NEET 2020 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

104 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ199 of 104 questions

Page 1 of 2 · Gujarati

1
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ છે?
A
સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ
B
ગ્લિસરીલ ઓલેટ
C
સેટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ બ્રોમાઈડ
D
સોડિયમ સ્ટીઅરેટ

Solution

(C) કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ એ એમાઈન્સના ક્વોટરનરી એમોનિયમ ક્ષાર છે જેમાં એસીટેટ,ક્લોરાઈડ અથવા બ્રોમાઈડ ઋણ આયન તરીકે હોય છે.
તેમને કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ કહેવામાં આવે છે કારણ કે આ અણુઓના કેટાયનિક ભાગમાં લાંબી હાઈડ્રોકાર્બન શૃંખલા હોય છે અને $N$ પરમાણુ પર ધન વીજભાર હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$CH_3(CH_2)_{15}N^+(CH_3)_3Br^-$ (સેટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ બ્રોમાઈડ) એ કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ છે.
2
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનાને જોડો અને સાચો વિકલ્પ ઓળખો.
$a. CO_{(g)} + H_{2(g)}$ $i. Mg(HCO_3)_2 + Ca(HCO_3)_2$
$b. \text{પાણીની કામચલાઉ કઠિનતા}$ $ii. \text{ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતું હાઇડ્રાઇડ}$
$c. B_2H_6$ $iii. \text{સંશ્લેષણ ગેસ (Synthesis gas)}$
$d. H_2O_2$ $iv. \text{બિન-સમતલીય બંધારણ}$
A
$i, iii, ii, iv$
B
$iii, i, ii, iv$
C
$iii, ii, i, iv$
D
$iii, iv, ii, i$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$a. CO_{(g)} + H_{2(g)} \rightarrow iii. \text{સંશ્લેષણ ગેસ}$
$b. \text{પાણીની કામચલાઉ કઠિનતા} \rightarrow i. Mg(HCO_3)_2 + Ca(HCO_3)_2$
$c. B_2H_6 \rightarrow ii. \text{ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતું હાઇડ્રાઇડ}$
$d. H_2O_2 \rightarrow iv. \text{બિન-સમતલીય બંધારણ}$
આમ, સાચો ક્રમ $a-iii, b-i, c-ii, d-iv$ છે.
3
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ટર્શરી બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન એ સેકન્ડરી બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન કરતા વધુ સ્થાયી છે,જેનું કારણ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
હાયપરકોન્જુગેશન
B
$ -CH_3 $ સમૂહોની $ -I $ અસર
C
$ -CH_3 $ સમૂહોની $ +R $ અસર
D
$ -CH_3 $ સમૂહોની $ -R $ અસર

Solution

(A) ટર્શરી બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન $( (CH_3)_3C^+ )$ માં $9$ $\alpha$-હાઇડ્રોજન હોય છે,જ્યારે સેકન્ડરી બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન $( CH_3CH^+CH_2CH_3 )$ માં $5$ $\alpha$-હાઇડ્રોજન હોય છે.
કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા હાયપરકોન્જુગેટિવ બંધારણોની સંખ્યાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે,જે $\alpha$-હાઇડ્રોજનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી થાય છે.
તેથી,ટર્શરી બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન હાયપરકોન્જુગેશનને કારણે વધુ સ્થાયી છે.
4
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
નીચેની પ્રક્રિયામાં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો બદલાય છે?
$CH_{4(g)} + 4Cl_{2(g)} \rightarrow CCl_{4(l)} + 4HCl_{(g)}$
A
$0$ થી $-4$
B
$+4$ થી $+4$
C
$0$ થી $+4$
D
$-4$ થી $+4$

Solution

(D) $CH_4$ માં,$H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી,$x + 4(+1) = 0$,જે $x = -4$ આપે છે.
$CCl_4$ માં,$Cl$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ છે. તેથી,$y + 4(-1) = 0$,જે $y = +4$ આપે છે.
આમ,કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક $-4$ થી બદલાઈને $+4$ થાય છે.
5
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એવા અણુને ઓળખો જે અસ્તિત્વમાં નથી.
A
$O_{2}$
B
$He_{2}$
C
$Li_{2}$
D
$C_{2}$

Solution

(B) $He_{2}$ માટે,કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $4$ છે.
આણ્વીય કક્ષક ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma_{1s}^{2} \sigma_{1s}^{*2}$ છે.
બંધ ક્રમાંક $(B.O.) = \frac{1}{2} [N_{b} - N_{a}] = \frac{1}{2} [2 - 2] = 0$.
બંધ ક્રમાંક $0$ હોવાથી,$He_{2}$ અણુ અસ્તિત્વમાં નથી.
6
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયા આલ્કેનનું વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા દ્વારા સારું ઉત્પાદન મેળવી શકાતું નથી?
A
$n-$બ્યુટેન
B
$n-$હેક્ઝેન
C
$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન
D
$n-$હેપ્ટેન

Solution

(D) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે બેકી સંખ્યામાં કાર્બન ધરાવતા સંમિત આલ્કેનની બનાવટ માટે વપરાય છે.
$n-$બ્યુટેન $(C_4H_{10})$ સંમિત છે અને તેને ઈથાઈલ બ્રોમાઈડ $(C_2H_5Br)$ માંથી બનાવી શકાય છે.
$n-$હેક્ઝેન $(C_6H_{14})$ સંમિત છે અને તેને પ્રોપાઈલ બ્રોમાઈડ $(C_3H_7Br)$ માંથી બનાવી શકાય છે.
$2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન સંમિત છે અને તેને આઈસોપ્રોપાઈલ બ્રોમાઈડ $(CH_3CH(Br)CH_3)$ માંથી બનાવી શકાય છે.
$n-$હેપ્ટેન $(C_7H_{16})$ એ એકી સંખ્યામાં કાર્બન ધરાવતો અસંમિત આલ્કેન છે. વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા દ્વારા તેને બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવાથી વિવિધ આલ્કાઈલ હેલાઈડના જોડાણને કારણે નીપજોનું મિશ્રણ (જેમ કે $n-$હેક્ઝેન,$n-$હેપ્ટેન અને $n-$ઓક્ટેન) મળે છે,જેના પરિણામે ઉત્પાદન ઓછું મળે છે.
7
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
${ }_{71}^{175} Lu$ માં પ્રોટોન,ન્યુટ્રોન અને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?
A
$175, 104$ અને $71$
B
$71, 104$ અને $71$
C
$104, 71$ અને $71$
D
$71, 71$ અને $104$

Solution

(B) તટસ્થ પરમાણુ ${ }_{71}^{175} Lu$ માટે:
પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ $71$ છે,જે પ્રોટોન $(p^+)$ ની સંખ્યા દર્શાવે છે.
પરમાણુ તટસ્થ હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોન $(e^-)$ ની સંખ્યા પ્રોટોનની સંખ્યા જેટલી જ હોય છે,તેથી $e^- = 71$.
પરમાણુ દળ $(A)$ $175$ છે. ન્યુટ્રોન $(n^0)$ ની સંખ્યા $A - Z = 175 - 71 = 104$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
તેથી,પ્રોટોન,ન્યુટ્રોન અને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અનુક્રમે $71, 104$ અને $71$ છે.
8
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયા અણુઓના સમૂહનો ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હશે?
A
બોરોન ટ્રાયફ્લોરાઈડ,બેરિલિયમ ડાયફ્લોરાઈડ,કાર્બન ડાયોક્સાઈડ,$1,4-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન
B
એમોનિયા,બેરિલિયમ ડાયફ્લોરાઈડ,પાણી,$1,4-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન
C
બોરોન ટ્રાયફ્લોરાઈડ,હાઈડ્રોજન ફ્લોરાઈડ,કાર્બન ડાયોક્સાઈડ,$1,3-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન
D
નાઈટ્રોજન ટ્રાયફ્લોરાઈડ,બેરિલિયમ ડાયફ્લોરાઈડ,પાણી,$1,3-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન

Solution

(A) જો અણુ સંમિત હોય અને બંધની ડાયપોલ એકબીજાને નાબૂદ કરે તો તેની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય હોય છે.
$BF_3$ (ત્રિકોણીય સમતલીય) ની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0$ છે.
$BeF_2$ (રેખીય) ની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0$ છે.
$CO_2$ (રેખીય) ની ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $0$ છે.
$1,4-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન (પેરા-વિસ્થાપિત) સંમિતિને કારણે $0$ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવે છે.
તેથી,$BF_3, BeF_2, CO_2$ અને $1,4-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન ધરાવતા સમૂહની ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય છે.
9
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી
B
અધિશોષણ ક્રોમેટોગ્રાફી
C
વિતરણ (પાર્ટિશન) ક્રોમેટોગ્રાફી
D
થિન લેયર ક્રોમેટોગ્રાફી

Solution

(C) પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી એ વિતરણ (પાર્ટિશન) ક્રોમેટોગ્રાફીના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
આ પદ્ધતિમાં,પદાર્થો બે પ્રવાહી કલાઓ વચ્ચે વિતરિત અથવા વિભાજિત થાય છે.
સ્થિર કલા એ ફિલ્ટર પેપરના છિદ્રોમાં રહેલા પાણીના અણુઓ છે,જ્યારે ગતિશીલ કલા એ દ્રાવક અથવા દ્રાવકોનું મિશ્રણ છે જે કાગળ પર ગતિ કરે છે.
10
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
ખોટી જોડી ઓળખો :
કામચલાઉ વ્યવસ્થિત નામ $IUPAC$ સત્તાવાર નામ
$a$. Unnilunium $(101)$ $i$. Mendelevium $(Md)$
$b$. Unniltrium $(103)$ $ii$. Lawrencium $(Lr)$
$c$. Unnilhexium $(106)$ $iii$. Seaborgium $(Sg)$
$d$. Ununnilium $(110)$ $iv$. Darmstadtium $(Ds)$
A
$a, i$
B
$b, ii$
C
$c, iii$
D
$d, iv$

Solution

(A-D) $Z > 100$ ધરાવતા તત્વો માટે $IUPAC$ નામો ચકાસીએ:
$1$. Unnilunium $(101)$ એ Mendelevium $(Md)$ છે. આ સાચું છે.
$2$. Unniltrium $(103)$ એ Lawrencium $(Lr)$ છે. આ સાચું છે.
$3$. Unnilhexium $(106)$ એ Seaborgium $(Sg)$ છે. આ સાચું છે.
$4$. Ununnilium $(110)$ એ Darmstadtium $(Ds)$ છે. આ સાચું છે.
આપેલ તમામ જોડીઓ સાચી છે.
11
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$0.1 \ M \ NaOH$ માં $Ni(OH)_2$ ની દ્રાવ્યતા શોધો.
આપેલ છે કે $Ni(OH)_2$ નો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ $2 \times 10^{-15}$ છે.
A
$1 \times 10^{-8} \ M$
B
$2 \times 10^{-13} \ M$
C
$2 \times 10^{-8} \ M$
D
$1 \times 10^{-13} \ M$

Solution

(B) $NaOH$ એક પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે,તેથી તે સંપૂર્ણપણે આયનીકરણ પામે છે:
$NaOH_{(aq)} \to Na^+_{(aq)} + OH^-_{(aq)}$
$[OH^-] = 0.1 \ M$
$Ni(OH)_2$ માટે:
$Ni(OH)_{2(s)} \rightleftharpoons Ni^{2+}_{(aq)} + 2OH^-_{(aq)}$
ધારો કે $0.1 \ M \ NaOH$ ની હાજરીમાં $Ni(OH)_2$ ની દ્રાવ્યતા $S' \ M$ છે.
તેથી,$[Ni^{2+}] = S'$ અને $[OH^-] = (0.1 + 2S') \ M$.
$S'$ ખૂબ નાનું હોવાથી,આપણે $(0.1 + 2S') \approx 0.1$ લઈ શકીએ.
$K_{sp} = [Ni^{2+}][OH^-]^2$
$2 \times 10^{-15} = (S')(0.1)^2$
$2 \times 10^{-15} = S' \times 0.01$
$S' = \frac{2 \times 10^{-15}}{10^{-2}} = 2 \times 10^{-13} \ M$.
12
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$CaCl_{2}$,$MgCl_{2}$ અને $NaCl$ ધરાવતા દ્રાવણમાંથી $HCl$ વાયુ પસાર કરવામાં આવ્યો. નીચેનામાંથી કયું સંયોજન સ્ફટિકીકરણ પામશે?
A
$NaCl$,$MgCl_{2}$ અને $CaCl_{2}$
B
$MgCl_{2}$ અને $CaCl_{2}$ બંને
C
માત્ર $NaCl$
D
માત્ર $MgCl_{2}$

Solution

(C) જ્યારે દ્રાવણમાંથી $HCl$ વાયુ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે $HCl$ ના વિયોજનને કારણે $Cl^{-}$ આયનોની સાંદ્રતામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.
સમાન આયન અસર (common ion effect) મુજબ,$NaCl$ નો આયનિક ગુણાકાર $([Na^{+}][Cl^{-}])$ તેના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ કરતા વધી જાય છે.
$MgCl_{2}$ અને $CaCl_{2}$ ની સરખામણીમાં $NaCl$ ની દ્રાવ્યતા ઓછી હોવાથી,તે દ્રાવણમાંથી સ્ફટિકીકરણ પામે છે.
$MgCl_{2}$ અને $CaCl_{2}$ દ્રાવણમાં જ રહે છે કારણ કે તેઓ વધુ દ્રાવ્ય છે.
13
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એડિયાબેટિક સ્થિતિ હેઠળ આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણ માટે સાચો વિકલ્પ કયો છે?
A
$q > 0, \Delta T > 0$ અને $w > 0$
B
$q = 0, \Delta T = 0$ અને $w = 0$
C
$q = 0, \Delta T < 0$ અને $w > 0$
D
$q < 0, \Delta T = 0$ અને $w = 0$

