Gujarati

Mix Examples - Triangles Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Triangles · Mix Examples - Triangles

549+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 549 questions in Gujarati

301
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$m \angle Q = 90^{\circ}$ છે. જો $PQ = 33$ અને $PR = 65$ હોય,તો $QR$ શોધો.
A
$56$
B
$60$
C
$65$
D
$70$

Solution

(A) કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta PQR$ માં,જ્યાં $\angle Q = 90^{\circ}$ છે,બાજુ $PR$ એ કર્ણ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $(PR)^2 = (PQ)^2 + (QR)^2$.
આપેલ કિંમતો $PQ = 33$ અને $PR = 65$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $(65)^2 = (33)^2 + (QR)^2$.
$4225 = 1089 + (QR)^2$.
$(QR)^2 = 4225 - 1089$.
$(QR)^2 = 3136$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $QR = \sqrt{3136} = 56$.
તેથી,$QR$ ની લંબાઈ $56$ છે.
302
Medium
બહિર્મુખ ચતુષ્કોણ $PQRS$ ના વિકર્ણો કાટખૂણે છેદે છે. સાબિત કરો કે $PQ^{2} + RS^{2} = PS^{2} + QR^{2}$.

Solution

(A) ધારો કે ચતુષ્કોણ $PQRS$ ના વિકર્ણો $PR$ અને $QS$ બિંદુ $O$ પર કાટખૂણે છેદે છે.
તેથી,$\angle POQ = \angle QOR = \angle ROS = \angle SOP = 90^{\circ}$.
કાટકોણ $\triangle POQ$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $PQ^{2} = PO^{2} + OQ^{2}$.
કાટકોણ $\triangle ROS$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $RS^{2} = RO^{2} + OS^{2}$.
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $PQ^{2} + RS^{2} = PO^{2} + OQ^{2} + RO^{2} + OS^{2}$ --- (સમીકરણ $1$).
કાટકોણ $\triangle SOP$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $PS^{2} = SO^{2} + OP^{2}$.
કાટકોણ $\triangle QOR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $QR^{2} = OQ^{2} + OR^{2}$.
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $PS^{2} + QR^{2} = SO^{2} + OP^{2} + OQ^{2} + OR^{2}$ --- (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ અને સમીકરણ $2$ ની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે જમણી બાજુઓ સમાન છે.
તેથી,$PQ^{2} + RS^{2} = PS^{2} + QR^{2}$.
303
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$,$N \in \overline{AB}$ અને $M \in \overline{BC}$ છે. સાબિત કરો કે $AM^{2} + CN^{2} = AC^{2} + MN^{2}$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$. $N$ એ $AB$ પરનું બિંદુ છે અને $M$ એ $BC$ પરનું બિંદુ છે.
પગલું $1$: $\Delta ABM$ અને $\Delta CBN$ માં પાયથાગોરસનો પ્રમેય લાગુ કરો.
$\Delta ABM$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,$AM^{2} = AB^{2} + BM^{2}$ મળે.
$\Delta CBN$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,$CN^{2} = CB^{2} + BN^{2}$ મળે.
પગલું $2$: બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરો.
$AM^{2} + CN^{2} = (AB^{2} + BM^{2}) + (CB^{2} + BN^{2})$.
પગલું $3$: પદોને ફરીથી ગોઠવો.
$AM^{2} + CN^{2} = (AB^{2} + CB^{2}) + (BM^{2} + BN^{2})$.
પગલું $4$: $\Delta ABC$ અને $\Delta MBN$ માટે પાયથાગોરસનો પ્રમેય વાપરો.
$\Delta ABC$ માં,$AC^{2} = AB^{2} + CB^{2}$.
$\Delta MBN$ માં,$MN^{2} = BM^{2} + BN^{2}$.
પગલું $5$: આ કિંમતોને પગલું $3$ ના સમીકરણમાં મૂકો.
$AM^{2} + CN^{2} = AC^{2} + MN^{2}$.
આમ,પરિણામ સાબિત થાય છે.
304
Medium
સાબિત કરો કે લંબચોરસની બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો તેના વિકર્ણોના વર્ગોના સરવાળા જેટલો હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $ABCD$ એક લંબચોરસ છે જેની બાજુઓ $AB = CD = l$ અને $BC = DA = b$ છે.
ધારો કે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ છે.
લંબચોરસમાં,બધા આંતરિક ખૂણાઓ $90^{\circ}$ હોય છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle ABC$ ધ્યાનમાં લો. પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AC^2 = AB^2 + BC^2 = l^2 + b^2$.
તે જ રીતે,કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle BCD$ માં:
$BD^2 = BC^2 + CD^2 = b^2 + l^2$.
વિકર્ણોના વર્ગોનો સરવાળો = $AC^2 + BD^2 = (l^2 + b^2) + (b^2 + l^2) = 2l^2 + 2b^2$.
બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો = $AB^2 + BC^2 + CD^2 + DA^2 = l^2 + b^2 + l^2 + b^2 = 2l^2 + 2b^2$.
આમ,બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો એ વિકર્ણોના વર્ગોના સરવાળા જેટલો છે.
305
Medium
એક ત્રિકોણની બાજુઓની લંબાઈ $m^{2}+n^{2}$,$2mn$ અને $m^{2}-n^{2}$ છે,જ્યાં $m > n > 0$ છે. સાબિત કરો કે આ ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણની બાજુઓ $a = m^{2}-n^{2}$,$b = 2mn$ અને $c = m^{2}+n^{2}$ છે.
ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે તે સાબિત કરવા માટે,આપણે તપાસવું પડશે કે સૌથી મોટી બાજુનો વર્ગ અન્ય બે બાજુઓના વર્ગોના સરવાળા જેટલો છે કે નહીં (પાયથાગોરસનો પ્રમેય).
અહીં,$c = m^{2}+n^{2}$ એ સૌથી મોટી બાજુ છે કારણ કે $m > n > 0$.
$a^{2} + b^{2}$ ની ગણતરી કરીએ:
$a^{2} + b^{2} = (m^{2}-n^{2})^{2} + (2mn)^{2}$
$= (m^{4} - 2m^{2}n^{2} + n^{4}) + 4m^{2}n^{2}$
$= m^{4} + 2m^{2}n^{2} + n^{4}$
$= (m^{2}+n^{2})^{2}$
$= c^{2}$
આમ,$a^{2} + b^{2} = c^{2}$ હોવાથી,ત્રિકોણ પાયથાગોરસના પ્રમેયનું પાલન કરે છે.
તેથી,આ ત્રિકોણ એક કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
306
Medium
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AC}$ કર્ણ છે અને $\overline{BE}$ મધ્યગા છે. સાબિત કરો કે $AB^{2} + BC^{2} + AC^{2} = 8AE^{2}$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ (કારણ કે $\overline{AC}$ કર્ણ છે),અને $\overline{BE}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરની મધ્યગા છે.
$\overline{BE}$ મધ્યગા હોવાથી,$E$ એ $\overline{AC}$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી,$AE = EC = \frac{1}{2} AC$,જેનો અર્થ છે કે $AC = 2AE$.
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AB^{2} + BC^{2} = AC^{2}$.
આપણે સાબિત કરવાનું છે: $AB^{2} + BC^{2} + AC^{2} = 8AE^{2}$.
$AB^{2} + BC^{2} = AC^{2}$ ને પદાવલિમાં મૂકતા:
$AC^{2} + AC^{2} = 2AC^{2}$.
$AC = 2AE$ હોવાથી,તેને પદાવલિમાં મૂકતા:
$2(2AE)^{2} = 2(4AE^{2}) = 8AE^{2}$.
આમ,$AB^{2} + BC^{2} + AC^{2} = 8AE^{2}$ સાબિત થાય છે.
307
Medium
$\Delta GBS$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{GS}$ પરનો વેધ છે. સાબિત કરો કે $\frac{GB^{2}}{BS^{2}} = \frac{GM}{SM}$.

