AIPMT 2001 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati | Vedclass

BiologyQ1–100 of 174 questions

Page 1 of 3 · Gujarati

Physics Chemistry Biology English Hindi Gujarati

1

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ વર્ગીકરણ કક્ષા પ્રજાતિ (Genus) ની તુલનામાં લક્ષણોમાં ઓછી સામાન્ય છે?

A

જાતિ (Species)

B

કુળ (Family)

C

વર્ગ (Class)

D

વિભાગ (Division)

Solution

(A) વર્ગીકરણના ક્રમમાં,કક્ષાઓને સામાન્યતાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: $\text{સૃષ્ટિ }> \text{સમુદાય}/\text{વિભાગ }> \text{વર્ગ }> \text{ગોત્ર }> \text{કુળ }> \text{પ્રજાતિ }> \text{જાતિ}$.
જેમ આપણે $\text{સૃષ્ટિ}$ થી $\text{જાતિ}$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે,જેનો અર્થ છે કે જૂથો વધુ વિશિષ્ટ બને છે.
તેથી,$\text{જાતિ}$ એ $\text{પ્રજાતિ}$ કરતા નીચેની કક્ષા હોવાથી,તેમાં સજીવો વધુ વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે અને તેથી તે $\text{પ્રજાતિ}$ કરતા ઓછી સામાન્ય છે.

0 likesView Solution

2

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયા વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શેના બંધારણમાં રહેલો છે?

A

પક્ષ્મ (Cilia)

B

કોષદીવાલ

C

કોષકેન્દ્રિકા

D

કોષરસ

Solution

(B) ગ્રામ-પોઝિટિવ $(G+)$ અને ગ્રામ-નેગેટિવ $(G-)$ બેક્ટેરિયા વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમની કોષદીવાલના બંધારણમાં જોવા મળે છે.
$G+$ બેક્ટેરિયામાં,કોષદીવાલ $200-300 \ \mathring{A}$ જાડી હોય છે,જેમાં આશરે $85\%$ મ્યુકોપેપ્ટાઈડ્સ (પેપ્ટીડોગ્લાયકેન) અને $1-2\%$ લિપિડ્સ હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,$G-$ બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલ $100-200 \ \mathring{A}$ જાડી હોય છે,જેમાં માત્ર $10-12\%$ મ્યુકોપેપ્ટાઈડ્સ અને $80-90\%$ જેટલું ઊંચું લિપિડનું પ્રમાણ હોય છે.

0 likesView Solution

3

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

કયા પ્રજીવમાં આકુંચક રસધાની (contractile vacuole) હોવાની શક્યતા ઓછી છે?

A

યુગ્લીના (Euglena)

B

પેરામીશિયમ (Paramecium)

C

અમીબા (Amoeba)

D

પ્લાઝમોડિયમ (Plasmodium)

Solution

(D) આકુંચક રસધાની એ આશૃતિનિયમન (osmoregulation) સાથે સંકળાયેલી અંગિકા છે,જે મુખ્યત્વે મીઠા પાણીના પ્રજીવોમાં વધારાનું પાણી બહાર કાઢવા માટે જોવા મળે છે.
$Euglena$,$Paramecium$ અને $Amoeba$ સામાન્ય રીતે મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે અને તેમાં આશૃતિનિયમન માટે આકુંચક રસધાની હોય છે.
$Plasmodium$ એ અંતઃપરજીવી છે જે યજમાનના રક્તકણો અથવા પેશીઓના આઈસોટોનિક (સમસાંદ્ર) વાતાવરણમાં રહે છે. આઈસોટોનિક વાતાવરણમાં રહેતું હોવાથી,તેને પાણીના અતિશય પ્રવેશની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો નથી અને તેથી તેમાં આકુંચક રસધાનીનો અભાવ હોય છે.

0 likesView Solution

4

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ફૂગના કવકતંતુઓ કોની મદદથી યજમાનમાં પ્રવેશ કરી શકે છે?

A

યાંત્રિક દબાણ

B

ઉત્સેચકો દ્વારા નરમ કરવું

C

$(a)$ અને $(b)$ બંને

D

ચૂષકો અને અંકુશ

Solution

(C) ફૂગના કવકતંતુઓ બે મુખ્ય પદ્ધતિઓના સંયોજન દ્વારા યજમાન પેશીમાં પ્રવેશ કરે છે:
$1$. યાંત્રિક દબાણ: કવકતંતુનો અગ્રભાગ યજમાન કોષદીવાલ પર ભૌતિક બળ લગાડે છે.
$2$. ઉત્સેચકીય વિઘટન: ફૂગ વિવિધ બાહ્યકોષીય ઉત્સેચકો જેવા કે સેલ્યુલેઝ,પેક્ટિનેઝ અને પ્રોટીએઝનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે યજમાન કોષદીવાલના ઘટકોને નરમ પાડે છે અને તેનું વિઘટન કરે છે,જેનાથી પ્રવેશ સરળ બને છે.

0 likesView Solution

5

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ (ફૂગ) કઈ છે?

A

યીસ્ટ

B

રાઈઝોપસ

C

બેક્ટેરિયા

D

વાઈરસ

Solution

(B) $Rhizopus$ (જેને સામાન્ય રીતે પિન મોલ્ડ અથવા બ્લેક મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) બ્રેડ પર ઉગે છે અને તેથી તેને બ્રેડ મોલ્ડ કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

6

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ફૂગ અને લીલના સહજીવનને શું કહેવામાં આવે છે?

A

લાઈકેન

B

માઈકોરાઈઝા

C

$(A)$ અને $(B)$ બંને

D

માઈકોપ્લાઝમા

Solution

(A) ફૂગ અને લીલ વચ્ચેના સહજીવનને $Lichen$ (લાઈકેન) કહેવામાં આવે છે. આ સંબંધમાં,લીલના ઘટકને $phycobiont$ અને ફૂગના ઘટકને $mycobiont$ કહેવામાં આવે છે. તેઓ પરસ્પર ફાયદાકારક સંબંધમાં રહે છે જ્યાં લીલ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ખોરાક તૈયાર કરે છે,અને ફૂગ લીલ માટે રક્ષણ,આધાર અને ખનિજો તથા પાણીનું શોષણ પૂરું પાડે છે. બીજી તરફ,$Mycorrhiza$ (માઈકોરાઈઝા) એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.

0 likesView Solution

7

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

મોટાભાગના લાઈકેન્સમાં,કોનું જોડાણ જોવા મળે છે?

A

લીલી લીલ અને એસ્કોમાયસેટીસ

B

લીલી લીલ અને બેસિડિયોમાયસેટીસ

C

વાદળી-લીલી લીલ અને એસ્કોમાયસેટીસ

D

વાદળી-લીલી લીલ અને બેસિડિયોમાયસેટીસ

Solution

(C) લાઈકેન્સ એ ફૂગના ઘટક (માયકોબાયોન્ટ) અને લીલના ઘટક (ફાયકોબાયોન્ટ અથવા ફોટોબાયોન્ટ) વચ્ચેનું સહજીવન છે.
મોટાભાગના લાઈકેન્સમાં,ફૂગનો ઘટક $Ascomycetes$ વર્ગનો હોય છે.
લીલનો ઘટક સામાન્ય રીતે $Cyanobacteria$ (વાદળી-લીલી લીલ) અથવા લીલી લીલ હોય છે.
જોકે,મોટાભાગના લાઈકેન્સમાં જોવા મળતું સૌથી સામાન્ય જોડાણ વાદળી-લીલી લીલ અને $Ascomycetes$ વચ્ચેનું છે.

0 likesView Solution

8

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ પરોપજીવી લીલ છે?

A

Vaucheria

B

Polysiphonia

C

Cephaleuros

D

Batrachospermum

Solution

(C) $Cephaleuros \text{ } virescens$ એ ક્લોરોફાયસી $(Chlorophyceae)$ વર્ગની સભ્ય છે। તે પરોપજીવી લીલ તરીકે વર્તે છે અને ચાના પાંદડા $(Thea \text{ } sinensis)$ માં 'રેડ રસ્ટ' (લાલ ગેરુ) નામનો રોગ ફેલાવે છે.

0 likesView Solution

9

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$Funaria$ માં,વાયુરંધ્ર (stomata) ક્યાં જોવા મળે છે?

A

પર્ણ

B

પ્રકાંડ

C

કેપ્સ્યુલનો ઉપરનો ભાગ

D

કેપ્સ્યુલનો નીચેનો ભાગ

Solution

(D) $Funaria$ માં,બીજાણુજનક (sporophyte) ફૂટ,સીટા અને કેપ્સ્યુલનું બનેલું હોય છે. કેપ્સ્યુલ ત્રણ ભાગોમાં વિભાજિત છે: પાયાનો ભાગ એપોફિસિસ (apophysis),મધ્ય ભાગ થીકા (theca) અને ટોચનો ભાગ ઓપરક્યુલમ (operculum). વાયુરંધ્ર માત્ર એપોફિસિસ પ્રદેશના અધિસ્તરમાં જોવા મળે છે,જે કેપ્સ્યુલનો નીચેનો ભાગ છે. આ વાયુરંધ્ર વાયુઓના વિનિમયમાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

10

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ફર્નમાં બીજાણુધાની (Sporangia) અને બીજાણુ ધારણ કરતા પર્ણને શું કહેવામાં આવે છે?

A

રામેન્ટમ (Ramentum)

B

સોરસ (Sorus)

C

ઇન્ડ્યુસિયમ (Indusium)

D

બીજાણુપર્ણ (Sporophyll/Frond)

Solution

(D) ફર્નમાં,જે પર્ણો બીજાણુધાની ધારણ કરે છે તેને બીજાણુપર્ણ (Sporophylls) કહેવામાં આવે છે. આ પર્ણોને ઘણીવાર ફ્રોન્ડ (Fronds) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. બીજાણુધાનીઓ સામાન્ય રીતે આ બીજાણુપર્ણોની પૃષ્ઠ અથવા વક્ષ સપાટી પર સમૂહમાં ગોઠવાયેલી હોય છે,જેને સોરસ (Sori) કહેવાય છે. ઉદાહરણ તરીકે $Pteris$ અને $Dryopteris$.

0 likesView Solution

11

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$Pinus$ (પાઈન) શું દર્શાવે છે?

A

વિષમ બીજાણુકતા (Heterospory)

B

બહુ-ભ્રૂણતા (Polyembryony)

C

સમ બીજાણુકતા (Homospory)

D

એક પ્રકારની શાખાઓ

Solution

(B) $Pinus$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે જે વિષમ બીજાણુકતા અને બહુ-ભ્રૂણતા બંને દર્શાવે છે.
$1$. વિષમ બીજાણુકતા: તે બે પ્રકારના બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,લઘુબીજાણુ અને ગુરુબીજાણુ.
$2$. બહુ-ભ્રૂણતા: આ એક જ બીજમાં એક કરતા વધુ ભ્રૂણ હોવાની ઘટના છે,જે $Pinus$ સહિત ઘણી અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આમ,$A$ અને $B$ બંને સાચા હોવા છતાં,સ્પર્ધાત્મક જીવવિજ્ઞાનના પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,$Pinus$ ને તેની બહુ-ભ્રૂણતાની લાક્ષણિકતા માટે વિશેષ રીતે ઓળખવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

12

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$Cycas$ માં બે બીજપત્રો હોય છે પરંતુ તેને આવૃત બીજધારી (angiosperms) માં સમાવવામાં આવતું નથી કારણ કે તેમાં:

A

કુંતલાકાર કલિકાવિન્યાસ (Circinate ptyxis)

B

સંયુક્ત પર્ણો

C

એકદળી જેવું પ્રકાંડ

D

અનાવૃત બીજ (Naked seeds)

Solution

(D) $Cycas$ એ અનાવૃત બીજધારી $(Gymnospermae)$ સમૂહમાં આવે છે. અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે. તેથી,તેઓ અનાવૃત બીજ ઉત્પન્ન કરે છે. તેનાથી વિપરીત,આવૃત બીજધારી $(Angiosperms)$ વનસ્પતિઓમાં બીજ ફળની અંદર (જે બીજાશયમાંથી વિકસે છે) સુરક્ષિત હોય છે. જોકે $Cycas$ માં બે બીજપત્રો હોઈ શકે છે,પરંતુ અનાવૃત બીજની હાજરી તેને આવૃત બીજધારીને બદલે અનાવૃત બીજધારી તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.

0 likesView Solution

13

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ફર્નના આર્કિગોનિયમમાં કેટલા નેક કેનાલ કોષો હોય છે?

A

$4$ નેક કેનાલ કોષો હોય છે

B

$3$ નેક કેનાલ કોષો હોય છે

C

$1$ નેક કેનાલ કોષ હોય છે જેમાં એક કોષકેન્દ્ર હોય છે

D

$1$ નેક કેનાલ કોષ હોય છે જેમાં બે કોષકેન્દ્રો હોય છે

Solution

(D) ફર્ન (ટેરિડોફાઇટ્સ) ના આર્કિગોનિયમમાં,નેક કેનાલ કોષો સામાન્ય રીતે એક જ કોષ તરીકે હાજર હોય છે જે ઘણીવાર દ્વિ-કોષકેન્દ્રીય (binucleate) હોય છે. આ કોષ નેક કેનાલ ઇનિશિયલના વિભાજન દ્વારા બને છે. તેથી,ત્યાં $1$ નેક કેનાલ કોષ હોય છે જેમાં બે કોષકેન્દ્રો હોય છે.

