Gujarati

Male reproductive system Questions in Gujarati

Class 12 Biology · Human Reproduction · Male reproductive system

325+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 325 questions in Gujarati

51
EasyMCQ
વૃષણનું વૃષણકોથળીમાં ઉતરવામાં નિષ્ફળતાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
નપુંસકતા
B
ક્રિપ્ટોર્ચિડિઝમ
C
વંધ્યીકરણ (કેસ્ટ્રેશન)
D
પીડોજેનેસિસ

Solution

(B) વિકાસ દરમિયાન જ્યારે શુક્રપિંડ (testes) વૃષણકોથળીમાં ઉતરવામાં નિષ્ફળ જાય છે,ત્યારે તે સ્થિતિને $Cryptorchidism$ કહેવામાં આવે છે. વૃષણકોથળીનું તાપમાન શરીરના તાપમાન કરતા ઓછું હોય છે,જે શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે અનિવાર્ય છે. આથી,શુક્રપિંડ નીચે ન ઉતરવાને કારણે વ્યક્તિ વંધ્ય બની શકે છે.
52
MediumMCQ
સસલામાં,નીચેનામાંથી કયા અંગો ઉદરગુહાની બહાર (ex-abdominal) આવેલા પ્રજનન અંગો ગણાય છે?
A
શુક્રપિંડ,શિશ્ન,અધિવૃષણનલિકા
B
શુક્રપિંડ,શુક્રવાહિની,વૃષણ કોથળી
C
શુક્રપિંડ,શુક્રવાહિની,સ્ખલન નલિકા
D
વૃષણ કોથળી,શુક્રાશય,અધિવૃષણનલિકા

Solution

(A) સસલામાં,શુક્રપિંડ ઉદરગુહાની બહાર વૃષણ કોથળી (testes sac) નામની કોથળીમાં આવેલા હોય છે. શુક્રપિંડ સાથે સંકળાયેલા અંગો જે ઉદરગુહાની બહાર આવેલા હોય છે તેમાં અધિવૃષણનલિકા (epididymis) અને શિશ્ન (penis) નો સમાવેશ થાય છે. તેથી,શુક્રપિંડ,શિશ્ન અને અધિવૃષણનલિકાને ઉદરગુહાની બહારના પ્રજનન અંગો ગણવામાં આવે છે.
53
MediumMCQ
અંતઃ-ઉદરીય વૃષણ (Intra-abdominal testes) શેમાં જોવા મળે છે?
A
ચામાચીડિયું
B
હાથી
C
વ્હેલ
D
ઉપરના તમામ

Solution

(D) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં,શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે જરૂરી શરીરના તાપમાન કરતા નીચું તાપમાન જાળવવા માટે વૃષણ ઉદરીય ગુહાની બહાર વૃષણકોથળીમાં ઉતરે છે. જોકે,ચામાચીડિયું,હાથી અને વ્હેલ જેવા કેટલાક સસ્તન પ્રાણીઓમાં,વૃષણ કાયમી ધોરણે ઉદરીય ગુહાની અંદર જ રહે છે. આ સ્થિતિને અંતઃ-ઉદરીય વૃષણ કહેવામાં આવે છે.
54
MediumMCQ
સ્ટિરિયોસીલિયા (Stereocilia) શેમાં જોવા મળે છે?
A
અધિવૃષણનલિકા (Epididymis)
B
શુક્રવાહિની (Vas deferens)
C
મૂત્રવાહિની (Ureter)
D
મૂત્રપિંડ (Kidney)

Solution

(A) સ્ટિરિયોસીલિયા એ લાંબા, અપ્રચલિત (non-motile), શાખિત સૂક્ષ્મ અંકુરો (microvilli) જેવા પ્રવર્ધો છે જે ચોક્કસ અધિચ્છદ કોષોની અગ્ર સપાટી પર જોવા મળે છે। તે મુખ્યત્વે નર પ્રજનન તંત્રની અધિવૃષણનલિકા અને શુક્રવાહિનીમાં જોવા મળે છે, જ્યાં તેઓ પ્રવાહીના શોષણ અને શુક્રકોષોના પરિપક્વતા માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે। આપેલા વિકલ્પોમાંથી, અધિવૃષણનલિકા એ સ્ટિરિયોસીલિયાની હાજરી માટેનું સૌથી લાક્ષણિક સ્થાન છે।
55
EasyMCQ
લેડિગ (Leydig) ના કોષો ક્યાં જોવા મળે છે?
A
અંડવાહિની
B
શુક્રપિંડ
C
અંડપિંડ
D
અધિવૃષણ નલિકા

Solution

(B) લેડિગ (Leydig) ના કોષો,જેને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Testis$ (શુક્રપિંડ) માં શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની બહારની આંતરાલીય જગ્યાઓમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો એન્ડ્રોજન નામના શુક્રપિંડના અંતઃસ્ત્રાવો,મુખ્યત્વે $Testosterone$ (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) ના સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે.
56
EasyMCQ
ક્રિપ્ટોર્કિડિઝમ (Cryptorchidism) ની સ્થિતિ એવી છે કે જેમાં:
A
શુક્રપિંડ વૃષણકોથળીમાં ઉતરી આવતા નથી.
B
શુક્રકોષો જોવા મળતા નથી.
C
નર અંતઃસ્ત્રાવો સક્રિય હોતા નથી.
D
અંડપિંડ દૂર કરવામાં આવે છે.

