Gujarati

Resistance of wire, Resistivity and Conductivity Questions in Gujarati

Class 12 Physics · Current Electricity · Resistance of wire, Resistivity and Conductivity

308+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 308 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
વિશિષ્ટ અવરોધનો એકમ શું છે?
A
$Ohm/cm^2$
B
$Ohm/cm$
C
$Ohm \cdot cm$
D
$(Ohm \cdot cm)^{-1}$

Solution

(C) અવરોધ $R$ માટેનું સૂત્ર $R = \rho \frac{L}{A}$ છે,જ્યાં $\rho$ એ વિશિષ્ટ અવરોધ (રેઝિસ્ટિવિટી) છે,$L$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
$\rho$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા,આપણને મળે છે $\rho = \frac{R \cdot A}{L}$.
એકમો મૂકતા: $\rho$ નો એકમ = $\frac{(\text{ohm}) \cdot (cm^2)}{cm} = \text{ohm} \cdot cm$.
તેથી,વિશિષ્ટ અવરોધનો એકમ $Ohm \cdot cm$ છે.
2
MediumMCQ
$M, L, T$ અને $Q$ ના સંદર્ભમાં અવરોધકતા (resistivity) નું પારિમાણિક સૂત્ર શું છે,જ્યાં $Q$ એ વિદ્યુતભારનું પરિમાણ દર્શાવે છે?
A
$M L^3 T^{-1} Q^{-2}$
B
$M L^3 T^{-2} Q^{-1}$
C
$M L^2 T^{-1} Q^{-1}$
D
$M L T^{-1} Q^{-1}$

Solution

(A) અવરોધકતા $\rho$ માટેનું સૂત્ર $\rho = \frac{RA}{l}$ છે.
પ્રથમ,ઓહ્મના નિયમનો ઉપયોગ કરીને અવરોધ $R$ ના પરિમાણ શોધો: $V = IR$,તેથી $R = \frac{V}{I}$.
$V = \frac{W}{Q}$ (કાર્ય પ્રતિ વિદ્યુતભાર) હોવાથી,$V$ ના પરિમાણ $[M L^2 T^{-2} Q^{-1}]$ છે.
પ્રવાહ $I$ ના પરિમાણ $[Q T^{-1}]$ છે.
તેથી,$R$ ના પરિમાણ $\frac{[M L^2 T^{-2} Q^{-1}]}{[Q T^{-1}]} = [M L^2 T^{-1} Q^{-2}]$ થાય.
હવે,અવરોધકતાના સૂત્રમાં $R$,ક્ષેત્રફળ $A$ $([L^2])$ અને લંબાઈ $l$ $([L])$ ના પરિમાણો મૂકતા:
$[\rho] = \frac{[M L^2 T^{-1} Q^{-2}] \cdot [L^2]}{[L]} = [M L^3 T^{-1} Q^{-2}]$.
3
MediumMCQ
એક વાહકનો અવરોધ $10^{\circ}C$ અને $100^{\circ}C$ તાપમાને અનુક્રમે $2.71 \ \Omega$ અને $3.70 \ \Omega$ છે. જે તાપમાને અવરોધ $3.26 \ \Omega$ થાય તે તાપમાન .......... $^{\circ}C$ છે.
A
$40$
B
$60$
C
$50$
D
$470$

Solution

(B) તાપમાન $t$ પર વાહકનો અવરોધ $R_t = R_{t_0} [1 + \alpha(t - t_0)]$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $t_1 = 10^{\circ}C$ પર $R_1 = 2.71 \ \Omega$ અને $t_2 = 100^{\circ}C$ પર $R_2 = 3.70 \ \Omega$ છે.
ધારો કે $x$ તાપમાને અવરોધ $R_x = 3.26 \ \Omega$ છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $R_2 = R_1 [1 + \alpha(t_2 - t_1)]$
$3.70 = 2.71 [1 + \alpha(100 - 10)]$
$3.70 = 2.71 [1 + 90\alpha] \implies 1 + 90\alpha = \frac{3.70}{2.71} \implies 90\alpha = \frac{3.70}{2.71} - 1 = \frac{0.99}{2.71}$.
હવે,તાપમાન $x$ માટે: $R_x = R_1 [1 + \alpha(x - t_1)]$
$3.26 = 2.71 [1 + \alpha(x - 10)]$
$\frac{3.26}{2.71} = 1 + \alpha(x - 10) \implies \alpha(x - 10) = \frac{3.26}{2.71} - 1 = \frac{0.55}{2.71}$.
$\alpha$ માટેના બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{\alpha(x - 10)}{90\alpha} = \frac{0.55 / 2.71}{0.99 / 2.71} \implies \frac{x - 10}{90} = \frac{0.55}{0.99} = \frac{55}{99} = \frac{5}{9}$.
$x - 10 = 90 \times \frac{5}{9} = 50$.
$x = 50 + 10 = 60^{\circ}C$.
4
EasyMCQ
જો ખેંચાણને કારણે લંબાઈમાં $0.1\%$ નો વધારો થાય, તો તેના અવરોધમાં થતો ટકાવારી વધારો ............ $\%$ હશે.
A
$0.2$
B
$2$
C
$1$
D
$0.1$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. ખેંચાણ દરમિયાન કદ $V = A \times l$ અચળ રહેતું હોવાથી, આપણે $A = \frac{V}{l}$ લખી શકીએ.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા, આપણને $R = \rho \frac{l^2}{V}$ મળે છે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી, $R \propto l^2$ થાય.
નાના ફેરફારો માટે વિકલનનો ઉપયોગ કરતા, $\frac{\Delta R}{R} \approx 2 \frac{\Delta l}{l}$ મળે.
આપેલ છે કે લંબાઈમાં ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta l}{l} \times 100 = 0.1\%$ છે.
તેથી, અવરોધમાં થતો ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta R}{R} \times 100 = 2 \times (\frac{\Delta l}{l} \times 100) = 2 \times 0.1\% = 0.2\%$ થશે.
5
EasyMCQ
મેંગેનિનની વિશિષ્ટ અવરોધકતા (resistivity) $50 \times 10^{-8} \, \Omega \cdot m$ છે. $50 \, cm$ લંબાઈ ધરાવતા ઘનનો અવરોધ કેટલો થશે?
A
$10^{-6} \, \Omega$
B
$2.5 \times 10^{-5} \, \Omega$
C
$10^{-8} \, \Omega$
D
$5 \times 10^{-4} \, \Omega$

Solution

(A) વાહકનો અવરોધ $R$ શોધવાનું સૂત્ર $R = \frac{\rho l}{A}$ છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે,અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
આપેલ છે: $\rho = 50 \times 10^{-8} \, \Omega \cdot m$,$l = 50 \, cm = 0.5 \, m$,અને ઘન માટે,ક્ષેત્રફળ $A = l^2 = (0.5 \, m)^2 = 0.25 \, m^2$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$R = \frac{50 \times 10^{-8} \times 0.5}{0.25}$
$R = \frac{25 \times 10^{-8}}{0.25}$
$R = 100 \times 10^{-8} \, \Omega = 10^{-6} \, \Omega$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
6
EasyMCQ
લોખંડની અવરોધકતા (resistivity) $1 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot m$ છે. ચોક્કસ લંબાઈ અને જાડાઈ ધરાવતા લોખંડના તારનો અવરોધ $1 \, \Omega$ છે. જો તારની લંબાઈ અને વ્યાસ બંને બમણા કરવામાં આવે, તો $\Omega \cdot m$ માં અવરોધકતા કેટલી થશે?
A
$1 \times 10^{-7}$
B
$2 \times 10^{-7}$
C
$4 \times 10^{-7}$
D
$8 \times 10^{-7}$