Solution

(B) આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણ માટે,બાહ્ય દબાણ $P_{ext} = 0$ હોય છે.
$w = -P_{ext} \Delta V$ હોવાથી,$w = 0$ થાય છે.
એડિયાબેટિક પ્રક્રિયા માટે,ઉષ્માનો વિનિમય $q = 0$ હોય છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + w$.
કિંમતો મૂકતા,$\Delta U = 0 + 0 = 0$ મળે છે.
આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $\Delta U = n C_{v,m} \Delta T$ છે.
$\Delta U = 0$ હોવાથી,$\Delta T = 0$ થાય છે.
તેથી,સાચી શરતો $q = 0, \Delta T = 0, w = 0$ છે.
14
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી સાચા વિધાનો ઓળખો:
$(a)$ $CO_{2(s)}$ (સૂકો બરફ) આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ફૂડ માટે રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે વપરાય છે.
$(b)$ $C_{60}$ ની રચનામાં $20$ છ-સભ્યની રીંગ અને $12$ પાંચ-સભ્યની રીંગ હોય છે.
$(c)$ $ZSM-5$,એક પ્રકારનું ઝિઓલાઇટ,આલ્કોહોલને ગેસોલિનમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે વપરાય છે.
$(d)$ $CO$ રંગહીન અને ગંધહીન વાયુ છે.
A
માત્ર $(c)$ અને $(d)$
B
માત્ર $(a)$,$(b)$ અને $(c)$
C
માત્ર $(a)$ અને $(c)$
D
માત્ર $(b)$ અને $(c)$

Solution

(A) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(a)$ ખોટું: ઘન $CO_{2(s)}$ (સૂકો બરફ) રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે વપરાય છે,વાયુરૂપ $CO_{2(g)}$ નહીં.
$(b)$ ખોટું: $C_{60}$ (બકમિન્સ્ટરફુલરીન) ની રચનામાં $20$ છ-સભ્યની રીંગ અને $12$ પાંચ-સભ્યની રીંગ હોય છે,ઉલટું નહીં.
$(c)$ સાચું: $ZSM-5$ એ આકાર-પસંદગીયુક્ત ઉદ્દીપક છે જેનો ઉપયોગ પેટ્રોકેમિકલ ઉદ્યોગમાં આલ્કોહોલને સીધા ગેસોલિનમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે.
$(d)$ સાચું: કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ એ રંગહીન,ગંધહીન અને તટસ્થ વાયુ છે.
તેથી,વિધાનો $(c)$ અને $(d)$ સાચા છે.
15
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
સુક્રોઝનું જળવિભાજન નીચેની પ્રક્રિયા દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\text{Sucrose} + H_{2}O \rightleftharpoons \text{Glucose} + \text{Fructose}$
જો $300 \ K$ તાપમાને સંતુલન અચળાંક $(K_{c})$ $2 \times 10^{13}$ હોય,તો તે જ તાપમાને $\Delta_{r}G^{\Theta}$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$-8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K \times \ln(4 \times 10^{13})$
B
$-8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K \times \ln(2 \times 10^{13})$
C
$8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K \times \ln(2 \times 10^{13})$
D
$8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K \times \ln(3 \times 10^{13})$

Solution

(B) પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર અને સંતુલન અચળાંક વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\Delta_{r}G^{\Theta} = -RT \ln K_{c}$
આપેલ કિંમતો:
$R = 8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1}$
$T = 300 \ K$
$K_{c} = 2 \times 10^{13}$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$\Delta_{r}G^{\Theta} = -8.314 \ J \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K \times \ln(2 \times 10^{13})$
16
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એક આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ કરવાથી નીપજ તરીકે મિથેનાલ મળે છે. તેનું બંધારણ શું હશે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) ઓઝોનોલિસિસ દરમિયાન મિથેનાલ $(HCHO)$ નું નિર્માણ આલ્કીનમાં ટર્મિનલ દ્વિબંધ $(=CH_2)$ ની હાજરી સૂચવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $D$ માં દર્શાવેલ બંધારણ (એલાઈલસાયક્લોહેક્સેન,જે $cyclohexyl-CH_2-CH=CH_2$ છે) માં ટર્મિનલ દ્વિબંધ છે.
ઓઝોનોલિસિસ પર,તે દ્વિબંધ પર વિભાજન પામીને મિથેનાલ $(HCHO)$ અને સાયક્લોહેક્સિલએસીટાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_{11}-CH_2-CHO)$ આપે છે.
17
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયો ધાતુ આયન ઘણા ઉત્સેચકોને સક્રિય કરે છે,ગ્લુકોઝના ઓક્સિડેશનમાં ભાગ લઈને $ATP$ ઉત્પન્ન કરે છે અને $Na^+$ સાથે મળીને ચેતા સંકેતોના પ્રસારણ માટે જવાબદાર છે?
A
પોટેશિયમ
B
આયર્ન
C
કોપર
D
કેલ્શિયમ

Solution

(A) વર્ણવેલ ધાતુ આયન $K^+$ છે.
$K^+$ આયનો ઘણા ઉત્સેચકોને સક્રિય કરવા,ગ્લુકોઝના ઓક્સિડેશનમાં ભાગ લઈને $ATP$ ઉત્પન્ન કરવા માટે આવશ્યક છે અને $Na^+$ આયનો સાથે મળીને તેઓ ચેતા સંકેતોના પ્રસારણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
18
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્રક્રિયા $2 Cl ( g ) \rightarrow Cl _{2}( g )$ માટે,સાચો વિકલ્પ કયો છે?
A
$\Delta_{ r } H < 0$ અને $\Delta_{ r } S < 0$
B
$\Delta_{ r } H > 0$ અને $\Delta_{ r } S > 0$
C
$\Delta_{ r } H > 0$ અને $\Delta_{ r } S < 0$
D
$\Delta_{ r } H < 0$ અને $\Delta_{ r } S > 0$

Solution

(A) પ્રક્રિયા $2 Cl ( g ) \rightarrow Cl _{2}( g )$ માં,બે વાયુરૂપ પરમાણુઓ જોડાઈને ક્લોરિન વાયુનો એક અણુ બનાવે છે.
$1$. એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta_{ r } H)$: બંધનું નિર્માણ એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે,તેથી ઉર્જા મુક્ત થાય છે,જેના કારણે $\Delta_{ r } H < 0$ થાય છે.
$2$. એન્ટ્રોપી ફેરફાર $(\Delta_{ r } S)$: વાયુના મોલની સંખ્યા $2$ થી ઘટીને $1$ થાય છે $(2 Cl ( g ) \rightarrow 1 Cl _{2}( g ))$. સિસ્ટમની અસ્તવ્યસ્તતા ઘટતી હોવાથી,$\Delta_{ r } S < 0$ થાય છે.
આમ,$\Delta_{ r } H < 0$ અને $\Delta_{ r } S < 0$ બંને સાચા છે.
19
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનાને જોડો:
ઓક્સાઈડ સ્વભાવ
$a$. $CO$ $i$. બેઝિક
$b$. $BaO$ $ii$. તટસ્થ
$c$. $Al_2O_3$ $iii$. એસિડિક
$d$. $Cl_2O_7$ $iv$. ઉભયગુણી

નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$
B
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$
C
$a-ii, b-i, c-iv, d-iii$
D
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$

Solution

(C) . $CO$ એ તટસ્થ ઓક્સાઈડ છે $(ii)$.
$b$. $BaO$ એ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે $(i)$.
$c$. $Al_2O_3$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઈડ છે $(iv)$.
$d$. $Cl_2O_7$ એ એસિડિક ઓક્સાઈડ છે $(iii)$.
તેથી,સાચી જોડી $a-ii, b-i, c-iv, d-iii$ છે.
20
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એક સિલિન્ડરમાં $N_2$ અને $Ar$ વાયુઓના મિશ્રણમાં $7 \ g$ $N_2$ અને $8 \ g$ $Ar$ છે. જો સિલિન્ડરમાં વાયુઓના મિશ્રણનું કુલ દબાણ $27 \ bar$ હોય,તો $N_2$ નું આંશિક દબાણ $......... \ bar$ છે.
[પરમાણ્વીય દળ ($g \ mol^{-1}$ માં) વાપરો : $N=14, Ar=40$]
A
$18$
B
$9$
C
$12$
D
$15$

Solution

(D) પગલું $1$: દરેક વાયુના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n_{N_2} = \frac{7 \ g}{28 \ g \ mol^{-1}} = 0.25 \ mol = \frac{1}{4} \ mol$
$n_{Ar} = \frac{8 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.2 \ mol = \frac{1}{5} \ mol$
પગલું $2$: $N_2$ નો મોલ અંશ $(x_{N_2})$ ગણો.
$x_{N_2} = \frac{n_{N_2}}{n_{N_2} + n_{Ar}} = \frac{1/4}{1/4 + 1/5} = \frac{0.25}{0.45} = \frac{5}{9}$
પગલું $3$: $N_2$ નું આંશિક દબાણ $(p_{N_2})$ ગણો.
$p_{N_2} = x_{N_2} \times P_{total} = \frac{5}{9} \times 27 \ bar = 15 \ bar$.
21
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે અપૂર્ણ દહનને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.
B
તે કાર્બોક્સિહેમોગ્લોબિન બનાવે છે.
C
તે રુધિરની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતા ઘટાડે છે.
D
કાર્બોક્સિહેમોગ્લોબિન ($CO$ સાથે જોડાયેલ હિમોગ્લોબિન) એ ઓક્સિહેમોગ્લોબિન કરતા ઓછું સ્થાયી છે.

Solution

(D) સાચું વિધાન એ છે કે કાર્બોક્સિહેમોગ્લોબિન ($CO$ સાથે જોડાયેલ હિમોગ્લોબિન) એ ઓક્સિહેમોગ્લોબિન કરતા લગભગ $300$ ગણું વધુ સ્થાયી છે.
તેથી,તે ઓછું સ્થાયી છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
22
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કોની પાસે પરમાણુઓની સંખ્યા મહત્તમ છે?
A
$1 \ g$ $Li(s)$ [પરમાણ્વીય દળ $Li = 7$]
B
$1 \ g$ $Ag(s)$ [પરમાણ્વીય દળ $Ag = 108$]
C
$1 \ g$ $Mg(s)$ [પરમાણ્વીય દળ $Mg = 24$]
D
$1 \ g$ $O_2(g)$ [પરમાણ્વીય દળ $O = 16$]

Solution

(A) પરમાણુઓની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times N_A \times \text{પરમાણુતા}$.
$(A)$ $1 \ g$ $Li$ માટે: $\frac{1}{7} \times N_A \times 1 \approx 0.143 \times N_A$.
$(B)$ $1 \ g$ $Ag$ માટે: $\frac{1}{108} \times N_A \times 1 \approx 0.009 \times N_A$.
$(C)$ $1 \ g$ $Mg$ માટે: $\frac{1}{24} \times N_A \times 1 \approx 0.042 \times N_A$.
$(D)$ $1 \ g$ $O_2$ માટે: $\frac{1}{32} \times N_A \times 2 = \frac{1}{16} \times N_A \approx 0.0625 \times N_A$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$1 \ g$ $Li$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.
23
ChemistryMCQNEET · 2020
સજીવોને બાયોટેકનોલોજીમાં તેમના ઉપયોગ સાથે જોડો.
$(a)$ Bacillus thuringiensis$(i)$ ક્લોનિંગ વેક્ટર
$(b)$ Thermus aquaticus$(ii)$ પ્રથમ $rDNA$ અણુનું નિર્માણ
$(c)$ Agrobacterium tumefaciens$(iii)$ $DNA$ પોલિમરેઝ
$(d)$ Salmonella typhimurium$(iv)$ Cry પ્રોટીન

નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
A
$(iii), (iv), (i), (ii)$
B
$(ii), (iv), (iii), (i)$
C
$(iv), (iii), (i), (ii)$
D
$(iii), (ii), (iv), (i)$

Solution

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ $Bacillus$ $thuringiensis$ એ $Cry$ પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે, જેનો ઉપયોગ જૈવ-કીટનાશક તરીકે થાય છે.
$(b)$ $Thermus$ $aquaticus$ એ $Taq$ $DNA$ પોલિમરેઝનો સ્ત્રોત છે, જે ઉષ્મા-સ્થાયી છે અને $PCR$ માં વપરાય છે.
$(c)$ $Agrobacterium$ $tumefaciens$ એ કુદરતી જિનેટિક એન્જિનિયર છે જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિઓમાં જનીનોના સ્થાનાંતરણ માટે ક્લોનિંગ વેક્ટર તરીકે થાય છે.
$(d)$ $Salmonella$ $typhimurium$ નો ઉપયોગ કોહેન અને બોયર દ્વારા પ્રથમ $rDNA$ અણુ બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
તેથી, સાચો ક્રમ $(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.
24
ChemistryMCQNEET · 2020
અંડકનો દેહ અંડનાલ (funicle) સાથે કયા સ્થાને જોડાયેલ હોય છે?
A
અંડતલ (Chalaza)
B
બીજકેન્દ્ર (Hilum)
C
અંડછિદ્ર (Micropyle)
D
પ્રદેહ (Nucellus)

Solution

(B) $Hilum$ (બીજકેન્દ્ર) એ જોડાણનું સ્થાન છે જ્યાં અંડકનો દેહ અંડનાલ સાથે જોડાય છે. તે અંડક અને અંડનાલ વચ્ચેના જોડાણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
25
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયા અંતઃસ્ત્રાવનું સ્તર ગ્રાફીયન પુટીકામાંથી અંડકોષની મુક્તિ (અંડપાત) માટે જવાબદાર છે?
A
ઈસ્ટ્રોજનની ઊંચી સાંદ્રતા
B
પ્રોજેસ્ટેરોનની ઊંચી સાંદ્રતા
C
$LH$ ની નીચી સાંદ્રતા
D
$FSH$ ની નીચી સાંદ્રતા

Solution

(A) માસિક ચક્ર વિવિધ અંતઃસ્ત્રાવો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
પુટીકીય તબક્કા દરમિયાન,ઈસ્ટ્રોજનનું સ્તર વધે છે,જે અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી લ્યુટિનાઈઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ ના સ્ત્રાવમાં તીવ્ર વધારો (surge) પ્રેરે છે.
આ ઘટનાને $LH$ સર્જ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$LH$ નું આ ઉચ્ચ સ્તર પરિપક્વ ગ્રાફીયન પુટીકાના તૂટવાને પ્રેરે છે,જેના પરિણામે દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ મુક્ત થાય છે,જેને અંડપાત (ovulation) કહેવાય છે.
આમ,અંડપાત માટે $LH$ ની ઊંચી સાંદ્રતા જરૂરી છે,અને ઈસ્ટ્રોજનનું ઊંચું સ્તર આ $LH$ સર્જ માટેનું મુખ્ય કારણ છે.
26
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચે પૈકીનું કયું વિધાન સાચું છે?
A
એડેનાઈન, થાયમીન સાથે બે $H$-બંધ દ્વારા જોડાય છે.
B
એડેનાઈન, થાયમીન સાથે એક $H$-બંધ દ્વારા જોડાય છે.
C
એડેનાઈન, થાયમીન સાથે ત્રણ $H$-બંધ દ્વારા જોડાય છે.
D
એડેનાઈન, થાયમીન સાથે જોડ બનાવતું નથી.

