NEET 2024 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) સમતાપી પ્રક્રિયા $\Rightarrow$ પ્રક્રિયા દરમિયાન તાપમાન અચળ રહે છે.
$(B)$ સમકદ પ્રક્રિયા $\Rightarrow$ પ્રક્રિયા દરમિયાન કદ અચળ રહે છે.
$(C)$ સમદાબ પ્રક્રિયા $\Rightarrow$ પ્રક્રિયા દરમિયાન દબાણ અચળ રહે છે.
$(D)$ સમોષ્મી પ્રક્રિયા $\Rightarrow$ તંત્ર અને પર્યાવરણ વચ્ચે ઉષ્મા $(q)$ નો કોઈ વિનિમય થતો નથી.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(A) પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી સામાન્ય રીતે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે,કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
જોકે,ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશનની સ્થિરતાને કારણે કેટલાક અપવાદો છે:
$1$. $Be$ $(1s^2 2s^2)$ માં સંપૂર્ણ ભરાયેલી $2s$ કક્ષક છે,જે તેને $B$ $(1s^2 2s^2 2p^1)$ કરતા વધુ સ્થિર બનાવે છે,તેથી $Be > B$.
$2$. $N$ $(1s^2 2s^2 2p^3)$ માં અર્ધ-ભરાયેલી $2p$ પેટાકોષ છે,જે $C$ $(1s^2 2s^2 2p^2)$ કરતા વધુ સ્થિર છે,તેથી $N > C$.
સાચો વધતો ક્રમ $Li < B < Be < C < N$ છે.

(B) ઈથેન $(CH_3-CH_3)$ માં બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે એકલ બંધ હોય છે જે એક $\sigma$-બંધ છે. તેથી,$A-III$.
ઈથીન $(CH_2=CH_2)$ માં બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે દ્વિબંધ હોય છે જે એક $\sigma$-બંધ અને એક $\pi$-બંધ ધરાવે છે. તેથી,$B-IV$.
કાર્બન અણુ $(C_2)$ તેની ધરા અવસ્થામાં,આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત મુજબ,બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે બે $\pi$-બંધ ધરાવે છે અને કોઈ $\sigma$-બંધ હોતો નથી. તેથી,$C-II$.
ઈથાઈન $(HC \equiv CH)$ માં બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે ત્રિબંધ હોય છે જે એક $\sigma$-બંધ અને બે $\pi$-બંધ ધરાવે છે. તેથી,$D-I$.
સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-II, D-I$ છે.

(D) વિદ્યુતઋણતા સામાન્ય રીતે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં ઘટે છે.
$Si$ એ આવર્ત $3$,સમૂહ $14$ માં છે.
$C$ એ આવર્ત $2$,સમૂહ $14$ માં છે.
$N, O, F$ એ આવર્ત $2$,અનુક્રમે સમૂહ $15, 16, 17$ માં છે.
$Si$ અને $C$ ની સરખામણી: $Si$ એ $C$ ની નીચે છે,તેથી $Si < C$.
આવર્ત $2$ ના તત્વોની સરખામણી: વિદ્યુતઋણતા $C < N < O < F$ મુજબ વધે છે.
આ બંનેને જોડતા,વિદ્યુતઋણતાનો વધતો ક્રમ $Si < C < N < O < F$ છે.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) એન્ટ્રોપી $(S)$ એ તંત્રની અવ્યવસ્થાનું માપ છે.
$A$. પ્રવાહીનું બાષ્પમાં રૂપાંતર થવાથી અવ્યવસ્થા વધે છે,તેથી એન્ટ્રોપી વધે છે.
$B$. સ્ફટિકમય ઘનનું તાપમાન $0 \ K$ સુધી ઘટાડવાથી અણુઓની ગતિ અને અવ્યવસ્થા ઘટે છે,તેથી એન્ટ્રોપી ઘટે છે.
$C$. $2 NaHCO_{3(s)} \rightarrow Na_2CO_{3(s)} + CO_{2(g)} + H_2O_{(g)}$. અહીં,ઘન પ્રક્રિયકો વાયુરૂપ નીપજો બનાવે છે,જેનાથી વાયુના મોલની સંખ્યા વધે છે અને એન્ટ્રોપી વધે છે.
$D$. $Cl_{2(g)} \rightarrow 2 Cl_{(g)}$. એક મોલ વાયુરૂપ $Cl_2$ માંથી બે મોલ વાયુરૂપ $Cl$ પરમાણુઓ બને છે,જે કણોની સંખ્યા અને અવ્યવસ્થામાં વધારો કરે છે,તેથી એન્ટ્રોપી વધે છે.
તેથી,પ્રક્રિયાઓ $A, C$ અને $D$ માં એન્ટ્રોપી વધે છે.

(D) વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.
$n$-પેન્ટેનનું ઉત્કલનબિંદુ $309 \ K$ છે.
આઈસોપેન્ટેનનું ઉત્કલનબિંદુ $301 \ K$ છે.
નિયોપેન્ટેનનું ઉત્કલનબિંદુ $282.5 \ K$ છે.
જેમ શાખાઓ વધે છે,તેમ અણુઓ ગોળાકાર આકાર ધારણ કરે છે,જેના પરિણામે સંપર્ક માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે.
આમ,ગોળાકાર અણુઓ વચ્ચે નબળા આંતરઆણ્વીય બળો (વેન્ડર વાલ્સ બળો) અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જે પ્રમાણમાં નીચા તાપમાને દૂર થાય છે,જેના પરિણામે ઉત્કલનબિંદુમાં ઘટાડો થાય છે.

