Electric Current Questions in Gujarati

(A) $Ampere-hour$ $(Ah)$ એકમ વિદ્યુતભારના સૂત્ર પરથી મેળવવામાં આવે છે.
વિદ્યુતભાર $(Q)$ એ વિદ્યુત પ્રવાહ $(I)$ અને સમય $(t)$ ના ગુણાકાર જેટલો હોય છે,જે $Q = I \times t$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિદ્યુત પ્રવાહનો એકમ $Ampere$ $(A)$ છે અને સમયનો એકમ $hour$ $(h)$ હોવાથી,$Ampere-hour$ એ વિદ્યુતનો કુલ જથ્થો અથવા વિદ્યુતભાર દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરનું કેપેસિટન્સ $C = \frac{\varepsilon_0 A}{d}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $A$ ના પરિમાણો $L^2$ છે અને $d$ ના પરિમાણો $L$ છે,તેથી $\varepsilon_0 L$ ના પરિમાણો કેપેસિટન્સ $C$ ના પરિમાણોને સમાન થાય છે.
આ કિંમત $X$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$X = \frac{(\varepsilon_0 L) V}{t} = \frac{C V}{t}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $Q = CV$,તેથી $X = \frac{Q}{t}$.
સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં વિદ્યુતભાર $Q$ ના વહેવાના દરને વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$X$ ના પરિમાણો વિદ્યુતપ્રવાહના પરિમાણો સમાન છે.

(A) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ એ વિદ્યુતભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે $I = \frac{q}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કુલ વિદ્યુતભાર $q$ એ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n$ અને પ્રાથમિક વિદ્યુતભાર $e$ નો ગુણાકાર હોવાથી $(q = ne)$,આપણે $I = \frac{ne}{t}$ લખી શકીએ છીએ.
પ્રતિ સેકન્ડ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને $\frac{n}{t}$ માટે ગોઠવીએ છીએ:
$\frac{n}{t} = \frac{I}{e}$.
અહીં $I = 4.8\,A$ અને $e = 1.6 \times 10^{-19}\,C$ આપેલ છે,આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{n}{t} = \frac{4.8}{1.6 \times 10^{-19}} = 3 \times 10^{19}$.
તેથી,પ્રતિ સેકન્ડ વહેતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $3 \times 10^{19}$ છે.

(C) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ ને વાહકમાંથી વહેતા વિદ્યુતભારના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેનું સૂત્ર છે: $I = \frac{q}{t}$
આપેલ છે:
વિદ્યુતભાર $q = 4 \, C$
સમય $t = 2 \, s$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$I = \frac{4 \, C}{2 \, s} = 2 \, A$
તેથી,વિદ્યુત પ્રવાહ $2 \, A$ છે.

(C) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ એ વિદ્યુતભારના વહનનો દર છે,જેનું સૂત્ર $I = \frac{q}{t}$ છે.
અહીં $q = ne$,જ્યાં $n$ એ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $e$ એ મૂળભૂત વિદ્યુતભાર $(1.6 \times 10^{-19} \, C)$ છે,તેથી $I = \frac{ne}{t}$ થાય.
આપેલ છે કે $n/t = 62.5 \times 10^{18} \, s^{-1}$ અને $e = 1.6 \times 10^{-19} \, C$:
$I = (62.5 \times 10^{18}) \times (1.6 \times 10^{-19}) \, A$
$I = 62.5 \times 1.6 \times 10^{-1} \, A$
$I = 100 \times 10^{-1} \, A = 10 \, A$.
તેથી,તારમાંથી વહેતો પ્રવાહ $10 \, A$ છે.

(B) જમણી તરફ ગતિ કરતા ધન આયનોને કારણે વિદ્યુતપ્રવાહ $i_{(+)} = \frac{n_{(+)} q_{(+)}}{t} = (3.2 \times 10^{18}) \times (2e) / 1 \, s = 6.4 \times 10^{18} \times 1.6 \times 10^{-19} = 1.024 \, A$ (જમણી તરફ).
ડાબી તરફ ગતિ કરતા ઋણ આયનોને કારણે વિદ્યુતપ્રવાહ એ જમણી તરફ ગતિ કરતા ધન વીજભારના પ્રવાહને સમાન છે. તેથી,$i_{(-)} = \frac{n_{(-)} q_{(-)}}{t} = (3.6 \times 10^{18}) \times (e) / 1 \, s = 3.6 \times 10^{18} \times 1.6 \times 10^{-19} = 0.576 \, A$ (જમણી તરફ).
કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $i_{net} = i_{(+)} + i_{(-)} = 1.024 \, A + 0.576 \, A = 1.6 \, A$ (જમણી તરફ).

(D) વિદ્યુતભાર $(Q)$,વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$ અને સમય $(t)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $Q = I \times t$.
આપેલ છે:
વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$ = $5 \, A$
સમય $(t)$ = $1 \text{ મિનિટ} = 60 \, s$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$Q = 5 \, A \times 60 \, s = 300 \, C$.
તેથી,વાહકમાંથી વહેતો વિદ્યુતભાર $300 \, C$ છે.