Solution

(A) અવરોધકતા $(\rho)$ એ પદાર્થનો આંતરિક ગુણધર્મ છે અને તે માત્ર પદાર્થની પ્રકૃતિ અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
તે વાહકના ભૌતિક પરિમાણો, જેમ કે તેની લંબાઈ કે આડછેદનું ક્ષેત્રફળ (વ્યાસ) પર આધાર રાખતું નથી.
તેથી, જો તારની લંબાઈ અને વ્યાસ બંને બમણા કરવામાં આવે, તો પણ લોખંડના તારની અવરોધકતામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
આમ, અવરોધકતા $1 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot m$ જ રહેશે.
7
MediumMCQ
એક તાર માટે અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $0.00125\,^{\circ}C^{-1}$ છે. $300\,K$ તાપમાને તેનો અવરોધ $1\,\Omega$ છે. જે તાપમાને અવરોધ $2\,\Omega$ થાય તે તાપમાન .......... $K$ છે.
A
$1154$
B
$1100$
C
$1400$
D
$1127$

Solution

(B) તાપમાન $t$ પર વાહકનો અવરોધ $R_t = R_0(1 + \alpha \Delta t)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $R_0$ એ $0\,^{\circ}C$ પરનો અવરોધ છે અને $\Delta t$ એ $0\,^{\circ}C$ થી તાપમાનમાં થયેલો ફેરફાર છે.
આપેલ છે: $\alpha = 0.00125\,^{\circ}C^{-1}$,$T_1 = 300\,K$ $(t_1 = 27\,^{\circ}C)$ પર $R_1 = 1\,\Omega$,અને $T_2 = ?$ પર $R_2 = 2\,\Omega$.
સૂત્ર $R_2 = R_1[1 + \alpha(t_2 - t_1)]$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 = 1[1 + 0.00125(t_2 - 27)]$
$2 - 1 = 0.00125(t_2 - 27)$
$1 = 0.00125(t_2 - 27)$
$t_2 - 27 = \frac{1}{0.00125} = 800$
$t_2 = 800 + 27 = 827\,^{\circ}C$
કેલ્વિનમાં રૂપાંતર કરતા: $T_2 = 827 + 273 = 1100\,K$.
8
EasyMCQ
જ્યારે લંબાઈ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ બંને બમણા કરવામાં આવે,ત્યારે તેનો અવરોધ
A
અડધો થઈ જશે
B
બમણો થઈ જશે
C
તેટલો જ રહેશે
D
ચાર ગણો થઈ જશે

Solution

(C) વાહકનો અવરોધ $R$ સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
શરૂઆતમાં,$R_1 = \rho \frac{l}{A}$.
જ્યારે લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે $(l' = 2l)$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ બમણું કરવામાં આવે $(A' = 2A)$,ત્યારે નવો અવરોધ $R_2$ નીચે મુજબ મળે:
$R_2 = \rho \frac{l'}{A'} = \rho \frac{2l}{2A} = \rho \frac{l}{A}$.
બંનેની સરખામણી કરતા,આપણને $R_2 = R_1$ મળે છે.
તેથી,અવરોધ સમાન રહેશે.
9
EasyMCQ
એક તારનો અવરોધ $20 \, \Omega$ છે. તેને ખેંચીને તેની લંબાઈ મૂળ લંબાઈ કરતાં ત્રણ ગણી કરવામાં આવે છે,તો તારનો નવો અવરોધ ............. $ \Omega$ થશે.
A
$6.67$
B
$60$
C
$120$
D
$180$

Solution

(D) જ્યારે તારને ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કદ અચળ રહે છે. તારનો અવરોધ $R$ એ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કદ $V = A \times l$ અચળ હોવાથી,$A = \frac{V}{l}$ થાય.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $R = \rho \frac{l^2}{V}$ મળે છે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
આપેલ છે કે નવી લંબાઈ $l' = 3l$ છે,તેથી નવો અવરોધ $R'$ નીચે મુજબ થશે:
$R' = R \times (\frac{l'}{l})^2 = 20 \times (3)^2 = 20 \times 9 = 180 \, \Omega$.
10
EasyMCQ
તારની અવરોધકતા (resistivity):
A
તારની લંબાઈ સાથે વધે છે
B
આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે ઘટે છે
C
તારની લંબાઈ સાથે ઘટે છે અને આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે વધે છે
D
ઉપરનામાંથી કોઈ પણ વિધાન સાચું નથી

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે।
અવરોધકતા $(\rho)$ એ વાહકના દ્રવ્યનો આંતરિક ગુણધર્મ છે।
તે માત્ર દ્રવ્યની પ્રકૃતિ અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે।
તે તારના ભૌતિક પરિમાણો જેવા કે તેની લંબાઈ $(l)$ અથવા તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળ $(A)$ પર આધાર રાખતું નથી।
તેથી, વિધાન $A, B$ કે $C$ માંથી કોઈ પણ સાચું નથી।
11
EasyMCQ
એક તારનો વિશિષ્ટ અવરોધ $\rho$ છે,તેનું કદ $3\,m^3$ છે અને તેનો અવરોધ $3\,\Omega$ છે,તો તેની લંબાઈ કેટલી હશે?
A
$\sqrt{\frac{1}{\rho}}$
B
$\frac{3}{\sqrt{\rho}}$
C
$\frac{1}{\rho}\sqrt{3}$
D
$\rho\sqrt{\frac{1}{3}}$

Solution

(B) આપેલ છે: કદ $V = A \times l = 3\,m^3$,અવરોધ $R = 3\,\Omega$,વિશિષ્ટ અવરોધ = $\rho$.
કદના સમીકરણ પરથી,આપણને મળે છે $A = \frac{3}{l}$.
અવરોધનું સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $3 = \rho \frac{l}{(3/l)}$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $3 = \frac{\rho l^2}{3}$ મળે છે.
$l^2$ માટે ગોઠવતા: $l^2 = \frac{9}{\rho}$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $l = \sqrt{\frac{9}{\rho}} = \frac{3}{\sqrt{\rho}}$.
આમ,લંબાઈ $\frac{3}{\sqrt{\rho}}$ થશે.
12
MediumMCQ
જ્યારે એલ્યુમિનિયમના તારના ટુકડાને તેના વ્યાસને મૂળ મૂલ્યથી અડધો કરવા માટે ડાઈઝની શ્રેણીમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનો અવરોધ ........ ગણો થશે.
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$16$

Solution

(D) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{L}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A = \pi r^2 = \pi (d/2)^2 = \frac{\pi d^2}{4}$ છે.
આમ,$R = \rho \frac{L}{\pi d^2 / 4} = \frac{4 \rho L}{\pi d^2}$ થાય.
જ્યારે તારને ખેંચીને તેનો વ્યાસ ઘટાડવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કદ $V = A \times L$ અચળ રહે છે.
કારણ કે $V = (\pi d^2 / 4) \times L$ અચળ છે,તેથી $L \propto \frac{1}{d^2}$ થાય.
આને અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા: $R \propto \frac{L}{d^2} \propto \frac{1/d^2}{d^2} = \frac{1}{d^4}$ મળે.
જો વ્યાસ અડધો કરવામાં આવે $(d' = d/2)$,તો નવો અવરોધ $R'$ નીચે મુજબ થશે:
$R' = R \times (d/d')^4 = R \times (d / (d/2))^4 = R \times (2)^4 = 16R$.
તેથી,અવરોધ મૂળ મૂલ્ય કરતા $16$ ગણો થશે.
13
EasyMCQ
$100\,cm$ લાંબા અને $2.0\,mm$ વ્યાસ ધરાવતા તારનો અવરોધ $0.7\,\Omega$ છે. તો આ દ્રવ્યની વિદ્યુત અવરોધકતા ...........$ \times 10^{-6}\,\Omega \cdot m$ છે.
A
$4.4$
B
$2.2$
C
$1.1$
D
$0.22$