(A) રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $NaOH + HCl \longrightarrow NaCl + H_2O$
પ્રથમ,$25 \ mL$ ના $0.75 \ M \ HCl$ દ્રાવણમાં $HCl$ નું દળ ગણો:
$HCl \ \text{ના }\ \text{મોલ }= \text{મોલારિટી }\times \text{કદ}(L) = 0.75 \times 0.025 = 0.01875 \ mol$
$HCl \ \text{નું }\ \text{દળ }= \text{મોલ }\times \text{મોલર }\ \text{દળ }= 0.01875 \times 36.5 \approx 0.684375 \ g$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol \ HCl$ એ $1 \ mol \ NaOH$ $(40 \ g)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે:
$0.01875 \ mol \ HCl \ \text{એ }\ 0.01875 \ mol \ NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરશે.
પ્રક્રિયા પામેલ $NaOH$ નું દળ $= 0.01875 \times 40 = 0.75 \ g$
બાકી રહેલ $NaOH$ નું દળ $= 1 \ g - 0.75 \ g = 0.25 \ g$
$1 \ g = 1000 \ mg$ હોવાથી,બાકી રહેલ દળ $= 0.25 \times 1000 = 250 \ mg$ છે.

(D) જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુ એક અત્યંત વિદ્યુતઋણ પરમાણુ (જેમ કે $O$,$N$,અથવા $F$) સાથે જોડાયેલ હોય અને તે જ અણુમાં રહેલા અન્ય વિદ્યુતઋણ પરમાણુ તરફ આકર્ષાય ત્યારે એક જ અણુની અંદર આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન રચાય છે.
$o$-નાઇટ્રોફિનોલમાં,હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ અને નાઇટ્રો ગ્રુપ $(-NO_2)$ પાસપાસેના સ્થાન (ઓર્થો સ્થાન) પર હોય છે. આનાથી $-OH$ ગ્રુપનો હાઇડ્રોજન પરમાણુ $-NO_2$ ગ્રુપના એક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,જેના પરિણામે છ-સભ્યની સ્થિર વલય રચના બને છે.
તેથી,$o$-નાઇટ્રોફિનોલમાં આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન હાજર હોય છે.

(D) $NH_3$: $sp^3$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનો આકાર ટ્રાયગોનલ પિરામિડલ છે $(A-I)$.
$BrF_5$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનો આકાર સ્ક્વેર પિરામિડલ છે $(B-IV)$.
$XeF_4$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનો આકાર સ્ક્વેર પ્લેનર છે $(C-II)$.
$SF_6$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનો આકાર ઓક્ટાહેડ્રલ છે $(D-III)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-I, B-IV, C-II, D-III$ છે.

(C) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા $\alpha$-હાઇડ્રોજનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,જે હાઇપરકોન્જુગેશન સાથે સંબંધિત છે. વધુ $\alpha$-હાઇડ્રોજન વધુ સ્થિરતા તરફ દોરી જાય છે.
$1$. પ્રથમ બંધારણમાં $5 \ \alpha$-હાઇડ્રોજન છે.
$2$. બીજા બંધારણમાં (સાયક્લોપેન્ટાઇલમિથાઇલ કાર્બોકેટાયન) $1 \ \alpha$-હાઇડ્રોજન છે.
$3$. ત્રીજા બંધારણમાં ($1$-મિથાઇલસાયક્લોહેક્સાઇલ કાર્બોકેટાયન) તે ટર્શરી કાર્બોકેટાયન છે અને તેમાં $7 \ \alpha$-હાઇડ્રોજન છે.
$4$. ચોથા બંધારણમાં $3 \ \alpha$-હાઇડ્રોજન છે.
$\alpha$-હાઇડ્રોજનની સંખ્યાની સરખામણી કરતા: $7 > 5 > 3 > 1$. તેથી,$7 \ \alpha$-હાઇડ્રોજન ધરાવતો ટર્શરી કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થાયી છે.

(D) $K_p$ અને $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ $K_p = K_c(RT)^{\Delta n_g}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$K_p$ અને $K_c$ સમાન ન હોય તે માટે,$\Delta n_g$ નું મૂલ્ય શૂન્ય ન હોવું જોઈએ $(\Delta n_g \neq 0)$.
$\Delta n_g$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોના સરવાળા વચ્ચેનો તફાવત છે: $\Delta n_g = \sum n_p - \sum n_r$.
દરેક વિકલ્પની ચકાસણી:
$A$. $\Delta n_g = 2 - (1 + 1) = 0$. તેથી,$K_p = K_c$.
$B$. $\Delta n_g = (1 + 1) - (1 + 1) = 0$. તેથી,$K_p = K_c$.
$C$. $\Delta n_g = (1 + 1) - 2 = 0$. તેથી,$K_p = K_c$.
$D$. $\Delta n_g = (1 + 1) - 1 = 1$. અહીં $\Delta n_g \neq 0$ હોવાથી,$K_p \neq K_c$.

(B) $n-$હેક્ઝેન $(CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3)$ માં કોઈ તૃતીયક કાર્બન નથી.
$2-$મિથાઈલપેન્ટેન $(H_3C-CH_2-CH_2-CH(CH_3)-CH_3)$ માં માત્ર એક તૃતીયક કાર્બન છે.
$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન $(H_3C-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3)$ માં બે તૃતીયક કાર્બન છે.
$2,2-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન $(H_3C-C(CH_3)_2-CH_2-CH_3)$ માં કોઈ તૃતીયક કાર્બન નથી.
તેથી,બે તૃતીયક કાર્બન ધરાવતું સંયોજન $2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન છે.

(A) $(1)$ ઉર્ધ્વપાતન: આ શુદ્ધિકરણની તકનીક એ સિદ્ધાંત પર આધારિત છે કે ગરમ કરવા પર,કેટલાક ઘન પદાર્થો પ્રવાહી અવસ્થામાં આવ્યા વિના સીધા ઘનમાંથી બાષ્પ અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$(2)$ નિસ્યંદન: તેનો ઉપયોગ અબાષ્પશીલ અશુદ્ધિઓમાંથી બાષ્પશીલ પ્રવાહીને અલગ કરવા અથવા ઉત્કલન બિંદુમાં પૂરતો તફાવત ધરાવતા પ્રવાહીઓને અલગ કરવા માટે થાય છે.
$(3)$ વર્ણલેખિકી: તે સ્થિર અને ગતિશીલ કલાનો ઉપયોગ કરીને ઘટકોના અલગીકરણ પર આધારિત છે.
$(4)$ સ્ફટિકીકરણ: તે યોગ્ય દ્રાવકમાં સંયોજન અને અશુદ્ધિઓની દ્રાવ્યતામાં રહેલા તફાવત પર આધારિત છે.

