MHT CET 2023 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) $F_2$ અણુમાં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $18$ છે.
આણ્વીય કક્ષક ઇલેક્ટ્રોન રચના: $(\sigma 1s)^2 (\sigma^* 1s)^2 (\sigma 2s)^2 (\sigma^* 2s)^2 (\sigma 2p_z)^2 (\pi 2p_x)^2 (\pi 2p_y)^2 (\pi^* 2p_x)^2 (\pi^* 2p_y)^2$.
બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_b)$ $= 10$.
બંધપ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_a)$ $= 8$.
બંધ ક્રમાંક $= \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{10 - 8}{2} = 1$.

(D) $N_2^{+}$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $13$ છે.
આણ્વીય કક્ષક ઇલેક્ટ્રોન રચના: $(\sigma 1s)^2 (\sigma^* 1s)^2 (\sigma 2s)^2 (\sigma^* 2s)^2 (\pi 2p_x)^2 (\pi 2p_y)^2 (\sigma 2p_z)^1$ છે.
બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_b)$ $= 9$.
બંધપ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_a)$ $= 4$.
બંધ ક્રમાંક $= \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{9 - 4}{2} = \frac{5}{2} = 2.5$.

(A) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
$Cu$ ની ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે.
$3d$ સબશેલમાં,તમામ $10$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે.
$4s$ સબશેલમાં,$1$ ઇલેક્ટ્રોન છે,જે અયુગ્મિત છે.
તેથી,$Cu$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $1$ છે.

(C) હેલોઆલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ વાન્ડર વાલ્સ બળોના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે,જે હેલોજન પરમાણુના કદ અને દળમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલ આલ્કાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$ માટે,ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ $CH_3I > CH_3Br > CH_3Cl > CH_3F$ છે.
તેથી,$CH_3I$ (આયોડોમિથેન) નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(B) જ્યારે અણુની અંદર પાંચ-સભ્ય અથવા છ-સભ્યની સ્થાયી વલય રચાય ત્યારે આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે.
બેન્ઝોઇક એસિડ,બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ અને ફિનોલમાં આવી વલય રચવા માટે જરૂરી બંધારણીય ગોઠવણી હોતી નથી,તેથી તેઓ આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકતા નથી.
સેલિસીલાલ્ડિહાઇડના કિસ્સામાં,હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ એ આલ્ડિહાઇડ ગ્રુપ $(-CHO)$ ની ઓર્થો સ્થિતિમાં હોય છે. આ નિકટતાને કારણે,હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપનો હાઇડ્રોજન પરમાણુ કાર્બોનિલ ગ્રુપના ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,જેના પરિણામે નીચે મુજબ છ-સભ્યની સ્થાયી વલય રચાય છે:
(Image: $231309-$s)

(C) આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ માટે $N$,$O$ અથવા $F$ જેવા અત્યંત વિદ્યુતઋણ પરમાણુ સાથે સહસંયોજક રીતે જોડાયેલ હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોવો જરૂરી છે.
ટ્રાયમિથાઈલએમાઈન,$N(CH_3)_3$,માં માત્ર $C-N$ બંધ હોય છે અને તેમાં કોઈ $N-H$ બંધ હોતો નથી.
તેથી,તે હાઇડ્રોજન બંધ દાતા તરીકે કાર્ય કરી શકતું નથી અને તે આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવતું નથી.

(D) આપેલ છે: ટકાવારી વિયોજન $= 1.42 \%$,સાંદ્રતા $C = 0.05 \ M$.
વિયોજન અંશ $\alpha = \frac{1.42}{100} = 0.0142$.
નિર્બળ બેઇઝ માટે,વિયોજન અચળાંક $K_b$ નું સૂત્ર $K_b = \alpha^2 C$ છે (ધારો કે $\alpha << 1$).
$K_b = (0.0142)^2 \times 0.05$.
$K_b = 0.00020164 \times 0.05$.
$K_b = 1.0082 \times 10^{-5} \approx 1.0 \times 10^{-5}$.

(A) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે,ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જાનો ફેરફાર $\Delta G$ ઋણ હોવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta G < 0$.
આપેલ સમીકરણ $\Delta G = \Delta H - T\Delta S < 0$.
$\Delta H$ ને જૂલમાં ફેરવતા: $\Delta H = -84.2 \ kJ = -84200 \ J$.
કિંમતો મૂકતા: $-84200 \ J - T(-200 \ J \ K^{-1}) < 0$.
$-84200 + 200T < 0$.
$200T < 84200$.
$T < \frac{84200}{200} \ K$.
$T < 421 \ K$.
આમ,જે મહત્તમ તાપમાને પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં આગળ વધે છે તે $421 \ K$ છે.

(B) પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી એ એવી સ્પીસીઝ છે જે પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિના એક તબક્કામાં ઉત્પન્ન થાય છે અને પછીના તબક્કામાં વપરાઈ જાય છે.
તબક્કા $(i)$ માં,$ClO_2^{-}$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તબક્કા $(ii)$ માં,$ClO_2^{-}$ વપરાઈ જાય છે.
તેથી,$ClO_2^{-}$ એ પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી છે.

(C) $Ra$ $(Radium)$ એક કિરણોત્સર્ગી તત્વ છે જેનો ઉપયોગ ઐતિહાસિક રીતે કેન્સરની સારવાર માટે રેડિયોથેરાપીમાં કરવામાં આવે છે.
તેના આઇસોટોપ્સ વિકિરણો ઉત્સર્જિત કરે છે જે કેન્સરગ્રસ્ત કોષોનો નાશ કરી શકે છે.

(B) $Sc$ $(Z=21)$ થી $Zn$ $(Z=30)$ સુધીના સંક્રાંતિ તત્વો $3d$ શ્રેણીના છે.
આ તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના લાંબા સ્વરૂપમાં $4^{th}$ આવર્તમાં આવેલા છે અને સમૂહ $3$ થી સમૂહ $12$ સુધી વિસ્તરેલા છે.

(B) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે.
તેમાં $4$ કક્ષા હોવાથી,તે આવર્ત-$4$ માં આવે છે.
તે $11$ માં સમૂહનું સંક્રાંતિ તત્વ છે.

(B) પરમાણ્વીય કદમાં વધારાને કારણે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં આયનીકરણ એન્થાલ્પી ઘટે છે.
તેથી,$Ne$ ની આયનીકરણ એન્થાલ્પી $Ar$ કરતા વધારે છે.
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ક્રમાંકમાં વધારા સાથે આયનીકરણ એન્થાલ્પી સામાન્ય રીતે વધે છે.
ત્રીજા આવર્તના તત્વો માટે,ક્રમ $S < Cl < Ar$ છે.
આમ,આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો સાચો ઘટતો ક્રમ:
$Ne > Ar > Cl > S$ છે.

(B) $Mn$ $(Z=25)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $[Ar] \ 3d^5 \ 4s^2$ છે.
આ કોન્ફિગરેશનમાં,$d$-કક્ષક અડધી ભરાયેલી $(d^5)$ છે.
તેથી,$Mn$ અડધી ભરાયેલી $d$-કક્ષકો ધરાવે છે.

(B) આપેલ છે: $K_{a} = 1.8 \times 10^{-5}$ અને $\alpha = 0.02$.
નિર્બળ મોનોબેઝિક એસિડ માટે,વિયોજન અચળાંક $(K_{a})$,વિયોજન અંશ $(\alpha)$ અને મોલર સાંદ્રતા $(c)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$K_{a} = \alpha^2 c$
સાંદ્રતા $(c)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$c = \frac{K_{a}}{\alpha^2}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$c = \frac{1.8 \times 10^{-5}}{(0.02)^2} = \frac{1.8 \times 10^{-5}}{4 \times 10^{-4}} = 0.45 \times 10^{-1} \ M = 4.5 \times 10^{-2} \ M$.