Solution

(A) $DNA$ ની બેવડી કુંતલમય રચનામાં, નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ ચારગાફના નિયમો અનુસાર જોડાય છે.
એડેનાઈન $(A)$ હંમેશા થાયમીન $(T)$ સાથે બે હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે $(A=T)$.
તેનાથી વિપરીત, ગ્વાનીન $(G)$ સાયટોસીન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે $(G \equiv C)$.
તેથી, એડેનાઈન થાયમીન સાથે બે $H$-બંધ દ્વારા જોડાય છે તે વિધાન સાચું છે.
27
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેના કોલમને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
કોલમ-$I$ કોલમ-$II$
$(a)$ તરતી પાંસળીઓ $(i)$ બીજી અને સાતમી પાંસળીની વચ્ચે આવેલ છે
$(b)$ સ્કંધાગ્ર પ્રવર્ધ $(ii)$ ભૂજાસ્થિનું શીર્ષ
$(c)$ સ્કંધાસ્થિ $(iii)$ અક્ષક સાથે જોડાણ
$(d)$ સ્કંધઉલૂખલ $(iv)$ ઉરોસ્થિ સાથે જોડાતી નથી

$(a)\quad(b)\quad(c)\quad(d)$
A
$(ii)\quad(iv)\quad(i)\quad(iii)$
B
$(i)\quad(iii)\quad(ii)\quad(iv)$
C
$(iii)\quad(ii)\quad(iv)\quad(i)$
D
$(iv)\quad(iii)\quad(i)\quad(ii)$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ તરતી પાંસળીઓ: આ $11$ મી અને $12$ મી પાંસળીઓની જોડ છે જે ઉરોસ્થિ સાથે જોડાતી નથી,તેથી તેને તરતી પાંસળીઓ કહેવામાં આવે છે. તેથી,$(a) - (iv)$.
$(b)$ સ્કંધાગ્ર પ્રવર્ધ: આ સ્કંધાસ્થિનો ચપટો અને વિસ્તૃત ભાગ છે જે અક્ષક (Clavicle) સાથે જોડાય છે. તેથી,$(b) - (iii)$.
$(c)$ સ્કંધાસ્થિ: સ્કંધાસ્થિ એ ઉરસના પૃષ્ઠ ભાગમાં બીજી અને સાતમી પાંસળીની વચ્ચે આવેલું મોટું ત્રિકોણાકાર ચપટું અસ્થિ છે. તેથી,$(c) - (i)$.
$(d)$ સ્કંધઉલૂખલ: આ સ્કંધાસ્થિમાં આવેલો ખાડો છે જે ભૂજાસ્થિના શીર્ષ સાથે જોડાઈને ખભાનો સાંધો બનાવે છે. તેથી,$(d) - (ii)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.
28
ChemistryMCQNEET · 2020
તે વનસ્પતિ વૃદ્ધિનિયામકનું નામ આપો જેનો શેરડીના પાક પર છંટકાવ કરવાથી તેના પ્રકાંડની લંબાઈ વધે છે અને આમ શેરડીની ઉપજ વધે છે.
A
સાયટોકાઈનીન
B
જીબ્રેલીન
C
ઈથીલીન
D
એબ્સીસીક એસિડ

Solution

(B) જીબ્રેલીન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિનિયામક છે જે શેરડીના છોડમાં પ્રકાંડની લંબાઈ વધારવા માટે જાણીતું છે.
શેરડી તેના પ્રકાંડમાં શર્કરાને કાર્બોદિત સ્વરૂપે સંગ્રહિત કરે છે.
શેરડીના પાક પર જીબ્રેલીનનો છંટકાવ કરવાથી આંતરગાંઠની લંબાઈ વધે છે,જેનાથી પ્રકાંડની કુલ લંબાઈમાં વધારો થાય છે.
પ્રકાંડની લંબાઈમાં આ વધારાને કારણે શેરડીના પાકની કુલ ઉપજમાં પ્રતિ એકર $20$ ટન જેટલો વધારો જોવા મળે છે.
29
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી બેઝિક (બેઝીક) એમિનો એસિડ ઓળખો.
A
ટાયરોસીન
B
ગ્લુટામિક એસિડ
C
લાયસીન
D
વેલાઈન

Solution

(C) એમિનો એસિડનું વર્ગીકરણ તેમના $R$-સમૂહની પ્રકૃતિના આધારે કરવામાં આવે છે.
બેઝિક એમિનો એસિડમાં તેમની સાઇડ ચેઇનમાં વધારાનો એમિનો સમૂહ હોય છે,જે તેમને સ્વભાવે બેઝિક બનાવે છે.
બેઝિક એમિનો એસિડના ઉદાહરણોમાં લાયસીન,આર્જીનાઈન અને હિસ્ટિડિનનો સમાવેશ થાય છે.
ટાયરોસીન એ એરોમેટિક એમિનો એસિડ છે.
ગ્લુટામિક એસિડ એ એસિડિક એમિનો એસિડ છે.
વેલાઈન એ તટસ્થ,અધ્રુવીય,એલિફેટિક એમિનો એસિડ છે.
તેથી,લાયસીન એ સાચો જવાબ છે.
30
ChemistryMCQNEET · 2020
સાચું વિધાન પસંદ કરો:
A
ગ્લુકોકોર્ટિકોઈડ્સ ગ્લુકોનિયોજીનેસિસને પ્રેરે છે.
B
ગ્લુકાગોન હાઈપોગ્લાયસેમિયા સાથે સંકળાયેલ છે.
C
ઇન્સ્યુલિન સ્વાદુપિંડના કોષો અને મેદપૂર્ણ કોષો (adipocytes) પર કાર્ય કરે છે.
D
ઇન્સ્યુલિન હાઈપરગ્લાયસેમિયા સાથે સંકળાયેલ છે.

Solution

(A) ગ્લુકોકોર્ટિકોઈડ્સ (જેમ કે કોર્ટિસોલ) યકૃતમાં ગ્લુકોનિયોજીનેસિસ (બિન-કાર્બોહાઇડ્રેટ સ્ત્રોતોમાંથી ગ્લુકોઝનું નિર્માણ) ને ઉત્તેજિત કરે છે,જે રક્તમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચું છે. ગ્લુકાગોન હાઈપરગ્લાયસેમિક હોર્મોન છે,હાઈપોગ્લાયસેમિક નહીં. ઇન્સ્યુલિન હાઈપોગ્લાયસેમિક હોર્મોન છે,હાઈપરગ્લાયસેમિક નહીં.
31
ChemistryMCQNEET · 2020
જે મૂળ પ્રકાંડના તલભાગમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે,તેને શું કહેવાય છે?
A
તંતુમૂળ
B
પ્રાથમિક મૂળ
C
સ્તંભ મૂળ
D
પાર્શ્વીય મૂળ

Solution

(A) એકદળી વનસ્પતિઓમાં,પ્રાથમિક મૂળ અલ્પજીવી હોય છે અને તેનું સ્થાન મોટી સંખ્યામાં ઉદ્ભવતા મૂળ લે છે. આ મૂળ પ્રકાંડના તલભાગમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે અને તંતુમૂળ તંત્ર બનાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
32
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેના કોલમોને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$(a)$ ક્લોસ્ટ્રીડીયમ બ્યુટીલીકમ $(i)$ સાયક્લોસ્પોરીન-$A$
$(b)$ ટ્રાઈકોડર્મા પોલીસ્પોરમ $(ii)$ બ્યુટીરીક એસિડ
$(c)$ મોનાસ્કસ પરપુરીયસ $(iii)$ સાઈટ્રીક એસિડ
$(d)$ એસ્પર્જીલસ નાઈજર $(iv)$ રુધિરમાં કોલેસ્ટેરોલ ઘટાડતો ઘટક

$(a)\quad (b)\quad (c)\quad (d)$
A
$(iii)\quad (iv)\quad (ii)\quad (i)$
B
$(ii)\quad (i)\quad (iv)\quad (iii)$
C
$(i)\quad (ii)\quad (iv)\quad (iii)$
D
$(iv)\quad (iii)\quad (ii)\quad (i)$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Clostridium \ butylicum$ એ $Butyric \ acid$ ઉત્પન્ન કરે છે $(a-ii)$.
$2$. $Trichoderma \ polysporum$ એ $Cyclosporin-A$ ઉત્પન્ન કરે છે,જે એક પ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડતું (immunosuppressive) ઘટક છે $(b-i)$.
$3$. $Monascus \ purpureus$ એ $Statins$ ઉત્પન્ન કરે છે,જે રુધિરમાં કોલેસ્ટેરોલ ઘટાડતા ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે $(c-iv)$.
$4$. $Aspergillus \ niger$ નો ઉપયોગ $Citric \ acid$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે $(d-iii)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a-ii, b-i, c-iv, d-iii)$ છે.
33
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેના કોલમોને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$(a)$ જરાયુ$(i)$ એન્ડ્રોજન્સ
$(b)$ ઝોના પેલ્યુસીડા$(ii)$ હ્યુમન કોરીઓનિક ગોનેડોટ્રોપીન $(hCG)$
$(c)$ બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ$(iii)$ અંડકોષનું આવરણ
$(d)$ લેડીગ કોષો$(iv)$ શિશ્નનું ઊંજણ

$(a)\quad (b)\quad (c)\quad (d)$
A
$(iv)\quad (iii)\quad (i)\quad (ii)$
B
$(i)\quad (iv)\quad (ii)\quad (iii)$
C
$(iii)\quad (ii)\quad (iv)\quad (i)$
D
$(ii)\quad (iii)\quad (iv)\quad (i)$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ જરાયુ હ્યુમન કોરીઓનિક ગોનેડોટ્રોપીન $(hCG)$ જેવા અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે, તેથી $(a)-(ii)$.
$(b)$ ઝોના પેલ્યુસીડા એ અંડકોષની આસપાસનું કોષવિહીન આવરણ છે, તેથી $(b)-(iii)$.
$(c)$ બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ એવો સ્ત્રાવ ઉત્પન્ન કરે છે જે શિશ્નના ઊંજણમાં મદદ કરે છે, તેથી $(c)-(iv)$.
$(d)$ લેડીગ કોષો (આંતરાલીય કોષો) એન્ડ્રોજન્સ નામના નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોના સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે, તેથી $(d)-(i)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(i)$ છે.
34
ChemistryMCQNEET · 2020
નીચેના કોલમ જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$(a)$ ઈઓસિનોફિલ્સ $(i)$ રોગપ્રતિકારક પ્રતિચાર
$(b)$ બેઝોફિલ્સ $(ii)$ ભક્ષકકોષ
$(c)$ તટસ્થકણ (ન્યુટ્રોફિલ્સ) $(iii)$ હિસ્ટામાઈનેઝ ઉત્સેચક મુક્ત કરે
$(d)$ લિમ્ફોસાઈટ્સ (લસિકાકણ) $(iv)$ હિસ્ટામાઈન ધરાવતી કણિકાઓ મુક્ત કરે

$(a)\quad (b)\quad (c)\quad (d)$
A
$(i)\quad (ii)\quad (iv)\quad (iii)$
B
$(iv)\quad (i)\quad (ii)\quad (iii)$
C
$(iii)\quad (iv)\quad (ii)\quad (i)$
D
$(ii)\quad (i)\quad (iii)\quad (iv)$