(B) વિદ્યુત પ્રવાહ $i$ એ વીજભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે. જ્યારે ધન અને ઋણ બંને વીજભારો વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે,ત્યારે તેમનો પ્રવાહ ધન વીજભારની ગતિની દિશામાં ઉમેરાય છે.
ધારો કે $n_+$ એ દર સેકન્ડે જમણી તરફ ગતિ કરતા ધન આયનોની સંખ્યા છે અને $n_-$ એ દર સેકન્ડે ડાબી તરફ ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
ધન આયનોને કારણે મળતો પ્રવાહ $i_+ = \frac{n_+ e}{t} = 2.9 \times 10^{18} \times 1.6 \times 10^{-19} \, A = 0.464 \, A$ (જમણી તરફ).
ઇલેક્ટ્રોનને કારણે મળતો પ્રવાહ $i_- = \frac{n_- e}{t} = 1.2 \times 10^{18} \times 1.6 \times 10^{-19} \, A = 0.192 \, A$ (જમણી તરફ,કારણ કે ડાબી તરફ ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન જમણી તરફ પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે).
કુલ પ્રવાહ $i = i_+ + i_- = 0.464 \, A + 0.192 \, A = 0.656 \, A \approx 0.66 \, A$ જમણી તરફ.

(D) વાહકમાંથી વહેતા સ્થાયી પ્રવાહ $i$ માટે,વિદ્યુતભાર સંરક્ષણના સિદ્ધાંત મુજબ વાહકના દરેક આડછેદ પર પ્રવાહ $i$ અચળ રહેવો જોઈએ.
પ્રવાહ ઘનતા $j = \frac{i}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે. જેમ કે $A$ લંબાઈ સાથે બદલાય છે,તેથી $j$ અચળ નથી.
ઓમના નિયમના સૂક્ષ્મ સ્વરૂપ મુજબ,$j = \sigma E$. કારણ કે $j$ બદલાય છે,તેથી વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ પણ લંબાઈ સાથે બદલાશે.
વધુમાં,ડ્રિફ્ટ વેગ ${v_d} = \frac{j}{ne} = \frac{i}{Ane}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $A$ બદલાતું હોવાથી,ડ્રિફ્ટ વેગ ${v_d}$ પણ અચળ રહેતો નથી.
તેથી,વાહકની લંબાઈ સાથે માત્ર પ્રવાહ $i$ જ અચળ રહે છે.

(C) વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$,સમય $(t)$ અને વિદ્યુતભાર $(Q)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $Q = I \times t$.
આપેલ છે:
વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$ = $20\,\mu A = 20 \times 10^{-6}\,A$
સમય $(t)$ = $30\,s$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$Q = (20 \times 10^{-6}\,A) \times (30\,s)$
$Q = 600 \times 10^{-6}\,C$
$Q = 6 \times 10^{-4}\,C$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) વિદ્યુતપ્રવાહનું સૂત્ર $I = \frac{q}{t} = \frac{ne}{t}$ છે,જ્યાં $I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે,$n$ એ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$e$ એ મૂળભૂત વિદ્યુતભાર છે અને $t$ એ સમય છે.
આપેલ છે: $I = 1.6 \, mA = 1.6 \times 10^{-3} \, A$,$t = 1 \, s$,અને $e = 1.6 \times 10^{-19} \, C$.
$n$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $n = \frac{I \times t}{e}$.
કિંમતો મૂકતા: $n = \frac{1.6 \times 10^{-3} \times 1}{1.6 \times 10^{-19}}$.
$n = 10^{-3} \times 10^{19} = 10^{16}$.
તેથી,પ્રતિ સેકન્ડ વહેતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $10^{16}$ છે.

(B) વિદ્યુતપ્રવાહ $i$ એ વિદ્યુતભારના વહનનો દર છે,જે $i = \frac{q}{T}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આવૃત્તિ $\nu = \frac{1}{T}$ હોવાથી,આપણે પ્રવાહને $i = q \times \nu$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
આપેલ છે:
ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર $q = 1.6 \times 10^{-19} \ C$
આવૃત્તિ $\nu = 5 \times 10^{15} \ Hz$
કિંમતો મૂકતા:
$i = (1.6 \times 10^{-19} \ C) \times (5 \times 10^{15} \ Hz)$
$i = 8.0 \times 10^{-4} \ A$
પ્રવાહને $mA$ (મિલીએમ્પિયર) માં ફેરવવા માટે,આપણે $10^3$ વડે ગુણીશું:
$i = 8.0 \times 10^{-4} \times 10^3 \ mA = 0.8 \ mA$.

(C) પરિભ્રમણ કરતા વીજભાર દ્વારા ઉત્પન્ન થતો સમતુલ્ય પ્રવાહ $i$ એ સૂત્ર $i = q \times \nu$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $q$ એ વીજભાર છે અને $\nu$ એ પરિભ્રમણની આવૃત્તિ છે.
આપેલ છે:
ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $q = 1.6 \times 10^{-19} \text{ C}$
આવૃત્તિ $\nu = 6.8 \times 10^{15} \text{ rev/s}$
કિંમતો મૂકતા:
$i = (1.6 \times 10^{-19} \text{ C}) \times (6.8 \times 10^{15} \text{ s}^{-1})$
$i = 10.88 \times 10^{-4} \text{ A}$
$i \approx 1.1 \times 10^{-3} \text{ A}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) લૂપમાં વહેતો પ્રવાહ $i$ એ સૂત્ર $i = q \times f$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $q$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર છે અને $f$ એ પરિભ્રમણની આવૃત્તિ છે.
આપેલ છે:
આવૃત્તિ $f = 6 \times 10^{15} \, \text{Hz}$
ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $q = 1.6 \times 10^{-19} \, \text{C}$
કિંમતો મૂકતા:
$i = (1.6 \times 10^{-19} \, \text{C}) \times (6 \times 10^{15} \, \text{Hz})$
$i = 9.6 \times 10^{-4} \, \text{A}$
$i = 0.96 \times 10^{-3} \, \text{A} = 0.96 \, \text{mA}$.

