MHT CET 2023 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

716 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ151250 of 716 questions

Page 4 of 8 · Gujarati

151
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
રોમ્બિક સલ્ફરના પકર્ડ $S_8$ રિંગમાં $\angle S-S-S$ નું મૂલ્ય કેટલું છે ($^{\circ}$ માં)?
A
$107$
B
$120$
C
$104.5$
D
$60$

Solution

(A) $S_8$ અણુ એક પકર્ડ રિંગ બંધારણ ધરાવે છે, જેને ઘણીવાર મુગટ આકારના બંધારણ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.
આ બંધારણમાં, દરેક સલ્ફર પરમાણુ અન્ય બે સલ્ફર પરમાણુઓ સાથે $107^{\circ}$ ના બંધકોણ અને $204 \text{ pm}$ ની બંધ લંબાઈ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
152
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેની રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં અનુક્રમે રિડક્શન અને ઓક્સિડેશન પામતા તત્વોને ઓળખો.
$3 H_3AsO_{3(aq)} + BrO_{3(aq)}^{-} \rightarrow Br_{(aq)}^{-} + 3 H_3AsO_{4(aq)}$
A
$As$ અને $O$
B
$Br$ અને $As$
C
$As$ અને $Br$
D
$Br$ અને $O$

Solution

(B) $3 H_3AsO_3 + BrO_3^- \rightarrow Br^- + 3 H_3AsO_4$ પ્રક્રિયામાં,આપણે ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરીએ છીએ:
$BrO_3^-$ માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+5$ છે. $Br^-$ માં,તે $-1$ છે. ઓક્સિડેશન આંક $+5$ થી ઘટીને $-1$ થતો હોવાથી,$Br$ નું રિડક્શન થાય છે.
$H_3AsO_3$ માં,$As$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે. $H_3AsO_4$ માં,તે $+5$ છે. ઓક્સિડેશન આંક $+3$ થી વધીને $+5$ થતો હોવાથી,$As$ નું ઓક્સિડેશન થાય છે.
તેથી,$Br$ રિડક્શન પામે છે અને $As$ ઓક્સિડેશન પામે છે.
153
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ રિડક્શન પામવાની સામાન્ય વૃત્તિ દર્શાવે છે?
A
$Mg$
B
$Ni$
C
$O$
D
$Cu$

Solution

(C) ધાતુઓ,જેમ કે $Mg$,$Ni$,અને $Cu$,સામાન્ય રીતે ઓછી આયનીકરણ ઊર્જા ધરાવે છે અને ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ દર્શાવે છે,જેને ઓક્સિડેશન કહેવામાં આવે છે.
અધાતુઓ,જેમ કે $O$,ઊંચી વિદ્યુતઋણતા ધરાવે છે અને ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની પ્રબળ વૃત્તિ ધરાવે છે,જેને રિડક્શન કહેવામાં આવે છે.
154
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેની રેડોક્સ પ્રક્રિયામાં એક મોલ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા મેળવેલા ઇલેક્ટ્રોનના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
$Zn_{(s)} + 2HCl_{(aq)} \longrightarrow ZnCl_2(aq) + H_2(g)$
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) આપેલી પ્રક્રિયામાં: $Zn_{(s)} + 2HCl_{(aq)} \longrightarrow ZnCl_2(aq) + H_2(g)$
$1$. $Zn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $0$ થી વધીને $+2$ થાય છે (ઇલેક્ટ્રોનનો ત્યાગ,ઓક્સિડેશન).
$2$. $HCl$ માં $H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ થી ઘટીને $H_2$ માં $0$ થાય છે (ઇલેક્ટ્રોનનો સ્વીકાર,રિડક્શન).
$3$. $H^+$ નું રિડક્શન થતું હોવાથી,$HCl$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
$4$. રિડક્શન અર્ધ-પ્રક્રિયા: $2H^+ + 2e^- \longrightarrow H_2$.
$5$. આ દર્શાવે છે કે $2$ મોલ $H^+$ ($2$ મોલ $HCl$ ને અનુરૂપ) $2$ મોલ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે.
$6$. તેથી,$1$ મોલ ઓક્સિડેશનકર્તા $(HCl)$ $1$ મોલ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે.
155
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ હવામાં ઝડપથી તેની ચમક ગુમાવે છે અને ઝાંખું પડે છે?
A
$Ba$
B
$Be$
C
$K$
D
$Mg$

Solution

(C) સમૂહ $1$ ના તત્વો અત્યંત સક્રિય હોય છે. હવામાં રહેલા ઓક્સિજન અને ભેજ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સાઈડ,પેરોક્સાઈડ અથવા સુપરઓક્સાઈડનું પડ બનવાને કારણે તેઓ હવામાં ઝડપથી તેમની ધાત્વિક ચમક ગુમાવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$K$ (પોટેશિયમ) એ સમૂહ $1$ ની આલ્કલી ધાતુ છે,જ્યારે $Ba$,$Be$ અને $Mg$ એ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ (સમૂહ $2$) છે,જે પ્રમાણમાં ઓછી સક્રિય હોય છે.
156
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$CaC_2$ અને $K_2C_2O_4$ માં કાર્બનનો ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે કેટલો છે?
A
$-2$ અને $+6$
B
$-1$ અને $+3$
C
$+2$ અને $+2$
D
$-2$ અને $+3$

Solution

(B) $CaC_2$ માટે: $Ca$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી,$+2 + 2x = 0$,જે $x = -1$ આપે છે.
$K_2C_2O_4$ માટે: $K$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ અને $O$ નો $-2$ છે. ધારો કે $C$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી,$2(+1) + 2x + 4(-2) = 0$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $2 + 2x - 8 = 0$,એટલે કે $2x = 6$ અથવા $x = +3$ મળે છે.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $-1$ અને $+3$ છે.
157
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડનું સ્ટોક નોટેશન શું છે?
A
$Mn(I)O_2$
B
$Mn(II)O_2$
C
$Mn(III)O_2$
D
$Mn(IV)O_2$

Solution

(D) મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_2$ છે.
$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક શોધવા માટે,તેને $x$ ધારો.
ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
તેથી,$x + 2(-2) = 0$.
$x - 4 = 0$,જે $x = +4$ આપે છે.
તેથી,સ્ટોક નોટેશન $Mn(IV)O_2$ છે.
158
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
પોટેશિયમ પરમેંગેનેટમાં મેંગેનીઝની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કેટલી છે?
A
$+3$
B
$+7$
C
$+5$
D
$+1$

Solution

(B) પોટેશિયમ પરમેંગેનેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $KMnO_4$ છે.
$K$ નો ઓક્સિડેશન આંક $= +1$.
$O$ નો ઓક્સિડેશન આંક $= -2$.
$KMnO_4$ એક તટસ્થ અણુ હોવાથી,બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે.
ધારો કે $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$(+1) + x + 4 \times (-2) = 0$.
$1 + x - 8 = 0$.
$x - 7 = 0$.
$\therefore x = +7$.
આમ,$KMnO_4$ માં મેંગેનીઝની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+7$ છે.
159
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$H_2SO_5$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$+4$
B
$+6$
C
$+8$
D
$+5$

Solution

(B) $H_2SO_5$ એ પરોક્સિમોનોસલ્ફ્યુરિક એસિડ (કેરોનો એસિડ) છે.
તેમાં એક પરોક્સાઈડ બંધ $(-O-O-)$ હોય છે.
ધારો કે સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે,અને ઓક્સિજન માટે ત્રણ પરમાણુઓ $-2$ અને બે પરમાણુઓ પરોક્સાઈડ બંધમાં $-1$ ઓક્સિડેશન આંક ધરાવે છે.
$(2 \times (+1)) + x + (3 \times (-2)) + (2 \times (-1)) = 0$
$2 + x - 6 - 2 = 0$
$x - 6 = 0$
$x = +6$
160
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ઓક્સિજનની $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે?
A
$H_2O$
B
$SO_2$
C
$OF_2$
D
$H_2O_2$

Solution

(C) $F$ નો ઓક્સિડેશન આંક તેના તમામ સંયોજનોમાં $-1$ હોય છે.
ધારો કે $O$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$OF_2$ માં,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $x + 2(-1) = 0$ થાય છે.
તેથી,$x - 2 = 0$,જે $x = +2$ આપે છે.
161
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેની રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં $Cr$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર શું છે?
$3H_2O_2(aq) + Cr_2O_7^{2-}(aq) + 8H^+(aq) \rightarrow 3O_2(g) + 2Cr^{3+}(aq) + 7H_2O(l)$
A
$+2$ થી $+3$
B
$-2$ થી $+3$
C
$+7$ થી $+3$
D
$+6$ થી $+3$

Solution

(D) આપેલી પ્રક્રિયામાં,આપણે પ્રક્રિયક બાજુથી નીપજ બાજુ સુધી $Cr$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર શોધવાની જરૂર છે.
ડાયક્રોમેટ આયન,$Cr_2O_7^{2-}$ માં,ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$2x + 7(-2) = -2$
$2x - 14 = -2$
$2x = 12$
$x = +6$
નીપજમાં,ક્રોમિયમ આયન $Cr^{3+}$ છે,તેથી $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
તેથી,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ થી બદલાઈને $+3$ થાય છે.
162
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેની રેડોક્સ પ્રક્રિયામાં સેલેનિયમનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો બદલાય છે?
$SeO_{3(aq)}^{2-} + Cl_{2(g)} + 2OH^- \longrightarrow SeO_{4(aq)}^{2-} + 2Cl_{(aq)}^- + H_2O$
A
$+2$ થી $-2$
B
$-2$ થી $+2$
C
$+4$ થી $+6$
D
$+3$ થી $+4$