Solution

(A) $\Delta GBS$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $BM \perp GS$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં કર્ણ પર વેધ દોરવામાં આવે ત્યારે બનતા ત્રિકોણો મૂળ ત્રિકોણને સમરૂપ હોય છે.
તેથી,$\Delta GMB \sim \Delta GBS$ અને $\Delta BMS \sim \Delta GBS$ થાય.
$\Delta GMB \sim \Delta GBS$ પરથી,$\frac{GB}{GS} = \frac{GM}{GB}$,એટલે કે $GB^{2} = GM \cdot GS$ (સમીકરણ $1$).
$\Delta BMS \sim \Delta GBS$ પરથી,$\frac{BS}{GS} = \frac{SM}{BS}$,એટલે કે $BS^{2} = SM \cdot GS$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ ને સમીકરણ $2$ વડે ભાગતા:
$\frac{GB^{2}}{BS^{2}} = \frac{GM \cdot GS}{SM \cdot GS} = \frac{GM}{SM}$.
આમ,સાબિત થાય છે.
308
Medium
$\Delta PQR$ માં,$m \angle Q = 90^{\circ}$ અને $\overline{QD}$ એ કર્ણ $\overline{PR}$ પરનો વેધ છે. જો $PQ = 3QR$ હોય,તો સાબિત કરો કે $PD = 9RD$.

Solution

(N/A) $1$. $\Delta PQR$ માં,$\angle Q = 90^{\circ}$ અને $\overline{QD} \perp \overline{PR}$.
$2$. કાટકોણ ત્રિકોણમાં સમાનતાના ગુણધર્મ મુજબ,$\Delta PDQ \sim \Delta PQR$ અને $\Delta RDQ \sim \Delta RQP$.
$3$. કાટકોણ ત્રિકોણમાં કર્ણ પરનો વેધ ત્રિકોણને બે એવા ત્રિકોણોમાં વિભાજિત કરે છે જે મૂળ ત્રિકોણને અને એકબીજાને સમરૂપ હોય છે.
$4$. તેથી,$\Delta PDQ \sim \Delta QDR$.
$5$. સમરૂપતા $\Delta PDQ \sim \Delta QDR$ પરથી,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર: $\frac{PD}{QD} = \frac{QD}{RD} = \frac{PQ}{QR}$.
$6$. આપણને આપેલ છે કે $PQ = 3QR$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{PQ}{QR} = 3$.
$7$. $\frac{PD}{QD} = \frac{PQ}{QR}$ પરથી,આપણને $PD = 3QD$ મળે છે.
$8$. $\frac{QD}{RD} = \frac{PQ}{QR}$ પરથી,આપણને $QD = 3RD$ મળે છે.
$9$. $PD = 3QD$ માં $QD = 3RD$ ની કિંમત મૂકતા,$PD = 3(3RD) = 9RD$ મળે છે.
$10$. આમ,$PD = 9RD$ સાબિત થાય છે.
309
Medium
$\Delta XYZ$ માં,$m\angle Y = 90^{\circ}$ અને $\overline{YM}$ એ કર્ણ $\overline{XZ}$ પરનો વેધ છે. જો $XM = 16ZM$ હોય,તો સાબિત કરો કે $XY = 4YZ$.

Solution

(N/A) $\Delta XYZ$ માં,$\angle Y = 90^{\circ}$ અને $\overline{YM} \perp \overline{XZ}$ છે.
ભૂમિતિના મધ્યક પ્રમેય (Geometric Mean Theorem) મુજબ,કાટકોણ ત્રિકોણમાં કર્ણ પરનો વેધ મૂળ ત્રિકોણને બે સમાન ત્રિકોણોમાં વિભાજિત કરે છે જે મૂળ ત્રિકોણને સમરૂપ હોય છે.
ખાસ કરીને,$\Delta XMY \sim \Delta YMZ$.
સમરૂપતા $\Delta XMY \sim \Delta YMZ$ પરથી,આપણને અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર મળે છે:
$\frac{XY}{YZ} = \frac{XM}{YM} = \frac{YM}{ZM}$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં વેધના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$XY^2 = XM \cdot XZ$ અને $YZ^2 = ZM \cdot XZ$.
આ બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{XY^2}{YZ^2} = \frac{XM \cdot XZ}{ZM \cdot XZ} = \frac{XM}{ZM}$.
આપેલ છે કે $XM = 16ZM$,તેથી:
$\frac{XY^2}{YZ^2} = \frac{16ZM}{ZM} = 16$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$\frac{XY}{YZ} = \sqrt{16} = 4$.
તેથી,$XY = 4YZ$ સાબિત થાય છે.
310
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. સાબિત કરો કે $\frac{1}{BM^2} = \frac{1}{AB^2} + \frac{1}{BC^2}$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM} \perp \overline{AC}$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના સૂત્ર મુજબ,$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ બે રીતે લખી શકાય:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times AB \times BC$ (બાજુઓને પાયો અને વેધ ગણતા)
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times AC \times BM$ (કર્ણને પાયો અને વેધ ગણતા)
બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $\frac{1}{2} \times AB \times BC = \frac{1}{2} \times AC \times BM \implies AB \times BC = AC \times BM$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $AB^2 \times BC^2 = AC^2 \times BM^2$.
$\Delta ABC$ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AC^2 = AB^2 + BC^2$.
$AC^2$ ની કિંમત મૂકતા: $AB^2 \times BC^2 = (AB^2 + BC^2) \times BM^2$.
$BM^2$ ને કર્તા બનાવતા: $BM^2 = \frac{AB^2 \times BC^2}{AB^2 + BC^2}$.
બંને બાજુ વ્યસ્ત લેતા: $\frac{1}{BM^2} = \frac{AB^2 + BC^2}{AB^2 \times BC^2}$.
અપૂર્ણાંકને અલગ પાડતા: $\frac{1}{BM^2} = \frac{AB^2}{AB^2 \times BC^2} + \frac{BC^2}{AB^2 \times BC^2}$.
સાદુરૂપ આપતા: $\frac{1}{BM^2} = \frac{1}{BC^2} + \frac{1}{AB^2}$.
311
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BD}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $BD = 2CD$ હોય,તો સાબિત કરો કે $AC = 5CD$.

