NEET 2022 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

105 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ1100 of 105 questions

Page 1 of 2 · Gujarati

1
ChemistryMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયો કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થિર છે?
A
$CH_3CH_2^+$
B
$CH_3^+$
C
$(CH_3)_3C^+$
D
$(CH_3)_2CH^+$

Solution

(C) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા પ્રેરક અસર (inductive effect) અને અતિસંયુગ્મન (hyperconjugation) દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$(CH_3)_3C^+$ એ તૃતીયક $(3^\circ)$ કાર્બોકેટાયન છે.
તેમાં $9 \, \alpha \text{-હાઇડ્રોજન}$ પરમાણુઓ છે,જે મહત્તમ અતિસંયુગ્મન પ્રદાન કરે છે,તેથી તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ સ્થિર છે.
2
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$50 \ mL$ $0.10 \ M$ સોડિયમ એસિટેટ અને $0.01 \ M$ એસિટિક એસિડ ધરાવતા દ્રાવણનું $pH$ $.......$ છે.
[આપેલ છે: $CH_{3}COOH$ નો $pK_{a} = 4.57$] ($.57$ માં)
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$5$

Solution

(D) નિર્બળ એસિડ $(CH_{3}COOH)$ અને તેના પ્રબળ બેઇઝ સાથેના ક્ષાર $(CH_{3}COONa)$ નું મિશ્રણ એસિડિક બફર દ્રાવણ બનાવે છે.
ક્ષારની સાંદ્રતા $[Salt] = 0.10 \ M$.
એસિડની સાંદ્રતા $[Acid] = 0.01 \ M$.
એસિડિક બફરનું $pH$ હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ દ્વારા ગણવામાં આવે છે:
$pH = pK_{a} + \log \left( \frac{[Salt]}{[Acid]} \right)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$pH = 4.57 + \log \left( \frac{0.10}{0.01} \right)$
$pH = 4.57 + \log(10)$
કારણ કે $\log(10) = 1$,તેથી:
$pH = 4.57 + 1 = 5.57$
3
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$(a)$ $Li$ $(i)$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ માટે શોષક
$(b)$ $Na$ $(ii)$ ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ કોષો
$(c)$ $KOH$ $(iii)$ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટરમાં કુલન્ટ
$(d)$ $Cs$ $(iv)$ ફોટોઇલેક્ટ્રિક કોષ

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$
B
$(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(ii)$
C
$(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)$
D
$(a)-(iv), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(ii)$

Solution

(C) $Li$ નો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ કોષોમાં થાય છે.
$Na$ નો ઉપયોગ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટરમાં કુલન્ટ તરીકે થાય છે.
$KOH$ નો ઉપયોગ $CO_2$ ના શોષક તરીકે થાય છે.
$Cs$ નો ઉપયોગ ફોટોઇલેક્ટ્રિક કોષમાં થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)$ છે.
4
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
સાચું વિધાન પસંદ કરો:
A
હીરો સહસંયોજક છે અને ગ્રેફાઇટ આયનીય છે.
B
હીરો $sp^{3}$ સંકરણ ધરાવે છે અને ગ્રેફાઇટ $sp^{2}$ સંકરણ ધરાવે છે.
C
હીરો અને ગ્રેફાઇટ બંનેનો ઉપયોગ સૂકા લ્યુબ્રિકન્ટ તરીકે થાય છે.
D
હીરો અને ગ્રેફાઇટ દ્વિ-પરિમાણીય નેટવર્ક ધરાવે છે.

Solution

(B) હીરામાં,દરેક કાર્બન પરમાણુ અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જેના પરિણામે $sp^{3}$ સંકરણ જોવા મળે છે.
ગ્રેફાઇટમાં,દરેક કાર્બન પરમાણુ અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જેના પરિણામે $sp^{2}$ સંકરણ જોવા મળે છે.
5
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયો $p-V$ વક્ર મહત્તમ કાર્ય દર્શાવે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(A) $p-V$ આલેખમાં,વક્રની નીચેનો વિસ્તાર કાર્યનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
આપેલા આલેખોની તુલના કરતા,વિકલ્પ $A$ માં વક્રની નીચેનો વિસ્તાર સૌથી વધુ છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ માંનો વક્ર મહત્તમ કાર્ય દર્શાવે છે.
6
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન એરોમેટિક સંયોજન નથી?
A
સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયએનાઈલ કેટાયન
B
સાયક્લોપ્રોપેનાઈલ કેટાયન
C
સાયક્લોઓક્ટાટેટ્રાએન
D
સાયક્લોપેન્ટાડાયએનાઈલ એનાયન

Solution

(C) કોઈ સંયોજન એરોમેટિક છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,તેણે હ્યુકેલના નિયમનું પાલન કરવું આવશ્યક છે:
$1$. અણુ ચક્રીય હોવો જોઈએ.
$2$. અણુ સમતલીય હોવો જોઈએ.
$3$. અણુ સંપૂર્ણપણે સંયુગ્મિત (conjugated) હોવો જોઈએ.
$4$. અણુમાં $(4n + 2) \pi$ ઇલેક્ટ્રોન હોવા જોઈએ,જ્યાં $n = 0, 1, 2, ...$
દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
- $A$: સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયએનાઈલ કેટાયનમાં $6 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(n=1)$ છે,તે ચક્રીય,સમતલીય અને સંયુગ્મિત છે. તે એરોમેટિક છે.
- $B$: સાયક્લોપ્રોપેનાઈલ કેટાયનમાં $2 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(n=0)$ છે,તે ચક્રીય,સમતલીય અને સંયુગ્મિત છે. તે એરોમેટિક છે.
- $C$: સાયક્લોઓક્ટાટેટ્રાએનમાં $8 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તે સમતલીય નથી (તે ટબ જેવો આકાર ધારણ કરે છે) અને $(4n + 2) \pi$ નિયમનું પાલન કરતું નથી. તે નોન-એરોમેટિક છે.
- $D$: સાયક્લોપેન્ટાડાયએનાઈલ એનાયનમાં $6 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(n=1)$ છે,તે ચક્રીય,સમતલીય અને સંયુગ્મિત છે. તે એરોમેટિક છે.
તેથી,જે સંયોજન એરોમેટિક નથી તે સાયક્લોઓક્ટાટેટ્રાએન છે.
7
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ માટે નીચેનામાંથી કયું ગાણિતિક સમીકરણ સાચું નથી? અહીં $p =$ વાયુમય મિશ્રણનું કુલ દબાણ.
A
$p = n_{1} \frac{RT}{V} + n_{2} \frac{RT}{V} + n_{3} \frac{RT}{V}$
B
$p_{i} = \chi_{i} p$,જ્યાં $p_{i} = i^{\text{th}}$ વાયુનું આંશિક દબાણ અને $\chi_{i} = i^{\text{th}}$ વાયુનો મોલ અંશ.
C
$p_{i} = \chi_{i} p_{i}^{0}$,જ્યાં $\chi_{i} = i^{\text{th}}$ વાયુનો મોલ અંશ અને $p_{i}^{0} = i^{\text{th}}$ વાયુનું શુદ્ધ અવસ્થામાં દબાણ.
D
$p = p_{1} + p_{2} + p_{3}$

Solution

(C) ડાલ્ટનનો આંશિક દબાણનો નિયમ જણાવે છે કે અપ્રતિક્રિયાશીલ વાયુઓના મિશ્રણ દ્વારા લાગુ પડતું કુલ દબાણ એ વ્યક્તિગત વાયુઓના આંશિક દબાણના સરવાળા જેટલું હોય છે: $p = p_{1} + p_{2} + p_{3}$.
વાયુ $i$ નું આંશિક દબાણ $p_{i} = \chi_{i} p$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\chi_{i}$ એ મિશ્રણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે $p = \sum n_{i} \frac{RT}{V} = (\sum n_{i}) \frac{RT}{V} = n_{total} \frac{RT}{V}$,જે મિશ્રણ માટે આદર્શ વાયુ સમીકરણ છે.
વિકલ્પ $C$ એ દ્રાવણો માટે રાઉલ્ટનો નિયમ દર્શાવે છે,વાયુમય મિશ્રણ માટે ડાલ્ટનનો નિયમ નહીં. તેથી,તે ખોટું સમીકરણ છે.
8
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો.
List-$I$ (હાઇડ્રાઇડ્સ) List-$II$ (સ્વભાવ)
$a. MgH_2$ $i. \text{Electron precise}$
$b. GeH_4$ $ii. \text{Electron deficient}$
$c. B_2H_6$ $iii. \text{Electron rich}$
$d. HF$ $iv. \text{Ionic}$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$a-iii, b-i, c-ii, d-iv$
B
$a-i, b-ii, c-iv, d-iii$
C
$a-ii, b-iii, c-iv, d-i$
D
$a-iv, b-i, c-ii, d-iii$

Solution

(D) $1$. $MgH_2$ એ આયનીય હાઇડ્રાઇડ છે.
$2$. $GeH_4$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ચોક્કસ હાઇડ્રાઇડ છે (સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે,કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી).
$3$. $B_2H_6$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો હાઇડ્રાઇડ છે (સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ કરતા ઓછા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે).
$4$. $HF$ એ ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ હાઇડ્રાઇડ છે (સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે).
તેથી,સાચી જોડ છે: $a-iv, b-i, c-ii, d-iii$.
9
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
$KO_{2}$ માં $K$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે.
B
આલ્કલી ધાતુઓની આયનીકરણ એન્થાલ્પી સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે.
C
લિથિયમ આલ્કલી ધાતુઓમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.
D
આલ્કલી ધાતુઓ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને તેમના હાઇડ્રોક્સાઇડ બનાવે છે.

Solution

(A) $KO_{2}$ માં,પોટેશિયમ $(K)$ એ આલ્કલી ધાતુ છે અને હંમેશા $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
સુપરઓક્સાઇડ આયન $O_{2}^{-}$ છે,જેમાં ઓક્સિજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-1/2$ છે.
તેથી,$KO_{2}$ માં $K$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે તે વિધાન ખોટું છે.
$K$ નો સાચો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.
10
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
$C_{2}$ અણુ તેની બે સમાન ઊર્જા ધરાવતી $\pi$ આણ્વીય કક્ષકોમાં ચાર ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
B
$H_{2}^{+}$ આયન એક ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
C
$O_{2}^{+}$ આયન પ્રતિચુંબકીય (diamagnetic) છે.
D
$O_{2}^{+}, O_{2}, O_{2}^{-}$ અને $O_{2}^{2-}$ ના બંધ ક્રમાંક અનુક્રમે $2.5, 2, 1.5$ અને $1$ છે.

Solution

(C) $O_{2}^{+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $\sigma 1s^{2}, \sigma^{*} 1s^{2}, \sigma 2s^{2}, \sigma^{*} 2s^{2}, \sigma 2p_{z}^{2}, \pi 2p_{x}^{2} = \pi 2p_{y}^{2}, \pi^{*} 2p_{x}^{1}$ છે.
$O_{2}^{+}$ આયનમાં $15$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે $\pi^{*}$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
તેથી,તે અનુચુંબકીય (paramagnetic) સ્વભાવ ધરાવે છે,જે વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાનને ખોટું સાબિત કરે છે.
11
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચેની પ્રક્રિયા મુજબ $50 \ mL$ $0.5 \ M \ HCl$ ના દ્રાવણને તટસ્થ કરવા માટે $95 \%$ શુદ્ધ $CaCO_3$ નું કેટલું દળ જરૂરી છે? ($g$ માં)
$CaCO_{3(s)} + 2HCl_{(aq)} \rightarrow CaCl_{2(aq)} + CO_{2(g)} + H_2O_{(l)}$
[દશાંશ ચિહ્નના બીજા સ્થાન સુધી ગણતરી કરો]
A
$1.32$
B
$3.65$
C
$9.50$
D
$1.25$

Solution

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$CaCO_{3(s)} + 2HCl_{(aq)} \rightarrow CaCl_{2(aq)} + CO_{2(g)} + H_2O_{(l)}$
$HCl$ ના મોલની સંખ્યા $= \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (L માં)} = 0.5 \times 0.050 = 0.025 \ \text{mol}$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ \text{મોલ}$ $CaCO_3$ એ $2 \ \text{મોલ}$ $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,જરૂરી શુદ્ધ $CaCO_3$ ના મોલ $= \frac{1}{2} \times 0.025 = 0.0125 \ \text{mol}$.
શુદ્ધ $CaCO_3$ નું દળ $= \text{મોલ} \times \text{મોલર દળ} = 0.0125 \times 100 \ \text{g/mol} = 1.25 \ \text{g}$.
આપેલ છે કે નમૂનો $95 \%$ શુદ્ધ છે,તેથી અશુદ્ધ નમૂનાનું દળ:
$\text{અશુદ્ધ નમૂનાનું દળ} = \frac{\text{શુદ્ધ } CaCO_3 \text{ નું દળ}}{\text{શુદ્ધતાની ટકાવારી}} \times 100 = \frac{1.25}{95} \times 100 \approx 1.3157 \ \text{g}$.
દશાંશના બીજા સ્થાન સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $1.32 \ \text{g}$ મળે છે.
12
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નાઈટ્રોજનના અંદાજ માટેની જેલ્ડાલ (Kjeldahl's) પદ્ધતિનો ઉપયોગ નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનનું પ્રમાણ નક્કી કરવા માટે થઈ શકે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(B) જેલ્ડાલ પદ્ધતિ નાઈટ્રો $(-NO_2)$ અથવા એઝો $(-N=N-)$ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનો અને વલયમાં રહેલા નાઈટ્રોજન (જેમ કે પિરિડિન) માટે લાગુ પડતી નથી,કારણ કે આ સંયોજનોનો નાઈટ્રોજન જેલ્ડાલ પદ્ધતિની પરિસ્થિતિઓમાં એમોનિયમ સલ્ફેટમાં રૂપાંતરિત થતો નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી:
$A$. નાઈટ્રોબેન્ઝીનમાં નાઈટ્રો સમૂહ હોય છે.
$B$. એનિલિન $(C_6H_5NH_2)$ માં એમિનો સમૂહ હોય છે,જે સરળતાથી એમોનિયમ સલ્ફેટમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$C$. એઝોબેન્ઝીનમાં એઝો સમૂહ હોય છે.
$D$. પિરિડિનમાં વલયમાં નાઈટ્રોજન હોય છે.
તેથી,જેલ્ડાલ પદ્ધતિનો ઉપયોગ એનિલિન માટે થઈ શકે છે.
13
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
બધી પાંચ $4d$ કક્ષકોના આકાર સંબંધિત $3d$ કક્ષકો જેવા જ હોય છે.
B
પરમાણુમાં,મુક્ત અવસ્થામાં બધી પાંચ $3d$ કક્ષકો સમાન ઊર્જા ધરાવે છે.
C
$d_{xy}$,$d_{yz}$,અને $d_{zx}$ કક્ષકોના આકાર એકબીજાને સમાન છે; અને $d_{x^{2}-y^{2}}$ અને $d_{z^{2}}$ એકબીજાને સમાન છે.
D
બધી પાંચ $5d$ કક્ષકો સંબંધિત $4d$ કક્ષકોની સરખામણીમાં કદમાં અલગ હોય છે.