(D) હાઇડ્રોજન જેવા સ્પીસીઝ માટે ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર: $E_n = -R_H \left( \frac{Z^2}{n^2} \right) \ J$ છે.
$He^{+}$ આયન માટે,$Z=2$ અને $n=1$: $E_1 = -R_H \left( \frac{2^2}{1^2} \right) = -4 R_H$.
આપેલ છે કે $E_1 = -x \ J$,તેથી $-4 R_H = -x$,જેનો અર્થ છે કે $R_H = \frac{x}{4}$.
$Be^{3+}$ આયન માટે,$Z=4$ અને $n=2$: $E_2 = -R_H \left( \frac{4^2}{2^2} \right) = -R_H \left( \frac{16}{4} \right) = -4 R_H$.
$E_2$ ના સમીકરણમાં $R_H = \frac{x}{4}$ મૂકતા: $E_2 = -4 \left( \frac{x}{4} \right) = -x \ J$.

(C) રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એ છે જેમાં ભાગ લેતા તત્વોની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર થાય છે.
$BaCl_2 + Na_2SO_4 \rightarrow BaSO_4 + 2 NaCl$ પ્રક્રિયામાં:
પ્રક્રિયકોમાં ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ છે:
$Ba: +2, Cl: -1, Na: +1, S: +6, O: -2$.
નીપજોમાં:
$Ba: +2, S: +6, O: -2, Na: +1, Cl: -1$.
કોઈપણ તત્વની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થતો ન હોવાથી,આ એક દ્વિવિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે,રેડોક્ષ પ્રક્રિયા નથી.

(A) - ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m_l$ કક્ષકના અભિવિન્યાસ વિશે માહિતી આપે છે.
- સ્પિન ક્વોન્ટમ આંક $m_s$ ઇલેક્ટ્રોનના સ્પિનના અભિવિન્યાસ વિશે માહિતી આપે છે.
- ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ કક્ષકના આકાર વિશે માહિતી આપે છે.
- મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ કક્ષકના કદ વિશે માહિતી આપે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(B) પ્રક્રિયા $2\,A \rightleftharpoons B + C$ છે જ્યાં $K_c = 4 \times 10^{-3}$.
આપેલ સમયે $t$, પ્રક્રિયા ભાગફળ $Q_c$ ની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$Q_c = \frac{[B][C]}{[A]^2} = \frac{(2 \times 10^{-3})(2 \times 10^{-3})}{(2 \times 10^{-3})^2} = 1$.
$Q_c$ અને $K_c$ ની સરખામણી કરતા:
$Q_c = 1$ અને $K_c = 4 \times 10^{-3}$.
$Q_c > K_c$ હોવાથી, પ્રક્રિયા સંતુલન પ્રાપ્ત કરવા માટે પ્રતિગામી દિશામાં આગળ વધશે.

(D) $(1)$ $4 \ u$ $He = \frac{4 \ u}{4 \ u} = 1 \ He$ પરમાણુ
$(2)$ $4 \ g$ હિલિયમ $= \frac{4 \ g}{4 \ g \ mol^{-1}} = 1 \ mol = N_A \ He$ પરમાણુઓ
$(3)$ $STP$ પર $2.271098 \ L$ $He = \frac{2.271098}{22.71098} \ mol = 0.1 \ mol = 0.1 \ N_A \ He$ પરમાણુઓ
$(4)$ $4 \ mol$ $He = 4 \ N_A \ He$ પરમાણુઓ
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$4 \ mol$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.

(A) પ્રતિવર્તી સમતાપી વિસ્તરણ માટે,કાર્યનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$W = -2.303 \ nRT \log \frac{P_i}{P_f}$
આપેલ છે:
$n = 1 \ mol$
$R = 2.0 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1}$
$T = 25^{\circ}C = 298 \ K$
$P_i = 20 \ atm$
$P_f = 10 \ atm$
કિંમતો મૂકતા:
$W = -2.303 \times 1 \times 2.0 \times 298 \times \log \frac{20}{10}$
$W = -2.303 \times 2.0 \times 298 \times \log 2$
$W = -2.303 \times 596 \times 0.3010$
$W \approx -413.14 \ calories$

(C) $1$. $BF_3$ એ ત્રિકોણીય સમતલીય અણુ છે જેની રચના સંમિત હોવાથી તેની ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા $0$ છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ ખોટો છે.
$2$. $NH_3$ માં,$N-H$ બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ એક જ દિશામાં હોય છે,જેનાથી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા વધારે મળે છે. $NF_3$ માં,$N-F$ બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે,જેનાથી ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા ઓછી મળે છે. તેથી,$NH_3 > NF_3$. વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
$3$. કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ માટે ત્રણ સમાન સંસ્પંદન બંધારણો (કેનોનિકલ સ્વરૂપો) શક્ય છે જેમાં દ્વિબંધ ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે વિસ્થાનિકૃત હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
$4$. ઓઝોન $(O_3)$ માટે બે સમાન સંસ્પંદન બંધારણો શક્ય છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.