0 likesView Solution

14

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

$Pheretima$ $posthuma$ પર સંસ્મરણ (memoir) લખનાર પ્રખ્યાત ભારતીય પ્રાણીશાસ્ત્રી કોણ છે?

A

જે. સી. બોઝ

B

એમ. એલ. ભાટિયા

C

કે. એન. બહલ

D

બેની પ્રસાદ

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. લખનૌ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર કર્મ નારાયણ બહલે $1926$ માં ભારતીય અળસિયા $Pheretima$ $posthuma$ પર એક પ્રખ્યાત સંસ્મરણ પ્રકાશિત કર્યું હતું. તેઓ એક વિશિષ્ટ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા અને તેમને એશિયાટિક પ્રાણીશાસ્ત્રમાં નોંધપાત્ર સંશોધન માટે $1942$ માં 'જોય ગોવિંદ લો મેમોરિયલ ગોલ્ડ મેડલ' એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

0 likesView Solution

15

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

કયો સમુદાય (Phylum) ડ્યુટેરોસ્ટોમિયા (Deuterostomia) માં આવે છે?

A

શૂળત્વચી (Echinodermata)

B

મૃદુકાય (Mollusca)

C

સંધિપાદ (Arthropoda)

D

નૂપુરક (Annelida)

Solution

(A) પ્રાણીઓમાં,ગેસ્ટ્રુલેશન દરમિયાન બ્લાસ્ટોપોરનો વિકાસ તેમને પ્રોટોસ્ટોમિયા અને ડ્યુટેરોસ્ટોમિયામાં વર્ગીકૃત કરે છે.
પ્રોટોસ્ટોમ્સમાં,બ્લાસ્ટોપોર મુખમાં વિકસે છે.
ડ્યુટેરોસ્ટોમ્સમાં,બ્લાસ્ટોપોર ગુદામાં વિકસે છે અને મુખ પછીથી બને છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Echinodermata$ (શૂળત્વચી) અને $Chordata$ (મેરુદંડી) એ મુખ્ય સમુદાયો છે જે ડ્યુટેરોસ્ટોમિયા જૂથમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

0 likesView Solution

16

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

શૂળત્વચી (Echinoderms),અર્ધમેરુદંડી (Hemichordates) અને મેરુદંડી (Chordates) પ્રાણીઓમાં નીચેનામાંથી કઈ ડિંભ અવસ્થા સામાન્ય પૂર્વજ સ્વરૂપ તરીકે જોવા મળે છે?

A

ટોર્નેરિયા (Tornaria)

B

ટ્રોકોફોર (Trochophore)

C

ડિપ્લ્યુરુલા (Dipleurula)

D

બાયપિનેરિયા (Bipinnaria)

Solution

(C) $Dipleurula$ ડિંભને $Echinodermata$,$Hemichordata$ અને $Chordata$ સમુદાયો માટે કાલ્પનિક સામાન્ય પૂર્વજ ડિંભ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
આ સિદ્ધાંતને આ ડ્યુટરોસ્ટોમ જૂથોમાં જોવા મળતા પ્રારંભિક વિકાસના તબક્કાઓ અને મૂળભૂત શારીરિક બંધારણની સમાનતા દ્વારા સમર્થન મળે છે.

0 likesView Solution

17

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સરીસૃપો માટે જમીન પર અનુકૂલન માટે સૌથી અનુકૂળ બાબત કઈ છે?

A

ભેજવાળી ત્વચા

B

શરીર પર ભીંગડા

C

ફુપ્ફુસીય શ્વસન

D

આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સરીસૃપો મુખ્યત્વે સ્થળજ પ્રાણીઓ છે.
જમીન પરના જીવન માટે સૌથી મહત્વનું અનુકૂલન તેમની ત્વચા પર આવેલા શુષ્ક અને શિંગીભૂત ભીંગડા છે.
આ ભીંગડા બાષ્પીભવન દ્વારા શરીરમાંથી પાણીનો વધુ પડતો વ્યય અટકાવે છે,જે શુષ્ક સ્થળજ વાતાવરણમાં ટકી રહેવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે.

0 likesView Solution

18

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી (Post-anal tail) શેમાં જોવા મળે છે?

A

કોબ્રા

B

અળસિયું

C

વીંછી

D

નિમ્ન કક્ષાના અપૃષ્ઠવંશી

Solution

(A) પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી એ $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cobra$ (કોબ્રા) એ $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગમાં આવે છે,જે $Chordata$ સમુદાયનો એક ભાગ છે.
$Earthworm$ (અળસિયું) એ $Annelida$ સમુદાયમાં,$Scorpion$ (વીંછી) એ $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે,અને નિમ્ન કક્ષાના અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં પશ્ચ-ગુદા પૂંછડી હોતી નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Cobra$ છે.

0 likesView Solution

19

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

સ્તનદૂધની ગ્રંથિઓ (mammary glands) જેમાં આંચળ (teats) હોતા નથી,તે શેમાં જોવા મળે છે?

A

પ્રોટોથેરિયા

B

મેટાથેરિયા

C

યુથેરિયા

D

થેરિયા

Solution

(A) $Prototheria$ (દા.ત.,$Ornithorhynchus$ અથવા પ્લેટિપસ) માં,સ્તન ગ્રંથિઓ એ રૂપાંતરિત પરસેવાની ગ્રંથિઓ છે જેમાં આંચળ (nipples or teats) હોતા નથી.
તેના બદલે,દૂધ માતાની ત્વચા અથવા વાળ પર સ્ત્રવિત થાય છે,જ્યાંથી બચ્ચાં તેને ચાટીને મેળવે છે.

0 likesView Solution

20

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

પ્રાણીઓનો કયો સમૂહ માર્સુપિયમ (કોથળી) ધરાવે છે?

A

મોનોટ્રીમેટા

B

યુથેરિયા

C

મેટાથેરિયા

D

પ્રોટોથેરિયા

Solution

(C) માર્સુપિયમ,જેને માર્સુપિયલ કોથળી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Metatheria$ (જેને સામાન્ય રીતે માર્સુપિયલ્સ કહેવાય છે) ઇન્ફ્રાક્લાસની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે. આ સસ્તન પ્રાણીઓ પ્રમાણમાં અવિકસિત બચ્ચાંને જન્મ આપે છે,જે ત્યારબાદ તેમના વિકાસને પૂર્ણ કરવા માટે માતાની કોથળીમાં પ્રવેશે છે અને ત્યાં દૂધ પીને ઉછરે છે.

0 likesView Solution

21

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$Hydra$ માં અપાચિત ખોરાકનો ત્યાગ અને નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગદ્રવ્યોનો નિકાલ શેના દ્વારા થાય છે?

A

મુખ અને સ્પર્શકો

B

મુખ અને શરીરની દીવાલ

C

મુખ અને મુખ

D

શરીરની દીવાલ અને શરીરની દીવાલ

Solution

(B) $Hydra$ એ $Cnidaria$ (અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેમાં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે જેમાં માત્ર એક જ છિદ્ર,મુખ (hypostome) હોય છે,જે અંતઃગ્રહણ અને બહિઃક્ષેપણ બંને માટે કાર્ય કરે છે.
અપાચિત ખોરાકનો ત્યાગ મુખ દ્વારા થાય છે.
નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગદ્રવ્યો,જેમ કે એમોનિયા,મુખ્યત્વે શરીરની સામાન્ય સપાટી (શરીરની દીવાલ) દ્વારા સાદા પ્રસરણની પ્રક્રિયાથી ઉત્સર્જિત થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ મુખ અને શરીરની દીવાલ છે.

0 likesView Solution

22

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બટાટાની આંખ એ શું છે?

A

અગ્રકલિકા

B

કક્ષકલિકા

C

સહાયક કલિકા

D

અસ્થાનિક કલિકા

Solution

(B) બટાટા એ ભૂગર્ભીય પ્રકાંડનું રૂપાંતરણ છે જેને કંદ (tuber) કહેવામાં આવે છે.
બટાટાની સપાટી પર નાના ખાડાઓ જોવા મળે છે જેને 'આંખ' કહેવામાં આવે છે.
દરેક આંખ એક ગાંઠ (node) દર્શાવે છે જેમાં એક અથવા વધુ કક્ષકલિકાઓ (axillary buds) આવેલી હોય છે.
આ કક્ષકલિકાઓ અનુકૂળ પરિસ્થિતિમાં અંકુરિત થઈને નવા બટાટાના છોડમાં વિકાસ પામી શકે છે.

0 likesView Solution

23

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ટેટ્રાડાયનેમસ (Tetradynamous) સ્થિતિ કોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે?

A

લીલીએસી (Allium,Asphodelus)

B

ક્રુસિફેરી (રાઈ,Iberis)

C

માલ્વેસી (Althea,Hibiscus)

D

સોલેનેસી (Nicotiana,Petunia)

Solution

(B) ટેટ્રાડાયનેમસ સ્થિતિ એટલે પુષ્પમાં છ પુંકેસરની હાજરી,જેમાં અંદરના ચાર પુંકેસર લાંબા અને બહારના બે પુંકેસર ટૂંકા હોય છે.
આ ગોઠવણી $Cruciferae$ (જેને $Brassicaceae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં રાઈ $(Brassica)$ અને $Iberis$ જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

0 likesView Solution

24

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ઈજા દરમિયાન,નાકની પટ્ટી (nasal septum) ને નુકસાન થાય છે. તેના બંધારણ અને પુનઃપ્રાપ્તિ માટે નાકની પટ્ટીમાં કયા પ્રકારની કાસ્થિ હાજર હોય છે?

A

હાયલિન કાસ્થિ

B

ઇલાસ્ટિક કાસ્થિ

C

કેલ્સિફાઇડ કાસ્થિ

D

ફાઇબ્રોકાસ્થિ

Solution

(A) નાકની પટ્ટી (nasal septum) મુખ્યત્વે હાયલિન કાસ્થિની બનેલી હોય છે.
હાયલિન કાસ્થિ એ શરીરમાં સૌથી વધુ જોવા મળતી કાસ્થિ છે.
તે નાકની પટ્ટી,સ્વરપેટી (larynx),શ્વાસનળી (trachea) અને લાંબા હાડકાના છેડાઓને બંધારણીય આધાર અને લવચીકતા પ્રદાન કરે છે.
તેથી,નાકની પટ્ટીમાં ઈજાના કિસ્સામાં,હાયલિન કાસ્થિ તેના બંધારણ અને પુનઃપ્રાપ્તિમાં સામેલ પેશી છે.

0 likesView Solution

25

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ક્રોસ મેમ્બ્રેન અથવા $Z$-રેખા એ માયોફિબ્રિલમાં આવેલી એક રચના છે જે બે નજીકના શેને અલગ કરે છે?

A

સારકોમિયર્સ

B

$H$-ઝોન

C

$I$-બેન્ડ્સ

D

$A$-બેન્ડ્સ

Solution

(A) માયોફિબ્રિલ એ સારકોમિયર્સ નામના પુનરાવર્તિત કાર્યાત્મક એકમોનું બનેલું હોય છે.
દરેક સારકોમિયરને બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ (જેને ક્રોસ મેમ્બ્રેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) વચ્ચેના માયોફિબ્રિલના ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આ $Z$-રેખાઓ ઘટ્ટ,ઘેરા રંગની પ્રોટીન તકતીઓ છે જે $I$-બેન્ડને દુભાગે છે અને એક્ટિન તંતુઓને જોડે છે.
તેથી,$Z$-રેખા એ સીમા તરીકે કાર્ય કરે છે જે બે નજીકના સારકોમિયર્સને અલગ કરે છે.

0 likesView Solution

26

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ કોષીય અંગિકા એકસ્તરીય એકમ પટલ ધરાવે છે?

A

તારાકેન્દ્ર (Centrosome)

B

લાયસોઝોમ (Lysosome)

C

મીસોઝોમ (Mesosome)

D

કોષકેન્દ્ર (Nucleus)

Solution

(B) $Lysosome$ એ પટલથી ઘેરાયેલી અંગિકા છે જેમાં પાચક ઉત્સેચકો હોય છે. તે એકસ્તરીય એકમ પટલ દ્વારા લાક્ષણિક છે.
તેની સરખામણીમાં,$Nucleus$ (કોષકેન્દ્ર) બેવડા પટલનું આવરણ ધરાવે છે.
$Centrosome$ (તારાકેન્દ્ર) એ પટલવિહીન અંગિકા છે.
$Mesosome$ એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષરસસ્તરનું ગળીમય અંતઃવલન છે,તે એકમ પટલ ધરાવતી કોઈ અલગ અંગિકા નથી.

