયના લાંબા ગાળા દરમિયાન થયેલા આ સંચિત ફેરફારોને કારણે આજે જોવા મળતી પ્રજાતિઓનું નિર્માણ અને વિશાળ જૈવિક વિવિધતા જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
109
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
ભિન્ન જિનોટાઈપ ધરાવતા સજીવોમાં જોવા મળતી સામ્યતા શું સૂચવે છે?
A
સૂક્ષ્મ ઉદવિકાસ
B
બૃહદ્ ઉદવિકાસ
C
અભિસારી ઉદવિકાસ
D
અપસારી ઉદવિકાસ
Solution
(C) અભિસારી ઉદવિકાસ ત્યારે થાય છે જ્યારે નજીકનો સંબંધ ન ધરાવતા સજીવો સમાન પર્યાવરણ અથવા નિવસનતંત્રમાં અનુકૂલન સાધવા માટે સ્વતંત્ર રીતે સમાન લક્ષણો વિકસાવે છે.
ભલે જિનોટાઈપ ભિન્ન હોય,પરંતુ પર્યાવરણમાં સમાન પસંદગીના દબાણને કારણે સમાન દેખાવ (ફિનોટાઈપ) જોવા મળે છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે સમાન કાર્ય કરતા અંગો (analogous structures) નો વિકાસ થાય છે.
ભલે જિનોટાઈપ ભિન્ન હોય,પરંતુ પર્યાવરણમાં સમાન પસંદગીના દબાણને કારણે સમાન દેખાવ (ફિનોટાઈપ) જોવા મળે છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે સમાન કાર્ય કરતા અંગો (analogous structures) નો વિકાસ થાય છે.
0 likesView Solution
110
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
માનવ ઉદવિકાસના ઈતિહાસના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયો ક્રમ સાચો છે?
A
પૅકિંગમૅન,હોમોસેપિયન્સ,નિએન્ડરથલ,ક્રોમેગ્નોન
B
પૅકિંગમૅન,નિએન્ડરથલ,હોમોસેપિયન્સ,ક્રોમેગ્નોન
C
પૅકિંગમૅન,હેઈડલબર્ગમૅન,નિએન્ડરથલ,ક્રોમેગ્નોન
D
પૅકિંગમૅન,નિએન્ડરથલ,હોમોસેપિયન્સ,હેઈડલબર્ગમૅન
Solution
(B) માનવ ઉદવિકાસનો કાલક્રમિક ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. પૅકિંગમૅન ($Homo$ $erectus$ $pekinensis$): આશરે $750,000$ થી $200,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$2$. નિએન્ડરથલ ($Homo$ $neanderthalensis$): આશરે $400,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$3$. હોમોસેપિયન્સ (આધુનિક માનવ): આશરે $300,000$ વર્ષ પહેલાં ઉદભવ્યા.
$4$. ક્રોમેગ્નોન: યુરોપમાં પ્રારંભિક આધુનિક માનવ,જે આશરે $40,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં જોવા મળ્યા હતા.
તેથી,સાચો ક્રમ પૅકિંગમૅન $\rightarrow$ નિએન્ડરથલ $\rightarrow$ હોમોસેપિયન્સ $\rightarrow$ ક્રોમેગ્નોન છે.
$1$. પૅકિંગમૅન ($Homo$ $erectus$ $pekinensis$): આશરે $750,000$ થી $200,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$2$. નિએન્ડરથલ ($Homo$ $neanderthalensis$): આશરે $400,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા.
$3$. હોમોસેપિયન્સ (આધુનિક માનવ): આશરે $300,000$ વર્ષ પહેલાં ઉદભવ્યા.
$4$. ક્રોમેગ્નોન: યુરોપમાં પ્રારંભિક આધુનિક માનવ,જે આશરે $40,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં જોવા મળ્યા હતા.
તેથી,સાચો ક્રમ પૅકિંગમૅન $\rightarrow$ નિએન્ડરથલ $\rightarrow$ હોમોસેપિયન્સ $\rightarrow$ ક્રોમેગ્નોન છે.
0 likesView Solution
111
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
બે ભિન્ન જાતિઓ લાંબા સમય સુધી એક જ નિવાસસ્થાન $(Niche)$ માં સાથે રહી શકતી નથી. આ નિયમ ....... તરીકે ઓળખાય છે.