(A) આલ્કીનની ગરમ એસિડિક $KMnO_4$ (ઓક્સિડેટિવ ક્લીવેજ) સાથેની પ્રક્રિયા $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન કરે છે.
આપેલ પ્રક્રિયક,$1,2$-ડાયસાયક્લોહેક્ઝાઇલઈથેન માટે,દ્વિબંધનું ઓક્સિડેટિવ વિભાજન મુખ્ય નીપજ તરીકે સાયક્લોહેક્ઝેનકાર્બોક્સિલિક એસિડના બે અણુઓ આપે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$(C_6H_{11})CH=CH(C_6H_{11}) \xrightarrow{KMnO_4/H^+} 2 C_6H_{11}COOH$
આમ,મુખ્ય નીપજ '$P$' એ સાયક્લોહેક્ઝેનકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(C) પ્રક્રિયા $2 \ NO_{(g)} \rightleftharpoons N_{2_{(g)}} + O_{2_{(g)}}$ માટે સંતુલન અચળાંક $K_c$:
$K_c = \frac{[N_2][O_2]}{[NO]^2} = \frac{(3.0 \times 10^{-3})(4.2 \times 10^{-3})}{(2.8 \times 10^{-3})^2} \approx 1.607$
$0.1 \ M$ $NO_{(g)}$ થી શરૂ થતી પ્રક્રિયા માટે:
સંતુલન સમયે સાંદ્રતા: $NO = 0.1(1 - \alpha)$,$N_2 = 0.05 \alpha$,$O_2 = 0.05 \alpha$
$K_c = \frac{(0.05 \alpha)(0.05 \alpha)}{(0.1(1 - \alpha))^2} = 0.25 \left( \frac{\alpha}{1 - \alpha} \right)^2$
$1.607 = 0.25 \left( \frac{\alpha}{1 - \alpha} \right)^2$
$\frac{\alpha}{1 - \alpha} = \sqrt{6.428} \approx 2.535$
$\alpha = 0.717$

(A) $1$. $C$ ની ટકાવારી શોધો: $100 \% - (32 \% + 20 \%) = 48 \%$.
$2$. દરેક તત્વના મોલની સંખ્યા શોધવા માટે ટકાવારીને તેના પરમાણ્વીય દળ વડે ભાગો:
- $A$ માટે: $32 / 64 = 0.5$
- $B$ માટે: $20 / 40 = 0.5$
- $C$ માટે: $48 / 32 = 1.5$
$3$. સૌથી નાની મોલ સંખ્યા $(0.5)$ વડે ભાગીને સાદો ગુણોત્તર મેળવો:
- $A$: $0.5 / 0.5 = 1$
- $B$: $0.5 / 0.5 = 1$
- $C$: $1.5 / 0.5 = 3$
$4$. $A:B:C$ નો સાદો પૂર્ણાંક ગુણોત્તર $1:1:3$ છે.
તેથી,સંયોજન $X$ નું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $ABC_3$ છે.

(D) જૈવવિવિધતાના નુકસાનના મુખ્ય કારણોને સામૂહિક રીતે 'Evil Quartet' (દુષ્ટ ચતુષ્ક) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ચાર કારણો નીચે મુજબ છે:
$1$. નિવાસસ્થાનનું નુકસાન અને વિખંડન $(D)$: આ પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના વિલુપ્તીકરણ માટેનું સૌથી મહત્વનું કારણ છે.
$2$. અતિ-શોષણ $(A)$: મનુષ્યોએ ઘણી પ્રજાતિઓનું અતિ-શોષણ કર્યું છે (દા.ત.,સ્ટેલરની સી કાઉ,પેસેન્જર કબૂતર),જેના કારણે તે લુપ્ત થઈ ગઈ છે.
$3$. વિદેશી પ્રજાતિઓનું આક્રમણ: બિન-સ્થાનિક પ્રજાતિઓની રજૂઆત ઘણીવાર સ્થાનિક પ્રજાતિઓના ઘટાડા અથવા વિલુપ્તીકરણનું કારણ બને છે.
$4$. સહ-વિલુપ્તીકરણ $(B)$: જ્યારે કોઈ પ્રજાતિ લુપ્ત થાય છે,ત્યારે તેની સાથે ફરજિયાત રીતે જોડાયેલી વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓની પ્રજાતિઓ પણ લુપ્ત થઈ જાય છે.
વિકૃતિ $(C)$ અને સ્થળાંતર $(E)$ ને આ સંદર્ભમાં જૈવવિવિધતાના નુકસાનના મુખ્ય કારણો ગણવામાં આવતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A, B$ અને $D$ છે.

(C) દૈહિક સંકરણ એ વનસ્પતિ પેશી સંવર્ધનની એક તકનીક છે જેમાં બે અલગ-અલગ વનસ્પતિ જાતોના પ્રોટોપ્લાસ્ટને સંલયિત કરીને સંકર કોષ બનાવવામાં આવે છે.
$1$. પ્રોટોપ્લાસ્ટ મેળવવા માટે સેલ્યુલેઝ અને પેક્ટિનેઝ જેવા ઉત્સેચકોનો ઉપયોગ કરીને વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલ દૂર કરવામાં આવે છે.
$2$. આ અલગ કરેલા પ્રોટોપ્લાસ્ટને પછી પોલિઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(PEG)$ અથવા ઇલેક્ટ્રોફ્યુઝન જેવા રાસાયણિક કારકોનો ઉપયોગ કરીને સંલયિત કરવામાં આવે છે.
$3$. પરિણામી સંકર પ્રોટોપ્લાસ્ટને પછી સંપૂર્ણ વનસ્પતિના પુનર્જનન માટે સંવર્ધિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ (પ્રોટોપ્લાસ્ટ) છે.