(A) વિદ્યુત પ્રવાહનું સૂત્ર $I = \frac{q}{t}$ છે,જ્યાં $q = ne$ છે.
અહીં પ્રવાહ $I = 16 \ mA = 16 \times 10^{-3} \ A$ અને સમય $t = 1 \ s$ આપેલ છે.
ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે.
કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $16 \times 10^{-3} = \frac{n \times 1.6 \times 10^{-19}}{1}$.
$n$ માટે ઉકેલતા: $n = \frac{16 \times 10^{-3}}{1.6 \times 10^{-19}} = 10 \times 10^{16} = 10^{17}$.
આમ,દર સેકન્ડે $10^{17}$ ઇલેક્ટ્રોન પડદા પર અથડાશે.

(B) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ નું સૂત્ર $I = \frac{q}{t}$ છે,જ્યાં $q = ne$ છે.
અહીં $I = 1\, mA = 1 \times 10^{-3}\, A$ અને $t = 1\, s$ આપેલ છે.
ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર $e = 1.6 \times 10^{-19}\, C$ છે.
સૂત્ર $I = \frac{ne}{t}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n$ શોધી શકીએ છીએ:
$n = \frac{I \times t}{e} = \frac{1 \times 10^{-3} \times 1}{1.6 \times 10^{-19}}$
$n = \frac{1}{1.6} \times 10^{16} = 0.625 \times 10^{16} = 6.25 \times 10^{15}$.
આમ,એક સેકન્ડમાં $6.25 \times 10^{15}$ ઇલેક્ટ્રોન તે બિંદુમાંથી પસાર થશે.

(A) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ ને આડછેદમાંથી પસાર થતા ચોખ્ખા વિદ્યુતભારના વહન દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
જમણીથી ડાબી તરફ ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન ડાબીથી જમણી તરફનો પ્રવાહ બનાવે છે.
ડાબીથી જમણી તરફ ગતિ કરતા પ્રોટોન ડાબીથી જમણી તરફનો પ્રવાહ બનાવે છે.
બંને પ્રવાહ સમાન દિશામાં હોવાથી,તેમનો સરવાળો થાય છે.
$I = I_e + I_p = (n_e e) + (n_p e) = (n_e + n_p)e$
અહીં $n_e = 3.13 \times 10^{15}$ અને $n_p = 3.12 \times 10^{15}$,અને $e = 1.6 \times 10^{-19}\,C$ છે.
$I = (3.13 \times 10^{15} + 3.12 \times 10^{15}) \times 1.6 \times 10^{-19}\,A$
$I = (6.25 \times 10^{15}) \times 1.6 \times 10^{-19}\,A$
$I = 10 \times 10^{-4}\,A = 10^{-3}\,A = 1\,mA$.
પ્રવાહના બંને ઘટકો ડાબીથી જમણી તરફ હોવાથી,કુલ પ્રવાહ $1\,mA$ જમણી તરફ છે.

(A) જ્યારે વાહકમાંથી સ્થાયી પ્રવાહ $i$ વહે છે,ત્યારે કોઈપણ ભાગમાં દાખલ થતા વિદ્યુતભારનો દર તે ભાગમાંથી બહાર નીકળતા વિદ્યુતભારના દર જેટલો જ હોય છે.
કોઈપણ ભાગના એક છેડેથી દાખલ થતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા બીજા છેડેથી બહાર નીકળતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા જેટલી જ હોવાથી,વાહકના કોઈપણ ભાગમાં ચોખ્ખો (net) વિદ્યુતભાર અચળ રહે છે.
વાહક શરૂઆતથી જ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ હોવાથી,આ ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર શૂન્ય હોય છે.
તેથી,વાહકના કોઈપણ ભાગમાં ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર શૂન્ય હોય છે.

(C) પ્રવાહ $i$ અને વિદ્યુતભાર $Q$ વચ્ચેનો સંબંધ $i = \frac{dQ}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,નાના સમયગાળા $dt$ માં વહેતો વિદ્યુતભાર $dQ = i \, dt$ છે.
પ્રથમ $5$ સેકન્ડમાં વહેતો કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધવા માટે,આપણે $t = 0$ થી $t = 5$ સુધી સમયની સાપેક્ષમાં પ્રવાહનું સંકલન કરીએ છીએ:
$Q = \int_{0}^{5} i \, dt = \int_{0}^{5} (1.2t + 3) \, dt$
$Q = \left[ \frac{1.2t^2}{2} + 3t \right]_{0}^{5}$
$Q = [0.6t^2 + 3t]_{0}^{5}$
સીમાઓ મૂકતા:
$Q = (0.6 \times 5^2 + 3 \times 5) - (0.6 \times 0^2 + 3 \times 0)$
$Q = (0.6 \times 25 + 15) - 0$
$Q = 15 + 15 = 30\,C$.

(B) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ અને વિદ્યુતભાર $Q$ વચ્ચેનો સંબંધ $I = \frac{dQ}{dt}$ છે,જેનો અર્થ થાય છે $dQ = I \, dt$.
$t = 2 \, s$ થી $t = 3 \, s$ વચ્ચે વહેતો કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધવા માટે,આપણે સમયની સાપેક્ષમાં વિદ્યુતપ્રવાહનું સંકલન કરીશું:
$Q = \int_{2}^{3} I \, dt = \int_{2}^{3} (2t + 3t^2) \, dt$
$Q = \left[ \frac{2t^2}{2} + \frac{3t^3}{3} \right]_{2}^{3} = \left[ t^2 + t^3 \right]_{2}^{3}$
$Q = (3^2 + 3^3) - (2^2 + 2^3)$
$Q = (9 + 27) - (4 + 8)$
$Q = 36 - 12 = 24 \, C$.