Solution

(B) આપેલ છે: લંબાઈ $L = 100\,cm = 1\,m$,વ્યાસ $d = 2.0\,mm = 2.0 \times 10^{-3}\,m$,અવરોધ $R = 0.7\,\Omega$.
ત્રિજ્યા $r = \frac{d}{2} = 1.0 \times 10^{-3}\,m$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \frac{22}{7} \times (1.0 \times 10^{-3})^2 = \frac{22}{7} \times 10^{-6}\,m^2$.
સૂત્ર $R = \frac{\rho L}{A}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\rho = \frac{R \cdot A}{L}$ મળે.
કિંમતો મૂકતા: $\rho = \frac{0.7 \times (\frac{22}{7} \times 10^{-6})}{1}$.
$\rho = 0.1 \times 22 \times 10^{-6} = 2.2 \times 10^{-6}\,\Omega \cdot m$.
આમ,અવરોધકતા $2.2 \times 10^{-6}\,\Omega \cdot m$ છે.
14
EasyMCQ
એક ચોક્કસ તારનો અવરોધ $R$ છે. બીજા તારનો અવરોધ કેટલો હશે જે પ્રથમ તાર જેવો જ છે પરંતુ તેનો વ્યાસ બમણો છે ($,R$ માં)?
A
$2$
B
$0.25$
C
$4$
D
$0.5$

Solution

(B) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{L}{A}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$L$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \pi (d/2)^2 = \frac{\pi d^2}{4}$ હોવાથી,આપણને $R \propto \frac{1}{d^2}$ મળે છે.
ધારો કે મૂળ અવરોધ $R_1 = R$ છે અને વ્યાસ $d_1 = d$ છે.
બીજા તાર માટે,વ્યાસ $d_2 = 2d$ છે.
તેથી,નવો અવરોધ $R_2$ આ રીતે મળે છે: $\frac{R_2}{R_1} = \frac{d_1^2}{d_2^2} = \frac{d^2}{(2d)^2} = \frac{d^2}{4d^2} = \frac{1}{4}$.
આમ,$R_2 = \frac{R}{4} = 0.25\,R$.
15
EasyMCQ
$5\,m$ લંબાઈ અને $1\,mm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા તારનો અવરોધ $1\,\Omega$ છે. સમાન દ્રવ્ય અને સમાન તાપમાને $2\,mm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા તારની કેટલી લંબાઈનો અવરોધ પણ $1\,\Omega$ થશે?
A
$1.25$
B
$2.5$
C
$10$
D
$20$

Solution

(D) તારનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $A = \pi r^2$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
દ્રવ્ય અને તાપમાન સમાન હોવાથી,$\rho$ અચળ રહે છે.
તેથી,$R \propto \frac{l}{r^2}$.
આપેલ છે કે $R_1 = 1\,\Omega$,$l_1 = 5\,m$,$r_1 = 1\,mm$ અને $R_2 = 1\,\Omega$,$r_2 = 2\,mm$.
આપણે ગુણોત્તર મેળવીએ: $\frac{R_1}{R_2} = \frac{l_1}{l_2} \times \frac{r_2^2}{r_1^2}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{1} = \frac{5}{l_2} \times \left(\frac{2}{1}\right)^2$.
$1 = \frac{5}{l_2} \times 4$.
$l_2 = 5 \times 4 = 20\,m$.
16
EasyMCQ
બધી ધાતુઓની વિશિષ્ટ અવરોધકતા (specific resistance) સૌથી વધુ શેના દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે?
A
તાપમાન
B
દબાણ
C
પ્રકાશની તીવ્રતા
D
લાગુ પાડેલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર

Solution

(A) ધાતુની વિશિષ્ટ અવરોધકતા (resistivity) એ પદાર્થના ગુણધર્મ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
ધાતુઓ માટે,અવરોધકતા $\rho$ ને $\rho = \frac{m}{ne^2\tau}$ સંબંધ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે,$n$ એ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ઘનતા છે,$e$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર છે અને $\tau$ એ રિલેક્સેશન સમય છે.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ લેટીસ આયનોના ઉષ્મીય કંપનો વધે છે,જેના કારણે રિલેક્સેશન સમય $\tau$ માં ઘટાડો થાય છે.
કારણ કે $\rho \propto \frac{1}{\tau}$,તેથી તાપમાનમાં વધારો થવાથી ધાતુઓની અવરોધકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
આથી,તાપમાન એ ધાતુઓની વિશિષ્ટ અવરોધકતાને અસર કરતું સૌથી મહત્વનું પરિબળ છે.
17
EasyMCQ
અવરોધનો ધન તાપમાન ગુણાંક કોના માટે હોય છે?
A
કાર્બન
B
જર્મેનિયમ
C
તાંબુ
D
વિદ્યુતવિભાજ્ય

Solution

(C) અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $(\alpha)$ એ સંબંધ $R_t = R_0(1 + \alpha \Delta T)$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
ધાત્વિક વાહકો માટે, જેમ કે $Copper$ (તાંબુ), તાપમાનમાં વધારો થતાં અવરોધ વધે છે, જેનો અર્થ છે કે અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $(\alpha)$ ધન હોય છે.
તેનાથી વિપરીત, $Carbon$ અને $Germanium$ જેવા અર્ધવાહકો, તેમજ વિદ્યુતવિભાજ્યોમાં તાપમાન વધવાથી અવરોધ ઘટે છે, પરિણામે તેમનો તાપમાન ગુણાંક ઋણ હોય છે.
18
EasyMCQ
અમુક ધાતુઓની વાહકતા અમુક કેલ્વિનથી નીચેના તાપમાને અનંત સુધી વધી જાય છે,આ ઘટનાને શું કહેવાય છે?
A
ઉષ્મીય વાહકતા
B
પ્રકાશીય વાહકતા
C
ચુંબકીય વાહકતા
D
અતિવાહકતા

Solution

(D) અતિવાહકતા (Superconductivity) એ અમુક પદાર્થોમાં જોવા મળતી એક ઘટના છે,જેમાં જ્યારે પદાર્થને તેના લાક્ષણિક ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ થી નીચે ઠંડુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનો વિદ્યુત અવરોધ શૂન્ય થઈ જાય છે અને વાહકતા અનંત થઈ જાય છે. આ તાપમાન સામાન્ય રીતે થોડા કેલ્વિનથી નીચે હોય છે.
19
MediumMCQ
એક બ્લોકના પરિમાણો $1 \, cm \times 1 \, cm \times 100 \, cm$ છે. જો તેના દ્રવ્યની વિશિષ્ટ અવરોધકતા $3 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot m$ હોય,તો ચોરસ સપાટીઓ વચ્ચેનો અવરોધ કેટલો થાય?
A
$3 \times 10^{-9} \, \Omega$
B
$3 \times 10^{-7} \, \Omega$
C
$3 \times 10^{-5} \, \Omega$
D
$3 \times 10^{-3} \, \Omega$

Solution

(D) વાહકનો અવરોધ $R$ શોધવાનું સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ છે,જ્યાં $\rho$ એ વિશિષ્ટ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
આપેલ પરિમાણો $1 \, cm \times 1 \, cm \times 100 \, cm$ છે.
બે ચોરસ સપાટીઓ $(1 \, cm \times 1 \, cm)$ વચ્ચેનો અવરોધ શોધવા માટે,વિદ્યુતપ્રવાહ $100 \, cm$ ની લંબાઈમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,$l = 100 \, cm = 1 \, m$.
ચોરસ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $A = 1 \, cm \times 1 \, cm = 1 \, cm^2 = 10^{-4} \, m^2$ છે.
વિશિષ્ટ અવરોધકતા $\rho = 3 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot m$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$R = (3 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot m) \times \frac{1 \, m}{10^{-4} \, m^2} = 3 \times 10^{-7} \times 10^4 \, \Omega = 3 \times 10^{-3} \, \Omega$.
20
EasyMCQ
$d$ વ્યાસ અને $L$ લંબાઈ ધરાવતા એક સમાન તારનો અવરોધ $R$ છે. સમાન દ્રવ્યના પરંતુ $2d$ વ્યાસ અને $4L$ લંબાઈ ધરાવતા બીજા તારનો અવરોધ કેટલો થશે?
A
$2R$
B
$R$
C
$R/2$
D
$R/4$