Solution

(N/A) $1$. $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BD} \perp \overline{AC}$ છે.
$2$. કાટકોણ ત્રિકોણમાં વેધના ગુણધર્મ મુજબ,$BD^2 = AD \cdot CD$ થાય.
$3$. આપેલ છે કે $BD = 2CD$,આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $(2CD)^2 = AD \cdot CD$.
$4$. આનું સાદું રૂપ આપતા $4CD^2 = AD \cdot CD$ મળે.
$5$. બંને બાજુ $CD$ વડે ભાગતા ($CD \neq 0$ હોવાથી),આપણને $AD = 4CD$ મળે છે.
$6$. આપણે જાણીએ છીએ કે $AC = AD + CD$,તેથી $AD = 4CD$ ની કિંમત મૂકતા: $AC = 4CD + CD$.
$7$. આમ,$AC = 5CD$ સાબિત થાય છે.
312
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^\circ$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $AM = 4CM$ હોય,તો સાબિત કરો કે $AB = 2BC$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^\circ$ અને $\overline{BM} \perp \overline{AC}$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં ભૂમિતિના મધ્યકના ગુણધર્મ મુજબ,$\Delta AMB \sim \Delta BMC$ થાય.
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય: $\frac{AB}{BC} = \frac{AM}{BM} = \frac{BM}{CM}$.
$\frac{AB}{BC} = \frac{BM}{CM}$ પરથી,આપણને $BM = \frac{AB \cdot CM}{BC}$ મળે.
વળી,$\Delta AMB \sim \Delta ABC$ હોવાથી,$\frac{AB}{AC} = \frac{AM}{AB}$,જેનો અર્થ છે કે $AB^2 = AM \cdot AC$.
તે જ રીતે,$\Delta BMC \sim \Delta ABC$ હોવાથી,$\frac{BC}{AC} = \frac{CM}{BC}$,જેનો અર્થ છે કે $BC^2 = CM \cdot AC$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{AB^2}{BC^2} = \frac{AM \cdot AC}{CM \cdot AC} = \frac{AM}{CM}$.
આપેલ છે કે $AM = 4CM$,તેથી આ કિંમત ગુણોત્તરમાં મૂકતા: $\frac{AB^2}{BC^2} = \frac{4CM}{CM} = 4$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $\frac{AB}{BC} = \sqrt{4} = 2$.
આમ,$AB = 2BC$ સાબિત થાય છે.
313
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $D$ એ $\overline{BC}$ પરનું બિંદુ છે. સાબિત કરો કે $AD^{2} + BC^{2} = AC^{2} + BD^{2}$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC^{2} = AB^{2} + BC^{2}$ થાય. (સમીકરણ $1$)
$\Delta ABD$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AD^{2} = AB^{2} + BD^{2}$ થાય. (સમીકરણ $2$)
સમીકરણ $2$ પરથી,આપણે $AB^{2} = AD^{2} - BD^{2}$ લખી શકીએ.
$AB^{2}$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$AC^{2} = (AD^{2} - BD^{2}) + BC^{2}$.
પદોની ગોઠવણી કરતા,આપણને $AC^{2} + BD^{2} = AD^{2} + BC^{2}$ મળે છે.
આમ,વિધાન સાબિત થાય છે.
314
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{AD}$ મધ્યગા છે. સાબિત કરો કે $AC^{2} = AD^{2} + 3BD^{2}$.

Solution

(A) આપેલ છે: $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{AD}$ એ બાજુ $\overline{BC}$ પરની મધ્યગા છે.
$\overline{AD}$ મધ્યગા હોવાથી,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી,$BD = DC = \frac{1}{2} BC$,જેનો અર્થ છે કે $BC = 2BD$.
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AC^{2} = AB^{2} + BC^{2}$.
$BC = 2BD$ મૂકતા,આપણને મળે $AC^{2} = AB^{2} + (2BD)^{2} = AB^{2} + 4BD^{2}$. (સમીકરણ $1$)
કાટકોણ $\Delta ABD$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AD^{2} = AB^{2} + BD^{2}$,જેનો અર્થ છે કે $AB^{2} = AD^{2} - BD^{2}$. (સમીકરણ $2$)
સમીકરણ $2$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$AC^{2} = (AD^{2} - BD^{2}) + 4BD^{2}$
$AC^{2} = AD^{2} + 3BD^{2}$.
આમ,પરિણામ સાબિત થાય છે.
315
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$\overline{PM}$ મધ્યગા છે. જો $PQ^{2} + PR^{2} = 148$ અને $PM = 7$ હોય,તો $QR$ શોધો.
A
$70$
B
$40$
C
$10$
D
$30$

Solution

(C) $\Delta PQR$ માં,$\overline{PM}$ મધ્યગા છે.
એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ:
$PQ^{2} + PR^{2} = 2(PM^{2} + QM^{2})$
અહીં $PQ^{2} + PR^{2} = 148$ અને $PM = 7$ આપેલ છે:
$148 = 2(7^{2} + QM^{2})$
$74 = 49 + QM^{2}$
$QM^{2} = 74 - 49$
$QM^{2} = 25$
$QM = 5$
$\overline{PM}$ મધ્યગા હોવાથી,$M$ એ $\overline{QR}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
તેથી,$QR = 2 \times QM = 2 \times 5 = 10$.
Solution diagram
316
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\overline{XN}$ મધ્યગા છે. જો $XY^2 + XZ^2 = 200$ અને $XN = 8$ હોય,તો $YZ$ શોધો.
A
$15$
B
$25$
C
$20$
D
$12$