(A) નિર્બળ બેઝ માટે,વિયોજન અચળાંક $K_b$ નું સૂત્ર $K_b = c \alpha^2$ છે,જ્યાં $c$ એ સાંદ્રતા છે અને $\alpha$ એ વિયોજન અંશ છે.
આપેલ છે: $c = 0.001 \ M = 10^{-3} \ M$ અને $\alpha = 2 \% = 0.02 = 2 \times 10^{-2}$.
કિંમતો મૂકતા: $K_b = (10^{-3}) \times (2 \times 10^{-2})^2$.
$K_b = 10^{-3} \times 4 \times 10^{-4} = 4 \times 10^{-7}$.

(A) આપેલ છે: $K_{a} = 2.25 \times 10^{-6}$ અને સાંદ્રતા $c = 0.01 \ M$.
નિર્બળ મોનોબેઝિક એસિડ માટે,વિયોજન અંશ $\alpha = \sqrt{\frac{K_{a}}{c}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\alpha = \sqrt{\frac{2.25 \times 10^{-6}}{0.01}} = \sqrt{2.25 \times 10^{-4}} = 0.015$.
ટકાવારી વિયોજન = $\alpha \times 100 = 0.015 \times 100 = 1.5 \%$.

(B) ગ્રીન કેમિસ્ટ્રીના સિદ્ધાંતો મુજબ,સારી પરમાણુ અર્થવ્યવસ્થાનો અર્થ એ છે કે પ્રક્રિયકોના મોટાભાગના પરમાણુઓ ઇચ્છિત ઉત્પાદનોમાં સમાવિષ્ટ થાય છે અને અનિચ્છનીય આડપેદાશો માત્ર ઓછી માત્રામાં જ બને છે,જેથી કચરાના નિકાલની સમસ્યાઓ ઘટે છે. તેથી,'સારી પરમાણુ અર્થવ્યવસ્થાનો અર્થ એ છે કે પ્રક્રિયકોના ખૂબ ઓછા પરમાણુઓ ઉત્પાદનમાં સમાવિષ્ટ થાય છે' તે વિધાન ખોટું છે.

(B) $\text{ટકાવારી પરમાણુ અર્થતંત્ર} = \frac{\text{ઇચ્છિત નીપજનું સૂત્રભાર}}{\text{પ્રક્રિયામાં વપરાયેલા તમામ પ્રક્રિયકોના સૂત્રભારનો સરવાળો}} \times 100$
$= \frac{175 \ u}{225 \ u} \times 100$
$= 77.7 \%$

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: આ સંયોજન ઈથર છે,જેમાં મિથોક્સી સમૂહ $(-OCH_3)$ સાયક્લોબ્યુટેન વલય સાથે જોડાયેલ છે.
$2$. વલયને નંબર આપો: વલય સાયક્લોબ્યુટેન છે. આપણે વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા નંબર આપવા જોઈએ.
$3$. જો આપણે મિથોક્સી સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બનને સ્થાન $1$ આપીએ,તો મિથાઈલ સમૂહો સ્થાન $3$ પર આવે છે. આનાથી સ્થાન $1, 3, 3$ મળે છે.
$4$. જો આપણે મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલા કાર્બનને સ્થાન $1$ આપીએ,તો મિથોક્સી સમૂહ સ્થાન $3$ પર આવે છે. આનાથી સ્થાન $1, 1, 3$ મળે છે.
$5$. $(1, 3, 3)$ અને $(1, 1, 3)$ સેટની સરખામણી કરતા,$(1, 1, 3)$ સેટ નાનો છે.
$6$. તેથી,મિથોક્સી સમૂહ સ્થાન $3$ પર છે અને બે મિથાઈલ સમૂહો સ્થાન $1$ પર છે.
$7$. $IUPAC$ નામ $3-$મિથોક્સી$-1,1-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન છે.

(C) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $6$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેક્સેન છે અને આલ્કીન હેક્સ$-3-$ઈન છે.
$2$. શૃંખલાને તે છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમ આપે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા દ્વિબંધ $3$ નંબર પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $4$ નંબર પર બ્રોમીન $(Br)$ અને $3$ નંબર પર મિથાઇલ $(CH_3)$ સમૂહ છે.
$4$. મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં નામ લખતા: $4-$બ્રોમો$-3-$મિથાઇલહેક્સ$-3-$ઈન.

(B) $1$. મુખ્ય શૃંખલા ઓળખો: મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોબ્યુટેન વલય છે.
$2$. વિસ્થાપકો ઓળખો: એક મિથોક્સી ગ્રુપ $(-OCH_3)$ અને બે મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ છે.
$3$. નંબરિંગ: વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછા લોકેન્ટ મળે તે રીતે નંબર આપો. જે કાર્બન પર બે મિથાઈલ ગ્રુપ છે તેને $1$ નંબર આપતા,મિથોક્સી ગ્રુપ $3$ નંબર પર આવે છે.
$4$. નામ: સંયોજનનું નામ $3-$મિથોક્સી$-1,1-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન છે.

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: $-OH$ સમૂહ મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે,તેથી મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોપેન્ટેનોલ છે. $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બનને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે.
$2$. વલયને નંબર આપો: વિસ્થાપકો (ઇથાઇલ અને મિથાઇલ સમૂહ) ને શક્ય તેટલા ઓછા લોકેન્ટ્સ આપવા માટે,આપણે $-OH$ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનથી $1$ તરીકે નંબર આપવાનું શરૂ કરીએ છીએ. ઘડિયાળની દિશામાં આગળ વધતા,ઇથાઇલ સમૂહ $2$ સ્થાન પર અને મિથાઇલ સમૂહ $5$ સ્થાન પર આવે છે.
$3$. મૂળાક્ષર ક્રમ: વિસ્થાપકોને મૂળાક્ષર ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. 'ઇથાઇલ' એ 'મિથાઇલ' પહેલા આવતું હોવાથી,નામ $2-$ઇથાઇલ$-5-$મિથાઇલસાયક્લોપેન્ટેનોલ છે.

(B) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-NH_2)$ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$2$. શૃંખલાનું નંબરિંગ એવા છેડેથી શરૂ કરો જે $-NH_2$ સમૂહની નજીક હોય જેથી તેને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે. આમ,$-NH_2$ સમૂહ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે.
$3$. દ્વિબંધ $3$ નંબરના સ્થાન પર શરૂ થાય છે. તેથી,આલ્કીન માટે પ્રત્યય $-3-$ઈન અને એમાઈન માટે $-2-$એમાઈન થશે.
$4$. આ રીતે,$IUPAC$ નામ પેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$એમાઈન થાય છે.

(B) Allylamine નું બંધારણ $CH_2=CH-CH_2-NH_2$ છે.
આ અણુમાં,મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ એમાઈન $(-NH_2)$ છે,જેને સૌથી ઓછો નંબર આપવામાં આવે છે.
કાર્બન શૃંખલામાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ છે અને દ્વિબંધ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ Prop-$2$-en-$1$-amine છે.