Solution

(B) તારનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $R = \rho \frac{L}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$L$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
તારનો વ્યાસ $d$ હોવાથી,આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi (d/2)^2 = \frac{\pi d^2}{4}$ થાય.
તેથી,$R \propto \frac{L}{d^2}$.
પ્રથમ તાર માટે: $R_1 = R$,$L_1 = L$,$d_1 = d$.
બીજા તાર માટે: $L_2 = 4L$,$d_2 = 2d$.
ગુણોત્તર લેતા: $\frac{R_2}{R_1} = \frac{L_2}{L_1} \times \left( \frac{d_1}{d_2} \right)^2$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{R_2}{R} = \frac{4L}{L} \times \left( \frac{d}{2d} \right)^2 = 4 \times \left( \frac{1}{2} \right)^2 = 4 \times \frac{1}{4} = 1$.
તેથી,$R_2 = R$.
21
EasyMCQ
સમાન દ્રવ્યના બે તાર આપેલા છે. પ્રથમ તારની લંબાઈ બીજા તાર કરતાં બમણી છે અને તેનો વ્યાસ પણ બીજા તાર કરતાં બમણો છે. તો પ્રથમ તારનો અવરોધ કેટલો હશે?
A
બીજા તાર કરતાં બમણો
B
બીજા તાર કરતાં અડધો
C
બીજા તાર જેટલો જ
D
બીજા તાર કરતાં ચાર ગણો

Solution

(B) તારનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
બંને તાર સમાન દ્રવ્યના હોવાથી,$\rho_1 = \rho_2 = \rho$ થશે.
ધારો કે બીજા તારની લંબાઈ અને વ્યાસ $l_2 = l$ અને $d_2 = d$ છે. તેથી તેનું ક્ષેત્રફળ $A_2 = \pi (d/2)^2 = \pi d^2 / 4$ થશે.
પ્રથમ તાર માટે,$l_1 = 2l$ અને $d_1 = 2d$ છે. તેથી તેનું ક્ષેત્રફળ $A_1 = \pi (2d/2)^2 = \pi d^2$ થશે.
ક્ષેત્રફળની સરખામણી કરતા,$A_1 = 4 A_2$ મળે છે.
હવે,પ્રથમ તારનો અવરોધ $R_1 = \rho \frac{l_1}{A_1} = \rho \frac{2l}{4 A_2} = \frac{1}{2} \left( \rho \frac{l}{A_2} \right) = \frac{1}{2} R_2$ થશે.
આમ,પ્રથમ તારનો અવરોધ બીજા તારના અવરોધ કરતા અડધો હશે.
22
EasyMCQ
$t\,^oC$ અને $0\,^oC$ તાપમાને વાયરના અવરોધ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$R_t = R_0(1 + \alpha t)$
B
$R_t = R_0(1 - \alpha t)$
C
$R_t = R_0^2(1 + \alpha t)$
D
$R_t = R_0^2(1 - \alpha t)$

Solution

(A) ધાતુના વાહકનો અવરોધ તાપમાન સાથે બદલાય છે. તાપમાનના નાના ગાળા માટે,$t\,^oC$ તાપમાને અવરોધ $R_t$ અને $0\,^oC$ તાપમાને અવરોધ $R_0$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના રેખીય સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$R_t = R_0(1 + \alpha t)$
જ્યાં $\alpha$ એ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
23
EasyMCQ
$l$ લંબાઈ અને $a$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા એક વિદ્યુત વાયરનો અવરોધ $R \ \Omega$ છે. સમાન દ્રવ્યના બનેલા અને સમાન લંબાઈ તથા $4a$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા બીજા વાયરનો અવરોધ કેટલો હશે?
A
$4R$
B
$R/4$
C
$R/16$
D
$16R$

Solution

(B) વાયરનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ દ્રવ્યની અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $a$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
પ્રથમ વાયર માટે: $R = \rho \frac{l}{a}$.
બીજા વાયર માટે,દ્રવ્ય સમાન છે (તેથી $\rho$ અચળ રહે છે),લંબાઈ સમાન છે $(l)$,અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $4a$ છે.
તેથી,નવો અવરોધ $R'$ એ $R' = \rho \frac{l}{4a}$ દ્વારા મળે છે.
$R$ નું પદ મૂકતા,આપણને $R' = \frac{1}{4} \left( \rho \frac{l}{a} \right) = \frac{R}{4}$ મળે છે.
24
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોના માટે તાપમાન વધારતા અવરોધ ઘટે છે?
A
તાંબુ
B
ટંગસ્ટન
C
જર્મેનિયમ
D
એલ્યુમિનિયમ

Solution

(C) પદાર્થનો અવરોધ તેના તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
$Copper$ (તાંબુ),$Tungsten$ (ટંગસ્ટન) અને $Aluminium$ (એલ્યુમિનિયમ) જેવી ધાતુઓ માટે,તાપમાન વધવાથી ઇલેક્ટ્રોનનું સ્કેટરિંગ વધે છે,જેના કારણે અવરોધ વધે છે.
$Germanium$ (જર્મેનિયમ) જેવા અર્ધવાહકો માટે,તાપમાન વધારતા ચાર્જ કેરિયર્સ (ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ્સ) ની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે,જે અવરોધમાં ઘટાડો કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
25
EasyMCQ
ચોક્કસ દળ ધરાવતા ચાંદીના ટુકડામાંથી તાર બનાવવાનો છે. લંબાઈ $(L)$ અને આડછેદના ક્ષેત્રફળ $(A)$ ના નીચેનામાંથી કયા સંયોજનને કારણે સૌથી ઓછો અવરોધ મળશે?
A
$L$ અને $A$
B
$2L$ અને $A/2$
C
$L/2$ અને $2A$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ પણ નહીં,કારણ કે ચાંદીનું કદ સમાન રહે છે

Solution

(C) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{L}{A}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$L$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
ચાંદીનું દળ અને ઘનતા અચળ હોવાથી,કદ $V = A \times L$ અચળ રહેવું જોઈએ.
આપણે $A$ ને $V/L$ તરીકે દર્શાવી શકીએ છીએ. આને અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $R = \rho \frac{L}{V/L} = \rho \frac{L^2}{V}$ મળે છે.
$\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto L^2$ થાય.
અવરોધ $R$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે લંબાઈ $L$ ને ન્યૂનતમ કરવી જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોની સરખામણી કરતા: $(a)$ $L$,$(b)$ $2L$,$(c)$ $L/2$.
સૌથી નાની લંબાઈ વિકલ્પ $(c)$ માં $L/2$ છે.
તેથી,$L/2$ અને $2A$ નું સંયોજન સૌથી ઓછો અવરોધ આપે છે.
26
MediumMCQ
એક તારનો અવરોધ $10\,\Omega$ છે. તેને ખેંચીને તેની લંબાઈમાં $10\%$ નો વધારો કરવામાં આવે છે. હવે નવો અવરોધ .......... $\Omega$ થશે.
A
$12$
B
$1.2$
C
$13$
D
$11$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તારને ખેંચતી વખતે કદ $V = A \times l$ અચળ રહેતું હોવાથી,આપણે $A = \frac{V}{l}$ લખી શકીએ.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $R = \rho \frac{l^2}{V}$ મળે છે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
જો લંબાઈમાં $10\%$ નો વધારો થાય,તો નવી લંબાઈ $l' = l + 0.1l = 1.1l$ થાય.
નવો અવરોધ $R' = R \left( \frac{l'}{l} \right)^2$ દ્વારા મળે છે.
$R' = 10 \times (1.1)^2 = 10 \times 1.21 = 12.1\,\Omega$.
જોકે,નાના ફેરફારો માટે,અંદાજિત ગણતરી $\Delta R/R \approx 2(\Delta l/l)$ મુજબ $2 \times 10\% = 20\%$ થાય,જે $10 + 2 = 12\,\Omega$ પરિણામ આપે છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,$12\,\Omega$ સાચો જવાબ છે.
27
MediumMCQ
$150\,^{\circ}C$ તાપમાને ટંગસ્ટન વાયરનો અવરોધ $133\,\Omega$ છે. તેનો અવરોધ તાપમાન ગુણાંક $0.0045\,^{\circ}C^{-1}$ છે. $500\,^{\circ}C$ તાપમાને આ વાયરનો અવરોધ ............. $\Omega$ થશે.
A
$180$
B
$225$
C
$258$
D
$317$