Solution

(C) સેલેનિયમ $(Se)$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર શોધવા માટે,આપણે પ્રક્રિયક અને નીપજ બંનેમાં $Se$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થાની ગણતરી કરીએ છીએ.
પ્રક્રિયક: $SeO_3^{2-}$નીપજ: $SeO_4^{2-}$
ધારો કે $Se$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.ધારો કે $Se$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$x + 3(-2) = -2$$x + 4(-2) = -2$
$x - 6 = -2$$x - 8 = -2$
$x = +4$$x = +6$

સેલેનિયમનો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ થી બદલાઈને $+6$ થાય છે.
163
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેની રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાને સંતુલિત કરવા માટે $x$ નું મૂલ્ય શું છે?
$Mn_{(aq)}^{2+} + x ClO_{3_{(aq)}}^{-} \rightarrow MnO_{2_{(s)}} + x ClO_{2_{(aq)}}$
A
$x=1$
B
$x=2$
C
$x=3$
D
$x=4$

Solution

(B) રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાને સંતુલિત કરવા માટે,આપણે ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં થતા ફેરફારને જોઈએ છીએ:
$Mn^{2+} \rightarrow MnO_2$: $Mn$ એ $+2$ થી $+4$ માં બદલાય છે (ઓક્સિડેશન,$2e^-$ નો ત્યાગ).
$ClO_3^- \rightarrow ClO_2$: $Cl$ એ $+5$ થી $+4$ માં બદલાય છે (રિડક્શન,$1e^-$ નો સ્વીકાર).
ઇલેક્ટ્રોનને સંતુલિત કરવા માટે,આપણે રિડક્શન અર્ધ-પ્રતિક્રિયાને $2$ વડે ગુણીએ છીએ:
$Mn^{2+} + 2 ClO_3^- \rightarrow MnO_2 + 2 ClO_2$.
આપેલ સમીકરણ $Mn^{2+} + x ClO_3^- \rightarrow MnO_2 + x ClO_2$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x=2$ મળે છે.
164
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેના સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને $149.6 \ kJ$ ઉષ્મા મુક્ત થવાથી બનતા મિથેનનું પ્રમાણ ગણો.
$C_{(s)} + 2H_{2(g)} \longrightarrow CH_{4(g)} \quad \Delta H = -74.8 \ kJ/mol$ ($g$ માં)
A
$16$
B
$24$
C
$32$
D
$48$

Solution

(C) આપેલ ઉષ્મા-રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,જ્યારે $1 \ mol$ મિથેન $(CH_4)$ બને છે ત્યારે $74.8 \ kJ$ ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
$CH_4$ નું મોલર દળ $12 + (4 \times 1) = 16 \ g/mol$ છે.
આમ,$74.8 \ kJ$ ઉષ્મા $16 \ g$ $CH_4$ ના નિર્માણ સાથે સંબંધિત છે.
$149.6 \ kJ$ ઉષ્મા માટે,બનતા $CH_4$ નું પ્રમાણ:
$x = \frac{149.6 \ kJ \times 16 \ g}{74.8 \ kJ} = 32 \ g$.
165
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$6 \ g$ કાર્બનનું સંપૂર્ણ દહન કરવાથી $STP$ એ $CO_{2(g)}$ નું કેટલું કદ મળે ($dm^3$ માં)?
A
$22.4$
B
$11.2$
C
$5.6$
D
$2.24$

Solution

(B) કાર્બનની દહન પ્રક્રિયા: $C_{(s)} + O_{2(g)} \longrightarrow CO_{2(g)}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $C$ એ $1 \ mol$ $CO_{2(g)}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$C$ નું મોલર દળ = $12 \ g/mol$.
$C$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{6 \ g}{12 \ g/mol} = 0.5 \ mol$.
$1 \ mol$ $C$ માંથી $1 \ mol$ $CO_{2(g)}$ મળે છે,તેથી $0.5 \ mol$ $C$ માંથી $0.5 \ mol$ $CO_{2(g)}$ ઉત્પન્ન થશે.
$STP$ એ,આદર્શ વાયુનું મોલર કદ $22.4 \ dm^3/mol$ છે.
$CO_{2(g)}$ નું કદ = $0.5 \ mol \times 22.4 \ dm^3/mol = 11.2 \ dm^3$.
166
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
ઉષ્મીય વિઘટન દરમિયાન $STP$ પર $22.4 \ dm^3$ ઓક્સિજન મુક્ત કરવા માટે $KClO_{3(s)}$ નું કેટલું દળ જરૂરી છે ($g$ માં)? ($KClO_{3(s)}$ નું મોલર દળ = $122.5 \ g/mol$)
A
$122.5$
B
$81.67$
C
$10.25$
D
$8.16$

Solution

(B) પોટેશિયમ ક્લોરેટના ઉષ્મીય વિઘટન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2 KClO_{3(s)} \longrightarrow 2 KCl_{(s)} + 3 O_{2(g)}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \text{ મોલ}$ $KClO_3$ એ $3 \text{ મોલ}$ $O_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$2 \text{ મોલ}$ $KClO_3 = 2 \times 122.5 \ g = 245 \ g$.
$STP$ પર $3 \text{ મોલ}$ $O_2$ એ $3 \times 22.4 \ dm^3 = 67.2 \ dm^3$ જગ્યા રોકે છે.
આમ,$245 \ g$ $KClO_3$ એ $67.2 \ dm^3$ $O_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$22.4 \ dm^3$ $O_2$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી દળ $(x)$ શોધવા માટે:
$x = \frac{245 \ g \times 22.4 \ dm^3}{67.2 \ dm^3} = 81.67 \ g$.
167
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
પ્રક્રિયા $Mg_{(s)} + 2HCl_{(aq)} \longrightarrow MgCl_{2_{(aq)}} + H_{2_{(g)}} \uparrow$ મુજબ,$STP$ એ $4.48 \ dm^3 \ H_2$ વાયુ મુક્ત કરવા માટે જરૂરી $Mg$ નું દળ ગણો. ($Mg$ નું મોલર દળ $= 24 \ g \ mol^{-1}$) ($g$ માં)
A
$12$
B
$4.8$
C
$6$
D
$2.4$

Solution

(B) વાયુના મોલની સંખ્યા $(n)$ શોધવાનું સૂત્ર: $n = \frac{\text{STP એ વાયુનું કદ}}{22.4 \ dm^3 \ mol^{-1}}$.
આપેલ કદ પરથી,$n(H_2) = \frac{4.48 \ dm^3}{22.4 \ dm^3 \ mol^{-1}} = 0.2 \ mol$.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ: $Mg_{(s)} + 2HCl_{(aq)} \longrightarrow MgCl_{2_{(aq)}} + H_{2_{(g)}} \uparrow$.
$1 \ mol \ Mg$ એ $1 \ mol \ H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$0.2 \ mol \ H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી $Mg$ ના મોલ $= 0.2 \ mol$.
$Mg$ નું દળ $= \text{મોલ} \times \text{મોલર દળ} = 0.2 \ mol \times 24 \ g \ mol^{-1} = 4.8 \ g$.
168
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
બધી આલ્કલી ધાતુઓ રૂપેરી સફેદ હોય છે.
B
પોટેશિયમની ઘનતા સોડિયમ કરતા ઓછી હોય છે.
C
સમૂહ-$1$ ના તત્વોના સંયોજનો પ્રતિચુંબકીય (diamagnetic) હોય છે.
D
સમૂહ-$1$ ના તત્વોના ગલનબિંદુ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે.

Solution

(D) આલ્કલી ધાતુઓ (સમૂહ-$1$ ના તત્વો) ના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે કારણ કે પરમાણુ કદ વધવાને કારણે ધાત્વિક બંધની મજબૂતી ઘટે છે. તેથી,ગલનબિંદુ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે તે વિધાન ખોટું છે.
169
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
કદના આધારે સોડિયમ પરમાણુઓના ક્લસ્ટરના ગલનબિંદુનો સાચો ઘટતો ક્રમ ઓળખો.
A
$10^3$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ $10^4$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ બલ્ક સોડિયમ
B
બલ્ક સોડિયમ $>$ $10^4$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ $10^3$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર
C
$10^4$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ $10^3$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ બલ્ક સોડિયમ
D
બલ્ક સોડિયમ $>$ $10^3$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર $>$ $10^4$ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર

Solution

(B) સોડિયમ ક્લસ્ટર $(Na_n)$ નું ગલનબિંદુ ક્લસ્ટરમાં પરમાણુઓની સંખ્યા વધવાની સાથે વધે છે.
$10^3$ પરમાણુઓનો સોડિયમ ક્લસ્ટર $288 \ K$ પર પીગળે છે.
$10^4$ પરમાણુઓનો સોડિયમ ક્લસ્ટર $303 \ K$ પર પીગળે છે.
બલ્ક સોડિયમનું ગલનબિંદુ $371 \ K$ છે.
તેથી,ગલનબિંદુનો ઘટતો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{બલ્ક સોડિયમ} > 10^4 \text{ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર} > 10^3 \text{ પરમાણુઓનો ક્લસ્ટર}$.
170
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
સમૂહ-$1$ ના તત્વો માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
યુનિપોઝિટિવ આયનો નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે.
B
યુનિપોઝિટિવ આયનોના સંયોજનો પેરામેગ્નેટિક હોય છે.
C
આ તત્વો $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં રંગહીન સંયોજનો બનાવે છે.
D
તેઓ પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલના ઉચ્ચ ઋણ મૂલ્યો ધરાવે છે.