Solution

(D) $\Delta XYZ$ માં,$\overline{XN}$ મધ્યગા છે.
એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ:
$XY^2 + XZ^2 = 2(XN^2 + YN^2)$
$200 = 2(8^2 + YN^2)$
$100 = 64 + YN^2$
$YN^2 = 36$
$YN = 6$
$\overline{XN}$ મધ્યગા હોવાથી,$N$ એ $\overline{YZ}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
તેથી,$YZ = 2 \times YN = 2 \times 6 = 12$.
Solution diagram
317
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ એ મધ્યગા છે. જો $AB = 10$,$BC = 16$ અને $AD = \sqrt{58}$ હોય,તો $AC$ શોધો.
Question diagram
A
$12$
B
$15$
C
$19$
D
$20$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ એ બાજુ $\overline{BC}$ પરની મધ્યગા છે.
તેથી,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$BD = \frac{1}{2} BC = \frac{1}{2}(16) = 8$.
$\Delta ABC$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,મધ્યગા $\overline{AD}$ માટે:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$10^2 + AC^2 = 2((\sqrt{58})^2 + 8^2)$
$100 + AC^2 = 2(58 + 64)$
$100 + AC^2 = 2(122)$
$100 + AC^2 = 244$
$AC^2 = 244 - 100$
$AC^2 = 144$
$AC = \sqrt{144} = 12$.
Solution diagram
318
DifficultMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AD=7,$ $AC=7$ અને $BD=4$ હોય,તો $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$30$
B
$24$
C
$35$
D
$40$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે.
તેથી $D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
તેથી $BC = 2BD = 2(4) = 8.$
$\Delta ABC$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,મધ્યગા $\overline{AD}$ માટે:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
$AB^2 + 7^2 = 2(7^2 + 4^2)$
$AB^2 + 49 = 2(49 + 16)$
$AB^2 + 49 = 2(65)$
$AB^2 + 49 = 130$
$AB^2 = 130 - 49 = 81$
$AB = 9$
$\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $= AB + BC + AC = 9 + 8 + 7 = 24.$
Solution diagram
319
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$,$\overline{BE}$ અને $\overline{CF}$ મધ્યગાઓ છે. સાબિત કરો કે $3(AB^2 + BC^2 + AC^2) = 4(AD^2 + BE^2 + CF^2)$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$,$\overline{BE}$ અને $\overline{CF}$ મધ્યગાઓ છે. તેથી,$D$,$E$ અને $F$ એ અનુક્રમે $\overline{BC}$,$\overline{AC}$ અને $\overline{AB}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
$\Delta ABC$ માં મધ્યગા $\overline{AD}$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
$BD = \frac{1}{2}BC$ હોવાથી:
$AB^2 + AC^2 = 2AD^2 + 2(\frac{BC}{2})^2 = 2AD^2 + \frac{BC^2}{2}$
$2AD^2 = AB^2 + AC^2 - \frac{BC^2}{2} \quad \dots(1)$
તે જ રીતે,મધ્યગાઓ $\overline{BE}$ અને $\overline{CF}$ માટે:
$2BE^2 = AB^2 + BC^2 - \frac{AC^2}{2} \quad \dots(2)$
$2CF^2 = AC^2 + BC^2 - \frac{AB^2}{2} \quad \dots(3)$
સમીકરણો $(1)$,$(2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$2(AD^2 + BE^2 + CF^2) = (AB^2 + AB^2 - \frac{AB^2}{2}) + (BC^2 + BC^2 - \frac{BC^2}{2}) + (AC^2 + AC^2 - \frac{AC^2}{2})$
$2(AD^2 + BE^2 + CF^2) = \frac{3}{2}AB^2 + \frac{3}{2}BC^2 + \frac{3}{2}AC^2$
$2(AD^2 + BE^2 + CF^2) = \frac{3}{2}(AB^2 + BC^2 + AC^2)$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$4(AD^2 + BE^2 + CF^2) = 3(AB^2 + BC^2 + AC^2)$
Solution diagram
320
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AB^2 + AC^2 = 122$ અને $AD = 6$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$50$
B
$40$
C
$30$
D
$10$

Solution

(D) એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માટે જેમાં $\overline{BC}$ પર $\overline{AD}$ મધ્યગા હોય,તો નીચે મુજબનો સંબંધ મળે છે:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
અહીં $AB^2 + AC^2 = 122$ અને $AD = 6$ આપેલ છે,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$122 = 2(6^2 + BD^2)$
$122 = 2(36 + BD^2)$
બંને બાજુ $2$ વડે ભાગતા:
$61 = 36 + BD^2$
$BD^2 = 61 - 36$
$BD^2 = 25$
$BD = \sqrt{25} = 5$
કારણ કે $\overline{AD}$ મધ્યગા છે,તેથી $D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે,માટે $BC = 2 \times BD$.
$BC = 2 \times 5 = 10$.
321
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AB = 18$,$AC = 14$ અને $AD = 14$ હોય,તો $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$48$
B
$55$
C
$60$
D
$75$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં મધ્યગા $\overline{AD}$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $18^2 + 14^2 = 2(14^2 + BD^2)$
$324 + 196 = 2(196 + BD^2)$
$520 = 2(196 + BD^2)$
$260 = 196 + BD^2$
$BD^2 = 260 - 196 = 64$
$BD = 8$
$\overline{AD}$ મધ્યગા હોવાથી,$BD = DC = 8$ થાય.
તેથી,$BC = BD + DC = 8 + 8 = 16$.
$\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $= AB + AC + BC = 18 + 14 + 16 = 48$.
322
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ એ મધ્યગા છે. જો $AD = 7$ અને $AB^2 + AC^2 = 148$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$70$
B
$10$
C
$60$
D
$80$

Solution

(B) એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માટે જેમાં $\overline{BC}$ પરની મધ્યગા $\overline{AD}$ હોય,ત્યારે નીચે મુજબનો સંબંધ મળે છે:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
અહીં $AD = 7$ અને $AB^2 + AC^2 = 148$ આપેલ છે,તેથી આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$148 = 2(7^2 + BD^2)$
$148 = 2(49 + BD^2)$
બંને બાજુ $2$ વડે ભાગતા:
$74 = 49 + BD^2$
$BD^2 = 74 - 49 = 25$
$BD = \sqrt{25} = 5$
$\overline{AD}$ એ મધ્યગા હોવાથી,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $BC = 2 \times BD$.
$BC = 2 \times 5 = 10$.
323
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AB = 8, AC = 15$ અને $AD = 8.5$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$20$
B
$15$
C
$17$
D
$30$

Solution

(C) એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માટે જેમાં $\overline{BC}$ પર $\overline{AD}$ મધ્યગા હોય:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
અહીં $AB = 8, AC = 15$ અને $AD = 8.5$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$8^2 + 15^2 = 2(8.5^2 + BD^2)$
$64 + 225 = 2(72.25 + BD^2)$
$289 = 2(72.25 + BD^2)$
$144.5 = 72.25 + BD^2$
$BD^2 = 144.5 - 72.25 = 72.25$
$BD = \sqrt{72.25} = 8.5$
કારણ કે $\overline{AD}$ મધ્યગા છે,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $BC = 2 \times BD$.
$BC = 2 \times 8.5 = 17$.
324
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\overline{XM}$ મધ્યગા છે. જો $XY = 20$,$XZ = 21$ અને $XM = 14.5$ હોય,તો $YZ$ શોધો.
A
$30$
B
$35$
C
$40$
D
$29$