Solution

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ ઈઓસિનોફિલ્સ: આ કોષો હિસ્ટામાઈનેઝ ઉત્સેચક મુક્ત કરે છે જે એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. તેથી,$(a)-(iii)$.
$(b)$ બેઝોફિલ્સ: આ કોષો હિસ્ટામાઈન,સેરોટોનિન અને હેપરિન ધરાવતી કણિકાઓ મુક્ત કરે છે,જે બળતરાની પ્રતિક્રિયાઓમાં સામેલ છે. તેથી,$(b)-(iv)$.
$(c)$ તટસ્થકણ (ન્યુટ્રોફિલ્સ): આ રુધિરમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા ભક્ષકકોષો છે જે બહારના સજીવોનો નાશ કરે છે. તેથી,$(c)-(ii)$.
$(d)$ લિમ્ફોસાઈટ્સ (લસિકાકણ): આ કોષો શરીરના રોગપ્રતિકારક પ્રતિચાર માટે જવાબદાર છે. તેથી,$(d)-(i)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)$ છે.
35
ChemistryMCQNEET · 2020
રોબર્ટ મે અનુસાર,પૃથ્વીની વૈશ્વિક જાતિ વિવિધતા આશરે ................... છે.
A
$7$ મિલિયન
B
$20$ મિલિયન
C
$50$ મિલિયન
D
$1.5$ મિલિયન

Solution

(A) પ્રખ્યાત ઇકોલોજિસ્ટ રોબર્ટ મેના મતે,પૃથ્વીની વૈશ્વિક જાતિ વિવિધતાનો અંદાજ આશરે $7$ મિલિયન છે. જોકે અત્યાર સુધીમાં $1.5$ મિલિયનથી વધુ જાતિઓની નોંધણી થઈ ચૂકી છે,તેમ છતાં ઘણી જાતિઓ હજુ પણ શોધવાની અને વર્ણવવાની બાકી છે,ખાસ કરીને ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં.
36
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું ક્ષારનું દ્રાવણ સ્વભાવે બેઝિક છે?
A
સોડિયમ એસિટેટ
B
એમોનિયમ ક્લોરાઇડ
C
એમોનિયમ સલ્ફેટ
D
એમોનિયમ નાઇટ્રેટ

Solution

(A) $CH_3COONa$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ નો ક્ષાર છે.
તેથી,તેનું જલીય દ્રાવણ એનાયોનિક જળવિભાજન પામીને $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે,જે દ્રાવણને સ્વભાવે બેઝિક બનાવે છે.
37
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્રમાણિત પરિસ્થિતિઓમાં,જો નીચેની પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર $-109 \; kJ \ mol^{-1}$ હોય:
$H_{2(g)} + Br_{2(g)} \rightarrow 2HBr_{(g)}$
જો $H_2$ અને $Br_2$ ની બંધ ઉર્જા અનુક્રમે $435 \; kJ \ mol^{-1}$ અને $192 \; kJ \ mol^{-1}$ હોય,તો $HBr$ ની બંધ ઉર્જા ($kJ \ mol^{-1}$ માં) કેટલી હશે?
A
$259$
B
$368$
C
$736$
D
$518$

Solution

(B) પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર એ પ્રક્રિયકોની બંધ ઉર્જાનો સરવાળો અને નીપજોની બંધ ઉર્જાના સરવાળા વચ્ચેનો તફાવત છે:
$\Delta H = \sum(BE)_{reactants} - \sum(BE)_{products}$
પ્રક્રિયા $H_{2(g)} + Br_{2(g)} \rightarrow 2HBr_{(g)}$ માટે,સમીકરણ છે:
$\Delta H = [BE(H-H) + BE(Br-Br)] - [2 \times BE(H-Br)]$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$-109 = [435 + 192] - 2 \times BE(H-Br)$
$-109 = 627 - 2 \times BE(H-Br)$
$2 \times BE(H-Br) = 627 + 109$
$2 \times BE(H-Br) = 736$
$BE(H-Br) = 368 \; kJ \ mol^{-1}$
38
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$AB$ પ્રકારના ક્ષાર માટે દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $4 \times 10^{-8}$ છે. તેના સંતૃપ્ત દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી હશે?
A
$4 \times 10^{-4} \ mol/L$
B
$2 \times 10^{-4} \ mol/L$
C
$16 \times 10^{-16} \ mol/L$
D
$2 \times 10^{-16} \ mol/L$

Solution

(B) $AB$ પ્રકારના ક્ષાર માટે,વિયોજન નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય: $AB(s) \rightleftharpoons A^+(aq) + B^-(aq)$।
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [A^+][B^-] = s \times s = s^2$ છે,જ્યાં $s$ એ મોલર દ્રાવ્યતા છે.
આપેલ છે કે $K_{sp} = 4 \times 10^{-8}$.
તેથી,$s^2 = 4 \times 10^{-8}$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $s = \sqrt{4 \times 10^{-8}} = 2 \times 10^{-4} \ mol/L$.
39
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$H$ પરમાણુઓના આંતર-કેન્દ્રીય અંતર $(x)$ ના વિધેય તરીકે $H_2$ ના નિર્માણ માટેની સ્થિતિ ઊર્જા $(y)$ નો વક્ર નીચે દર્શાવેલ છે.
$H_2$ ની બંધ ઊર્જા કેટલી છે?
Question diagram
A
$(c-a)$
B
$(a-b)$
C
$\frac{(c-a)}{2}$
D
$\frac{(b-a)}{2}$

Solution

(B) અનંત અંતરે બે $H$ પરમાણુઓની સ્થિતિ ઊર્જા $a$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
સંતુલિત બંધ લંબાઈ પર $H_2$ અણુની સ્થિતિ ઊર્જા $b$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
બંધ ઊર્જા એટલે બંધ તોડવા માટે જરૂરી ઊર્જા,જે અલગ થયેલા પરમાણુઓની ઊર્જા અને બંધિત અણુની ઊર્જા વચ્ચેનો તફાવત છે.
તેથી,બંધ ઊર્જા $(a-b)$ છે.
40
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એક પ્રવાહી સંયોજન $(x)$ ને સ્ટીમ ડિસ્ટિલેશન (વરાળ નિસ્યંદન) દ્વારા ત્યારે જ શુદ્ધ કરી શકાય જો તે
A
વરાળમાં અસ્થિર હોય,પાણી સાથે મિશ્ર ન થઈ શકે તેવું હોય
B
વરાળમાં બાષ્પશીલ હોય,પાણી સાથે મિશ્ર ન થઈ શકે તેવું હોય
C
વરાળમાં અસ્થિર હોય,પાણી સાથે મિશ્ર થઈ શકે તેવું હોય
D
વરાળમાં બાષ્પશીલ હોય,પાણી સાથે મિશ્ર થઈ શકે તેવું હોય

Solution

(B) સ્ટીમ ડિસ્ટિલેશન પદ્ધતિનો ઉપયોગ એવા પદાર્થોને અલગ કરવા માટે થાય છે જે વરાળમાં બાષ્પશીલ હોય અને પાણીમાં અદ્રાવ્ય (મિશ્ર ન થઈ શકે તેવા) હોય.
41
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
સિમેન્ટના સેટિંગમાં જીપ્સમ,$CaSO_{4} \cdot 2H_{2}O$ ની ભૂમિકા શું છે? નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ ઓળખો:
A
સેટિંગ પ્રક્રિયાને ધીમી કરવા માટે
B
સેટિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે
C
હાઇડ્રેશન પ્રક્રિયા માટે પાણીના અણુઓ પૂરા પાડવા માટે
D
પાણીના અણુઓને દૂર કરવામાં મદદ કરવા માટે

Solution

(A) સિમેન્ટમાં જીપ્સમ $(CaSO_{4} \cdot 2H_{2}O)$ ઉમેરવાનો હેતુ સિમેન્ટની સેટિંગ પ્રક્રિયાને ધીમી કરવાનો છે.
આનાથી સિમેન્ટ લાંબા સમય સુધી પ્લાસ્ટિક અવસ્થામાં રહે છે,જેથી તેને યોગ્ય રીતે ગોઠવી શકાય અને તિરાડો પડ્યા વગર તે સખત થઈ શકે.
42
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા જળવિભાજન (hydrolysis) પ્રકારની પ્રક્રિયામાં આવતી નથી?
A
$P_{4}O_{10(s)} + 6H_{2}O_{(l)} \rightarrow 4H_{3}PO_{4(aq)}$
B
$SiCl_{4(l)} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow SiO_{2(s)} + 4HCl_{(aq)}$
C
$Li_{3}N_{(s)} + 3H_{2}O_{(l)} \rightarrow NH_{3(g)} + 3LiOH_{(aq)}$
D
$2F_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow 4HF_{(aq)} + O_{2(g)}$

Solution

(D) જળવિભાજન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં પાણીના અણુઓ સંયોજનનું વિભાજન કરે છે,જેમાં સામેલ તત્વોના ઓક્સિડેશન આંકમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
પ્રક્રિયા $2F_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow 4HF_{(aq)} + O_{2(g)}$ માં,ફ્લોરિન $(F_2)$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તે પાણીમાં રહેલા ઓક્સિજનનું $-2$ માંથી $0$ ($O_2$ માં) ઓક્સિડેશન કરે છે અને પોતે $0$ માંથી $-1$ ($HF$ માં) રિડક્શન પામે છે.
આ એક રેડોક્ષ પ્રક્રિયા હોવાથી,તે જળવિભાજન પ્રકારની પ્રક્રિયા નથી,તેથી વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
43
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેની સ્પીસીઝમાં અન્ડરલાઇન કરેલા પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક આપવામાં આવ્યો છે. ખોટો વિકલ્પ ઓળખો.
A
$HAuCl_4$ માં $+3$ છે
B
$Cu_2\underline{O}$ માં $-1$ છે
C
$\underline{Cl}O_3^{-}$ માં $+5$ છે
D
$K_2\underline{Cr_2O_7}$ માં $+6$ છે

Solution

(B) $(1) \ HAuCl_4 \Rightarrow (+1) + x + 4(-1) = 0, x = +3$
$(2) \ Cu_2\underline{O} \Rightarrow 2(+1) + x = 0, x = -2$
$(3) \ \underline{Cl}O_3^{-} \Rightarrow x + 3(-2) = -1, x = +5$
$(4) \ K_2\underline{Cr_2O_7} \Rightarrow 2(+1) + 2x + 7(-2) = 0, x = +6$
$Cu_2O$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે,$-1$ નથી. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
44
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$40^{\circ} C$ તાપમાને $1 \; bar$ દબાણે રહેલા $600 \; dm^{3}$ વાયુને $150 \; dm^{3}$ સુધી સંકોચવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ દબાણ ......... $bar$ છે.
A
$2.5$
B
$4$
C
$0.2$
D
$1$

Solution

(B) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે દબાણ અને કદનો ગુણાકાર અચળ રહે છે: $P_{1}V_{1} = P_{2}V_{2}$.
આપેલ છે:
$P_{1} = 1 \; bar$
$V_{1} = 600 \; dm^{3}$
$V_{2} = 150 \; dm^{3}$
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$(1 \; bar) \times (600 \; dm^{3}) = P_{2} \times (150 \; dm^{3})$
$P_{2} = \frac{600 \; bar \cdot dm^{3}}{150 \; dm^{3}}$
$P_{2} = 4 \; bar$.
45
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
$3s$ કક્ષકમાં કોણીય નોડ અને ત્રિજ્યાવર્તી નોડની સંખ્યા કેટલી છે?
A
અનુક્રમે $0$ અને $1$
B
અનુક્રમે $0$ અને $2$
C
અનુક્રમે $1$ અને $0$
D
અનુક્રમે $3$ અને $0$

Solution

(B) કોઈપણ કક્ષક માટે,કોણીય નોડની સંખ્યા એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$s$-કક્ષક માટે,$l = 0$,તેથી કોણીય નોડની સંખ્યા $0$ છે.
ત્રિજ્યાવર્તી નોડની સંખ્યા $n - l - 1$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$3s$ કક્ષક માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ નંબર $n = 3$ અને $l = 0$ છે.
તેથી,ત્રિજ્યાવર્તી નોડની સંખ્યા $= 3 - 0 - 1 = 2$.
આમ,$3s$ કક્ષકમાં $0$ કોણીય નોડ અને $2$ ત્રિજ્યાવર્તી નોડ હોય છે.
46
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચે દર્શાવેલ સંયોજનોમાંથી કયું રેખીય બંધારણ ધરાવે છે?
A
$N_2O$
B
$NO_2$
C
$HOCl$
D
$O_3$

Solution

(A) અણુઓના આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમના સંકરણ અને મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા જોઈએ છીએ:
$1$. $N_2O$ (નાઈટ્રસ ઓક્સાઈડ): તેનું બંધારણ $N \equiv N-O$ અથવા $N=N=O$ છે. મધ્યસ્થ નાઈટ્રોજન પરમાણુ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેની પાસે કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી,તેથી તે રેખીય આકાર ધરાવે છે.
$2$. $NO_2$ (નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ): નાઈટ્રોજન પરમાણુ પાસે એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે,જે વળેલો (કોણીય) આકાર આપે છે.
$3$. $HOCl$ (હાઈપોક્લોરસ એસિડ): ઓક્સિજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેની પાસે બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો છે,જે વળેલો આકાર આપે છે.
$4$. $O_3$ (ઓઝોન): મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેની પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે વળેલો આકાર આપે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી માત્ર $N_2O$ રેખીય અણુ છે.
47
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ખોટી રીતે જોડાયેલી જોડી ઓળખો.
અણુ $\quad$ $\quad$ અણુનો આકાર અથવા ભૂમિતિ
A
$NH_3$ $\quad$ $\quad$ ટ્રાયગોનલ પિરામિડલ
B
$PCl_5$ $\quad$ $\quad$ ટ્રાયગોનલ પ્લેનર
C
$SF_6$ $\quad$ $\quad$ ઓક્ટાહેડ્રલ
D
$BeCl_2$ $\quad$ $\quad$ રેખીય