(B) સ્નેપડ્રેગન $(Antirrhinum \, majus)$ માં, ફૂલનો રંગ અપૂર્ણ પ્રભુતા (incomplete dominance) દર્શાવે છે।
ધારો કે $R$ એ લાલ રંગ માટેનું જનીન છે અને $r$ એ સફેદ રંગ માટેનું જનીન છે।
લાલ ફૂલો માટેનું જનીન પ્રકાર $RR$, ગુલાબી ફૂલો માટે $Rr$ અને સફેદ ફૂલો માટે $rr$ છે।
જ્યારે ગુલાબી ફૂલ ધરાવતા છોડ $(Rr)$ નું સંકરણ લાલ ફૂલ ધરાવતા છોડ $(RR)$ સાથે કરવામાં આવે છે:
$P$ પેઢી: $Rr \times RR$
જન્યુઓ: $(R, r) \times (R)$
$F_1$ સંતતિ: $RR$ (લાલ) અને $Rr$ (ગુલાબી)।
તેથી, સંતતિમાં $1:1$ ના પ્રમાણમાં લાલ અને ગુલાબી ફૂલ ધરાવતા છોડ જોવા મળશે।

(B) વાયુકોષ્ઠોમાં,વધારે $pO_2$,ઓછું $pCO_2$,ઓછી $H^+$ સાંદ્રતા અને નીચું તાપમાન હોવાને કારણે ઓક્સિહેમોગ્લોબિનના નિર્માણ માટેની પરિસ્થિતિઓ અનુકૂળ હોય છે.
આ પરિસ્થિતિઓ ઓક્સિહેમોગ્લોબિન બનાવવા માટે હિમોગ્લોબિન સાથે ઓક્સિજનના જોડાણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેનાથી વિપરીત,પેશીઓમાં ઓછું $pO_2$,વધારે $pCO_2$,વધારે $H^+$ સાંદ્રતા અને ઊંચું તાપમાન ઓક્સિહેમોગ્લોબિનમાંથી ઓક્સિજનના વિયોજન (છૂટા પડવા) માટે અનુકૂળ હોય છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,આપેલ દબાણે વાયુની દ્રાવ્યતા એ હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_H)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$\text{દ્રાવ્યતા} \propto \frac{1}{K_H}$.
આપેલ $K_H$ ના મૂલ્યો:
$A = 145 \text{ kbar}$
$B = 2 \times 10^{-5} \text{ kbar}$
$C = 35 \text{ kbar}$
$K_H$ ના મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $A (145) > C (35) > B (2 \times 10^{-5})$.
દ્રાવ્યતા એ $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,દ્રાવ્યતાનો ક્રમ $K_H$ ના મૂલ્યોના ક્રમથી ઉલટો હશે.
તેથી,દ્રાવ્યતાનો ક્રમ $B > C > A$ છે.

(C) $S_N 1$ પ્રક્રિયાનો દર પ્રક્રિયાના નિર્ણાયક તબક્કામાં બનતા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $1$-ફિનાઈલઈથાઈલ બ્રોમાઈડ દ્વિતીયક બેન્ઝાઈલિક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે બેન્ઝીન વલય સાથેના અનુનાદ દ્વારા ખૂબ જ સ્થિર થાય છે.
$2$. બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેન દ્વિતીયક આલ્કાઈલ કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$3$. (સાયક્લોહેક્ઝાઈલમિથાઈલ) બ્રોમાઈડ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$4$. બ્રોમોબેન્ઝીન સરળતાથી $S_N 1$ પ્રક્રિયા આપતું નથી કારણ કે અનુનાદને કારણે $C-Br$ બંધમાં આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા હોય છે.
આમ,દ્વિતીયક બેન્ઝાઈલિક કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થિર હોવાથી,$1$-ફિનાઈલઈથાઈલ બ્રોમાઈડ સૌથી ઝડપી પ્રક્રિયા આપે છે.

(D) વિધાન $I$ સાચું છે: એનિલિન એક લુઈસ બેઈઝ છે. તે ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ પ્રક્રિયામાં વપરાતા લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપક $(AlCl_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એનિલિનિયમ આયન-એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ ક્ષાર બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા રિંગને નિષ્ક્રિય કરે છે અને પ્રક્રિયા થતી અટકાવે છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: ગેબ્રિયલ થેલેમાઈડ સંશ્લેષણમાં આલ્કાઈલ હેલાઈડનું થેલેમાઈડ આયન દ્વારા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન થાય છે. એરાઈલ હેલાઈડ આ પરિસ્થિતિઓમાં થેલેમાઈડ આયન સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા આપતા નથી,તેથી આ પદ્ધતિ દ્વારા એનિલિન બનાવી શકાતું નથી.