Solution

(D) $\Delta XYZ$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,જ્યાં $\overline{XM}$ એ બાજુ $\overline{YZ}$ પરની મધ્યગા છે:
$XY^2 + XZ^2 = 2(XM^2 + YM^2)$
આપેલ છે કે $XY = 20$,$XZ = 21$ અને $XM = 14.5$.
કિંમતો મૂકતા:
$20^2 + 21^2 = 2(14.5^2 + YM^2)$
$400 + 441 = 2(210.25 + YM^2)$
$841 = 2(210.25 + YM^2)$
$420.5 = 210.25 + YM^2$
$YM^2 = 420.5 - 210.25 = 210.25$
$YM = \sqrt{210.25} = 14.5$
$\overline{XM}$ મધ્યગા હોવાથી,$M$ એ $\overline{YZ}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $YZ = 2 \times YM$.
$YZ = 2 \times 14.5 = 29$.
325
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$\overline{PS}$ મધ્યગા છે. જો $PQ = 9$,$PR = 40$ અને $PS = 20.5$ હોય,તો $QR$ શોધો.
A
$41$
B
$30$
C
$35$
D
$50$

Solution

(A) $\Delta PQR$ માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,જ્યાં $\overline{PS}$ મધ્યગા છે:
$PQ^2 + PR^2 = 2(PS^2 + QS^2)$
અહીં $PQ = 9$,$PR = 40$ અને $PS = 20.5$ આપેલ છે:
$9^2 + 40^2 = 2(20.5^2 + QS^2)$
$81 + 1600 = 2(420.25 + QS^2)$
$1681 = 2(420.25 + QS^2)$
$840.5 = 420.25 + QS^2$
$QS^2 = 840.5 - 420.25 = 420.25$
$QS = \sqrt{420.25} = 20.5$
$\overline{PS}$ મધ્યગા હોવાથી,$S$ એ $\overline{QR}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $QR = 2 \times QS = 2 \times 20.5 = 41$.
326
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ એ મધ્યગા છે. જો $AB = 10$,$AC = 24$ અને $AD = 13$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$35$
B
$26$
C
$30$
D
$20$

Solution

(B) એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ ત્રિકોણ $ABC$ માટે જેમાં $BC$ પરની મધ્યગા $AD$ હોય:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
અહીં $AB = 10$,$AC = 24$ અને $AD = 13$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$10^2 + 24^2 = 2(13^2 + BD^2)$
$100 + 576 = 2(169 + BD^2)$
$676 = 2(169 + BD^2)$
$338 = 169 + BD^2$
$BD^2 = 338 - 169 = 169$
$BD = \sqrt{169} = 13$
$AD$ એ મધ્યગા હોવાથી,$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $BC = 2 \times BD$.
$BC = 2 \times 13 = 26$.
327
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AB = 8$ અને $AD = BD = 8.5$ હોય,તો $AC$ શોધો.
A
$30$
B
$25$
C
$15$
D
$45$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overline{AD}$ એ બાજુ $\overline{BC}$ પરની મધ્યગા છે,તેથી $D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$\Delta ABD$ માં $AD = BD = 8.5$ હોવાથી,$AD = BD = DC = 8.5$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $D$ એ $\Delta ABC$ નું પરિકેન્દ્ર છે અને $\overline{BC}$ એ પરિવર્તુળનો વ્યાસ છે.
તેથી,$\angle BAC = 90^\circ$ (અર્ધવર્તુળમાં બનેલો ખૂણો).
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC^2 + AB^2 = BC^2$.
અહીં $AB = 8$ અને $BC = BD + DC = 8.5 + 8.5 = 17$.
$AC^2 + 8^2 = 17^2$
$AC^2 + 64 = 289$
$AC^2 = 225$
$AC = 15$.
328
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\overline{XM}$ એ મધ્યગા છે. જો $XY = 11$ અને $XM = YM = 30.5$ હોય,તો $XZ$ શોધો.
A
$35$
B
$40$
C
$45$
D
$60$