(C) આપેલ અણુ $CH_3-CH(NH_2)-CH_2-COOH$ છે.
$1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ ગ્રુપ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(-COOH)$ છે,તેથી મુખ્ય શૃંખલા બ્યુટેનોઈક એસિડ છે.
$2$. નંબરિંગ $-COOH$ કાર્બનથી $C-1$ તરીકે શરૂ થાય છે. આમ,એમિનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ $C-3$ પર છે.
$3$. સાચું $IUPAC$ નામ $3-$એમિનોબ્યુટેનોઈક એસિડ છે.
$4$. એમિનો ગ્રુપ કાર્બોક્સિલ ગ્રુપની સાપેક્ષમાં $\beta-$કાર્બન પર હોવાથી,તે $\beta-$એમિનો એસિડ છે.
તેથી,વિધાન $C$ સાચું છે.

(C) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $8$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન ઓક્ટેન છે.
$2$. શૃંખલાને તે છેડેથી નંબર આપો જ્યાંથી મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ ને સૌથી ઓછો નંબર મળે. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા $-OH$ સમૂહ $3$ નંબર પર આવે છે.
$3$. દ્વિબંધ $4$ નંબરના કાર્બનથી શરૂ થાય છે,તેથી તેને ઓક્ટ$-4-$ઈન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$4$. $6$ નંબરના કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ છે.
$5$. આથી,$IUPAC$ નામ $6-$મિથાઈલઓક્ટ$-4-$ઈન$-3-$ઓલ છે.

(A) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $7$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેપ્ટેન છે અને દ્વિબંધ સાથે તે હેપ્ટ$-3-$ઈન બને છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમ આપે. જમણી બાજુથી નંબર આપતા દ્વિબંધનું સ્થાન $3$ મળે છે.
$3$. વિસ્થાપકોને ઓળખો: સ્થાન $2$ પર બ્રોમો સમૂહ અને સ્થાન $4$ તથા $5$ પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. આ રીતે,$IUPAC$ નામ $2-$બ્રોમો$-4,5-$ડાયમિથાઈલહેપ્ટ$-3-$ઈન થાય છે.

(A) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: સંયોજનમાં કીટોન સમૂહ છે,તેથી પ્રત્યય $-one$ આવશે અને મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોહેક્ઝેન રિંગ છે,જે સાયક્લોહેક્ઝેનોન બનાવે છે.
$2$. રિંગને નંબર આપો: કીટોનના કાર્બોનિલ કાર્બનને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે. આપણે રિંગને એવી રીતે નંબર આપીએ છીએ કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા સ્થાન મળે. ઘડિયાળની દિશામાં આગળ વધતા,ક્લોરિન પરમાણુ સ્થાન $2$ પર અને મિથાઈલ સમૂહ સ્થાન $4$ પર આવે છે.
$3$. નામ બનાવો: વિસ્થાપકો $2-$ક્લોરો અને $4-$મિથાઈલ છે. વિસ્થાપકોના નામકરણ માટે મૂળાક્ષરોના ક્રમનું પાલન કરવામાં આવે છે ($C$ એ $M$ ની પહેલા આવે છે).
$4$. આમ,$IUPAC$ નામ $2-$ક્લોરો$-4-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોન છે.

(C) $IUPAC$ નામકરણમાં ક્રિયાશીલ સમૂહો માટે અગ્રતાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$-COOH > -SO_3H > -COOR > -COCl > -CONH_2 > -CN > -CHO > >C=O > -OH > -NH_2 > -C=C- > -C\equiv C-$
આપેલા વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
$1$. $-COOR$ (એસ્ટર)
$2$. $-COCl$ (એસિલ ક્લોરાઈડ)
$3$. $>C=O$ (કીટોન)
$4$. $-CONH_2$ (એમાઈડ)
અગ્રતાના ક્રમ મુજબ,આપેલા વિકલ્પોમાં કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ ની અગ્રતા સૌથી ઓછી છે.

(B) બેન્ઝિન$-1,3-$ડાયોલની રચનામાં બેન્ઝિન રિંગ સાથે $1$ અને $3$ સ્થાન પર બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
આ વિશિષ્ટ આઇસોમર સામાન્ય રીતે રિસોરસિનોલ તરીકે ઓળખાય છે.
કેટેકોલ એ બેન્ઝિન$-1,2-$ડાયોલ છે,ક્વિનોલ (અથવા હાઇડ્રોક્વિનોન) એ બેન્ઝિન$-1,4-$ડાયોલ છે,અને પાયરોગેલોલ એ બેન્ઝિન$-1,2,3-$ટ્રાયોલ છે.

(B) ક્રોટોનાઈલ આલ્કોહોલનું રાસાયણિક બંધારણ $CH_3CH=CHCH_2OH$ છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-OH)$ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરવામાં આવે છે.
નંબરીંગ $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બનથી શરૂ થાય છે જેથી તેને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે.
આમ,શૃંખલામાં $4$ કાર્બન છે,દ્વિબંધ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે અને આલ્કોહોલ સમૂહ $1$ નંબરના સ્થાન પર છે.
સાચું $IUPAC$ નામ $but-2-en-1-ol$ છે.

(D) $1$. બંધારણ $CH_3-CH(OH)-C(=O)-CH_2-CH_3$ છે. $IUPAC$ નામકરણના નિયમો મુજબ કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે. તેથી,કીટોન મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે અને $-OH$ એ વિસ્થાપક છે. વિકલ્પ $(B)$ ખોટો છે.
$2$. $-OH$ સમૂહ $C-2$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે,જે ચાર સિંગલ બોન્ડ ધરાવે છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે. વિકલ્પ $(A)$ ખોટો છે.
$3$. પરમાણુઓની ગણતરી કરતા: $5$ કાર્બન,$10$ હાઇડ્રોજન અને $2$ ઓક્સિજન. આણ્વીય સૂત્ર $C_5H_{10}O_2$ છે. વિકલ્પ $(C)$ ખોટો છે.
$4$. કીટોન સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલામાં $5$ કાર્બન (પેન્ટેન) છે. ડાબી બાજુથી નંબરિંગ કરતા હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $2$ નંબર પર અને કીટોન $3$ નંબર પર આવે છે. $IUPAC$ નામ $2-$હાઇડ્રોક્સિપેન્ટેન$-3-$ઓન છે. વિકલ્પ $(D)$ સાચો છે.

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: $-OH$ સમૂહ મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે,તેથી મુખ્ય શૃંખલા સાયક્લોપેન્ટેનોલ છે.
$2$. વલયનું નંબરિંગ: $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ વલયનું નંબરિંગ એવી રીતે કરવામાં આવે છે કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા નંબર મળે.
$3$. જો આપણે ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં નંબર આપીએ,તો વિસ્થાપકો સ્થાન $2$ (ઇથાઇલ) અને $5$ (મિથાઇલ) પર આવે છે. જો આપણે વિરુદ્ધ દિશામાં નંબર આપીએ,તો વિસ્થાપકો સ્થાન $2$ (મિથાઇલ) અને $5$ (ઇથાઇલ) પર આવે છે.
$4$. સૌથી ઓછા લોકેન્ટના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $(2, 5)$ અને $(2, 5)$ સેટની સરખામણી કરતા,આપણે મૂળાક્ષરોના ક્રમને ધ્યાનમાં લઈએ છીએ. ઇથાઇલ એ મિથાઇલ પહેલા આવે છે.
$5$. તેથી,આપણે મૂળાક્ષરોમાં પહેલા આવતા વિસ્થાપકને નાનો નંબર આપીએ છીએ. આમ,ઇથાઇલ સમૂહ સ્થાન $2$ પર અને મિથાઇલ સમૂહ સ્થાન $5$ પર છે.
$6$. $IUPAC$ નામ $2-$ઇથાઇલ$-5-$મિથાઇલસાયક્લોપેન્ટેનોલ છે.