(A) જનરેટર દ્વારા ઉત્પન્ન થતો વિદ્યુત પાવર $P = 250\,kW = 250,000\,W$ છે.
જે વોલ્ટેજ $V$ પર પાવરનું વહન થાય છે તે $V = 10,000\,V$ છે.
પાવર,વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો સંબંધ $P = VI$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રવાહ $I$ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ: $I = \frac{P}{V}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $I = \frac{250,000\,W}{10,000\,V} = 25\,A$.
તેથી,કેબલમાં વહેતો પ્રવાહ $25\,A$ છે.

(D) વિદ્યુતભાર $q$ શોધવાનું સૂત્ર $q = I \times t$ છે, જ્યાં $I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે અને $t$ એ સેકન્ડમાં સમય છે。
આપેલ છે:
વિદ્યુતપ્રવાહ $I = 0.5\,A$
સમય $t = 1\,\text{કલાક } = 3600\,s$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$q = 0.5\,A \times 3600\,s = 1800\,C$.
તેથી, બલ્બમાંથી પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $1800\,C$ છે。

(A) અદિશ રાશિ એટલે એવી ભૌતિક રાશિ કે જે ફક્ત મૂલ્ય ધરાવે છે અને દિશા ધરાવતી નથી.
વિધુતપ્રવાહ મૂલ્ય અને દિશા બંને ધરાવે છે,પરંતુ તે સદિશ સરવાળાના નિયમો (જેમ કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનો નિયમ)નું પાલન કરતું નથી.
તેના બદલે,તે બીજગણિતીય સરવાળાના નિયમોનું પાલન કરે છે.
તેથી,વિધુતપ્રવાહને અદિશ રાશિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેની સામે,વેગ,બળ અને પ્રવેગ એ સદિશ રાશિઓ છે કારણ કે તે મૂલ્ય અને દિશા બંને ધરાવે છે અને સદિશ સરવાળાના નિયમોનું પાલન કરે છે.

(B) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ અને વિદ્યુતભાર $Q$ વચ્ચેનો સંબંધ $I = \frac{dQ}{dt}$ છે,જેનો અર્થ છે કે $dQ = I \ dt$.
$t_1 = 2 \ s$ થી $t_2 = 3 \ s$ ના સમયગાળા દરમિયાન પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધવા માટે,આપણે સમયની સાપેક્ષમાં પ્રવાહનું સંકલન કરીશું:
$Q = \int_{2}^{3} I \ dt = \int_{2}^{3} (2t + 3t^2) \ dt$
સંકલન કરતા:
$Q = [t^2 + t^3]_{2}^{3}$
$Q = (3^2 + 3^3) - (2^2 + 2^3)$
$Q = (9 + 27) - (4 + 8)$
$Q = 36 - 12 = 24 \ C$.
આમ,પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $24 \ C$ છે.

(C) આપેલ છે: પ્રવાહ $I = 5\,A$, અવરોધ $R = 10\, \Omega$, સમય $t = 4\, \text{મિનિટ} = 4 \times 60 = 240\,s$.
પ્રથમ, $Q = I \times t$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધો:
$Q = 5\,A \times 240\,s = 1200\,C$.
ત્યારબાદ, વિદ્યુતભારના ક્વોન્ટમીકરણના સૂત્ર $Q = n \times e$ નો ઉપયોગ કરીને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n$ શોધો, જ્યાં $e = 1.6 \times 10^{-19}\,C$:
$n = \frac{Q}{e} = \frac{1200}{1.6 \times 10^{-19}} = \frac{12000}{1.6} \times 10^{18} = 7500 \times 10^{18} = 75 \times 10^{20}$.
આમ, ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $75 \times 10^{20}$ છે અને વિદ્યુતભાર $1200\,C$ છે.

(A) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ અને વિદ્યુતભાર $q$ વચ્ચેનો સંબંધ $I = \frac{dq}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,વિદ્યુતભાર $dq = I \, dt = (3t^2 + 2t + 5) \, dt$ થાય.
$t = 0$ થી $t = 2$ સેકન્ડના ગાળામાં પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $q$ શોધવા માટે આપણે સંકલન કરીશું:
$q = \int_{0}^{2} (3t^2 + 2t + 5) \, dt$
$q = [t^3 + t^2 + 5t]_{0}^{2}$
સીમાઓ મૂકતા:
$q = (2^3 + 2^2 + 5(2)) - (0^3 + 0^2 + 5(0))$
$q = (8 + 4 + 10) - 0 = 22 \, C$.
આમ,કુલ વિદ્યુતભાર $22 \, C$ થાય.

(D) દર મિનિટે વહેતો વિદ્યુતભાર $Q = I \times t$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $I = 3.2 \ A$ અને $t = 60 \ s$ હોવાથી,$Q = 3.2 \times 60 = 192 \ C$ થાય.
દરેક કોપર આયન $(Cu^{2+})$ ને કેથોડ પર જમા થવા માટે $2$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
એક ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે.
તેથી,પ્રતિ આયન જરૂરી વિદ્યુતભાર $2e = 2 \times 1.6 \times 10^{-19} = 3.2 \times 10^{-19} \ C$ થાય.
જમા થતા આયનોની સંખ્યા $n = \frac{Q}{2e}$ છે.
$n = \frac{192}{3.2 \times 10^{-19}} = 60 \times 10^{19} = 6 \times 10^{20}$ આયનો.

(A) વિદ્યુત પ્રવાહ $i$ અને વિદ્યુતભાર $q$ વચ્ચેનો સંબંધ $i = \frac{dq}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$dq = i \cdot dt = (2 + 3t) \cdot dt$.
$10 \text{ s}$ માં પસાર થયેલ કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધવા માટે,આપણે $t = 0$ થી $t = 10 \text{ s}$ સુધી સંકલન કરીએ છીએ:
$Q = \int_{0}^{10} (2 + 3t) \cdot dt$
$Q = [2t + \frac{3t^2}{2}]_{0}^{10}$
સીમાઓ મૂકતા:
$Q = (2(10) + \frac{3(10)^2}{2}) - (0 + 0)$
$Q = 20 + \frac{3 \times 100}{2}$
$Q = 20 + 150 = 170 \text{ C}$.