Solution

(A) ક્રિપ્ટોર્કિડિઝમ એ એક તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં વિકાસ દરમિયાન એક અથવા બંને શુક્રપિંડ ઉદરમાંથી વૃષણકોથળીમાં ઉતરી આવતા નથી.
વૃષણકોથળી શરીરના તાપમાન કરતા થોડું ઓછું તાપમાન પૂરું પાડે છે,જે શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે આવશ્યક છે,તેથી શુક્રપિંડ નીચે ન ઉતરવાને કારણે વંધ્યત્વ અને શુક્રપિંડના કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે.
57
EasyMCQ
મનુષ્યના શિશ્નમાં નીચેનામાંથી કયો સ્નાયુબદ્ધ પેશીનો સમૂહ જોવા મળે છે?
A
કોર્પસ કેવરનોસમ
B
કોર્પસ સ્પોન્જીએસમ
C
$A$ અને $B$ બંને
D
આમાંથી એક પણ નહીં

Solution

(C) મનુષ્યનું શિશ્ન ત્રણ નળાકાર સ્તંભો જેવી ઉત્તેજિત પેશીઓનું બનેલું છે: બે $Corpus cavernosum$ જે પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલા હોય છે અને એક $Corpus spongiosum$ જે વક્ષ બાજુએ આવેલું હોય છે.
આ પેશીઓ જાતીય ઉત્તેજના દરમિયાન શિશ્નના ઉત્થાન માટે જવાબદાર છે.
તેથી, $Corpus cavernosum$ અને $Corpus spongiosum$ બંને મનુષ્યના શિશ્નમાં જોવા મળતી ઉત્તેજિત પેશીઓ છે.
58
MediumMCQ
સ્ખલન નલિકા (ejaculatory duct) કોના જોડાણથી બને છે?
A
પ્રોસ્ટેટ અને મૂત્રમાર્ગ
B
પ્રોસ્ટેટ અને અધિવૃષણ નલિકા
C
પ્રોસ્ટેટ અને કાઉપરની ગ્રંથિ
D
શુક્રાશયની નલિકા અને શુક્રવાહિની

Solution

(D) સ્ખલન નલિકા એ એક ટૂંકી નલિકા છે જે શુક્રાશયની નલિકા અને શુક્રવાહિની (vas deferens) ના જોડાણથી બને છે.
આ નલિકાઓ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિમાંથી પસાર થાય છે અને મૂત્રમાર્ગમાં ખુલે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
59
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોના સ્ત્રાવમાં ફ્રુક્ટોઝ શર્કરા આવેલી હોય છે?
A
શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ
B
પેરિનિયલ ગ્રંથિઓ
C
કાઉપરની ગ્રંથિ
D
બર્થોલિનની ગ્રંથિ

Solution

(NONE) શુક્રાશય $(Seminal vesicles)$ એ નર પ્રજનન તંત્રની સહાયક ગ્રંથિઓ છે।
તેઓ એવા પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે જે વીર્યના કુલ કદના લગભગ $60-70\%$ જેટલો ભાગ બનાવે છે।
આ પ્રવાહી ફ્રુક્ટોઝથી ભરપૂર હોય છે, જે શુક્રકોષોની ગતિશીલતા માટે ઉર્જાના મુખ્ય સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે।
આપેલા વિકલ્પોમાં 'શુક્રાશય'નો ઉલ્લેખ નથી, પરંતુ નર પ્રજનન તંત્રમાં ફ્રુક્ટોઝનો મુખ્ય સ્ત્રોત શુક્રાશય જ છે।
60
MediumMCQ
સસ્ટેન્ટેક્યુલર કોષો (સર્ટોલી કોષો) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું $\text{નથી}$?
A
તેઓ જનન અધિચ્છદની વચ્ચે આવેલા હોય છે.
B
તેઓ શુક્રકોષોના પોષણમાં સામેલ હોય છે.
C
તેઓ રુધિર-વૃષણ અવરોધ (blood-testis barrier) બનાવે છે.
D
તેઓ ઇસ્ટ્રોજનનું ટેસ્ટોસ્ટેરોનમાં રૂપાંતર કરે છે.

Solution

(D) સસ્ટેન્ટેક્યુલર કોષો,જેમને સર્ટોલી કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વૃષણની શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓમાં આવેલા હોય છે.
તેઓ વિકાસ પામતા શુક્રકોષોને પોષણ પૂરું પાડે છે.
તેઓ 'રુધિર-વૃષણ અવરોધ' (blood-testis barrier) બનાવીને શુક્રકોષોને રોગપ્રતિકારક તંત્રથી સુરક્ષિત રાખે છે.
તેઓ ઇસ્ટ્રોજનનું ટેસ્ટોસ્ટેરોનમાં રૂપાંતર કરતા નથી; વાસ્તવમાં,લેડિગ કોષો (Leydig cells) ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સંશ્લેષણ કરે છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ ખોટું વિધાન છે.
61
EasyMCQ
માનવ વીર્યમાં કયો એસિડ હાજર હોય છે?
A
સાઇટ્રિક એસિડ
B
મેલિક એસિડ
C
ઓક્ઝેલો એસિટિક એસિડ
D
સક્સિનિક એસિડ

Solution

(A) માનવ વીર્યમાં સાઇટ્રિક એસિડનું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે મુખ્યત્વે પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
સાઇટ્રિક એસિડ વીર્યની $pH$ જાળવવામાં મદદ કરે છે અને બફર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે સ્ખલન પછી વીર્યના પ્રવાહીકરણમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
62
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો ભાગ અંતઃશુક્રપિંડિય જનનવાહિની તંત્રનો ભાગ નથી?
A
શુક્રપિંડ જાલિકા (Rete testis)
B
ટ્યુબ્યુલી રેક્ટી (Tubuli recti)
C
શુક્રવાહિની (Vas deferens)
D
શુક્રવાહિકા (Vasa efferentia)

Solution

(C) નર પ્રજનન તંત્રમાં શુક્રકોષોને શુક્રપિંડમાંથી બહાર લઈ જતી નલિકાઓની શ્રેણી હોય છે.
$1$. અંતઃશુક્રપિંડિય જનનવાહિની તંત્રમાં $Rete testis$ (શુક્રપિંડ જાલિકા), $Tubuli recti$ (ટ્યુબ્યુલી રેક્ટી) અને $Vasa efferentia$ (શુક્રવાહિકા) નો સમાવેશ થાય છે।
$2$. $Vas deferens$ (શુક્રવાહિની) એ શુક્રપિંડની બહારની નલિકા છે જે $Epididymis$ (અધિવૃષણનલિકા) માંથી ઉદ્ભવે છે અને શુક્રકોષોને $Ejaculatory duct$ (સ્ખલન નલિકા) તરફ વહન કરે છે।
$3$. તેથી, $Vas deferens$ એ અંતઃશુક્રપિંડિય જનનવાહિની તંત્રનો ભાગ નથી।
63
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં ફ્રુકટોઝ,કેલ્શિયમ અને કેટલાંક ઉત્સેચકોનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે?
A
લાળગ્રંથિ
B
માદા સહાયક ગ્રંથિ
C
નર સહાયક ગ્રંથિ
D
યકૃત