0 likesView Solution

27

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બેક્ટેરિયા જેવા જ રીબોઝોમ્સ શેમાં જોવા મળે છે?

A

વનસ્પતિના કોષકેન્દ્રમાં

B

સ્વાદુપિંડના કણાભસૂત્રમાં

C

યકૃતના અંતઃકોષરસજાળમાં

D

હૃદયના સ્નાયુના કોષરસમાં

Solution

(B) બેક્ટેરિયામાં જોવા મળતા રીબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
એન્ડોસિમ્બાયોટિક સિદ્ધાંત મુજબ,એવું માનવામાં આવે છે કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણની ઉત્પત્તિ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાંથી થઈ છે,જેમને પ્રાચીન સુકોષકેન્દ્રી કોષોએ ગળી લીધા હતા.
તેથી,આ અંગિકાઓમાં $70S$ પ્રકારના રીબોઝોમ્સ હોય છે,જે રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે બેક્ટેરિયાના રીબોઝોમ્સ જેવા જ હોય છે,જે સુકોષકેન્દ્રી કોષના કોષરસમાં જોવા મળતા $80S$ રીબોઝોમ્સથી અલગ છે.
આમ,સ્વાદુપિંડના કણાભસૂત્રમાં બેક્ટેરિયા જેવા જ રીબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

28

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનના સ્થાપન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક કયો છે?

A

નાઈટ્રોજનેઝ

B

હાઈડ્રોજનેઝ

C

ઓક્સિજનેઝ

D

કાર્બોક્સિલેઝ

Solution

(A) $Nitrogenase$ ઉત્સેચક વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું એમોનિયામાં જૈવિક સ્થાપન કરવા માટે જવાબદાર છે. આ ઉત્સેચક ફક્ત અમુક પ્રોકેરિયોટ્સમાં જોવા મળે છે,જેમ કે $Rhizobium$ અને $Azotobacter$. તે $ATP$ અને ઇલેક્ટ્રોનનો ઉપયોગ કરીને $N_2$ નું $NH_3$ માં રિડક્શન કરે છે.

0 likesView Solution

29

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સિનેપ્ટોનેમલ કોમ્પ્લેક્સ (Synaptonemal complex) કઈ પ્રક્રિયા દરમિયાન બને છે?

A

અર્ધીકરણ (Meiosis)

B

અસૂત્રીભાજન (Amitosis)

C

સમભાજન (Mitosis)

D

કોષરસ વિભાજન (Cytokinesis)

Solution

(A) સિનેપ્ટોનેમલ કોમ્પ્લેક્સ એ એક પ્રોટીનયુક્ત રચના છે જે $Meiosis$ (અર્ધીકરણ) ના $Prophase-I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) ના $Zygotene$ (ઝાયગોટીન) તબક્કા દરમિયાન સમજાત રંગસૂત્રોની વચ્ચે બને છે.
તે સિનેપ્સિસની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે,જે સમજાત રંગસૂત્રોની જોડી બનાવવાની પ્રક્રિયા છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Meiosis$ છે.

0 likesView Solution

30

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

$DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) કયા તબક્કામાં થાય છે,અથવા દરેક રંગસૂત્રના $DNA$ અણુઓ કયા તબક્કામાં બમણા થાય છે?

A

$G_1$ તબક્કો

B

$G_2$ તબક્કો

C

$S$ તબક્કો

D

ભાજન તબક્કો (Mitotic phase)

Solution

(C) કોષચક્ર દરમિયાન,$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો) એ આંતરાવસ્થાનો એવો સમયગાળો છે જેમાં $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) થાય છે.
આ તબક્કામાં,કોષ દીઠ $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે,જોકે રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તેથી,$S$ તબક્કા પછી દરેક રંગસૂત્ર બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) ધરાવે છે.

0 likesView Solution

31

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જ્યારે પાણી અર્ધપ્રવેશશીલ પટલમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે નીચેનામાંથી શું ઉત્પન્ન થાય છે?

A

$OP$

B

$SP$

C

$TP$

D

$WP$

Solution

(A) અભિસરણ દબાણ $(OP)$ એ દબાણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે દ્રાવણને અર્ધપ્રવેશશીલ પટલ દ્વારા તેના શુદ્ધ દ્રાવકના પ્રવાહને રોકવા માટે લાગુ કરવું આવશ્યક છે.
જ્યારે પાણી સાંદ્રતાના ઢાળને કારણે અર્ધપ્રવેશશીલ પટલમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે આ ગતિને રોકવા માટે જરૂરી દબાણને અભિસરણ દબાણ $(OP)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

32

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

વૃક્ષોમાં રસારોહણ (ascent of sap) માટેની સૌથી વધુ સ્વીકૃત સમજૂતી કઈ છે?

A

કેશિકાત્વ (Capillarity)

B

વાતાવરણીય દબાણની ભૂમિકા

C

જીવંત કોષોની ધબકતી ક્રિયા

D

ડિક્સનનો બાષ્પોત્સર્જન સંલગ્નતા વાદ (Transpiration cohesion theory)

Solution

(D) રસારોહણ માટેની સૌથી વધુ સ્વીકૃત સમજૂતી $Dixon$ અને $Joly$ દ્વારા $1894$ માં આપવામાં આવેલ $Transpiration$ $Cohesion-Tension$ વાદ છે.
આ વાદ મુજબ,રસારોહણ એ પર્ણની સપાટી પર પાણીના બાષ્પીભવનને કારણે ઉત્પન્ન થતા બાષ્પોત્સર્જન ખેંચાણ (transpiration pull) દ્વારા થાય છે.
આ ખેંચાણ $Xylem$ (જલવાહક) માં રહેલા પાણીના સ્તંભમાં પાણીના અણુઓના સંલગ્નતા (cohesion) અને આસંજક (adhesion) ગુણધર્મોને કારણે નીચે સુધી પહોંચે છે,જે તણાવ હેઠળ પાણીના સ્તંભને તૂટતા અટકાવે છે.

0 likesView Solution

33

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

જલક્ષમતા (water potential) શબ્દ કોના દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો?

A

બોઝ

B

ડિક્સન

C

ગોડલેવસ્કી

D

સ્લેટયર અને ટેલર

Solution

(D) જલક્ષમતા શબ્દ $1960$ માં $Slatyer$ અને $Taylor$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
જલક્ષમતા એ તંત્રમાં પાણીની રાસાયણિક ક્ષમતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે વાતાવરણીય દબાણ અને સમાન તાપમાને શુદ્ધ પાણીની સરખામણીમાં હોય છે.
તેને ગ્રીક સંજ્ઞા $Psi$ $(\Psi)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તે $DPD$ (વિસરણ દબાણની ખામી) ની સમકક્ષ છે પરંતુ ઋણ ચિહ્ન સાથે,એટલે કે $\Psi_w = -DPD$.

0 likesView Solution

34

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જારક શ્વસનમાં સુક્રોઝના એક અણુમાંથી મળતી ઉર્જાનો ચોખ્ખો લાભ ($ATP$ માં) કેટલો છે?

A

$18$

B

$38$

C

$76$

D

$80$

Solution

(C) સુક્રોઝ એ ગ્લુકોઝના એક અણુ અને ફ્રુક્ટોઝના એક અણુથી બનેલી ડાયસેકેરાઇડ શર્કરા છે.
જારક શ્વસનમાં,ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંને ગ્લાયકોલિસિસ,ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ દ્વારા વિઘટિત થાય છે.
ગ્લુકોઝનો એક અણુ $38$ $ATP$ આપે છે (મેલેટ-એસ્પાર્ટેટ શટલને ધ્યાનમાં લેતા).
સુક્રોઝ બે હેક્સોઝ શર્કરાનું બનેલું હોવાથી,કુલ ઉર્જા ઉત્પાદન $38 + 38 = 76$ $ATP$ થાય છે.
તેથી,સુક્રોઝના એક અણુમાંથી મળતી ઉર્જાનો ચોખ્ખો લાભ $76$ $ATP$ છે.

0 likesView Solution

35

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સાયટોક્રોમ્સ શું છે?

A

લિપિડ

B

ગ્લાયકોપ્રોટીન

C

મેટલોપોર્ફિરિન્સ

D

$Fe^{++}$ ધરાવતું પોર્ફિરિન રંજકદ્રવ્ય

Solution

(D) સાયટોક્રોમ્સ એ આયર્ન ધરાવતા હિમોપ્રોટીન છે જે ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇનમાં ઇલેક્ટ્રોન વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં હિમ સમૂહ હોય છે,જે $Fe$ ધરાવતું પોર્ફિરિન રંજકદ્રવ્ય છે.
ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સાયટોક્રોમમાં રહેલો આયર્ન પરમાણુ $Fe^{3+}$ અને $Fe^{2+}$ અવસ્થાઓ વચ્ચે પ્રતિવર્તી ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન અનુભવે છે $(Fe^{3+} + e^- \to Fe^{2+})$.

0 likesView Solution

36

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયું વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ ફળોને અકાળે ખરી પડતા અટકાવે છે?

A

$GA_3$

B

$NAA$

C

ઇથિલીન

D

ઝીટીન

Solution

(B) ઓક્સિન,જેમ કે $NAA$ (નેપ્થલીન એસિટિક એસિડ),એ કૃત્રિમ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જેનો ઉપયોગ ખેતીમાં ફળો અને પાંદડાઓને અકાળે ખરી પડતા અટકાવવા માટે થાય છે.
$NAA$ ફળના દાંડા (pedicel) પર અલગ થતા સ્તર (abscission layer) ના નિર્માણને અટકાવીને ફળને છોડ પર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
તેની સામે,ઇથિલીન ખરી પડવાની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $GA_3$ (જિબરેલિક એસિડ) અને ઝીટીન (સાયટોકાઈનિનનો એક પ્રકાર) ની મુખ્ય ભૂમિકા વૃદ્ધિ અને કોષ વિભાજનમાં હોય છે.

0 likesView Solution

37

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયું અંતઃસ્ત્રાવ વૃદ્ધત્વ (senescence) માટે જવાબદાર છે?

A

$GA$

B

$ABA$

C

ઓક્સિન

D

સાયટોકાઈનિન

Solution

(B) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) ક્લોરોફિલનો નાશ કરીને અને પ્રોટીન તથા $RNA$ સંશ્લેષણને અવરોધીને પર્ણોના વૃદ્ધત્વને ઉત્તેજિત કરે છે.

0 likesView Solution

38

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પ્રકાશ સાથે સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર ગણાતું પ્રોટીનયુક્ત રંજકદ્રવ્ય કયું છે?

A

ફાયટોક્રોમ

B

ક્લોરોફિલ

C

એન્થોસાયનિન

D

કેરોટીનોઇડ્સ

Solution

(A) ફાયટોક્રોમ એ એક પ્રોટીનયુક્ત રંજકદ્રવ્ય છે જે વનસ્પતિઓમાં ફોટોરિસેપ્ટર તરીકે કાર્ય કરે છે. તે બે આંતરપરિવર્તનીય સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે: $Pr$ (જે લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે) અને $Pfr$ (જે દૂર-લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરે છે). તે પ્રકાશ-મધ્યસ્થ વિવિધ વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓ જેવી કે ફોટોપિરિયોડિઝમ,બીજ અંકુરણ અને પ્રકાંડની લંબાઈમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે તેને પ્રકાશ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટેનું મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય બનાવે છે.

0 likesView Solution

39

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિ લાંબા દિવસની વનસ્પતિ $(LDP)$ છે?

A

મિરાબિલિસ

B

ગ્લાયસીન મેક્સ

C

મિરાબિલિસ જલાપા

D

સ્પિનેશિયા ઓલેરેસિયા

Solution

(D) લાંબા દિવસની વનસ્પતિઓ $(LDP)$ એવી વનસ્પતિઓ છે જેને પુષ્પસર્જન માટે નિર્ણાયક પ્રકાશગાળા કરતા વધુ સમયના પ્રકાશની જરૂર હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Spinacia \text{ } oleracea$ (પાલક) એ લાંબા દિવસની વનસ્પતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Glycine \text{ } max$ (સોયાબીન) એ ટૂંકા દિવસની વનસ્પતિ $(SDP)$ છે અને $Mirabilis \text{ } jalapa$ એ દિવસ-તટસ્થ વનસ્પતિ છે.

0 likesView Solution

40

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

બાળકોમાં રિકેટ્સ (સુક્તાન) અને પુખ્ત વયના લોકોમાં ઓસ્ટિઓમલેશિયા (અસ્થિમૃદુતા) કોની ઉણપને કારણે થાય છે?