Solution

(B) $1$. $NH_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $N$ પાસે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે ટ્રાયગોનલ પિરામિડલ આકાર આપે છે.
$2$. $PCl_5$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ પાસે $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે ટ્રાયગોનલ બાયપિરામિડલ ભૂમિતિ આપે છે.
$3$. $SF_6$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $6$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે ઓક્ટાહેડ્રલ ભૂમિતિ આપે છે.
$4$. $BeCl_2$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Be$ પાસે $2$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે રેખીય ભૂમિતિ આપે છે.
તેથી,$PCl_5$ - ટ્રાયગોનલ પ્લેનર જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે,કારણ કે તે ટ્રાયગોનલ બાયપિરામિડલ હોવી જોઈએ.
48
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
એસિડ વર્ષા વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું $NOT$ (નથી)?
A
તેનો $pH$ $5.6$ કરતા ઓછો હોય છે
B
તે વરસાદના પાણી સાથે $SO_{2}$,$NO_{2}$ અને $CO_{2}$ ની પ્રતિક્રિયાને કારણે થાય છે
C
તાજમહેલ જેવા સ્મારકોને કોઈ નુકસાન થતું નથી
D
તે છોડ માટે હાનિકારક છે

Solution

(C) એસિડ વર્ષા તાજમહેલના આરસ $(CaCO_{3})$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જેનાથી તેને નુકસાન થાય છે.
પરિણામે,સ્મારક ધીમે ધીમે વિકૃત થઈ રહ્યું છે અને આરસનો રંગ બદલાઈ રહ્યો છે અને તેની ચમક ઓછી થઈ રહી છે.
તેથી,તે સ્મારકોને કોઈ નુકસાન કરતું નથી તે વિધાન ખોટું છે.
49
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કઈ મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે?
A
$HBr / (C_6H_5COO)_2$ સાથે પ્રોપીન
B
$Br_2 / AlCl_3$ સાથે બેન્ઝીન
C
$HBr$ સાથે એસિટિલીન
D
$Br_2 / hv$ સાથે મિથેન

Solution

(D) પ્રકાશ $(hv)$ ની હાજરીમાં મિથેનની $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા મુક્ત મુલક મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે,જે એક પ્રકારની વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
પગલું $1$: પ્રારંભ: $Br-Br \xrightarrow{hv} 2Br^{\bullet}$
પગલું $2$: પ્રસરણ: $CH_3-H \xrightarrow{hv} CH_3^{\bullet} + H^{\bullet}$ અને $CH_3^{\bullet} + Br^{\bullet} \rightarrow CH_3-Br$.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
50
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
જો કોઈ ચોક્કસ પ્રક્રિયા માટે $450 \; K$ તાપમાને $\Delta_{r} H$ નું મૂલ્ય $30 \; kJ \; mol^{-1}$ હોય,તો $\Delta_{r} S$ (in $J \; K^{-1} \; mol^{-1}$) નું કયું મૂલ્ય તે જ તાપમાને પ્રક્રિયાને સ્વયંભૂ (spontaneous) બનાવશે?
A
$< 66.67$
B
$> 66.67$
C
$< 33.33$
D
$> 33.33$

Solution

(B) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ હોવા માટે,ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જામાં ફેરફાર $\Delta_{r} G$ ઋણ હોવો જોઈએ $(\Delta_{r} G < 0)$.
સંબંધ આ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta_{r} G = \Delta_{r} H - T \Delta_{r} S$.
સ્વયંભૂતા માટેની શરત મૂકતા: $\Delta_{r} H - T \Delta_{r} S < 0$.
અસમતાને ફરીથી ગોઠવતા: $\Delta_{r} H < T \Delta_{r} S$ અથવા $\Delta_{r} S > \frac{\Delta_{r} H}{T}$.
આપેલ છે $\Delta_{r} H = 30 \; kJ \; mol^{-1} = 30,000 \; J \; mol^{-1}$ અને $T = 450 \; K$.
$\Delta_{r} S > \frac{30,000 \; J \; mol^{-1}}{450 \; K} = 66.67 \; J \; K^{-1} \; mol^{-1}$.
તેથી,જો $\Delta_{r} S > 66.67 \; J \; K^{-1} \; mol^{-1}$ હોય તો પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થશે.
51
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
સુક્રોઝનું જળવિભાજન કરવાથી શું મળે છે?
A
$\alpha-D$-ફ્રુક્ટોઝ $+ \beta-D$-ફ્રુક્ટોઝ
B
$\beta-D$-ગ્લુકોઝ $+ \alpha-D$-ફ્રુક્ટોઝ
C
$\alpha-D$-ગ્લુકોઝ $+ \beta-D$-ગ્લુકોઝ
D
$\alpha-D$-ગ્લુકોઝ $+ \beta-D$-ફ્રુક્ટોઝ

Solution

(D) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે જે $\alpha-D$-ગ્લુકોઝ અને $\beta-D$-ફ્રુક્ટોઝના એકમોથી બનેલું છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
એસિડ અથવા ઇન્વર્ટેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં જળવિભાજન થતાં,સુક્રોઝ તેના ઘટક મોનોસેકેરાઇડ્સમાં વિભાજિત થાય છે:
$\text{સુક્રોઝ} + H_2O \xrightarrow{H^+} \alpha-D\text{-ગ્લુકોઝ} + \beta-D\text{-ફ્રુક્ટોઝ}$.
52
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
$Cr^{2+}$ આયનનો ગણતરી કરેલ સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ ......$B.M.$ છે.
A
$2.84$
B
$3.87$
C
$4.90$
D
$5.92$

Solution

(C) $Cr$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
$Cr^{2+}$ આયન માટે,બે ઇલેક્ટ્રોન દૂર થાય છે,જેના પરિણામે $[Ar] 3d^4$ રચના મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે તેમાં $n = 4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ B.M.$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$n = 4$ મૂકતા:
$\mu = \sqrt{4(4+2)} \ B.M. = \sqrt{4 \times 6} \ B.M. = \sqrt{24} \ B.M. \approx 4.90 \ B.M.$
53
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
સલ્ફરના નીચેનામાંથી કયા ઓક્સોએસિડમાં $-O-O-$ બંધ હોય છે?
A
$H_{2}S_{2}O_{7}$,પાયરોસલ્ફ્યુરિક એસિડ
B
$H_{2}SO_{3}$,સલ્ફ્યુરસ એસિડ
C
$H_{2}SO_{4}$,સલ્ફ્યુરિક એસિડ
D
$H_{2}S_{2}O_{8}$,પેરોક્સોડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ

Solution

(D) $-O-O-$ બંધને પેરોક્સી બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$H_{2}S_{2}O_{8}$ (પેરોક્સોડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ) માં પેરોક્સી બંધ હોય છે.
$H_{2}S_{2}O_{8}$ નું બંધારણ $HO-SO_{2}-O-O-SO_{2}-OH$ છે,જે સ્પષ્ટપણે $-O-O-$ બંધની હાજરી દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
54
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
સવર્ગ સંયોજનો બનાવવા માટે લિગાન્ડ્સની વધતી જતી ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$SCN^{-} < F^{-} < C_{2}O_{4}^{2-} < CN^{-}$
B
$F^{-} < SCN^{-} < CN^{-} < C_{2}O_{4}^{2-}$
C
$SCN^{-} < F^{-} < CN^{-} < C_{2}O_{4}^{2-}$
D
$F^{-} < SCN^{-} < C_{2}O_{4}^{2-} < CN^{-}$

Solution

(A) સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,આપેલા લિગાન્ડ્સની વધતી જતી ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો ક્રમ $SCN^{-} < F^{-} < C_{2}O_{4}^{2-} < CN^{-}$ છે.
આ શ્રેણી વિવિધ લિગાન્ડ્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી $(\Delta_o)$ ના પ્રાયોગિક ડેટા પર આધારિત છે.
55
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
પીગળેલા $CaCl_2$ માંથી $20 \ g$ કેલ્શિયમ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી ફેરાડે $(F)$ ની સંખ્યા ($Ca$ નું પરમાણ્વીય દળ = $40 \ g \ mol^{-1}$) કેટલી છે?
A
$4$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) કેલ્શિયમ માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Ca^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Ca_{(s)}$
$Ca^{2+}$ માટે વેલેન્સ ફેક્ટર ($n$-ફેક્ટર) $2$ છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના પ્રથમ નિયમ મુજબ,જરૂરી ફેરાડેની સંખ્યા એ ઉત્પન્ન થયેલા પદાર્થના ગ્રામ તુલ્યાંક જેટલી હોય છે.
$Ca$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{20 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.5 \ mol$.
ગ્રામ તુલ્યાંક = $\text{મોલ} \times n\text{-ફેક્ટર} = 0.5 \times 2 = 1 \ F$.
56
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
એસીટોન અને મિથાઈલમેગ્નેશિયમ ક્લોરાઈડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન શું આપશે?
A
આઈસોબ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ
B
આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ
C
સેક. બ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ
D
તૃતિયક બ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ

Solution

(D) એસીટોન $(CH_3COCH_3)$ ની ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક મિથાઈલમેગ્નેશિયમ ક્લોરાઈડ $(CH_3MgCl)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં મિથાઈલ સમૂહ એસીટોનના કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો કરે છે.
આનાથી મધ્યવર્તી મેગ્નેશિયમ આલ્કોક્સાઈડ બને છે: $(CH_3)_3C-OMgCl$.
ત્યારબાદ પાણી $(H_2O)$ સાથે આ મધ્યવર્તીનું જળવિભાજન કરતા $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ મળે છે,જેને સામાન્ય રીતે તૃતિયક બ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ $((CH_3)_3COH)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
57
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ છે?
A
સોડિયમ ડોડેસિલબેન્ઝીન સલ્ફોનેટ
B
સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ
C
સોડિયમ સ્ટીઅરેટ
D
સેટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ બ્રોમાઈડ

Solution

(D) કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ એ એમાઈન્સના ક્વોટરનરી એમોનિયમ ક્ષાર છે જેમાં એનાયન તરીકે એસીટેટ,ક્લોરાઈડ અથવા બ્રોમાઈડ હોય છે.
$Cetyltrimethyl \ ammonium \ bromide$ એ એક જાણીતું કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ છે,જેનું સૂત્ર $[CH_3(CH_2)_{15}N(CH_3)_3]^+ Br^-$ છે.
તેનો ઉપયોગ હેર કન્ડિશનરમાં થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
58
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
$CrO_{4}^{2-}$ અને $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માં ક્રોમિયમની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ સમાન નથી.
B
$Cr^{2+}(d^{4})$ એ પાણીમાં $Fe^{2+}(d^{6})$ કરતા પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.
C
સંક્રાંતિ ધાતુઓ અને તેમના સંયોજનો તેમની બહુવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ અપનાવવાની અને સંકીર્ણ બનાવવાની ક્ષમતાને કારણે તેમની ઉદ્દીપકીય પ્રવૃત્તિ માટે જાણીતા છે.
D
આંતરાલીય સંયોજનો તે છે જે ત્યારે બને છે જ્યારે $H, C$ અથવા $N$ જેવા નાના અણુઓ ધાતુઓના સ્ફટિક લેટીસની અંદર ફસાઈ જાય છે.

Solution

(A) $CrO_{4}^{2-}$ માં,$Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x + 4(-2) = -2$ છે,તેથી $x = +6$.
$Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માં,$Cr$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $2x + 7(-2) = -2$ છે,તેથી $2x = +12$,$x = +6$.
બંને આયનોમાં ક્રોમિયમની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ $+6$ હોવાથી,વિકલ્પ $A$ માં આપેલું વિધાન ખોટું છે.
59
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
યુરિયા પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને $A$ બનાવે છે જેનું વિઘટન થઈને $B$ બને છે. જ્યારે $B$ ને $Cu^{2+}_{(aq)}$ માંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે ઘેરા વાદળી રંગનું દ્રાવણ $C$ બને છે. નીચેનામાંથી $C$ નું સૂત્ર શું છે?
A
$CuCO_3 \cdot Cu(OH)_2$
B
$CuSO_4$
C
$[Cu(NH_3)_4]^{2+}$
D
$Cu(OH)_2$

Solution

(C) યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમોનિયમ કાર્બોનેટ $(A)$ બનાવે છે: $NH_2CONH_2 + 2H_2O \rightarrow (NH_4)_2CO_3$ $(A)$.
એમોનિયમ કાર્બોનેટનું વિઘટન થઈને એમોનિયા $(B)$ બને છે: $(NH_4)_2CO_3 \rightarrow 2NH_3 + H_2O + CO_2$ $(B = NH_3)$.
જ્યારે એમોનિયાને $Cu^{2+}_{(aq)}$ દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઘેરા વાદળી રંગનું સંકીર્ણ,ટેટ્રાએમાઇનકોપર$(II)$ આયન બનાવે છે: $Cu^{2+}_{(aq)} + 4NH_3(aq) \rightarrow [Cu(NH_3)_4]^{2+}(aq)$ $(C)$.
60
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
બેન્ઝીનનો ઠારબિંદુ અવનયન અચળાંક $(K_{f})$ $5.12 \ K \ kg \ mol^{-1}$ છે. બેન્ઝીનમાં રહેલા $0.078 \ m$ મોલાલિટી ધરાવતા બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યના દ્રાવણ માટે ઠારબિંદુ અવનયન ..........$K$ છે (બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરો).
A
$0.60$
B
$0.20$
C
$0.80$
D
$0.40$

Solution

(D) ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે.
આપેલ છે: $K_{f} = 5.12 \ K \ kg \ mol^{-1}$ અને $m = 0.078 \ m$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 5.12 \times 0.078$.
$\Delta T_{f} = 0.39936 \ K$.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $\Delta T_{f} = 0.40 \ K$ મળે છે.
61
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેની પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીમાં સંયોજન $X$ ને ઓળખો:
Question diagram
A
બેન્ઝોટ્રાયક્લોરાઇડ $(C_6H_5CCl_3)$
B
ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$
C
બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CH_2Cl)$
D
બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CHCl_2)$

Solution

(D) આ પ્રતિક્રિયા શ્રેણી ટોલ્યુઈનમાંથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની ઔદ્યોગિક બનાવટ છે.
$1$. ટોલ્યુઈન પ્રકાશની હાજરીમાં ક્લોરિન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે $(Cl_2/h\nu)$ અને સાઇડ-ચેન ક્લોરિનેશન થાય છે.
$2$. આ પ્રતિક્રિયા બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ,પછી બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CHCl_2)$ અને અંતે બેન્ઝોટ્રાયક્લોરાઇડના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે.
$3$. બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મેળવવા માટે,પ્રતિક્રિયાને નિયંત્રિત કરવામાં આવે છે જેથી મધ્યવર્તી $X$ તરીકે બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CHCl_2)$ મળે.
$4$. $373 \ K$ તાપમાને પાણી સાથે બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CHCl_2)$ નું જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ મળે છે.
તેથી,સંયોજન $X$ એ બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5CHCl_2)$ છે.
62
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી સાચું વિધાન ઓળખો:
A
પિગ આયર્નને વિવિધ આકારોમાં ઢાળી શકાય છે.
B
ઘડતર લોખંડ $(Wrought \ iron)$ એ $4 \%$ કાર્બન ધરાવતું અશુદ્ધ લોખંડ છે.
C
$CO_2$ ના ઉત્સર્જનને કારણે બ્લિસ્ટર કોપર દેખાવમાં ફોલ્લાવાળું હોય છે.
D
નિકલ માટે બાષ્પ કલા શુદ્ધિકરણ $(Vapour \ phase \ refining)$ વાન આર્કેલ પદ્ધતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.