Solution

(C) કોઈપણ તાપમાન $T$ પર વાહકનો અવરોધ $R_T = R_0(1 + \alpha T)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $R_0$ એ $0\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ છે અને $\alpha$ એ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક છે.
આપેલ છે:
$R_{150} = 133\,\Omega$
$\alpha = 0.0045\,^{\circ}C^{-1}$
$T_1 = 150\,^{\circ}C$,$T_2 = 500\,^{\circ}C$
ગુણોત્તરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{R_{500}}{R_{150}} = \frac{1 + \alpha T_2}{1 + \alpha T_1}$
$\frac{R_{500}}{133} = \frac{1 + (0.0045 \times 500)}{1 + (0.0045 \times 150)}$
$\frac{R_{500}}{133} = \frac{1 + 2.25}{1 + 0.675} = \frac{3.25}{1.675}$
$R_{500} = 133 \times \frac{3.25}{1.675} \approx 133 \times 1.9403 \approx 258.06\,\Omega$
આમ,$500\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ આશરે $258\,\Omega$ થશે.
28
EasyMCQ
$64 \times 10^{-6} \, \Omega \cdot \text{cm}$ વિશિષ્ટ અવરોધ અને $198 \, \text{cm}$ લંબાઈ ધરાવતા ધાતુના તારનો અવરોધ $7 \, \Omega$ છે. તારની ત્રિજ્યા ............. $\text{cm}$ હશે.
A
$2.4$
B
$0.24$
C
$0.024$
D
$24$

Solution

(C) તારનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા (વિશિષ્ટ અવરોધ), $l$ એ લંબાઈ અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
આપેલ છે: $\rho = 64 \times 10^{-6} \, \Omega \cdot \text{cm}$, $l = 198 \, \text{cm}$, $R = 7 \, \Omega$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2$, જ્યાં $r$ એ ત્રિજ્યા છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $7 = (64 \times 10^{-6}) \times \frac{198}{\pi r^2}$.
$\pi \approx \frac{22}{7}$ લેતા, આપણને મળે છે: $7 = \frac{64 \times 10^{-6} \times 198}{(22/7) \times r^2}$.
$r^2 = \frac{64 \times 10^{-6} \times 198 \times 7}{7 \times 22} = \frac{64 \times 10^{-6} \times 198}{22} = 64 \times 10^{-6} \times 9 = 576 \times 10^{-6}$.
વર્ગમૂળ લેતા: $r = \sqrt{576 \times 10^{-6}} = 24 \times 10^{-3} = 0.024 \, \text{cm}$.
29
EasyMCQ
એક તારનો અવરોધ $R$ છે. જો તારને ખેંચીને તેની લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે,તો નવો અવરોધ કેટલો થશે?
A
$2R$
B
$4R$
C
$R$
D
$R/4$

Solution

(B) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે તારને ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કદ $V = A \times l$ અચળ રહે છે.
જો લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે $(l' = 2l)$,તો કદ અચળ રાખવા માટે આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અડધું $(A' = A/2)$ થવું જોઈએ.
નવો અવરોધ $R'$ આ મુજબ મળે: $R' = \rho \frac{l'}{A'} = \rho \frac{2l}{A/2} = 4 \rho \frac{l}{A} = 4R$.
તેથી,નવો અવરોધ $4R$ થશે.
30
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોનો તાપમાન ગુણાંક ઋણ હોય છે?
A
$C$
B
$Fe$
C
$Mn$
D
$Ag$

Solution

(A) અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $(\alpha)$ એ તાપમાનમાં એકમ ફેરફાર દીઠ અવરોધમાં થતા આંશિક ફેરફાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે।
$Fe$, $Mn$ અને $Ag$ જેવી ધાતુઓ માટે, તાપમાનમાં વધારો થતાં અવરોધ વધે છે, જેના પરિણામે તાપમાન ગુણાંક ધન મળે છે।
કાર્બન $(C)$ જેવા અર્ધવાહકો અને અવાહકો માટે, તાપમાનમાં વધારો થતાં વિદ્યુતભાર વાહકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે, જે અવરોધમાં ઘટાડો કરે છે।
તેથી, કાર્બન $(C)$ નો તાપમાન ગુણાંક ઋણ હોય છે।
31
EasyMCQ
અવરોધનો વ્યસ્ત એટલે
A
કન્ડક્ટન્સ (વાહકતા)
B
અવરોધકતા
C
વોલ્ટેજ
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(A) અવરોધ $(R)$ ના વ્યસ્તને કન્ડક્ટન્સ $(G)$ કહેવામાં આવે છે.
ગાણિતિક રીતે,તેને $G = \frac{1}{R}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
કન્ડક્ટન્સનો $SI$ એકમ સીમેન્સ $(S)$ અથવા $\Omega^{-1}$ છે.
32
MediumMCQ
જો એક વાહકનો અવરોધ $50\,^{\circ}\text{C}$ તાપમાને $5\,\Omega$ અને $100\,^{\circ}\text{C}$ તાપમાને $7\,\Omega$ હોય,તો તે પદાર્થનો સરેરાશ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક ............... $^{\circ}\text{C}^{-1}$ છે.
A
$0.008$
B
$0.006$
C
$0.004$
D
$0.001$

Solution

(A) અવરોધના તાપમાન પર આધારિત સૂત્ર $R_{T_2} = R_{T_1}[1 + \alpha(T_2 - T_1)]$ છે.
આપેલ કિંમતો $R_{T_1} = 5\,\Omega$ તાપમાન $T_1 = 50\,^{\circ}\text{C}$ પર અને $R_{T_2} = 7\,\Omega$ તાપમાન $T_2 = 100\,^{\circ}\text{C}$ પર છે.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$7 = 5[1 + \alpha(100 - 50)]$
$7 = 5[1 + 50\alpha]$
$7 = 5 + 250\alpha$
$2 = 250\alpha$
$\alpha = \frac{2}{250} = \frac{1}{125} = 0.008\,^{\circ}\text{C}^{-1}$.
33
MediumMCQ
એક પ્લેટિનમ રેઝિસ્ટન્સ થર્મોમીટરનો $20\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ $50\,\Omega$ છે. જ્યારે તેને પ્રવાહીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે ત્યારે અવરોધ $76.8\,\Omega$ થાય છે. પ્લેટિનમ માટે અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $\alpha = 3.92 \times 10^{-3}\,^{\circ}C^{-1}$ છે. તો પ્રવાહીનું તાપમાન .............. $^{\circ}C$ હશે.
A
$100$
B
$137$
C
$167$
D
$200$

Solution

(C) તાપમાન $t$ પર વાહકનો અવરોધ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $R_t = R_0(1 + \alpha t)$.
વૈકલ્પિક રીતે,બે તાપમાન $t_1$ અને $t_2$ માટે,સંબંધ છે: $R_2 = R_1[1 + \alpha(t_2 - t_1)]$.
આપેલ છે: $R_1 = 50\,\Omega$ તાપમાન $t_1 = 20\,^{\circ}C$ પર,$R_2 = 76.8\,\Omega$,અને $\alpha = 3.92 \times 10^{-3}\,^{\circ}C^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $76.8 = 50[1 + 3.92 \times 10^{-3}(t_2 - 20)]$.
$50$ વડે ભાગતા: $1.536 = 1 + 3.92 \times 10^{-3}(t_2 - 20)$.
$1$ બાદ કરતા: $0.536 = 3.92 \times 10^{-3}(t_2 - 20)$.
$(t_2 - 20)$ માટે ઉકેલતા: $t_2 - 20 = \frac{0.536}{3.92 \times 10^{-3}} \approx 136.73$.
તેથી,$t_2 = 136.73 + 20 = 156.73\,^{\circ}C$,જે આપેલા વિકલ્પો મુજબ આશરે $167\,^{\circ}C$ થાય છે.
34
EasyMCQ
તારની અવરોધકતા (resistivity) તેના શેના પર આધાર રાખે છે?
A
લંબાઈ
B
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ
C
આકાર
D
દ્રવ્ય