A

વિટામિન $A$

B

વિટામિન $B$

C

વિટામિન $C$

D

વિટામિન $D$

Solution

(D) રિકેટ્સ એ બાળકોમાં હાડકાના વિકાસને અસર કરતી સ્થિતિ છે,જેના કારણે હાડકાં નરમ અને નબળાં બને છે,જે હાડપિંજરની વિકૃતિઓ તરફ દોરી જાય છે.
ઓસ્ટિઓમલેશિયા એ પુખ્ત વયના લોકોમાં જોવા મળતી રિકેટ્સ જેવી જ સ્થિતિ છે,જે હાડકાંના ખનિજીકરણમાં ખામીને કારણે હાડકાં નરમ થવા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
આ બંને સ્થિતિઓ મુખ્યત્વે વિટામિન $D$ ની ઉણપને કારણે થાય છે,જે આહારમાંથી કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસના શોષણ માટે આવશ્યક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

0 likesView Solution

41

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ જોડી સાચી છે?

A

વિટામિન $A$ - કેલ્સિફેરોલ

B

વિટામિન $E$ - ટોકોફેરોલ

C

વિટામિન $D$ - થાઈમીન

D

વિટામિન $K$ - એસ્કોર્બિક એસિડ

Solution

(B) સાચી જોડી વિટામિન $E$ - ટોકોફેરોલ છે.
વિટામિન $A$ ને રેટિનોલ કહેવામાં આવે છે.
વિટામિન $D$ ને કેલ્સિફેરોલ કહેવામાં આવે છે.
વિટામિન $K$ ને ફિલોક્વિનોન કહેવામાં આવે છે.
વિટામિન $E$ ને ટોકોફેરોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેને ઘણીવાર વંધ્યત્વ વિરોધી વિટામિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

42

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કઈ શર્કરાનું નાના આંતરડામાંથી સાનુકૂલિત પ્રસરણ (facilitated diffusion) દ્વારા શોષણ થાય છે?

A

ફ્રુક્ટોઝ

B

ગ્લુકોઝ

C

સુક્રોઝ

D

લેક્ટોઝ

Solution

(A) મોનોસેકેરાઈડ્સનું શોષણ નાના આંતરડામાં થાય છે.
$\text{ગ્લુકોઝ}$ અને $\text{ગેલેક્ટોઝ}$નું શોષણ સક્રિય વહન (active transport) દ્વારા રુધિરમાં થાય છે, જેમાં ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
$\text{ફ્રુક્ટોઝ}$નું શોષણ સાનુકૂલિત પ્રસરણની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે, જેમાં તે $GLUT5$ જેવા વાહક પ્રોટીનની મદદથી ઉર્જાના વપરાશ વગર કોષરસપટલમાંથી પસાર થાય છે.

0 likesView Solution

43

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ દરમિયાન,કયા સ્નાયુઓ સક્રિય રીતે સંકોચાય છે?

A

ઉરોદરપટલ (Diaphragm)

B

બાહ્ય આંતરપાંસળી સ્નાયુઓ (External intercostals)

C

ઉદરના સ્નાયુઓ (Abdominal muscles)

D

ઉરોદરપટલ અને આંતરડાના સ્નાયુઓ

Solution

(C) સામાન્ય શ્વસન દરમિયાન,ઉચ્છવાસ એ નિષ્ક્રિય પ્રક્રિયા છે. જોકે,બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ દરમિયાન,આ પ્રક્રિયા સક્રિય બને છે. આમાં આંતરિક આંતરપાંસળી સ્નાયુઓ અને ઉદરના સ્નાયુઓનું સંકોચન થાય છે. આ સ્નાયુઓ ઉરસના કદમાં ઘટાડો કરીને ઉરસની ગુહામાં દબાણ વધારે છે,જેનાથી ફેફસાંમાંથી હવા વધુ જોરથી બહાર નીકળે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

44

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયો નાઈટ્રોજનયુક્ત પદાર્થ અત્યંત ઝેરી છે?

A

યુરિયા

B

યુરિક એસિડ

C

એમિનો એસિડ

D

એમોનિયા

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. એમોનિયા $(NH_3)$ અત્યંત ઝેરી છે કારણ કે તે પ્રબળ બેઝ છે અને તે શરીરના પ્રવાહીના $pH$ માં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરી શકે છે.
ઝેરી અસરને રોકવા માટે,સજીવોએ કાં તો એમોનિયાને યુરિયા અથવા યુરિક એસિડ જેવા ઓછા ઝેરી સ્વરૂપોમાં રૂપાંતરિત કરવું પડે છે,અથવા તેને તરત જ શરીરમાંથી બહાર કાઢવું પડે છે.
તેની વધુ પડતી ઝેરી અસરને કારણે,તેના ઉત્સર્જન માટે પુષ્કળ પાણીની જરૂર પડે છે,તેથી જ તે મુખ્યત્વે જલીય સજીવો દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે.

0 likesView Solution

45

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

પક્ષીઓમાં,કેટલીક કરોડરજ્જુઓ જોડાઈને શું બનાવે છે?

A

કીલ (Keel)

B

સિનસેક્રમ (Synsacrum)

C

સિનસિટિયમ (Syncytium)

D

ફર્ક્યુલા (Furcula)

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
પક્ષીઓમાં,પાછળના થોરાસિક,લમ્બર,સેક્રલ અને આગળના કોડલ કરોડરજ્જુઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને એક રચના બનાવે છે જેને $Synsacrum$ કહેવામાં આવે છે.
આ રચના હાડપિંજરને મજબૂતી આપે છે,જે ઉડવા માટે અને પાછળના અંગો પર શરીરનું વજન ટેકવવા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.

0 likesView Solution

46

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સ્ત્રીકેસર (femur) અને નિતંબ મેખલા (pelvic girdle) વચ્ચેના સાંધાને શું કહેવાય છે?

A

ખૂંટી સાંધો (Pivotal)

B

કંદુક-ઉલૂખલ સાંધો (Ball and socket)

C

મીઠા સાંધો (Hinge)

D

સેડલ સાંધો (Saddle)

Solution

(B) સ્ત્રીકેસર (સાથળનું હાડકું) અને નિતંબ મેખલા (નિતંબના હાડકાનું એસીટાબ્યુલમ) વચ્ચેના સાંધાને $Ball$ and $socket$ (કંદુક-ઉલૂખલ) સાંધો કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના સાંધામાં,એક હાડકાનો ગોળાકાર છેડો (સ્ત્રીકેસર) બીજા હાડકાની વાટકા જેવી પોલાણ (એસીટાબ્યુલમ) માં બંધ બેસે છે.
આ રચના પરિભ્રમણ,વાળવું,સીધું કરવું,દૂર લઈ જવું અને નજીક લાવવા જેવી બહુ-અક્ષીય હલનચલન માટે પરવાનગી આપે છે.

0 likesView Solution

47

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

પાર્કિન્સોનિઝમ ચેતાતંત્રના કયા ભાગ સાથે સંબંધિત છે?

A

મગજ

B

કરોડરજ્જુ

C

કપાલ ચેતાઓ

D

કરોડરજ્જુની ચેતાઓ

Solution

(A) પાર્કિન્સોનિઝમ,જેને પાર્કિન્સન રોગ અથવા પેરાલિસિસ એજિટન્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક પ્રગતિશીલ ન્યુરોડિજનરેટિવ ડિસઓર્ડર છે.
તે મધ્ય મગજમાં આવેલા સબસ્ટેન્શિયા નાઇગ્રા (substantia nigra) નામના વિસ્તારમાં ડોપામાઇન ઉત્પન્ન કરતા ચેતાકોષોના અધઃપતનને કારણે થાય છે.
તેથી,તે મુખ્યત્વે મગજ સાથે સંબંધિત વિકાર છે.

0 likesView Solution

48

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ચેતાસંધિ (synapse) દ્વારા ચેતા આવેગોના વહન માટે જરૂરી ઉત્સેચક કયો છે?

A

પેરોક્સિડેઝ

B

કોલાઇન એસિટિલેઝ

C

એસ્કોર્બિક એસિડ ઓક્સિડેઝ

D

સક્સિનિક ડિહાઈડ્રોજનેઝ

Solution

(B) રાસાયણિક ચેતાસંધિ દ્વારા ચેતા આવેગોના વહનમાં એસિટિલકોલાઇન $(ACh)$ જેવા ચેતાપ્રેષક દ્રવ્યોનો સ્ત્રાવ સામેલ છે.
કોલાઇન એસિટિલેઝ (જેને કોલાઇન એસિટિલટ્રાન્સફરેઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઉત્સેચક છે જે પ્રી-સિનેપ્ટિક ટર્મિનલમાં કોલાઇન અને એસિટિલ-CoA માંથી એસિટિલકોલાઇનનું સંશ્લેષણ કરવા માટે જવાબદાર છે.
ત્યારબાદ આ ચેતાપ્રેષક દ્રવ્ય ચેતાસંધિની ફાટમાં મુક્ત થાય છે જેથી ચેતા આવેગ પોસ્ટ-સિનેપ્ટિક ચેતાકોષ સુધી પહોંચી શકે.
તેથી,ચેતા આવેગોના રાસાયણિક વહન માટે કોલાઇન એસિટિલેઝ આવશ્યક છે.

0 likesView Solution

49

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

પ્રોપ્રિઓસેપ્ટર્સ (Proprioceptors) એ છે,જે શેની સંવેદના આપે છે?

A

રસાયણો

B

તાપમાન

C

સ્વાદ

D

શરીરના આંતરિક વાતાવરણમાં થતા ફેરફારો

Solution

(D) . પ્રોપ્રિઓસેપ્ટર્સ એ વિશિષ્ટ સંવેદનાત્મક ગ્રાહકો છે જે સ્નાયુઓ,કંડરા (tendons) અને સાંધાઓમાં આવેલા હોય છે. તેઓ શરીરના અંગોની સ્થિતિ,હલનચલન અને દિશા વિશે માહિતી પૂરી પાડે છે,જે અસરકારક રીતે શરીરના આંતરિક વાતાવરણમાં મુદ્રા અને યાંત્રિક સ્થિતિને લગતા ફેરફારોને પારખે છે.

0 likesView Solution

50

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ઇન્સ્યુલિન નીચેનામાંથી કયા બંધારણો સિવાયના તમામમાં ગ્લુકોઝના શોષણમાં વધારો કરે છે?

A

હૃદયના સ્નાયુઓ

B

કંકાલ સ્નાયુઓ

C

મેદસ્વી પેશી (Adipose tissue)

D

આંતરડાના શ્લેષ્મકલા (Intestinal mucosa)

Solution

(D) ઇન્સ્યુલિન એ એક પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે કોષોમાં ગ્લુકોઝના શોષણને સરળ બનાવીને રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર નિયંત્રિત કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કંકાલ સ્નાયુઓ,હૃદયના સ્નાયુઓ અને મેદસ્વી પેશી જેવી ઇન્સ્યુલિન-સંવેદનશીલ પેશીઓ પર કાર્ય કરે છે,જ્યાં તે $GLUT4$ ગ્લુકોઝ ટ્રાન્સપોર્ટર્સને કોષરસ પટલ તરફ સ્થળાંતરિત કરવામાં મદદ કરે છે.
જોકે,આંતરડાના શ્લેષ્મકલા,મગજ અને રક્તકણોમાં ગ્લુકોઝનું શોષણ ઇન્સ્યુલિન-સ્વતંત્ર હોય છે,કારણ કે આ પેશીઓ અલગ પ્રકારના ગ્લુકોઝ ટ્રાન્સપોર્ટર્સ (જેમ કે $GLUT2$ અથવા $GLUT1$) નો ઉપયોગ કરે છે,જેમને તેમની પ્રવૃત્તિ માટે ઇન્સ્યુલિનની જરૂર હોતી નથી.
તેથી,સાચો જવાબ આંતરડાના શ્લેષ્મકલા છે.

0 likesView Solution

51

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પૃથ્વી પર ઉદભવેલા પ્રથમ સજીવો કયા હતા?

A

મૃતપજીવીઓ (Saprotrophs)

B

રસાયણપરપોષીઓ (Chemoheterotrophs)

C

પ્રકાશસ્વયંપોષીઓ (Photoautotrophs)

D

રસાયણસ્વયંપોષીઓ (Chemoautotrophs)

Solution

(B) ઓપેરિન-હાલડેન (Oparin-Haldane) ના રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિના સિદ્ધાંત મુજબ,પૃથ્વીનું આદિ વાતાવરણ રિડક્શનકર્તા હતું અને તેમાં મુક્ત ઓક્સિજનનો અભાવ હતો. પ્રથમ જીવંત સ્વરૂપો સરળ,અજારક અને પરપોષી પ્રકારના હતા. તેઓ મહાસાગરોના 'પ્રાઈમોર્ડિયલ સૂપ' (primordial soup) માં હાજર કાર્બનિક અણુઓનું સેવન કરીને ઉર્જા મેળવતા હતા. આ સજીવોને રસાયણપરપોષીઓ (Chemoheterotrophs) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ તેમની કાર્બન અને ઉર્જાની જરૂરિયાતો માટે અગાઉથી અસ્તિત્વ ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનો પર આધાર રાખતા હતા.

0 likesView Solution

52

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

દરિયાઈ લીલ કયા સમયગાળા દરમિયાન સારી રીતે વિકસી હતી?