Solution

(A) સાચું વિધાન છે. પિગ આયર્નમાં $C, S, Si, P$ જેવી અશુદ્ધિઓ હોય છે અને તેને વિવિધ આકારોમાં ઢાળી શકાય છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે ઘડતર લોખંડ એ લોખંડનું સૌથી શુદ્ધ સ્વરૂપ છે જેમાં કાર્બનનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું $(< 0.5 \%)$ હોય છે.
$C$ ખોટું છે કારણ કે કોપરનો ફોલ્લાવાળો દેખાવ $CO_2$ ને બદલે $SO_2$ વાયુના ઉત્સર્જનને કારણે હોય છે.
$D$ ખોટું છે કારણ કે નિકલનું શુદ્ધિકરણ મોન્ડ પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે,જ્યારે વાન આર્કેલ પદ્ધતિ ઝિર્કોનિયમ $(Zr)$ અને ટાઇટેનિયમ $(Ti)$ માટે વપરાય છે.
63
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું કુદરતી પોલિમર છે?
A
પોલી (બ્યુટાડાઈન-એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ)
B
cis$-1,4-$પોલીઆઈસોપ્રીન
C
પોલી (બ્યુટાડાઈન-સ્ટાયરીન)
D
પોલીબ્યુટાડાઈન

Solution

(B) કુદરતી રબર એ $cis-1,4-polyisoprene$ તરીકે ઓળખાતું કુદરતી પોલિમર છે.
તે રબરના ઝાડના લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
અન્ય વિકલ્પો,જેમ કે પોલી(બ્યુટાડાઈન-એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ) (Buna-$N$),પોલી(બ્યુટાડાઈન-સ્ટાયરીન) (Buna-$S$),અને પોલીબ્યુટાડાઈન એ કૃત્રિમ પોલિમર છે.
64
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
મંદ $NaOH$ ની હાજરીમાં બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ અને એસિટોફેનોન વચ્ચેની પ્રક્રિયાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ક્રોસ આલ્ડોલ સંઘનન
B
આલ્ડોલ સંઘનન
C
કેનિઝારો પ્રક્રિયા
D
ક્રોસ કેનિઝારો પ્રક્રિયા

Solution

(A) બે અલગ અલગ કાર્બોનિલ સંયોજનો (બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ અને એસિટોફેનોન) વચ્ચેની પ્રક્રિયા,જેમાં ઓછામાં ઓછા એક સંયોજન પાસે $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુ હોય (એસિટોફેનોન પાસે ત્રણ $\alpha$-હાઈડ્રોજન છે),મંદ બેઝ $NaOH$ ની હાજરીમાં થાય તેને $Cross$ $Aldol$ $condensation$ કહેવાય છે.
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ પાસે $\alpha$-હાઈડ્રોજન નથી,જ્યારે એસિટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ પાસે $\alpha$-હાઈડ્રોજન છે.
આ પ્રક્રિયામાં $\beta$-હાઈડ્રોક્સી કીટોન બને છે,જેનું નિર્જલીકરણ થતા $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કીટોન મળે છે.
65
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
કયું મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે?
A
$Chloroethane + Bromoethane$
B
$Ethanol + Acetone$
C
$Benzene + Toluene$
D
$Acetone + Chloroform$

Solution

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય-દ્રાવક વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો,દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને દ્રાવક-દ્રાવક વચ્ચેના આકર્ષણ બળો કરતા નબળા હોય ત્યારે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન જોવા મળે છે.
$Ethanol + Acetone$ ના મિશ્રણમાં,એસિટોન ઉમેરવાથી ઇથેનોલના અણુઓ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ નબળા પડે છે,જેના પરિણામે શુદ્ધ ઇથેનોલની સરખામણીમાં દ્રાવણમાં આંતરઆણ્વિય બળો નબળા બને છે.
તેથી,આ મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
66
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક $4.606 \times 10^{-3} \ s^{-1}$ છે. પ્રક્રિયકને $2.0 \ g$ માંથી $0.2 \ g$ સુધી ઘટાડવા માટે જરૂરી સમય ......... $s$ છે.
A
$1000$
B
$100$
C
$200$
D
$500$

Solution

(D) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ સમીકરણ આ મુજબ છે: $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$
આપેલ છે: $k = 4.606 \times 10^{-3} \ s^{-1}$,$[A]_0 = 2.0 \ g$,$[A]_t = 0.2 \ g$
કિંમતો મૂકતા: $4.606 \times 10^{-3} = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{2.0}{0.2}$
$4.606 \times 10^{-3} = \frac{2.303}{t} \log_{10} (10)$
કારણ કે $\log_{10} (10) = 1$,તેથી: $4.606 \times 10^{-3} = \frac{2.303}{t}$
$t = \frac{2.303}{4.606 \times 10^{-3}} = \frac{1}{2} \times 10^3 = 500 \ s$
67
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું એમાઈન કાર્બાઈલેમાઈન કસોટી આપશે?
A
દ્વિતીયક એમાઈન ($N$-ઈથાઈલએનિલીન)
B
પ્રાથમિક એમાઈન (એનિલીન)
C
દ્વિતીયક એમાઈન ($N$-મિથાઈલએનિલીન)
D
તૃતીયક એમાઈન ($N,N$-ડાયમિથાઈલએનિલીન)

Solution

(B) કાર્બાઈલેમાઈન કસોટી એ પ્રાથમિક એમાઈન (એલિફેટિક અને એરોમેટિક બંને) માટેની લાક્ષણિક પ્રતિક્રિયા છે.
જ્યારે પ્રાથમિક એમાઈનને ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અને આલ્કોહોલિક પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે આઈસોસાયનાઈડ (કાર્બાઈલેમાઈન) બનાવે છે,જેની દુર્ગંધયુક્ત વાસ આવે છે.
દ્વિતીયક અને તૃતીયક એમાઈનમાં આઈસોસાયનાઈડ બનાવવા માટે જરૂરી $-NH_2$ સમૂહ હોતો નથી,તેથી તેઓ આ કસોટી આપતા નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,એનિલીન $(C_6H_5NH_2)$ એ પ્રાથમિક એમાઈન છે અને તે કાર્બાઈલેમાઈન કસોટી આપશે.
68
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$HI$ સાથે એનિસોલનું વિભાજન કરતા શું મળે છે?
A
$Phenol$ અને $Methyl \ iodide$
B
$Iodobenzene$ અને $Methyl \ alcohol$
C
$Phenol$ અને $Methane$
D
$Benzene$ અને $Methyl \ alcohol$

Solution

(A) એનિસોલ $(C_6H_5OCH_3)$ ને $HI$ સાથે ગરમ કરતા,મિથાઈલ સમૂહ અને ઓક્સિજન પરમાણુ વચ્ચેના $C-O$ બંધનું વિભાજન થાય છે,જેનાથી $Phenol$ $(C_6H_5OH)$ અને $Methyl \ iodide$ $(CH_3I)$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા $S_N2$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે,જેમાં આયોડાઈડ આયન ઓછા અવરોધ ધરાવતા મિથાઈલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
69
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$2-$બ્રોમોપેન્ટેનમાંથી પેન્ટ$-2-$ઈન બનવાની વિલોપન પ્રક્રિયામાં નીચેનામાંથી કયા સમાવિષ્ટ છે?
$a$. $\beta-$વિલોપન પ્રક્રિયા
$b$. ઝાયત્સેવના નિયમનું પાલન
$c$. ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન પ્રક્રિયા
$d$. નિર્જલીકરણ (ડીહાઈડ્રેશન) પ્રક્રિયા
A
$a, b, d$
B
$a, b, c$
C
$a, c, d$
D
$b, c, d$

Solution

(B) $2-$બ્રોમોપેન્ટેનની બેઝ (જેમ કે $NaOEt$) સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા પેન્ટ$-2-$ઈન બનવું એ $\beta-$વિલોપન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$\beta-$કાર્બન પરથી હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને $\alpha-$કાર્બન પરથી હેલોજન પરમાણુ દૂર થાય છે,જેને ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન કહેવાય છે.
મુખ્ય નીપજ તરીકે વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન (પેન્ટ$-2-$ઈન) બનતું હોવાથી,આ પ્રક્રિયા ઝાયત્સેવના નિયમને અનુસરે છે.
નિર્જલીકરણ એટલે પાણીનું દૂર થવું,જે અહીં થતું નથી.
તેથી,વિધાનો $a$,$b$ અને $c$ સાચા છે.
70
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્રક્રિયાના પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતામાં વધારો થવાથી શેમાં ફેરફાર થાય છે?
A
સંઘાત આવૃત્તિ
B
સક્રિયકરણ ઉર્જા
C
પ્રક્રિયાની ઉષ્મા
D
થ્રેશોલ્ડ ઉર્જા

Solution

(A) સંઘાત સિદ્ધાંત મુજબ,સંઘાત આવૃત્તિ $(Z)$ એ એકમ કદ દીઠ પ્રક્રિયક અણુઓની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા વધારવાથી એકમ સમયમાં થતી અથડામણોની સંખ્યા વધે છે,જેને સંઘાત આવૃત્તિ કહેવામાં આવે છે.
સક્રિયકરણ ઉર્જા,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા અને થ્રેશોલ્ડ ઉર્જા એ પ્રક્રિયાના લાક્ષણિક ગુણધર્મો છે અને તે સાંદ્રતા સાથે બદલાતા નથી.
71
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું બેઝિક એમિનો એસિડ છે?
A
Lysine
B
Serine
C
Alanine
D
Tyrosine

Solution

(A) એમિનો એસિડને બેઝિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે જો તેમાં $-COOH$ સમૂહો કરતા $-NH_2$ સમૂહોની સંખ્યા વધુ હોય.
Lysine નું બંધારણ $H_2N-(CH_2)_4-CH(NH_2)-COOH$ છે.
તેમાં બે $-NH_2$ સમૂહો અને એક $-COOH$ સમૂહ હોય છે.
તેથી,તે એક બેઝિક એમિનો એસિડ છે.
72
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ઝેટા પોટેન્શિયલનું માપન કલીલ દ્રાવણના કયા ગુણધર્મને નક્કી કરવામાં ઉપયોગી છે?
A
કલીલ કણોનું કદ
B
સ્નિગ્ધતા
C
દ્રાવ્યતા
D
કલીલ કણોની સ્થિરતા

Solution

(D) ઝેટા પોટેન્શિયલ એ કલીલ કણની આસપાસના આયનોના સ્થિર સ્તર અને પ્રસરિત સ્તર વચ્ચેનો પોટેન્શિયલ તફાવત છે.
ઝેટા પોટેન્શિયલનું મૂલ્ય જેટલું વધારે,કલીલ પ્રણાલી તેટલી જ વધુ સ્થિર હશે,કારણ કે તે કણો વચ્ચે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુતીય અપાકર્ષણ સૂચવે છે.
73
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
એક તત્વ $288 \ pm$ ની કોષ ધાર સાથે બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ બંધારણ ધરાવે છે। પરમાણુ ત્રિજ્યા $...... \ pm$ છે.
A
$\frac{4}{\sqrt{2}} \times 288$
B
$\frac{\sqrt{3}}{4} \times 288$
C
$\frac{\sqrt{2}}{4} \times 288$
D
$\frac{4}{\sqrt{3}} \times 288$

Solution

(B) બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ બંધારણ માટે, પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r)$ અને ધારની લંબાઈ $(a)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\sqrt{3} a = 4 r$.
અહીં ધારની લંબાઈ $a = 288 \ pm$ આપેલ છે, તેથી ત્રિજ્યા $r$ ની ગણતરી નીચે મુજબ કરી શકાય:
$r = \frac{\sqrt{3}}{4} \times a$
$r = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 288 \ pm$.
74
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્લેટિનમ $(Pt)$ ઇલેક્ટ્રોડનો ઉપયોગ કરીને મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન,એનોડ પર મળતી નીપજ કઈ હશે?
A
$SO_2$ વાયુ
B
હાઇડ્રોજન વાયુ
C
ઓક્સિજન વાયુ
D
$H_2S$ વાયુ