(B) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $7$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેપ્ટેન છે અને દ્વિબંધ સાથે તે હેપ્ટ$-3-$ઈન છે.
$2$. શૃંખલાને તે છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને સૌથી ઓછો લોકન્ટ આપે. જમણી બાજુથી નંબર આપતા દ્વિબંધનું સ્થાન $3$ મળે છે.
$3$. વિસ્થાપકોને ઓળખો: સ્થાન $2$ પર આયોડો ગ્રુપ અને સ્થાન $4$ અને $5$ પર મિથાઈલ ગ્રુપ છે.
$4$. આને જોડીને $IUPAC$ નામ મેળવો: $2-$આયોડો$-4,5-$ડાયમિથાઈલહેપ્ટ$-3-$ઈન.

(C) કાર્બિનોલ સિસ્ટમમાં,આલ્કોહોલને મિથાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3OH)$ ના વ્યુત્પન્ન તરીકે ગણવામાં આવે છે,જેને કાર્બિનોલ કહેવામાં આવે છે.
આઇસોપ્રોપાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ $(CH_3)_2CHOH$ છે.
આ બંધારણમાં,કાર્બિનોલ જૂથ $(-CH_2OH)$ ના બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને બે મિથાઇલ જૂથો $(-CH_3)$ દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
તેથી,તેને ડાયમિથાઇલ કાર્બિનોલ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.

(A) $1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા નક્કી કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $6$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન હેક્સેન છે. $3$ નંબરના સ્થાન પર દ્વિબંધ હોવાથી,તે હેક્સ$-3-$ઈન છે.
$2$. શૃંખલાને એવા છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમ આપે. જમણેથી ડાબે નંબર આપતા દ્વિબંધ $3$ નંબરના સ્થાન પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $3$ નંબરના સ્થાન પર બ્રોમો ગ્રુપ $(-Br)$ અને $4$ નંબરના સ્થાન પર મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ છે.
$4$. આને જોડીને $IUPAC$ નામ મેળવો: $3-$બ્રોમો$-4-$મિથાઈલહેક્સ$-3-$ઈન.

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: આ સંયોજન એક ઈથર છે,જેમાં મિથોક્સી સમૂહ $(-OCH_3)$ સાયક્લોબ્યુટેન વલય સાથે જોડાયેલ છે.
$2$. વલયને નંબર આપો: વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા નંબર આપવા માટે,આપણે ડાયમિથાઈલ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનથી નંબરિંગ શરૂ કરીએ છીએ,જેથી તેને $1$ નંબર મળે અને મિથોક્સી સમૂહ ધરાવતા કાર્બનને $3$ નંબર મળે.
$3$. વિસ્થાપકોના નામ આપો: $1$ નંબરના સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ અને $3$ નંબરના સ્થાન પર એક મિથોક્સી સમૂહ છે.
$4$. નામ લખો: સાચું નામ $3-$મિથોક્સી$-1,1-$ડાયમિથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન છે.

(D) આપેલ સંયોજન $HO-CH_2-CH_2-CH_2-CH(CH_3)-CH(CH_3)_2$ છે.
આ મુખ્ય શૃંખલામાં $6$ કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવે છે,જેમાં પ્રથમ કાર્બન પર હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ અને $4$થા તથા $5$થા સ્થાને મિથાઈલ વિસ્થાપકો છે.
$OH$ સમૂહથી ગણતરી કરતા:
$C_1$ એ $CH_2OH$ છે
$C_2$ એ $CH_2$ છે
$C_3$ એ $CH_2$ છે
$C_4$ એ $CH(CH_3)$ છે
$C_5$ એ $CH(CH_3)_2$ છે
વિકલ્પો જોતા,આકૃતિ $232466-$d એ $6$ કાર્બનની શૃંખલા દર્શાવે છે જેમાં છેડે $OH$ સમૂહ અને $OH$ સમૂહની સાપેક્ષે $4$થા અને $5$થા સ્થાને બે મિથાઈલ સમૂહ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ન્યુમેન પ્રક્ષેપણ સૂત્રમાં,અણુને $C-C$ બંધની ધરી પરથી જોવામાં આવે છે.
નિરીક્ષકની નજીકના કાર્બન પરમાણુને એક બિંદુ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,અને પાછળના કાર્બન પરમાણુને (નિરીક્ષકથી દૂર) તે બિંદુની આસપાસ એક વર્તુળ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(A) આઇસોબ્યુટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_3$ છે.
તૃતીયક કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલો હોય.
આઇસોબ્યુટેનમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ ત્રણ મિથાઈલ સમૂહો $(-CH_3)$ સાથે જોડાયેલો છે.
તેથી,આઇસોબ્યુટેનના એક અણુમાં $1$ તૃતીયક કાર્બન પરમાણુ હોય છે.

(B) એનિલીન,નેપ્થલીન અને ફિનોલ એ બેન્ઝેનોઇડ એરોમેટિક સંયોજનો છે કારણ કે તેમાં ઓછામાં ઓછી એક બેન્ઝીન રીંગ હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,ટ્રોપોન એ નોન-બેન્ઝેનોઇડ એરોમેટિક સંયોજન છે કારણ કે તે એરોમેટિક છે પરંતુ તેમાં બેન્ઝીન રીંગ હોતી નથી.

(C) એનાન્ટિઓમર્સ એકબીજાના નોન-સુપરઇમ્પોઝેબલ (અનધ્યારોપિત) અરીસાના પ્રતિબિંબ છે. તેથી,તેઓ સુપરઇમ્પોઝેબલ છે તેવું વિધાન ખોટું છે.

(C) જો અણુમાં ઓછામાં ઓછો એક કાઇરલ કાર્બન પરમાણુ હોય,તો તે અણુ કાઇરલ કહેવાય છે,જે એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$A$. $2-$બ્રોમોપ્રોપેન: $CH_3-CH(Br)-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઇરલ છે.
$B$. $2-$બ્રોમો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(Br)(CH_3)-CH_2-CH_3$. $C-2$ કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઇરલ છે.
$C$. $2-$બ્રોમો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(Br)-CH(CH_3)-CH_3$. $C-2$ કાર્બન $-H$,$-Br$,$-CH_3$,અને $-CH(CH_3)_2$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી,તે કાઇરલ અણુ છે.
$D$. $3-$બ્રોમોપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_2-CH_3$. $C-3$ કાર્બન બે સમાન ઇથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઇરલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) $C_4H_{10}$ (બ્યુટેન) આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતો આલ્કેન બરાબર બે બંધારણીય સમઘટકો દર્શાવે છે: $n$-બ્યુટેન અને $2$-મિથાઈલપ્રોપેન (આઈસોબ્યુટેન).