(A) જરૂરી ફેરાડે $(F)$ ની સંખ્યા પદાર્થના પ્રતિ મોલ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં થતા ફેરફાર (સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા) જેટલી હોય છે.
$A$. $2H_2O \rightarrow O_2 + 4H^{+} + 4e^{-}$. $2 \ mol$ $H_2O$ માટે $4 \ F$ જરૂરી છે. તેથી,$1 \ mol$ $H_2O$ માટે $2 \ F$ જરૂરી છે. $(A-II)$
$B$. $MnO_4^{-} (Mn^{+7}) \rightarrow Mn^{2+} (Mn^{+2})$. ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $7 - 2 = 5$ છે. તેથી,$5 \ F$ જરૂરી છે. $(B-IV)$
$C$. $Ca^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Ca$. $1 \ mol$ $Ca$ માટે $2 \ F$ જરૂરી છે. $1.5 \ mol$ $Ca$ માટે $1.5 \times 2 = 3 \ F$ જરૂરી છે. $(C-I)$
$D$. $FeO (Fe^{+2}) \rightarrow Fe_2O_3 (Fe^{+3})$. ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $3 - 2 = 1$ છે. તેથી,$1 \ F$ જરૂરી છે. $(D-III)$
તેથી,સાચી જોડી $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(C) આર્હેનિયસ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$k = A e^{-\frac{E_a}{R T}}$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$\ln k = \ln A - \frac{E_a}{R T}$
આ સમીકરણ સીધી રેખા $y = mx + c$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં:
$y = \ln k$
$x = \frac{1}{T}$
$m = -\frac{E_a}{R}$ (ઢાળ,જે ઋણ છે)
$c = \ln A$ (y-અંતઃખંડ,જે ધન છે)
તેથી,$\ln k$ વિરુદ્ધ $\frac{1}{T}$ નો આલેખ ઋણ ઢાળ અને ધન અંતઃખંડ ધરાવતી સીધી રેખા છે,જે વિકલ્પ $C$ ને અનુરૂપ છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. $[Co(NH_3)_5(NO_2)]Cl_2$ એ $II$. બંધન સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે $NO_2^-$ લિગેન્ડ એ ઉભયદંતી લિગેન્ડ છે જે $N$ અથવા $O$ દ્વારા જોડાઈ શકે છે.
$B$. $[Co(NH_3)_5(SO_4)]Br$ એ $III$. આયનીકરણ સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે $SO_4^{2-}$ અને $Br^-$ આયનો સવર્ગ ક્ષેત્ર અને પ્રતિ-આયન વચ્ચે અદલાબદલી કરી શકે છે.
$C$. $[Co(NH_3)_6][Cr(CN)_6]$ એ $IV$. સવર્ગ સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે લિગેન્ડ્સ બે ધાતુ કેન્દ્રો વચ્ચે વહેંચાયેલા છે.
$D$. $[Co(H_2O)_6]Cl_3$ એ $I$. દ્રાવક (હાઈડ્રેટ) સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે પાણીના અણુઓ લિગેન્ડ તરીકે વર્તી શકે છે અથવા સ્ફટિકીકરણના દ્રાવક અણુઓ તરીકે હાજર હોઈ શકે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(C) લુકાસ પ્રક્રિયક એ સાંદ્ર $HCl$ અને નિર્જળ $ZnCl_2$ નું મિશ્રણ છે.
આલ્કોહોલ લુકાસ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ બનાવે છે,જે દ્રાવણમાં ધૂંધળાપણું (turbidity) તરીકે દેખાય છે.
લુકાસ પ્રક્રિયક પ્રત્યે આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ: $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ$ છે.
તૃતીયક $(3^\circ)$ આલ્કોહોલ લુકાસ પ્રક્રિયક સાથે ત્વરિત પ્રતિક્રિયા આપે છે અને તરત જ ધૂંધળાપણું ઉત્પન્ન કરે છે કારણ કે તેઓ સ્થિર કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$(CH_3)_3C-OH$ એ તૃતીયક આલ્કોહોલ છે,તેથી તે ત્વરિત પ્રતિક્રિયા આપે છે.

(B) $Mn^{3+} / Mn^{2+}$ યુગ્મ માટે પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $E^{\circ}$ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે કારણ કે $Mn^{3+}$ નું $Mn^{2+}$ માં રિડક્શન થતી વખતે તે $3d^4$ ઇલેક્ટ્રોન રચનામાંથી વધુ સ્થાયી $3d^5$ ઇલેક્ટ્રોન રચનામાં ફેરવાય છે.
$Mn^{3+} ([Ar] 3d^4) + e^- \rightarrow Mn^{2+} ([Ar] 3d^5)$
$3d^5$ ઇલેક્ટ્રોન રચના અર્ધ-પૂર્ણ $d$-કક્ષકને કારણે ખૂબ જ સ્થાયી છે,જે વિનિમય ઉર્જા (exchange energy) દ્વારા વધારાની સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
તેની સરખામણીમાં,$Cr^{3+} (3d^3)$ નું $Cr^{2+} (3d^4)$ માં અથવા $Fe^{3+} (3d^5)$ નું $Fe^{2+} (3d^6)$ માં રિડક્શન થવાથી સ્થિરતામાં આવો મોટો વધારો થતો નથી.

(C) સમૂહ $16$ ના તત્વો (કેલ્કોજેન્સ) સામાન્ય રીતે તેમની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2 np^4$ ને કારણે $-2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$\text{ઓક્સિજન}$ $(O)$ $-2$ (મોટાભાગના ઓક્સાઇડમાં),$-1$ (પેરોક્સાઇડમાં),$+1$ અને $+2$ ($OF_2$ માં) ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$\text{સેલેનિયમ}$ $(Se)$ અને $\text{ટેલુરિયમ}$ $(Te)$ $-2, +2, +4$ અને $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$\text{પોલોનિયમ}$ $(Po)$ એક ધાતુ છે અને મુખ્યત્વે $+2$ અને $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે; તે $-2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Po$ છે.

(D) વિધાન $I$ સાચું છે. સમૂહ $16$ ના હાઇડ્રાઇડ્સના ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ $H_2O > H_2Te > H_2Se > H_2S$ છે.
વિધાન $II$ પણ સાચું છે. જોકે $H_2O$ નું આણ્વીય દળ આ હાઇડ્રાઇડ્સમાં સૌથી ઓછું છે,પરંતુ વ્યાપક આંતરઆણ્વીય $H$-બંધનને કારણે તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
$H_2Te$ થી $H_2S$ સુધીનો ક્રમ મુખ્યત્વે આણ્વીય દળમાં ઘટાડાને કારણે છે,જે વાન ડર વાલ્સ બળોની તીવ્રતા ઘટાડે છે.

(D) 'સ્પિન ઓન્લી' ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ ની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.

આયન અને ઇલેક્ટ્રોન રચના	અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$
$Ti^{3+}: 3d^{1}$	$1$
$Cr^{2+}: 3d^{4}$	$4$
$Mn^{2+}: 3d^{5}$	$5$
$Fe^{2+}: 3d^{6}$	$4$
$Sc^{3+}: 3d^{0}$	$0$

કારણ કે $Cr^{2+}$ અને $Fe^{2+}$ બંનેમાં $n = 4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તેમની 'સ્પિન ઓન્લી' ચુંબકીય મોમેન્ટ સમાન છે.