Solution

(C) મંદ $H_2SO_4$ ના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન,નીચે મુજબની પ્રક્રિયાઓ થાય છે:
કેથોડ પર: $2H^+_{(aq)} + 2e^- \rightarrow H_{2(g)}$
એનોડ પર: $2H_2O_{(l)} \rightarrow O_{2(g)} + 4H^+_{(aq)} + 4e^-$
પાણીનો ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ સલ્ફેટ આયન $(SO_4^{2-})$ કરતા વધારે હોવાથી,એનોડ પર પાણીનું ઓક્સિડેશન થઈને ઓક્સિજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
75
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
જો $8 \; g$ બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવ્યને $114 \; g$ $n$-ઓક્ટેનમાં ઓગાળવામાં આવે જેથી તેનું બાષ્પ દબાણ ઘટીને $80 \%$ થાય,તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ ($g \; mol^{-1}$ માં) કેટલું હશે?
આપેલ છે કે $n$-ઓક્ટેનનું મોલર દળ $114 \; g \; mol^{-1}$ છે.
A
$20$
B
$40$
C
$60$
D
$80$

Solution

(B) બાષ્પશીલ દ્રાવ્ય માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો નીચે મુજબ છે:
$\frac{P_{A}^{0} - P_{s}}{P_{A}^{0}} = \frac{n_{B}}{n_{A} + n_{B}} \approx \frac{n_{B}}{n_{A}}$ (મંદ દ્રાવણો માટે).
આપેલ છે:
$w_{B} = 8 \; g$,$W_{A} = 114 \; g$,$M_{A} = 114 \; g \; mol^{-1}$.
બાષ્પ દબાણ ઘટીને $80 \%$ થતું હોવાથી,$P_{s} = 0.8 P_{A}^{0}$.
તેથી,$\frac{P_{A}^{0} - 0.8 P_{A}^{0}}{P_{A}^{0}} = \frac{0.2 P_{A}^{0}}{P_{A}^{0}} = 0.2$.
સૂત્ર $\frac{\Delta P}{P_{A}^{0}} = \frac{w_{B} \times M_{A}}{m_{B} \times W_{A}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.2 = \frac{8 \times 114}{m_{B} \times 114}$.
$0.2 = \frac{8}{m_{B}}$.
$m_{B} = \frac{8}{0.2} = 40 \; g \; mol^{-1}$.
76
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેની પ્રક્રિયામાં સંયોજન $(A)$ ઓળખો:
Question diagram
A
બેન્ઝોઇક એસિડ
B
બેન્ઝોઇલ ક્લોરાઇડ
C
ટોલ્યુઈન
D
એસીટોફેનોન

Solution

(B) આપેલ પ્રક્રિયા રોઝનમંડ રિડક્શન છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એસિડ ક્લોરાઇડ $(RCOCl)$ નું બેરિયમ સલ્ફેટ $(BaSO_4)$ પર આધારિત પેલેડિયમ $(Pd)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $H_2$ વાયુનો ઉપયોગ કરીને આલ્ડિહાઇડ $(RCHO)$ માં રિડક્શન કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5COCl + H_2 \xrightarrow{Pd/BaSO_4} C_6H_5CHO + HCl$
અહીં,સંયોજન $(A)$ એ બેન્ઝોઇલ ક્લોરાઇડ $(C_6H_5COCl)$ છે.
77
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન ઓળખો:
A
લેન્થેનમથી લ્યુટેશિયમ સુધી પરમાણ્વીય અને આયનીય ત્રિજ્યામાં થતા એકંદરે ઘટાડાને લેન્થેનોઇડ સંકોચન કહેવામાં આવે છે.
B
લેન્થેનોઇડ સંકોચનના પરિણામે ઝિર્કોનિયમ અને હેફનિયમની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $160 \; pm$ અને $159 \; pm$ જેટલી સમાન હોય છે.
C
લેન્થેનોઇડ્સ માત્ર $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
D
$f^{0}$ પ્રકાર અને $f^{14}$ પ્રકાર સિવાયના લેન્થેનોઇડ આયનો બધા પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) હોય છે.

Solution

(C) લેન્થેનોઇડ્સ મુખ્યત્વે $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે. જોકે, તેઓ દ્રાવણમાં અથવા ઘન સંયોજનોમાં $+2$ અથવા $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ પણ દર્શાવી શકે છે.
તેથી, તેઓ માત્ર $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
78
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$0.02 \; M$ પ્રારંભિક સાંદ્રતા ધરાવતી શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે અર્ધ-આયુષ્ય સમય $100 \; s$ છે. પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક ($mol \; L^{-1} s^{-1}$ માં) કેટલો હશે?
A
$1.0 \times 10^{-2}$
B
$1.0 \times 10^{-4}$
C
$2.0 \times 10^{-4}$
D
$2.0 \times 10^{-3}$

Solution

(B) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ નું સૂત્ર:
$t_{1/2} = \frac{[A]_0}{2k}$
જ્યાં $[A]_0$ એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે અને $k$ એ વેગ અચળાંક છે.
$k$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$k = \frac{[A]_0}{2 \times t_{1/2}}$
અહીં $[A]_0 = 0.02 \; M$ અને $t_{1/2} = 100 \; s$ આપેલ છે:
$k = \frac{0.02}{2 \times 100} = \frac{0.02}{200} = 1.0 \times 10^{-4} \; mol \; L^{-1} s^{-1}$
79
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
વેલેન્સ બોન્ડ થિયરીના આધારે સંકલન સંખ્યા (coordination number) અને સંકરણના પ્રકારને અવકાશમાં હાઇબ્રિડ ઓર્બિટલ્સના વિતરણ સાથે જોડો.
સંકલન સંખ્યા અને સંકરણનો પ્રકાર અવકાશમાં હાઇબ્રિડ ઓર્બિટલ્સનું વિતરણ
$a. 4, sp^3$ $i. \text{trigonal bipyramidal}$
$b. 4, dsp^2$ $ii. \text{octahedral}$
$c. 5, sp^3d$ $iii. \text{tetrahedral}$
$d. 6, d^2sp^3$ $iv. \text{square planar}$

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$a-iii, b-i, c-iv, d-ii$
B
$a-ii, b-iii, c-iv, d-i$
C
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$
D
$a-iv, b-i, c-ii, d-iii$

Solution

(C) વેલેન્સ બોન્ડ થિયરી મુજબ:
$1. 4, sp^3$ સંકરણ $tetrahedral$ ભૂમિતિ આપે છે $(a-iii)$.
$2. 4, dsp^2$ સંકરણ $square planar$ ભૂમિતિ આપે છે $(b-iv)$.
$3. 5, sp^3d$ સંકરણ $trigonal bipyramidal$ ભૂમિતિ આપે છે $(c-i)$.
$4. 6, d^2sp^3$ સંકરણ $octahedral$ ભૂમિતિ આપે છે $(d-ii)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-i, d-ii$ છે.
80
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
કોલમ-$I$ માં આપેલા તત્વોને કોલમ-$II$ સાથે જોડો.
કોલમ - $I$ કોલમ - $II$
$(a)$ કોપર $(i)$ અધાતુ
$(b)$ ફ્લોરિન $(ii)$ સંક્રાંતિ ધાતુ
$(c)$ સિલિકોન $(iii)$ લેન્થેનોઇડ
$(d)$ સીરિયમ $(iv)$ અર્ધધાતુ

સાચી જોડ ઓળખો:
A
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$
B
$a-ii, b-iv, c-i, d-iii$
C
$a-ii, b-i, c-iv, d-iii$
D
$a-iv, b-iii, c-i, d-ii$

Solution

(C) કોપર એ સંક્રાંતિ ધાતુ છે $(a-ii)$.
ફ્લોરિન એ અધાતુ છે $(b-i)$.
સિલિકોન એ અર્ધધાતુ છે $(c-iv)$.
સીરિયમ એ લેન્થેનોઇડ છે $(d-iii)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-ii, b-i, c-iv, d-iii$ છે.
81
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
રાસાયણિક પ્રક્રિયાના અથડામણ સિદ્ધાંતમાં,$Z_{AB}$ શું દર્શાવે છે?
A
$E_{a}$ જેટલી ઉર્જા ધરાવતા અણુઓનો અંશ
B
$E_{a}$ કરતા વધારે ઉર્જા ધરાવતા અણુઓનો અંશ
C
પ્રક્રિયકો $A$ અને $B$ ની અથડામણ આવૃત્તિ
D
સ્ટેરિક ફેક્ટર

Solution

(C) રાસાયણિક ગતિશાસ્ત્રના અથડામણ સિદ્ધાંતમાં,પ્રક્રિયક અણુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચે એકમ કદમાં એકમ સમયમાં થતી અથડામણોની સંખ્યાને અથડામણ આવૃત્તિ કહેવામાં આવે છે,જેને $Z_{AB}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
82
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
કૉલમ-$I$ માં રહેલા તત્વોને કૉલમ-$II$ માં આપેલી શુદ્ધિકરણની પદ્ધતિઓ સાથે જોડો.
કૉલમ-$I$ કૉલમ-$II$
$(a)$ બોરોન $(i)$ વાન આર્કેલ પદ્ધતિ
$(b)$ ટીન $(ii)$ મોન્ડ પ્રક્રમ
$(c)$ ઝિર્કોનિયમ $(iii)$ લિક્વેશન (દ્રવીકરણ)
$(d)$ નિકલ $(iv)$ ઝોન રિફાઇનિંગ
A
$(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)$
B
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$
C
$(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(i)$
D
$(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)$

Solution

(B) બોરોનનું શુદ્ધિકરણ ઝોન રિફાઇનિંગ $(iv)$ દ્વારા થાય છે.
$(b)$ ટીન $(Sn)$ નું શુદ્ધિકરણ લિક્વેશન $(iii)$ દ્વારા થાય છે.
$(c)$ ઝિર્કોનિયમ $(Zr)$ નું શુદ્ધિકરણ વાન આર્કેલ પદ્ધતિ $(i)$ દ્વારા થાય છે.
$(d)$ નિકલ $(Ni)$ નું શુદ્ધિકરણ મોન્ડ પ્રક્રમ $(ii)$ દ્વારા થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(a)-(iv), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.
83
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું વિસ્થાપિત ફિનોલ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે?
A
$p$-મિથાઈલફિનોલ
B
$p$-નાઈટ્રોફિનોલ
C
$p$-મિથોક્સીફિનોલ
D
$p$-ઈથાઈલફિનોલ

Solution

(B) વિસ્થાપિત ફિનોલની એસિડિકતા બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપિત સમૂહોની ઇલેક્ટ્રોનિક અસરો પર આધાર રાખે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ $(EWG)$ $-I$ અને $-R$ અસરો દ્વારા ફિનોક્સાઇડ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતા વધારે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ $(EDG)$ $+I$ અને $+R$ અસરો દ્વારા ફિનોક્સાઇડ આયનને અસ્થિર કરીને એસિડિકતા ઘટાડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં:
$(A)$ $-CH_3$ એ $EDG$ છે ($+I$ અને હાઇપરકોન્જુગેશન).
$(B)$ $-NO_2$ એ પ્રબળ $EWG$ છે ($-I$ અને $-R$ અસરો).
$(C)$ $-OCH_3$ એ $EDG$ છે ($+R$ અસર $-I$ કરતા પ્રબળ છે).
$(D)$ $-C_2H_5$ એ $EDG$ છે ($+I$ અસર).
આમ,$-NO_2$ એ સૌથી પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ હોવાથી,$p$-નાઈટ્રોફિનોલ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.
84
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
કયા વિટામિનની ઉણપથી ઓસ્ટિઓમલેશિયા (osteomalacia) થાય છે?
A
વિટામિન $E$
B
વિટામિન $A$
C
વિટામિન $D$
D
વિટામિન $K$

Solution

(C) ઓસ્ટિઓમલેશિયા એ વિટામિન $D$ ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
આ સ્થિતિમાં,હાડકાની ઘનતા ઘટે છે અને હાડકાં નરમ અને નબળાં બને છે.
85
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ફ્રેન્કેલ તેમજ શૉટકી ક્ષતિ બંને દર્શાવે છે?
A
$ZnS$
B
$AgBr$
C
$AgI$
D
$NaCl$

Solution

(B) $AgBr$ એ એક અજોડ સંયોજન છે જે ફ્રેન્કેલ અને શૉટકી બંને ક્ષતિઓ દર્શાવે છે.
$AgBr$ માં,$Ag^+$ આયન આંતરાલીય સ્થાનો રોકવા માટે પૂરતો નાનો છે (ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ),જ્યારે સ્ફટિક લેટીસ સંયોજનના આયનીય સ્વભાવને કારણે ખાલી જગ્યાની જોડી (શૉટકી ક્ષતિ) બનાવવાની પણ મંજૂરી આપે છે.
86
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ક્લોરામ્ફેનિકોલ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક છે.
B
તે માત્ર ગ્રામ-પોઝિટિવ બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિને અટકાવે છે.
C
તે બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે.
D
તે બેક્ટેરિસાઇડલ નથી.