$2$ કાર્બન પરમાણુઓ	ઈથેન: $0$ બંધારણીય સમઘટકો
$3$ કાર્બન પરમાણુઓ	પ્રોપેન: $0$ બંધારણીય સમઘટકો
$4$ કાર્બન પરમાણુઓ	બ્યુટેન: $2$ બંધારણીય સમઘટકો ($n$-બ્યુટેન અને $2$-મિથાઈલપ્રોપેન)
$6$ કાર્બન પરમાણુઓ	હેક્ઝેન: $5$ બંધારણીય સમઘટકો

(C) જો કોઈ અણુમાં ઓછામાં ઓછો એક કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય (કાયરલ કેન્દ્ર),તો તે અણુ કાયરલ છે.
$A$. $2-$આયોડોપ્રોપેન: $CH_3-CH(I)-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તેથી તે કાયરલ નથી.
$B$. $2-$આયોડો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(I)(CH_3)-CH_2-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તેથી તે કાયરલ નથી.
$C$. $2-$આયોડો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(I)-CH(CH_3)_2$. સ્થાન $2$ પરનો કાર્બન $-H$,$-I$,$-CH_3$,અને $-CH(CH_3)_2$ સાથે જોડાયેલ છે. ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી,તે કાયરલ અણુ છે.
$D$. $3-$આયોડોપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(I)-CH_2-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન $-CH_2CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તેથી તે કાયરલ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ત્રણ બંધારણીય સમઘટકો ધરાવતો આલ્કેન પેન્ટેન $(C_5H_{12})$ છે.
ત્રણ સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1$. $n$-પેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$
$2$. આઇસોપેન્ટેન ($2$-મિથાઇલબ્યુટેન): $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
$3$. નિયોપેન્ટેન ($2$,$2$-ડાયમિથાઇલપ્રોપેન): $CH_3-C(CH_3)_2-CH_3$
પેન્ટેનના એક અણુમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,પેન્ટેનના $n$ મોલમાં,'$C$' પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા $5 \times n = 5n$ થાય.

(C) આલ્કેન માટે બંધારણીય સમઘટકોની સંખ્યા કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા સાથે વધે છે. માહિતી મુજબ:
$1$. $C_3H_8$ (પ્રોપેન): $0$ બંધારણીય સમઘટકો.
$2$. $C_4H_{10}$ (બ્યુટેન): $2$ બંધારણીય સમઘટકો ($n$-બ્યુટેન અને આઇસોબ્યુટેન).
$3$. $C_5H_{12}$ (પેન્ટેન): $3$ બંધારણીય સમઘટકો ($n$-પેન્ટેન,આઇસોપેન્ટેન અને નિયોપેન્ટેન).
$4$. $C_6H_{14}$ (હેક્ઝેન): $5$ બંધારણીય સમઘટકો.
તેથી,ત્રણ બંધારણીય સમઘટકો ધરાવતો આલ્કેન $C_5H_{12}$ છે.

(C) એનાન્ટિઓમર્સ એકબીજાના નોન-સુપરઇમ્પોઝેબલ (અનધ્યારોપિત) અરીસાના પ્રતિબિંબ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે. તેથી,તેઓ સુપરઇમ્પોઝેબલ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ ધાતુ અને સૂકા ઈથરની હાજરીમાં બે આલ્કાઈલ હેલાઈડ અણુઓનું જોડાણ થાય છે.
આઈસોપ્રોપાઈલ બ્રોમાઈડ $(CH_3-CH(Br)-CH_3)$ માટે,બે મોલ પ્રક્રિયા કરીને $2,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન બનાવે છે:
$2CH_3-CH(Br)-CH_3 + 2Na \rightarrow CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_3 + 2NaBr$.

(D) ફ્રુક્ટોઝની વલય રચના હેમિકેટલ છે,હેમિયાસેટલ નથી.
ફ્રુક્ટોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ લેવોરોટેટરી કીટોહેક્સોઝ છે.
તે એક રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે.

(D) ગ્લુકોઝ બે ચક્રીય સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે,$\alpha$ અને $\beta$,જે અણુની અંદર $C-5$ પરના આલ્ડિહાઈડ સમૂહ અને આલ્કોહોલિક સમૂહ વચ્ચે આંતર-આણ્વીય હેમિયાસિટલ નિર્માણ દ્વારા બને છે.
આ ચક્રીય રચના મ્યુટારોટેશન અને બે એનોમર્સના અસ્તિત્વ માટે જવાબદાર છે.
આમ,ગ્લુકોઝની ઓપન ચેઈન રચના ગ્લુકોઝના $\alpha$ અને $\beta$ સ્વરૂપોના અસ્તિત્વને સમજાવતી નથી.

(B) -ફ્રુક્ટોઝનું વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $-92.4^{\circ}$ છે.
તેનું મૂલ્ય ઋણ હોવાથી તે લેવોરોટેટરી (levorotatory) છે,તેથી જ તેને લેવ્યુલોઝ (levulose) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(A) એસિટિલેશન પ્રક્રિયામાં,$(-OH)$ સમૂહનો $H$ પરમાણુ એસિટિલ સમૂહ $(-COCH_3)$ દ્વારા બદલાય છે.
આના પરિણામે આણ્વીય દળમાં પ્રતિ $-OH$ સમૂહ $[(12+16+12+3 \times 1)-1] = 42 \ u$ નો વધારો થાય છે.
આપેલ છે કે આણ્વીય દળમાં કુલ વધારો $84 \ u$ છે.
તેથી,$-OH$ સમૂહોની સંખ્યા $= \frac{84 \ u}{42 \ u} = 2$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,એલ્ડોટ્રાયોઝમાં બે આલ્કોહોલિક $-OH$ સમૂહો હોય છે,જે એસિટિલેશન પછી આણ્વીય દળમાં $2 \times 42 \ u = 84 \ u$ નો વધારો કરશે.

(A) નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા એ કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જેમાં રિડ્યુસિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરવા માટે મુક્ત આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન સમૂહ હોતો નથી.
$Sucrose$ એ $Glucose$ અને $Fructose$ એકમોનું બનેલું ડાયસેકેરાઇડ છે,જે તેમના એનોમેરિક કાર્બન ($Glucose$ નો $C1$ અને $Fructose$ નો $C2$) વચ્ચે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
બંને એનોમેરિક કાર્બન ગ્લાયકોસિડિક બંધમાં સામેલ હોવાથી,$Sucrose$ આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન સમૂહ બનાવવા માટે ખુલી શકતું નથી,તેથી તે નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે.
$Maltose$,$Lactose$ અને $Glucose$ બધામાં ઓછામાં ઓછો એક મુક્ત એનોમેરિક કાર્બન હોય છે,જે તેમને રિડ્યુસિંગ શર્કરા બનાવે છે.

(B) જ્યારે ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નું મંદ નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,ત્યારે ટર્મિનલ આલ્ડિહાઈડ ગ્રુપ $(-CHO)$ અને પ્રાથમિક આલ્કોહોલિક ગ્રુપ $(-CH_2OH)$ બંનેનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
આના પરિણામે સેકેરિક એસિડ (ગ્લુકેરિક એસિડ તરીકે પણ ઓળખાય છે) બને છે,જે $COOH-(CHOH)_4-COOH$ બંધારણ ધરાવતું ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(B) સેલ્યુલોઝ એ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોની લાંબી શૃંખલા ધરાવતો રેખીય પોલિસેકેરાઇડ છે,જે $\beta-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
આ બંધ એક ગ્લુકોઝ એકમના $C1$ કાર્બન અને બાજુના ગ્લુકોઝ એકમના $C4$ કાર્બન વચ્ચે $\beta$-કોન્ફિગરેશનમાં રચાય છે.

(A) માલ્ટોઝ એ બે $ \alpha-D-glucose $ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
આ બે ગ્લુકોઝ એકમો $ \alpha-1,4-glycosidic $ લિંકેજ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
આ લિંકેજમાં,એક ગ્લુકોઝ અણુનો $ C1 $ બીજા ગ્લુકોઝ અણુના $ C4 $ સાથે જોડાયેલ હોય છે.