Solution

(C) નર સહાયક ગ્રંથિઓ,ખાસ કરીને શુક્રાશય (seminal vesicles) નો સ્ત્રાવ ફ્રુકટોઝ,કેલ્શિયમ અને કેટલાંક ઉત્સેચકોથી સમૃદ્ધ હોય છે.
આ ઘટકો શુક્રકોષોને પોષણ અને ઊર્જા પૂરી પાડે છે,તેમની ગતિશીલતામાં મદદ કરે છે અને સ્ખલન પછી વીર્યના ગંઠાઈ જવામાં મદદરૂપ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ (નર સહાયક ગ્રંથિ) છે.
64
EasyMCQ
શુક્રવાહિનિકાઓ ($Vasa$ $efferentia$) શું ધરાવે છે?
A
પરિસંકોચન
B
સ્ત્રાવી કોષો
C
પક્ષ્મલ કોષો
D
શુક્રવાહિનીનું દ્વાર

Solution

(C) શુક્રવાહિનિકાઓ ($Vasa$ $efferentia$) એ નલિકાઓ છે જે વૃષણજાળ ($Rete$ $testis$) થી અધિવૃષણનલિકા $(Epididymis)$ સુધી જાય છે.
આ નલિકાઓ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ કોષોની બનેલી હોય છે.
પક્ષ્મો શુક્રકોષોને વૃષણજાળમાંથી અધિવૃષણનલિકા તરફ વહન કરવામાં મદદ કરે છે.
65
MediumMCQ
મોટા ભાગનાં પ્રિ-મેચ્યોર (અપરિપક્વ) શિશુઓમાં શુક્રપિંડનું સ્થાન ક્યાં હોય છે?
A
વૃષણ કોથળી
B
ઉદરીય ગુહા
C
વૃષણ માર્ગ (Inguinal canal)
D
વૃષણ કોથળીમાં પરંતુ જોડાયેલા નથી

Solution

(B) માનવ નર ભ્રૂણમાં, શુક્રપિંડનો વિકાસ $Abdominal \text{ cavity}$ (ઉદરીય ગુહા) માં થાય છે.
ભ્રૂણીય વિકાસના અંતિમ તબક્કા દરમિયાન (સામાન્ય રીતે ગર્ભાવસ્થાના $7^{th}$ થી $8^{th}$ મહિનાની આસપાસ), શુક્રપિંડ $Inguinal \text{ canal}$ (વૃષણ માર્ગ) દ્વારા $Scrotum$ (વૃષણ કોથળી) માં ઉતરે છે.
મોટા ભાગનાં પ્રિ-મેચ્યોર શિશુઓમાં, આ ઉતરણ હજુ પૂર્ણ થયું હોતું નથી, તેથી શુક્રપિંડ હજુ પણ $Abdominal \text{ cavity}$ (ઉદરીય ગુહા) માં જોવા મળે છે.
66
EasyMCQ
$Tunica \text{ } albuginea$ (શ્વેત કંચુક) કોને આવરે છે?
A
અંડવાહિની
B
શુક્રપિંડ
C
મૂત્રપિંડ
D
હૃદય

Solution

(B) $Tunica \text{ } albuginea$ એ એક મજબૂત, તંતુમય સંયોજક પેશીનું આવરણ છે જે $Testis$ (શુક્રપિંડ) ને ચારે બાજુથી ઘેરે છે।
તે શુક્રપિંડની અંદર આવેલા શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓને માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે।
67
EasyMCQ
શુક્રોત્પાદક નલિકાનું બાહ્ય આવરણ તંતુમય સંયોજક પેશીનું બનેલું હોય છે,જેને શું કહે છે?
A
ટ્યુનિકા પ્રોપ્રિયા
B
લેમિના પ્રોપ્રિયા
C
પ્લીકા સેમિલ્યુનારિસ
D
ટ્યુનિકા આલ્બુજીનીયા

Solution

(A) શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ એ શુક્રપિંડના રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમો છે. દરેક શુક્રોત્પાદક નલિકા અંદરની તરફ જનન અધિચ્છદ (germinal epithelium) ધરાવે છે અને તેની બહારની તરફ તંતુમય સંયોજક પેશીનું એક પાતળું આવરણ આવેલું હોય છે,જેને ટ્યુનિકા પ્રોપ્રિયા કહેવામાં આવે છે. આ સ્તર નલિકાઓને રચનાત્મક આધાર પૂરો પાડે છે.
68
MediumMCQ
જો મનુષ્યમાં શુક્રવાહિકા ($vas$ $deferens$) કાપવામાં આવે તો શું થાય?
A
શુક્રકોષ કોષકેન્દ્રવિહીન બને
B
શુક્રકોષજનન થતું નથી
C
વીર્ય શુક્રકોષવિહીન બને
D
શુક્રકોષ અચલિત બને

Solution

(C) શુક્રવાહિકા એ નલિકા છે જે શુક્રકોષોને અધિવૃષણમાંથી સ્ખલન નલિકા સુધી વહન કરે છે. જો શુક્રવાહિકાને કાપવામાં આવે અથવા બંધ કરવામાં આવે (જેને વાસેક્ટોમી કહેવાય છે),તો વૃષણમાં ઉત્પન્ન થયેલા શુક્રકોષો મૂત્રમાર્ગ સુધી પહોંચી શકતા નથી. પરિણામે,સ્ખલિત વીર્યમાં શુક્રકોષો હોતા નથી,જોકે તેમાં સહાયક ગ્રંથિઓ જેવી કે શુક્રાશય અને પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિના સ્ત્રાવો હાજર હોય છે.
69
EasyMCQ
દરેક શુક્રપિંડમાં કેટલા શુક્રપિંડીય ખંડ (testicular lobules) આવેલા હોય છે?
A
આશરે $100$
B
આશરે $150$
C
આશરે $250$
D
અનિશ્ચિત