A

ટ્રાયસિક

B

ડેવોનિયન

C

પર્મિયન

D

ઓર્ડોવિશિયન

Solution

(D) $Ordovician$ સમયગાળાને ઘણીવાર 'અપૃષ્ઠવંશીઓનો યુગ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન,દરિયાઈ જીવનમાં નોંધપાત્ર વિવિધતા જોવા મળી હતી.
દરિયાઈ લીલ,ખાસ કરીને લીલી લીલ,$Ordovician$ સમયગાળા દરમિયાન છીછરા સમુદ્રોમાં મોટા પાયે વિકસી હતી,જે દરિયાઈ જીવાવરણની પ્રાથમિક ઉત્પાદકતામાં ફાળો આપે છે.

0 likesView Solution

53

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

જલીય ફર્ન જે ઉત્તમ જૈવિક ખાતર (biofertilizer) છે તે કયું છે?

A

એઝોલા (Azolla)

B

સાલ્વિનિયા (Salvinia)

C

માર્સિલિયા (Marsilia)

D

ટેરિડિયમ (Pteridium)

Solution

(A) $Azolla$ એ એક જલીય ફર્ન છે જે નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા $Anabaena$ $azollae$ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
આ જોડાણને કારણે $Azolla$ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરી શકે છે,જે તેને ખાસ કરીને ડાંગરના ખેતરોમાં એક ઉત્તમ જૈવિક ખાતર બનાવે છે.

0 likesView Solution

54

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

Pinus (પાઈનસ) શું દર્શાવે છે?

A

સરળ બહુભ્રૂણતા (Simple polyembryony)

B

વિભાજન બહુભ્રૂણતા (Cleavage polyembryony)

C

સરળ અને વિભાજન બંને પ્રકારની બહુભ્રૂણતા

D

ઉપરમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) Pinus (પાઈનસ) સરળ અને વિભાજન એમ બંને પ્રકારની બહુભ્રૂણતા દર્શાવે છે.
સરળ બહુભ્રૂણતામાં,એક જ અંડકમાં રહેલા વિવિધ આર્કિગોનિયાના ફલનને કારણે એક કરતા વધુ ભ્રૂણ વિકસે છે.
વિભાજન બહુભ્રૂણતામાં,યુગ્મનજ (zygote) વિભાજન પામે છે અને એક જ ફલિત અંડકોષમાંથી અનેક ભ્રૂણનું નિર્માણ થાય છે.

0 likesView Solution

55

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બરોળ (Spleen) એ:

A

રુધિરકોષ ઉત્પાદક અંગ (Haemopoietic organ)

B

લસિકાભ અંગ (Lymphoid organ)

C

પ્રજનન અંગ (Reproductive organ)

D

સેલ્યુલોઇડ અંગ (Celluloid organ)

Solution

(B) બરોળ એ એક મોટું,વાલના આકારનું અંગ છે જે મુખ્યત્વે રુધિર માટે ગળણી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં લસિકાકોષો (lymphocytes) અને ભક્ષકકોષો (phagocytes) હોય છે,જે રોગકારકોનો નાશ કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,માનવ શરીરમાં બરોળને ગૌણ લસિકાભ અંગ (secondary lymphoid organ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

56

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

એકવિધ (haploid) કેલસ મેળવવા માટે,કોનું સંવર્ધન કરી શકાય?

A

ભ્રૂણ

B

પર્ણ પેશી

C

સ્ત્રીકેસરનું પરાગાસન

D

પરાગરજ

Solution

(D) એકવિધ (haploid) કેલસ એવા કોષોમાંથી મેળવવામાં આવે છે જેમાં રંગસૂત્રોનો માત્ર એક જ સેટ $(n)$ હોય છે.
વનસ્પતિઓમાં,માત્ર જન્યુજનક અવસ્થાના કોષો જ કુદરતી રીતે એકવિધ હોય છે,જેમ કે પરાગરજ (લઘુબીજાણુ) અથવા ભ્રૂણપુટ (ગુરુબીજાણુ).
યોગ્ય પોષક માધ્યમ પર પરાગરજનું સંવર્ધન (માઈક્રોસ્પોર કલ્ચર) કરવાથી,કોષો વિભાજન પામીને અવિભેદિત એકવિધ કોષોનો સમૂહ બનાવે છે જેને એકવિધ કેલસ કહેવામાં આવે છે.
ભ્રૂણ,પર્ણ પેશી અને પરાગાસન એ દ્વિવિધ $(2n)$ રચનાઓ છે,તેથી તેમાંથી દ્વિવિધ કેલસ જ પ્રાપ્ત થાય છે.

0 likesView Solution

57

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

વાયુ-પરાગનયન (Anemophilous pollination) મુખ્યત્વે શેમાં જોવા મળે છે?

A

ગ્રેમિની (Gramineae)

B

એનોનેસી (Annonaceae)

C

પેપિલિયોનેસી (Papilionaceae)

D

યુફોર્બિએસી (Euphorbiaceae)

Solution

(A) વાયુ-પરાગનયન એટલે પવન દ્વારા થતું પરાગનયન.
$Gramineae$ (જેને $Poaceae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળમાં પુષ્પો નાના,અસ્પષ્ટ હોય છે અને તેમાં આકર્ષક દલપુંજ કે મધુરસનો અભાવ હોય છે,જે વાયુ-પરાગનયન માટેના અનુકૂલનો છે.
આ વનસ્પતિઓમાં પરાગરજ મોટી સંખ્યામાં ઉત્પન્ન થાય છે અને તે નાની,હલકી,લીસી અને સૂકી હોય છે,જેથી તે પવનના પ્રવાહ દ્વારા સરળતાથી વહન પામી શકે છે.

0 likesView Solution

58

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

વૃષણમાં કયા કોષો ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે?

A

આંતરાલીય કોષો અથવા લેડિગના કોષો

B

જનન અધિચ્છદના કોષો

C

સર્ટોલી કોષો

D

દ્વિતીયક શુક્રકોષકોષો

Solution

(A) લેડિગના કોષો,જેને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વૃષણના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો પિટ્યુટરી ગ્રંથિના અગ્ર ખંડમાંથી મુક્ત થતા ઇન્ટરસ્ટિશિયલ સેલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન $(ICSH)$ દ્વારા પુરુષ જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત થાય છે.

0 likesView Solution

59

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$9 : 3 : 3 : 1$ ગુણોત્તર $9 : 7$ ગુણોત્તરમાં શેના કારણે ફેરવાય છે?

A

પૂરક જનીન (Complementary gene)

B

એપિસ્ટેટિક જનીન

C

હાયપોસ્ટેટિક જનીન

D

સપ્લિમેન્ટરી જનીન

Solution

(A) $9 : 7$ ગુણોત્તર એ પૂરક જનીન આંતરક્રિયાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ આંતરક્રિયામાં,બે જોડ બિન-વૈકલ્પિક જનીનો એક જ સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotypic trait) ઉત્પન્ન કરવા માટે આંતરક્રિયા કરે છે.
જો કોઈ પણ એક જનીન એકલું હાજર હોય,તો તે લક્ષણ વ્યક્ત કરી શકતું નથી; લક્ષણ ઉત્પન્ન કરવા માટે બંને પ્રભાવી કારકોનું સાથે હોવું જરૂરી છે.
આના પરિણામે $F_2$ પેઢીમાં દ્વિસંકરણનો $9 : 3 : 3 : 1$ ગુણોત્તર બદલાઈને $9 : 7$ થઈ જાય છે.

0 likesView Solution

60

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જ્યારે પ્રભાવી અને પ્રચ્છન્ન જનીન પ્રકારો (alleles) એકસાથે અભિવ્યક્ત થાય છે,ત્યારે તેને શું કહેવામાં આવે છે?

A

પ્રભુતા

B

સહ-પ્રભુતા

C

એમ્ફિડોમિનન્સ

D

સ્યુડોડોમિનન્સ

Solution

(B) સહ-પ્રભુતા (Codominance) એ વિષમયુગ્મી (heterozygote) સજીવની એવી સ્થિતિ છે જેમાં જનીન પ્રકારની જોડના બંને સભ્યો સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotype) માં ફાળો આપે છે.
આના પરિણામે બંને સમયુગ્મી સ્થિતિમાં ઉત્પન્ન થતા સ્વરૂપ પ્રકારોનું મિશ્રણ જોવા મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ઢોરમાં લાલ $\times$ સફેદ વચ્ચેના સંકરણથી રોન (roan) સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે,જેના શરીર પરના વાળ લાલ અને સફેદ બંને રંગના હોય છે.

0 likesView Solution

61

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

મોંગોલોઇડ સ્થિતિ શેની સાથે સંબંધિત છે,અથવા મોંગોલિઝમમાં દર્દી શું દર્શાવે છે?

A

મોનોસોમી

B

ટ્રાયસોમી

C

ન્યુલીસોમી

D

ઉપરમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) મોંગોલિઝમને $Down$ સિન્ડ્રોમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તે રંગસૂત્ર નંબર $21$ ની વધારાની નકલની હાજરીને કારણે થતી રંગસૂત્રીય વિકૃતિ છે.
આ સ્થિતિને રંગસૂત્ર $21$ ની ટ્રાયસોમી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેમાં વ્યક્તિમાં સામાન્ય $46$ ને બદલે $47$ રંગસૂત્રો હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ ટ્રાયસોમી છે.

0 likesView Solution

62

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$DNA$ ના અણુઓને ટુકડાઓમાં કાપી શકતા ઉત્સેચકને શું કહેવામાં આવે છે?

A

$DNA$ પોલિમરેઝ

B

$DNA$ લાયગેઝ

C

રિસ્ટ્રિક્શન ઉત્સેચક

D

$DNA$ ગાયરેઝ

Solution

(C) રિસ્ટ્રિક્શન ઉત્સેચકો એવા ઉત્સેચકોનો એક પ્રકાર છે જે આણ્વિક કાતર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેઓ $DNA$ અણુમાં ચોક્કસ ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમ ઓળખે છે,જેને રેકગ્નિશન સાઇટ્સ કહેવામાં આવે છે,અને $DNA$ ના ટુકડાઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે આ ચોક્કસ સ્થાનો પર ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધને તોડે છે.
$DNA$ પોલિમરેઝ $DNA$ ના સ્વયંજનનમાં સામેલ છે,$DNA$ લાયગેઝ $DNA$ ના ટુકડાઓને જોડવા માટે આણ્વિક ગુંદર તરીકે કાર્ય કરે છે,અને $DNA$ ગાયરેઝ $DNA$ ના સ્વયંજનન દરમિયાન સુપરકોઇલિંગ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

63

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

માનવના ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસનો સાચો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?

A

પેકિંગ માનવ,હાઇડલબર્ગ માનવ,નિયન્ડરથલ,ક્રો-મેગ્નન

B

પેકિંગ માનવ,હોમો સેપિયન્સ,ક્રો-મેગ્નન,નિયન્ડરથલ

C

પેકિંગ માનવ,નિયન્ડરથલ,હોમો સેપિયન્સ,હાઇડલબર્ગ

D

પેકિંગ માનવ,ક્રો-મેગ્નન,હોમો સેપિયન્સ,નિયન્ડરથલ

Solution

(A) માનવ પૂર્વજોનો ઉત્ક્રાંતિનો ક્રમ સામાન્ય રીતે નીચે મુજબ સ્વીકારવામાં આવે છે:
$1$. પેકિંગ માનવ ($Homo$ $erectus$ $pekinensis$) આશરે $750,000$ થી $200,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા।
$2$. હાઇડલબર્ગ માનવ ($Homo$ $heidelbergensis$) આશરે $600,000$ થી $200,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા।
$3$. નિયન્ડરથલ માનવ ($Homo$ $neanderthalensis$) આશરે $400,000$ થી $40,000$ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં હતા।
$4$. ક્રો-મેગ્નન માનવ ($Homo$ $sapiens$ $fossilis$) આશરે $40,000$ થી $10,000$ વર્ષ પહેલાં દેખાયા હતા।
તેથી, સાચો કાલક્રમિક ક્રમ પેકિંગ માનવ $\rightarrow$ હાઇડલબર્ગ માનવ $\rightarrow$ નિયન્ડરથલ $\rightarrow$ ક્રો-મેગ્નન છે।

0 likesView Solution

64

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

ખેતીની શરૂઆત મેસોલિથિક યુગમાં આશરે કેટલા વર્ષ પહેલા થઈ હતી?

A

$2000$ વર્ષ પહેલા

B

$3000-10000$ વર્ષ પહેલા

C

$7000-13000$ વર્ષ પહેલા

D

$20000-25000$ વર્ષ પહેલા

Solution

(C) ખેતીની શરૂઆત અંદાજે $7000-13000$ વર્ષ પહેલા થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આ વિકાસ મેસોલિથિક યુગ દરમિયાન સિંધુ,ટાઇગ્રિસ,નાઇલ અને યુફ્રેટિસ નદીઓના ફળદ્રુપ અને પાણીની સુવિધા ધરાવતા વિસ્તારોમાં થયો હતો.

0 likesView Solution

65

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

ઈમેસ્ક્યુલેશન (વંધ્યીકરણ) એ શેનો એક ભાગ છે?