(C) $Maltose$ અને $Lactose$ એ ડાયસેકેરાઇડ્સ છે.
$Raffinose$ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે.
$Stachyose$ એ ટેટ્રાસેકેરાઇડ છે.

(B) સુક્રોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝના એક અણુ અને $\beta$-$D$-ફ્રુક્ટોઝના એક અણુના સંઘનનથી બને છે.
ગ્લાયકોસિડિક બંધ $\alpha$-ગ્લુકોઝના $C-1$ અને $\beta$-ફ્રુક્ટોઝના $C-2$ વચ્ચે રચાય છે.
આ બંધમાં બંને મોનોસેકેરાઇડ્સના એનોમેરિક કાર્બન પરમાણુઓ સામેલ હોય છે,તેથી જ સુક્રોઝ એ બિન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે.

(C) લેક્ટોઝ એ $\beta-D-galactose$ અને $\beta-D-glucose$ થી બનેલી ડાયસેકેરાઇડ છે.
ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ $\beta-D-galactose$ ના $C-1$ અને $\beta-D-glucose$ ના $C-4$ વચ્ચે રચાય છે.
તેથી,આ લિંકેજ $\beta-1,4-glycosidic$ લિંકેજ છે.

(D) $Stachyose$ એ ટેટ્રાસેકેરાઇડ છે.
જળવિભાજન પર,તે ચાર મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે: $D-galactose$ ના બે એકમો,$D-glucose$ નો એક એકમ અને $D-fructose$ નો એક એકમ.
$Glycogen$ અને $Cellulose$ એ પોલીસેકેરાઇડ છે,જ્યારે $Ribose$ એ મોનોસેકેરાઇડ છે.

(A) લેક્ટોઝ એ $\beta$-$D$-ગેલેક્ટોઝ અને $\beta$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોથી બનેલી ડાયસેકેરાઇડ છે.
લેક્ટોઝમાં,ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ $\beta$-$D$-ગેલેક્ટોઝના $C-1$ કાર્બન અને $\beta$-$D$-ગ્લુકોઝના $C-4$ કાર્બન વચ્ચે રચાય છે.
તેથી,આ લિંકેજ $\beta-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ છે.

(D) સુક્રોઝ,માલ્ટોઝ અને લેક્ટોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોના બનેલા હોય છે.
રેફિનોઝ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે,જે ત્રણ મોનોસેકેરાઇડ એકમો (ગેલેક્ટોઝ,ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ) નો બનેલો હોય છે.

(A) બેઝિક એમિનો એસિડમાં એક કરતા વધુ એમિનો ગ્રુપ અને ઓછા કાર્બોક્સિલ ગ્રુપ હોય છે.
$Lysine$,$Arginine$,અને $Histidine$ એ બેઝિક એમિનો એસિડ છે.
$Proline$ એ ઈમિનો એસિડ છે અને તે સ્વભાવે તટસ્થ છે.
તેથી,$Proline$ એ બેઝિક એમિનો એસિડ નથી.

(A) પ્રોટીનને તેમના આણ્વિય આકારના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: તંતુમય પ્રોટીન અને ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન.
તંતુમય પ્રોટીન દોરા જેવી રચના ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે,જેમ કે કેરાટિન અને $Myosin$.
ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન ગોળાકાર આકાર ધરાવે છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે,જેમ કે ઇન્સ્યુલિન,લેગ્યુમેલિન અને સીરમ આલ્બ્યુમિન.
તેથી,$Myosin$ એ તંતુમય પ્રોટીન છે,ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન નથી.

(D) $Insulin$,$egg \ albumin$ અને $serum \ albumin$ એ ગ્લોબ્યુલર પ્રોટીન છે,જ્યારે $keratin$ એ ફાઈબ્રસ (તંતુમય) પ્રોટીન છે.

(A) ગ્લાયસિલએલેનાઇન એ બે એમિનો એસિડ,ગ્લાયસીન અને એલેનાઇન,ના પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાવાથી બને છે.
તે બે એમિનો એસિડના અવશેષો ધરાવતું હોવાથી,તેને ડાયપેપ્ટાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) રાઇબોઝનું ઓપન-ચેન બંધારણ $CHO-(CHOH)_3-CH_2OH$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ બંધારણમાં,$(CHOH)_3$ એકમમાં વચ્ચેના કાર્બન સાથે $3$ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો જોડાયેલા છે અને અંતિમ $CH_2OH$ સમૂહ સાથે $1$ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ જોડાયેલ છે.
તેથી,રાઇબોઝના એક અણુમાં $-OH$ સમૂહોની કુલ સંખ્યા $3 + 1 = 4$ છે.

(D) કાર્બોક્સિલિક એસિડનું ઉત્કલનબિંદુ મોલર દળ વધવાની સાથે વધે છે.
આપેલા સંયોજનોમાં મોલર દળ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફોર્મિક એસિડ $(HCOOH)$: $46 \ g/mol$
$2$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$: $60 \ g/mol$
$3$. બ્યુટીરિક એસિડ $(C_3H_7COOH)$: $88 \ g/mol$
$4$. વેલેરિક એસિડ $(C_4H_9COOH)$: $102 \ g/mol$
ફોર્મિક એસિડનું મોલર દળ સૌથી ઓછું હોવાથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(C) આલ્કાઇલ હેલાઇડની કાર્બોક્સિલિક એસિડના સિલ્વર ક્ષાર સાથેની પ્રક્રિયા એ એસ્ટર બનાવવા માટેની એક પ્રમાણિત પદ્ધતિ છે. આ ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રક્રિયા ($S_N2$ મિકેનિઝમ) છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CH_2Br + CH_3CH_2COOAg \xrightarrow{\Delta} CH_3CH_2COOCH_2CH_3 + AgBr \downarrow$
અહીં,$CH_3CH_2COOAg$ એ સિલ્વર પ્રોપેનોએટ છે. તેથી,પ્રક્રિયક '$A$' એ સિલ્વર પ્રોપેનોએટ છે.

(A) ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો,મુખ્યત્વે હાઈડ્રોજન બંધન પર આધાર રાખે છે.
એમાઈનમાં રહેલા $N-H$ બંધ આલ્કોહોલના $O-H$ બંધ કરતા ઓછા ધ્રુવીય હોય છે,જેના કારણે એમાઈનમાં હાઈડ્રોજન બંધન નબળું હોય છે.
કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં $-COOH$ સમૂહ હોય છે,જે મજબૂત આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન દ્વારા સ્થિર ડાયમર રચના બનાવે છે.
તેથી,હાઈડ્રોજન બંધનની પ્રબળતાનો ક્રમ $Amines < Alcohols < Carboxylic \ acids$ છે.
પરિણામે,ઉત્કલનબિંદુનો વધતો ક્રમ $Amines < Alcohols < Carboxylic \ acids$ છે.