Solution

(C) મનુષ્યનું શુક્રપિંડ અંડાકાર હોય છે,જેની લંબાઈ આશરે $4$ થી $5 \ cm$ અને પહોળાઈ આશરે $2$ થી $3 \ cm$ હોય છે.
દરેક શુક્રપિંડ એક સઘન આવરણ દ્વારા આવરિત હોય છે.
દરેક શુક્રપિંડની અંદર આશરે $250$ જેટલા ખંડો આવેલા હોય છે,જેને શુક્રપિંડીય ખંડ (testicular lobules) કહે છે.
આ દરેક ખંડમાં $1$ થી $3$ અત્યંત ગૂંચળાદાર શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ (seminiferous tubules) આવેલી હોય છે,જેમાં શુક્રકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
70
EasyMCQ
શિશ્નાગ્ર (glans penis) શેના વડે આવરિત હોય છે?
A
એરિયોમેમ્બ્રેના
B
અગ્ર ત્વચા (foreskin)
C
મેટ્રિયમ
D
એક પણ નહિં

Solution

(B) શિશ્નાગ્ર એ શિશ્નનો સંવેદનશીલ અને ફૂલેલો ભાગ છે. સુન્નત ન કરાવેલ પુરુષોમાં,તે ત્વચાની એક ઢીલી ગડી દ્વારા આવરિત હોય છે જેને અગ્ર ત્વચા (foreskin) અથવા પ્રીપ્યુસ (prepuce) કહેવામાં આવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
71
EasyMCQ
પુરુષોમાં નીચેનામાંથી કયું પ્રાથમિક પ્રજનન અંગ છે?
A
વૃષણ કોથળી
B
શિશ્ન
C
શુક્રપિંડ
D
પ્રોસ્ટેટ

Solution

(C) પુરુષોમાં પ્રાથમિક પ્રજનન અંગ $Testis$ (શુક્રપિંડ) છે.
પ્રાથમિક પ્રજનન અંગો એવા અંગો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે જનનકોષો (પુરુષોમાં શુક્રકોષો) ઉત્પન્ન કરે છે અને જાતીય અંતઃસ્ત્રાવો (જેમ કે ટેસ્ટોસ્ટેરોન જેવા એન્ડ્રોજન)નો સ્ત્રાવ કરે છે.
$Testis$ (શુક્રપિંડ) આ બંને કાર્યો કરે છે.
વૃષણ કોથળી,શિશ્ન અને પ્રોસ્ટેટ જેવા અન્ય અંગોને સહાયક પ્રજનન અંગો અથવા ગૌણ જાતીય અંગો ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જનનકોષોના વહન અથવા પરિપક્વતામાં મદદ કરે છે પરંતુ તેઓ જનનકોષો ઉત્પન્ન કરતા નથી.
72
EasyMCQ
વીર્યના પ્રવાહી (seminal plasma) નું કાર્ય શું છે?
A
પ્રજનન આકર્ષણ માટે
B
સ્થિરતા આપવા માટે
C
શુક્રકોષોના હલનચલન માટે માધ્યમ પૂરું પાડવાનું
D
એસિડિક માધ્યમ પૂરું પાડવાનું

Solution

(C) વીર્યનું પ્રવાહી (seminal plasma) એ સહાયક ગ્રંથિઓ (શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ) દ્વારા સ્ત્રવતું પ્રવાહી છે.
તે ફ્રુક્ટોઝ,કેલ્શિયમ અને ચોક્કસ ઉત્સેચકોથી સમૃદ્ધ હોય છે.
વીર્યના પ્રવાહીનું મુખ્ય કાર્ય પોષક તત્વોથી ભરપૂર,આલ્કલાઇન (બેઝિક) માધ્યમ પૂરું પાડવાનું છે,જે શુક્રકોષોની ગતિશીલતાને સરળ બનાવે છે અને તેમને માદા પ્રજનન માર્ગના એસિડિક વાતાવરણથી સુરક્ષિત રાખે છે.
73
EasyMCQ
નર સહાયક ગ્રંથિઓમાં કોનો સમાવેશ થાય છે?
A
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
B
બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ
C
શુક્રાશય
D
ઉપરના તમામ

Solution

(D) મનુષ્યમાં નર સહાયક ગ્રંથિઓમાં જોડમાં રહેલા શુક્રાશય,એક પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને જોડમાં રહેલી બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ગ્રંથિઓ પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે જે વીર્યરસ (seminal plasma) બનાવે છે,જે ફ્રુક્ટોઝ,કેલ્શિયમ અને ચોક્કસ ઉત્સેચકોથી ભરપૂર હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો નર સહાયક ગ્રંથિઓના ભાગો છે.
74
MediumMCQ
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ નીચેનામાંથી કયા હેતુ માટે સ્ત્રાવ ઉત્પન્ન કરે છે?
A
શુક્રકોષોને આકર્ષવા માટે
B
શુક્રકોષની પ્રવૃત્તિ (ગતિશીલતા) ઉત્તેજવા માટે
C
અંડકોષને આકર્ષવા માટે
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ એ નર પ્રજનનતંત્રની સહાયક ગ્રંથિ છે,જે દૂધ જેવું,સહેજ એસિડિક પ્રવાહી સ્ત્રાવ કરે છે જેમાં સાઇટ્રિક એસિડ,એસિડ ફોસ્ફેટેઝ અને પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકો હોય છે.
આ સ્ત્રાવ વીર્યના પ્લાઝ્માનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવે છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય શુક્રકોષોને પોષણ આપવાનું અને ફલનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે તેમની ગતિશીલતા (પ્રવૃત્તિ) ને ઉત્તેજિત કરવાનું છે.
75
EasyMCQ
ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કયા કોષો દ્વારા થાય છે?
A
લેડિગના કોષો
B
સર્ટોલી કોષો
C
શુક્રોત્પાદક નલિકા
D
એક પણ નહીં

Solution

(A) માનવ નર પ્રજનન તંત્રમાં,શુક્રપિંડમાં શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ અને આંતરાલીય અવકાશ આવેલા હોય છે.
લેડિગના કોષો (જેને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) શુક્રોત્પાદક નલિકાઓની બહારના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ ની અસર હેઠળ એન્ડ્રોજન નામના ટેસ્ટિક્યુલર હોર્મોન્સનું સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ કરે છે,જે મુખ્યત્વે ટેસ્ટોસ્ટેરોન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
76
MediumMCQ
ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કયા કોષો દ્વારા થાય છે?
A
સરટોલી કોષો
B
સસ્ટેન્ટાક્યુલર કોષો
C
લેડિગના કોષો અથવા આંતરાલીય કોષો
D
$(A)$ અને $(B)$ બંને