Solution

(C) -કક્ષકોના આકાર તરંગ વિધેયના કોણીય ભાગ દ્વારા નક્કી થાય છે,જે ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ પર આધાર રાખે છે. બધી $d$-કક્ષકો માટે,$l = 2$ હોય છે. તેથી,$3d$,$4d$,અને $5d$ કક્ષકો સમાન આકાર ધરાવે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે $4d$ અને $3d$ કક્ષકો સમાન આકાર ધરાવે છે.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે મુક્ત પરમાણુમાં,બધી પાંચ $d$-કક્ષકો સમશક્તિમાન (સમાન ઊર્જા ધરાવતી) હોય છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $d_{x^{2}-y^{2}}$ અને $d_{z^{2}}$ સમાન આકાર ધરાવતા નથી. $d_{x^{2}-y^{2}}$ માં $x$ અને $y$ અક્ષ પર ચાર ખંડો હોય છે,જ્યારે $d_{z^{2}}$ માં $z$-અક્ષ પર બે ખંડો અને $xy$-સમતલમાં ઇલેક્ટ્રોન ઘનતાનું વલય હોય છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ વધતા,કક્ષકનું કદ વધે છે. આમ,$5d$ કક્ષકો $4d$ કક્ષકો કરતા મોટી હોય છે.
Solution diagram
14
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયા અણુમાં સૌથી વધુ 'અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ - અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ' (lone pair - lone pair) અપાકર્ષણ જોવા મળશે?
A
$IF_{5}$
B
$SF_{4}$
C
$XeF_{2}$
D
$ClF_{3}$

Solution

(C) મહત્તમ 'અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ - અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ' (lp-lp) અપાકર્ષણ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક અણુના મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા તપાસીએ છીએ:
$1$. $IF_{5}$: આયોડિન પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $5$ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બાકી રહે છે. lp-lp અપાકર્ષણની સંખ્યા = $0$.
$2$. $SF_{4}$: સલ્ફર પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બાકી રહે છે. lp-lp અપાકર્ષણની સંખ્યા = $0$.
$3$. $XeF_{2}$: ઝેનોન પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $2$ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો બાકી રહે છે. આ $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિની વિષુવવૃત્તીય સ્થિતિઓ પર ગોઠવાય છે,જેના પરિણામે $90^\circ$ ના ખૂણે $3$ lp-lp અપાકર્ષણ જોવા મળે છે.
$4$. $ClF_{3}$: ક્લોરિન પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો બાકી રહે છે. lp-lp અપાકર્ષણની સંખ્યા = $1$.
આમ,$XeF_{2}$ માં સૌથી વધુ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ - અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અપાકર્ષણ જોવા મળે છે.
15
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
$119$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વનું $IUPAC$ નામ $.........$ છે.
A
અનનિલિનિયમ
B
અનનઅનનિયમ
C
અનનઓક્ટિયમ
D
અનનએનિયમ

Solution

(D) $100$ થી વધુ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો માટે $IUPAC$ નામકરણ પરમાણુ ક્રમાંકના અંકો પર આધારિત છે.
$119$ માટે:
$1$ = અન
$1$ = અન
$9$ = એન
પ્રત્યય = -ઈયમ
તેથી,નામ $Ununennium$ $(Uue)$ છે.
16
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
ચાર ટર્મિનલ $B-H$ બંધ એ બે-કેન્દ્ર-બે-ઇલેક્ટ્રોન બંધ છે.
B
ચાર ટર્મિનલ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ અને બે બોરોન પરમાણુઓ એક જ સમતલમાં આવેલા છે.
C
બંને બોરોન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
D
ત્યાં બે $3$-કેન્દ્ર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન બંધ છે.

Solution

(C) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,દરેક બોરોન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે,$sp^2$ નહીં.
ડાયબોરેનનું બંધારણ અસમતલીય છે,જેમાં બે બ્રિજિંગ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ એવા સમતલમાં હોય છે જે ચાર ટર્મિનલ હાઇડ્રોજન અને બે બોરોન પરમાણુઓ ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
તેથી,બંને બોરોન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
17
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
જો $He^{+}$ આયનની બીજી બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $105.8 \, pm$ હોય, તો $Li^{2+}$ આયનની ત્રીજી બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?
A
$15.87 \, pm$
B
$1.587 \, pm$
C
$158.7 \, \mathring{A}$
D
$158.7 \, pm$

Solution

(D) બોહરના પરમાણુ મોડેલ મુજબ, ત્રિજ્યા $r$ એ $r \propto \frac{n^2}{Z}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$Li^{2+}$ ની $3^{rd}$ કક્ષા માટે, $n_1 = 3$ અને $Z_1 = 3$.
$He^{+}$ ની $2^{nd}$ કક્ષા માટે, $n_2 = 2$ અને $Z_2 = 2$.
ગુણોત્તર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{(r_3)_{Li^{2+}}}{(r_2)_{He^{+}}} = \frac{n_1^2}{n_2^2} \times \frac{Z_2}{Z_1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{(r_3)_{Li^{2+}}}{105.8 \, pm} = \frac{3^2}{2^2} \times \frac{2}{3} = \frac{9}{4} \times \frac{2}{3} = \frac{3}{2} = 1.5$.
તેથી, $(r_3)_{Li^{2+}} = 105.8 \, pm \times 1.5 = 158.7 \, pm$.
18
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
$10.0 \, L$ ના ફ્લાસ્કમાં $27^{\circ} C$ તાપમાને $64 \, g$ ઓક્સિજન વાયુ છે. (ધારો કે $O_2$ વાયુ આદર્શ રીતે વર્તે છે). ફ્લાસ્કની અંદરનું દબાણ $bar$ માં $.....$ છે.
(આપેલ છે $R = 0.0831 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$)
A
$498.6$
B
$49.8$
C
$4.9$
D
$2.5$

Solution

(C) આપેલ છે:
કદ $V = 10.0 \, L$
$O_2$ નું દળ $(W)$ = $64 \, g$
$O_2$ નું આણ્વીય દળ $(M)$ = $32 \, g \, mol^{-1}$
તાપમાન $T = 27^{\circ} C = 27 + 273 = 300 \, K$
વાયુ અચળાંક $R = 0.0831 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$
પગલું $1$: મોલની સંખ્યા $(n)$ શોધો:
$n = \frac{W}{M} = \frac{64 \, g}{32 \, g \, mol^{-1}} = 2 \, mol$
પગલું $2$: આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરીને દબાણ $(P)$ શોધો:
$P = \frac{nRT}{V}$
$P = \frac{2 \, mol \times 0.0831 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1} \times 300 \, K}{10.0 \, L}$
$P = \frac{49.86}{10} \, bar = 4.986 \, bar \approx 4.9 \, bar$
19
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
સંયોજન $X$ ની $O_{3}$ સાથે પ્રક્રિયા કર્યા બાદ $Zn/H_{2}O$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નીપજ તરીકે ફોર્માલ્ડિહાઈડ અને $2-$મિથાઈલપ્રોપેનાલ મળે છે. તો સંયોજન $X$ કયું છે?
A
$2-$મિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન
B
$2-$મિથાઈલબ્યુટ$-2-$ઈન
C
પેન્ટ$-2-$ઈન
D
$3-$મિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન

Solution

(D) આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ $C=C$ દ્વિબંધનું વિભાજન કરે છે અને દ્વિબંધના દરેક કાર્બન પરમાણુ સાથે ઓક્સિજન પરમાણુ ઉમેરે છે.
ફોર્માલ્ડિહાઈડ $HCHO$ છે અને $2-$મિથાઈલપ્રોપેનાલ $(CH_{3})_{2}CHCHO$ છે.
આ નીપજોના કાર્બોનિલ કાર્બનને દ્વિબંધ દ્વારા જોડતા,આપણને મૂળ આલ્કીન $X$ નું બંધારણ મળે છે:
$CH_{3}-CH(CH_{3})-CH=O + O=CH_{2} \xrightarrow{Zn/H_{2}O} CH_{3}-CH(CH_{3})-CH=CH_{2} + H_{2}O$
બંધારણ $CH_{3}-CH(CH_{3})-CH=CH_{2}$ એ $3-$મિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
20
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
તટસ્થ અથવા થોડા આલ્કલાઇન માધ્યમમાં,$KMnO_4$ આયોડાઇડનું આયોડેટમાં ઓક્સિડેશન કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં મેંગેનીઝની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં થતો ફેરફાર કેટલો છે?
A
$+6$ થી $+4$
B
$+7$ થી $+3$
C
$+6$ થી $+5$
D
$+7$ થી $+4$

Solution

(D) તટસ્થ અથવા થોડા આલ્કલાઇન માધ્યમમાં,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2KMnO_4 + H_2O + KI \rightarrow 2MnO_2 + 2KOH + KIO_3$
$KMnO_4$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+7$ છે.
$MnO_2$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે.
તેથી,મેંગેનીઝની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં થતો ફેરફાર $+7$ થી $+4$ છે.
21
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચે આપેલા સંયોજનનું સાચું $IUPAC$ નામ .... છે.
Question diagram
A
$6-$બ્રોમો$-2-$ક્લોરો$-4-$મિથાઈલહેક્ઝેન$-4-$ઓલ
B
$1-$બ્રોમો$-4-$મિથાઈલ$-5-$ક્લોરોહેક્ઝેન$-3-$ઓલ
C
$6-$બ્રોમો$-4-$મિથાઈલ$-2-$ક્લોરોહેક્ઝેન$-4-$ઓલ
D
$1-$બ્રોમો$-5-$ક્લોરો$-4-$મિથાઈલહેક્ઝેન$-3-$ઓલ

Solution

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ($-OH$ સમૂહ) ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $6$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેક્ઝેન છે.
$2$. શૃંખલાને તે છેડેથી નંબર આપો જ્યાંથી મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ ને સૌથી ઓછો ક્રમાંક મળે. જમણી બાજુથી ડાબી બાજુ નંબર આપતા $-OH$ સમૂહ $3$ નંબર પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $1$ નંબર પર $Br$,$4$ નંબર પર $CH_3$ અને $5$ નંબર પર $Cl$.
$4$. વિસ્થાપકોને મૂળાક્ષરના ક્રમમાં ગોઠવો: $1-$બ્રોમો,$5-$ક્લોરો,$4-$મિથાઈલ.
$5$. આથી,સાચું $IUPAC$ નામ $1-$બ્રોમો$-5-$ક્લોરો$-4-$મિથાઈલહેક્ઝેન$-3-$ઓલ છે.
Solution diagram
22
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$3 O_{2(g)} \rightleftharpoons 2 O_{3(g)}$
ઉપરની પ્રક્રિયા માટે $298 \ K$ તાપમાને $K_c$ નું મૂલ્ય $3.0 \times 10^{-59}$ છે. જો સંતુલન સમયે $O_2$ ની સાંદ્રતા $0.040 \ M$ હોય,તો $O_3$ ની સાંદ્રતા $M$ માં કેટલી થશે?
A
$1.9 \times 10^{-63}$
B
$2.4 \times 10^{31}$
C
$1.2 \times 10^{21}$
D
$4.38 \times 10^{-32}$

Solution

(D) પ્રક્રિયા $3 O_{2(g)} \rightleftharpoons 2 O_{3(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંકનું સૂત્ર $K_c = \frac{[O_3]^2}{[O_2]^3}$ છે.
આપેલ છે કે $K_c = 3.0 \times 10^{-59}$ અને $[O_2] = 0.040 \ M = 4 \times 10^{-2} \ M$.
કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$3.0 \times 10^{-59} = \frac{[O_3]^2}{(4 \times 10^{-2})^3}$
$[O_3]^2 = 3.0 \times 10^{-59} \times (64 \times 10^{-6})$
$[O_3]^2 = 192 \times 10^{-65} = 1.92 \times 10^{-63}$
$[O_3] = \sqrt{1.92 \times 10^{-63}} = \sqrt{19.2 \times 10^{-64}} \approx 4.38 \times 10^{-32} \ M$.
23
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
સલ્ફરના ઓક્સાઇડને કારણે થતું પ્રદૂષણ નીચેનામાંથી કોની હાજરીને કારણે વધે છે:
$(a)$ રજકણો (particulate matter)
$(b)$ ઓઝોન
$(c)$ હાઇડ્રોકાર્બન
$(d)$ હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
માત્ર $(a)$,$(b)$,$(d)$
B
માત્ર $(b)$,$(c)$,$(d)$
C
માત્ર $(a)$,$(c)$,$(d)$
D
માત્ર $(a)$,$(d)$

Solution

(A) પ્રદૂષિત હવામાં રજકણોની હાજરી સલ્ફર ડાયોક્સાઇડના સલ્ફર ટ્રાયોક્સાઇડમાં ઓક્સિડેશનને વેગ આપે છે: $2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2SO_{3(g)}$.
આ પ્રક્રિયા ઓઝોન $(O_3)$ અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ દ્વારા પણ પ્રોત્સાહિત થાય છે:
$SO_{2(g)} + O_{3(g)} \rightarrow SO_{3(g)} + O_{2(g)}$
$SO_{2(g)} + H_2O_{2(l)} \rightarrow H_2SO_{4(aq)}$
આમ,રજકણો,ઓઝોન અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ ત્રણેય સલ્ફરના ઓક્સાઇડને કારણે થતા પ્રદૂષણમાં વધારો કરે છે.
24
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેના સંયોજનો/જાતિઓમાં બંધકોણનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$H_2O < NH_3 < NH_4^{+} < CO_2$
B
$H_2O < NH_4^{+} < NH_3 < CO_2$
C
$H_2O < NH_4^{+} = NH_3 < CO_2$
D
$CO_2 < NH_3 < H_2O < NH_4^{+}$

Solution

(A) $1$. દરેક જાતિનું સંકરણ અને ભૂમિતિ નક્કી કરો:
- $CO_2$: $sp$ સંકરણ,રેખીય,બંધકોણ = $180^{\circ}$.
- $NH_4^{+}$: $sp^3$ સંકરણ,સમચતુષ્ફલકીય,બંધકોણ = $109.5^{\circ}$.
- $NH_3$: $sp^3$ સંકરણ,ત્રિકોણીય પિરામિડલ,એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,બંધકોણ = $107^{\circ}$.
- $H_2O$: $sp^3$ સંકરણ,કોણીય (bent),બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,બંધકોણ = $104.5^{\circ}$.
$2$. બંધકોણની સરખામણી કરતા: $104.5^{\circ} (H_2O) < 107^{\circ} (NH_3) < 109.5^{\circ} (NH_4^{+}) < 180^{\circ} (CO_2)$.
$3$. સાચો ક્રમ $H_2O < NH_3 < NH_4^{+} < CO_2$ છે.
25
ChemistryMCQNEET · 2022
$CaCl_2$ અને $Ca(OCl)_2$ એ શેના ઘટકો છે?
A
જીપ્સમ
B
પોર્ટલેન્ડ સિમેન્ટ
C
બ્લીચિંગ પાવડર
D
ચૂનાનું પાણી

Solution

(C) બ્લીચિંગ પાવડરનું સૂત્ર $Ca(OH)_2 \cdot CaCl_2 \cdot Ca(OCl)_2 \cdot 2H_2O$ છે.
તે કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ $(CaCl_2)$,કેલ્શિયમ હાઇપોક્લોરાઇટ $(Ca(OCl)_2)$ અને કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(Ca(OH)_2)$ નું મિશ્રણ છે.
26
ChemistryMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
List-$I$ List-$II$
$a$. સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ $i$. ટોયલેટ સાબુ
$b$. સિટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ ક્લોરાઈડ $ii$. નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ
$c$. સોડિયમ સ્ટીઅરેટ $iii$. એનાયોનિક ડિટર્જન્ટ
$d$. પોલીઈથિલિનગ્લાયકોલ સ્ટીઅરેટ $iv$. કેટાયોનિક ડિટર્જન્ટ

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$
B
$(a)-(i), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(iii)$
C
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)$
D
$(a)-(iii), (b)-(i), (c)-(ii), (d)-(iv)$

Solution

(C) . સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ એ એનાયોનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$b$. સિટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ ક્લોરાઈડ એ કેટાયોનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$c$. સોડિયમ સ્ટીઅરેટ એ ટોયલેટ સાબુ છે.
$d$. પોલીઈથિલિનગ્લાયકોલ સ્ટીઅરેટ એ નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.
27
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા વિઘટન રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે?
A
$2Pb(NO_3)_{2(s)} \longrightarrow 2PbO_{(s)} + 4NO_{2(g)} + O_{2(g)}$
B
$N_{2(g)} + O_{2(g)} \longrightarrow 2NO_{(g)}$
C
$Cl_{2(g)} + 2OH^{-}_{(aq)} \longrightarrow ClO^{-}_{(aq)} + Cl^{-}_{(aq)} + H_2O(\ell)$
D
$P_{4(s)} + 3OH^{-}_{(aq)} + 3H_2O(\ell) \longrightarrow PH_{3(g)} + 3H_2PO_2^-(aq)$

Solution

(A) વિઘટન રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં એક સંયોજનનું બે કે તેથી વધુ નીપજોમાં વિભાજન થાય છે જેમાં તત્વોના ઓક્સિડેશન આંક બદલાય છે.
પ્રક્રિયા $2Pb(NO_3)_{2(s)} \longrightarrow 2PbO_{(s)} + 4NO_{2(g)} + O_{2(g)}$ માં,$N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ થી બદલાઈને $+4$ થાય છે અને $O$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ થી બદલાઈને $0$ થાય છે. તેથી,આ એક વિઘટન રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.
28
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
જો તત્વ $X$ અને $Y$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી અનુક્રમે $419 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $590 \ kJ \ mol^{-1}$ હોય અને $X$ અને $Y$ ની દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પી અનુક્રમે $3069 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $1145 \ kJ \ mol^{-1}$ હોય,તો સાચું વિધાન કયું છે :-
A
$X$ આલ્કલી ધાતુ છે અને $Y$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ છે.
B
$X$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ છે અને $Y$ આલ્કલી ધાતુ છે.
C
$X$ અને $Y$ બંને આલ્કલી ધાતુઓ છે.
D
$X$ અને $Y$ બંને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ છે.