A

ક્લોનલ પસંદગી

B

સામૂહિક પસંદગી

C

સંકરણ (Hybridization)

D

શુદ્ધ વંશક્રમ પસંદગી

Solution

(C) દ્વિલિંગી પુષ્પમાંથી પરાગાસનોને પરાગનયન (anthesis) પહેલાં દૂર કરવાની પ્રક્રિયાને ઈમેસ્ક્યુલેશન કહેવામાં આવે છે.
ઈમેસ્ક્યુલેશન એ સંકરણ (Hybridization) ની પ્રક્રિયાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
તે માદા પિતૃમાં સ્વ-પરાગનયનને રોકવા માટે કરવામાં આવે છે,જેથી ઇચ્છિત પર-પરાગનયન થઈ શકે.

0 likesView Solution

66

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

સંકરણ દરમિયાન ફૂલની કળીમાંથી પુંકેસર દૂર કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહેવામાં આવે છે?

A

ક્રોસિંગ

B

સેલ્ફિંગ

C

ઈમેસ્ક્યુલેશન (વંધ્યીકરણ)

D

બેગિંગ

Solution

(C) વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં,ખાસ કરીને સંકરણ દરમિયાન,સ્વ-પરાગનયનને અટકાવવું આવશ્યક છે. દ્વિલિંગી પુષ્પની કળીમાંથી પુંકેસર (પરાગાશય) સ્ફોટન પામે તે પહેલાં તેને દૂર કરવાની પ્રક્રિયાને $Emasculation$ (વંધ્યીકરણ) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે માદા પ્રજનન અંગો ઇચ્છિત પરાગરજ સાથે પર-પરાગનયન માટે ઉપલબ્ધ રહે.

0 likesView Solution

67

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

ટ્રિટિકેલ (Triticale) એ ઘઉં અને ............ વચ્ચેનો સંકર છે.

A

મકાઈ

B

જવ

C

રાઈ (Rye)

D

બીન્સ

Solution

(C) ટ્રિટિકેલ એ માનવસર્જિત પ્રથમ ધાન્ય પાક છે.
તે ઘઉં ($Triticum$ $aestivum$) અને રાઈ ($Secale$ $cereale$) વચ્ચેના સંકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે.
આ આંતરપ્રજાતીય સંકરણ ઘઉંની વધુ ઉત્પાદન ક્ષમતા અને દાણાની ગુણવત્તાને રાઈની સખતતા અને રોગ પ્રતિકારક શક્તિ સાથે જોડે છે.

0 likesView Solution

68

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

લેક કીટક (lac insect) નો ક્રમ (order) કયો છે?

A

હાયમેનોપ્ટેરા

B

લેપિડોપ્ટેરા

C

હેમિપ્ટેરા

D

ડિપ્ટેરા

Solution

(C) લેક કીટક,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Laccifer$ $lacca$ (અથવા $Kerria$ $lacca$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Hemiptera$ ક્રમ અને $Kerriidae$ કુળનો સભ્ય છે. આ કીટકો વનસ્પતિનો રસ ચૂસનારા કીટકો છે જે લેક (lac) તરીકે ઓળખાતો રેઝિનયુક્ત પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે.

0 likesView Solution

69

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

મરઘાં ઉદ્યોગમાં,સેવન (hatching) માટેના ઈંડાનું ઉત્પાદન બજારમાં વેચાતા ઈંડાના ઉત્પાદન કરતા વધુ મોંઘું હોય છે,જેનું મુખ્ય કારણ શું છે?

A

નર પક્ષીઓનો ખર્ચ અને તેમનું ઘસારો (depreciation) વધુ હોય છે.

B

જ્યારે માદાઓ નર સાથે સમાગમ કરે છે ત્યારે તેમનો મૃત્યુદર સામાન્ય રીતે ઓછો હોય છે.

C

હેચરી ફ્લોક દ્વારા ઉત્પાદિત ઈંડા ફક્ત બજારમાં વેચવા માટે જ હોય છે.

D

હેચરી ફ્લોક દ્વારા ઉત્પાદિત કેટલાક ઈંડા સેવન (incubation) માટે સ્વીકાર્ય હોતા નથી.

Solution

(A) મરઘાં ઉદ્યોગમાં,સેવન (hatching) માટેના ઈંડાનું ઉત્પાદન એવા પક્ષીઓના સમૂહ દ્વારા કરવામાં આવે છે જેમાં નર અને માદા બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. નર પક્ષીઓની જાળવણીનો ખર્ચ ઘણો વધારે હોય છે અને તેઓ ઈંડાના ઉત્પાદનમાં ફાળો આપતા નથી,જે ઈંડા દીઠ કુલ ખર્ચમાં વધારો કરે છે.
$2$. આ પ્રજનન કરનાર નર પક્ષીઓનું ઘસારો મૂલ્ય (depreciation value) ઊંચું હોય છે.
$3$. વધુમાં,પ્રજનન માટેના પક્ષીઓના સમૂહનું વ્યવસ્થાપન એ સામાન્ય લેયર ફ્લોક કરતા વધુ કઠોર હોય છે,જેના કારણે સંચાલન ખર્ચ વધી જાય છે.
તેથી,ઊંચા ખર્ચનું મુખ્ય કારણ નર પક્ષીઓ પાછળ કરવામાં આવતું રોકાણ અને તેમની જાળવણી છે.

0 likesView Solution

70

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જૈવિક ખાતરોમાં કોનો સમાવેશ થાય છે?

A

છાણિયું ખાતર અને ખેતરનો કચરો

B

ઝડપથી ઉગતો પાક જેને જમીનમાં ખેડી નાખવામાં આવે છે (લીલું ખાતર)

C

$BGA$ (નીલ-હરિત લીલ),એનાબીના અને એઝોલા

D

ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) જૈવિક ખાતરો એવા સજીવો છે જે જમીનની પોષક ગુણવત્તામાં વધારો કરે છે.
$1$. છાણિયું ખાતર અને ખેતરનો કચરો એ કાર્બનિક ખાતરો છે જે જમીનને આવશ્યક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે.
$2$. લીલું ખાતર એટલે ઝડપથી ઉગતા પાકને ઉગાડીને તેને જમીનમાં ખેડી નાખવો,જેથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધે.
$3$. $BGA$ (નીલ-હરિત લીલ) જેવા કે એનાબીના અને ફર્ન એઝોલા એ જાણીતા જૈવિક ખાતરો છે જે વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે,જેનાથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધે છે.
આ તમામ વિકલ્પો જમીનની પોષક સ્થિતિ સુધારવામાં ફાળો આપે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

0 likesView Solution

71

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

કઈ જલીય ફર્ન એક ઉત્તમ જૈવિક ખાતર છે?

A

Salvinia

B

Azolla

C

Marsilea

D

Pteridium

Solution

(B) $Azolla$ $pinnata$ (એક જલીય ફર્ન) તેના પર્ણના પોલાણમાં સહજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા ($Anabaena$ $azollae$) ધરાવે છે.
તેનો ઉપયોગ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ડાંગરના ખેતરોમાં જૈવિક ખાતર તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
તે નાઈટ્રોજન સ્થાપનમાં મદદ કરે છે અને પાકની ઉપજમાં $50\%$ સુધીનો વધારો કરે છે.

0 likesView Solution

72

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સમુદાય (Community) ની વ્યાખ્યા શું છે?

A

પક્ષીઓનો સમૂહ

B

જાતિઓનો સંગ્રહ

C

આંતરક્રિયા કરતી વસ્તીઓ

D

એક આંતરક્રિયા કરતું નિવસનતંત્ર

Solution

(C) સમુદાય એ એક ચોક્કસ વિસ્તારમાં રહેતી વનસ્પતિઓ,પ્રાણીઓ,બેક્ટેરિયા અને ફૂગની વસ્તીઓનો સમૂહ છે જે એકબીજા સાથે આંતરક્રિયા કરે છે. તેથી,તેને આંતરક્રિયા કરતી વસ્તીઓ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

73

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જલીય પર્યાવરણમાં,સૂક્ષ્મ પ્રાણીઓને સામૂહિક રીતે શું કહેવામાં આવે છે?

A

શાકાહારીઓ

B

માંસાહારીઓ

C

પ્લવકો (Planktons)

D

પ્રાણીસૃષ્ટિ અને વનસ્પતિસૃષ્ટિ

Solution

(C) જલીય પર્યાવરણમાં તરતા સૂક્ષ્મ સજીવોને સામૂહિક રીતે $Planktons$ (પ્લવકો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમને વધુ બે ભાગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Phytoplanktons$ (વનસ્પતિ પ્લવકો - સૂક્ષ્મ વનસ્પતિઓ) અને $Zooplanktons$ (પ્રાણી પ્લવકો - સૂક્ષ્મ પ્રાણીઓ).
પ્રશ્નમાં જલીય પર્યાવરણમાં રહેતા સૂક્ષ્મ પ્રાણીઓ માટે સામૂહિક શબ્દ પૂછવામાં આવ્યો હોવાથી,$Planktons$ એ સાચો વિકલ્પ છે,જે ખાસ કરીને $Zooplankton$ ઘટકનો ઉલ્લેખ કરે છે.

0 likesView Solution

74

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પરિસ્થિતિકીય પિરામિડની ટોચ પર કોણ હોય છે?

A

તૃણાહારીઓ

B

માંસાહારીઓ

C

ઉત્પાદકો

D

વિઘટકો

Solution

(B) પરિસ્થિતિકીય પિરામિડમાં,પાયા પર ઉત્પાદકો (સ્વયંપોષીઓ) હોય છે,ત્યારબાદ પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ (તૃણાહારીઓ),દ્વિતીય ઉપભોગીઓ અને અંતે,ટોચના માંસાહારીઓ પિરામિડની ટોચ અથવા શિખર પર સ્થાન ધરાવે છે. તેથી,પરિસ્થિતિકીય પિરામિડની ટોચ પર માંસાહારીઓ હોય છે.

0 likesView Solution

75

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જ્યારે ક્રમિક સ્તરો પર સજીવોની સંખ્યાને આલેખવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ પિરામિડનો આકાર ધારણ કરે છે. આને શેનો પિરામિડ કહેવામાં આવે છે?

A

ઉર્જા

B

સંખ્યા

C

જૈવભાર

D

$(a)$ અને $(c)$ બંને

Solution

(B) સાચો જવાબ $(b)$ છે.
પરિસ્થિતિકીય પિરામિડમાં,જ્યારે દરેક ક્રમિક પોષક સ્તર પર વ્યક્તિગત સજીવોની સંખ્યાને આલેખવામાં આવે છે,ત્યારે તે સંખ્યાનો પિરામિડ બનાવે છે.
આ પિરામિડ નિવસનતંત્રના આધારે સીધો,ઉલટો અથવા ત્રાક આકારનો હોઈ શકે છે.

0 likesView Solution

76

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં ઉર્જા કોના દ્વારા પ્રવેશ કરે છે?

A

તૃણાહારીઓ

B

માંસાહારીઓ

C

ઉત્પાદકો

D

વિઘટકો

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ઉત્પાદકો,મુખ્યત્વે પ્રકાશસંશ્લેષી વનસ્પતિઓ,પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં ઉર્જાના પ્રવેશદ્વાર છે.
તેઓ સૌર ઉર્જાને ગ્રહણ કરે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા તેને રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ સંગ્રહિત રાસાયણિક ઉર્જા ત્યારબાદ અન્ય પોષક સ્તરો જેવા કે તૃણાહારીઓ અને માંસાહારીઓમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જ્યારે તેઓ ઉત્પાદકોનું ભક્ષણ કરે છે.

0 likesView Solution

77

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

સામાન્ય વાતચીતમાં અવાજની તીવ્રતા કેટલી હોય છે?

A

$10-20 dB$

B

$40-60 dB$

C

$90-120 dB$

D

$120-150 dB$

Solution

(B) અવાજની તીવ્રતા ડેસિબલ $(dB)$ માં માપવામાં આવે છે.
સામાન્ય વાતચીત સામાન્ય રીતે $40$ થી $60 dB$ ની વચ્ચેની તીવ્રતાના સ્તરે થાય છે.
$80 dB$ થી વધુ અવાજને ધ્વનિ પ્રદૂષણ માનવામાં આવે છે અને લાંબા સમય સુધી તેના સંપર્કમાં રહેવાથી સાંભળવાની ક્ષમતાને નુકસાન થઈ શકે છે.

0 likesView Solution

78

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયું સૌથી વધુ ઝેરી છે?

A

$CO$

B

$CO_2$

C

$C$

D

$SO_2$

Solution

(A) આપેલા વિકલ્પોમાંથી $CO$ (કાર્બન મોનોક્સાઇડ) સૌથી વધુ ઝેરી છે.
મનુષ્યોમાં,કાર્બન મોનોક્સાઇડ માથાનો દુખાવો,ચક્કર આવવા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવી સમસ્યાઓ પેદા કરે છે.
હિમોગ્લોબિનની ઓક્સિજન કરતા $CO$ સાથે જોડાવાની ક્ષમતા ઘણી વધારે હોય છે.
તે હિમોગ્લોબિન સાથે જોડાઈને કાર્બોક્સીહિમોગ્લોબિન $(Hb.CO)$ બનાવે છે,જે ઓક્સીહિમોગ્લોબિન કરતા વધુ સ્થાયી છે.
આનાથી રુધિરની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે,જે હાયપોક્સિયા અને મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે.