(B) વિદ્યુતપ્રવાહ એ વિદ્યુતભારના વહનનો દર છે: $I = \frac{dQ}{dt} = 4 - 0.08t$.
$50 \ s$ માં આડછેદમાંથી પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ શોધવા માટે,આપણે $t = 0$ થી $t = 50 \ s$ સુધી વિદ્યુતપ્રવાહનું સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીશું:
$Q = \int_{0}^{50} (4 - 0.08t) dt = [4t - \frac{0.08t^2}{2}]_{0}^{50} = [4(50) - 0.04(50)^2] = 200 - 0.04(2500) = 200 - 100 = 100 \ C$.
વિદ્યુતભારના ક્વોન્ટમીકરણના સૂત્ર $Q = ne$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર છે:
$n = \frac{Q}{e} = \frac{100}{1.6 \times 10^{-19}} = 6.25 \times 10^{20}$ ઇલેક્ટ્રોન.

(B) વિદ્યુત પ્રવાહનું સૂત્ર $I = \frac{q}{t} = \frac{Ne}{t}$ છે,જ્યાં $I$ એ વિદ્યુત પ્રવાહ છે,$N$ એ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$e$ એ ઈલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર છે અને $t$ એ સમય છે.
આપેલ છે: $I = 8 \ A$,$t = 1 \ \text{મિનિટ} = 60 \ s$,અને $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$.
$N$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $N = \frac{I \times t}{e}$.
કિંમતો મૂકતા: $N = \frac{8 \times 60}{1.6 \times 10^{-19}}$.
$N = \frac{480}{1.6 \times 10^{-19}} = 300 \times 10^{19} = 3 \times 10^{21}$ ઈલેક્ટ્રોન.

(A) વર્તુળ પર કોઈ બિંદુ $A$ વિચારો. દરેક પરિભ્રમણ વખતે ઈલેક્ટ્રોન આ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે. એક સેકન્ડમાં ઈલેક્ટ્રોન દ્વારા થતા પરિભ્રમણોની સંખ્યા (આવૃત્તિ) નીચે મુજબ છે:
$f = \frac{v}{2\pi r} = \frac{4 \times 10^6}{2\pi \times 10 \times 10^{-2}} = \frac{2}{\pi} \times 10^7 \, \text{rev/sec}$.
વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ એ એકમ સમયમાં બિંદુમાંથી પસાર થતો વિદ્યુતભાર છે:
$I = \frac{q}{t} = f \times e$
$I = \left( \frac{2}{\pi} \times 10^7 \right) \times (1.6 \times 10^{-19}) \, A$
$I = \frac{3.2}{\pi} \times 10^{-12} \, A$
અહીં $\pi \approx 3.14$ લેતા,$I \approx 1.019 \times 10^{-12} \, A \approx 1 \times 10^{-12} \, A$ મળે છે.

(A) જ્યારે કોઈ ધાત્વીય વાહકને અચળ વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત $V$ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતભારના સંરક્ષણના નિયમ (સ્થાયી સ્થિતિ) મુજબ વાહકના કોઈપણ આડછેદમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I$ સમાન રહેવો જોઈએ.
સૂત્ર $I = nAev_d$ મુજબ,જ્યાં $n$ એ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ઘનતા છે,$A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે,$e$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર છે અને $v_d$ એ ડ્રિફ્ટ વેગ છે,જો $A$ બદલાય તો $I$ ને અચળ રાખવા માટે $v_d$ પણ બદલાવો જોઈએ.
તે જ રીતે,પ્રવાહ ઘનતા $J = I/A$ એ $A$ સાથે બદલાય છે,અને $J = \sigma E$ હોવાથી,વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ પણ વાહક પર બદલાય છે.
તેથી,માત્ર પ્રવાહ $I$ એ એવી રાશિ છે જે અચળ રહે છે.

(B) ધાતુના વાહક માટે, વિદ્યુતભારના સંરક્ષણના સિદ્ધાંત (સ્થાયી પ્રવાહ) મુજબ કોઈપણ આડછેદમાંથી વહેતો કુલ વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ સમાન હોવો જોઈએ.
કારણ કે $I = nAev_d$ અને $J = I/A = nev_d$, જો આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A$ બદલાય, તો પ્રવાહ ઘનતા $J$ અને ડ્રિફ્ટ વેગ $v_d$ પણ બદલાવા જોઈએ જેથી $I$ અચળ રહે.
વિદ્યુત ક્ષેત્ર $E = J/\sigma$ પણ આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે બદલાય છે.
તેથી, વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ એ એકમાત્ર રાશિ છે જે વાહક પર અચળ રહે છે.