A
એલેનનો નિયમ
B
ગાઉસનો સિદ્ધાંત
C
ડોલીનો નિયમ
D
વાઇઝમેનનો સિદ્ધાંત
Solution
(B) પ્રશ્નમાં દર્શાવેલ નિયમ $Gause$ ના સ્પર્ધાત્મક નિષેધના સિદ્ધાંત $(Competitive \text{ } Exclusion \text{ } Principle)$ તરીકે ઓળખાય છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ, બે જાતિઓ કે જે સમાન મર્યાદિત સંસાધનો માટે સ્પર્ધા કરે છે, તેઓ અનિશ્ચિત સમય સુધી સાથે રહી શકતી નથી.
જે જાતિ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં વધુ કાર્યક્ષમ હોય છે, તે અંતે બીજી જાતિને તે નિવાસસ્થાનમાંથી દૂર કરે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ, બે જાતિઓ કે જે સમાન મર્યાદિત સંસાધનો માટે સ્પર્ધા કરે છે, તેઓ અનિશ્ચિત સમય સુધી સાથે રહી શકતી નથી.
જે જાતિ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં વધુ કાર્યક્ષમ હોય છે, તે અંતે બીજી જાતિને તે નિવાસસ્થાનમાંથી દૂર કરે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
112
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કયો રોગ ખૂબ જ ચેપી છે?
A
હિપેટાઇટીસ-$B$
B
એઇડ્સ $(AIDS)$
C
સામાન્ય શરદી
D
મેલેરિયા
Solution
(C) સામાન્ય શરદી એ ખૂબ જ ચેપી રોગ છે જે રાઇનોવાયરસ $(Rhinoviruses)$ દ્વારા થાય છે. તે નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં. તે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ઉધરસ અથવા છીંક દ્વારા નીકળતા ટીપાં દ્વારા અથવા પેન,પુસ્તકો,કપ,દરવાજાના હેન્ડલ જેવી દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા સરળતાથી ફેલાય છે. હિપેટાઇટીસ-$B$,એઇડ્સ અને મેલેરિયા આવા સામાન્ય સંપર્ક દ્વારા ફેલાતા નથી.
0 likesView Solution
113
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
સાલમોનેલા એ ....... સાથે સંબંધિત છે.
A
ટાઇફોઈડ
B
પોલિયો
C
ટીબી
D
ધનુર
Solution
(A) $Salmonella \text{ } typhi$ એ એક રોગકારક બેક્ટેરિયા છે જે મનુષ્યમાં ટાઇફોઈડ તાવનું કારણ બને છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
તેના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ, નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
તે દૂષિત ખોરાક અને પાણીના સેવન દ્વારા ફેલાય છે.
તેના લક્ષણોમાં ઊંચો તાવ, નબળાઈ, પેટમાં દુખાવો, કબજિયાત, માથાનો દુખાવો અને ભૂખ ન લાગવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
0 likesView Solution
114
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
$LSD$ શું છે?
A
ભ્રમકારક (Hallucinogen)
B
શાંતિદાયક (Sedative)
C
ઉત્તેજક (Stimulant)
D
શાંતિપ્રેરક (Tranquilizer)
Solution
(A) $LSD$ નું પૂરું નામ લાયસર્જિક એસિડ ડાયથાઈલેમાઈડ $(Lysergic Acid Diethylamide)$ છે. તે એક જાણીતી મનોવિકૃતિક દવા છે જે ભ્રમકારક $(Hallucinogens)$ ના વર્ગમાં આવે છે. ભ્રમકારક એવા પદાર્થો છે જે વ્યક્તિના વિચારો, લાગણીઓ અને આસપાસના વાતાવરણ પ્રત્યેની જાગૃતિમાં ફેરફાર કરે છે, જેના કારણે ઘણીવાર વ્યક્તિ એવી વસ્તુઓ જુએ છે અથવા સાંભળે છે જે વાસ્તવમાં ત્યાં હોતી નથી.
0 likesView Solution
115
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
નીચેનામાંથી કઈ જોડ સાચી છે?
A
રેસેરપાઇન - ટ્રાન્ક્વીલાઇઝર (શાંતિપ્રેરક)
B
કોકેઈન - અફીણમાંથી મળતું માદક
C
મોર્ફિન - ભ્રમ કે માયાજાળ પ્રેરક
D
ભાંગ - દર્દનાશક
Solution
(A) રેસેરપાઇન એ $Rauwolfia$ $\text{serpentina}$ વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવતી દવા છે, જે ટ્રાન્ક્વીલાઇઝર (શાંતિપ્રેરક) તરીકે કામ કરે છે અને બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવા તથા માનસિક વિકૃતિઓની સારવારમાં વપરાય છે.