Solution

(D) પદાર્થની અવરોધકતા $(\rho)$ એ એક આંતરિક ગુણધર્મ છે જે દર્શાવે છે કે પદાર્થ વિદ્યુત પ્રવાહના વહનનો કેટલો વિરોધ કરે છે। તે માત્ર પદાર્થની પ્રકૃતિ (દ્રવ્ય) અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે। તે તારના ભૌતિક પરિમાણો જેવા કે તેની લંબાઈ, આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અથવા આકાર પર આધાર રાખતું નથી। તેથી, સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે।
35
EasyMCQ
સુપરકન્ડક્ટરની વાહકતા કેટલી હોય છે?
A
અનંત
B
ખૂબ મોટી
C
ખૂબ નાની
D
શૂન્ય

Solution

(A) સુપરકન્ડક્ટર એ એવો પદાર્થ છે જે તેના લાક્ષણિક ક્રાંતિક તાપમાનથી નીચે ઠંડુ પાડવામાં આવે ત્યારે શૂન્ય વિદ્યુત અવરોધ દર્શાવે છે.
વાહકતા $\sigma$ એ અવરોધકતા $\rho$ નો વ્યસ્ત છે,અને અવરોધકતા એ અવરોધ $R$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(R = \rho \frac{l}{A})$,તેથી વાહકતા $\sigma = \frac{1}{\rho}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
જેમ સુપરકન્ડક્ટરનો અવરોધ $R$ શૂન્ય થાય છે,તેમ તેની અવરોધકતા $\rho$ પણ શૂન્ય થઈ જાય છે.
તેથી,વાહકતા $\sigma = \frac{1}{0} = \infty$ (અનંત) થાય છે.
36
EasyMCQ
મિશ્રધાતુઓની અવરોધકતા $\rho_{\text{alloy}}$ છે અને ઘટક ધાતુઓની અવરોધકતા $\rho_{\text{metal}}$ છે. તો,સામાન્ય રીતે:
A
$\rho_{\text{alloy}} = \rho_{\text{metal}}$
B
$\rho_{\text{alloy}} < \rho_{\text{metal}}$
C
$\rho_{\text{alloy}}$ અને $\rho_{\text{metal}}$ વચ્ચે કોઈ સરળ સંબંધ નથી
D
$\rho_{\text{alloy}} > \rho_{\text{metal}}$

Solution

(D) મિશ્રધાતુઓમાં,વિવિધ ધાતુઓના પરમાણુઓ સ્ફટિક લેટીસમાં અવ્યવસ્થિત રીતે વહેંચાયેલા હોય છે. આ અવ્યવસ્થિત ગોઠવણી ધાતુની સામયિક રચનાને વિક્ષેપિત કરે છે,જેના કારણે મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનનું સ્કેટરિંગ વધે છે. આ વધેલા સ્કેટરિંગને કારણે,ઇલેક્ટ્રોનની ગતિશીલતા ઘટે છે,જેના પરિણામે શુદ્ધ ધાતુઓની તુલનામાં મિશ્રધાતુઓની અવરોધકતા વધારે હોય છે. તેથી,$\rho_{\text{alloy}} > \rho_{\text{metal}}$.
37
MediumMCQ
સમાન દ્રવ્ય અને સમાન દળ ધરાવતા બે તાર $A$ અને $B$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $2r$ અને $r$ છે. જો તાર $A$ નો અવરોધ $34\,\Omega$ હોય,તો તાર $B$ નો અવરોધ ............ $\Omega$ થશે.
A
$544$
B
$272$
C
$68$
D
$17$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દળ $m = \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = (A \cdot l) \cdot d$ હોવાથી,અને બંને તાર સમાન દ્રવ્ય અને સમાન દળ ધરાવતા હોવાથી,$A \cdot l$ અચળ રહે છે.
તેથી,$l = \frac{m}{A \cdot d} \propto \frac{1}{A}$.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા: $R = \rho \frac{l}{A} \propto \frac{1}{A^2}$.
$A = \pi r^2$ હોવાથી,$R \propto \frac{1}{(\pi r^2)^2} \propto \frac{1}{r^4}$ મળે.
તેથી,$\frac{R_A}{R_B} = \left( \frac{r_B}{r_A} \right)^4$.
અહીં $R_A = 34\,\Omega$,$r_A = 2r$,અને $r_B = r$ આપેલ છે:
$\frac{34}{R_B} = \left( \frac{r}{2r} \right)^4 = \left( \frac{1}{2} \right)^4 = \frac{1}{16}$.
$R_B = 34 \times 16 = 544\,\Omega$.
38
EasyMCQ
$100\,^{\circ}C$ તાપમાને એક કોઈલનો અવરોધ $4.2\, \Omega$ છે અને તેના દ્રવ્યનો અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક $0.004\,^{\circ}C^{-1}$ છે. $0\,^{\circ}C$ તાપમાને તેનો અવરોધ ............. $\Omega$ હશે.
A
$6.5$
B
$5$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) અવરોધ અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $R_t = R_0(1 + \alpha t)$.
અહીં,$R_t = 4.2\, \Omega$ એ $t = 100\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ છે,$\alpha = 0.004\,^{\circ}C^{-1}$ એ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક છે,અને $R_0$ એ $0\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$4.2 = R_0(1 + 0.004 \times 100)$
$4.2 = R_0(1 + 0.4)$
$4.2 = R_0(1.4)$
$R_0 = \frac{4.2}{1.4} = 3\, \Omega$.
તેથી,$0\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ $3\, \Omega$ છે.
39
EasyMCQ
વાહકતા નીચેના ક્રમમાં વધે છે:
A
$Al, Ag, Cu$
B
$Al, Cu, Ag$
C
$Cu, Al, Ag$
D
$Ag, Cu, Al$