Solution

(C) ટેસ્ટોસ્ટેરોન એ મુખ્ય નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે લેડિગના કોષો (Leydig cells) દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,જેને આંતરાલીય કોષો (interstitial cells) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે શુક્રપિંડમાં શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની બહારની આંતરાલીય જગ્યાઓમાં આવેલા હોય છે.
સરટોલી કોષો વિકાસ પામતા જનન કોષોને પોષણ પૂરું પાડે છે અને તે ટેસ્ટોસ્ટેરોનના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર નથી.
સસ્ટેન્ટાક્યુલર કોષો એ સરટોલી કોષોનું જ બીજું નામ છે.
તેથી,સાચો જવાબ લેડિગના કોષો અથવા આંતરાલીય કોષો છે.
77
EasyMCQ
સસ્તન પ્રાણીઓમાં કઈ ગ્રંથિ નર પ્રજનનતંત્ર સાથે સંકળાયેલી છે?
A
ફેલિક ગ્રંથિ
B
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
C
બર્થોલિન ગ્રંથિ
D
મશરૂમ ગ્રંથિ

Solution

(B) સસ્તન પ્રાણીઓમાં, નર પ્રજનનતંત્રમાં સહાયક ગ્રંથિઓનો સમાવેશ થાય છે જે શુક્રકોષોને પોષણ આપવા અને વહન કરવા માટે પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે।
$1$. $\text{પ્રોસ્ટેટ}$ $\text{ગ્રંથિ}$ એ સસ્તન પ્રાણીઓના નર પ્રજનનતંત્રની મુખ્ય સહાયક ગ્રંથિ છે, જે દૂધ જેવું, સહેજ એસિડિક પ્રવાહી સ્ત્રાવ કરે છે જે વીર્યનો નોંધપાત્ર ભાગ બનાવે છે।
$2$. $\text{ફેલિક}$ $\text{ગ્રંથિ}$ અને $\text{મશરૂમ}$ $\text{ગ્રંથિ}$ વંદા જેવા કીટકોના નર પ્રજનનતંત્રમાં જોવા મળે છે।
$3$. $\text{બર્થોલિન}$ $\text{ગ્રંથિ}$ સસ્તન પ્રાણીઓના માદા પ્રજનનતંત્રમાં જોવા મળે છે, જે નરના $\text{બલ્બોયુરેથ્રલ}$ $\text{ગ્રંથિ}$ (કાઉપરની ગ્રંથિ) ને સમધર્મી છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે।
78
MediumMCQ
શિશ્ન મુંડ (glans penis) શેના દ્વારા બને છે?
A
માત્ર કોર્પસ સ્પોન્જીએસમ
B
માત્ર કોર્પસ કેવરનોસમ
C
કોર્પસ સ્પોન્જીએસમ અને કોર્પસ કેવરનોસમ
D
મુખ્ય ભાગ કોર્પસ સ્પોન્જીએસમ દ્વારા અને ગૌણ ભાગ કોર્પસ કેવરનોસમ દ્વારા

Solution

(A) માનવ શિશ્ન ત્રણ નળાકાર સ્તંભો જેવા ઉત્તેજિત પેશીઓનું બનેલું છે: બે પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલા $corpus \ cavernosum$ અને એક વક્ષ બાજુએ આવેલું $corpus \ spongiosum$.
$corpus \ spongiosum$ તેના અગ્ર છેડે ફૂલીને એક ગુંબજ જેવી રચના બનાવે છે જેને $glans \ penis$ (શિશ્ન મુંડ) કહેવામાં આવે છે.
આથી,$glans \ penis$ મુખ્યત્વે $corpus \ spongiosum$ ના અગ્ર ભાગના વિસ્તરણ દ્વારા બને છે.
79
EasyMCQ
શુક્રવાહિની (vas deferens) ક્યાંથી ઉદ્ભવે છે?
A
પુચ્છ અધિવૃષણિકા (Cauda epididymis)
B
શીર્ષ અધિવૃષણિકા (Caput epididymis)
C
કાય અધિવૃષણિકા (Corpus epididymis)
D
શુક્રપિંડ જાલિકા (Rete testis)

Solution

(A) શુક્રવાહિની એ એક સ્નાયુબદ્ધ નલિકા છે જે શુક્રકોષોને અધિવૃષણિકામાંથી સ્ખલન નલિકા સુધી વહન કરે છે.
તે પુચ્છ અધિવૃષણિકા (Cauda epididymis) માંથી ઉદ્ભવે છે,જે અધિવૃષણિકાનો અંતિમ ભાગ છે જ્યાં સ્ખલન પહેલાં પરિપક્વ શુક્રકોષોનો સંગ્રહ થાય છે.
80
EasyMCQ
કાઉપર ગ્રંથિ ક્યાં જોવા મળે છે?
A
સસ્તનનાં નરમાં
B
માદા પક્ષીમાં
C
ઉભયજીવીના નરમાં
D
ઉભયજીવીની માદામાં

Solution

(A) કાઉપર ગ્રંથિ,જેને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સસ્તન પ્રાણીઓના નર પ્રજનન તંત્રમાં જોવા મળતી એક જોડ બાહ્યસ્ત્રાવી ગ્રંથિ છે.
આ ગ્રંથિઓ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિની પાછળ અને શિશ્નના પાયાના ભાગે આવેલી હોય છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય એક પારદર્શક,આલ્કલાઇન પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે મૂત્રમાર્ગમાં રહેલી એસિડિટીને તટસ્થ કરે છે અને સંવનન દરમિયાન ઊંજણ (lubricant) તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,તે નર સસ્તન પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે.
81
EasyMCQ
વૃષણ એ ઉદરગુહા સાથે શેના દ્વારા જોડાયેલું હોય છે?
A
મૂત્રમાર્ગ (Urethra)
B
ઇંગ્નિવીનલ કેનાલ (Inguinal canal)
C
શુક્રવાહિની (Vas deferens)
D
અધિવૃષણનલિકા (Epididymis)