Solution

(A) તત્વ $X$ માટે: $2^{nd}$ અને $1^{st}$ આયનીકરણ એન્થાલ્પી વચ્ચેનો તફાવત $3069 - 419 = 2650 \ kJ \ mol^{-1}$ છે,જે ખૂબ મોટો છે. આ સૂચવે છે કે બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના તોડવી પડે છે,જે આલ્કલી ધાતુનું લક્ષણ છે.
તત્વ $Y$ માટે: $2^{nd}$ અને $1^{st}$ આયનીકરણ એન્થાલ્પી વચ્ચેનો તફાવત $1145 - 590 = 555 \ kJ \ mol^{-1}$ છે,જે પ્રમાણમાં નાનો છે. આ સૂચવે છે કે બીજો ઇલેક્ટ્રોન સમાન સંયોજકતા કક્ષામાંથી દૂર થાય છે,જે આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુનું લક્ષણ છે.
તેથી,$X$ આલ્કલી ધાતુ છે અને $Y$ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ છે.
29
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો :
List-$I$List-$II$
$a. NH_3$$i$. Square pyramidal
$b. ClF_3$$ii$. Trigonal bipyramidal
$c. PCl_5$$iii$. Trigonal pyramidal
$d. BrF_5$$iv$. $T$-shape

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
A
$a-ii, b-iii, c-iv, d-i$
B
$a-iii, b-iv, c-ii, d-i$
C
$a-iv, b-iii, c-i, d-ii$
D
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$

Solution

(B) $NH_3$: $sp^3$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(LP)$ ને કારણે Trigonal pyramidal આકાર ધરાવે છે $(a-iii)$.
$ClF_3$: $sp^3d$ સંકરણ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(LP)$ ને કારણે $T$-shape આકાર ધરાવે છે $(b-iv)$.
$PCl_5$: $sp^3d$ સંકરણ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(LP)$ ને કારણે Trigonal bipyramidal આકાર ધરાવે છે $(c-ii)$.
$BrF_5$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(LP)$ ને કારણે Square pyramidal આકાર ધરાવે છે $(d-i)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-ii, d-i$ છે.
30
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
List-$I$ List-$II$
$a$. બોરેક્સ $i$. $NaBO_2$
$b$. કર્નાઈટ $ii$. $Na_2B_4O_7 \cdot 4H_2O$
$c$. ઓર્થોબોરિક એસિડ $iii$. $H_3BO_3$
$d$. બોરેક્સ બીડ $iv$. $Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$a-iv, b-ii, c-iii, d-i$
B
$a-ii, b-iv, c-iii, d-i$
C
$a-iii, b-i, c-iv, d-ii$
D
$a-i, b-iii, c-iv, d-ii$

Solution

(A) આપેલા સંયોજનોના રાસાયણિક સૂત્રો નીચે મુજબ છે:
$a$. બોરેક્સ: $Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O$
$b$. કર્નાઈટ: $Na_2B_4O_7 \cdot 4H_2O$
$c$. ઓર્થોબોરિક એસિડ: $H_3BO_3$
$d$. બોરેક્સ બીડ: $NaBO_2$
તેથી,સાચી જોડ $a-iv, b-ii, c-iii, d-i$ છે.
31
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ઊંચા ગલનબિંદુ ધરાવતી ધાતુઓના વેલ્ડિંગ માટે કયા તત્વનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$Cl_2$
B
$H_2$
C
$Ne$
D
$He$

Solution

(B) પરમાણ્વીય હાઇડ્રોજન વેલ્ડિંગ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જે હાઇડ્રોજન વાયુના વાતાવરણમાં બે ટંગસ્ટન ઇલેક્ટ્રોડ વચ્ચે ઇલેક્ટ્રિક આર્કનો ઉપયોગ કરે છે. આર્કની અંદર હાઇડ્રોજનના અણુઓ પરમાણુઓમાં વિભાજિત થાય છે,જે મોટી માત્રામાં ગરમીનું શોષણ કરે છે. જ્યારે આ પરમાણુઓ ધાતુની સપાટી પર ફરીથી જોડાય છે,ત્યારે તેઓ આ ઉર્જા મુક્ત કરે છે,જે $4000 \ K$ સુધીનું તાપમાન ઉત્પન્ન કરે છે,જે ઊંચા ગલનબિંદુ ધરાવતી ધાતુઓને વેલ્ડ કરવા માટે પૂરતું છે.
32
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$Na_2B_4O_7 \stackrel{\text{heat}}{\longrightarrow} X + NaBO_2$
ઉપરની પ્રક્રિયામાં નીપજ $X$ શું છે?
A
$H_3BO_3$
B
$B_2O_3$
C
$Na_2B_2O_5$
D
$NaB_3O_5$

Solution

(B) જ્યારે બોરેક્સ $(Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O)$ ને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે સૌ પ્રથમ તેના સ્ફટિકીકરણના પાણીને ગુમાવે છે અને ત્યારબાદ પીગળીને પારદર્શક પ્રવાહી બનાવે છે,જે ઠંડુ પડતા સોડિયમ મેટાબોરેટ $(NaBO_2)$ અને બોરિક એનહાઇડ્રાઇડ $(B_2O_3)$ ધરાવતા કાચ જેવો પદાર્થ બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$Na_2B_4O_7 \stackrel{\Delta}{\longrightarrow} 2NaBO_2 + B_2O_3$
આમ,નીપજ $X$ એ $B_2O_3$ છે.
33
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
આપેલા ચાર તત્વો માટે પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$C < N < F < O$
B
$C < N < O < F$
C
$C < O < N < F$
D
$C < F < N < O$

Solution

(C) તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$C (Z=6): 1s^2 2s^2 2p^2$
$N (Z=7): 1s^2 2s^2 2p^3$
$O (Z=8): 1s^2 2s^2 2p^4$
$F (Z=9): 1s^2 2s^2 2p^5$
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે સામાન્ય રીતે આયનીકરણ એન્થાલ્પી વધે છે.
જોકે,નાઇટ્રોજન $(N)$ પાસે સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $2p^3$ રચના છે,જે તેની આયનીકરણ એન્થાલ્પીને ઓક્સિજન $(O)$ કરતા વધારે બનાવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $C < O < N < F$ છે.
34
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$0.01 \, M$ એસિટિક એસિડનું દ્રાવણ $1 \%$ આયનીકૃત છે,તો આ એસિટિક એસિડના દ્રાવણનો $pH$ કેટલો થાય?
A
$3$
B
$2$
C
$4$
D
$1$

Solution

(C) $CH_3COOH$ માટે:
$[H^{+}] = C \cdot \alpha$
આપેલ સાંદ્રતા $C = 0.01 \, M = 10^{-2} \, M$ અને આયનીકરણની માત્રા $\alpha = 1 \% = 0.01 = 10^{-2}$ છે.
$[H^{+}] = 10^{-2} \times 10^{-2} = 10^{-4} \, M$
$pH = -\log [H^{+}]$
$pH = -\log(10^{-4}) = 4$
35
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$300 \ K$ તાપમાને એક મોલ આદર્શ વાયુનું $1 \ L$ થી $10 \ L$ કદ સુધી સમતાપી વિસ્તરણ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા માટે $\Delta U = ....... \ J$ ($R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ નો ઉપયોગ કરો)
A
$1260$
B
$2520$
C
$5040$
D
$0$

Solution

(D) આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા $U$ એ માત્ર તાપમાનનું વિધેય છે,એટલે કે $U = f(T)$.
પ્રક્રિયા સમતાપી હોવાથી,તાપમાન અચળ રહે છે $(T_2 = T_1 = 300 \ K)$.
તેથી,આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = nC_v(T_2 - T_1) = 0$.
36
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
આપેલ સંયોજનમાં $C_1$ અને $C_2$ કાર્બન દ્વારા દર્શાવવામાં આવતું સંકરણ અનુક્રમે શું છે? $OHC-CH=CH-CH_2-COOCH_3$
A
$sp^2$ અને $sp^3$
B
$sp^2$ અને $sp^2$
C
$sp^3$ અને $sp^2$
D
$sp^3$ અને $sp^3$

Solution

(A) સંયોજનનું બંધારણ $OHC-CH=CH-CH_2-COOCH_3$ છે.
બંધારણમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાર્બનને નંબર આપતા:
$C_1$ એ એસ્ટર સમૂહ $(-COOCH_3)$ નો કાર્બોનિલ કાર્બન છે,જે એક દ્વિબંધ દ્વારા ઓક્સિજન સાથે અને અન્ય બે સમૂહો સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે. તેમાં $3$ સિગ્મા બંધ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,તેથી તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$C_2$ એ મિથિલીન કાર્બન $(-CH_2-)$ છે જે ચાર પરમાણુઓ સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે. તેમાં $4$ સિગ્મા બંધ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેથી,$C_1$ એ $sp^2$ અને $C_2$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
37
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
દ્રાવણની ઘનતા $2.15 \ g \ mL^{-1}$ છે,તો $2.5 \ mL$ દ્રાવણનું દળ યોગ્ય સાર્થક અંકોમાં $........ \ g$ થશે.
A
$5.375$
B
$5.4$
C
$5.38$
D
$53.75$

Solution

(B) દળ માટેનું સૂત્ર: $Mass = Density \times Volume$.
આપેલ છે: $Density = 2.15 \ g \ mL^{-1}$ અને $Volume = 2.5 \ mL$.
$Mass = 2.15 \ g \ mL^{-1} \times 2.5 \ mL = 5.375 \ g$.
સાર્થક અંકોના નિયમો મુજબ,ગુણાકારનું પરિણામ સૌથી ઓછા સાર્થક અંકો ધરાવતા માપ જેટલા જ સાર્થક અંકો ધરાવતું હોવું જોઈએ.
અહીં,$2.5$ માં $2$ સાર્થક અંકો છે,તેથી પરિણામને $2$ સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરવું જોઈએ.
તેથી,$5.375 \ g$ ને $2$ સાર્થક અંકોમાં ફેરવતા $5.4 \ g$ મળે છે.
38
ChemistryMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો :
List-$I$ (ક્ષતિઓ) List-$II$ (કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે)
$a$. ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ $i$. બિન-આયનીય ઘન અને ઘનતા ઘટે છે
$b$. શૉટકી ક્ષતિ $ii$. બિન-આયનીય ઘન અને ઘનતા વધે છે
$c$. અવકાશ ક્ષતિ $iii$. આયનીય ઘન અને ઘનતા ઘટે છે
$d$. આંતરાલીય ક્ષતિ $iv$. આયનીય ઘન અને ઘનતા અચળ રહે છે

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
A
$(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)$
B
$(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)$
C
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)$
D
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$

Solution

(D) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે :
$a$. ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ આયનીય ઘન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં ઘનતા અચળ રહે છે $(iv)$.
$b$. શૉટકી ક્ષતિ આયનીય ઘન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં ઘનતા ઘટે છે $(iii)$.
$c$. અવકાશ ક્ષતિ બિન-આયનીય ઘન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં ઘનતા ઘટે છે $(i)$.
$d$. આંતરાલીય ક્ષતિ બિન-આયનીય ઘન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં ઘનતા વધે છે $(ii)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.
39
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$He$,$N_2$,$CO_2$ અને $NH_3$ વાયુઓ ધરાવતા ચાર ગેસ સિલિન્ડરોને $500 \ K$ તાપમાનથી ધીમે ધીમે ઠંડા કરવામાં આવે છે. કયો વાયુ સૌથી પહેલા પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થશે?
(આપેલ $T_C$ ($K$ માં) - $He: 5.3, N_2: 126, CO_2: 304.1$ અને $NH_3: 405.5$)
A
$He$
B
$N_2$
C
$CO_2$
D
$NH_3$

Solution

(D) વાયુનું પ્રવાહીકરણ તેની ક્રાંતિક તાપમાન $(T_C)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
જેમ તાપમાન $500 \ K$ થી ઘટાડવામાં આવે છે,તેમ સૌથી વધુ ક્રાંતિક તાપમાન ધરાવતો વાયુ સૌથી પહેલા પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થશે.
આપેલ ક્રાંતિક તાપમાનની સરખામણી કરતા: $NH_3$ $(405.5 \ K)$ > $CO_2$ $(304.1 \ K)$ > $N_2$ $(126 \ K)$ > $He$ $(5.3 \ K)$.
તેથી,$NH_3$ નું ક્રાંતિક તાપમાન સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી પહેલા પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થશે.
40
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે આપેલા આલ્કેન સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુનો ઘટતો ક્રમ કયો છે:
$(a)$ હેપ્ટેન
$(b)$ બ્યુટેન
$(c)$ $2-$મિથાઈલબ્યુટેન
$(d)$ $2-$મિથાઈલપ્રોપેન
$(e)$ હેક્ઝેન
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(a) > (e) > (c) > (b) > (d)$
B
$(a) > (e) > (b) > (c) > (d)$
C
$(c) > (d) > (a) > (e) > (b)$
D
$(a) > (c) > (e) > (d) > (b)$

Solution

(A) આલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળ અને શાખાઓની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
જેમ આણ્વીય દળ વધે તેમ ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
આઈસોમર્સ માટે,શાખાઓ વધવાથી સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,તેથી ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે.
હેપ્ટેન $(C_7H_{16})$: $371.4 \ K$
હેક્ઝેન $(C_6H_{14})$: $341.9 \ K$
$2-$મિથાઈલબ્યુટેન $(C_5H_{12})$: $300.9 \ K$
બ્યુટેન $(C_4H_{10})$: $272.4 \ K$
$2-$મિથાઈલપ્રોપેન $(C_4H_{10})$: $261 \ K$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,ઘટતો ક્રમ: $(a) > (e) > (c) > (b) > (d)$ છે.
41
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો :
List-$I$ (ક્વોન્ટમ આંક)List-$II$ (ઓર્બિટલ)
$a. n=2, \ell=1$$i. 2s$
$b. n=3, \ell=2$$ii. 3s$
$c. n=3, \ell=0$$iii. 2p$
$d. n=2, \ell=0$$iv. 3d$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
A
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)$
B
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$
C
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)$
D
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$

Solution

(D) ઓર્બિટલને $n\ell$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે અને $\ell$ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક છે.
$\ell=0$ માટે,ઓર્બિટલ $s$ છે.
$\ell=1$ માટે,ઓર્બિટલ $p$ છે.
$\ell=2$ માટે,ઓર્બિટલ $d$ છે.
કિંમતો મેળવતા:
$a. n=2, \ell=1 \rightarrow 2p$ $(iii)$
$b. n=3, \ell=2 \rightarrow 3d$ $(iv)$
$c. n=3, \ell=0 \rightarrow 3s$ $(ii)$
$d. n=2, \ell=0 \rightarrow 2s$ $(i)$
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.
42
ChemistryMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા કેલ્સિનેશન (calcination) નથી?
A
$ZnCO_3 \xrightarrow{\Delta} ZnO + CO_2$
B
$Fe_2O_3 \cdot xH_2O \xrightarrow{\Delta} Fe_2O_3 + xH_2O$
C
$CaCO_3 \cdot MgCO_3 \xrightarrow{\Delta} CaO + MgO + 2CO_2$
D
$CaCO_3 + 2HCl \xrightarrow{\Delta} CaCl_2 + H_2O + CO_2$