કોકેઈન એ $Erythroxylum$ $\text{coca}$ માંથી મેળવવામાં આવતું ઉત્તેજક છે, અફીણ નથી.
મોર્ફિન એ અફીણના છોડના લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવતું દર્દનાશક (Analgesic) છે, ભ્રમ પ્રેરક નથી.
ભાંગ એ $Cannabis$ $\text{sativa}$ ના પાંદડામાંથી બનતી બનાવટ છે અને તે ભ્રમ પ્રેરક તરીકે કામ કરે છે, દર્દનાશક નથી.
તેથી, સાચી જોડ $A$ છે.
કોકેઈન એ $Erythroxylum$ $\text{coca}$ માંથી મેળવવામાં આવતું ઉત્તેજક છે, અફીણ નથી.
મોર્ફિન એ અફીણના છોડના લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવતું દર્દનાશક (Analgesic) છે, ભ્રમ પ્રેરક નથી.
ભાંગ એ $Cannabis$ $\text{sativa}$ ના પાંદડામાંથી બનતી બનાવટ છે અને તે ભ્રમ પ્રેરક તરીકે કામ કરે છે, દર્દનાશક નથી.
તેથી, સાચી જોડ $A$ છે.
0 likesView Solution
116
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
ઇન્ટરફેરોનનું સંશ્લેષણ નીચેનામાંથી કોના પ્રતિચારમાં થાય છે?
A
માયકોપ્લાઝમા
B
બૅક્ટરિયા
C
વાઇરસ
D
ફૂગ
Solution
(C) ઇન્ટરફેરોન $(IFNs)$ એ યજમાન કોષો દ્વારા મુક્ત કરવામાં આવતા પ્રોટીનનો એક સમૂહ છે,જે વાઇરસ,બૅક્ટરિયા,પરોપજીવીઓ અથવા ગાંઠના કોષો જેવા વિવિધ રોગકારકોની હાજરીના પ્રતિચારમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
જોકે,તે મુખ્યત્વે વાઇરસથી સંક્રમિત કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થવા માટે જાણીતા છે,જે આસપાસના બિન-સંક્રમિત કોષોને વાઇરસના વધુ સંક્રમણથી બચાવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઇન્ટરફેરોનનું સંશ્લેષણ મુખ્યત્વે વાઇરસના સંક્રમણના પ્રતિચાર સાથે સંકળાયેલું છે.
જોકે,તે મુખ્યત્વે વાઇરસથી સંક્રમિત કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થવા માટે જાણીતા છે,જે આસપાસના બિન-સંક્રમિત કોષોને વાઇરસના વધુ સંક્રમણથી બચાવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઇન્ટરફેરોનનું સંશ્લેષણ મુખ્યત્વે વાઇરસના સંક્રમણના પ્રતિચાર સાથે સંકળાયેલું છે.
0 likesView Solution
117
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
વનસ્પતિના ઉદ્ભવના કેન્દ્ર (center of origin) બાબતે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
જાતોમાં વધુ વિવિધતા
B
પ્રભાવી જનીનોની આવૃત્તિ વધુ હોય છે.
C
આબોહવાકીય પરિસ્થિતિ વધુ સાનુકૂળ હોય છે.
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં
Solution
(A) વનસ્પતિની જાતિના ઉદ્ભવનું કેન્દ્ર એ ભૌગોલિક વિસ્તાર છે જ્યાં તે જાતિ સૌપ્રથમ ઉદભવી હતી અને તેના વિશિષ્ટ લક્ષણો વિકસાવ્યા હતા.
$N.I. Vavilov$ ના મતે,આ કેન્દ્રોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તે જાતિમાં રહેલી જનીનિક વિવિધતા અને ભિન્નતાનું ઉચ્ચ પ્રમાણ છે.
આ વિવિધતા એટલા માટે જોવા મળે છે કારણ કે વનસ્પતિઓ લાંબા સમયથી તે ચોક્કસ પર્યાવરણમાં ઉત્ક્રાંતિ પામી રહી છે,જેના કારણે વિવિધ જનીનો (alleles) અને લક્ષણોનો સંગ્રહ થયો છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે ઉદ્ભવના કેન્દ્રમાં જાતોમાં વધુ વિવિધતા જોવા મળે છે.