Solution

(B) વૃષણ એ ઉદરગુહાની બહાર એક કોથળી જેવી રચનામાં સ્થિત હોય છે,જેને વૃષણકોથળી કહે છે.
આ સ્થાન શુક્રકોષજનન માટે જરૂરી નીચું તાપમાન (શરીરના સામાન્ય આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ ઓછું) જાળવી રાખવા માટે અનિવાર્ય છે.
વૃષણ એ ઇંગ્નિવીનલ કેનાલ દ્વારા ઉદરગુહા સાથે જોડાયેલું હોય છે,જે રુધિરવાહિનીઓ,ચેતાઓ અને શુક્રવાહક નળીને પસાર થવા માટે માર્ગ પૂરો પાડે છે.
82
MediumMCQ
શુક્રાશયનું સ્થાન ક્યાં હોય છે?
A
કેપુટ અધિવૃષણ નલિકા
B
ગર્ભાશય
C
કાઉપર ગ્રંથિની ઉપર
D
શિશ્ન મુંડ

Solution

(C) નર પ્રજનન તંત્રમાં શુક્રાશય એ મૂત્રાશયની પાછળ આવેલી એક જોડ નલિકામય ગ્રંથિઓ છે.
તેઓ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને કાઉપર (બલ્બોયુરેથ્રલ) ગ્રંથિની ઉપરના ભાગે સ્થિત હોય છે.
તેઓ વીર્યના પ્રવાહીનો નોંધપાત્ર ભાગ સ્ત્રવિત કરે છે,જેમાં ફ્રુક્ટોઝ,પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિન અને ક્લોટિંગ પ્રોટીન હોય છે.
83
MediumMCQ
જો દૈહિક રંગસૂત્રોની સંખ્યા $40$ હોય,તો શુક્રોત્પાદક નલિકામાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$40$
B
$20$
C
$10$
D
$40$ અને $20$

Solution

(A) દૈહિક કોષો સ્વભાવે દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે. આપેલ છે કે દૈહિક રંગસૂત્રોની સંખ્યા $40$ છે,જેનો અર્થ છે કે $2n = 40$.
શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ એ વૃષણના બંધારણીય ઘટકો છે,જે દૈહિક કોષો (જેમ કે સર્ટલી કોષો અને શુક્રકોષજનક કોષો) દ્વારા બનેલા હોય છે.
શુક્રોત્પાદક નલિકાની દીવાલ બનાવતા કોષો દૈહિક કોષો હોવાથી,તેમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા દ્વિકીય હોય છે.
તેથી,શુક્રોત્પાદક નલિકાના કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $40$ હશે.
84
EasyMCQ
ક્રિપ્ટોરકિડીઝમ એ શુક્રપિંડની કઈ સ્થિતિ છે?
A
વૃષણ કોથળીમાં ઉતરી આવવામાં નિષ્ફળતા
B
શુક્રકોષ ઉત્પાદન માટે અસક્ષમ
C
શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરવામાં આવે
D
અવિકસિત રહે છે

Solution

(A) ક્રિપ્ટોરકિડીઝમ એ એક તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં ગર્ભના વિકાસ દરમિયાન એક અથવા બંને શુક્રપિંડ ઉદરમાંથી વૃષણ કોથળીમાં ઉતરી આવવામાં નિષ્ફળ જાય છે.
સામાન્ય રીતે,શુક્રપિંડ જન્મ પહેલાં વૃષણ કોથળીમાં ઉતરી આવે છે.
જો તેઓ ઉદરીય ગુહા અથવા ઇન્ગ્યુનલ કેનાલમાં રહી જાય,તો શરીરનું ઊંચું તાપમાન સામાન્ય શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) ને અટકાવે છે,જે વંધ્યત્વ તરફ દોરી શકે છે.
85
EasyMCQ
વૃષણકંચુક $(Tunica \text{ } vaginalis)$ યોનિમાર્ગ ગુહામાં શેમાં જોવા મળે છે?
A
માદાનાં અંડપિંડમાં
B
નરનાં શુક્રપિંડમાં
C
માદાનાં યોનિમાર્ગમાં
D
એક પણ નહિ

Solution

(B) વૃષણકંચુક $(Tunica \text{ } vaginalis)$ એ શુક્રપિંડનું આવરણ છે। તે સીરસ પટલની એક કોથળી છે જે શુક્રપિંડને આવરે છે અને તે વૃષણ કોથળી (scrotal sac) ની અંદર આવેલી હોય છે। તેથી, તે નરનાં શુક્રપિંડ સાથે સંકળાયેલું છે।
86
EasyMCQ
મનુષ્ય અને સસલામાં,વૃષણકોથળી ઉદરગુહા સાથે નીચેનામાંથી શેના દ્વારા જોડાયેલી હોય છે?
A
ઈન્ગ્વિનલ કેનાલ (Inguinal canal)
B
હાર્વેસિયન નલિકા
C
યોનિમાર્ગ
D
શુક્રોત્પાદક નલિકા

Solution

(A) મનુષ્ય અને સસલામાં,શુક્રપિંડ ઉદરગુહાની બહાર એક કોથળી જેવી રચનામાં આવેલા હોય છે જેને વૃષણકોથળી કહે છે.
આ વ્યવસ્થા શુક્રપિંડના તાપમાનને શરીરના સામાન્ય આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ જેટલું નીચું રાખવા માટે જરૂરી છે,જે શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે આવશ્યક છે.
વૃષણકોથળી ઉદરગુહા સાથે જે માર્ગ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે તેને $Inguinal \ canal$ (ઈન્ગ્વિનલ કેનાલ) કહેવામાં આવે છે.
87
EasyMCQ
સસલાંના મૂત્રજનન તંત્રમાં નીચેનામાંથી કયું અંગ નરમાં હાજર હોય છે પરંતુ માદામાં ગેરહાજર હોય છે?
A
મૂત્રમાર્ગ
B
અંડવાહિની
C
યોનિમાર્ગ
D
શુક્રવાહક નલિકા

Solution

(D) સસલાના પ્રજનન તંત્રમાં, $Vasa \text{ } deferentia$ (શુક્રવાહક નલિકાઓ) એ નળીઓ છે જે શુક્રકોષોને વૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ સુધી પહોંચાડે છે. આ રચનાઓ ફક્ત નર પ્રજનન તંત્રમાં જ જોવા મળે છે. તેની સામે, $Oviduct$ (અંડવાહિની) અને $Vagina$ (યોનિમાર્ગ) એ માદા પ્રજનન તંત્રના ભાગો છે. $Urethra$ (મૂત્રમાર્ગ) બંને જાતિઓમાં હાજર હોય છે, જોકે તેનું કાર્ય અને શરીરરચનાત્મક માર્ગ થોડો અલગ હોય છે.
88
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોણ ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે?
A
લેડિગના કોષો
B
સર્ટોલી કોષો
C
પિટ્યુટરી ગ્રંથિ
D
શુક્રપિંડ