Solution

(D) કેલ્સિનેશન એ અયસ્કને હવાના મર્યાદિત પુરવઠામાં અથવા ગેરહાજરીમાં ગરમ કરવાની પ્રક્રિયા છે જેથી અસ્થિર અશુદ્ધિઓ અથવા ભેજ દૂર કરી શકાય.
$A$,$B$,અને $C$ એ કેલ્સિનેશનની લાક્ષણિક ઉષ્મીય વિઘટન પ્રક્રિયાઓ છે.
વિકલ્પ $D$ એ કાર્બોનેટ અને એસિડ વચ્ચેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા (વિસ્થાપન) છે,કેલ્સિનેશન પ્રક્રિયા નથી.
43
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
જ્યારે $300 \, nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતું વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણ ધાતુની સપાટી પર પડે છે,ત્યારે $1.68 \times 10^5 \, J \, mol^{-1}$ ની ગતિઊર્જા સાથે ઇલેક્ટ્રોન ઉત્સર્જિત થાય છે. ધાતુમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઊર્જા કેટલી છે? $(h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \, s, c = 3 \times 10^8 \, m \, s^{-1}, N_A = 6.022 \times 10^{23} \, mol^{-1})$
A
$2.31 \times 10^6 \, J \, mol^{-1}$
B
$3.84 \times 10^4 \, J \, mol^{-1}$
C
$3.84 \times 10^{-19} \, J \, mol^{-1}$
D
$2.31 \times 10^5 \, J \, mol^{-1}$

Solution

(D) એક ફોટોનની ઊર્જા $E = \frac{hc}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
એક મોલ ફોટોન માટે,ઊર્જા $E_{mol} = \frac{hcN_A}{\lambda}$ છે.
$E_{mol} = \frac{6.626 \times 10^{-34} \, J \, s \times 3 \times 10^8 \, m \, s^{-1} \times 6.022 \times 10^{23} \, mol^{-1}}{300 \times 10^{-9} \, m} = 3.99 \times 10^5 \, J \, mol^{-1}$.
ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસરના સમીકરણ મુજબ,$E_{photon} = \Phi + KE$,જ્યાં $\Phi$ એ કાર્ય વિધેય (ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઊર્જા) છે.
$\Phi = E_{mol} - KE = (3.99 \times 10^5 - 1.68 \times 10^5) \, J \, mol^{-1} = 2.31 \times 10^5 \, J \, mol^{-1}$.
44
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
આલ્કીન્સના સંશ્લેષણ માટેની ખોટી પદ્ધતિ કઈ છે?
A
આલ્કાઈન્સની પ્રક્રિયા પ્રવાહી $NH_3$ માં $Na$ સાથે
B
આલ્કાઈલ હેલાઈડને આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે ગરમ કરવા
C
આલ્કાઈલ હેલાઈડની પ્રક્રિયા જલીય $KOH$ દ્રાવણમાં કરવી
D
વિસીનલ ડાયહેલાઈડની પ્રક્રિયા $Zn$ ધાતુ સાથે કરવી

Solution

(C) આલ્કીન્સનું સંશ્લેષણ વિલોપન પ્રક્રિયાઓ દ્વારા થાય છે.
$(A)$ આલ્કાઈન્સની પ્રવાહી $NH_3$ માં $Na$ સાથેની પ્રક્રિયા (બર્ચ રિડક્શન) ટ્રાન્સ-આલ્કીન્સ બનાવે છે.
$(B)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડને આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે ગરમ કરતા ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન દ્વારા આલ્કીન્સ બને છે.
$(C)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડની જલીય $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન છે,જે આલ્કોહોલ $(R-X + KOH_{(aq)} \rightarrow R-OH + KX)$ બનાવે છે,આલ્કીન્સ નહીં.
$(D)$ વિસીનલ ડાયહેલાઈડની $Zn$ ધાતુ સાથેની પ્રક્રિયા ડીહેલોજનેશન દ્વારા આલ્કીન્સ બનાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ આલ્કીન સંશ્લેષણ માટેની ખોટી પદ્ધતિ છે.
45
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
$Fe_{0.96}O$ માં $Fe$ નો કેટલો અંશ $Fe(III)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે?
($Fe_{0.96}$ માત્ર $Fe(II)$ અને $Fe(III)$ થી બનેલું છે તેમ માનો)
A
$\frac{1}{12}$
B
$0.08$
C
$\frac{1}{16}$
D
$\frac{1}{20}$

Solution

(A) $Fe_{0.96}O$ સંયોજનમાં,કુલ વીજભાર શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ધારો કે $Fe^{2+}$ આયનોની સંખ્યા $x$ છે.
તો $Fe^{3+}$ આયનોની સંખ્યા $(0.96 - x)$ થશે.
વીજભાર સંતુલન સમીકરણ: $(x)(+2) + (0.96 - x)(+3) + 1(-2) = 0$.
$2x + 2.88 - 3x - 2 = 0$.
$-x + 0.88 = 0$,તેથી $x = 0.88$.
$Fe^{3+}$ આયનોની સંખ્યા $0.96 - 0.88 = 0.08$ છે.
$Fe(III)$ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવતા $Fe$ નો અંશ $\frac{0.08}{0.96} = \frac{1}{12}$ છે.
46
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
એક પાત્રમાં $STP$ ($273.15 \ K$ અને $1 \ atm$ દબાણ) પર $3.2 \ g$ ડાયઓક્સિજન વાયુ છે. આ વાયુને હવે અચળ તાપમાને બીજા પાત્રમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જ્યાં દબાણ મૂળ દબાણના ત્રીજા ભાગનું થઈ જાય છે. નવા પાત્રનું કદ $L$ માં $........$ છે. (આપેલ છે: $STP$ પર મોલર કદ $22.4 \ L$ છે)
A
$6.72$
B
$2.24$
C
$22.4$
D
$67.2$

Solution

(A) ડાયઓક્સિજન વાયુ $(O_2)$ ના મોલ $= \frac{3.2 \ g}{32 \ g \ mol^{-1}} = 0.1 \ mol$.
$STP$ પર ડાયઓક્સિજન વાયુનું કદ $(V_1)$ $= 0.1 \ mol \times 22.4 \ L \ mol^{-1} = 2.24 \ L$.
બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને,$P_1V_1 = P_2V_2$.
આપેલ છે કે $P_2 = \frac{1}{3}P_1$,તેથી $P_1 \times 2.24 = (\frac{1}{3}P_1) \times V_2$.
$V_2 = 2.24 \times 3 = 6.72 \ L$.
47
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો :
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$a$. બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ $(BOD)$ $i$. ઓક્સિડાઇઝિંગ મિશ્રણ
$b$. ફોટોકેમિકલ સ્મોગ $ii$. સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક વાદળ
$c$. ક્લાસિકલ સ્મોગ $iii$. પાણીમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થો
$d$. ઓઝોન સ્તરનું ક્ષય $iv$. રિડ્યુસિંગ મિશ્રણ

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$a-i, b-iv, c-ii, d-iii$
B
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$
C
$a-iii, b-i, c-iv, d-ii$
D
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$

Solution

(C) . બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ $(BOD)$ એ પાણીમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટન માટે બેક્ટેરિયા દ્વારા જરૂરી ઓક્સિજનનું માપ છે. તેથી,$a-iii$.
$b$. ફોટોકેમિકલ સ્મોગ સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ અને હાઇડ્રોકાર્બન દ્વારા બને છે,જે ઓક્સિડાઇઝિંગ વાતાવરણ બનાવે છે. તેથી,$b-i$.
$c$. ક્લાસિકલ સ્મોગ ઠંડા અને ભેજવાળા વાતાવરણમાં જોવા મળે છે અને તે ધુમાડો,ધુમ્મસ અને સલ્ફર ડાયોક્સાઇડનું મિશ્રણ છે,જે રિડ્યુસિંગ મિશ્રણ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,$c-iv$.
$d$. ઓઝોન સ્તરનું ક્ષય મુખ્યત્વે ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ ને કારણે થાય છે,જે પોલર સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક વાદળો બનાવે છે જે ઓઝોનના વિનાશને વેગ આપે છે. તેથી,$d-ii$.
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-i, c-iv, d-ii$ છે.
48
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$1000 \ K$ તાપમાને નીચેની પ્રક્રિયા માટે $K_p$ નું મૂલ્ય $3.0$ છે.
$CO_{2(g)} + C_{(s)} \rightleftharpoons 2CO_{(g)}$
આ જ તાપમાને પ્રક્રિયા માટે $K_c$ નું મૂલ્ય શું હશે?
(આપેલ છે: $R = 0.083 \ L \ bar \ K^{-1} \ mol^{-1}$)
A
$0.36$
B
$3.6 \times 10^{-2}$
C
$3.6 \times 10^{-3}$
D
$3.6$

Solution

(B) $K_p$ અને $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $K_p = K_c(RT)^{\Delta n_g}$
પ્રક્રિયા $CO_{2(g)} + C_{(s)} \rightleftharpoons 2CO_{(g)}$ માટે,વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = 2 - 1 = 1$ છે.
આપેલ છે કે $K_p = 3.0$,$T = 1000 \ K$,અને $R = 0.083 \ L \ bar \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા: $3.0 = K_c(0.083 \times 1000)^1$
$3.0 = K_c(83)$
$K_c = \frac{3.0}{83} \approx 3.6 \times 10^{-2}$
49
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયું કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થાયી છે?
A
$CH_3^+$
B
$CH_3CH_2^+$
C
$(CH_3)_2CH^+$
D
$(CH_3)_3C^+$

Solution

(D) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા ઇન્ડક્ટિવ અસર અને હાઇપરકોન્જુગેશન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$1$. $CH_3^+$ એ મિથાઈલ કાર્બોકેટાયન છે.
$2$. $CH_3CH_2^+$ એ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ કાર્બોકેટાયન છે.
$3$. $(CH_3)_2CH^+$ એ દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ કાર્બોકેટાયન છે.
$4$. $(CH_3)_3C^+$ એ તૃતીયક $(3^{\circ})$ કાર્બોકેટાયન છે.
જેમ ધન વીજભારિત કાર્બન સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ સમૂહોની સંખ્યા વધે છે,તેમ ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ઇન્ડક્ટિવ અસર ($+I$ અસર) અને હાઇપરકોન્જુગેશનને કારણે સ્થિરતા વધે છે.
તેથી,તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ સૌથી વધુ સ્થાયી છે.
50
ChemistryMCQNEET · 2022
વનસ્પતિઓમાં જલવાહક રસનું ઉર્ધ્વગમન મુખ્યત્વે કોના દ્વારા થાય છે?
A
વાયુરંધ્રના છિદ્રનું કદ
B
ઉપરી અને અધઃ અધિસ્તર પર વાયુરંધ્રનું વિતરણ
C
પાણીના અણુઓ વચ્ચેનું સંસક્તિ અને આસક્તિ બળ
D
મૂળદાબ

Solution

(C) વનસ્પતિઓમાં જલવાહક રસનું ઉર્ધ્વગમન મુખ્યત્વે $Transpiration$ $Pull$ (બાષ્પોત્સર્જન ખેંચાણ) દ્વારા થાય છે,જે $Cohesion-Tension$ (સંસક્તિ-તણાવ) સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે.
$1$. $Cohesion$ (સંસક્તિ): હાઇડ્રોજન બંધને કારણે પાણીના અણુઓ વચ્ચેનું પરસ્પર આકર્ષણ.
$2$. $Adhesion$ (આસક્તિ): જલવાહક પેશીની દીવાલોની ધ્રુવીય સપાટીઓ સાથે પાણીના અણુઓનું આકર્ષણ.
$3$. $Surface$ $Tension$ (પૃષ્ઠતાણ): પાણીના અણુઓ વાયુ અવસ્થા કરતા પ્રવાહી અવસ્થામાં એકબીજા તરફ વધુ આકર્ષાય છે.
આ બળો એક સતત પાણીનો સ્તંભ બનાવે છે જે પર્ણની સપાટી પર થતા બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા ઉત્પન્ન થતા નકારાત્મક દબાણથી ઉપરની તરફ ખેંચાય છે. જોકે મૂળદાબ પાણીના વહનમાં ફાળો આપે છે,પરંતુ તે ઊંચા વૃક્ષોમાં પાણીને ઉપર સુધી પહોંચાડવા માટે પૂરતું નથી,તેથી સંસક્તિ અને આસક્તિ મુખ્ય પરિબળો છે.
51
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: સમૂહ $16$ ના તત્વોના નીચેના હાઇડ્રાઇડ્સના ઉત્કલનબિંદુઓ આ ક્રમમાં વધે છે: $H_2O < H_2S < H_2Se < H_2Te$.
વિધાન $II$: આ હાઇડ્રાઇડ્સના ઉત્કલનબિંદુઓ મોલર દળમાં વધારા સાથે વધે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(A) સમૂહ $16$ ના હાઇડ્રાઇડ્સના ઉત્કલનબિંદુઓ આણ્વીય દળ અને આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બંને દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે.
$H_2S$,$H_2Se$,અને $H_2Te$ માટે,વાન ડર વાલ્સ બળોને કારણે મોલર દળ વધવાની સાથે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
જોકે,$H_2O$ માં મજબૂત આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ હોય છે,જેના પરિણામે સમૂહના અન્ય હાઇડ્રાઇડ્સ કરતા તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઘણું વધારે હોય છે.
ઉત્કલનબિંદુનો સાચો ક્રમ $H_2S < H_2Se < H_2Te < H_2O$ છે.
વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે તે $H_2O$ ને ક્રમના શરૂઆતમાં મૂકે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે તે મોલર દળ પર આધારિત સરળ વલણ સૂચવે છે,જે $H_2O$ માં હાઇડ્રોજન બંધની અસરને અવગણે છે.
52
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A):$ $ICl$ એ $I_{2}$ કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
કારણ $(R):$ $I-Cl$ બંધ એ $I-I$ બંધ કરતા નબળો છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
B
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ સાચું નથી.
C
$(A)$ સાચું નથી પરંતુ $(R)$ સાચું છે.
D
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

Solution

(D) આંતર-હેલોજન સંયોજનો સામાન્ય રીતે હેલોજન કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે કારણ કે બે અલગ-અલગ હેલોજન વચ્ચેનો બંધ $(X-X')$ એ બે સમાન હેલોજન વચ્ચેના બંધ $(X-X)$ કરતા નબળો હોય છે,સિવાય કે $F_{2}$.
કારણ કે $I-Cl$ બંધ $I-I$ બંધ કરતા નબળો છે,તેથી $ICl$ એ $I_{2}$ કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.
53
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
પોલિમરના સંદર્ભમાં કયું વિધાન સાચું નથી?
A
ફાઈબર ઉચ્ચ તણાવ શક્તિ (tensile strength) ધરાવે છે.
B
થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર ગરમ કરવાથી નરમ અને ઠંડા પાડવાથી સખત થવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
C
થર્મોસેટિંગ પોલિમર ફરીથી વાપરી શકાય તેવા (reusable) છે.
D
ઇલાસ્ટોમર્સમાં પોલિમર સાંકળો નબળા આંતરઆણ્વીય બળો દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.

Solution

(C) થર્મોસેટિંગ પોલિમર ફરીથી વાપરી શકાતા નથી. તે મોલ્ડિંગ દરમિયાન ક્રોસ-લિંકિંગ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે,જેના કારણે તે સખત અને અગલનીય બને છે.
54
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
કાઈરાલિટી (chirality) અંગેનું અસત્ય વિધાન કયું છે?
A
પ્રતિક્રિયાશીલ સાઇટ પર કાઈરાલિટી ધરાવતા હેલોઆલ્કેનની $S_{N}2$ પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવેલ ઉત્પાદન વિન્યાસનું વ્યુત્ક્રમણ (inversion of configuration) દર્શાવે છે.
B
એનાન્શિયોમર્સ એકબીજા પર અધ્યારોપિત (superimposable) અરીસાની પ્રતિબિંબ છે.
C
રેસેમિક મિશ્રણ શૂન્ય પ્રકાશીય પરિભ્રમણ દર્શાવે છે.
D
$S_{N}1$ પ્રક્રિયા બંને એનાન્શિયોમર્સનું $1:1$ મિશ્રણ આપે છે.