(C) અસરકારક પ્રવાહ $I$ ને વિદ્યુતભારના વહનનો ચોખ્ખો દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. એક દિશામાં ગતિ કરતો ધન વિદ્યુતભાર તે દિશામાં પ્રવાહને સમકક્ષ છે,જ્યારે તે જ દિશામાં ગતિ કરતો ઋણ વિદ્યુતભાર વિરુદ્ધ દિશામાં પ્રવાહને સમકક્ષ છે.
આકૃતિ $(i)$ માટે: એક ધન વિદ્યુતભાર $7 \ C/s$ ના દરે જમણી તરફ ગતિ કરે છે. તેથી,$I_1 = 7 \ A$.
આકૃતિ $(ii)$ માટે: એક ધન વિદ્યુતભાર $4 \ C/s$ ના દરે જમણી તરફ અને એક ઋણ વિદ્યુતભાર $3 \ C/s$ ના દરે ડાબી તરફ ગતિ કરે છે. બંને જમણી તરફના પ્રવાહમાં ફાળો આપે છે. તેથી,$I_2 = 4 + 3 = 7 \ A$.
આકૃતિ $(iii)$ માટે: એક ધન વિદ્યુતભાર $5 \ C/s$ ના દરે જમણી તરફ અને એક ઋણ વિદ્યુતભાર $2 \ C/s$ ના દરે ડાબી તરફ ગતિ કરે છે. બંને જમણી તરફના પ્રવાહમાં ફાળો આપે છે. તેથી,$I_3 = 5 + 2 = 7 \ A$.
આકૃતિ $(iv)$ માટે: એક ઋણ વિદ્યુતભાર $6 \ C/s$ ના દરે ડાબી તરફ (જમણી તરફ $6 \ A$ ને સમકક્ષ) અને એક ધન વિદ્યુતભાર $1 \ C/s$ ના દરે ડાબી તરફ (ડાબી તરફ $1 \ A$ ને સમકક્ષ) ગતિ કરે છે. તેથી,$I_4 = 6 - 1 = 5 \ A$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,આપણને $I_1 = I_2 = I_3 = 7 \ A$ અને $I_4 = 5 \ A$ મળે છે. તેથી,$i = ii = iii > iv$.

(A) વિદ્યુતના સારા વાહકો એવા પદાર્થો છે જે મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે તેમની અંદરથી વિદ્યુત પ્રવાહને સરળતાથી પસાર થવા દે છે.
$Cu$ (તાંબુ),$Ag$ (ચાંદી) અને $Au$ (સોનું) જેવી ધાતુઓમાં તેમની ધાત્વિક લેટીસમાં મોટી સંખ્યામાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જે તેમને ઉત્તમ વાહક બનાવે છે.
$Si$ (સિલિકોન) અને $Ge$ (જર્મેનિયમ) એ અર્ધવાહકો છે.
$Diamond$ (હીરો) એ અવાહક છે.
$NaCl$ (સોડિયમ ક્લોરાઇડ) એ આયનીય ઘન પદાર્થ છે જે ફક્ત પીગળેલા અવસ્થામાં અથવા જલીય દ્રાવણમાં જ વિદ્યુતનું વહન કરે છે,ઘન અવસ્થામાં નહીં.
તેથી,$Cu, Ag$ અને $Au$ ધરાવતો સમૂહ સંપૂર્ણપણે સારા વાહકોનો બનેલો છે.

(C) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ એ વિદ્યુતભારના વહનનો દર છે,$I = \frac{dq}{dt}$. પ્રણાલીગત રીતે,વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ધન વિદ્યુતભારના વહનની દિશામાં હોય છે.
$1$. $\alpha$-કણો માટે: દરેક $\alpha$-કણનો વિદ્યુતભાર $+2e$ છે. $10^{19}$ $\alpha$-કણો પ્રતિ સેકન્ડ ડાબી તરફ ગતિ કરે છે,તેથી વિદ્યુતપ્રવાહ $I_{\alpha} = (10^{19} \times 2e) \, C/s$ ડાબી તરફ મળે.
$2$. પ્રોટોન માટે: દરેક પ્રોટોનનો વિદ્યુતભાર $+e$ છે. $10^{19}$ પ્રોટોન પ્રતિ સેકન્ડ ડાબી તરફ ગતિ કરે છે,તેથી વિદ્યુતપ્રવાહ $I_p = (10^{19} \times e) \, C/s$ ડાબી તરફ મળે.
$3$. ઇલેક્ટ્રોન માટે: દરેક ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર $-e$ છે. $10^{19}$ ઇલેક્ટ્રોન પ્રતિ સેકન્ડ જમણી તરફ ગતિ કરે છે,તેથી વિદ્યુતપ્રવાહ $I_e$ ઇલેક્ટ્રોનની ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં એટલે કે ડાબી તરફ હશે. તેનું મૂલ્ય $I_e = (10^{19} \times e) \, C/s$ ડાબી તરફ મળે.
કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I = I_{\alpha} + I_p + I_e = (2e + e + e) \times 10^{19} \, C/s = 4e \times 10^{19} \, C/s$.
$e = 1.6 \times 10^{-19} \, C$ મૂકતા:
$I = 4 \times 1.6 \times 10^{-19} \times 10^{19} \, A = 6.4 \, A$.
બધા જ ઘટકો ડાબી તરફ વિદ્યુતપ્રવાહમાં ફાળો આપે છે,તેથી કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $6.4 \, A$ ડાબી તરફ હશે.

(B) આડછેદમાંથી પસાર થતો વિદ્યુતભાર $q$ એ સમય $t$ ની સાપેક્ષમાં પ્રવાહ $I$ ના સંકલન દ્વારા મળે છે:
$q = \int_{t_1}^{t_2} I \, dt$
અહીં $I = 4 + 2t$,$t_1 = 2 \, s$,અને $t_2 = 6 \, s$ આપેલ છે:
$q = \int_{2}^{6} (4 + 2t) \, dt$
$q = [4t + t^2]_{2}^{6}$
$q = (4(6) + (6)^2) - (4(2) + (2)^2)$
$q = (24 + 36) - (8 + 4)$
$q = 60 - 12 = 48 \, C$
આમ,પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $48 \, C$ છે.