Solution

(D) $\Delta XYZ$ માં,$\overline{XM}$ એ બાજુ $\overline{YZ}$ પરની મધ્યગા છે.
મધ્યગાની વ્યાખ્યા મુજબ,$M$ એ $\overline{YZ}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $YM = MZ = 30.5$.
આમ,બાજુ $YZ$ ની લંબાઈ $YZ = YM + MZ = 30.5 + 30.5 = 61$ થાય.
આપણે $\Delta XYZ$ માટે મધ્યગા $\overline{XM}$ સાથે એપોલોનિયસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$XY^2 + XZ^2 = 2(XM^2 + YM^2)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $11^2 + XZ^2 = 2(30.5^2 + 30.5^2)$.
$121 + XZ^2 = 2(930.25 + 930.25)$.
$121 + XZ^2 = 2(1860.5)$.
$121 + XZ^2 = 3721$.
$XZ^2 = 3721 - 121$.
$XZ^2 = 3600$.
$XZ = \sqrt{3600} = 60$.
329
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$\overline{PS}$ એ મધ્યગા છે. જો $PQ = 12$ અને $PS = QS = 18.5$ હોય,તો $PR$ શોધો.
A
$35$
B
$45$
C
$55$
D
$25$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\overline{PS}$ એ $\Delta PQR$ ની મધ્યગા છે,તેથી તે બાજુ $QR$ ને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે. આમ,$QS = SR = 18.5.$
અહીં $PS = QS = SR = 18.5$ હોવાથી,બિંદુ $S$ એ બાજુ $QR$ ના સંદર્ભમાં $\Delta PQR$ નું પરિકેન્દ્ર છે,જે સૂચવે છે કે $\angle QPR = 90^\circ$ (ગુણધર્મ મુજબ કે જો કોઈ બાજુ પરની મધ્યગા તે બાજુની લંબાઈ કરતા અડધી હોય,તો તે ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ હોય છે).
કાટકોણ $\Delta PQR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$PQ^2 + PR^2 = QR^2$
$QR = QS + SR = 18.5 + 18.5 = 37$
$12^2 + PR^2 = 37^2$
$144 + PR^2 = 1369$
$PR^2 = 1369 - 144 = 1225$
$PR = \sqrt{1225} = 35.$
330
Medium
સાબિત કરો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,તેની બધી બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો તેના વિકર્ણોના વર્ગોના સરવાળા જેટલો હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $ABCD$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે જેના વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ માં છેદે છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના નિયમ મુજબ,ચાર બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો બે વિકર્ણોના વર્ગોના સરવાળા બરાબર હોય છે.
ધારો કે બાજુઓ $AB$,$BC$,$CD$ અને $DA$ છે. $ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોવાથી,$AB = CD$ અને $BC = DA$ થાય.
$\triangle ABC$ અને $\triangle ADC$ માં એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ,જ્યાં $BO$ મધ્યગા છે ($O$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે):
$AB^2 + BC^2 = 2(BO^2 + AO^2)$
$AD^2 + CD^2 = 2(DO^2 + AO^2)$
$O$ એ $BD$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$BO = DO$ થાય.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$AB^2 + BC^2 + CD^2 + DA^2 = 2(BO^2 + AO^2 + DO^2 + AO^2) = 2(2BO^2 + 2AO^2) = 4BO^2 + 4AO^2$.
$BD = 2BO$ અને $AC = 2AO$ હોવાથી,$BD^2 = 4BO^2$ અને $AC^2 = 4AO^2$ થાય.
તેથી,$AB^2 + BC^2 + CD^2 + DA^2 = AC^2 + BD^2$.
331
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$m \angle Q = 90^\circ$ છે. જો $PQ = 5$ અને $PR = 13$ હોય,તો $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$40$
B
$35$
C
$30$
D
$45$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta PQR$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $m \angle Q = 90^\circ$ છે.
$PQ$ અને $QR$ એ કાટખૂણો બનાવતી બાજુઓ છે અને $PR$ એ કર્ણ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $PQ^2 + QR^2 = PR^2$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $5^2 + QR^2 = 13^2$.
$25 + QR^2 = 169$.
$QR^2 = 169 - 25 = 144$.
$QR = \sqrt{144} = 12$.
કાટકોણ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\text{Area} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$ દ્વારા મળે છે.
$\text{Area} = \frac{1}{2} \times PQ \times QR = \frac{1}{2} \times 5 \times 12$.
$\text{Area} = 5 \times 6 = 30$.
332
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ છે. જો $AB = 6$ અને $AC = 10$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$30$
B
$35$
C
$45$
D
$24$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $m \angle B = 90^{\circ}$ છે.
અહીં,$AC$ એ કર્ણ છે અને $AB$ એ એક બાજુ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $AC^2 = AB^2 + BC^2$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $10^2 = 6^2 + BC^2$.
$100 = 36 + BC^2$.
$BC^2 = 100 - 36 = 64$.
$BC = \sqrt{64} = 8$.
કાટકોણ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર: $\text{Area} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$.
અહીં,પાયો $BC = 8$ અને વેધ $AB = 6$ છે.
$\text{Area} = \frac{1}{2} \times 8 \times 6 = 4 \times 6 = 24$.
333
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $AB = 3$ અને $AC = 5$ હોય,તો $BM$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$2.4$
B
$3$
C
$5$
D
$7.1$

Solution

(A) $1$. $\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને $BC$ ની લંબાઈ શોધી શકાય: $AB^2 + BC^2 = AC^2$.
$2$. આપેલી કિંમતો મૂકતા: $3^2 + BC^2 = 5^2$,જે $9 + BC^2 = 25$ આપે છે.
$3$. તેથી,$BC^2 = 25 - 9 = 16$,એટલે કે $BC = 4$.
$4$. $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ બે રીતે ગણી શકાય: $\text{Area} = \frac{1}{2} \times AB \times BC$ અથવા $\text{Area} = \frac{1}{2} \times AC \times BM$.
$5$. બંને પદોને સરખાવતા: $\frac{1}{2} \times 3 \times 4 = \frac{1}{2} \times 5 \times BM$.
$6$. સાદું રૂપ આપતા: $12 = 5 \times BM$,જે દર્શાવે છે કે $BM = \frac{12}{5} = 2.4$.
334
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{AB} \cong \overline{BC}$ છે. $AB : AC$ ગુણોત્તર શોધો.
A
$2 : \sqrt{2}$
B
$1 : \sqrt{2}$
C
$3 : \sqrt{2}$
D
$4 : \sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ છે જ્યાં $m \angle B = 90^{\circ}$ છે.
$\overline{AB} \cong \overline{BC}$ હોવાથી,ધારો કે $AB = BC = x$.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC^2 = AB^2 + BC^2$.
કિંમતો મૂકતા,$AC^2 = x^2 + x^2 = 2x^2$.
તેથી,$AC = \sqrt{2x^2} = x\sqrt{2}$.
આપણે $AB : AC$ ગુણોત્તર શોધવાનો છે.
$AB : AC = x : x\sqrt{2} = 1 : \sqrt{2}$.
335
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ છે. જો $AB = 20$ અને $AC = 29$ હોય,તો $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$50$
B
$60$
C
$70$
D
$80$

Solution

(C) $\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ હોવાથી,આ ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC^2 = AB^2 + BC^2$.
અહીં $AB = 20$ અને $AC = 29$ આપેલ છે,તેથી $29^2 = 20^2 + BC^2$.
$841 = 400 + BC^2$.
$BC^2 = 841 - 400 = 441$.
$BC = \sqrt{441} = 21$.
$\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $= AB + BC + AC$.
પરિમિતિ $= 20 + 21 + 29 = 70$.
336
MediumMCQ
$\square ABCD$ એક ચોરસ છે. જો તેની પરિમિતિ $40$ હોય, તો $AC + BD$ શોધો. ($\sqrt{2}$ માં)
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસની બાજુની લંબાઈ $s$ છે.
ચોરસની પરિમિતિ $4s$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $4s = 40$, તેથી $s = 10$.
ચોરસના વિકર્ણો સમાન લંબાઈના હોય છે.
$s$ બાજુવાળા ચોરસના વિકર્ણ $d$ ની લંબાઈ $d = s \sqrt{2}$ દ્વારા મળે છે.
આમ, $AC = BD = 10 \sqrt{2}$.
તેથી, $AC + BD = 10 \sqrt{2} + 10 \sqrt{2} = 20 \sqrt{2}$.
337
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BE}$ મધ્યગા છે. જો $AB = 3.6$ અને $BC = 4.8$ હોય,તો $BE$ શોધો.
A
$3$
B
$5$
C
$9$
D
$12$