Solution

(B) સમૂહ-$1$ ના તત્વો (આલ્કલી ધાતુઓ) ની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^1$ છે.
એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા પછી,તેઓ સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના $(ns^2np^6)$ ધરાવતા યુનિપોઝિટિવ આયનો $(M^+)$ બનાવે છે,જે ડાયામેગ્નેટિક હોય છે કારણ કે બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોય છે.
તેથી,યુનિપોઝિટિવ આયનોના સંયોજનો પેરામેગ્નેટિક છે તે વિધાન ખોટું છે.
તેઓ $+1$ અવસ્થામાં રંગહીન સંયોજનો બનાવે છે કારણ કે તેમની પાસે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી.
તેઓ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે અને પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલના ઉચ્ચ ઋણ મૂલ્યો ધરાવે છે.
171
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયો આલ્કલી ધાતુઓનો ગુણધર્મ છે?
A
ઉચ્ચ ઘનતા
B
સંયોજનો પેરામેગ્નેટિક હોય છે
C
માત્ર ડાયપોઝિટિવ આયનો બનાવે છે
D
સૌથી વધુ ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ તત્વો

Solution

(D) આલ્કલી ધાતુઓ તેમની ઓછી આયનીકરણ એન્થાલ્પીને કારણે આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ તત્વો છે.
તેમની ઘનતા ઓછી હોય છે અને તેઓ તેમના એકમાત્ર સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનને ગુમાવીને યુનિપોઝિટિવ આયનો $(M^+)$ બનાવે છે.
તેઓ તેમનો એકમાત્ર સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,તેથી પરિણામી આયનો નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે જેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી,જે તેમના સંયોજનોને ડાયમેગ્નેટિક બનાવે છે.
172
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી $ns^1$ સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન ધરાવતું તત્વ ઓળખો.
A
$Ca$
B
$Sr$
C
$Ba$
D
$Fr$

Solution

(D) સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $ns^1$ એ સમૂહ $1$ ના તત્વો માટે છે.
આપેલા તત્વોમાં,ફ્રાન્સિયમ $(Fr)$ સમૂહ $1$ માં આવે છે.
173
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+2$ દર્શાવે છે?
A
$Sr$
B
$Rb$
C
$Na$
D
$Li$

Solution

(A) આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $2$ ના તત્વો,જે આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ તરીકે ઓળખાય છે,તે સામાન્ય રીતે $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Sr$ (સ્ટ્રોન્શિયમ) સમૂહ $2$ માં આવે છે.
$Rb$ (રૂબિડિયમ),$Na$ (સોડિયમ) અને $Li$ (લિથિયમ) સમૂહ $1$ (આલ્કલી ધાતુઓ) માં આવે છે અને સામાન્ય રીતે $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
174
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ ઓળખો.
A
$Rb$
B
$Sr$
C
$Fr$
D
$Cs$

Solution

(B) આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $2$ ના તત્વો છે.
આ તત્વોની સામાન્ય સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2$ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી:
$Rb$ $(Rubidium)$ અને $Cs$ $(Cesium)$ સમૂહ $1$ (આલ્કલી ધાતુઓ) માં આવે છે.
$Fr$ $(Francium)$ પણ સમૂહ $1$ (આલ્કલી ધાતુઓ) માં આવે છે.
$Sr$ $(Strontium)$ સમૂહ $2$ (આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ) માં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
175
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ બેરિલિયમ $(Be)$ સાથે વિકર્ણીય સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$B$
B
$Na$
C
$Mg$
D
$Al$

Solution

(D) બીજા આવર્તનું બેરિલિયમ $(Be)$ (સમૂહ $2$) ત્રીજા આવર્તના એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ (સમૂહ $13$) સાથે વિકર્ણીય સંબંધ દર્શાવે છે.
આ તેમના સમાન આયનીય કદ અને ચાર્જ-ટુ-રેડિયસ ગુણોત્તર (આયનીય પોટેન્શિયલ) ને કારણે છે.
176
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ $Mg$ સાથે વિકર્ણીય સંબંધ (diagonal relationship) દર્શાવે છે?
A
$Be$
B
$Li$
C
$Na$
D
$B$

Solution

(B) $Li$ અને $Mg$ તેમના સમાન આયનીય કદ અને વિદ્યુતઋણતાને કારણે વિકર્ણીય સંબંધ દર્શાવે છે.
આ સંબંધ આવર્ત કોષ્ટકના બીજા અને ત્રીજા આવર્તના અમુક તત્વો વચ્ચે જોવા મળે છે.
177
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
સમૂહ $2$ ના તત્વો દ્વારા નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ દર્શાવવામાં આવે છે?
A
$+1$ અવસ્થામાં નિષ્ક્રિય તત્વો તરીકે વર્તે છે.
B
ગરમ કરવા પર હાઇડ્રોજન સાથે $MH_2$ પ્રકારના હાઇડ્રાઇડ બનાવે છે.
C
સમૂહમાં સૌથી ઉપર રહેલા તત્વો પાણીમાં રાખવાથી આગ પકડી લે છે.
D
આ તત્વોની રિડક્શન ક્ષમતા સમૂહ $1$ ના તત્વો કરતા વધારે હોય છે.

Solution

(B) બેરિલિયમ સિવાયના સમૂહ $2$ ના તમામ ધાતુઓ,જ્યારે હાઇડ્રોજન સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે ત્યારે $MH_2$ પ્રકારના હાઇડ્રાઇડ બનાવે છે. તેથી,વિધાન $(B)$ સાચું છે.
સમૂહ $2$ ના તત્વો $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
સમૂહ $2$ માં સૌથી ઉપર રહેલા તત્વો પાણીમાં રાખવાથી આગ પકડતા નથી.
ઊંચી આયનીકરણ એન્થાલ્પીને કારણે સમૂહ $2$ ના તત્વોની રિડક્શન ક્ષમતા સમૂહ $1$ ના તત્વો કરતા ઓછી હોય છે. તેથી,વિધાનો $(A)$,$(C)$ અને $(D)$ ખોટા છે.
178
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$0.001 \ M$ એસિટિક એસિડ $(\alpha = 0.134)$ માં $[H_3O^{+}]$ આયનની સાંદ્રતા $mol \ L^{-1}$ માં કેટલી હશે?
A
$1.34 \times 10^{-4}$
B
$1.54 \times 10^{-4}$
C
$1.80 \times 10^{-4}$
D
$1.70 \times 10^{-4}$

Solution

(A) નિર્બળ એસિડના દ્રાવણમાં $[H_3O^{+}]$ આયનની સાંદ્રતા માટેનું સૂત્ર: $[H_3O^{+}] = \alpha \times c$
આપેલ છે:
સાંદ્રતા $(c) = 0.001 \ M = 10^{-3} \ M$
વિયોજન અંશ $(\alpha) = 0.134$
કિંમતો મૂકતા:
$[H_3O^{+}] = 0.134 \times 0.001$
$[H_3O^{+}] = 1.34 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1}$
179
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
એસેટિક એસિડ તેના $0.01 \ M$ દ્રાવણમાં $1.20 \%$ જેટલું વિયોજન પામે છે. તેના વિયોજન અચળાંકનું મૂલ્ય શું છે?
A
$2.20 \times 10^{-2}$
B
$1.60 \times 10^{-4}$
C
$1.44 \times 10^{-6}$
D
$2.40 \times 10^{-4}$

Solution

(C) ટકાવારી વિયોજન $= 1.20 \%$
વિયોજન અંશ $(\alpha) = \frac{1.20}{100} = 0.012$
નિર્બળ એકબેઝિક એસિડ માટે,વિયોજન અચળાંક $K_a$ નું સૂત્ર $K_a = \alpha^2 c$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $K_a = (0.012)^2 \times 0.01$
$K_a = 0.000144 \times 0.01 = 1.44 \times 10^{-6}$
180
ChemistryMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું જલીય દ્રાવણ સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવશે?
A
$0.01 \ M \ KNO_3$
B
$0.015 \ M$ યુરિયા
C
$0.015 \ M$ ગ્લુકોઝ
D
$0.01 \ M \ Na_2SO_4$

Solution

(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા જેટલી વધારે,ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન તેટલું વધારે.
દરેક માટે અસરકારક સાંદ્રતા $(i \cdot M)$ ગણીએ:
$A: 0.01 \ M \ KNO_3 \implies i = 2, \text{અસરકારક સાંદ્રતા} = 0.01 \times 2 = 0.02 \ M$
$B: 0.015 \ M \text{ યુરિયા} \implies i = 1, \text{અસરકારક સાંદ્રતા} = 0.015 \times 1 = 0.015 \ M$
$C: 0.015 \ M \text{ ગ્લુકોઝ} \implies i = 1, \text{અસરકારક સાંદ્રતા} = 0.015 \times 1 = 0.015 \ M$
$D: 0.01 \ M \ Na_2SO_4 \implies i = 3, \text{અસરકારક સાંદ્રતા} = 0.01 \times 3 = 0.03 \ M$
આમ,$0.01 \ M \ Na_2SO_4$ સૌથી વધુ અસરકારક સાંદ્રતા ધરાવે છે,તેથી તે સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવશે.
181
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નિર્બળ એસિડ $HX$ નો વિયોજન અચળાંક $1 \times 10^{-5}$ છે. તેના $0.1 \ M$ દ્રાવણમાં ટકાવારી વિયોજનની ગણતરી કરો. ($\%$ માં)
A
$2.2$
B
$3.5$
C
$4.2$
D
$1.0$

Solution

(D) આપેલ છે: $K_{a} = 1 \times 10^{-5}$,$c = 0.1 \ M$.
નિર્બળ એસિડ માટે,વિયોજન અચળાંક $K_{a} = \alpha^2 c$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\alpha = \sqrt{\frac{K_{a}}{c}} = \sqrt{\frac{1 \times 10^{-5}}{0.1}} = \sqrt{1 \times 10^{-4}} = 0.01$.
ટકાવારી વિયોજન $= \alpha \times 100$.
ટકાવારી વિયોજન $= 0.01 \times 100 = 1.0 \%$.
182
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયો સંયોજનોનો સમૂહ વ્યસ્ત પ્રમાણનો નિયમ (law of reciprocal proportions) યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?
A
$P_2O_3, PH_3$ અને $H_2O$
B
$P_2O_5, PH_3$ અને $H_2O$
C
$N_2O_5, NH_3$ અને $H_2O$
D
$NO_2, NH_3$ અને $H_2O$