Solution

(B) ક્લોરામ્ફેનિકોલ એક જાણીતી એન્ટિબાયોટિક છે.
તે બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે બેક્ટેરિયાને સીધા મારવાને બદલે તેમની વૃદ્ધિને અટકાવે છે.
તે એક બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે,જેનો અર્થ છે કે તે ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બંને પ્રકારના બેક્ટેરિયા સહિત સૂક્ષ્મજીવોની વિશાળ શ્રેણી સામે અસરકારક છે.
તેથી,તે માત્ર ગ્રામ-પોઝિટિવ બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિને અટકાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
87
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું $\text{OH}^-$ સાથે $S_{N}1$ પ્રક્રિયા આપશે નહીં?
A
$C_6H_5CH_2Cl$
B
$CH_2=CHCH_2Cl$
C
$(CH_3)_3CCl$
D
$C_6H_5CH_2CH_2Cl$

Solution

(D) $S_{N}1$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે. કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા $S_{N}1$ પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાશીલતા નક્કી કરે છે.
$(A)$ $C_6H_5CH_2Cl$ એ રેઝોનન્સ-સ્થાયી બેન્ઝાઈલ કાર્બોકેટાયન $(C_6H_5CH_2^+)$ બનાવે છે.
$(B)$ $CH_2=CHCH_2Cl$ એ રેઝોનન્સ-સ્થાયી એલાઈલ કાર્બોકેટાયન $(CH_2=CHCH_2^+)$ બનાવે છે.
$(C)$ $(CH_3)_3CCl$ એ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $((CH_3)_3C^+)$ બનાવે છે.
$(D)$ $C_6H_5CH_2CH_2Cl$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે. પ્રાથમિક કાર્બોકેટાયન $(C_6H_5CH_2CH_2^+)$ નું નિર્માણ તેની ઓછી સ્થિરતાને કારણે અત્યંત પ્રતિકૂળ છે. તેથી,તે $S_{N}1$ પ્રક્રિયા આપતું નથી.
88
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
પ્રોપેનેમાઈડની ઈથેનોલિક સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ અને બ્રોમીન સાથેની પ્રક્રિયા શું આપશે?
A
એનિલીન
B
ઈથાઈલએમાઈન
C
મિથાઈલએમાઈન
D
પ્રોપાઈલએમાઈન

Solution

(B) એમાઈડની બ્રોમીન $(Br_2)$ સાથે પ્રબળ બેઈઝ જેમ કે સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ ના જલીય અથવા ઈથેનોલિક દ્રાવણની હાજરીમાં થતી પ્રક્રિયાને હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઈડનું રૂપાંતર મૂળ એમાઈડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઈનમાં થાય છે.
પ્રોપેનેમાઈડ $(CH_3CH_2CONH_2)$ માટેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CH_2CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3CH_2NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
પ્રક્રિયામાં દર્શાવ્યા મુજબ,પ્રોપેનેમાઈડ ($3$ કાર્બન) ઈથાઈલએમાઈન ($2$ કાર્બન) આપે છે.
89
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયા સોલ (sol) માં કલીલ કણો ઋણ વીજભારિત હોય છે?
A
જલીય $Al_{2}O_{3}$
B
$TiO_{2}$
C
હિમોગ્લોબિન
D
સ્ટાર્ચ

Solution

(D) કલીલ કણો પરનો વીજભાર વિક્ષિપ્ત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમની પ્રકૃતિ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$1$. જલીય $Al_{2}O_{3}$ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$2$. $TiO_{2}$ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$3$. હિમોગ્લોબિન એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$4$. સ્ટાર્ચ એ ઋણ વીજભારિત સોલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
90
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
બેકેલાઇટ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે એક રેખીય પોલિમર છે
B
તે એક ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર છે
C
તે એક એડિશન પોલિમર છે
D
તે એક શાખિત શૃંખલા ધરાવતો પોલિમર છે

Solution

(B) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે. તે અત્યંત ક્રોસ-લિંક્ડ બંધારણ ધરાવે છે,જે તેને સખત અને અગલનશીલ બનાવે છે.
91
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડની કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
સલ્ફોનેશન
B
નિર્જલીકરણ (Dehydration)
C
ઓક્સિડેશન
D
રિડક્શન

Solution

(B) સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ એક શક્તિશાળી નિર્જલીકરણ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ જેવા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરે છે,જેનાથી કાળા રંગના કાર્બનનો અવશેષ બાકી રહે છે.
પ્રતિક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} \xrightarrow{H_2SO_4} 12C + 11H_2O$.
તેથી,આ પ્રક્રિયાને નિર્જલીકરણ (Dehydration) કહેવામાં આવે છે.
92
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયામાં સૌથી વધુ સક્રિય છે?
A
ફિનોલ
B
ક્લોરોબેન્ઝીન
C
નાઈટ્રોબેન્ઝીન
D
બેન્ઝીન

Solution

(A) એરોમેટિક સંયોજનોની ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રત્યેની સક્રિયતા બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
જે સમૂહો વલયમાં ઇલેક્ટ્રોનનું દાન કરે છે (રેઝોનન્સ અથવા ઇન્ડક્ટિવ અસર દ્વારા) તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે અને આમ સક્રિયતા વધારે છે.
જે સમૂહો વલયમાંથી ઇલેક્ટ્રોન ખેંચે છે તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા ઘટાડે છે અને આમ સક્રિયતા ઘટાડે છે.
$1$. $-OH$ સમૂહ: પ્રબળ $+R$ (રેઝોનન્સ) અસર દર્શાવે છે,જે બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે,જેનાથી તે ખૂબ જ સક્રિય બને છે.
$2$. બેન્ઝીન: કોઈ વિસ્થાપક નથી,તે સંદર્ભ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. $-Cl$ સમૂહ: $-I$ (ઇન્ડક્ટિવ) અસર દર્શાવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા ખેંચે છે,જેનાથી તે બેન્ઝીન કરતા ઓછું સક્રિય બને છે.
$4$. $-NO_2$ સમૂહ: પ્રબળ $-R$ (રેઝોનન્સ) અસર દર્શાવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતાને મજબૂત રીતે ખેંચે છે,જેનાથી તે સૌથી ઓછું સક્રિય બને છે.
તેથી,સક્રિયતાનો ક્રમ છે: $\text{Phenol} > \text{Benzene} > \text{Chlorobenzene} > \text{Nitrobenzene}$.
આમ,ફિનોલ સૌથી વધુ સક્રિય છે.
93
ChemistryEasyMCQNEET · 2020
એક સામાન્ય ફ્યુઅલ સેલ (બળતણ કોષ) માં,પ્રક્રિયક $(R)$ અને નીપજ $(P)$ શું છે?
A
$R=H_{2(g)}, N_{2(g)}; P=NH_{3(aq)}$
B
$R=H_{2(g)}, O_{2(g)}; P=H_{2}O_{2(l)}$
C
$R=H_{2(g)}, O_{2(g)}; P=H_{2}O_{(l)}$
D
$R=H_{2(g)}, O_{2(g)}, Cl_{2(g)}; P=HClO_{4(aq)}$

Solution

(C) સૌથી સામાન્ય પ્રકારનો ફ્યુઅલ સેલ હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલ છે.
આ કોષમાં,હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_{2(g)})$ અને ઓક્સિજન વાયુ $(O_{2(g)})$ પ્રક્રિયકો $(R)$ છે.
સમગ્ર કોષની પ્રક્રિયા છે:
$2H_{2(g)} + O_{2(g)} \longrightarrow 2H_{2}O_{(l)}$
આમ,નીપજ $(P)$ પાણી $(H_{2}O_{(l)})$ છે.
94
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
કોલમ-$I$ માં આપેલા $Xe$ ના સંયોજનોને કોલમ-$II$ માં આપેલા આણ્વિય બંધારણ સાથે જોડો.
કોલમ-$I$ કોલમ-$II$
$(a)$ $XeF_2$ $(i)$ સમતલીય ચોરસ
$(b)$ $XeF_4$ $(ii)$ રેખીય
$(c)$ $XeO_3$ $(iii)$ ચોરસ પિરામિડલ
$(d)$ $XeOF_4$ $(iv)$ પિરામિડલ
A
$(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)$
B
$(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(iv)$
C
$(a)-(ii), (b)-(iv), (c)-(iii), (d)-(i)$
D
$(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)$

Solution

(A) આપેલા $Xe$ સંયોજનોના આણ્વિય બંધારણો $VSEPR$ સિદ્ધાંત દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:
$1$. $XeF_2$: $Xe$ પાસે $2$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે રેખીય ભૂમિતિ આપે છે.
$2$. $XeF_4$: $Xe$ પાસે $4$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે સમતલીય ચોરસ ભૂમિતિ આપે છે.
$3$. $XeO_3$: $Xe$ પાસે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે પિરામિડલ ભૂમિતિ આપે છે.
$4$. $XeOF_4$: $Xe$ પાસે $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે ચોરસ પિરામિડલ ભૂમિતિ આપે છે.
આમ,સાચી જોડ: $(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)$.
95
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
ગ્લુકોઝ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે એક એલ્ડોપેન્ટોઝ છે.
B
તે એક એલ્ડોહેક્સોઝ છે.
C
તેમાં પાંચ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો હોય છે.
D
તે એક રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે.

Solution

(A) ગ્લુકોઝનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે.
તેમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ અને છ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી તે એલ્ડોહેક્સોઝ છે.
તેમાં પાંચ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો હોય છે જે અલગ-અલગ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
મુક્ત આલ્ડિહાઇડ સમૂહની હાજરીને કારણે,તે રિડ્યુસિંગ શર્કરા તરીકે વર્તે છે.
તેથી,તે એલ્ડોપેન્ટોઝ છે તે વિધાન ખોટું છે.
96
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
$298 \; K$ તાપમાને તેમના ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ મુજબ નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા $EMF$ શ્રેણીમાં (પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ) સૌથી ઉપરનું સ્થાન ધરાવે છે તે ઓળખો.
A
$K^{+} + 1e^{-} \rightarrow K_{(s)}$
B
$Mg^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mg_{(s)}$
C
$Fe^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Fe_{(s)}$
D
$Au^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Au_{(s)}$

Solution

(D) $298 \; K$ તાપમાને પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^{0})$ નીચે મુજબ છે:
$Au^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Au_{(s)}, E^{0} = +1.40 \; V$
$Fe^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Fe_{(s)}, E^{0} = -0.44 \; V$
$Mg^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mg_{(s)}, E^{0} = -2.36 \; V$
$K^{+} + 1e^{-} \rightarrow K_{(s)}, E^{0} = -2.93 \; V$
વિદ્યુતરાસાયણિક શ્રેણી મુજબ,સૌથી વધુ ધન પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવતી પ્રક્રિયા સૌથી ઉપરનું સ્થાન ધરાવે છે. તેથી,$Au^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Au_{(s)}$ સૌથી ઉપર છે.
97
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેનામાંથી કયો એસિડ ગરમ કરવા પર $(a)$ એનહાઇડ્રાઇડ અને $(b)$ એમોનિયા સાથે વધુ ગરમ કરવા પર એસિડ ઇમાઇડ બનાવશે?
A
$Phthalic \ acid$
B
$Succinic \ acid$
C
$Maleic \ acid$
D
$Adipic \ acid$

Solution

(A) થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ ને ગરમ કરવાથી પાણીનો અણુ દૂર થાય છે અને થેલિક એનહાઇડ્રાઇડ બને છે. એમોનિયા સાથે વધુ ગરમ કરવાથી તે થેલીમાઇડ બનાવે છે,જે એક એસિડ ઇમાઇડ છે.
98
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
નીચેના પાસાઓને સંબંધિત ધાતુ સાથે જોડો.
પાસા ધાતુ
$a$. જે ધાતુ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની મહત્તમ સંખ્યા દર્શાવે છે $i$. સ્કેન્ડિયમ
$b$. જે ધાતુ $3d$ બ્લોકમાં હોવા છતાં સંક્રાંતિ તત્વ ગણાતી નથી $ii$. કોપર
$c$. જે ધાતુ ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતી નથી $iii$. મેંગેનીઝ
$d$. જે ધાતુ $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં જલીય દ્રાવણમાં અપ્રમાણસર (disproportionation) પ્રક્રિયા અનુભવે છે $iv$. ઝિંક

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$a-ii, b-iv, c-i, d-iii$
B
$a-i, b-iv, c-ii, d-iii$
C
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$
D
$a-iii, b-i, c-iv, d-ii$

Solution

(C) $3d$-શ્રેણીમાં,મેંગેનીઝ $(Mn)$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની મહત્તમ સંખ્યા દર્શાવે છે,જે $+2$ થી $+7$ સુધીની હોય છે.
ઝિંક $(Zn)$ તેના ધરાસ્થિતિમાં અને સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા $(+2)$ માં સંપૂર્ણ ભરાયેલી $d$-કક્ષક $(3d^{10})$ ધરાવે છે,તેથી તેને સંક્રાંતિ તત્વ ગણવામાં આવતું નથી.
સ્કેન્ડિયમ $(Sc)$ માત્ર એક જ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે,જે $+3$ છે.
કોપર $(Cu^{+})$ જલીય દ્રાવણમાં અપ્રમાણસર પ્રક્રિયા અનુભવે છે: $2Cu^{+}_{(aq)} \longrightarrow Cu^{2+}_{(aq)} + Cu_{(s)}$.
આમ,સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-i, d-ii$ છે.
99
ChemistryMediumMCQNEET · 2020
આઈસોટોનિક (સમઅભિસારી) દ્રાવણો સમાન ધરાવે છે
A
ઉત્કલન તાપમાન
B
બાષ્પ દબાણ
C
ઠારણ તાપમાન
D
અભિસરણ દબાણ

Solution

(D) જે દ્રાવણો આપેલા તાપમાને સમાન અભિસરણ દબાણ ધરાવે છે,તેમને આઈસોટોનિક દ્રાવણો કહેવામાં આવે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real NEET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live NEET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in NEET 2020?

There are 104 Chemistry questions from the NEET 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are NEET 2020 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice NEET 2020 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full NEET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from NEET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix NEET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick NEET 2020 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.