Solution

(A) કાટકોણ ત્રિકોણમાં,કર્ણ પરની મધ્યગાની લંબાઈ કર્ણની લંબાઈ કરતાં અડધી હોય છે.
સૌ પ્રથમ,પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને કર્ણ $AC$ ની લંબાઈ શોધો: $AC^2 = AB^2 + BC^2$.
$AC^2 = (3.6)^2 + (4.8)^2 = 12.96 + 23.04 = 36$.
$AC = \sqrt{36} = 6$.
અહીં $\overline{BE}$ એ કર્ણ $AC$ પરની મધ્યગા હોવાથી,તેની લંબાઈ $BE = \frac{1}{2} AC$ થશે.
$BE = \frac{1}{2} \times 6 = 3$.
338
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ છે. જો $AB : BC = 3 : 4$ હોય,તો $AB : AC$ શોધો.
A
$2:6$
B
$3:5$
C
$3:12$
D
$4:15$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ છે.
ધારો કે કોઈ અચળાંક $x > 0$ માટે $AB = 3x$ અને $BC = 4x$ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AC^2 = AB^2 + BC^2$.
$AC^2 = (3x)^2 + (4x)^2 = 9x^2 + 16x^2 = 25x^2$.
વર્ગમૂળ લેતા,$AC = \sqrt{25x^2} = 5x$.
આપણે $AB : AC$ ગુણોત્તર શોધવાનો છે.
$AB : AC = 3x : 5x = 3 : 5$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
339
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ મધ્યગા છે. જો $AB = 15$ અને $BM = 12.5$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$10$
B
$30$
C
$20$
D
$50$

Solution

(C) કાટકોણ ત્રિકોણમાં,કર્ણ પરની મધ્યગાની લંબાઈ કર્ણની લંબાઈ કરતા અડધી હોય છે.
અહીં,$\Delta ABC$ એ $m\angle B = 90^{\circ}$ વાળો કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
$\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરની મધ્યગા હોવાથી,$BM = \frac{1}{2} AC$ થાય.
આપેલ છે કે $BM = 12.5$,તેથી $12.5 = \frac{1}{2} AC$,જેનો અર્થ છે કે $AC = 25$.
હવે,$\Delta ABC$ માં પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$AB^2 + BC^2 = AC^2$
$15^2 + BC^2 = 25^2$
$225 + BC^2 = 625$
$BC^2 = 625 - 225 = 400$
$BC = \sqrt{400} = 20$.
340
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\overline{AD}$ મધ્યગા છે. જો $AB^2 + AC^2 = 338$ અને $AD = 5$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$30$
B
$15$
C
$20$
D
$24$

Solution

(D) $\Delta ABC$ માં $\overline{AD}$ મધ્યગા માટે એપોલોનિયસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$
અહીં $AB^2 + AC^2 = 338$ અને $AD = 5$ આપેલ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$338 = 2(5^2 + BD^2)$
$338 = 2(25 + BD^2)$
$169 = 25 + BD^2$
$BD^2 = 169 - 25 = 144$
$BD = \sqrt{144} = 12$
$\overline{AD}$ મધ્યગા હોવાથી,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $BC = 2 \times BD$.
$BC = 2 \times 12 = 24$.
341
MediumMCQ
સમબાજુ $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $24$ છે. તેના વેધની લંબાઈ શોધો. ($\sqrt{3}$ માં)
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(A) સમબાજુ ત્રિકોણની પરિમિતિનું સૂત્ર $P = 3a$ છે, જ્યાં $a$ એ બાજુની લંબાઈ છે.
અહીં $P = 24$ આપેલ છે, તેથી $3a = 24$, જેનો અર્થ છે કે $a = 8$.
સમબાજુ ત્રિકોણના વેધ $h$ નું સૂત્ર $h = \frac{\sqrt{3}}{2} a$ છે.
સૂત્રમાં $a = 8$ મૂકતા, આપણને $h = \frac{\sqrt{3}}{2} \times 8 = 4 \sqrt{3}$ મળે છે.
તેથી, વેધની લંબાઈ $4 \sqrt{3}$ છે.
342
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle A : m \angle C = 1 : 2$ છે. જો $BC = 4$ હોય,તો $AC$ શોધો.
A
$10$
B
$8$
C
$5$
D
$25$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,આપણને $m \angle B = 90^{\circ}$ આપેલ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$m \angle A + m \angle B + m \angle C = 180^{\circ}$ થાય.
$m \angle B = 90^{\circ}$ મૂકતા,$m \angle A + m \angle C = 90^{\circ}$ મળે.
ગુણોત્તર $m \angle A : m \angle C = 1 : 2$ આપેલ છે,તેથી ધારો કે $m \angle A = x$ અને $m \angle C = 2x$.
આમ,$x + 2x = 90^{\circ}$,જેનો અર્થ છે કે $3x = 90^{\circ}$,તેથી $x = 30^{\circ}$.
તેથી,$m \angle A = 30^{\circ}$ અને $m \angle C = 60^{\circ}$ મળે.
$30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ની સામેની બાજુ કર્ણ કરતા અડધી હોય છે.
અહીં,$BC$ એ $\angle A = 30^{\circ}$ ની સામેની બાજુ છે,તેથી $BC = \frac{1}{2} AC$.
$BC = 4$ આપેલ હોવાથી,$4 = \frac{1}{2} AC$,જેનો અર્થ છે કે $AC = 8$.
343
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BD}$ મધ્યગા છે. જો $m \angle C = 30^{\circ}$ અને $AB = 5$ હોય,તો $BD$ શોધો.
A
$15$
B
$10$
C
$8$
D
$5$

Solution

(D) $\Delta ABC$ માં,આપણને $m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle C = 30^{\circ}$ આપેલ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$m \angle A = 180^{\circ} - 90^{\circ} - 30^{\circ} = 60^{\circ}$.
$30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ની સામેની બાજુ કર્ણ કરતા અડધી હોય છે.
અહીં,$AB$ એ $30^{\circ}$ (ખૂણા $C$ પર) ની સામેની બાજુ છે,તેથી $AB = \frac{1}{2} AC$.
$AB = 5$ આપેલ છે,તેથી $5 = \frac{1}{2} AC$,જેનો અર્થ છે કે $AC = 10$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,કર્ણ પરની મધ્યગાની લંબાઈ કર્ણની લંબાઈ કરતા અડધી હોય છે.
તેથી,$BD = \frac{1}{2} AC = \frac{1}{2} \times 10 = 5$.
344
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$m \angle Y = 90^{\circ}$ અને $XY : XZ = 15 : 17$ છે. જો $YZ = 4$ હોય,તો $\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$10$
B
$15$
C
$25$
D
$20$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta XYZ$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $m \angle Y = 90^{\circ}$ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$XY^2 + YZ^2 = XZ^2$.
ધારો કે $XY = 15k$ અને $XZ = 17k$,જ્યાં $k > 0$ એક અચળાંક છે.
આ કિંમતોને પ્રમેયમાં મૂકતા: $(15k)^2 + 4^2 = (17k)^2$.
$225k^2 + 16 = 289k^2$.
$16 = 289k^2 - 225k^2$.
$16 = 64k^2$.
$k^2 = \frac{16}{64} = \frac{1}{4}$.
તેથી,$k = \frac{1}{2} = 0.5$.
હવે,બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ:
$XY = 15 \times 0.5 = 7.5$.
$XZ = 17 \times 0.5 = 8.5$.
$YZ = 4$.
$\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ = $XY + YZ + XZ = 7.5 + 4 + 8.5 = 20$.
345
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $AC = 14\sqrt{2}$ છે. જો $AB = BC$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$98$
B
$55$
C
$66$
D
$41$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $m \angle B = 90^{\circ}$ અને $AB = BC$ છે.
ધારો કે $AB = BC = x$.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AB^2 + BC^2 = AC^2$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $x^2 + x^2 = (14\sqrt{2})^2$.
$2x^2 = 196 \times 2$.
$2x^2 = 392$.
$x^2 = 196$.
$x = 14$.
આમ,પાયો $BC = 14$ અને વેધ $AB = 14$ છે.
$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times 14 \times 14 = 98$ ચોરસ એકમ.
346
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $AM = 2x$,$BM = 3x + 5$ અને $CM = 8x$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$5$
C
$15$
D
$20$