(C) કદ વિદ્યુતભાર ઘનતા $\rho$ ને એકમ કદ દીઠ કુલ વિદ્યુતભાર $q$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. $d$ લંબાઈ અને $A$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા સળિયા માટે,કદ $V = A d$ થાય.
તેથી,$\rho = \frac{q}{V} = \frac{q}{A d}$,જેનો અર્થ છે કે $q = \rho A d$.
વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ને વિદ્યુતભારના વહનનો દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$I = \frac{q}{t}$,જ્યાં $t$ એ વિદ્યુતભાર $q$ ને આડછેદમાંથી પસાર થવા માટે લાગતો સમય છે.
સમય $t$ માટે સૂત્ર બનાવતા,આપણને $t = \frac{q}{I}$ મળે છે.
$q$ માટેનું પદ મૂકતા,આપણને $t = \frac{\rho A d}{I}$ મળે છે.

(A) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ ને વિદ્યુતભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે $q-t$ આલેખના ઢાળ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $I = \frac{dq}{dt}$.
આપેલ આલેખ પરથી,$t = 2 \, s$ અને $t = 6 \, s$ ની વચ્ચે,કેપેસિટર પ્લેટ પરનો વિદ્યુતભાર $q$ એ $3 \, \mu C$ પર અચળ છે.
વિદ્યુતભાર અચળ હોવાથી,આ અંતરાલમાં આલેખનો ઢાળ શૂન્ય છે.
તેથી,$t = 4 \, s$ સમયે પ્રવાહ $I = 0 \, \mu A$ છે.

(B) પ્રવાહ $i = (2 + 3t) \times 10^{-3} \, A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$t = 0$ થી $t = 60 \, s$ સમયગાળામાં પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર $q$ શોધવા માટે,આપણે $q = \int i \, dt$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$q = \int_{0}^{60} (2 + 3t) \times 10^{-3} \, dt$.
$q = 10^{-3} \left[ 2t + \frac{3t^2}{2} \right]_{0}^{60}$.
$q = 10^{-3} \left[ 2(60) + \frac{3(60)^2}{2} \right]$.
$q = 10^{-3} [120 + 5400]$.
$q = 10^{-3} \times 5520 = 5.52 \, C$.

(D) વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ એ વિદ્યુતભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $I = \frac{dQ}{dt}$.
આપેલ છે $Q = at - bt^2$,$t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા $I = a - 2bt$ મળે છે.
$(i)$ $I = a - 2bt$ હોવાથી,વિદ્યુતપ્રવાહ સમય સાથે રેખીય રીતે ઘટે છે. તેથી,વિધાન $(A)$ સાચું છે.
$(ii)$ વિદ્યુતપ્રવાહ $t = 0$ સમયે $I = a$ થી શરૂ થાય છે અને સતત ઘટે છે. તે $t = 0$ પછી મહત્તમ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરતું નથી. તેથી,વિધાન $(B)$ ખોટું છે.
$(iii)$ $I = 0$ લેતા,$a - 2bt = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $t = a/2b$. તેથી,વિધાન $(C)$ સાચું છે.
$(iv)$ વિદ્યુતપ્રવાહના બદલાવાનો દર $\frac{dI}{dt} = \frac{d}{dt}(a - 2bt) = -2b$ છે. તેથી,વિધાન $(D)$ સાચું છે.
માત્ર વિધાન $(B)$ ખોટું હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(D) એકમ સમયમાં વહેતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $\frac{n}{t} = 10^{7} \; s^{-1}$ છે.
વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ને વિદ્યુતભારના વહનનો દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$I = \frac{q}{t}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $q = ne$,જ્યાં $e$ એ મૂળભૂત વિદ્યુતભાર છે $(e = 1.6 \times 10^{-19} \; C)$,તેથી $I = \frac{ne}{t} = \left(\frac{n}{t}\right) \times e$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $I = 10^{7} \times (1.6 \times 10^{-19} \; C) = 1.6 \times 10^{-12} \; A$.

(N/A) વિદ્યુત પ્રવાહ એટલે વાહકના આડછેદમાંથી પસાર થતા વિદ્યુતભારના વહનનો દર. જ્યારે વિદ્યુતક્ષેત્રની અસર હેઠળ વિદ્યુતભારો (સામાન્ય રીતે ધાતુમાં ઇલેક્ટ્રોન) એક ચોક્કસ દિશામાં ગતિ કરે છે,ત્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ રચાય છે.
વિદ્યુતભાર બે પ્રકારના હોય છે:
$(1)$ ધન વિદ્યુતભાર
$(2)$ ઋણ વિદ્યુતભાર
પ્રકૃતિમાં અમુક ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,આકાશમાં થતી વીજળી એ એક કુદરતી ઘટના છે જેમાં વાદળો વચ્ચે અથવા વાદળ અને પૃથ્વી વચ્ચે મોટા પ્રમાણમાં વિદ્યુતભારનું વહન થાય છે. જોકે,આ વિદ્યુતભારનો સ્થાયી પ્રવાહ નથી.
આપણા રોજિંદા જીવનમાં વપરાતા ઉપકરણોમાં,જેમ કે ટોર્ચ અથવા સેલથી ચાલતી ઘડિયાળ,વિદ્યુતચાલક બળના સ્ત્રોત (જેમ કે સેલ અથવા બેટરી) દ્વારા વિદ્યુતભારનો સ્થાયી પ્રવાહ જાળવી રાખવામાં આવે છે,જેના પરિણામે સતત વિદ્યુત પ્રવાહ મળે છે.