Solution

(A) વ્યસ્ત પ્રમાણનો નિયમ જણાવે છે કે જો બે અલગ-અલગ તત્વો ત્રીજા તત્વના નિશ્ચિત દળ સાથે અલગ-અલગ સંયોજાય,તો તેમના દળનો ગુણોત્તર એ જ હોય છે અથવા તે ગુણોત્તરના સાદા ગુણાંકમાં હોય છે જેમાં તેઓ એકબીજા સાથે સંયોજાય છે.
$P_2O_3, PH_3$ અને $H_2O$ ના સમૂહમાં:
$1$. $P$ એ $H$ સાથે જોડાઈને $PH_3$ બનાવે છે ($31 \ g$ $P$ સાથે $3 \ g$ $H$).
$2$. $P$ એ $O$ સાથે જોડાઈને $P_2O_3$ બનાવે છે ($62 \ g$ $P$ સાથે $48 \ g$ $O$).
$3$. $P$ ના નિશ્ચિત દળ $(62 \ g)$ માટે,$H$ નું દળ $6 \ g$ અને $O$ નું દળ $48 \ g$ છે. ગુણોત્તર $6:48 = 1:8$ છે.
$4$. $H_2O$ માં,$H$ અને $O$ એ $2:16 = 1:8$ ના ગુણોત્તરમાં જોડાય છે.
આમ,આ સમૂહ વ્યસ્ત પ્રમાણનો નિયમ દર્શાવે છે.
183
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
જ્યારે $10 \ dm^3$ ડાયનાઈટ્રોજન સમાન તાપમાન અને દબાણે $30 \ dm^3$ ડાયહાઈડ્રોજન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે કેટલા કદની એમોનિયા બને છે ($dm^3$ માં)?
A
$30$
B
$20$
C
$15$
D
$10$

Solution

(B) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \longrightarrow 2NH_{3(g)}$
એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,સમાન તાપમાન અને દબાણે,વાયુરૂપ પ્રક્રિયકો અને નીપજોના કદનો ગુણોત્તર તેમના તત્વયોગમિતિય મોલ ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
સમીકરણ મુજબ,$1 \ volume$ $N_2$ એ $3 \ volumes$ $H_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2 \ volumes$ $NH_3$ આપે છે.
અહીં $10 \ dm^3$ $N_2$ અને $30 \ dm^3$ $H_2$ આપેલ છે,જે $1:3$ ના પ્રમાણમાં છે.
તેથી,બનતા $NH_3$ નું કદ $2 \times 10 \ dm^3 = 20 \ dm^3$ થશે.
184
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$STP$ પર $2.24 \ dm^3$ $NH_3$ $(g)$ માં હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6.022 \times 10^{22}$
B
$2.4088 \times 10^{23}$
C
$1.8066 \times 10^{22}$
D
$6.022 \times 10^{23}$

Solution

(B) $STP$ પર,કોઈપણ વાયુના $22.4 \ dm^3$ માં $1 \ mol$ અણુઓ હોય છે.
$1 \ mol$ $NH_3$ માં $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ હોય છે.
દરેક $NH_3$ અણુમાં $4$ પરમાણુઓ $(1 \ N + 3 \ H)$ હોય છે.
તેથી,$1 \ mol$ $NH_3$ માં $4 \times 6.022 \times 10^{23} = 2.4088 \times 10^{24}$ પરમાણુઓ હોય છે.
આપેલ કદ $= 2.24 \ dm^3$,જે $0.1 \ mol$ $NH_3$ છે.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= 0.1 \times 2.4088 \times 10^{24} = 2.4088 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ.
185
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કઈ સંયોજનોની જોડી ગુણક પ્રમાણનો નિયમ દર્શાવે છે?
A
$CH_4, CCl_4$
B
$BF_3, NH_3$
C
$CO, CO_2$
D
$NO_2, CO_2$

Solution

(C) ગુણક પ્રમાણનો નિયમ જણાવે છે કે જ્યારે બે તત્વો એક કરતા વધુ સંયોજનો બનાવવા માટે જોડાય છે,ત્યારે એક તત્વના દળ જે બીજા તત્વના નિશ્ચિત દળ સાથે જોડાય છે તે નાના પૂર્ણાંક સંખ્યાના ગુણોત્તરમાં હોય છે.
$CO$ અને $CO_2$ ની જોડીમાં,કાર્બન $(C)$ અને ઓક્સિજન $(O)$ બે અલગ અલગ સંયોજનો બનાવવા માટે જોડાય છે.
$CO$ માં,$12 \ g$ કાર્બન $16 \ g$ ઓક્સિજન સાથે જોડાય છે.
$CO_2$ માં,$12 \ g$ કાર્બન $32 \ g$ ઓક્સિજન સાથે જોડાય છે.
કાર્બનના નિશ્ચિત દળ $(12 \ g)$ સાથે જોડાતા ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર $16:32$ છે,જે $1:2$ માં સરળ બને છે,જે એક સાદો પૂર્ણાંક ગુણોત્તર છે.
તેથી,$CO$ અને $CO_2$ ગુણક પ્રમાણનો નિયમ દર્શાવે છે.
186
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
જો કોઈ તત્વનું પરમાણ્વીય દળ $10 \ u$ હોય,તો તેના $1$ પરમાણુનું દળ ગ્રામમાં કેટલું થાય?
A
$2.06056 \times 10^{-22} \ g$
B
$1.66056 \times 10^{-23} \ g$
C
$1.06056 \times 10^{-24} \ g$
D
$3.66056 \times 10^{-25} \ g$

Solution

(B) પરમાણ્વીય દળ એ તત્વના એક પરમાણુનું દળ છે.
આપેલ છે,$1$ પરમાણુનું દળ $= 10 \ u$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $1 \ u = 1.66056 \times 10^{-24} \ g$.
તેથી,$1$ પરમાણુનું દળ ગ્રામમાં $= 10 \times 1.66056 \times 10^{-24} \ g = 1.66056 \times 10^{-23} \ g$.
187
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$n$ મોલ મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડમાંથી $n$ મોલ મિથેન તૈયાર કરવા માટે પાણીના અણુઓના કેટલા મોલની જરૂર પડે છે?
A
$n$
B
$2n$
C
$0.5n$
D
$0.1n$

Solution

(A) મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડ અને પાણી વચ્ચેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3MgI + H_2O \rightarrow CH_4 + MgI(OH)$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,$1$ મોલ મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડ $1$ મોલ મિથેન ઉત્પન્ન કરવા માટે $1$ મોલ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$n$ મોલ મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડમાંથી $n$ મોલ મિથેન તૈયાર કરવા માટે $n$ મોલ પાણીના અણુઓની જરૂર પડે છે.
188
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$hexa-1,4-diyne$ ના એક મોલમાં $sp^2$ સંકરિત કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5$
B
$3$
C
$4$
D
શૂન્ય

Solution

(D) $hexa-1,4-diyne$ નું બંધારણ $CH_3-C \equiv C-CH_2-C \equiv C-H$ છે.
આ અણુમાં,ત્રિ-બંધમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓ $sp$ સંકરિત છે અને એકલ-બંધમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓ $sp^3$ સંકરિત છે.
આ અણુમાં કોઈ પણ કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતો નથી.
તેથી,$hexa-1,4-diyne$ ના એક મોલમાં $sp^2$ સંકરિત કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા શૂન્ય છે.
189
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$n$ મોલ આઈસોપેન્ટેનમાં $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
A
શૂન્ય
B
એક
C
બે
D
ત્રણ

Solution

(A) આઈસોપેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે.
આઈસોપેન્ટેનમાં,તમામ કાર્બન પરમાણુઓ સિંગલ બોન્ડ દ્વારા અન્ય ચાર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા છે.
તેથી,આઈસોપેન્ટેનમાં તમામ કાર્બન પરમાણુઓ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આઈસોપેન્ટેનમાં કોઈ પણ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ નથી.
આમ,$n$ મોલ આઈસોપેન્ટેનમાં $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા $0$ છે.
190
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$8 \ g$ એમોનિયમ નાઈટ્રેટમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુઓના કેટલા મોલ હાજર છે ($mol$ માં)?
A
$0.1$
B
$0.2$
C
$0.4$
D
$0.8$

Solution

(B) એમોનિયમ નાઈટ્રેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $NH_4NO_3$ છે.
$NH_4NO_3$ નું આણ્વીય દળ $= (14 + 4 \times 1 + 14 + 3 \times 16) \ g/mol = 80 \ g/mol$ છે.
$NH_4NO_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{8 \ g}{80 \ g/mol} = 0.1 \ mol$ થાય.
$1 \ mol \ NH_4NO_3$ માં $2 \ mol$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે,
તેથી $0.1 \ mol \ NH_4NO_3$ માં $0.1 \times 2 = 0.2 \ mol$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે.
191
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયા પદાર્થમાં કુલ $1 \ mol$ પરમાણુઓ રહેલા છે? ($NH_3 = 17, H_2O = 18, N_2 = 28, CO_2 = 44$ નું મોલર દળ)
A
$4.25 \ g NH_3$
B
$1.8 \ g H_2O$
C
$2.8 \ g N_2$
D
$4.4 \ g CO_2$