Solution

(A) ટેસ્ટોસ્ટેરોન એ મુખ્ય નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે શુક્રપિંડના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા લેડિગના કોષો (જેને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સંશ્લેષિત અને સ્ત્રાવિત થાય છે.
આ કોષો અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી મુક્ત થતા લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ દ્વારા ઉત્તેજિત થાય છે.
89
MediumMCQ
મનુષ્યમાં વીર્ય રસ (Seminal plasma) મુખ્યત્વે શેનો સ્ત્રાવ ધરાવે છે?
A
પ્રોસ્ટેટ,કાઉપર અને બર્થોલિન ગ્રંથિ
B
શુક્રોત્પાદક નલિકા,શુક્રાશય અને પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
C
મૂત્રાશય અને પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
D
શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ

Solution

(D) મનુષ્યમાં વીર્ય રસ એ શુક્રાશય (seminal vesicles),પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ (જેને કાઉપરની ગ્રંથિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના સ્ત્રાવનું બનેલું હોય છે.
આ સ્ત્રાવો શુક્રાણુઓને જીવંત રહેવા અને પ્રચલન માટે પોષક તત્વો (જેમ કે ફ્રુક્ટોઝ),ઉત્સેચકો અને યોગ્ય માધ્યમ પૂરું પાડે છે.
શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ એ શુક્રકોષોના ઉત્પાદનનું સ્થાન છે,તે વીર્ય રસના સ્ત્રાવનો સ્ત્રોત નથી.
તેથી,વીર્ય રસમાં ફાળો આપતી ગ્રંથિઓનું સાચું જૂથ શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિ છે.
90
EasyMCQ
અધિવૃષણનલિકાનું શીર્ષ,જે શુક્રપિંડના અગ્રભાગ પર આવેલું હોય છે,તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કેપુટ અધિવૃષણનલિકા (Caput epididymis)
B
પુચ્છ અધિવૃષણનલિકા (Cauda epididymis)
C
શુક્રવાહિની (Vas deferens)
D
વૃષણબંધ (Gubernaculum)

Solution

(A) અધિવૃષણનલિકા એ શુક્રપિંડની પશ્ચ સપાટી પર આવેલી ગૂંચળાદાર નલિકા છે. તેને ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે:
$1$. $Caput$ (શીર્ષ) અધિવૃષણનલિકા: આ ઉપરનો,ફૂલેલો ભાગ છે જે શુક્રપિંડના અગ્ર/ઉપરના ભાગે આવેલો હોય છે.
$2$. $Corpus$ (કાય) અધિવૃષણનલિકા: આ મધ્ય ભાગ છે.
$3$. $Cauda$ (પુચ્છ) અધિવૃષણનલિકા: આ નીચેનો ભાગ છે જે આગળ જતાં $vas$ $deferens$ (શુક્રવાહિની) માં પરિણમે છે.
તેથી,અધિવૃષણનલિકાના શીર્ષને $Caput$ $epididymis$ કહેવામાં આવે છે.
91
EasyMCQ
શુક્રજનક નલિકાઓ કયા પ્રકારના અધિચ્છદથી બનેલી હોય છે?
A
શુક્રકોષમાતૃકોષો (Spermatogonia)
B
ગ્રંથિમય અધિચ્છદ
C
સંવેદી અધિચ્છદ
D
જનન અધિચ્છદ

Solution

(D) શુક્રજનક નલિકાઓ એ શુક્રપિંડના રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમો છે.
તેની અંદરની સપાટી વિશિષ્ટ કોષોના સ્તરથી બનેલી હોય છે જેને જનન અધિચ્છદ (Germinal epithelium) કહેવામાં આવે છે.
આ અધિચ્છદ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના કોષો ધરાવે છે: $1$. નર જનન કોષો (શુક્રકોષમાતૃકોષો),જે અર્ધીકરણ દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે,અને $2$. સર્ટૉલી કોષો,જે વિકાસ પામતા જનન કોષોને પોષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ જનન અધિચ્છદ છે.
92
MediumMCQ
વૃષણ કોથળીનું તાપમાન ઉદરગુહાની સરખામણીમાં કેટલું ઓછું હોય છે?
A
$2-2.5^\circ C$
B
$5^\circ C$
C
$1^\circ C$
D
$10^\circ C$

Solution

(A) વૃષણો ઉદરગુહાની બહાર એક કોથળીમાં આવેલા હોય છે જેને વૃષણ કોથળી (Scrotum) કહે છે.
આ ગોઠવણ ખૂબ જ આવશ્યક છે કારણ કે શુક્રકોષજનન (Spermatogenesis) ની પ્રક્રિયા માટે શરીરના સામાન્ય આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^\circ C$ જેટલું નીચું તાપમાન જરૂરી છે.
આ નીચું તાપમાન શુક્રકોષોના યોગ્ય વિકાસ અને અસ્તિત્વ માટે અનિવાર્ય છે.
93
EasyMCQ
માનવ શુક્રપિંડનો ક્રિયાત્મક એકમ કયો છે?
A
યુરિનીફેરસ ટ્યુબ્યુલ (મૂત્રજનન નલિકા)
B
માલ્પીધિયન નલિકા
C
શુક્રજનક નલિકાઓ (સેમિનીફેરસ ટ્યુબ્યુલ્સ)
D
એસિની અથવા ખંડિકાઓ

Solution

(C) માનવ શુક્રપિંડ અસંખ્ય ખંડો ધરાવે છે જેને શુક્રપિંડની ખંડિકાઓ કહેવામાં આવે છે. દરેક ખંડિકામાં $1$ થી $3$ અત્યંત ગૂંચળાદાર રચનાઓ હોય છે જેને શુક્રજનક નલિકાઓ (Seminiferous tubules) કહેવાય છે. આ નલિકાઓમાં શુક્રકોષજનન (શુક્રકોષોનું ઉત્પાદન) ની પ્રક્રિયા થાય છે,તેથી તે શુક્રપિંડના રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમો છે.
94
MediumMCQ
જો કાઉપર ગ્રંથિ (બલ્બો યુરેથ્રલ ગ્રંથિ) દૂર કરવામાં આવે,તો નીચેનામાંથી કોણ અસર પામે છે?
A
જાતીય આકર્ષણ
B
ફલન
C
શિશ્નનું ઉત્તેજન
D
મૈથુન