(N/A) જ્યારે વાહકના આડછેદમાંથી સમયના ગાળા દરમિયાન વિદ્યુતભારનો ચોખ્ખો પ્રવાહ વહે ત્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન થાય છે.
$1$. વાહકમાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન ઉષ્મીય ઉર્જાને કારણે અસ્તવ્યસ્ત ગતિમાં હોય છે,જેના પરિણામે વિદ્યુતભારનો કોઈ ચોખ્ખો પ્રવાહ મળતો નથી.
$2$. જ્યારે વાહક પર બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્ર $(E)$ લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન પર વિદ્યુત બળ $(F = -eE)$ લાગે છે,જેના કારણે તેઓ લાગુ કરેલા ક્ષેત્રની વિરુદ્ધ દિશામાં ડ્રિફ્ટ (ખસે) થાય છે.
$3$. વિદ્યુતભાર વાહકોની આ દિશાકીય ગતિને વિદ્યુત પ્રવાહ $(I)$ કહેવામાં આવે છે.
$4$. ગાણિતિક રીતે,પ્રવાહને વિદ્યુતભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે: $I = \frac{dq}{dt}$,જ્યાં $dq$ એ $dt$ સમયમાં આડછેદમાંથી પસાર થતો ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર છે.

(B) આ વિધાન $False$ (ખોટું) છે.
વીજળી એ વિદ્યુતના ક્ષણિક અથવા અસ્થાયી વિસર્જનનું ઉદાહરણ છે.
વિદ્યુતભારના સ્થાયી પ્રવાહમાં (ડાયરેક્ટ કરંટ),વિદ્યુતભારના વહનનો દર સમય સાથે અચળ રહે છે.
વીજળીમાં વાદળો વચ્ચે અથવા વાદળ અને જમીન વચ્ચે સંગ્રહિત સ્થિર વિદ્યુતનું ખૂબ જ ટૂંકા ગાળા માટે વિશાળ અને ત્વરિત વિસર્જન થાય છે,જે સતત કે સ્થાયી પ્રવાહ નથી.

(N/A) વાહકના આડછેદમાંથી એકમ સમયમાં પસાર થતા ચોખ્ખા વિદ્યુતભારના જથ્થાને વિદ્યુત પ્રવાહ કહે છે.
ધારો કે વાહકના આડછેદમાંથી $t$ સમયમાં $q$ જેટલો ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર પસાર થાય છે. સ્થાયી પ્રવાહ માટે,પ્રવાહ $I = \frac{q}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે વિદ્યુતભારનો પ્રવાહ સમય સાથે બદલાતો હોય,ત્યારે તાત્ક્ષણિક પ્રવાહ $I$ ને સરેરાશ પ્રવાહના લક્ષ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જ્યારે સમયગાળો શૂન્યની નજીક હોય:
$I = \lim_{\Delta t \rightarrow 0} \frac{\Delta Q}{\Delta t} = \frac{dQ}{dt}$.
પરંપરાગત વિદ્યુત પ્રવાહની દિશા ધન વિદ્યુતભારની ગતિની દિશામાં લેવામાં આવે છે. ધાતુના વાહકોમાં ધન વિદ્યુતભાર ગતિ કરતા નથી,તેથી પ્રવાહની દિશા ઇલેક્ટ્રોનની ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં લેવામાં આવે છે.
વિદ્યુત પ્રવાહનો $SI$ એકમ એમ્પીયર $(A)$ છે,જ્યાં $1 \text{ Ampere} = 1 \text{ Coulomb/second}$.
એક એમ્પીયરની વ્યાખ્યા: જો વાહકના આડછેદમાંથી $1 \text{ second}$ માં $1 \text{ Coulomb}$ વિદ્યુતભાર ($6.25 \times 10^{18}$ ઇલેક્ટ્રોન) પસાર થાય,તો તેમાંથી વહેતા પ્રવાહને $1 \text{ Ampere}$ કહેવાય છે.

(N/A) જ્યારે વિદ્યુતભારનો પ્રવાહ સ્થિર ન હોય,ત્યારે કોઈપણ ક્ષણ $t$ પર વિદ્યુત પ્રવાહને તે ચોક્કસ ક્ષણે વાહકના આડછેદમાંથી પસાર થતા વિદ્યુતભારના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
ગાણિતિક રીતે,તેને નાના સમયગાળા $\Delta t$ માં આડછેદમાંથી પસાર થતા નાના વિદ્યુતભાર $\Delta q$ ના ગુણોત્તરની મર્યાદા તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યારે $\Delta t$ શૂન્યની નજીક પહોંચે છે:
$I(t) = \lim_{\Delta t \to 0} \frac{\Delta q}{\Delta t} = \frac{dq}{dt}$
અહીં,$I(t)$ એ તાત્કાલિક પ્રવાહ દર્શાવે છે,અને $\frac{dq}{dt}$ એ વિદ્યુતભાર $q$ નું સમયની સાપેક્ષ વિકલન છે.

(B) પરંપરાગત રીતે,વિદ્યુત પ્રવાહની દિશા તે દિશા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેમાં ધન વીજભારો ગતિ કરશે.
બેટરી સાથે જોડાયેલા બાહ્ય પરિપથમાં,આ પ્રવાહ ધન ટર્મિનલથી ઋણ ટર્મિનલ તરફના પ્રવાહને અનુરૂપ છે.
તેથી,પરંપરાગત પ્રવાહ સ્ત્રોતના ધન ટર્મિનલથી ઋણ ટર્મિનલ તરફ વહે છે.

(A) માનવ ચેતાતંત્રમાં વિદ્યુત સંકેતો ચેતાકોષની પટલની આરપાર આયનોની હિલચાલ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
આ સંકેતો,જેને એક્શન પોટેન્શિયલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ખૂબ જ સૂક્ષ્મ વિદ્યુતપ્રવાહનો સમાવેશ થાય છે.
માનવ શરીરની ચેતાઓમાં વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહનું સામાન્ય મૂલ્ય માઈક્રોએમ્પીયર $(10^{-6} \ A)$ ના ક્રમનું હોય છે.