Solution

(B) ધાતુઓની વિદ્યુત વાહકતા મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની ગતિશીલતા પર આધાર રાખે છે. આપેલી ધાતુઓમાંથી,ચાંદી $(Ag)$ ની વિદ્યુત વાહકતા સૌથી વધુ છે,ત્યારબાદ તાંબુ $(Cu)$ અને પછી એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ આવે છે.
તેથી,વધતી જતી વાહકતાનો ક્રમ $Al < Cu < Ag$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
40
EasyMCQ
$R$ અવરોધ ધરાવતા એક સમાન તારને તેની લંબાઈની દિશામાં સમાન રીતે દબાવવામાં આવે છે,જ્યાં સુધી તેની ત્રિજ્યા મૂળ ત્રિજ્યા કરતા $n$ ગણી ન થાય. હવે તારનો અવરોધ કેટલો થશે?
A
$\frac{R}{n^4}$
B
$\frac{R}{n^2}$
C
$\frac{R}{n}$
D
$nR$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{L}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$L$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે. કારણ કે $A = \pi r^2$,તેથી $R = \rho \frac{L}{\pi r^2}$ થાય.
દબાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન કદ $V = A \cdot L$ અચળ રહેતું હોવાથી,$L_1 A_1 = L_2 A_2$ થાય.
આપેલ છે કે $A_2 = \pi (nr)^2 = n^2 A_1$,તેથી $L_2 = L_1 \frac{A_1}{A_2} = \frac{L_1}{n^2}$ મળે.
નવો અવરોધ $R_2 = \rho \frac{L_2}{A_2} = \rho \frac{L_1 / n^2}{n^2 A_1} = \frac{1}{n^4} \left( \rho \frac{L_1}{A_1} \right) = \frac{R}{n^4}$ થાય.
41
MediumMCQ
એક વાહકનો અવરોધ $50\,^{\circ}C$ તાપમાને $5\,\Omega$ અને $100\,^{\circ}C$ તાપમાને $6\,\Omega$ છે. $0\,^{\circ}C$ તાપમાને તેનો અવરોધ ................ $\Omega$ હશે.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) વાહકનો $t$ તાપમાને અવરોધ $R_t = R_0(1 + \alpha t)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $R_0$ એ $0\,^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ છે અને $\alpha$ એ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક છે.
આપેલ છે:
$R_1 = 5\,\Omega$ તાપમાન $t_1 = 50\,^{\circ}C$ પર
$R_2 = 6\,\Omega$ તાપમાન $t_2 = 100\,^{\circ}C$ પર
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{R_1}{R_2} = \frac{1 + \alpha t_1}{1 + \alpha t_2} \Rightarrow \frac{5}{6} = \frac{1 + 50\alpha}{1 + 100\alpha}$
$5(1 + 100\alpha) = 6(1 + 50\alpha) \Rightarrow 5 + 500\alpha = 6 + 300\alpha$
$200\alpha = 1 \Rightarrow \alpha = \frac{1}{200}\,^{\circ}C^{-1}$
હવે,$\alpha$ ની કિંમત $R_1$ ના સમીકરણમાં મૂકતા: $5 = R_0(1 + \frac{1}{200} \times 50)$
$5 = R_0(1 + 0.25) \Rightarrow 5 = R_0(1.25)$
$R_0 = \frac{5}{1.25} = 4\,\Omega$.
42
EasyMCQ
સમાન લંબાઈના લોખંડ અને તાંબાના તાર પર સમાન વિદ્યુતસ્થિતિમાન લાગુ પાડવામાં આવે છે। બંને તારમાં સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ વહે તે માટે તેમની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર $r_{\text{iron}} / r_{\text{copper}}$ કેટલો હોવો જોઈએ? (આપેલ છે કે લોખંડની વિશિષ્ટ અવરોધકતા = $1.0 \times 10^{-7} \, \Omega \cdot \text{m}$ અને તાંબાની વિશિષ્ટ અવરોધકતા = $1.7 \times 10^{-8} \, \Omega \cdot \text{m}$)
A
આશરે $1.2$
B
આશરે $2.4$
C
આશરે $3.6$
D
આશરે $4.8$

Solution

(B) આપેલ છે કે બંને તાર માટે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ અને લંબાઈ $L$ સમાન છે, અને વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ પણ સમાન છે।
ઓમના નિયમ મુજબ, $V = IR$, તેથી બંને તાર માટે અવરોધ $R$ સમાન હોવો જોઈએ।
અવરોધનું સૂત્ર $R = \rho \frac{L}{A} = \rho \frac{L}{\pi r^2}$ છે।
અહીં $R$, $L$ અને $\pi$ અચળ હોવાથી, $\frac{\rho_{\text{iron}}}{r_{\text{iron}}^2} = \frac{\rho_{\text{copper}}}{r_{\text{copper}}^2}$ થાય।
તેથી, $\frac{r_{\text{iron}}^2}{r_{\text{copper}}^2} = \frac{\rho_{\text{iron}}}{\rho_{\text{copper}}}$.
વર્ગમૂળ લેતા, $\frac{r_{\text{iron}}}{r_{\text{copper}}} = \sqrt{\frac{\rho_{\text{iron}}}{\rho_{\text{copper}}}} = \sqrt{\frac{1.0 \times 10^{-7}}{1.7 \times 10^{-8}}} = \sqrt{\frac{10}{1.7}} \approx \sqrt{5.88} \approx 2.42$.
આમ, ગુણોત્તર આશરે $2.4$ છે।
43
DifficultMCQ
એક ચોક્કસ ધાતુનો સળિયો $1.0 \, m$ લાંબો અને $0.6 \, cm$ વ્યાસ ધરાવે છે. તેનો અવરોધ $3.0 \times 10^{-3} \, \Omega$ છે. તે જ ધાતુની બનેલી બીજી તકતી (disc) $2.0 \, cm$ વ્યાસ અને $1.0 \, mm$ જાડાઈ ધરાવે છે. તકતીની ગોળાકાર સપાટીઓ વચ્ચેનો અવરોધ કેટલો હશે?
A
$1.35 \times 10^{-8} \, \Omega$
B
$2.70 \times 10^{-7} \, \Omega$
C
$4.05 \times 10^{-6} \, \Omega$
D
$8.10 \times 10^{-5} \, \Omega$

Solution

(B) સળિયાના દ્રવ્યની અવરોધકતા $\rho = \frac{RA}{l}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે: $R = 3.0 \times 10^{-3} \, \Omega$,$l = 1.0 \, m$,અને વ્યાસ $d_1 = 0.6 \, cm = 0.6 \times 10^{-2} \, m$. ત્રિજ્યા $r_1 = 0.3 \times 10^{-2} \, m$.
$\rho = \frac{3.0 \times 10^{-3} \times \pi \times (0.3 \times 10^{-2})^2}{1.0} = 3.0 \times 10^{-3} \times \pi \times 0.09 \times 10^{-4} = 27 \times 10^{-9} \pi \, \Omega \cdot m$.
તકતી માટે,જાડાઈ $t = 1.0 \, mm = 1.0 \times 10^{-3} \, m$ અને વ્યાસ $d_2 = 2.0 \, cm = 2.0 \times 10^{-2} \, m$. ત્રિજ્યા $r_2 = 1.0 \times 10^{-2} \, m$.
ગોળાકાર સપાટીઓ વચ્ચેનો અવરોધ $R' = \rho \frac{t}{A_2} = \rho \frac{t}{\pi r_2^2}$.
$R' = (27 \times 10^{-9} \pi) \times \frac{1.0 \times 10^{-3}}{\pi \times (1.0 \times 10^{-2})^2} = \frac{27 \times 10^{-12}}{10^{-4}} = 27 \times 10^{-8} = 2.70 \times 10^{-7} \, \Omega$.
44
MediumMCQ
કયા તાપમાને તાંબાના તારનો અવરોધ $0^{\circ}C$ તાપમાને રહેલા તેના અવરોધ કરતા ત્રણ ગણો થશે? (તાંબા માટે અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક = $4 \times 10^{-3} \,^{\circ}C^{-1}$)
A
$400$
B
$450$
C
$500$
D
$550$

Solution

(C) તાપમાન $t$ પર વાહકનો અવરોધ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $R_t = R_0(1 + \alpha t)$.
અહીં, $R_t$ એ $t$ તાપમાને અવરોધ છે, $R_0$ એ $0^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ છે, અને $\alpha$ એ અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક છે.
આપેલ છે કે $R_t = 3R_0$ અને $\alpha = 4 \times 10^{-3} \,^{\circ}C^{-1}$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$3R_0 = R_0(1 + 4 \times 10^{-3} \times t)$
$3 = 1 + 4 \times 10^{-3} \times t$
$2 = 4 \times 10^{-3} \times t$
$t = \frac{2}{4 \times 10^{-3}} = \frac{2000}{4} = 500^{\circ}C$.
તેથી, $500^{\circ}C$ તાપમાને અવરોધ તેના પ્રારંભિક મૂલ્ય કરતા ત્રણ ગણો થશે.
45
MediumMCQ
$50\, cm$ લાંબો અને $1\, mm^2$ આડછેદ ધરાવતો તાર જ્યારે $2\, V$ ની બેટરી સાથે જોડવામાં આવે ત્યારે $4\, A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તારની અવરોધકતા કેટલી હશે?
A
$1 \times 10^{-6}\, \Omega\cdot m$
B
$4 \times 10^{-6}\, \Omega\cdot m$
C
$5 \times 10^{-7}\, \Omega\cdot m$
D
$2 \times 10^{-7}\, \Omega\cdot m$