(B) ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે,પરંતુ તે મુખ્યત્વે ચક્રીય હેમિયાસેટલ સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે જે મુક્ત શૃંખલા સ્વરૂપ સાથે સંતુલનમાં હોય છે.
આ ચક્રીય બંધારણને કારણે અને મુક્ત આલ્ડિહાઇડ સમૂહની ઓછી સાંદ્રતાને લીધે,ગ્લુકોઝ આલ્ડિહાઇડની કેટલીક લાક્ષણિક પ્રક્રિયાઓ આપતું નથી.
ખાસ કરીને,ગ્લુકોઝ શિફની કસોટી $(B)$ આપતું નથી અને તે સોડિયમ બાયસલ્ફાઇટ ($NaHSO_3$,$E$) સાથે હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇટ યોગશીલ નીપજ બનાવતું નથી.
તેથી,સાચા પ્રક્રિયકો $B$ અને $E$ છે.

(D) $[Co(NH_3)_6]^{3+}$ માં,$Co^{3+}$ આયન $3d^6$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે.
પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $NH_3$ ની હાજરીમાં,ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે $d^2sp^3$ સંકરણ સાથે પ્રતિચુંબકીય સંકીર્ણ આયન બને છે.
$[CoF_6]^{3-}$ ના કિસ્સામાં,$Co^{3+}$ એ $3d^6$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે. નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $F^-$ ની હાજરીમાં,યુગ્મીકરણ થતું નથી,જેના પરિણામે ચાર અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે $sp^3d^2$ સંકરણ ધરાવતું અનુચુંબકીય સંકીર્ણ બને છે.
તેથી,વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

(D) ફેહલિંગનું દ્રાવણ '$A$' = જલીય કોપર સલ્ફેટ $(CuSO_4 \cdot 5H_2O)$
ફેહલિંગનું દ્રાવણ '$B$' = સોડિયમ પોટેશિયમ ટાર્ટ્રેટનું આલ્કલાઇન દ્રાવણ (રોશેલ ક્ષાર)

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. આ પ્રક્રિયા આલ્કીનનું રિડક્ટિવ ઓઝોનોલિસિસ છે,જે દ્વિબંધ તોડીને બે કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે. તેથી,$A-IV$.
$B$. નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીનની બેન્ઝોઇલ ક્લોરાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા એ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસિલેશન પ્રક્રિયા છે. તેથી,$B-I$.
$C$. દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું કીટોનમાં ઓક્સિડેશન સામાન્ય રીતે $CrO_3$ નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે. તેથી,$C-II$.
$D$. $KMnO_4 / KOH, \Delta$ સાથે આલ્કાઇલબેન્ઝીનનું ઓક્સિડેશન પોટેશિયમ બેન્ઝોએટ બનાવે છે. તેથી,$D-III$.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-I, C-II, D-III$ છે.

(C) સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)$ ની ગણતરી આર્હેનિયસ સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે.
સમીકરણ આ મુજબ છે:
$\log \left( \frac{k_2}{k_1} \right) = \frac{E_a}{2.303 R} \left( \frac{1}{T_1} - \frac{1}{T_2} \right)$
આ સમીકરણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે જો બે અલગ અલગ તાપમાને ($T_1$ અને $T_2$) વેગ અચળાંક ($k_1$ અને $k_2$) ના મૂલ્યો જાણીતા હોય,તો $E_a$ ની ગણતરી કરી શકાય છે.

(A) આ રૂપાંતરણમાં આલ્કીનનું એન્ટી-માર્કોવનીકોવ જલીયકરણ અને ત્યારબાદ મળતા પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું આલ્ડિહાઇડમાં ઓક્સિડેશનનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન: $Cyclohexyl-CH_2-CH=CH_2$ ની $(i) BH_3$ અને ત્યારબાદ $(ii) H_2O_2 / \stackrel{\ominus}{O}H$ સાથેની પ્રક્રિયાથી પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,$Cyclohexyl-CH_2-CH_2-CH_2OH$ મળે છે.
$2$. ઓક્સિડેશન: ત્યારબાદ આ પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું $PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) જેવા મંદ ઓક્સિડેશનકર્તાનો ઉપયોગ કરીને આલ્ડિહાઇડમાં ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,જે ઓક્સિડેશનને આલ્ડિહાઇડ તબક્કે અટકાવે છે.
તેથી,પ્રક્રિયકોનો સાચો ક્રમ $(i) BH_3, (ii) H_2O_2 / \stackrel{\ominus}{O}H, (iii) PCC$ છે.

(D) જો પદાર્થમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોય $(n = 0)$,તો તે પ્રતિચુંબકીય છે.
આપેલ આયનોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$Ce^{4+} \Rightarrow [Xe] 4f^0$ (અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,પ્રતિચુંબકીય)
$Yb^{2+} \Rightarrow [Xe] 4f^{14}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે,પ્રતિચુંબકીય)
$Ce^{3+} \Rightarrow [Xe] 4f^1$ (એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
$Eu^{2+} \Rightarrow [Xe] 4f^7$ (સાત અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
$Gd^{3+} \Rightarrow [Xe] 4f^7$ (સાત અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
$Eu^{3+} \Rightarrow [Xe] 4f^6$ (છ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
$Pm^{3+} \Rightarrow [Xe] 4f^4$ (ચાર અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
$Sm^{3+} \Rightarrow [Xe] 4f^5$ (પાંચ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન,અનુચુંબકીય)
આમ,$Ce^{4+}$ અને $Yb^{2+}$ ની જોડી પ્રતિચુંબકીય છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયાઓ આલ્કોહોલમાંથી હેલોઆલ્કેન બનાવવાની પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
$1$. આલ્કોહોલની ફોસ્ફરસ ટ્રાયક્લોરાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા:
$3 ROH + PCl_3 \rightarrow 3 RCl + H_3 PO_3$ $(A)$
$2$. આલ્કોહોલની ફોસ્ફરસ પેન્ટાક્લોરાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા:
$ROH + PCl_5 \rightarrow RCl + HCl + POCl_3$ $(B)$
આમ,$A$ એ $H_3 PO_3$ છે અને $B$ એ $POCl_3$ છે.