Solution

(A) $4.25 \ g NH_3$ માટે: $NH_3$ ના મોલ $= \frac{4.25}{17} = 0.25 \ mol$.
કુલ પરમાણુઓ $= 0.25 \ mol \times (1 + 3) = 1 \ mol$ પરમાણુઓ.
આમ,$4.25 \ g NH_3$ માં $1 \ mol$ પરમાણુઓ છે.
192
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$n \ mol$ આઇસોપેન્ટેનમાં દ્વિતીયક કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4 n$
B
$3 n$
C
$2 n$
D
$n$

Solution

(D) આઇસોપેન્ટેનનું બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે.
આ અણુમાં,માત્ર એક જ દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ કાર્બન પરમાણુ ($-CH_2-$ સમૂહ) છે.
તેથી,$1 \ mol$ આઇસોપેન્ટેનમાં $1 \ mol$ દ્વિતીયક કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
આમ,$n \ mol$ આઇસોપેન્ટેનમાં $n \ mol$ દ્વિતીયક કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
193
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
જ્યારે $75 \ u$ સૂત્રભાર ધરાવતું કાર્બનિક સંયોજન $225 \ u$ સૂત્રભાર ધરાવતા પ્રક્રિયકોમાંથી મેળવવામાં આવે ત્યારે ટકાવારી પરમાણુ અર્થતંત્ર (percent atom economy) નું મૂલ્ય શું છે?
A
$13.5$
B
$33.3$
C
$40.4$
D
$70.5$

Solution

(B) $\% \text{ atom economy} = \frac{\text{ઇચ્છિત નીપજનો સૂત્રભાર}}{\text{બધા જ પ્રક્રિયકોના સૂત્રભારનો સરવાળો}} \times 100$
$\% \text{ atom economy} = \frac{75}{225} \times 100 = 33.3\%$
194
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$0^{\circ} C$ તાપમાને એક વાયુ $22.4 \ L$ કદ ધરાવે છે. $224 \ L$ કદ મેળવવા માટે કેલ્વિનમાં તાપમાન કેટલું હોવું જોઈએ ($K$ માં)?
A
$546$
B
$273$
C
$2730$
D
$5460$

Solution

(C) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,$\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$ (અચળ $n$ અને $P$ પર).
આપેલ છે: $V_1 = 22.4 \ L$,$T_1 = 0^{\circ} C = 273 \ K$,$V_2 = 224 \ L$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$T_2 = \frac{V_2 \times T_1}{V_1} = \frac{224 \times 273}{22.4} = 10 \times 273 = 2730 \ K$.
195
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
જ્યારે વાયુનું પ્રારંભિક કદ $3 \ dm^3$ અને તાપમાન $300 \ K$ હોય,ત્યારે અચળ દબાણે તેનું કદ બમણું કરવામાં આવે તો નવું તાપમાન કેટલું થશે ($K$ માં)?
A
$450$
B
$600$
C
$750$
D
$900$

Solution

(B) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,અચળ દબાણે,નિશ્ચિત જથ્થાના વાયુનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $V_1 = 3 \ dm^3$,$T_1 = 300 \ K$,અને $V_2 = 2 \times V_1 = 6 \ dm^3$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{3 \ dm^3}{300 \ K} = \frac{6 \ dm^3}{T_2}$.
$T_2$ માટે ગણતરી કરતા: $T_2 = \frac{6 \ dm^3 \times 300 \ K}{3 \ dm^3} = 600 \ K$.
196
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$STP$ પર $3 \ mol$ એમોનિયા વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ $dm^3$ માં કેટલું હશે?
A
$2.24$
B
$22.4$
C
$56.0$
D
$67.2$

Solution

(D) $STP$ પર કોઈપણ આદર્શ વાયુના $1 \ mol$ નું કદ $22.4 \ dm^3$ હોય છે.
આપેલ એમોનિયા વાયુના મોલની સંખ્યા $(n) = 3 \ mol$.
$STP$ પર વાયુનું કદ $= n \times 22.4 \ dm^3 \ mol^{-1}$.
કદ $= 3 \ mol \times 22.4 \ dm^3 \ mol^{-1} = 67.2 \ dm^3$.
197
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
જો $N_2$ વાયુને $300 \text{ K}$ તાપમાને $9.0 \text{ L}$ થી $3.0 \text{ L}$ સુધી $2 \text{ atm}$ દબાણે સંકોચવામાં આવે, તો સમાન તાપમાને અંતિમ દબાણ શોધો। ($\text{ atm}$ માં)
A
$1.66$
B
$3.32$
C
$6.0$
D
$9.0$

Solution

(C) બોઈલના નિયમ મુજબ, અચળ તાપમાને વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે, $P_1 V_1 = P_2 V_2$.
આપેલ છે: $P_1 = 2 \text{ atm}$, $V_1 = 9.0 \text{ L}$, $V_2 = 3.0 \text{ L}$.
કિંમતો મૂકતા: $2 \text{ atm} \times 9.0 \text{ L} = P_2 \times 3.0 \text{ L}$.
$P_2 = \frac{2 \times 9.0}{3.0} \text{ atm} = 6.0 \text{ atm}$.
198
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
એક ગરમ હવાના ફુગ્ગાનું કદ $99^\circ\text{C}$ તાપમાને $2000 \text{ dm}^3$ છે. જો ફુગ્ગામાંની હવા ઠંડી થઈને $80^\circ\text{C}$ થાય, તો નવું કદ કેટલું હશે ($\text{ dm}^3$ માં)?
A
$2428.9$
B
$2656.9$
C
$2814.9$
D
$1897.8$

Solution

(D) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ, અચળ દબાણે, વાયુના નિશ્ચિત જથ્થાનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(V \propto T)$.
આપેલ છે:
પ્રારંભિક કદ $(V_1)$ = $2000 \text{ dm}^3$
પ્રારંભિક તાપમાન $(T_1)$ = $99^\circ\text{C} = 99 + 273 = 372 \text{ K}$
અંતિમ તાપમાન $(T_2)$ = $80^\circ\text{C} = 80 + 273 = 353 \text{ K}$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$
$V_2 = \frac{V_1 \times T_2}{T_1}$
$V_2 = \frac{2000 \times 353}{372}$
$V_2 \approx 1897.8 \text{ dm}^3$.
199
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$0^{\circ} C$ તાપમાને એક વાયુનું કદ $4 \ dm^3$ છે. જ્યારે તાપમાનમાં $10^{\circ} C$ નો વધારો કરવામાં આવે ત્યારે અચળ દબાણે નવું કદ ગણો. ($dm^3$ માં)
A
$2.07$
B
$3.21$
C
$4.14$
D
$6.54$

Solution

(C) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,અચળ દબાણ અને વાયુના જથ્થા માટે,કદ એ નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $V_1 / T_1 = V_2 / T_2$.
પ્રારંભિક તાપમાન $T_1 = 0^{\circ} C = 273 \ K$.
અંતિમ તાપમાન $T_2 = 0^{\circ} C + 10^{\circ} C = 10^{\circ} C = 283 \ K$.
આપેલ છે $V_1 = 4 \ dm^3$.
કિંમતો મૂકતા: $4 \ dm^3 / 273 \ K = V_2 / 283 \ K$.
$V_2 = (4 \times 283) / 273 \approx 4.1465 \ dm^3$.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,કદ $4.14 \ dm^3$ મળે છે.
200
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2023
જો $2 \ mol$ આદર્શ વાયુનું કદ અને દબાણ અનુક્રમે $20 \ dm^3$ અને $4.926 \ atm$ હોય,તો સેલ્સિયસમાં તાપમાન શોધો. $(R = 0.0821 \ dm^3 \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1})$
A
$273$
B
$327$
C
$600$
D
$453$

Solution

(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણ મુજબ,$PV = nRT$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $P = 4.926 \ atm$,$V = 20 \ dm^3$,$n = 2 \ mol$,અને $R = 0.0821 \ dm^3 \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
$T = \frac{PV}{nR} = \frac{4.926 \times 20}{2 \times 0.0821} = \frac{98.52}{0.1642} = 600 \ K$.
તાપમાનને સેલ્સિયસમાં ફેરવવા માટે: $T(^{\circ}C) = T(K) - 273 = 600 - 273 = 327^{\circ}C$.
201
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
સ્કેન્ડિયમ $(Sc)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી વિવિધ સંભવિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ કઈ છે?
A
$+4$
B
$+5$
C
$+4, +5$
D
$+3$

Solution

(D) સ્કેન્ડિયમ ($Sc$,પરમાણુ ક્રમાંક $21$) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
તે આર્ગોન $([Ar])$ ની સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ($4s$ માંથી બે અને $3d$ માંથી એક) ગુમાવે છે.
તેથી,સ્કેન્ડિયમ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી એકમાત્ર સામાન્ય અને સ્થિર ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ છે.
202
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
સંક્રાંતિ તત્વો (transition elements) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તેઓ $s$ અને $p$ બ્લોક તત્વો વચ્ચેના ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
B
તેઓ અપૂર્ણ $d$-સબશેલ ધરાવતા કેટાયન બનાવે છે.
C
$5d$ શ્રેણીમાં આવર્ત કોષ્ટકના લેન્થેનમથી મર્ક્યુરી સુધીના તમામ તત્વોનો સમાવેશ થાય છે.
D
તેઓ ચાર અલગ-અલગ $d$ શ્રેણીમાં ગોઠવાયેલા છે.