(B) સંયોજનનું ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
કાર્બોક્સિલિક એસિડ,જેમ કે $CH_3COOH$,સ્થાયી આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન-બંધિત ડાયમર્સ બનાવે છે,જે સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલ,આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનની તુલનામાં તેમના ઉત્કલનબિંદુમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Ethanoic \ acid$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(C) ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડમાં બે કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(-COOH)$ ક્રિયાશીલ સમૂહો હોય છે.
વેલેરિક એસિડ $(CH_3(CH_2)_3COOH)$,કેપ્રોઈક એસિડ $(CH_3(CH_2)_4COOH)$,અને બ્યુટીરિક એસિડ $(CH_3(CH_2)_2COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
ગ્લુટેરિક એસિડનું બંધારણ $HOOC-(CH_2)_3-COOH$ છે,જેમાં બે $-COOH$ સમૂહો આવેલા હોવાથી તે ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(B) ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડમાં બે કાર્બોક્સિલ $(-COOH)$ સમૂહ હોય છે.
મેલોનિક એસિડ $HOOC-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લુટેરિક એસિડ $HOOC-(CH_2)_3-COOH$ છે.
સક્સિનિક એસિડ $HOOC-(CH_2)_2-COOH$ છે.
કેપ્રોઇક એસિડ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે જેનું સૂત્ર $CH_3(CH_2)_4COOH$ છે,જેમાં માત્ર એક જ $-COOH$ સમૂહ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(C) બેન્ઝોઇક એસિડની ફોસ્ફરસ પેન્ટાક્લોરાઇડ $(PCl_5)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિડ ક્લોરાઇડ બનાવવા માટેની પ્રમાણભૂત પદ્ધતિ છે. રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5COOH + PCl_5 \rightarrow C_6H_5COCl + POCl_3 + HCl$
અહીં,$C_6H_5COCl$ એ બેન્ઝોઇલ ક્લોરાઇડ છે,$POCl_3$ એ ફોસ્ફરસ ઓક્સિક્લોરાઇડ છે,અને $HCl$ એ હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ છે. તેથી,પ્રક્રિયક $PCl_5$ છે.

(D) મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડમાં તેમની રચનામાં માત્ર એક જ $-COOH$ સમૂહ હોય છે.
$A$. મેલોનિક એસિડ $(HOOC-CH_2-COOH)$ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,જ્યારે પ્રોપિયોનિક એસિડ $(CH_3-CH_2-COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$B$. વેલેરિક એસિડ $(CH_3(CH_2)_3COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,જ્યારે સક્સિનિક એસિડ $(HOOC-(CH_2)_2-COOH)$ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$C$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,જ્યારે એડિપિક એસિડ $(HOOC-(CH_2)_4-COOH)$ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$D$. બ્યુટ્રિક એસિડ $(CH_3(CH_2)_2COOH)$ અને કેપ્રોઇક એસિડ $(CH_3(CH_2)_4COOH)$ બંનેમાં માત્ર એક જ $-COOH$ સમૂહ હોય છે,તેથી તે બંને મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(C) $2-\text{hydroxybenzoic acid}$ (Salicylic acid) ની એસિડ ઉદ્દીપક $(H^{+})$ ની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિટિલેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સેલિસિલિક એસિડનો ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ એસિટિલેટેડ થઈને $2-\text{acetoxybenzoic acid}$ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે એસ્પિરિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,સાથે આડપેદાશ તરીકે એસિટિક એસિડ મળે છે.
તેથી,$A$ એ સેલિસિલિક એસિડ છે.

(D) એનહાઇડ્રાઇડનું પાણી સાથે જળવિભાજન કરવાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડ મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$(CH_3 CO)_2 O + H_2 O \longrightarrow 2 CH_3 COOH$
આમ,મળતી નીપજ એસિટિક એસિડ $(CH_3 COOH)$ છે.

(A) $Methyl$ propanoate $(CH_3CH_2COOCH_3)$ નું મંદ $NaOH$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી સોડિયમ પ્રોપેનોએટ $(CH_3CH_2COONa)$ અને મિથેનોલ $(CH_3OH)$ મળે છે.
ત્યારબાદ સોડિયમ પ્રોપેનોએટનું સાંદ્ર $HCl$ સાથે એસિડીકરણ કરવાથી પ્રોપેનોઈક એસિડ $(CH_3CH_2COOH)$ મળે છે.

(C) બરફ એ પાણી $(H_2O)$ નું ઘન સ્વરૂપ છે.
બરફમાં,પાણીના અણુઓ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે આંતરઆણ્વિય બળનો એક પ્રકાર છે.
તેથી,બરફને આણ્વિય ઘન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) હેલોઆલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ વાન્ડર વાલ્સ બળોના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે,જે હેલોજન પરમાણુના આણ્વીય દળમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલા હેલોજનમાં આયોડિનનું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ હોવાથી,$CH_3I$ માં આંતરઆણ્વીય બળો સૌથી મજબૂત હોય છે.
તેથી,ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ $CH_3I > CH_3Br > CH_3Cl > CH_3F$ છે.
આમ,$CH_3I$ (આયોડોમિથેન) નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(B) આપેલ આલ્કાઈલ સમૂહ માટે,હેલોજનના પરમાણ્વીય દળમાં વધારા સાથે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ વાન ડર વાલ્સ બળોનું મૂલ્ય વધે છે,જેના પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું જાય છે.
તેથી,આપેલ આલ્કાઈલ હેલાઈડ્સના ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ આ મુજબ છે: $CH_3I > CH_3Br > CH_3Cl > CH_3F$.
આમ,$CH_3F$ (ફ્લોરોમિથેન) નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(D) વિયોજન અંશ $(\alpha)$ એ ચોક્કસ સાંદ્રતા પર મોલર વાહકતા $(\Lambda_c)$ અને સીમિત મોલર વાહકતા $(\Lambda_0)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$\alpha = \frac{\Lambda_c}{\Lambda_0}$
આપેલ છે:
$\Lambda_c = 15.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_0 = 300 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\alpha = \frac{15.0}{300} = 0.05$

(B) આપેલ પ્રક્રિયા $3 I^{-} + S_2 O_8^{2-} \rightarrow I_3^{-} + 2 SO_4^{2-}$ છે.
પ્રક્રિયાના વેગના નિયમ મુજબ: $\text{Rate} = -\frac{1}{3} \frac{d[I^{-}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[SO_4^{2-}]}{dt}$.
અહીં $\frac{d[SO_4^{2-}]}{dt} = 2.2 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$ આપેલ છે.
તેથી,$-\frac{d[I^{-}]}{dt} = \frac{3}{2} \times \frac{d[SO_4^{2-}]}{dt}$.
કિંમત મૂકતા: $-\frac{d[I^{-}]}{dt} = \frac{3}{2} \times 2.2 \times 10^{-2} = 3.3 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$.

(C) પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$-\frac{1}{2} \frac{\Delta [N_2O_5]}{\Delta t} = \frac{1}{4} \frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t} = \frac{\Delta [O_2]}{\Delta t}$
આપેલ છે કે $-\frac{\Delta [N_2O_5]}{\Delta t} = x \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$
આ કિંમત દરના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{1}{2} (x) = \frac{1}{4} \frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t}$
$\frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t} = 4 \times \frac{x}{2} = 2 x \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$
તેથી,$NO_{2_{(g)}}$ ના નિર્માણનો સરેરાશ દર $2 x \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$ છે.

(D) $2A + B \longrightarrow 3C$ પ્રક્રિયા માટે પ્રક્રિયાનો દર આ મુજબ છે: $\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{d[A]}{dt} = -\frac{d[B]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[C]}{dt}$.
આપેલ છે કે,$C$ ના દેખાવાનો દર $\frac{d[C]}{dt} = 1.3 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે.
દરના સમીકરણ પરથી,$-\frac{1}{2} \frac{d[A]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[C]}{dt}$.
તેથી,$A$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $-\frac{d[A]}{dt} = \frac{2}{3} \frac{d[C]}{dt}$ થાય.
$-\frac{d[A]}{dt} = \frac{2}{3} \times (1.3 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}) = 0.866 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1} = 8.66 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.