Solution

(B) કાટકોણ ત્રિકોણમાં,જો કાટખૂણાના શિરોબિંદુમાંથી કર્ણ પર વેધ દોરવામાં આવે,તો તે વેધ એ કર્ણના બે ભાગોનો ભૂમિતિ મધ્યક (geometric mean) હોય છે.
ભૂમિતિ મધ્યકના પ્રમેય મુજબ: $BM^2 = AM \cdot CM$.
આપેલ છે કે $AM = 2x$,$BM = 3x + 5$ અને $CM = 8x$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $(3x + 5)^2 = (2x)(8x)$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $9x^2 + 30x + 25 = 16x^2$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ બનાવતા: $7x^2 - 30x - 25 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $7x^2 - 35x + 5x - 25 = 0$.
$7x(x - 5) + 5(x - 5) = 0$.
$(7x + 5)(x - 5) = 0$.
આથી $x = 5$ અથવા $x = -5/7$ મળે.
લંબાઈ હંમેશા ધન હોવાથી,$x = 5$ લેતા.
347
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $AB = x - 2$,$AM = x - 6$ અને $AC = 2x - 4$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$20$
B
$15$
C
$10$
D
$30$

Solution

(C) કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં જ્યાં $\angle B = 90^{\circ}$ હોય અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ હોય,તો સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મ $(\Delta AMB \sim \Delta ABC)$ મુજબ,આપણે જાણીએ છીએ કે: $AB^2 = AM \cdot AC$.
આપેલ કિંમતો $AB = x - 2$,$AM = x - 6$ અને $AC = 2x - 4$ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $(x - 2)^2 = (x - 6)(2x - 4)$.
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - 4x + 4 = 2x^2 - 4x - 12x + 24$.
સાદું રૂપ આપતા: $x^2 - 4x + 4 = 2x^2 - 16x + 24$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ મેળવતા: $x^2 - 12x + 20 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(x - 10)(x - 2) = 0$.
આથી $x = 10$ અથવા $x = 2$ મળે છે.
જો $x = 2$ લઈએ,તો $AB = 2 - 2 = 0$ થાય,જે ત્રિકોણની બાજુ માટે શક્ય નથી. તેથી,$x = 10$ એ જ સાચો જવાબ છે.
348
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ છે. જો $AM = x - 1$,$BM = x + 1$ અને $CM = x + 4$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$15$
B
$20$
C
$25$
D
$5$

Solution

(D) કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં જ્યાં $\angle B = 90^{\circ}$ છે,જો $\overline{BM}$ એ કર્ણ $\overline{AC}$ પરનો વેધ હોય,તો ભૂમિતિના મધ્યક પ્રમેય મુજબ,$BM^2 = AM \cdot CM$ થાય.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $(x + 1)^2 = (x - 1)(x + 4)$.
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા: $x^2 + 2x + 1 = x^2 + 4x - x - 4$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $x^2 + 2x + 1 = x^2 + 3x - 4$.
બંને બાજુથી $x^2$ બાદ કરતા: $2x + 1 = 3x - 4$.
પદોની ગોઠવણી કરતા: $3x - 2x = 1 + 4$.
આમ,$x = 5$.
349
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^\circ$ અને $\overline{BM}$ એ કર્ણ $AC$ પરનો વેધ છે. જો $BC = 2x + 2$,$CM = x + 1$ અને $AC = 5x$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$15$
C
$20$
D
$30$

Solution

(A) કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં જ્યાં $\angle B = 90^\circ$ છે,જો $\overline{BM}$ એ કર્ણ $AC$ પરનો વેધ હોય,તો ભૂમિતિના મધ્યક પ્રમેય (અથવા સમરૂપ ત્રિકોણો $\Delta BMC \sim \Delta BCA$ ના ગુણધર્મો) મુજબ,આપણી પાસે સંબંધ છે: $BC^2 = CM \cdot AC$.
અહીં $BC = 2x + 2$,$CM = x + 1$ અને $AC = 5x$ આપેલ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $(2x + 2)^2 = (x + 1)(5x)$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $(2(x + 1))^2 = 4(x + 1)^2 = 4(x^2 + 2x + 1)$.
તેથી,$4(x^2 + 2x + 1) = 5x^2 + 5x$.
$4x^2 + 8x + 4 = 5x^2 + 5x$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ બનાવતા: $x^2 - 3x - 4 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(x - 4)(x + 1) = 0$.
આથી $x = 4$ અથવા $x = -1$ મળે છે.
કારણ કે $x$ એ લંબાઈનો ભાગ દર્શાવે છે અને $BC, CM, AC$ ધન હોવા જોઈએ,તેથી આપણે $x = -1$ ને અવગણીએ છીએ.
તેથી,$x = 4$.
350
MediumMCQ
સમબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$AB = 13$ અને $AC = 24$ છે. $BD$ શોધો.
A
$30$
B
$10$
C
$40$
D
$60$

Solution

(B) સમબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને કાટખૂણે $(90^{\circ})$ દુભાગે છે.
ધારો કે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ પર છેદે છે.
$AC = 24$ હોવાથી,$AO = AC / 2 = 24 / 2 = 12$ થાય.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle AOB$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AB^2 = AO^2 + BO^2$.
અહીં $AB = 13$ અને $AO = 12$ આપેલ છે,તેથી $13^2 = 12^2 + BO^2$.
$169 = 144 + BO^2$.
$BO^2 = 169 - 144 = 25$.
$BO = \sqrt{25} = 5$.
વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગતા હોવાથી,$BD = 2 \times BO = 2 \times 5 = 10$ થાય.

Triangles — Mix Examples - Triangles · Frequently Asked Questions

1Are these Triangles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Triangles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.