Solution

(B) એનાન્શિયોમર્સ એકબીજાના અ-અધ્યારોપિત (non-superimposable) અરીસાના પ્રતિબિંબ છે. તેથી,તેઓ અધ્યારોપિત છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
55
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
સંકીર્ણ $\left[ Ag(H_{2}O)_{2} \right] \left[ Ag(CN)_{2} \right]$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
ડાયએક્વાસિલ્વર$(I)$ ડાયસાયનિડોઅર્જેન્ટેટ$(I)$
B
ડાયસાયનિડોસિલ્વર$(I)$ ડાયએક્વાઅર્જેન્ટેટ$(I)$
C
ડાયએક્વાસિલ્વર$(I)$ ડાયસાયનિડોઅર્જેન્ટેટ$(I)$
D
ડાયસાયનિડોસિલ્વર$(II)$ ડાયએક્વાઅર્જેન્ટેટ$(II)$

Solution

(A) આપેલ સંકીર્ણ $\left[ Ag(H_{2}O)_{2} \right] \left[ Ag(CN)_{2} \right]$ છે.
આ સંકીર્ણમાં,ધન આયન $\left[ Ag(H_{2}O)_{2} \right]^+$ છે અને ઋણ આયન $\left[ Ag(CN)_{2} \right]^-$ છે.
ધન આયન $\left[ Ag(H_{2}O)_{2} \right]^+$ માટે,$Ag$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 2(0) = +1$ છે,તેથી $x = +1$.
તેનું નામ ડાયએક્વાસિલ્વર$(I)$ છે.
ઋણ આયન $\left[ Ag(CN)_{2} \right]^-$ માટે,$Ag$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 2(-1) = -1$ છે,તેથી $x = +1$.
તેનું નામ ડાયસાયનિડોઅર્જેન્ટેટ$(I)$ છે.
આમ,$IUPAC$ નામ ડાયએક્વાસિલ્વર$(I)$ ડાયસાયનિડોઅર્જેન્ટેટ$(I)$ થાય છે.
56
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I:$ ઋણ સોલના સ્કંદન (coagulation) માં,ત્રણ આપેલા આયનોની ફ્લોક્યુલેટિંગ શક્તિનો ક્રમ - $Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$ છે.
વિધાન $II:$ ધન સોલના સ્કંદન માં,ત્રણ આપેલા ક્ષારોની ફ્લોક્યુલેટિંગ શક્તિનો ક્રમ - $NaCl > Na_{2}SO_{4} > Na_{3}PO_{4}$ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(B) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની સ્કંદન શક્તિ તેની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે. ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેટલી તેની અવક્ષેપન કરવાની શક્તિ વધારે.
વિધાન $I$ સાચું છે: ઋણ સોલ માટે,કેટાયન્સની સ્કંદન શક્તિનો ક્રમ $Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$ છે કારણ કે કેટાયનની સંયોજકતા સ્કંદન શક્તિના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: ધન સોલ માટે,સ્કંદન શક્તિ એનાયનની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે. ક્રમ એનાયનની સંયોજકતા $(Cl^- < SO_{4}^{2-} < PO_{4}^{3-})$ પર આધારિત હોવો જોઈએ. તેથી,ક્ષારો માટે ફ્લોક્યુલેટિંગ શક્તિનો સાચો ક્રમ $NaCl < Na_{2}SO_{4} < Na_{3}PO_{4}$ હોવો જોઈએ.
57
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી $-I$ ને યાદી $-II$ સાથે જોડો.
યાદી $-I$ (બનતી નીપજો) યાદી $-II$ (કાર્બોનિલ સંયોજનની પ્રક્રિયા)
$(a).$ સાયનોહાઇડ્રિન $(i).$ $NH_2OH$
$(b).$ એસિટલ $(ii).$ $RNH_2$
$(c).$ શિફ બેઝ $(iii).$ આલ્કોહોલ
$(d).$ ઓક્સાઈમ $(iv).$ $HCN$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(i)$
B
$(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)$
C
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)$
D
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$

Solution

(C) કાર્બોનિલ સંયોજનોની પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$(a).$ સાયનોહાઇડ્રિન એ કાર્બોનિલ સંયોજનોની $HCN$ $(iv)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બને છે.
$(b).$ એસિટલ એ આલ્ડીહાઈડની શુષ્ક $HCl$ ની હાજરીમાં આલ્કોહોલ $(iii)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બને છે.
$(c).$ શિફ બેઝ એ કાર્બોનિલ સંયોજનોની પ્રાથમિક એમાઈન $(RNH_2)$ $(ii)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બને છે.
$(d).$ ઓક્સાઈમ એ કાર્બોનિલ સંયોજનોની હાઈડ્રોક્સિલ એમાઈન $(NH_2OH)$ $(i)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બને છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.
58
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$298 \ K$ તાપમાને,$Cu^{2+}/Cu$,$Zn^{2+}/Zn$,$Fe^{2+}/Fe$ અને $Ag^{+}/Ag$ ના પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ અનુક્રમે $0.34 \ V$,$-0.76 \ V$,$-0.44 \ V$ અને $0.80 \ V$ છે. પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલના આધારે,આગાહી કરો કે નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા થઈ શકતી નથી?
A
$CuSO_{4(aq)} + Fe_{(s)} \rightarrow FeSO_{4(aq)} + Cu_{(s)}$
B
$FeSO_{4(aq)} + Zn_{(s)} \rightarrow ZnSO_{4(aq)} + Fe_{(s)}$
C
$2CuSO_{4(aq)} + 2Ag_{(s)} \rightarrow 2Cu_{(s)} + Ag_2SO_{4(aq)}$
D
$CuSO_{4(aq)} + Zn_{(s)} \rightarrow ZnSO_{4(aq)} + Cu_{(s)}$

Solution

(C) પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(SRP)$ ના મૂલ્યો: $E^{\circ}_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \ V$,$E^{\circ}_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$,$E^{\circ}_{Cu^{2+}/Cu} = 0.34 \ V$,અને $E^{\circ}_{Ag^{+}/Ag} = 0.80 \ V$ છે.
ઓછા $SRP$ મૂલ્ય ધરાવતી ધાતુ વધુ $SRP$ મૂલ્ય ધરાવતી ધાતુને તેના ક્ષારના દ્રાવણમાંથી વિસ્થાપિત કરી શકે છે.
પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ $Zn > Fe > Cu > Ag$ છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$Ag$ એ $Cu$ કરતા ઓછી સક્રિય ધાતુ છે $(E^{\circ}_{Ag^{+}/Ag} > E^{\circ}_{Cu^{2+}/Cu})$,તેથી $Ag$ એ $CuSO_4$ ના દ્રાવણમાંથી $Cu$ ને વિસ્થાપિત કરી શકતું નથી.
આમ,પ્રક્રિયા $2CuSO_{4(aq)} + 2Ag_{(s)} \rightarrow 2Cu_{(s)} + Ag_2SO_{4(aq)}$ સ્વયંભૂ નથી અને થઈ શકતી નથી.
59
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
એન્ઝાઇમ્સ (ઉત્સેચકો) વિશેનું ખોટું વિધાન કયું છે?
A
રાસાયણિક ઉદ્દીપકોની જેમ,એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-પ્રક્રિયાઓની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડે છે.
B
એન્ઝાઇમ્સ પોલિસેકેરાઇડ્સ છે.
C
એન્ઝાઇમ્સ ચોક્કસ પ્રતિક્રિયા અને સબસ્ટ્રેટ માટે ખૂબ જ વિશિષ્ટ હોય છે.
D
એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-ઉદ્દીપકો છે.

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. રાસાયણિક ઉદ્દીપકોની જેમ,એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-પ્રક્રિયાઓની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. એન્ઝાઇમ્સ પોલિસેકેરાઇડ્સ છે. આ વિધાન ખોટું છે કારણ કે એન્ઝાઇમ્સ સ્વભાવે પ્રોટીન છે (તેઓ ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે).
$3$. એન્ઝાઇમ્સ ચોક્કસ પ્રતિક્રિયા અને સબસ્ટ્રેટ માટે ખૂબ જ વિશિષ્ટ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. એન્ઝાઇમ્સ જૈવ-ઉદ્દીપકો છે. આ વિધાન સાચું છે.
60
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન $HNO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અસ્થાયી ડાયઝોનિયમ ક્ષાર આપે છે.
વિધાન $II$: પ્રાથમિક એરોમેટિક એમાઈન $HNO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે જે $300 \ K$ થી ઉપર પણ સ્થાયી હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(B) વિધાન $I$ સાચું છે: પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અત્યંત અસ્થાયી એલિફેટિક ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે,જે તરત જ વિઘટિત થઈને $N_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે અને આલ્કોહોલ બનાવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: પ્રાથમિક એરોમેટિક એમાઈન $HNO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે,જે ફક્ત નીચા તાપમાને $(273-278 \ K)$ સ્થાયી હોય છે. $278 \ K$ (અથવા $5 \ ^\circ C$) થી ઉપર,આ ક્ષાર વિઘટિત થાય છે; તેઓ $300 \ K$ થી ઉપર સ્થાયી હોતા નથી.
61
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I:$ આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું ઉત્કલનબિંદુ સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બન કરતા વધારે હોય છે,કારણ કે આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનમાં ડાયપોલ-ડાયપોલ આંતરક્રિયાને કારણે નિર્બળ આણ્વીય જોડાણ હોય છે.
વિધાન $II:$ આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું ઉત્કલનબિંદુ સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલ કરતા ઓછું હોય છે,કારણ કે તેમાં $H$-બંધનો અભાવ હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(D) સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા સંયોજનો માટે ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ: આલ્કોહોલ > આલ્ડિહાઇડ/કીટોન > હાઇડ્રોકાર્બન.
વિધાન $I$ સાચું છે: આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન ધ્રુવીય કાર્બોનિલ સમૂહ ધરાવે છે,જે ડાયપોલ-ડાયપોલ આંતરક્રિયા તરફ દોરી જાય છે,જે હાઇડ્રોકાર્બનમાં જોવા મળતા નિર્બળ લંડન ડિસ્પરશન બળો કરતા મજબૂત હોય છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: આલ્કોહોલમાં આંતરઆણ્વીય $H$-બંધ હોય છે,જે આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનમાં હાજર ડાયપોલ-ડાયપોલ આંતરક્રિયા કરતા નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત હોય છે,જેના પરિણામે આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું હોય છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.
62
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
આપેલ આલેખ પ્રક્રિયાના ગતિશાસ્ત્રનું નિરૂપણ છે. શૂન્ય અને પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાઓ માટે અનુક્રમે $y$ અને $x$ અક્ષો કયા છે?
Question diagram
A
શૂન્ય ક્રમ ($y=$ સાંદ્રતા અને $x=$ સમય),પ્રથમ ક્રમ ($y=$ વેગ અચળાંક અને $x=$ સાંદ્રતા)
B
શૂન્ય ક્રમ ($y=$ વેગ અને $x=$ સાંદ્રતા),પ્રથમ ક્રમ ($y=t_{1/2}$ અને $x=$ સાંદ્રતા)
C
શૂન્ય ક્રમ ($y=$ વેગ અને $x=$ સાંદ્રતા),પ્રથમ ક્રમ ($y=$ વેગ અને $x=t_{1/2}$)
D
શૂન્ય ક્રમ ($y=$ સાંદ્રતા અને $x=$ સમય),પ્રથમ ક્રમ ($y=t_{1/2}$ અને $x=$ સાંદ્રતા)

Solution

(B) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ પ્રક્રિયકની સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે. તેથી,$y=$ વેગ વિરુદ્ધ $x=$ સાંદ્રતાનો આલેખ એક આડી રેખા છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય $(t_{1/2})$ પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે. તેથી,$y=t_{1/2}$ વિરુદ્ધ $x=$ સાંદ્રતાનો આલેખ એક આડી રેખા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
63
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$0.5 \ mol$ દ્રાવ્ય ધરાવતા એક મોલાલ દ્રાવણમાં,શું હોય છે?
A
$500 \ g$ દ્રાવક
B
$100 \ mL$ દ્રાવક
C
$1000 \ g$ દ્રાવક
D
$500 \ mL$ દ્રાવક

Solution

(A) મોલાલિટી $(m)$ એટલે દ્રાવકના પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg) \text{ માં}}$
આપેલ છે $m = 1 \ mol/kg$ અને $\text{દ્રાવ્યના મોલ} = 0.5 \ mol$.
$1 = \frac{0.5}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg) \text{ માં}}$
$\text{દ્રાવકનું દળ } (kg) \text{ માં} = 0.5 \ kg = 500 \ g$.
64
ChemistryEasyMCQNEET · 2022
$RMgX + CO_2$ $\xrightarrow[\text{dry}]{ \text{ether} } Y$ $\xrightarrow{ H_3O^{+} } RCOOH$
ઉપરની પ્રક્રિયામાં $Y$ શું છે?
A
$R_3CO^{-}Mg^{+}X$
B
$RCOO^{-}X^{+}$
C
$(RCOO)_2Mg$
D
$RCOO^{-}Mg^{+}X$

Solution

(D) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(RMgX)$ ની કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનો ન્યુક્લિયોફિલિક આલ્કાઈલ સમૂહ $(R^-)$ એ $CO_2$ ના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે.
આના પરિણામે મધ્યવર્તી કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર બને છે,જે $RCOO^{-}Mg^{+}X$ (જેને $RCOOMgX$ તરીકે પણ લખવામાં આવે છે) છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજનના એસિડિક જળવિભાજન $(H_3O^{+})$ દ્વારા અનુરૂપ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(RCOOH)$ મળે છે.
65
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે અર્ધ-કોષ પ્રક્રિયાઓ આપેલી છે:
$MnO_{4}^{-} + 8H^{+} + 5e^{-} \rightarrow Mn^{2+} + 4H_{2}O$,
$E^{o}_{MnO_{4}^{-} / Mn^{2+}} = +1.510 \, V$
$\frac{1}{2} O_{2} + 2H^{+} + 2e^{-} \rightarrow H_{2}O$,
$E^{o}_{O_{2} / H_{2}O} = +1.223 \, V$
શું પરમેંગેનેટ આયન,$MnO_{4}^{-}$,એસિડની હાજરીમાં પાણીમાંથી $O_{2}$ મુક્ત કરશે?
A
ના,કારણ કે $E_{cell}^{o} = -0.287 \, V$
B
હા,કારણ કે $E_{cell}^{o} = +2.733 \, V$
C
ના,કારણ કે $E_{cell}^{o} = -2.733 \, V$
D
હા,કારણ કે $E_{cell}^{o} = +0.287 \, V$