Solution

(A) આપેલ છે:
લંબાઈ $l = 50\, cm = 0.5\, m = 50 \times 10^{-2}\, m$
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = 1\, mm^2 = 1 \times 10^{-6}\, m^2$
વિદ્યુતપ્રવાહ $I = 4\, A$
વોલ્ટેજ $V = 2\, V$
ઓહ્મના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,અવરોધ $R$:
$R = \frac{V}{I} = \frac{2}{4} = 0.5\, \Omega$
અવરોધકતા $\rho$ ના સંદર્ભમાં અવરોધનું સૂત્ર:
$R = \rho \frac{l}{A}$
$\rho$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$\rho = \frac{R \cdot A}{l} = \frac{0.5 \times 10^{-6}}{0.5} = 1 \times 10^{-6}\, \Omega\cdot m$
આમ,તારની અવરોધકતા $1 \times 10^{-6}\, \Omega\cdot m$ છે.
46
EasyMCQ
જો $R$ અવરોધ ધરાવતા તારને ઓગાળીને તેની લંબાઈ અડધી કરવામાં આવે,તો તારનો નવો અવરોધ કેટલો થશે?
A
$R/4$
B
$R/2$
C
$R$
D
$2R$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઓગાળવાની અને ફરીથી આકાર આપવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન કદ $V = A \times l$ અચળ રહે છે,તેથી $A = \frac{V}{l}$ મળે.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા,$R = \rho \frac{l}{V/l} = \rho \frac{l^2}{V}$ મળે છે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
તેથી,$\frac{R_1}{R_2} = \left( \frac{l_1}{l_2} \right)^2$.
આપેલ છે કે $l_2 = \frac{l_1}{2}$,તેથી $\frac{R}{R_2} = \left( \frac{l_1}{l_1/2} \right)^2 = (2)^2 = 4$.
આમ,નવો અવરોધ $R_2 = \frac{R}{4}$ થશે.
47
EasyMCQ
$5\, cm$ લાંબા તારનો અવરોધ $10\, \Omega$ છે. તેને સમાન રીતે ખેંચવામાં આવે છે જેથી તેની લંબાઈ $20\, cm$ થાય છે. તારનો નવો અવરોધ ............. $\Omega$ થશે.
A
$160$
B
$80$
C
$40$
D
$20$

Solution

(A) જ્યારે કોઈ તારને સમાન રીતે ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કદ અચળ રહે છે. તેથી $V = A \times l$ પરથી $A_1 l_1 = A_2 l_2$ મળે.
અહીં $l_1 = 5\, cm$ અને $l_2 = 20\, cm$ આપેલ છે,તેથી લંબાઈનો ગુણોત્તર $\frac{l_2}{l_1} = \frac{20}{5} = 4$ થાય.
અવરોધ $R$ નું સૂત્ર $R = \rho \frac{l}{A}$ છે. $A = \frac{V}{l}$ મુકતા,$R = \rho \frac{l^2}{V}$ મળે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
તેથી,$\frac{R_2}{R_1} = \left( \frac{l_2}{l_1} \right)^2 = (4)^2 = 16$.
આપેલ છે કે $R_1 = 10\, \Omega$,તેથી $R_2 = 16 \times 10 = 160\, \Omega$ મળે.
48
EasyMCQ
ઇન્કેન્ડેસન્ટ લેમ્પનો અવરોધ કેટલો હોય છે?
A
સ્વિચ બંધ હોય ત્યારે વધારે
B
સ્વિચ ચાલુ હોય ત્યારે ઓછો
C
સ્વિચ ચાલુ હોય ત્યારે વધારે
D
સ્વિચ ચાલુ કે બંધ હોય ત્યારે સમાન

Solution

(C) ધાતુના વાહકનો અવરોધ $R$ એ $R = \frac{ml}{ne^2 \tau A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\tau$ એ રિલેક્સેશન સમય છે.
જેમ તાપમાન $T$ વધે છે,તેમ ઇલેક્ટ્રોન અને આયનો વચ્ચેના અથડામણની આવૃત્તિ વધે છે,જેના કારણે રિલેક્સેશન સમય $\tau$ ઘટે છે.
કારણ કે $R \propto \frac{1}{\tau}$,$\tau$ માં ઘટાડો થવાથી અવરોધ $R$ માં વધારો થાય છે.
જ્યારે ઇન્કેન્ડેસન્ટ લેમ્પ ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ફિલામેન્ટ ગરમ થાય છે,જેનાથી તેનું તાપમાન વધે છે. પરિણામે,લેમ્પ જ્યારે ચાલુ હોય ત્યારે તેનો અવરોધ બંધ હોય તેની સરખામણીમાં વધારે હોય છે.
49
EasyMCQ
તાપમાન વધારવાથી,વાહક અને અર્ધવાહકની વિશિષ્ટ અવરોધકતા (resistivity) અનુક્રમે:
A
બંને માટે વધે છે
B
બંને માટે ઘટે છે
C
વધે છે,ઘટે છે
D
ઘટે છે,વધે છે

Solution

(C) વાહક માટે અવરોધકતા $\rho$ ની તાપમાન પરની નિર્ભરતા $\rho = \rho_{0}[1 + \alpha(T - T_{0})]$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\alpha$ એ અવરોધકતાનો તાપમાન ગુણાંક છે.
વાહક માટે,જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ લેટીસ આયનોના કંપનનો કંપનવિસ્તાર વધે છે. આનાથી મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન અને આયનો વચ્ચે અથડામણ વધુ વારંવાર થાય છે,જે રિલેક્સેશન સમય $\tau$ ઘટાડે છે. કારણ કે અવરોધકતા $\rho = m / (ne^2\tau)$ છે,તેથી $\tau$ માં ઘટાડો થવાથી અવરોધકતા વધે છે.
અર્ધવાહક માટે,જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વધુ વેલેન્સ ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જા ગેપને ઓળંગીને કન્ડક્શન બેન્ડમાં કૂદકો મારવા માટે પૂરતી ઉષ્મીય ઉર્જા મેળવે છે. આનાથી ચાર્જ કેરિયર્સની સંખ્યા ઘનતા $n$ માં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે. કારણ કે $\rho \propto 1/n$ છે,તેથી $n$ માં વધારો થવાથી અવરોધકતા ઘટે છે.
50
MediumMCQ
સમાન ધાતુના $3$ તારના દળનો ગુણોત્તર $1 : 2 : 3$ છે અને તેમની લંબાઈનો ગુણોત્તર $3 : 2 : 1$ છે. તો તેમના વિદ્યુત અવરોધનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1:4:9$
B
$9:4:1$
C
$1:2:3$
D
$27:6:1$

Solution

(D) તારનો અવરોધ $R$ એ $R = \rho \frac{l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કદ $V = A \cdot l$ હોવાથી,$A = \frac{V}{l}$ મળે.
વળી,દળ $m = d \cdot V$,જ્યાં $d$ એ ઘનતા છે. તેથી,$V = \frac{m}{d}$.
અવરોધના સૂત્રમાં $A$ ની કિંમત મૂકતા: $R = \rho \frac{l}{(m/dl)} = \rho \cdot d \cdot \frac{l^2}{m}$.
ધાતુ સમાન હોવાથી,$\rho$ અને $d$ અચળ છે,તેથી $R \propto \frac{l^2}{m}$.
આપેલ ગુણોત્તર: $m_1:m_2:m_3 = 1:2:3$ અને $l_1:l_2:l_3 = 3:2:1$.
તેથી,અવરોધનો ગુણોત્તર $R_1:R_2:R_3 = \frac{l_1^2}{m_1} : \frac{l_2^2}{m_2} : \frac{l_3^2}{m_3}$ થશે.
$R_1:R_2:R_3 = \frac{3^2}{1} : \frac{2^2}{2} : \frac{1^2}{3} = 9 : 2 : \frac{1}{3}$.
અપૂર્ણાંક દૂર કરવા માટે $3$ વડે ગુણતા: $27 : 6 : 1$.

Current Electricity — Resistance of wire, Resistivity and Conductivity · Frequently Asked Questions

1Are these Current Electricity questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Current Electricity Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.