0 likesView Solution

79

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

ગાંજો અને $LSD$ ને શેમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?

A

નાર્કોટિક્સ

B

ભ્રામક પદાર્થો (Hallucinogens)

C

ઉત્તેજક પદાર્થો (Stimulants)

D

અવસાદક પદાર્થો (Depressants)

Solution

(B) ભ્રામક પદાર્થો (Hallucinogens) એવા ડ્રગ્સ છે જે તેનો ઉપયોગ કરનાર વ્યક્તિના વિચારો, લાગણીઓ અને ધારણાઓને બદલી નાખે છે.
ગાંજો અને $LSD$ બંને ભ્રામક પદાર્થો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ગાંજો શણના છોડ $(Cannabis sativa)$ માંથી મેળવવામાં આવે છે અને $LSD$ (Lysergic acid diethylamide) એ $Claviceps purpurea$ નામની ફૂગમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

80

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

સૌથી હલકું લાકડું નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે?

A

હાર્ડવિકિયા બિનાટા (Hardwickia binata)

B

ઓક્રોમા લેગોપસ (બાલ્સા) (Ochroma lagopus)

C

સેરિયસ જાયન્ટિયસ (Cereus giganteus)

D

સાયકસ (Cycas)

Solution

(B) સૌથી હલકું લાકડું $Ochroma$ $lagopus$ નામના વૃક્ષમાંથી મેળવવામાં આવે છે,જેને સામાન્ય રીતે $Balsa$ વૃક્ષ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેના લાકડાની ઘનતા ખૂબ જ ઓછી હોય છે,જે તેને અત્યંત હલકું અને મજબૂત બનાવે છે,તેથી જ તેનો ઉપયોગ મોડેલ બનાવવા,ઇન્સ્યુલેશન અને જીવનરક્ષક સાધનોમાં વ્યાપકપણે થાય છે.

0 likesView Solution

81

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

યુરોપિયન આક્રમણકારો પહેલા ભારતમાં કયા શાકભાજી ગેરહાજર હતા?

A

બટાકા અને ટામેટા

B

કારેલા

C

કેપ્સિકમ અને રીંગણ

D

મકાઈ અને ચિચોડા

Solution

(A) બટાકા,ટામેટા અને મરચાં પોર્ટુગીઝો દ્વારા નવી દુનિયા (દક્ષિણ અમેરિકા) માંથી ભારતમાં લાવવામાં આવ્યા હતા. તેમના આગમન પહેલા,આ શાકભાજી ભારતમાં ઉગાડવામાં આવતા ન હતા. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

0 likesView Solution

82

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયું માનવનું સૌથી નજીકનું સંબંધી છે?

A

ચિમ્પાન્ઝી

B

ગોરીલા

C

ઉરાંગ ઉટાંન

D

ગિબ્બન

Solution

(A) ચિમ્પાન્ઝી ($Pan$ $troglodytes$) ને મનુષ્ય ($Homo$ $sapiens$) ના સૌથી નજીકના જીવંત સંબંધી માનવામાં આવે છે.
જિનેટિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે મનુષ્યો અને ચિમ્પાન્ઝી તેમના $DNA$ ક્રમમાં આશરે $98.7\%$ થી $99\%$ જેટલી સમાનતા ધરાવે છે.
આ આનુવંશિક સમાનતાનું ઉચ્ચ પ્રમાણ ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસમાં આશરે $6$ થી $7$ મિલિયન વર્ષો પહેલા એક સામાન્ય પૂર્વજ હોવાનું સૂચવે છે.

0 likesView Solution

83

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પૃથ્વી પરનું પ્રથમ જીવન ... હતું.

A

સાયનોબેક્ટેરિયા

B

રસાયણ-પરપોષી (Chemoheterotrophs)

C

સ્વયંપોષી

D

પ્રકાશ-સ્વયંપોષી

Solution

(B) ઓપેરિન-હેલ્ડન પરિકલ્પના અને વર્તમાન જૈવિક સર્વસંમતિ મુજબ,પૃથ્વી પરના પ્રથમ સજીવો અજારક રસાયણ-પરપોષી (Chemoheterotrophs) હતા.
આ સજીવો આદિ મહાસાગરના 'પ્રાઈમોર્ડિયલ સૂપ'માં હાજર કાર્બનિક અણુઓનું ભક્ષણ કરીને ઉર્જા મેળવતા હતા,કારણ કે તે સમયે તેમની પાસે પ્રકાશસંશ્લેષણ કે રસાયણસંશ્લેષણ માટેની જટિલ પ્રણાલીઓનો અભાવ હતો.

0 likesView Solution

84

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

સજીવોમાં જોવા મળતી વિવિધતાનું કારણ શું છે?

A

ઉત્પરિવર્તન (Mutation)

B

ક્રમિક ફેરફાર

C

લાંબા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો

D

ટૂંકા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો

Solution

(C) સજીવોમાં જોવા મળતી વિવિધતા મુખ્યત્વે લાંબા ગાળાના ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારોનું પરિણામ છે. લાખો વર્ષો દરમિયાન,કુદરતી પસંદગી,જનીનિક વિચલન અને ઉત્પરિવર્તન જેવી પ્રક્રિયાઓ વિવિધતાઓના સંચય તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે આજે આપણે જે વિશાળ જૈવવિવિધતા જોઈએ છીએ તે અસ્તિત્વમાં આવી છે.

0 likesView Solution

85

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ઇન્ટરફેરોન્સનું સંશ્લેષણ નીચેનામાંથી કોના ચેપના પ્રતિચાર રૂપે થાય છે?

A

માયકોપ્લાઝમા

B

બૅક્ટેરિયા

C

વાઇરસ

D

ફૂગ

Solution

(C) ઇન્ટરફેરોન્સ $(IFNs)$ એ પ્રોટીનનો એક સમૂહ છે જે યજમાન કોષો દ્વારા વાઇરસ,બૅક્ટેરિયા,પરોપજીવીઓ અથવા ગાંઠના કોષો જેવા વિવિધ રોગકારકોની હાજરીના પ્રતિચાર રૂપે મુક્ત કરવામાં આવે છે.
જોકે,તે મુખ્યત્વે $Virus$ (વાઇરસ) ના ચેપના પ્રતિચાર રૂપે સંશ્લેષિત થવા માટે જાણીતા છે.
જ્યારે કોઈ કોષ વાઇરસ દ્વારા સંક્રમિત થાય છે,ત્યારે તે ઇન્ટરફેરોન્સનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે પાડોશી કોષોને તેમની એન્ટિવાયરલ સુરક્ષા વધારવા માટે સંકેત આપે છે,જેનાથી વાઇરલ ચેપનો ફેલાવો અટકે છે.

0 likesView Solution

86

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

પ્લાઝમિડ એટલે શું?

A

$DNA$ નો ટુકડો જે વાહક તરીકે વર્તે છે

B

બે જનીનોને જોડતો ટુકડો

C

$mRNA$ જે વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે

D

પ્રકાશસંશ્લેષી ટુકડો

Solution

(A) પ્લાઝમિડ એ એક નાનો,ગોળાકાર,બેવડી શૃંખલા ધરાવતો $DNA$ અણુ છે જે કોષના રંગસૂત્રીય $DNA$ થી અલગ હોય છે.
પ્લાઝમિડ કુદરતી રીતે બેક્ટેરિયલ કોષોમાં અને કેટલાક સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જોવા મળે છે.
બાયોટેકનોલોજીમાં,પ્લાઝમિડનો ઉપયોગ વાહક (vector) તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે,જે વિદેશી જનીનિક દ્રવ્યને બીજા કોષમાં લઈ જાય છે,જ્યાં તેનું સ્વયંજનન અથવા અભિવ્યક્તિ થઈ શકે છે.

0 likesView Solution

87

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય આનુવંશિકતા .......... માં જોવા મળે છે.

A

પેરામિશિયમની કિલર (Killer) જાતિ

B

રંગઅંધતા

C

ફિનાઇલ કીટોન્યુરિયા

D

ટે-સેચ રોગ

Solution

(A) બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય આનુવંશિકતા,જેને કોષરસ આનુવંશિકતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે કોષકેન્દ્રની બહાર આવેલા જનીનોના વહનનો નિર્દેશ કરે છે,જે સામાન્ય રીતે કણાભસૂત્ર (mitochondria) અથવા હરિતકણ (chloroplast) માં અથવા કોષરસના કણો દ્વારા થાય છે.
$Paramecium$ માં,કોષરસમાં 'કપ્પા કણો' (kappa particles) ની હાજરી એ બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય આનુવંશિકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ કણો 'કિલર' લક્ષણ માટે જવાબદાર છે,જેમાં તે ધરાવતા સજીવો સંવેદનશીલ જાતિઓને મારી શકે છે.
રંગઅંધતા,ફિનાઇલ કીટોન્યુરિયા અને ટે-સેચ રોગ એ તમામ કોષકેન્દ્રીય (મેન્ડેલિયન) આનુવંશિક ખામીઓના ઉદાહરણો છે.

0 likesView Solution

88

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

મચ્છરના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી માછલી,જેને લાર્વીસીડલ ફિશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે .............. છે.

A

ઇલ

B

કાર્પ

C

કેટફિશ

D

ગેમ્બુસીયા

Solution

(D) $Gambusia$ (ગેમ્બુસીયા) માછલી લાર્વીસીડલ ફિશ તરીકે વ્યાપકપણે જાણીતી છે.
તેનો ઉપયોગ મચ્છરોની વસ્તીને નિયંત્રિત કરવા માટે જૈવિક નિયંત્રણ એજન્ટ તરીકે થાય છે.
$Gambusia$ મચ્છરોના ડિંભ (larvae) ને ખાઈ જાય છે,જેનાથી તેઓ પુખ્ત અવસ્થા સુધી પહોંચતા અટકે છે અને મેલેરિયા તથા ડેન્ગ્યુ જેવા રોગોના ફેલાવાને ઘટાડે છે.

0 likesView Solution

89

BiologyEasyMCQAIPMT · 2001

સામાન્ય વાતચીતમાં અવાજની તીવ્રતા કેટલી હોય છે?

A

$10-20\, dB$

B

$35-60\, dB$

C

$70-90\, dB$

D

$120-150\, dB$

Solution

(B) અવાજની તીવ્રતા ડેસિબલ $(dB)$ માં માપવામાં આવે છે.
સામાન્ય વાતચીત સામાન્ય રીતે $35$ થી $60\, dB$ ની તીવ્રતાના સ્તરે થાય છે.
$30\, dB$ થી ઓછો અવાજ ખૂબ જ ધીમો ગણાય છે (જેમ કે ગણગણાટ),જ્યારે $80-90\, dB$ થી વધુ અવાજ લાંબા સમય સુધી સાંભળવાથી માનવ કાનને નુકસાન થઈ શકે છે.

0 likesView Solution

90

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી શેમાં પવન દ્વારા પરાગનયન જોવા મળે છે?

A

સાલ્વિયા

B

બૉટલબ્રશ

C

વેલિસનેરિયા

D

નારિયેળ

Solution

(D) પવન દ્વારા થતા પરાગનયનને $Anemophily$ (વાત-પરાગનયન) કહેવામાં આવે છે.
સાલ્વિયામાં કીટકો દ્વારા પરાગનયન $(Entomophily)$ થાય છે.
બૉટલબ્રશમાં પક્ષીઓ દ્વારા પરાગનયન $(Ornithophily)$ થાય છે.
વેલિસનેરિયામાં પાણી દ્વારા પરાગનયન $(Hydrophily)$ થાય છે.
નારિયેળ એ પવન દ્વારા પરાગિત વનસ્પતિ છે,જેમાં પુષ્પો નાના હોય છે અને પરાગરજ હલકી તથા ચીકાશરહિત હોય છે જેથી તે પવનના પ્રવાહ દ્વારા સરળતાથી વહન પામી શકે છે.

0 likesView Solution

91

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

લીંબુમાં અસ્થાનિક ભૂણતા (Adventive embryony) શેના કારણે જોવા મળે છે?

A

પ્રદેહ

B

અંડાવરણ

C

ફલિતાંડીય ભૂણ

D

ફલિત અંડકોષ

Solution

(A) અસ્થાનિક ભૂણતા એ બહુ-ભૂણતાનો એક પ્રકાર છે જેમાં ભૂણ સીધા જ પ્રદેહ અથવા અંડાવરણના દ્વિતીય કોષોમાંથી વિકસે છે.
લીંબુમાં,ભૂણપુટની આસપાસના પ્રદેહના કોષો વિભાજન પામવાનું શરૂ કરે છે,ભૂણપુટમાં પ્રવેશે છે અને ભૂણમાં વિકાસ પામે છે.
આ કોષો દ્વિતીય (diploid) હોવાથી અને માતૃ પેશી (પ્રદેહ) માંથી ઉદ્ભવતા હોવાથી,પરિણામી ભૂણ પિતૃ છોડ સાથે આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ (પ્રદેહ) છે.