Solution

(D) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે,કોષ પોટેન્શિયલ $E_{cell}^{o}$ ધન હોવો જોઈએ.
રિડક્શન (કેથોડ): $2MnO_{4}^{-} + 16H^{+} + 10e^{-} \rightarrow 2Mn^{2+} + 8H_{2}O$ $(E^{o} = +1.510 \, V)$
ઓક્સિડેશન (એનોડ): $5H_{2}O \rightarrow \frac{5}{2} O_{2} + 10H^{+} + 10e^{-}$ $(E^{o} = +1.223 \, V)$
કુલ પ્રક્રિયા: $2MnO_{4}^{-} + 6H^{+} \rightarrow 2Mn^{2+} + \frac{5}{2} O_{2} + 3H_{2}O$
$E_{cell}^{o} = E_{cathode}^{o} - E_{anode}^{o}$
$E_{cell}^{o} = 1.510 \, V - 1.223 \, V = +0.287 \, V$
$E_{cell}^{o} > 0$ હોવાથી,પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ છે અને $MnO_{4}^{-}$ એસિડની હાજરીમાં પાણીમાંથી $O_{2}$ મુક્ત કરશે.
66
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક નાઇટ્રો સમૂહને કારણે મોનોસબસ્ટીટ્યુટેડ નાઇટ્રોફિનોલની એસિડિક પ્રબળતા ફિનોલ કરતા વધારે હોય છે.
વિધાન $II$: $o$-નાઇટ્રોફિનોલ,$m$-નાઇટ્રોફિનોલ અને $p$-નાઇટ્રોફિનોલ સમાન એસિડિક પ્રબળતા ધરાવશે કારણ કે તેમની પાસે ફિનોલિક વલય સાથે જોડાયેલ એક નાઇટ્રો સમૂહ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(B) વિધાન $I$ સાચું છે: $-NO_2$ સમૂહ $-I$ અને $-M$ બંને અસરોને કારણે પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ $(EWG)$ છે. તે ફિનોક્સાઇડ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી ફિનોલની તુલનામાં નાઇટ્રોફિનોલ્સની એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: નાઇટ્રોફિનોલ્સની એસિડિક પ્રબળતા $-NO_2$ સમૂહના સ્થાન પર આધાર રાખે છે. $-M$ અસર ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર કાર્યરત છે,જ્યારે મેટા સ્થાન પર માત્ર $-I$ અસર કાર્યરત છે. તેથી,તેમની એસિડિક પ્રબળતા અલગ-અલગ હોય છે. એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $p$-નાઇટ્રોફિનોલ > $o$-નાઇટ્રોફિનોલ > $m$-નાઇટ્રોફિનોલ > ફિનોલ છે.
67
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A):$ એક ચોક્કસ બિંદુ ક્ષતિમાં,આયનીય ઘન પદાર્થ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ હોય છે,ભલે તેના એકમ કોષમાંથી તેના થોડા કેટાયન ગેરહાજર હોય.
કારણ $(R):$ આયનીય ઘન પદાર્થમાં,ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ કેટાયનના તેના લેટીસ સ્થાનથી આંતરાલીય સ્થાન પર સ્થાનાંતરિત થવાને કારણે ઉદભવે છે,જે એકંદર વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
B
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ ખોટું છે
C
$(A)$ ખોટું છે પરંતુ $(R)$ સાચું છે
D
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે

Solution

(A) $(i)$ વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે શૉટકી અથવા ધાતુ ઉણપ ક્ષતિ જેવી બિંદુ ક્ષતિઓમાં,આયનોની ગેરહાજરી હોવા છતાં આયનીય ઘન પદાર્થ વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખે છે.
$(ii)$ કારણ $(R)$ સાચું છે કારણ કે ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ ત્યારે થાય છે જ્યારે કેટાયન તેના લેટીસ સ્થાનને છોડીને આંતરાલીય સ્થાન પર જાય છે,જે સ્ફટિકની એકંદર વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવી રાખે છે.
$(iii)$ જોકે,કારણ $(R)$ એ ફ્રેન્કેલ ક્ષતિનું વર્ણન કરે છે,જ્યારે વિધાન $(A)$ એ બિંદુ ક્ષતિઓના સામાન્ય ગુણધર્મનો સંદર્ભ આપે છે. તેથી,$(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
68
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$ (દવાનો પ્રકાર) યાદી-$II$ (દવાનો અણુ)
$(a)$ એન્ટાસિડ્સ $(i)$ સાલવારસન
$(b)$ એન્ટિહિસ્ટામાઈન્સ $(ii)$ મોર્ફિન
$(c)$ એનાલજેસિક્સ $(iii)$ સિમેટિડિન
$(d)$ એન્ટિમાઈક્રોબાયલ્સ $(iv)$ સેલડેન

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$
B
$(a)-(i), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(iii)$
C
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$
D
$(a)-(iii), (b)-(ii), (c)-(iv), (d)-(i)$

Solution

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$(a)$ એન્ટાસિડ્સ: સિમેટિડિન $(iii)$
$(b)$ એન્ટિહિસ્ટામાઈન્સ: સેલડેન $(iv)$
$(c)$ એનાલજેસિક્સ: મોર્ફિન $(ii)$
$(d)$ એન્ટિમાઈક્રોબાયલ્સ: સાલવારસન $(i)$
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.
69
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ક્લોરોબેન્ઝીનનું સંશ્લેષણ કરવા માટે નીચેનામાંથી કયું યોગ્ય છે?
A
ફિનોલ,$NaNO_{2}, HCl, CuCl$
B
એનિલીન,$NaNO_{2}, HCl, CuCl$
C
એનિલીન,$HCl$,ગરમ કરવું
D
બેન્ઝીન,$Cl_{2}$,નિર્જળ $FeCl_{3}$

Solution

(D) ક્લોરોબેન્ઝીનનું સંશ્લેષણ નિર્જળ $FeCl_{3}$ જેવા લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં બેન્ઝીનનું ક્લોરિન સાથે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન કરીને કરી શકાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_{6}H_{6} + Cl_{2} \xrightarrow{\text{anhydrous } FeCl_{3}} C_{6}H_{5}Cl + HCl$
વૈકલ્પિક રીતે,તે એનિલીનમાંથી સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા દ્વારા પણ તૈયાર કરી શકાય છે,પરંતુ વિકલ્પ $D$ એ બેન્ઝીનમાંથી ક્લોરોબેન્ઝીન બનાવવા માટેની સીધી અને પ્રમાણભૂત પદ્ધતિ છે.
70
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ગેડોલિનિયમની ત્રીજી આયનીકરણ એન્થાલ્પીનું મૂલ્ય ઓછું હોય છે કારણ કે $......$
A
ઉચ્ચ વિનિમય એન્થાલ્પી
B
ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા
C
ઉચ્ચ બેઝિક ગુણધર્મ
D
નાનું કદ

Solution

(A) $Gd$ $(Z=64)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^7 5d^1 6s^2$ છે.
$Gd^{2+}$ બનતી વખતે,રચના $[Xe] 4f^7 5d^1$ થાય છે.
ત્રીજી આયનીકરણ એન્થાલ્પીમાં $5d^1$ ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થયા પછી,બાકી રહેલી $4f^7$ રચના અર્ધ-પૂર્ણ છે,જે ઉચ્ચ વિનિમય ઉર્જાને કારણે ખૂબ જ સ્થિર છે.
તેથી,ત્રીજી આયનીકરણ માટે જરૂરી ઉર્જા પ્રમાણમાં ઓછી હોય છે.
71
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
જ્યારે એસિટોન $2-$પેન્ટેનોન સાથે મંદ $NaOH$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચેનામાંથી કયું બનતું નથી?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(A) એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ અને $2-$પેન્ટેનોન $(CH_3COCH_2CH_2CH_3)$ વચ્ચે મંદ $NaOH$ ની હાજરીમાં અને ગરમ કરવાથી થતી પ્રક્રિયા એ ક્રોસ-આલ્ડોલ કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા છે.
એસિટોન પાસે બે સમાન $\alpha-$હાઇડ્રોજન છે,જ્યારે $2-$પેન્ટેનોન પાસે બે પ્રકારના $\alpha-$હાઇડ્રોજન ($C-1$ અને $C-3$ પર) છે.
એસિટોન અને $2-$પેન્ટેનોનના સેલ્ફ-આલ્ડોલ ઉત્પાદનો પણ બની શકે છે.
વિકલ્પ $A$ માં દર્શાવેલ ઉત્પાદન માટે એવી રચનાની જરૂર છે જે આપેલ પરિસ્થિતિઓમાં આ બે ચોક્કસ કીટોન્સના કન્ડેન્સેશનથી મેળવી શકાતી નથી,કારણ કે તેના માટે અલગ કાર્બન માળખા અથવા પ્રારંભિક પદાર્થોની જરૂર પડે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ માં આપેલી રચના બનતી નથી.
72
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
કોપર $fcc$ એકમ કોષમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે,જેની કોષની ધારની લંબાઈ $3.608 \times 10^{-8} \, cm$ છે. કોપરની ઘનતા $8.92 \, g \, cm^{-3}$ છે. કોપરનું પરમાણ્વીય દળ ગણો. ($u$ માં)
A
$31.55$
B
$60$
C
$65$
D
$63.1$

Solution

(D) ઘનતાનું સૂત્ર $d = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે.
$fcc$ એકમ કોષ માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $Z = 4$ છે.
ધારની લંબાઈ $a = 3.608 \times 10^{-8} \, cm$.
એવોગેડ્રો આંક $N_A = 6.022 \times 10^{23} \, mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $8.92 = \frac{4 \times M}{6.022 \times 10^{23} \times (3.608 \times 10^{-8})^3}$.
$8.92 = \frac{4 \times M}{6.022 \times 10^{23} \times 46.96 \times 10^{-24}}$.
$M = \frac{8.92 \times 6.022 \times 10^{23} \times 46.96 \times 10^{-24}}{4}$.
$M = 63.1 \, g \, mol^{-1}$.
આમ,કોપરનું પરમાણ્વીય દળ $63.1 \, u$ છે.
73
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે :
વિધાન $I$ :
લ્યુકાસ કસોટીમાં,પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કોહોલને તેમના સાંદ્ર $HCl + ZnCl_{2}$ (જેને લ્યુકાસ પ્રક્રિયક કહેવાય છે) સાથેની પ્રતિક્રિયાશીલતાના આધારે અલગ પાડવામાં આવે છે.
વિધાન $II$ :
પ્રાથમિક આલ્કોહોલ સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે અને લ્યુકાસ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરવા પર ઓરડાના તાપમાને તરત જ ધૂંધળાપણું (turbidity) ઉત્પન્ન કરે છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો :
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે.
B
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે.
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે.
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે.

Solution

(B) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે લ્યુકાસ કસોટી $1^{\circ}$,$2^{\circ}$ અને $3^{\circ}$ આલ્કોહોલને તેમની પ્રતિક્રિયાશીલતાના આધારે અલગ પાડવા માટે સાંદ્ર $HCl$ અને નિર્જળ $ZnCl_{2}$ (લ્યુકાસ પ્રક્રિયક) ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે $3^{\circ}$ આલ્કોહોલ સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે અને ઓરડાના તાપમાને તરત જ ધૂંધળાપણું ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યારે $1^{\circ}$ આલ્કોહોલ સૌથી ઓછા પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે અને ઓરડાના તાપમાને ધૂંધળાપણું ઉત્પન્ન કરતા નથી.
લ્યુકાસ પ્રક્રિયક પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
74
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $A \rightarrow \text{Products}$ માટે,$A$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $0.1 \, M$ છે,જે $5 \, \min$ પછી $0.001 \, M$ થાય છે. પ્રક્રિયા માટેનો વેગ અચળાંક $\min^{-1}$ માં .... છે.
A
$0.9212$
B
$0.4606$
C
$0.2303$
D
$1.3818$

Solution

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $K$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$K = \frac{2.303}{t} \log \left(\frac{[A]_0}{[A]_t}\right)$
આપેલ છે:
પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0 = 0.1 \, M$
$t$ સમય પછીની સાંદ્રતા $[A]_t = 0.001 \, M$
સમય $t = 5 \, \min$
કિંમતો મૂકતા:
$K = \frac{2.303}{5} \log \left(\frac{0.1}{0.001}\right)$
$K = \frac{2.303}{5} \log(100)$
કારણ કે $\log(100) = 2$:
$K = \frac{2.303 \times 2}{5} = \frac{4.606}{5} = 0.9212 \, \min^{-1}$
75
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$298 \ K$ તાપમાને નીચેની પ્રક્રિયા માટે કોષનો $emf$ શોધો (in $V$):
$Ni_{(s)} + 2Ag^{+}(0.001 \ M) \rightarrow Ni^{2+}(0.001 \ M) + 2Ag_{(s)}$
(આપેલ છે: $E_{cell}^{\circ} = 10.5 \ V$,$\frac{2.303 RT}{F} = 0.059$ at $298 \ K$)
A
$1.385$
B
$10.4115$
C
$1.05$
D
$1.0385$

Solution

(B) કોષની પ્રક્રિયા: $Ni_{(s)} + 2Ag^{+}(0.001 \ M) \rightarrow Ni^{2+}(0.001 \ M) + 2Ag_{(s)}$
નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $E_{cell} = E_{cell}^{\circ} - \frac{0.059}{n} \log \frac{[Ni^{2+}]}{[Ag^{+}]^2}$
અહીં,$n = 2$,$[Ni^{2+}] = 10^{-3} \ M$,અને $[Ag^{+}] = 10^{-3} \ M$.
$E_{cell} = 10.5 - \frac{0.059}{2} \log \frac{10^{-3}}{(10^{-3})^2}$
$E_{cell} = 10.5 - \frac{0.059}{2} \log \frac{10^{-3}}{10^{-6}}$
$E_{cell} = 10.5 - \frac{0.059}{2} \log 10^3$
$E_{cell} = 10.5 - \frac{0.059}{2} \times 3$
$E_{cell} = 10.5 - 0.0885 = 10.4115 \ V$
76
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેની પ્રતિક્રિયા શ્રેણીમાંથી બનતી નીપજ કઈ છે?
Question diagram
A
બેન્ઝાઇલ ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ
B
બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ
C
બેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ
D
બેન્ઝેમાઇડ

Solution

(C) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. બેન્ઝોનાઇટ્રાઇલ $(C_6H_5CN)$ નું $LiAlH_4$ અને ત્યારબાદ $H_2O$ સાથે રિડક્શન કરવાથી બેન્ઝાઇલએમાઇન $(C_6H_5CH_2NH_2)$ મળે છે.
$2$. બેન્ઝાઇલએમાઇનની $NaNO_2 + HCl$ સાથે નીચા તાપમાને $(0-5 \ ^\circ C)$ પ્રક્રિયા કરવાથી અસ્થાયી બેન્ઝાઇલ ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CH_2N_2^+Cl^-)$ બને છે.
$3$. બેન્ઝાઇલ ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ ઝડપથી વિઘટન પામીને બેન્ઝાઇલ કાર્બોકેટાયન $(C_6H_5CH_2^+)$ બનાવે છે,જે પાણી $(H_2O)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$ આપે છે.
77
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$ (અયસ્ક) યાદી-$II$ (બંધારણ)
$a$. હેમેટાઈટ $i$. $Fe_{3}O_{4}$
$b$. મેગ્નેટાઈટ $ii$. $ZnCO_{3}$
$c$. કેલેમાઈન $iii$. $Fe_{2}O_{3}$
$d$. કેઓલિનાઈટ $iv$. $[Al_{2}(OH)_{4}Si_{2}O_{5}]$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$a-iii, b-i, c-ii, d-iv$
B
$a-iii, b-i, c-iv, d-ii$
C
$a-i, b-iii, c-ii, d-iv$
D
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$

Solution

(A) સાચી જોડકાં નીચે મુજબ છે:
$a$. હેમેટાઈટ એટલે $Fe_{2}O_{3}$ $(iii)$.
$b$. મેગ્નેટાઈટ એટલે $Fe_{3}O_{4}$ $(i)$.
$c$. કેલેમાઈન એટલે $ZnCO_{3}$ $(ii)$.
$d$. કેઓલિનાઈટ એટલે $[Al_{2}(OH)_{4}Si_{2}O_{5}]$ $(iv)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-iii, b-i, c-ii, d-iv$ છે.
78
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેના સંકીર્ણોના રંગ માટે જવાબદાર શોષાયેલી ઉર્જાનો ક્રમ કયો છે?
A
$C > B > A$
B
$C > A > B$
C
$B > A > C$
D
$A > B > C$

Solution

(B) સંકીર્ણો નીચે મુજબ છે:
$A: [Ni(H_{2}O)_{2}(en)_{2}]^{2+}$
$B: [Ni(H_{2}O)_{4}(en)]^{2+}$
$C: [Ni(en)_{3}]^{2+}$
$en$ (ઇથિલીનડાયએમાઇન) એ $H_{2}O$ ની સરખામણીમાં પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $(SFL)$ છે.
સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,જેમ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડની સંખ્યા વધે છે,તેમ સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_{0})$ વધે છે.
સંકીર્ણ $C$ માં $3$ $en$ લિગેન્ડ છે.
સંકીર્ણ $A$ માં $2$ $en$ લિગેન્ડ છે.
સંકીર્ણ $B$ માં $1$ $en$ લિગેન્ડ છે.
તેથી,સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_{0})$ નો ક્રમ $C > A > B$ છે.
શોષાયેલી ઉર્જા $(E = h\nu = \Delta_{0})$ એ વિભાજન ઉર્જાના સીધા પ્રમાણમાં હોવાથી,શોષાયેલી ઉર્જાનો ક્રમ $C > A > B$ થશે.
79
ChemistryMCQNEET · 2022
સમાન તાપમાન '$T$' પર કેટલાક વાયુઓ માટે $K_{H}$ ના મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
વાયુ $K_{H} / \text{kbar}$
$Ar$ $40.3$
$CO_{2}$ $1.67$
$HCHO$ $1.83 \times 10^{-5}$
$CH_{4}$ $0.413$