$N.I. Vavilov$ ના મતે,આ કેન્દ્રોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તે જાતિમાં રહેલી જનીનિક વિવિધતા અને ભિન્નતાનું ઉચ્ચ પ્રમાણ છે.
આ વિવિધતા એટલા માટે જોવા મળે છે કારણ કે વનસ્પતિઓ લાંબા સમયથી તે ચોક્કસ પર્યાવરણમાં ઉત્ક્રાંતિ પામી રહી છે,જેના કારણે વિવિધ જનીનો (alleles) અને લક્ષણોનો સંગ્રહ થયો છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે ઉદ્ભવના કેન્દ્રમાં જાતોમાં વધુ વિવિધતા જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
118
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
યુરોપિયનોના આગમન પહેલાં ભારતમાં કઈ શાકભાજી ગેરહાજર હતી?
A
બટાટા અને ટામેટાં
B
કેપ્સિકમ અને રીંગણ
C
મકાઈ અને ચિચિન્દ્રા
D
કારેલાં
Solution
(A) ઘણી શાકભાજી અને પાક જે અત્યારે ભારતમાં સામાન્ય છે,તે યુરોપિયનો (ખાસ કરીને પોર્ટુગીઝો) દ્વારા લાવવામાં આવ્યા હતા. બટાટા,ટામેટાં અને લીલાં મરચાં ભારતના મૂળ વતની નથી અને તે યુરોપિયનો દ્વારા તેમના સંસ્થાનવાદ દરમિયાન લાવવામાં આવ્યા હતા.
0 likesView Solution
119
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
કઈ જલજ હંસરાજ (aquatic fern) ખૂબ જ સારું જૈવિક ખાતર માનવામાં આવે છે?
A
અઝોલા
B
ટેરીડીયમ
C
સાલ્વીનીયા
D
મારસીલીયા
Solution
(A) $Azolla$ (અઝોલા) એ એક નાની જલજ હંસરાજ છે જે નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા $Anabaena$ $azollae$ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
આ જોડાણને કારણે $Azolla$ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરી શકે છે,જે તેને ડાંગરના ખેતરો માટે એક ઉત્તમ જૈવિક ખાતર બનાવે છે.
તેનો ઉપયોગ ખેતીમાં જમીનની ફળદ્રુપતા કુદરતી રીતે વધારવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
આ જોડાણને કારણે $Azolla$ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરી શકે છે,જે તેને ડાંગરના ખેતરો માટે એક ઉત્તમ જૈવિક ખાતર બનાવે છે.
તેનો ઉપયોગ ખેતીમાં જમીનની ફળદ્રુપતા કુદરતી રીતે વધારવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
0 likesView Solution
120
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
પ્લાસ્મિડ એ ... છે.
A
$DNA$ નો ટુકડો જે વાહક (vector) તરીકે વર્તે છે.
B
ટુકડો જે બે જનીનોને જોડે છે.
C
$m-RNA$ જે વાહક તરીકે વર્તે છે.
D
સ્વયં-પ્રતિકૃતિ પામતો ટુકડો.
Solution
(A) પ્લાસ્મિડ એ બેક્ટેરિયામાં જોવા મળતો રંગસૂત્ર સિવાયનો,વર્તુળાકાર,બેવડી શૃંખલા ધરાવતો $DNA$ અણુ છે.
તે યજમાન કોષમાં સ્વતંત્ર રીતે પ્રતિકૃતિ (replication) પામવા માટે સક્ષમ છે.
બાયોટેકનોલોજીમાં,પ્લાસ્મિડનો ઉપયોગ ક્લોનિંગ અથવા અભિવ્યક્તિ માટે વિદેશી $DNA$ ના ટુકડાઓને યજમાન કોષમાં લઈ જવા માટે વાહક (vector) તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
તે યજમાન કોષમાં સ્વતંત્ર રીતે પ્રતિકૃતિ (replication) પામવા માટે સક્ષમ છે.
બાયોટેકનોલોજીમાં,પ્લાસ્મિડનો ઉપયોગ ક્લોનિંગ અથવા અભિવ્યક્તિ માટે વિદેશી $DNA$ ના ટુકડાઓને યજમાન કોષમાં લઈ જવા માટે વાહક (vector) તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
0 likesView Solution
121
BiologyMediumMCQAIPMT · 2001
રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ તરીકે ઓળખાતો ઉત્સેચક:
A
$DNA$ અણુઓમાં ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપ મૂકે છે.