(A) સામાન્ય પ્રક્રિયા $aA + bB \rightarrow cC + dD$ માટે,સરેરાશ દર આ મુજબ છે: $\text{Rate} = -\frac{1}{a} \frac{\Delta[A]}{\Delta t} = -\frac{1}{b} \frac{\Delta[B]}{\Delta t} = \frac{1}{c} \frac{\Delta[C]}{\Delta t} = \frac{1}{d} \frac{\Delta[D]}{\Delta t}$.
પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2NH_{3(g)}$ માટે,તત્વયોગમિતિય સહગુણકો અનુક્રમે $1$,$3$,અને $2$ છે.
તેથી,દરનું સમીકરણ: $-\frac{\Delta[N_2]}{\Delta t} = -\frac{1}{3} \frac{\Delta[H_2]}{\Delta t} = \frac{1}{2} \frac{\Delta[NH_3]}{\Delta t}$ છે.

(A) વેગનો નિયમ $\text{rate} = k[A][B]^2$ મુજબ આપેલ છે.
આપેલ કિંમતો $k = 6.25 \ mol^{-2} \ dm^6 \ s^{-1}$,$[A] = 1 \ M$,અને $[B] = 0.2 \ M$ છે.
આ કિંમતોને વેગના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\text{Rate} = 6.25 \times (1) \times (0.2)^2$
$\text{Rate} = 6.25 \times 1 \times 0.04$
$\text{Rate} = 0.25 \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$.

(D) પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{d[N_2 O_5]}{dt} = +\frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt} = \frac{d[O_2]}{dt}$
આપણને આપેલ છે કે $-\frac{d[N_2 O_5]}{dt} = 0.02 \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$.
$NO_2$ ના નિર્માણનો દર શોધવા માટે,આપણે આ સંબંધનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt} = -\frac{1}{2} \frac{d[N_2 O_5]}{dt}$
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times \left( -\frac{d[N_2 O_5]}{dt} \right)$
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times 0.02 \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1} = 0.04 \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$

(B) આપેલ વેગ નિયમ છે: $\text{Rate} = k[CH_3Br][OH^{-}]$
જો બંને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે,તો નવી સાંદ્રતા $2[CH_3Br]$ અને $2[OH^{-}]$ થશે.
નવો વેગ $(\text{Rate})_{1} = k \times (2[CH_3Br]) \times (2[OH^{-}])$
$(\text{Rate})_{1} = 4 \times k[CH_3Br][OH^{-}]$
$(\text{Rate})_{1} = 4 \times \text{Rate}$
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $4$ ના ગુણાંકમાં વધે છે.

(C) પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ: $\text{Rate} = k[A]^2[B]$
વેગ અચળાંક $k$ માટે: $k = \frac{\text{Rate}}{[A]^2[B]}$
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{1.8 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}}{(0.2 \ mol \ dm^{-3})^2 \times (0.1 \ mol \ dm^{-3})}$
$k = \frac{1.8 \times 10^{-2}}{0.004} = 4.5 \ mol^{-2} \ dm^6 \ s^{-1}$

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ નું સૂત્ર: $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
સાંદ્રતા $90 \%$ ઘટે છે,તેથી બાકી રહેલી સાંદ્રતા $[A]_t$ એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0$ ના $10 \%$ છે.
તેથી,$[A]_t = 0.1 [A]_0$ અથવા $\frac{[A]_0}{[A]_t} = 10$.
$t = 30 \ minutes$ અને $\frac{[A]_0}{[A]_t} = 10$ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$k = \frac{2.303}{30} \log_{10} (10)$.
$\log_{10} (10) = 1$ હોવાથી,$k = \frac{2.303}{30} \approx 0.07676 \ minute^{-1}$ મળે છે.
બે સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$k = 7.7 \times 10^{-2} \ minute^{-1}$.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $A \rightarrow B$ માટે,વેગ નિયમ છે: $\text{Rate} = k[A]$.
$k = \frac{\text{Rate}}{[A]}$.
આપેલ છે,$\text{Rate} = 5.4 \times 10^{-6} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1}$ અને $[A] = 0.3 \ M$.
$k = \frac{5.4 \times 10^{-6}}{0.3} \ s^{-1} = 1.8 \times 10^{-5} \ s^{-1}$.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ નું સૂત્ર: $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
અહીં $80 \%$ પ્રક્રિયક પ્રક્રિયા પામે છે,તેથી જો પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0 = 100$ હોય,તો બાકી રહેલી સાંદ્રતા $[A]_t = 100 - 80 = 20$ થાય.
સમય $t = 15 \ minute$ છે.
કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$k = \frac{2.303}{15} \log_{10} \frac{100}{20}$
$k = \frac{2.303}{15} \log_{10}(5)$
$\log_{10}(5) \approx 0.699$ લેતા:
$k = \frac{2.303 \times 0.699}{15}$
$k \approx 0.1073 \ minute^{-1}$
આમ,$k \approx 0.11 \ minute^{-1}$ મળે છે.

(A) વેગ નિયમનું સમીકરણ દરેક પ્રક્રિયકના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાના ક્રમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે પ્રક્રિયા $NO$ ના સંદર્ભમાં દ્વિતીય ક્રમની અને $Cl_2$ ના સંદર્ભમાં પ્રથમ ક્રમની છે,તેથી વેગ નિયમ આ મુજબ દર્શાવવામાં આવે છે:
Rate $= k[NO]^2 [Cl_2]^1 = k[NO]^2 [Cl_2]$

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ અને અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2}$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$
અહીં $t_{1/2} = 40 \ minute$ આપેલ છે:
$k = \frac{0.693}{40} = 1.733 \times 10^{-2} \ minute^{-1}$

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ $t = \frac{2.303}{k} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
આપેલ છે કે $99.9 \%$ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય છે,તેથી જો $[A]_0 = 100$,તો $[A]_t = 100 - 99.9 = 0.1$.
કિંમતો મૂકતા: $t = \frac{2.303}{0.576} \log_{10} \frac{100}{0.1}$.
$t = \frac{2.303}{0.576} \log_{10} (1000) = \frac{2.303}{0.576} \times 3$.
$t = 11.99 \approx 12 \ \text{minutes}$.

(D) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ નું સૂત્ર: $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
આપેલ છે,$[A]_0 = 100 \%$,$[A]_t = 100 - 20 = 80 \%$,અને $t = 23.03 \ minutes$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$k = \frac{2.303}{23.03} \log_{10} \left( \frac{100}{80} \right)$.
$k = 0.1 \times \log_{10}(1.25)$.
જેમ કે $\log_{10}(1.25) \approx 0.0969$,આપણને મળે છે:
$k = 0.1 \times 0.0969 = 0.00969 \ minute^{-1}$.
તેથી,$k = 9.69 \times 10^{-3} \ minute^{-1}$.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,$20 \%$ પ્રક્રિયકનું વિઘટન થયું છે.
જો પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0 = 100$ હોય,તો $t$ સમયે સાંદ્રતા $[A]_t = 100 - 20 = 80$ થાય.
વેગ અચળાંક $k$ નું સૂત્ર: $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$.
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{2.303}{15} \log_{10} \frac{100}{80} = \frac{2.303}{15} \log_{10} (1.25)$.
$\log_{10} (1.25) \approx 0.0969$ લેતા:
$k = \frac{2.303}{15} \times 0.0969 \approx 0.01488 \ minute^{-1}$.
આમ,$k = 1.488 \times 10^{-2} \ minute^{-1}$.