જ્યાં $K_{H}$ એ પાણીમાં હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે. પાણીમાં તેમની દ્રાવ્યતાનો ક્રમ કયો છે?
A
$Ar < CO_{2} < CH_{4} < HCHO$
B
$Ar < CH_{4} < CO_{2} < HCHO$
C
$HCHO < CO_{2} < CH_{4} < Ar$
D
$HCHO < CH_{4} < CO_{2} < Ar$

Solution

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ, પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા એ હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_{H})$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે, $S \propto 1 / K_{H}$.
તેથી, $K_{H}$ નું મૂલ્ય જેટલું વધારે, તેટલી તેની પાણીમાં દ્રાવ્યતા ઓછી.
આપેલા $K_{H}$ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$Ar (40.3) > CO_{2} (1.67) > CH_{4} (0.413) > HCHO (1.83 \times 10^{-5})$.
આમ, પાણીમાં દ્રાવ્યતાનો સાચો ક્રમ:
$Ar < CO_{2} < CH_{4} < HCHO$ છે.
80
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા નાઈટ્રિક એસિડના મોટા પાયે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનનો એક ભાગ છે?
A
$NaNO_3 + H_2SO_4 \xrightarrow{500 \ K, 9 \ bar} NaHSO_4 + HNO_3$
B
$4NH_3(g) + 5O_2(g) \xrightarrow[Pt/Rh \ \text{catalyst}]{500 \ K, 9 \ bar} 4NO(g) + 6H_2O(g)$
C
$4HPO_3 + 2N_2O_5 \xrightarrow{500 \ K, 9 \ bar} 4HNO_3 + P_4O_{10}$
D
$Cu(NO_3)_2 + 2NO_2 + 2H_2O \xrightarrow{500 \ K, 9 \ bar} 4HNO_3 + Cu$

Solution

(B) નાઈટ્રિક એસિડના મોટા પાયે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન માટે $Ostwald$ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમોનિયાનું વાતાવરણીય ઓક્સિજન દ્વારા ઉદ્દીપકીય ઓક્સિડેશન થઈને નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ $(NO)$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $4NH_3(g) + 5O_2(g) \xrightarrow[Pt/Rh \ \text{catalyst}]{500 \ K, 9 \ bar} 4NO(g) + 6H_2O(g)$.
81
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેની પ્રતિક્રિયા શ્રેણીમાંથી બનતી નીપજ કઈ છે:
Question diagram
A
ફિનાઈલ એસિટિક એસિડ
B
બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ
C
બેન્ઝોઈક એસિડ
D
બેન્ઝેમાઈડ

Solution

(B) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $HCN$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ સાયનોહાઈડ્રિન બનાવે છે: $C_6H_5CHO + HCN \rightarrow C_6H_5CH(OH)CN$.
$2$. સાયનોહાઈડ્રિનનું એસિડિક જળવિભાજન મેન્ડેલિક એસિડ આપે છે: $C_6H_5CH(OH)CN + H_3O^+ \rightarrow C_6H_5CH(OH)COOH$.
$3$. મેન્ડેલિક એસિડને $NaOH$ અને $CaO$ (સોડાલાઈમ) સાથે ગરમ કરવાથી ડીકાર્બોક્સિલેશન થાય છે. જોકે,આપેલ પ્રતિક્રિયા શ્રેણી અને વિકલ્પો રિડક્શન માર્ગ સૂચવે છે. આપેલ વિકલ્પો મુજબ,અંતિમ નીપજ $C_6H_5CH_2OH$ (બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ) છે.
82
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો :
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$a$. ગેબ્રિયલ સંશ્લેષણ $i$. બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
$b$. કોલ્બે સંશ્લેષણ $ii$. ઈથર્સ
$c$. વિલિયમસન સંશ્લેષણ $iii$. પ્રાથમિક એમાઈન્સ
$d$. ઈટાર્ડ પ્રક્રિયા $iv$. સેલિસિલિક એસિડ

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
A
$a-iii, b-i, c-ii, d-iv$
B
$a-ii, b-iii, c-i, d-iv$
C
$a-iv, b-iii, c-i, d-ii$
D
$a-iii, b-iv, c-ii, d-i$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$a$. ગેબ્રિયલ સંશ્લેષણનો ઉપયોગ $1^{\circ}$ એમાઈન્સ $(iii)$ બનાવવા માટે થાય છે.
$b$. કોલ્બે સંશ્લેષણ (કોલ્બે-શ્મિટ પ્રક્રિયા) નો ઉપયોગ સેલિસિલિક એસિડ $(iv)$ બનાવવા માટે થાય છે.
$c$. વિલિયમસન સંશ્લેષણનો ઉપયોગ ઈથર્સ $(ii)$ બનાવવા માટે થાય છે.
$d$. ઈટાર્ડ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ટોલ્યુઈનનું બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(i)$ માં ઓક્સિડેશન કરવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-ii, d-i$ છે.
83
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
$S_{N}2$ પ્રતિક્રિયા તરફ નીચેના ચાર આઇસોમર્સની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ જણાવો.
$(I)$ $CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}Cl$
$(II)$ $CH_{3}CH_{2}CH(Cl)CH_{3}$
$(III)$ $(CH_{3})_{2}CHCH_{2}Cl$
$(IV)$ $(CH_{3})_{3}CCl$
A
$IV > III > II > I$
B
$I > II > III > IV$
C
$I > III > II > IV$
D
$IV > II > III > I$

Solution

(C) $S_{N}2$ પ્રતિક્રિયાઓ માટે આલ્કાઇલ હેલાઇડ્સની પ્રતિક્રિયાશીલતા મુખ્યત્વે અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) દ્વારા નક્કી થાય છે. પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ $Primary > Secondary > Tertiary$ છે.
$(I)$ $CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}Cl$ એ ન્યૂનતમ અવકાશી અવરોધ ધરાવતું પ્રાથમિક આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે.
$(III)$ $(CH_{3})_{2}CHCH_{2}Cl$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે,પરંતુ $\beta$-કાર્બન પર શાખાને કારણે $(I)$ કરતા વધુ અવકાશી અવરોધ ધરાવે છે.
$(II)$ $CH_{3}CH_{2}CH(Cl)CH_{3}$ એ દ્વિતીયક આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે.
$(IV)$ $(CH_{3})_{3}CCl$ એ તૃતીયક આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે,જે મહત્તમ અવકાશી અવરોધને કારણે $S_{N}2$ માટે સૌથી ઓછું પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $I > III > II > IV$ છે.
84
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કયું થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર છે?
A
બેકેલાઇટ
B
પોલિથીન
C
યુરિયા-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન
D
મેલામાઇન પોલિમર

Solution

(B) થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર એવા છે જે ગરમ કરવાથી નરમ પડે છે અને ઠંડા પાડવાથી સખત બને છે,અને તેને ફરીથી આકાર આપી શકાય છે.
$Polythene$ એ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમરનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Bakelite$,$Urea-formaldehyde$ રેઝિન અને $Melamine$ પોલિમર એ થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે,જે ગરમ કરવા પર કાયમી રાસાયણિક ફેરફાર અનુભવે છે અને તેને ફરીથી આકાર આપી શકાતો નથી.
85
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે અર્ધ-કોષ પ્રક્રિયાઓ આપવામાં આવી છે:
$Co^{3+} + e^- \rightarrow Co^{2+}, E^{\circ}_{Co^{3+}/Co^{2+}} = 1.81 \, V$
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al(s), E^{\circ}_{Al^{3+}/Al} = -1.66 \, V$
શક્ય રેડોક્ષ પ્રક્રિયા ધરાવતા કોષનો પ્રમાણિત $EMF$ કેટલો હશે?
A
$+7.09 \, V$
B
$+0.15 \, V$
C
$+3.47 \, V$
D
$-3.47 \, V$

Solution

(C) કોષ શક્ય બનવા માટે,$E^{\circ}_{cell}$ ધન હોવો જોઈએ.
$E^{\circ}_{cell} = E^{\circ}_{cathode} - E^{\circ}_{anode}$
અહીં,$Co^{3+}$ નું રિડક્શન થાય છે $(cathode)$ અને $Al$ નું ઓક્સિડેશન થાય છે $(anode)$.
$E^{\circ}_{cathode} = E^{\circ}_{Co^{3+}/Co^{2+}} = 1.81 \, V$
$E^{\circ}_{anode} = E^{\circ}_{Al^{3+}/Al} = -1.66 \, V$
$E^{\circ}_{cell} = 1.81 \, V - (-1.66 \, V) = 1.81 + 1.66 = 3.47 \, V$.
86
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચે વાયુ '$X$' માટે તાપમાન $T_1$,$T_2$ અને $T_3$ પર અધિશોષણ સમતાપી દર્શાવેલ છે. અહીં,$p$ અને $\frac{x}{m}$ અનુક્રમે દબાણ અને અધિશોષણનું પ્રમાણ દર્શાવે છે. આપેલ અધિશોષણ માટે તાપમાનનો સાચો ક્રમ કયો છે?
Question diagram
A
$T_1 > T_2 > T_3$
B
$T_3 > T_2 > T_1$
C
$T_1 = T_2 = T_3$
D
$T_1 = T_2 > T_3$

Solution

(B) ભૌતિક અધિશોષણ એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લે-શાતેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,અચળ દબાણે તાપમાનમાં વધારો કરવાથી અધિશોષણનું પ્રમાણ $(\frac{x}{m})$ ઘટે છે.
આપેલ આલેખ પરથી,કોઈપણ અચળ દબાણ $p$ પર,અધિશોષણનું પ્રમાણ આ ક્રમમાં છે: $(x/m)_{T_1} > (x/m)_{T_2} > (x/m)_{T_3}$.
જેમ જેમ તાપમાન વધે છે તેમ અધિશોષણ ઘટતું હોવાથી,તાપમાનનો સાચો ક્રમ $T_3 > T_2 > T_1$ થશે.
87
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $2000$ વર્ષ છે. જો $8000$ વર્ષ પછી સાંદ્રતા $0.02 \, M$ હોય,તો પ્રારંભિક સાંદ્રતા $........... \, M$ હશે.
A
$0.16$
B
$0.32$
C
$0.08$
D
$0.04$

Solution

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્યની સંખ્યા $(n)$ $n = \frac{t}{t_{1/2}} = \frac{8000}{2000} = 4$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
$n$ અર્ધ-આયુષ્ય પછી,બાકી રહેલી સાંદ્રતા $[A]_t$ એ $[A]_t = \frac{[A]_0}{2^n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.02 = \frac{[A]_0}{2^4}$.
$0.02 = \frac{[A]_0}{16}$.
$[A]_0 = 0.02 \times 16 = 0.32 \, M$.
88
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
ફ્લોરિન એ ક્લોરિન કરતા વધુ શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા છે કારણ કે :
$(a)$ $F-F$ બંધની વિયોજન એન્થાલ્પી ઓછી છે.
$(b)$ ફ્લોરાઈડ આયન $(F^{-})$ ની જલીયકરણ એન્થાલ્પી ઊંચી છે.
$(c)$ ફ્લોરિનની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ક્લોરિન કરતા ઓછી ઋણ છે.
$(d)$ ફ્લોરિનનું કદ ખૂબ જ નાનું છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો :
A
માત્ર $(a)$ અને $(b)$
B
માત્ર $(a)$ અને $(c)$
C
માત્ર $(a)$ અને $(d)$
D
માત્ર $(b)$ અને $(c)$

Solution

(A) કોઈપણ સ્પીસીઝનો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ પ્રક્રિયામાં સામેલ કુલ ઉર્જા ફેરફાર દ્વારા નક્કી થાય છે: $\frac{1}{2} F_2(g) + e^- \rightarrow F^-(aq)$.
આ પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં થાય છે: $(1)$ પરમાણ્વીકરણ (બંધ વિયોજન),$(2)$ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ,અને $(3)$ જલીયકરણ.
નાના $F_2$ અણુમાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે ફ્લોરિનની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ખૂબ ઓછી હોય છે.
વધુમાં,$F^-$ આયનનું કદ નાનું હોવાથી તેની જલીયકરણ એન્થાલ્પી ખૂબ ઊંચી હોય છે,જે સમગ્ર પ્રક્રિયાને અત્યંત ઉષ્માક્ષેપક બનાવે છે.
તેથી,ઓછી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી અને ઊંચી જલીયકરણ એન્થાલ્પી બંને ફ્લોરિનની પ્રબળ ઓક્સિડેશન શક્તિમાં ફાળો આપે છે.
89
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો :
List-$I$ (સંકીર્ણ) List-$II$ (પ્રકાર)
$a$. $[Co(NH_3)_5NO_2]Cl_2$ અને $[Co(NH_3)_5ONO]Cl_2$ $i$. બંધન સમઘટકતા
$b$. $[Cr(NH_3)_6][Co(CN)_6]$ અને $[Cr(CN)_6][Co(NH_3)_6]$ $ii$. સવર્ગ સમઘટકતા
$c$. $[Co(NH_3)_5(SO_4)]Br$ અને $[Co(NH_3)_5Br]SO_4$ $iii$. આયનીકરણ સમઘટકતા
$d$. $[Cr(H_2O)_6]Cl_3$ અને $[Cr(H_2O)_5Cl]Cl_2 \cdot H_2O$ $iv$. દ્રાવકયોજન સમઘટકતા

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
A
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$
B
$a-ii, b-iii, c-iv, d-i$
C
$a-iii, b-ii, c-i, d-iv$
D
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$

Solution

(A) $[Co(NH_3)_5NO_2]Cl_2$ અને $[Co(NH_3)_5ONO]Cl_2$ એ ઉભયદંતી લિગેન્ડ $NO_2^-$ ને કારણે બંધન સમઘટકતા દર્શાવે છે. તેથી,$a-i$.
$(b)$ $[Cr(NH_3)_6][Co(CN)_6]$ અને $[Cr(CN)_6][Co(NH_3)_6]$ એ ધન અને ઋણ આયનો વચ્ચે લિગેન્ડની આપ-લેને કારણે સવર્ગ સમઘટકતા દર્શાવે છે. તેથી,$b-ii$.
$(c)$ $[Co(NH_3)_5(SO_4)]Br$ અને $[Co(NH_3)_5Br]SO_4$ એ આયનીકરણ સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે તેઓ દ્રાવણમાં અલગ આયનો આપે છે. તેથી,$c-iii$.
$(d)$ $[Cr(H_2O)_6]Cl_3$ અને $[Cr(H_2O)_5Cl]Cl_2 \cdot H_2O$ એ દ્રાવકયોજન (હાઇડ્રેટ) સમઘટકતા દર્શાવે છે. તેથી,$d-iv$.
આમ,સાચી જોડ $a-i, b-ii, c-iii, d-iv$ છે.
90
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
પ્રોટીનના વિકૃતિકરણ (denaturation) વિશેનું ખોટું વિધાન કયું છે?
A
તે તાપમાન અને/અથવા $pH$ માં ફેરફારને કારણે થાય છે.
B
તેના પરિણામે પ્રોટીનની જૈવિક સક્રિયતા ગુમાવાય છે.
C
પ્રોટીન પેપ્ટાઈડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડમાંથી બને છે.
D
હેલિકલ બંધારણનું અનકોઈલિંગ (છૂટા પડવું) થાય છે.