B
$DNA$ લિગેઝ અણુઓને જોડવા માટે ચોક્કસ ન્યુક્લિઓટાઇડ ક્રમને ઓળખે છે.
C
$DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચકની ક્રિયાને અવરોધે છે.
D
$DNA$ અણુના છેડાઓ પરથી ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ દૂર કરે છે.
Solution
(A) રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ એવા ઉત્સેચકો છે જે $DNA$ માં ચોક્કસ પેલિન્ડ્રોમિક ન્યુક્લિઓટાઇડ ક્રમને ઓળખે છે અને $DNA$ ના બેવડા કુંતલને ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપે છે,જે સામાન્ય રીતે ઓળખ સ્થાનની અંદર અથવા તેની નજીક હોય છે. આ રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીમાં આવશ્યક સાધનો છે,જેને ઘણીવાર 'આણ્વિક કાતર' (molecular scissors) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
122
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
સામાન્ય વાતચીતમાં અવાજની તીવ્રતા કેટલી હોય છે?
A
$0-20\,dB$
B
$30-60\,dB$
C
$70-90\,dB$
D
$120-150\,dB$
Solution
(B) અવાજની તીવ્રતા ડેસિબલ $(dB)$ માં માપવામાં આવે છે.
સામાન્ય વાતચીત સામાન્ય રીતે $30$ થી $60\,dB$ ની વચ્ચેના અવાજના સ્તરે થાય છે.
- $0-20\,dB$ એ ખૂબ જ ધીમો અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે ગણગણાટ અથવા પાંદડાઓનો ખડખડાટ.
- $70-90\,dB$ એ મોટો અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે ભારે ટ્રાફિક અથવા લૉનમોવર.
- $120-150\,dB$ એ અત્યંત મોટો અને પીડાદાયક અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે જેટ એન્જિન અથવા રોક કોન્સર્ટ.
તેથી,સામાન્ય વાતચીત માટે યોગ્ય શ્રેણી $30-60\,dB$ છે.
સામાન્ય વાતચીત સામાન્ય રીતે $30$ થી $60\,dB$ ની વચ્ચેના અવાજના સ્તરે થાય છે.
- $0-20\,dB$ એ ખૂબ જ ધીમો અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે ગણગણાટ અથવા પાંદડાઓનો ખડખડાટ.
- $70-90\,dB$ એ મોટો અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે ભારે ટ્રાફિક અથવા લૉનમોવર.
- $120-150\,dB$ એ અત્યંત મોટો અને પીડાદાયક અવાજ દર્શાવે છે જેમ કે જેટ એન્જિન અથવા રોક કોન્સર્ટ.
તેથી,સામાન્ય વાતચીત માટે યોગ્ય શ્રેણી $30-60\,dB$ છે.
0 likesView Solution
123
BiologyEasyMCQAIPMT · 2001
$BOD$ એટલે શું?
A
પાણીમાં સજીવો દ્વારા વપરાતા $O_2$ નું પ્રમાણ
B
વિઘટન માટે સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા વપરાતા $O_2$ નું પ્રમાણ
C
પાણીમાં રહેલ કુલ ઑક્સિજન
D
આપેલ તમામ
Solution
(B) $BOD$ એટલે બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ (Biochemical Oxygen Demand).
તેને એક લિટર પાણીમાં રહેલા તમામ કાર્બનિક દ્રવ્યોનું બેક્ટેરિયા દ્વારા ઓક્સિડેશન કરવા માટે વપરાતા ઓગળેલા ઓક્સિજનના જથ્થા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,તે પાણીના નમૂનામાં રહેલા કાર્બનિક દ્રવ્યોના વિઘટન માટે વાયુજીવી (aerobic) સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા જરૂરી $O_2$ નું પ્રમાણ દર્શાવે છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
તેને એક લિટર પાણીમાં રહેલા તમામ કાર્બનિક દ્રવ્યોનું બેક્ટેરિયા દ્વારા ઓક્સિડેશન કરવા માટે વપરાતા ઓગળેલા ઓક્સિજનના જથ્થા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,તે પાણીના નમૂનામાં રહેલા કાર્બનિક દ્રવ્યોના વિઘટન માટે વાયુજીવી (aerobic) સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા જરૂરી $O_2$ નું પ્રમાણ દર્શાવે છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIPMT 2001?
There are 174 Biology questions from the AIPMT 2001 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 2001 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 2001 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIPMT 2001 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.