Solution

(D) કાઉપર ગ્રંથિ,જેને બલ્બો યુરેથ્રલ ગ્રંથિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક પારદર્શક,આલ્કલાઇન પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે જે મૂત્રને કારણે યુરેથ્રામાં રહેલી એસિડિટીને તટસ્થ કરે છે.
આ સ્ત્રાવ મૈથુન (સંભોગ) દરમિયાન યુરેથ્રા અને શિશ્નના અગ્રભાગ માટે લુબ્રિકન્ટ (ઊંજણ) તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
જો આ ગ્રંથિ દૂર કરવામાં આવે,તો લુબ્રિકેશનની પ્રક્રિયા ખોરવાય છે,જેના કારણે મૈથુનની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ અથવા પીડાદાયક બને છે.
તેથી,આ ગ્રંથિ દૂર કરવાથી મુખ્યત્વે મૈથુન પ્રક્રિયા અસર પામે છે.
95
EasyMCQ
કઈ સહાયક પ્રજનન ગ્રંથિ ફક્ત સસ્તન નરમાં જ જોવા મળે છે?
A
બર્થોલિન ગ્રંથિ
B
પેરીનિયલ ગ્રંથિ
C
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
D
ઉપરના તમામ

Solution

(C) $\text{પ્રોસ્ટેટ}$ $\text{ગ્રંથિ}$ એ એક સહાયક પ્રજનન ગ્રંથિ છે જે ફક્ત સસ્તન નરમાં જ જોવા મળે છે.
$\text{બર્થોલિન}$ $\text{ગ્રંથિઓ}$ એ નરમાં રહેલી $\text{બલ્બોયુરેથ્રલ}$ $\text{ગ્રંથિઓ}$ સાથે સમજાત છે, પરંતુ તે માદામાં જોવા મળે છે.
$\text{પેરીનિયલ}$ $\text{ગ્રંથિઓ}$ ઘણા સસ્તન પ્રાણીઓમાં બંને જાતિઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી, $\text{પ્રોસ્ટેટ}$ $\text{ગ્રંથિ}$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે નર-વિશિષ્ટ સહાયક ગ્રંથિ છે.
96
EasyMCQ
સુન્નત (Circumcision) એ કઈ પ્રક્રિયા છે?
A
શિશ્નાગ્ર (glans penis) કાપવું
B
શિશ્ન પરની બધી ત્વચા દૂર કરવી
C
શિશ્નાગ્ર પરની ચામડી (foreskin/prepuce) દૂર કરવી
D
શિશ્નના દેહનો થોડો ભાગ ઘટાડવો

Solution

(C) સુન્નત એ એક શસ્ત્રક્રિયા છે જેમાં શિશ્નાગ્રને ઢાંકતી ચામડીની ગડી,જેને અગ્રત્વચા (foreskin/prepuce) કહેવામાં આવે છે,તેને દૂર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા ઘણીવાર ધાર્મિક,સાંસ્કૃતિક અથવા તબીબી કારણોસર કરવામાં આવે છે.
97
MediumMCQ
શુક્રવાહિની (vasa efferentia) અને શુક્રોત્પાદક નલિકાઓના જોડાણથી કઈ નલિકા બને છે?
A
મૂત્રમાર્ગ (Urethra)
B
ટ્યુનિકા વાસ્ક્યુલોસા (Tunica vasculosa)
C
સ્ખલન નલિકા (Ejaculatory duct)
D
શુક્રવાહિની (Vasa deferentia)

Solution

(D) વૃષણમાં આવેલી શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ ભેગી મળીને શુક્રવાહિનિકાઓ (vasa efferentia) બનાવે છે. આ શુક્રવાહિનિકાઓ વૃષણમાંથી બહાર નીકળીને અધિવૃષણનલિકામાં ખુલે છે. શુક્રકોષોના વહન માટેનો મુખ્ય માર્ગ અધિવૃષણનલિકામાંથી શુક્રવાહિની (vasa deferentia) તરફ જાય છે. આપેલા વિકલ્પો પૈકી,શુક્રકોષોના વહન માટેની મુખ્ય નલિકા શુક્રવાહિની છે.
98
MediumMCQ
માનવ નર પ્રજનનતંત્રમાં નીચેનામાંથી કઈ ગ્રંથિની જોડી આવેલી નથી?
A
કાઉપર ગ્રંથિ
B
શુક્રવાહિની
C
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ
D
આપેલ તમામ

Solution

(C) માનવ નર પ્રજનનતંત્રમાં સહાયક ગ્રંથિઓ જેવી કે શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ (જેને કાઉપર ગ્રંથિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નો સમાવેશ થાય છે.
$A$. કાઉપર ગ્રંથિઓ જોડીમાં હોય છે.
$B$. શુક્રવાહિની એ નલિકા છે,ગ્રંથિ નથી.
$C$. પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ એક અજોડ (એકી) ગ્રંથિ છે,તે જોડીમાં હોતી નથી.
તેથી,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ માનવ નર પ્રજનનતંત્રમાં જોડીમાં હોતી નથી.
99
EasyMCQ
$Leydig$ (લેડિગ) ના કોષો ક્યાં જોવા મળે છે?
A
યકૃત
B
અંડપિંડ
C
શુક્રપિંડ
D
બરોળ

Solution

(C) $Leydig$ (લેડિગ) ના કોષો,જે આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખાય છે,તે $Testis$ (શુક્રપિંડ) માં શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની બહારની આંતરાલીય જગ્યાઓમાં જોવા મળે છે.
આ કોષો એન્ડ્રોજન નામના શુક્રપિંડના અંતઃસ્ત્રાવો,મુખ્યત્વે $Testosterone$ (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) ના સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે.

Human Reproduction — Male reproductive system · Frequently Asked Questions

1Are these Human Reproduction questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Human Reproduction Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.