Solution

(C) પ્રોટીનનું વિકૃતિકરણ એ એક પ્રક્રિયા છે જે પ્રોટીનના દ્વિતીયક અને તૃતીયક બંધારણને નુકસાન પહોંચાડે છે,જેનાથી તેની જૈવિક સક્રિયતા નાશ પામે છે.
$1$. તે તાપમાન અથવા $pH$ જેવી ભૌતિક કે રાસાયણિક સ્થિતિમાં ફેરફારને કારણે થાય છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,પ્રોટીનનું હેલિકલ બંધારણ છૂટું પડે છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ પ્રોટીનના પ્રાથમિક બંધારણનું વર્ણન કરે છે (પેપ્ટાઈડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડ),જે વિકૃતિકરણ દરમિયાન અકબંધ રહે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાન વિકૃતિકરણની પ્રક્રિયા માટે ખોટું છે.
91
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાંથી બનતી નીપજ કઈ છે?
Question diagram
A
$N$-ઈથાઈલેનિલીન
B
$2-(1-\text{હાઈડ્રોક્સીઈથાઈલ})\text{એનિલીન}$
C
$4-(1-\text{હાઈડ્રોક્સીઈથાઈલ})\text{એનિલીન}$
D
$2,4-\text{બિસ}(1-\text{હાઈડ્રોક્સીઈથાઈલ})\text{એનિલીન}$

Solution

(A) પગલું $1$: એનિલીન પિરિડિનની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $(CH_3CO)_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિટાનિલાઈડ $(C_6H_5NHCOCH_3)$ બનાવે છે.
પગલું $2$: ત્યારબાદ એસિટાનિલાઈડનું $LiAlH_4$ (એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા) દ્વારા રિડક્શન કરવામાં આવે છે,જે એમાઈડ સમૂહ $(-NHCOCH_3)$ નું એમાઈન સમૂહ $(-NHCH_2CH_3)$ માં રિડક્શન કરે છે.
પગલું $3$: જળવિભાજન $(H_2O)$ દ્વારા અંતિમ નીપજ,$N$-ઈથાઈલેનિલીન $(C_6H_5NHCH_2CH_3)$ મળે છે.
92
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A)$ : ક્લોરિન એ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ છે પરંતુ તે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપનમાં ઓર્થો,પેરા નિર્દેશક છે.
કારણ $(R)$ : ક્લોરિનની પ્રેરક અસર ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન દરમિયાન બનતા મધ્યવર્તી કાર્બોકેટાયનને અસ્થિર બનાવે છે,જોકે વધુ પ્રબળ સંસ્પંદન અસરને કારણે,હેલોજન ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર કાર્બોકેટાયનને સ્થિર કરે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો :
A
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ સાચું નથી
D
$(A)$ સાચું નથી પરંતુ $(R)$ સાચું છે.

Solution

(A) ક્લોરિન તેની ઊંચી વિદ્યુતઋણતા ($-I$ અસર) ને કારણે ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહ છે,જે બેન્ઝીન રિંગને નિષ્ક્રિય કરે છે.
જોકે,તેની પાસે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક જોડીઓ છે જે સંસ્પંદન ($+R$ અસર) માં ભાગ લે છે.
ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન દરમિયાન,સંસ્પંદન અસર મધ્યવર્તી કાર્બોકેટાયનને ખાસ કરીને ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર સ્થિર કરે છે.
બંને વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ હોવાથી અને કારણ ક્લોરિનના સ્વભાવને યોગ્ય રીતે સમજાવતું હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
93
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન-એલિમિનેશન (યોગશીલ-વિલોપન) પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ નથી?
A
$CH_3CHO$ ની $NaHSO_3$ સાથેની પ્રક્રિયા
B
$CH_3CHO + NH_2OH \rightleftharpoons CH_3CH=NOH + H_2O$
C
$CH_3CHO + C_6H_5NHNH_2 \rightleftharpoons CH_3CH=NNHC_6H_5 + H_2O$
D
$CH_3CHO + NH_3 \rightleftharpoons CH_3CH=NH + H_2O$

Solution

(A) ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન-એલિમિનેશન પ્રક્રિયાઓમાં કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફાઇલનો ઉમેરો થાય છે અને ત્યારબાદ પાણીના અણુનું વિલોપન થાય છે.
$CH_3CHO$ ની $NaHSO_3$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,બાયસલ્ફાઇટ આયન ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને કાર્બોનિલ કાર્બન પર ઉમેરાઈને બાયસલ્ફાઇટ એડિશન પ્રોડક્ટ બનાવે છે.
આ એક શુદ્ધ ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રક્રિયા છે,એડિશન-એલિમિનેશન પ્રક્રિયા નથી,કારણ કે તેમાં પાણીનો અણુ દૂર થતો નથી.
વિકલ્પ $B$,$C$,અને $D$ અનુક્રમે ઓક્સાઇમ,હાઇડ્રેઝોન અને ઇમાઇનનું નિર્માણ દર્શાવે છે,જે ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન-એલિમિનેશન પ્રક્રિયાઓના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
94
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
એક્ટિનોઇડ શ્રેણીમાં ડાબેથી જમણે જતાં કદમાં ઘટાડો લેન્થેનોઇડ શ્રેણી કરતા વધારે અને ક્રમિક હોય છે,તેનું કારણ શું છે?
A
$4f$ કક્ષકો ઉપાંત્ય છે
B
$4f$ કક્ષકો વધુ શીલ્ડિંગ અસર ધરાવે છે
C
$5f$ કક્ષકો નબળી શીલ્ડિંગ અસર ધરાવે છે
D
$5f$ કક્ષકો વધુ શીલ્ડિંગ અસર ધરાવે છે

Solution

(C) એક્ટિનોઇડ શ્રેણીમાં પરમાણુ કદમાં ઘટાડો લેન્થેનોઇડ શ્રેણી કરતા વધુ સ્પષ્ટ હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે $4f$ કક્ષકોની સરખામણીમાં $5f$ કક્ષકો નબળી શીલ્ડિંગ અસર ધરાવે છે.
$5f$ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નબળા શીલ્ડિંગને કારણે,એક્ટિનોઇડ શ્રેણીમાં અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર $(Z_{eff})$ વધુ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
પરમાણુ કદ એ $Z_{eff}$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી $(Size \propto \frac{1}{Z_{eff}})$,કદ વધુ ઝડપથી ઘટે છે.
95
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
ફિનોલમાંથી મેળવેલ List-$I$ ના પ્રક્રિયકોને List-$II$ ના નીપજ સાથે જોડો.
List-$I$ List-$II$
$a$. $(i)$ $NaOH$,$(ii)$ $CO_2$,$(iii)$ $H^{+}$ $i$. બેન્ઝોક્વિનોન
$b$. $(i)$ જલીય $NaOH + CHCl_3$,$(ii)$ $H^{+}$ $ii$. બેન્ઝિન
$c$. $Zn$ ડસ્ટ,$\Delta$ $iii$. સેલિસિલઆલ્ડિહાઈડ
$d$. $Na_2Cr_2O_7, H_2SO_4$ $iv$. સેલિસિલિક એસિડ

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$
B
$a-ii, b-i, c-iv, d-iii$
C
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$
D
$a-iv, b-ii, c-i, d-iii$

Solution

(C) ફિનોલની પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$a$. ફિનોલ $(i)$ $NaOH$,$(ii)$ $CO_2$,$(iii)$ $H^{+}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સેલિસિલિક એસિડ બનાવે છે (કોલ્બે પ્રતિક્રિયા). તેથી,$a-iv$.
$b$. ફિનોલ $(i)$ જલીય $NaOH + CHCl_3$,$(ii)$ $H^{+}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સેલિસિલઆલ્ડિહાઈડ બનાવે છે (રાઈમર-ટીમેન પ્રતિક્રિયા). તેથી,$b-iii$.
$c$. ફિનોલ ગરમ કરવા પર $Zn$ ડસ્ટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝિન બનાવે છે. તેથી,$c-ii$.
$d$. ફિનોલ $Na_2Cr_2O_7$ અને $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝોક્વિનોન બનાવે છે. તેથી,$d-i$.
તેથી,સાચી જોડી $a-iv, b-iii, c-ii, d-i$ છે.
96
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
રાસાયણિક પ્રક્રિયા $4 A + 3 B \rightarrow 6 C + 9 D$ માટે,$C$ ના નિર્માણનો દર $6 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે અને $A$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $4 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે. પ્રક્રિયાનો દર અને $10 \ s$ ના અંતરાલમાં વપરાયેલ $B$ નો જથ્થો અનુક્રમે કેટલો હશે?
A
$1 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $30 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$
B
$10 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $10 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$
C
$1 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $10 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$
D
$10 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $30 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$

Solution

(A) પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ છે: $\text{Rate} = -\frac{1}{4} \frac{d[A]}{dt} = -\frac{1}{3} \frac{d[B]}{dt} = \frac{1}{6} \frac{d[C]}{dt} = \frac{1}{9} \frac{d[D]}{dt}$.
આપેલ છે,$A$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $(-\frac{d[A]}{dt})$ $= 4 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
તેથી,$\text{પ્રક્રિયાનો દર} = \frac{1}{4} \times (4 \times 10^{-2}) = 1 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
હવે,$B$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $= 3 \times \text{પ્રક્રિયાનો દર} = 3 \times 1 \times 10^{-2} = 3 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
$10 \ s$ માં વપરાયેલ $B$ નો જથ્થો $= B$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $\times \text{સમય} = (3 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}) \times 10 \ s = 30 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$.
97
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના સંશ્લેષણ માટે નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિ ખોટી છે?
A
$A$. $CrO_2Cl_2$ દ્વારા ટોલ્યુનનું ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન
B
$B$. $Pd-BaSO_4$ ની હાજરીમાં $H_2$ સાથે બેન્ઝોઈલ ક્લોરાઈડનું રિડક્શન
C
$C$. એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડની હાજરીમાં $CrO_3$ દ્વારા ટોલ્યુનનું ઓક્સિડેશન
D
$D$. બેન્ઝોનાઈટ્રાઈલની $CH_3MgBr$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન

Solution

(D) ચાલો બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના સંશ્લેષણ માટે દરેક પ્રક્રિયા માર્ગનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. ઈટાર્ડ પ્રક્રિયા: ટોલ્યુનનું $CS_2$ માં $CrO_2Cl_2$ દ્વારા ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે. આ એક સાચી પદ્ધતિ છે.
$B$. રોઝનમન્ડ રિડક્શન: બેન્ઝોઈલ ક્લોરાઈડનું $Pd-BaSO_4$ (લિન્ડલર ઉદ્દીપક) ની હાજરીમાં $H_2$ દ્વારા રિડક્શન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે. આ એક સાચી પદ્ધતિ છે.
$C$. એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડની હાજરીમાં $CrO_3$ દ્વારા ટોલ્યુનનું ઓક્સિડેશન કરવાથી જેમ-ડાયએસીટેટ મધ્યવર્તી સંયોજન બને છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે. આ એક સાચી પદ્ધતિ છે.
$D$. બેન્ઝોનાઈટ્રાઈલ $(C_6H_5CN)$ ની $CH_3MgBr$ (ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી એસિટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ મળે છે,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નહીં. તેથી,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના સંશ્લેષણ માટે આ પદ્ધતિ ખોટી છે.
98
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $(A)$ તરીકે અને બીજાને કારણ $(R)$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $(A)$: મેટલ કાર્બોનિલ્સમાં મેટલ-કાર્બન બંધ $\sigma$ અને $\pi$ બંને લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે.
કારણ $(R)$: લિગાન્ડ-થી-મેટલ બંધ એ $\sigma$ બંધ છે અને મેટલ-થી-લિગાન્ડ બંધ એ $\pi$ બંધ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:
A
$(A)$ અને $(R)$ બંને સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$(A)$ અને $(R)$ બંને સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ સાચું નથી.
D
$(A)$ સાચું નથી પરંતુ $(R)$ સાચું છે.

Solution

(A) મેટલ કાર્બોનિલ્સમાં,મેટલ-કાર્બન બંધ સિનર્જિક બોન્ડિંગ મિકેનિઝમ દ્વારા રચાય છે.
$1$. લિગાન્ડ $(CO)$ તેના કાર્બન પરમાણુમાંથી ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ મેટલની ખાલી કક્ષકમાં દાન કરે છે,જે $\sigma$ બંધ બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ મેટલ તેની ભરાયેલી $d$-કક્ષકમાંથી ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડી $CO$ લિગાન્ડની ખાલી એન્ટિ-બોન્ડિંગ $\pi^*$ કક્ષકમાં દાન કરે છે,જે $\pi$ બંધ બનાવે છે.
$3$. આ બેક-ડોનેશન મેટલ-કાર્બન બંધને મજબૂત બનાવે છે અને કાર્બન-ઓક્સિજન બંધને નબળો પાડે છે.
$4$. આમ,વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.
99
ChemistryMediumMCQNEET · 2022
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા શ્રેણી ફિનોલ તૈયાર કરવાની ખોટી પદ્ધતિ છે?
A
એનિલીન,$NaNO_2 + HCl$,$H_2O$,ગરમ કરવું
B
ક્યુમીન,$O_2, H_3O^+$
C
ક્લોરોબેન્ઝીન,$NaOH$,$STP$ સ્થિતિ
D
બેન્ઝીન,ઓલિયમ,$NaOH$,$H_3O^+$

Solution

(C) ક્લોરોબેન્ઝીનમાંથી ફિનોલની બનાવટ માટે કઠોર પરિસ્થિતિઓ (ઉચ્ચ તાપમાન અને ઉચ્ચ દબાણ,દા.ત.,$623 \ K$ અને $300 \ atm$) ની જરૂર પડે છે કારણ કે ક્લોરોબેન્ઝીનમાં $C-Cl$ બંધ સંસ્પંદનને કારણે આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$STP$ સ્થિતિમાં,ક્લોરોબેન્ઝીન ફિનોલ બનાવવા માટે $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
તેથી,$STP$ સ્થિતિમાં ક્લોરોબેન્ઝીન અને $NaOH$ ધરાવતી પ્રક્રિયા શ્રેણી ફિનોલની તૈયારી માટે ખોટી છે.
100
ChemistryDifficultMCQNEET · 2022
નીચેની પ્રતિક્રિયા શ્રેણીમાં નીપજો $A$ અને $B$ શું છે?
Question diagram
A
$A = 3$-ફિનાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડ; $B = N$-મિથાઈલ-$3$-ફિનાઈલપ્રોપેનેમાઈડ
B
$A = 2$-ફિનાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડ; $B = N$-મિથાઈલ-$2$-ફિનાઈલપ્રોપેનેમાઈડ
C
$A = 2$-ફિનાઈલઈથેનોલ; $B = N$-મિથાઈલ-$2$-ફિનાઈલઈથેનેમાઈન
D
$A = 1$-ફિનાઈલઈથેનોલ; $B = N$-મિથાઈલ-$1$-ફિનાઈલઈથેનેમાઈન

Solution

(B) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. સ્ટાયરીન $(Ph-CH=CH_2)$ એ $HBr$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને માર્કોવનીકોવ ઉમેરણ દ્વારા $1$-બ્રોમો-$1$-ફિનાઈલઈથેન $(Ph-CH(Br)-CH_3)$ બનાવે છે.
$2$. આ આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડ શુષ્ક ઈથરમાં $Mg$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(Ph-CH(MgBr)-CH_3)$ બનાવે છે.
$3$. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ $(H_3O^+)$ દ્વારા $2$-ફિનાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડ $(Ph-CH(CH_3)-COOH)$ બનાવે છે,જે નીપજ $A$ છે.
$4$. $2$-ફિનાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડ $(A)$ એ $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અનુરૂપ એસિડ ક્લોરાઈડ $(Ph-CH(CH_3)-COCl)$ બનાવે છે.
$5$. આ એસિડ ક્લોરાઈડ પછી મિથાઈલએમાઈન $(CH_3NH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમાઈડ,$N$-મિથાઈલ-$2$-ફિનાઈલપ્રોપેનેમાઈડ $(Ph-CH(CH_3)-CONHCH_3)$ બનાવે છે,જે નીપજ $B$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real NEET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live NEET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in NEET 2022?

There are 105 Chemistry questions from the NEET 2022 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are NEET 2022 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice NEET 2022 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full NEET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from NEET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix NEET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick NEET 2022 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.