Solution

(C) $5d$ શ્રેણીમાં $Lanthanum$ ($La$,$Z=57$) અને $Hafnium$ ($Hf$,$Z=72$) થી $Mercury$ ($Hg$,$Z=80$) સુધીના તત્વોનો સમાવેશ થાય છે. $La$ થી $Hg$ સુધીના તમામ તત્વોનો સમાવેશ થાય છે તે વિધાન ખોટું છે કારણ કે $La$ અને $Hf$ ની વચ્ચે $4f$ શ્રેણી (લેન્થેનોઇડ્સ) આવે છે.
203
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$+2$ અવસ્થામાં કોપરની સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટનું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$0$
B
$1.73$
C
$2.78$
D
$4.4$

Solution

(B) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે. $Cu$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે।
$+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં, $Cu^{2+}$ બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે, જેના પરિણામે $[Ar] 3d^9$ રચના મળે છે।
$3d^9$ રચનામાં, $n = 1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે।
સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ $(\mu)$ ની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે।
$n = 1$ મૂકતા, આપણને $\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ BM$ મળે છે।
204
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કઈ અલોહ (non-ferrous) મિશ્રધાતુ છે?
A
$A.$ નિકલ સ્ટીલ
B
$B.$ ક્રોમિયમ સ્ટીલ
C
$C.$ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ
D
$D.$ પિત્તળ

Solution

(D) પિત્તળ એ તાંબા $(Cu)$ અને જસત $(Zn)$ ની મિશ્રધાતુ છે.
તેમાં મુખ્ય ઘટક તરીકે લોખંડ $(Fe)$ હોતું નથી,તેથી તે અલોહ મિશ્રધાતુ છે.
નિકલ સ્ટીલ,ક્રોમિયમ સ્ટીલ અને સ્ટેનલેસ સ્ટીલ એ તમામ લોહયુક્ત મિશ્રધાતુઓ છે કારણ કે તેમાં લોખંડ હોય છે.
205
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયા નેનોપાર્ટિકલ ઉદ્દીપકનો ઉપયોગ ફોટોકેટાલિસિસમાં થાય છે?
A
$TiO_2$
B
$Pd$
C
$Pt$
D
$Au$

Solution

(A) $TiO_2$ (ટાઈટેનિયમ ડાયોક્સાઈડ) એ એક જાણીતો સેમિકન્ડક્ટર પદાર્થ છે જે અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશના કિરણોત્સર્ગ હેઠળ કાર્યક્ષમ ફોટોકેટાલિસ્ટ તરીકે કામ કરે છે.
તેનો ઉપયોગ પર્યાવરણીય કાર્યક્રમોમાં જેમ કે કાર્બનિક પ્રદૂષકોના વિઘટન અને પાણીના વિભાજનમાં વ્યાપકપણે થાય છે.
206
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ ફેરોમેગ્નેટિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે?
A
$Mn$
B
$Co$
C
$Zn$
D
$Sc$

Solution

(B) ફેરોમેગ્નેટિઝમ એ એવા પદાર્થો દ્વારા દર્શાવવામાં આવતો ગુણધર્મ છે જે ચુંબકીય ક્ષેત્ર દ્વારા મજબૂત રીતે આકર્ષાય છે.
સંક્રાંતિ ધાતુઓ પૈકી,$Fe$,$Co$ અને $Ni$ ઓરડાના તાપમાને ફેરોમેગ્નેટિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
207
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કઈ મિશ્રધાતુનો ઉપયોગ મૂર્તિઓ બનાવવા માટે થાય છે?
A
નાઈક્રોમ
B
સ્ટેનલેસ સ્ટીલ
C
બ્રોન્ઝ (કાંસું)
D
ક્યુપ્રા-નિકલ

Solution

(C) બ્રોન્ઝ ($Cu$ અને $Sn$ ની મિશ્રધાતુ) નો ઉપયોગ મૂર્તિઓ બનાવવા માટે થાય છે.
208
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$KClO_3$ ના વિઘટનમાં નીચેનામાંથી કયા ઉદ્દીપકનો ઉપયોગ થાય છે?
A
પ્લેટિનાઇઝ્ડ એસ્બેસ્ટોસ
B
$Fe-Cr$ ઉદ્દીપક
C
$Ni$
D
$MnO_2$

Solution

(D) પોટેશિયમ ક્લોરેટ $(KClO_3)$ નું વિઘટન એ ઓક્સિજન વાયુની બનાવટ માટેની પ્રમાણભૂત પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $2KClO_3(s) \xrightarrow{MnO_2, \Delta} 2KCl(s) + 3O_2(g)$.
આ પ્રક્રિયામાં,મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે જે સક્રિયકરણ ઉર્જા ઘટાડે છે,જેથી વિઘટન નીચા તાપમાને થઈ શકે છે.
209
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયો કેટાયન તેની સંબંધિત ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં રંગહીન જલીય દ્રાવણ બનાવે છે?
A
$Ti^{3+}$
B
$V^{3+}$
C
$Sc^{3+}$
D
$Cu^{2+}$

Solution

(C) $Sc^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \ 3d^0$ છે.
$3d$ કક્ષક સંપૂર્ણપણે ખાલી હોવાથી,તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હાજર નથી.
$d$-કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોનની ગેરહાજરીને કારણે $d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી,તેથી $Sc^{3+}$ આયન રંગહીન જલીય દ્રાવણ બનાવે છે.
210
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું તત્વ ફેરોમેગ્નેટિક ગુણધર્મો દર્શાવતું નથી?
A
$Cr$
B
$Fe$
C
$Co$
D
$Ni$

Solution

(A) ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થો એવા છે જે ચુંબકીય ક્ષેત્ર દ્વારા મજબૂત રીતે આકર્ષાય છે.
ફેરોમેગ્નેટિક તત્વોના સામાન્ય ઉદાહરણો $Fe$,$Co$ અને $Ni$ છે.
$Cr$ (ક્રોમિયમ) એ એન્ટિફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ છે,ફેરોમેગ્નેટિક નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Cr$ છે.
211
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી લેન્થેનોઇડ તત્વ ઓળખો.
A
$Eu$
B
$Cm$
C
$Am$
D
$Np$

Solution

(A) લેન્થેનોઇડ્સ એ $57$ થી $71$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો છે.
$Eu$ (યુરોપિયમ) નો પરમાણુ ક્રમાંક $63$ છે,જે લેન્થેનોઇડ શ્રેણીમાં આવે છે.
$Cm$ (ક્યુરિયમ),$Am$ (એમેરિસિયમ) અને $Np$ (નેપ્ચ્યુનિયમ) એ બધા એક્ટિનોઇડ તત્વો છે (પરમાણુ ક્રમાંક $89$ થી $103$).
212
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$25^{\circ} C$ તાપમાને કોષ $Sn_{(s)} | Sn^{2+}_{(1M)} || Ag^{+}_{(1M)} | Ag_{(s)}$ માટે $\Delta G^{\circ}$ ની ગણતરી કરો,જ્યાં $E^{\circ}_{cell} = 0.90 \ V$ છે. ($kJ$ માં)
A
$-173.7$
B
$-225.3$
C
$-100.2$
D
$-290.8$

Solution

(A) પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફારનું સૂત્ર: $\Delta G^{\circ} = -nFE^{\circ}_{cell}$ છે.
અહીં,કોષ પ્રક્રિયા: $Sn_{(s)} + 2Ag^{+}_{(aq)} \rightarrow Sn^{2+}_{(aq)} + 2Ag_{(s)}$ છે.
સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા,$n = 2$.
ફેરાડે અચળાંક,$F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
આપેલ છે $E^{\circ}_{cell} = 0.90 \ V$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta G^{\circ} = -2 \times 96500 \times 0.90 \ J$.
$\Delta G^{\circ} = -173700 \ J = -173.7 \ kJ$.
213
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
એક કોષમાં $Ni_{(s)} + Cu^{2+}_{(aq)} \rightarrow Ni^{2+}_{(aq)} + Cu_{(s)}$ પ્રક્રિયા થાય છે. જો $E^0_{Cu} = 0.337 \ V$ અને $E^0_{Ni} = -0.257 \ V$ હોય,તો $E^0_{cell}$ ની ગણતરી કરો. ($V$ માં)
A
$0.594$
B
$-0.594$
C
$-0.08$
D
$0.08$

Solution

(A) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ નીચેના સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે:
$E^0_{cell} = E^0_{cathode} - E^0_{anode}$
આપેલી પ્રક્રિયામાં,$Ni$ નું $Ni^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ) અને $Cu^{2+}$ નું $Cu$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ).
તેથી,$E^0_{cell} = E^0_{Cu^{2+}/Cu} - E^0_{Ni^{2+}/Ni}$
$E^0_{cell} = 0.337 \ V - (-0.257 \ V)$
$E^0_{cell} = 0.337 \ V + 0.257 \ V = 0.594 \ V$
214
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેની પ્રક્રિયા માટે $E_{\text{cell}}^{\circ}$ ની ગણતરી કરો: $Mg_{(s)} + 2 Ag_{(aq)}^{+} \rightarrow Mg_{(aq)}^{2+} + 2 Ag_{(s)}$,જો $E_{Ag^{+}/Ag}^{\circ} = 0.8 \ V$ અને $E_{Mg^{2+}/Mg}^{\circ} = -2.37 \ V$ હોય. ($V$ માં)
A
$-3.17$
B
$3.17$
C
$-1.57$
D
$1.57$

Solution

(B) આપેલ કોષ પ્રક્રિયામાં,$Mg$ નું એનોડ પર ઓક્સિડેશન થાય છે અને $Ag^{+}$ નું કેથોડ પર રિડક્શન થાય છે.
$E_{\text{cell}}^{\circ} = E_{\text{cathode}}^{\circ} - E_{\text{anode}}^{\circ}$
$E_{\text{cell}}^{\circ} = E_{Ag^{+}/Ag}^{\circ} - E_{Mg^{2+}/Mg}^{\circ}$
$E_{\text{cell}}^{\circ} = 0.8 \ V - (-2.37 \ V) = 3.17 \ V$
215
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
પીગળેલા $Al_2O_3$ માંથી $45 \ g$ $Al$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી વીજળીના ફેરાડેની સંખ્યા શોધો. ($F$ માં)
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$7$