(D) હોમોલેપ્ટિક સંકીર્ણ તે છે જેમાં ધાતુ માત્ર એક જ પ્રકારના દાતા સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$[Co(NH_3)_6]^{3+}$ માં માત્ર $NH_3$ લિગેન્ડ્સ છે,તેથી તે હોમોલેપ્ટિક છે.
વિધાન $I$ સાચું છે.
હેટરોલેપ્ટિક સંકીર્ણ તે છે જેમાં ધાતુ એક કરતા વધુ પ્રકારના દાતા સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$[Co(NH_3)_4 Cl_2]^{+}$ માં $NH_3$ અને $Cl^{-}$ બંને લિગેન્ડ્સ છે,તેથી તે હેટરોલેપ્ટિક છે.
વિધાન $II$ હોમોલેપ્ટિક અને હેટરોલેપ્ટિક સંકીર્ણોની વ્યાખ્યાઓ યોગ્ય રીતે સમજાવે છે.
તેથી,વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

(D) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $CH_3CH_2CH_2-I + NaCN \rightarrow CH_3CH_2CH_2-CN (A) + NaI$ (ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા).
$2$. $CH_3CH_2CH_2-CN + H_2O \xrightarrow{OH^-} CH_3CH_2CH_2-CONH_2 (B)$ (નાઇટ્રાઇલનું એમાઇડમાં આંશિક જળવિભાજન).
$3$. $CH_3CH_2CH_2-CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3CH_2CH_2-NH_2 (C) + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$ (હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા).
અંતિમ નીપજ $C$ એ $CH_3CH_2CH_2-NH_2$ છે,જે પ્રોપાઇલએમાઇન છે.

(C) મોહર ક્ષારની તૈયારી દરમિયાન,$Fe^{2+}$ આયનના જળવિભાજનને રોકવા માટે મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ ઉમેરવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે $Fe^{2+}$ આયનો પાણીમાં જળવિભાજન પામીને બેઝિક ક્ષાર બનાવે છે,અને મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ ઉમેરવાથી એસિડિક માધ્યમ મળે છે જે આ જળવિભાજનને અટકાવે છે.

(D)

સમૂહ	કેટાયન્સ
સમૂહ $-II$	$Cu^{2+}$
સમૂહ $-III$	$Al^{3+}$
સમૂહ $-IV$	$Co^{2+}$
સમૂહ $-V$	$Ba^{2+}$
સમૂહ $-VI$	$Mg^{2+}$

આયનોના સમૂહ ક્રમનો સાચો ક્રમ $\underset{(B)}{Cu^{2+}} < \underset{(A)}{Al^{3+}} < \underset{(D)}{Co^{2+}} < \underset{(C)}{Ba^{2+}} < \underset{(E)}{Mg^{2+}}$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $B, A, D, C, E$ છે.

(A) કોપર માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Cu^{2+}_{(aq)} + 2e^{-} \rightarrow Cu_{(s)}$
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમ મુજબ,જમા થતા ધાતુનું દળ $(w)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$w = \frac{M \times I \times t}{n \times F}$
જ્યાં:
$M = 63 \ g \ mol^{-1}$ ($Cu$ નું મોલર દળ)
$I = 9.6487 \ A$ (વિદ્યુતપ્રવાહ)
$t = 100 \ s$ (સમય)
$n = 2$ ($Cu^{2+}$ ના રિડક્શનમાં સામેલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા)
$F = 96487 \ C \ mol^{-1}$ (ફેરાડે અચળાંક)
કિંમતો મૂકતા:
$w = \frac{63 \times 9.6487 \times 100}{2 \times 96487}$
$w = 0.315 \ g$

(D) આસૃતિ દબાણનું સમીકરણ $\Pi = C R T$ છે.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \Pi$,$x = C$,અને ઢાળ $m = R T$ છે.
આપેલ ઢાળ $= 25.73 \ L \ bar \ mol^{-1}$ અને $R = 0.083 \ L \ bar \ mol^{-1} \ K^{-1}$ છે.
$25.73 = 0.083 \times T$
$T = \frac{25.73}{0.083} \approx 310 \ K$.
તાપમાનને સેલ્સિયસમાં ફેરવવા માટે: $T(^{\circ}C) = T(K) - 273 = 310 - 273 = 37^{\circ} C$.

(B) પગલું $1$: $2$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલની $PBr_3$ સાથેની પ્રતિક્રિયા $S_N2$ મિકેનિઝમ દ્વારા $1$-બ્રોમો-$2$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન $(A)$ બનાવે છે.
પગલું $2$: $1$-બ્રોમો-$2$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન $(A)$ ની આલ્કોહોલિક $KOH$ (પ્રબળ બેઝ) સાથેની પ્રક્રિયા $E2$ મિકેનિઝમ દ્વારા ડિહાઈડ્રોહેલોજિનેશન કરે છે.
પગલું $3$: ઝેટસેવના નિયમ મુજબ,વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન મુખ્ય નીપજ છે. બેઝ $C_2$ સ્થાન પરથી પ્રોટોન દૂર કરે છે,જેના પરિણામે મુખ્ય નીપજ તરીકે $1$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન $(B)$ બને છે.

(D) આર્હેનિયસ સમીકરણ: $\log \left(\frac{k_2}{k_1}\right) = \frac{E_a}{2.303 R} \left(\frac{1}{T_1} - \frac{1}{T_2}\right)$
આપેલ છે: $k_2 = 4k_1$,$T_1 = 300 \ K$,$T_2 = 330 \ K$,$R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$,$\log 4 = 0.6021$
કિંમતો મૂકતા:
$\log 4 = \frac{E_a}{2.303 \times 8.314} \left(\frac{1}{300} - \frac{1}{330}\right)$
$0.6021 = \frac{E_a}{19.147} \left(\frac{30}{99000}\right)$
$E_a = \frac{0.6021 \times 19.147 \times 99000}{30} \approx 38040 \ J \ mol^{-1}$
$E_a = 38.04 \ kJ \ mol^{-1}$