0 likesView Solution

92

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી કયું જૂથ સમાન રચનાઓ અથવા કાર્યોની જોડી દર્શાવે છે?

A

કૉર્પસ લ્યુટિયમ - ગ્રાફિયન ફોલીકલ

B

સીબમ - પ્રસ્વેદ

C

હિસના સ્નાયુ (Bundle of His) - પેસમેકર

D

વિટામિન $B_7$ - નિયાસીન

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. $Corpus luteum$ એ અંડપિંડમાં આવેલી એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચના છે જે અંડપાત પછી તૂટેલા $Graafian follicle$ માંથી વિકસે છે. બંને એક જ પુટિકા સાથે સંબંધિત અંડપિંડ ચક્રના તબક્કાઓ છે.
$2$. $Sebum$ એ તૈલી ગ્રંથિઓમાંથી નીકળતો તેલી પદાર્થ છે, જ્યારે $Sweat$ એ પ્રસ્વેદ ગ્રંથિઓમાંથી નીકળતો જલીય પદાર્થ છે; બંને અલગ છે.
$3$. $Bundle of His$ એ હૃદયના વહન તંત્રનો એક ભાગ છે, જ્યારે $Pacemaker$ $(SA node)$ એ હૃદયના ધબકારાની શરૂઆત કરનાર છે; બંને અલગ છે.
$4$. વિટામિન $B_7$ એ $Biotin$ છે, જ્યારે $Niacin$ એ વિટામિન $B_3$ છે; બંને અલગ વિટામિન છે.

0 likesView Solution

93

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

કૉમ્પ્લિમેન્ટરી (પૂરક) જનીનનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ ................ હોય છે.

A

$9 : 7$

B

$12 : 3 : 1$

C

$9 : 3 : 4$

D

$9 : 3 : 3 : 1$

Solution

(A) કૉમ્પ્લિમેન્ટરી (પૂરક) જનીનો એ બે સ્વતંત્ર જનીનોની જોડી છે જે એક જ લક્ષણ ઉત્પન્ન કરવા માટે આંતરક્રિયા કરે છે,જેમાં એક લક્ષણની અભિવ્યક્તિ માટે બંને જનીનોની હાજરી આવશ્યક છે.
$F_2$ પેઢીમાં દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગ દરમિયાન,કૉમ્પ્લિમેન્ટરી જનીનોને કારણે મેન્ડેલિયન પ્રમાણ $9 : 3 : 3 : 1$ બદલાઈને $9 : 7$ થાય છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે બંને જનીન સ્થાન પર ઓછામાં ઓછું એક પ્રભાવી જનીન $(A-B-)$ હાજર હોય તો જ એક ચોક્કસ સ્વરૂપ પ્રકાર મળે છે (પ્રમાણ $9$),જ્યારે અન્ય તમામ સંયોજનોમાં (જ્યાં એક અથવા બંને જનીનો પ્રચ્છન્ન હોય) બીજો સ્વરૂપ પ્રકાર જોવા મળે છે (પ્રમાણ $3+3+1 = 7$).

0 likesView Solution

94

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જનીન $A$ અને $B$ સંલગ્ન છે. $AB/ab$ અને $ab/ab$ વચ્ચે સંકરણ કરવાથી મળતી સંતતિનું જનીન બંધારણ શું હશે?

A

$AB/ab$ અને $ab/ab$

B

$AaBb$ અને $aabb$

C

$AA BB$ અને $aa bb$

D

આપેલ એક પણ નહીં

Solution

(A) આ સંકરણ સંલગ્ન જનીનો ધરાવતા દ્વિ-સંકર સજીવ $(AB/ab)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન સજીવ $(ab/ab)$ વચ્ચેનું છે.
આ એક કસોટી સંકરણ (test cross) છે.
$AB/ab$ પિતૃ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $AB$ અને $ab$ છે (જો વ્યતિકરણ ન થતું હોય તો).
$ab/ab$ પિતૃ દ્વારા માત્ર $ab$ જન્યુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સંતતિનું જનીન બંધારણ $AB/ab$ અને $ab/ab$ હશે.

0 likesView Solution

95

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

જ્યારે બે નોન-અલીલિક જનીનો સાથે હોય ત્યારે નવો ફીનોટાઈપ (સ્વરૂપલક્ષી લક્ષણ) ઉત્પન્ન કરે છે, પરંતુ સ્વતંત્ર રીતે તેમ કરવામાં નિષ્ફળ રહે છે, તો આ ઘટનાને શું કહે છે?

A

પ્રબળતા (Epistasis)

B

બહુજનીનિક વારસો (Polygenic inheritance)

C

બિન-પૂરક જનીનો (Non-complementary genes)

D

પૂરક જનીનો (Complementary genes)

Solution

(D) પૂરક જનીનો એવા બે નોન-અલીલિક જનીનો છે જે એક ચોક્કસ ફીનોટાઈપ ઉત્પન્ન કરવા માટે આંતરક્રિયા કરે છે, જે કોઈ પણ એક જનીન એકલું ઉત્પન્ન કરી શકતું નથી। ઉદાહરણ તરીકે, સ્વીટ પી $(Lathyrus \, odoratus)$ માં, જાંબલી ફૂલના રંગના ઉત્પાદન માટે બે પ્રભાવી જનીનો ($C$ અને $P$) ની હાજરી જરૂરી છે। જો કોઈ પણ એક જનીન ગેરહાજર હોય (દા.ત., $ccPP$ અથવા $Ccpp$), તો ફૂલ સફેદ રહે છે। આમ, આ જનીનો લક્ષણ વ્યક્ત કરવા માટે એકબીજાના પૂરક બને છે।

0 likesView Solution

96

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

ક્યારેક $XX$ નર અને $XY$ માદા ............. ને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.

A

લોપ (Deletion)

B

અંતઃસ્ત્રાવી અસમતુલા

C

એન્યુપ્લોઇડી (Aneuploidy)

D

$X$ અને $Y$ રંગસૂત્રોના ટુકડાનું સ્થાનાંતર (Translocation)

Solution

(D) મનુષ્યોમાં,જાતિ નિર્ધારણ મુખ્યત્વે $XY$ પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે,જેમાં $XY$ વ્યક્તિઓ સામાન્ય રીતે નર અને $XX$ વ્યક્તિઓ માદા હોય છે.
જોકે,$Y$ રંગસૂત્ર પર આવેલ $SRY$ જનીન (Sex-determining Region $Y$) નર વિકાસ માટે જવાબદાર છે.
જો અર્ધીકરણ દરમિયાન $Y$ રંગસૂત્રનો $SRY$ જનીન ધરાવતો ટુકડો $X$ રંગસૂત્ર પર સ્થાનાંતરિત (Translocation) થાય,તો $SRY$ જનીન ધરાવતું $X$ રંગસૂત્ર વારસામાં મળી શકે છે.
પરિણામે,$XX$ વ્યક્તિ જે આ $SRY$ ધરાવતું $X$ રંગસૂત્ર મેળવે છે તે નર તરીકે વિકસે છે.
તેનાથી વિપરીત,$XY$ વ્યક્તિ જે સ્થાનાંતરને કારણે $SRY$ જનીન ગુમાવે છે તે માદા તરીકે વિકસે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $X$ અને $Y$ રંગસૂત્રોના ટુકડાનું સ્થાનાંતર છે.

0 likesView Solution

97

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

$XXXX$ માદામાં બારબૉડીની સંખ્યા કેટલી હોય છે?

A

$1$

B

$2$

C

$3$

D

$4$

Solution

(C) કોષમાં બારબૉડીની સંખ્યા શોધવા માટેનું સૂત્ર $N - 1$ છે,જ્યાં $N$ એ $X$ રંગસૂત્રોની કુલ સંખ્યા છે.
$XXXX$ માદામાં,કુલ $4$ $X$ રંગસૂત્રો હોય છે.
તેથી,બારબૉડીની સંખ્યા = $4 - 1 = 3$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

98

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય આનુવંશિકતા ...... માં જોવા મળે છે.

A

કિલર પેરામિશિયમ

B

કિલર અમીબા

C

યુગ્લિના

D

હાઇડ્રા

Solution

$(A)$ બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય આનુવંશિકતા, જેને કોષરસ આનુવંશિકતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે કોષરસમાં આવેલા અંગિકાઓ જેવા કે કણાભસૂત્ર અથવા હરિતકણ, અથવા અન્ય કોષરસીય પરિબળોમાં રહેલા જનીનોના વહનનો નિર્દેશ કરે છે.
$Paramecium$ માં, 'કિલર' લક્ષણ કોષરસમાં આવેલા $\kappa$ કણો દ્વારા નક્કી થાય છે.
આ $\kappa$ કણોમાં $DNA$ હોય છે અને તે સ્વયં-પ્રતિકૃતિ (self-replication) કરવામાં સક્ષમ છે, જે બાહ્ય કોષકેન્દ્રીય અથવા કોષરસીય આનુવંશિકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

0 likesView Solution

99

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

નીચેનામાંથી શું મુક્ત વહેંચણીના નિયમનું પાલન કરતું નથી?

A

બિન-સમજાત રંગસૂત્રો અને સંલગ્નતાનો અભાવ

B

સમજાત રંગસૂત્રો પરના જનીનો

C

એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા સંલગ્ન જનીનો

D

એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા અસંલગ્ન જનીનો

Solution

(C) મુક્ત વહેંચણીનો નિયમ જણાવે છે કે બે (અથવા વધુ) અલગ-અલગ જનીનોના વિકલ્પો (alleles) એકબીજાથી સ્વતંત્ર રીતે જન્યુઓમાં વહેંચાય છે.
આ નિયમ ત્યારે જ સાચો ઠરે છે જ્યારે જનીનો અલગ-અલગ રંગસૂત્રો પર આવેલા હોય અથવા એક જ રંગસૂત્ર પર ખૂબ દૂર આવેલા હોય.
જ્યારે જનીનો એક જ રંગસૂત્ર પર એકબીજાની નજીક આવેલા હોય,ત્યારે તેમને 'સંલગ્ન' (linked) જનીનો કહેવામાં આવે છે.
સંલગ્ન જનીનો મુક્ત વહેંચણી દર્શાવતા નથી કારણ કે તેઓ અર્ધસૂત્રીભાજન દરમિયાન એક એકમ તરીકે સાથે વારસામાં ઉતરે છે.
તેથી,એક જ રંગસૂત્ર પર આવેલા સંલગ્ન જનીનો મુક્ત વહેંચણીના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

0 likesView Solution

100

BiologyMediumMCQAIPMT · 2001

મેન્ડલે તેના પ્રયોગોમાં કરચલીવાળા વટાણાનું અવલોકન કર્યું હતું. આ કરચલીઓ સ્ટાર્ચને બદલે શર્કરાના સંગ્રહને કારણે થાય છે. આ કયા ઉત્સેચકની ઉણપને કારણે થાય છે?

A

એમાયલેઝ

B

ઇન્વર્ટેઝ

C

ડાયસ્ટેઝ

D

સ્ટાર્ચ-શાખિત ઉત્સેચક (Starch-branching enzyme)

Solution

(D) મેન્ડલના વટાણાના છોડ પરના પ્રયોગોમાં,ગોળ બીજનો આકાર એ કરચલીવાળા બીજના આકાર પર પ્રભાવી છે. કરચલીવાળું સ્વરૂપ (phenotype) સ્ટાર્ચ-શાખિત ઉત્સેચક $(SBE)$ માટે જવાબદાર જનીનમાં પરિવર્તનને કારણે થાય છે. આ ઉત્સેચકની ઉણપ અથવા અભાવને કારણે,શર્કરાનું સ્ટાર્ચમાં રૂપાંતર અક્ષમ બને છે,જેના પરિણામે શર્કરાનો સંગ્રહ થાય છે. શર્કરાની આ ઊંચી સાંદ્રતાને કારણે બીજ વિકાસ દરમિયાન વધુ પાણી શોષે છે અને ત્યારબાદ પરિપક્વતા દરમિયાન તે પાણી ગુમાવે છે,જેના પરિણામે બીજ કરચલીવાળા દેખાય છે.

0 likesView Solution

All AIPMT 2001 Question Papers

⚛️Physics (English)⚛️Physics in Hindi ⚛️Physics in Gujarati 🧪Chemistry (English)🧪Chemistry in Hindi 🧪Chemistry in Gujarati 🧬Biology (English)🧬Biology in Hindi 🧬Biology in Gujarati

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial

For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

For Institutes

Online Exam Module

Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in AIPMT 2001?

There are 174 Biology questions from the AIPMT 2001 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AIPMT 2001 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AIPMT 2001 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick AIPMT 2001 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.

Try Exam Paper Generator Free See Online Exam Demo