Solution

(C) રિડક્શન પ્રક્રિયા છે: $Al^{3+} + 3e^{-} \longrightarrow Al$
આ સમીકરણ દર્શાવે છે કે $1 \ mole$ $Al$ (એટલે કે $27 \ g$ $Al$) ઉત્પન્ન કરવા માટે $3 \ moles$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
આમ,$27 \ g$ $Al$ ઉત્પન્ન કરવા માટે $3 \ F$ વીજળીની જરૂર પડે છે.
તેથી,$45 \ g$ $Al$ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી વીજળીના ફેરાડેની ગણતરી નીચે મુજબ છે:
$\text{Faradays} = \frac{3 \ F}{27 \ g} \times 45 \ g = 5 \ F$.
216
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$25^{\circ} C$ તાપમાને $Zn_{(s)}|Zn_{(1M)}^{2+}| |Cd_{(1M)}^{2+}|Cd_{(s)}$ કોષ માટે $E_{cell}^o$ ની ગણતરી કરો,જ્યાં $E_{Zn^{2+}/Zn}^{\circ} = -0.763 \ V$ અને $E_{Cd^{2+}/Cd}^{\circ} = -0.403 \ V$ છે. ($V$ માં)
A
$0.36$
B
$1.17$
C
$-0.36$
D
$-1.17$

Solution

(A) કોષની પ્રક્રિયા $Zn_{(s)}|Zn^{2+}_{(1M)}||Cd^{2+}_{(1M)}|Cd_{(s)}$ તરીકે દર્શાવેલ છે.
આ કોષમાં,$Zn$ એનોડ (ઓક્સિડેશન) તરીકે અને $Cd$ કેથોડ (રિડક્શન) તરીકે કાર્ય કરે છે.
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$E_{cell}^o = E_{cathode}^{\circ} - E_{anode}^{\circ}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$E_{cell}^o = E_{Cd^{2+}/Cd}^{\circ} - E_{Zn^{2+}/Zn}^{\circ}$
$E_{cell}^o = -0.403 \ V - (-0.763 \ V)$
$E_{cell}^o = -0.403 \ V + 0.763 \ V = 0.36 \ V$.
217
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે?
A
$K$
B
$Al$
C
$Mg$
D
$Ag$

Solution

(A) રિડક્શનકર્તાની પ્રબળતા તેના પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
ઓછા (વધુ ઋણ) $E^{\circ}$ મૂલ્યો ઓક્સિડેશન પામવાની વધુ વૃત્તિ દર્શાવે છે,જે તે પદાર્થને વધુ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા બનાવે છે.
પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ નીચે મુજબ છે:
$K^+/K = -2.93 \ V$
$Mg^{2+}/Mg = -2.37 \ V$
$Al^{3+}/Al = -1.66 \ V$
$Ag^+/Ag = +0.80 \ V$
આમ,$K$ નું $E^{\circ}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ ઋણ હોવાથી,તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.
218
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$Zn$ અને $Al$ ક્ષારના દ્રાવણ ધરાવતા વિદ્યુતવિભાજ્ય કોષો શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. જો એક કોષમાં $6.5 \ g$ $Zn$ જમા થાય,તો સમાન પ્રમાણમાં વિદ્યુત પસાર કરવાથી બીજા કોષમાં જમા થતા $Al$ નું દળ ગણો (મોલર દળ: $Zn=65 \ g \ mol^{-1}$,$Al=27 \ g \ mol^{-1}$). ($g$ માં)
A
$2.4$
B
$2.1$
C
$2.7$
D
$1.8$

Solution

(D) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના બીજા નિયમ મુજબ,જ્યારે શ્રેણીમાં જોડાયેલા કોષોમાંથી સમાન જથ્થામાં વિદ્યુત પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે જમા થતા પદાર્થોનું દળ તેમના તુલ્ય દળના પ્રમાણમાં હોય છે.
$W_{Zn} / E_{Zn} = W_{Al} / E_{Al}$
તુલ્ય દળ $E = \text{મોલર દળ} / n$-ફેક્ટર.
$Zn^{2+} + 2e^{-} \longrightarrow Zn$ માટે,$n$-ફેક્ટર $= 2$.
$E_{Zn} = 65 / 2 = 32.5 \ g \ mol^{-1}$.
$Al^{3+} + 3e^{-} \longrightarrow Al$ માટે,$n$-ફેક્ટર $= 3$.
$E_{Al} = 27 / 3 = 9 \ g \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા:
$6.5 / 32.5 = W_{Al} / 9$
$0.2 = W_{Al} / 9$
$W_{Al} = 0.2 \times 9 = 1.8 \ g$.
219
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
પ્રક્રિયા $Mg_{(s)} + Sn_{(aq)}^{2+} \longrightarrow Mg_{(aq)}^{2+} + Sn_{(s)}$ માટે $\Delta G^{\circ}$ ની ગણતરી કરો,જો $E_{cell}^{\circ} = 2.23 \ V$ હોય. ($kJ$ માં)
A
$-430.4$
B
$215.2$
C
$645.6$
D
$-860.8$

Solution

(A) પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જા ફેરફારનું સૂત્ર: $\Delta G^{\circ} = -nFE_{cell}^{\circ}$
અહીં,$n$ એ સંતુલિત રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે. $Mg + Sn^{2+} \longrightarrow Mg^{2+} + Sn$ માટે,$n = 2$.
$F$ એ ફેરાડે અચળાંક છે,જે આશરે $96500 \ C \ mol^{-1}$ છે.
$E_{cell}^{\circ} = 2.23 \ V$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta G^{\circ} = -2 \times 96500 \times 2.23 \ J \ mol^{-1}$.
$\Delta G^{\circ} = -430390 \ J \ mol^{-1}$.
$1000$ વડે ભાગીને $kJ \ mol^{-1}$ માં ફેરવતા: $\Delta G^{\circ} = -430.39 \ kJ \ mol^{-1} \approx -430.4 \ kJ \ mol^{-1}$.
220
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$25^{\circ} C$ તાપમાને $Zn_{(s)} | Zn^{2+}_{(0.1 \ M)} || Cr^{3+}_{(0.1 \ M)} | Cr_{(s)}$ કોષ માટે $E_{cell}$ ની ગણતરી કરો,જો $E^{\circ}_{cell} = 0.02 \ V$ હોય. ($V$ માં)
A
$-0.05$
B
$0.03$
C
$-0.06$
D
$0.07$

Solution

(B) કોષની પ્રક્રિયા: $3 Zn_{(s)} + 2 Cr^{3+}_{(0.1 \ M)} \longrightarrow 3 Zn^{2+}_{(0.1 \ M)} + 2 Cr_{(s)}$
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $E_{cell} = E^{\circ}_{cell} - \frac{0.0592 \ V}{n} \log_{10} \frac{[Zn^{2+}]^3}{[Cr^{3+}]^2}$
અહીં,$n = 6$ (કુલ ઇલેક્ટ્રોનનો ફેરફાર).
$E_{cell} = 0.02 \ V - \frac{0.0592 \ V}{6} \log_{10} \frac{(0.1)^3}{(0.1)^2}$
$E_{cell} = 0.02 \ V - \frac{0.0592 \ V}{6} \log_{10} (0.1)$
કારણ કે $\log_{10} (0.1) = -1$,તેથી:
$E_{cell} = 0.02 \ V - \frac{0.0592 \ V}{6} \times (-1)$
$E_{cell} = 0.02 \ V + 0.00987 \ V \approx 0.03 \ V$.
221
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$5 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરીને તેના ક્ષારના દ્રાવણમાંથી $6.35 \ g$ કોપર જમા કરવા માટે જરૂરી સમય સેકન્ડમાં ગણો. [કોપરનું મોલર દળ $Cu = 63.5 \ g \ mol^{-1}$]
A
$3600$
B
$3700$
C
$3860$
D
$4000$

Solution

(C) કોપર માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Cu^{2+} + 2e^{-} \longrightarrow Cu_{(s)}$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol \ Cu$ માટે $2 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
ફેરાડેના નિયમ મુજબ: $W = \frac{I \times t \times M}{n \times F}$
જ્યાં $W = 6.35 \ g$,$I = 5 \ A$,$M = 63.5 \ g \ mol^{-1}$,$n = 2$,અને $F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $6.35 = \frac{5 \times t \times 63.5}{2 \times 96500}$
$t = \frac{6.35 \times 2 \times 96500}{5 \times 63.5}$
$t = 3860 \ s$.
222
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
જો નીચેની પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $1.2 \times 10^6$ હોય,તો $E_{cell}^{\circ}$ ની ગણતરી કરો.
$2 Cu_{(aq)}^{+} \longrightarrow Cu_{(aq)}^{2+} + Cu_{(s)}$ ($V$ માં)
A
$0.36$
B
$-0.36$
C
$-0.18$
D
$0.18$

Solution

(A) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ અને સંતુલન અચળાંક વચ્ચેનો સંબંધ $298 \ K$ તાપમાને $E_{cell}^{\circ} = \frac{0.0592}{n} \log_{10} K$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ પ્રક્રિયા $2 Cu_{(aq)}^{+} \longrightarrow Cu_{(aq)}^{2+} + Cu_{(s)}$ છે.
અર્ધ-પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
રિડક્શન: $Cu_{(aq)}^{+} + e^{-} \longrightarrow Cu_{(s)}$
ઓક્સિડેશન: $Cu_{(aq)}^{+} \longrightarrow Cu_{(aq)}^{2+} + e^{-}$
તેથી,સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 1$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $E_{cell}^{\circ} = \frac{0.0592}{1} \log_{10} (1.2 \times 10^6)$.
$E_{cell}^{\circ} = 0.0592 (\log 1.2 + \log 10^6)$.
$E_{cell}^{\circ} = 0.0592 (0.079 + 6)$.
$E_{cell}^{\circ} = 0.0592 \times 6.079 \approx 0.36 \ V$.
223
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેના કોષ માટે $E_{cell}^{\circ}$ ની ગણતરી કરો: $Zn_{(s)} | Zn^{2+}_{(1 \ M)} || Pb^{2+}_{(1 \ M)} | Pb_{(s)}$ જો $E^{\circ}_{Zn^{2+}/Zn} = -0.763 \ V$ અને $E^{\circ}_{Pb^{2+}/Pb} = -0.126 \ V$ હોય. ($V$ માં)
A
$0.637$
B
$-0.530$
C
$-0.889$
D
$0.789$

Solution

(A) આપેલ કોષ માટે,$Zn$ એનોડ તરીકે અને $Pb$ કેથોડ તરીકે વર્તે છે.
$E_{cell}^{\circ} = E_{cathode}^{\circ} - E_{anode}^{\circ}$
$E_{cell}^{\circ} = E^{\circ}_{Pb^{2+}/Pb} - E^{\circ}_{Zn^{2+}/Zn}$
$E_{cell}^{\circ} = -0.126 \ V - (-0.763 \ V)$
$E_{cell}^{\circ} = -0.126 \ V + 0.763 \ V = 0.637 \ V$
224
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$25^{\circ} C$ તાપમાને $Cd_{(s)} | Cd_{(aq)}^{2+} || Cu_{(aq)}^{2+} | Cu_{(s)}$ કોષનો કોષ પોટેન્શિયલ શોધવા માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ વપરાય છે?
A
$E_{cell} = E_{cell}^{o} - 0.0296 \log \frac{[Cd^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$
B
$E_{cell} = E_{cell}^{o} + 0.0296 \log \frac{[Cd^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$
C
$E_{cell} = E_{cell}^{o} - 0.0592 \log \frac{[Cu^{2+}]}{[Cd^{2+}]}$
D
$E_{cell} = E_{cell}^{o} + 0.0592 \log \frac{[Cu^{2+}]}{[Cd^{2+}]}$

Solution

(A) કોષની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Cd_{(s)} \longrightarrow Cd_{(aq)}^{2+} + 2e^{-}$(એનોડ પર ઓક્સિડેશન)
$Cu_{(aq)}^{2+} + 2e^{-} \longrightarrow Cu_{(s)}$(કેથોડ પર રિડક્શન)
$Cd_{(s)} + Cu_{(aq)}^{2+} \longrightarrow Cd_{(aq)}^{2+} + Cu_{(s)}$(કુલ કોષ પ્રક્રિયા)

$25^{\circ} C$ $(298 \ K)$ તાપમાને નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = E_{cell}^{o} - \frac{0.0592}{n} \log \frac{[Product]}{[Reactant]}$
અહીં,સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 2$ છે.
સાંદ્રતા મૂકતા:
$E_{cell} = E_{cell}^{o} - \frac{0.0592}{2} \log \frac{[Cd^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$
$E_{cell} = E_{cell}^{o} - 0.0296 \log \frac{[Cd^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$
225
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$Cd_{(s)}|Cd^{2+}_{(1M)}||Ag^{+}_{(1M)}|Ag_{(s)}$ માટે $E_{\text{cell}}^{\circ}$ ની ગણતરી કરો. આપેલ છે: $E^{\circ}_{Cd^{2+}/Cd} = -0.403 \ V$ અને $E^{\circ}_{Ag^{+}/Ag} = 0.799 \ V$. ($V$ માં)
A
$1.202$
B
$-1.202$
C
$0.396$
D
$-0.396$

Solution

(A) આપેલ કોષ માટે,એનોડ $Cd$ છે અને કેથોડ $Ag$ છે.
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલની ગણતરી સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $E_{\text{cell}}^{\circ} = E_{\text{cathode}}^{\circ} - E_{\text{anode}}^{\circ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $E_{\text{cell}}^{\circ} = 0.799 \ V - (-0.403 \ V)$.
$E_{\text{cell}}^{\circ} = 0.799 + 0.403 = 1.202 \ V$.
226
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝનું ટીન (tin) દ્વારા સરળતાથી રિડક્શન થાય છે?
A
આયોડિન
B
આયર્ન
C
ઝિંક
D
સોડિયમ

Solution

(A) આપેલ સ્પીસીઝમાં,માત્ર આયોડિનનું પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ મૂલ્ય ધન છે.
અર્ધ-પ્રક્રિયા માટે ઉચ્ચ (વધુ ધન) $E^{\circ}$ મૂલ્ય તે સ્પીસીઝના રિડક્શન પામવાની વધુ વૃત્તિ દર્શાવે છે.
ટીન $(Sn)$ રિડક્શનકર્તા તરીકે કામ કરતું હોવાથી,તે સૌથી વધુ રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવતી સ્પીસીઝનું સરળતાથી રિડક્શન કરશે.
તેથી,આયોડિન $(I_2)$ નું ટીન $(Sn)$ દ્વારા સરળતાથી રિડક્શન થાય છે.
227
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
ડ્રાય સેલ (dry cell) ના કાર્ય દરમિયાન કેથોડ પર $NH_4^{+}$ આયનોના રિડક્શનને કારણે ઉત્પન્ન થતો વાયુ ઓળખો.
A
એમોનિયા
B
હાઇડ્રોજન
C
હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ
D
ક્લોરિન

Solution

(B) ડ્રાય સેલમાં,કેથોડ પર $NH_4^{+}$ આયનોનું રિડક્શન થાય છે અને એમોનિયા તથા હાઇડ્રોજન વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રક્રિયા: $2NH_{4(aq)}^{+} + 2e^{-} \longrightarrow 2NH_{3(aq)} + H_{2(g)}$.
આમ,કેથોડ પર ઉત્પન્ન થતો વાયુ હાઇડ્રોજન છે.
228
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
લેડ સ્ટોરેજ સેલ (સીસા સંગ્રાહક કોષ) માં ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન થતી કુલ ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા ઓળખો.
A
$Pb_{(aq)}^{2+} + SO_{4(aq)}^{2-} \longrightarrow PbSO_{4(s)}$
B
$PbSO_{4(s)} + 2 H_2O_{(l)} \longrightarrow PbO_{2(s)} + 4 H_{(aq)}^{+} + SO_{4(aq)}^{2-} + 2 e^{-}$
C
$Pb_{(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} \longrightarrow PbSO_{4(s)} + 2 e^{-}$
D
$PbSO_{4(s)} + 2 e^{-} \longrightarrow Pb_{(s)} + SO_{4(aq)}^{2-}$

Solution

(C) જ્યારે લેડ સ્ટોરેજ સેલ વિદ્યુત પ્રવાહ આપે છે (એટલે કે ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન),ત્યારે સ્પોન્જી લેડ $(Pb)$ એનોડ પર $Pb^{2+}$ આયનોમાં ઓક્સિડાઈઝ થાય છે. આમ બનેલા $Pb^{2+}$ આયનો $H_2SO_4$ માંથી મળતા $SO_4^{2-}$ આયનો સાથે જોડાઈને અદ્રાવ્ય $PbSO_4$ બનાવે છે. કુલ ઓક્સિડેશન અર્ધ-પ્રક્રિયા આ બે પ્રક્રિયાઓનો સરવાળો છે.
$Pb_{(s)} \longrightarrow Pb_{(aq)}^{2+} + 2 e^{-}$(ઓક્સિડેશન)
$Pb_{(aq)}^{2+} + SO_{4(aq)}^{2-} \longrightarrow PbSO_{4(s)}$(અવક્ષેપન)
$Pb_{(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} \longrightarrow PbSO_{4(s)} + 2 e^{-}$(કુલ ઓક્સિડેશન)
229
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
વોલ્ટેઇક કોષ (voltaic cell) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
એનોડ ઋણ વિદ્યુતધ્રુવ તરીકે વર્તે છે.
B
કેથોડ ધન વિદ્યુતધ્રુવ તરીકે વર્તે છે.
C
તે વિદ્યુત ઊર્જાનું રાસાયણિક ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
D
ડ્રાય સેલ (dry cell) એ વોલ્ટેઇક કોષનું એક ઉદાહરણ છે.

Solution

(C) વોલ્ટેઇક કોષ (અથવા ગેલ્વેનિક કોષ) એ એક વિદ્યુતરાસાયણિક કોષ છે જે સ્વયંભૂ રેડોક્ષ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા રાસાયણિક ઊર્જાનું વિદ્યુત ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
તેથી,તે વિદ્યુત ઊર્જાનું રાસાયણિક ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે તે વિધાન ખોટું છે.
વોલ્ટેઇક કોષમાં,એનોડ ઋણ વિદ્યુતધ્રુવ છે અને કેથોડ ધન વિદ્યુતધ્રુવ છે.
ડ્રાય સેલ એ વોલ્ટેઇક કોષનો એક સામાન્ય પ્રકાર છે.
230
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$30 \ \text{minutes}$ માં તેના ક્ષારના દ્રાવણમાંથી $4.8 \ g \ Cu$ જમા કરવા માટે જરૂરી પ્રવાહ (એમ્પીયરમાં) ગણો. $\left[ Cu \ {\text{નું મોલર દળ}} = 63.5 \ g \ mol^{-1} \right]$ ($A$ માં)
A
$8.1$
B
$6.4$
C
$10.5$
D
$12.3$

Solution

(A) કોપર માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Cu^{2 } 2e^{-} \longrightarrow Cu_{(s)}$
ફેરાડેના નિયમ મુજબ: $W = \frac{I \times t \times M}{n \times F}$
જ્યાં $W = 4.8 \ g$,$M = 63.5 \ g \ mol^{-1}$,$n = 2$,$t = 30 \times 60 \ s = 1800 \ s$,અને $F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $4.8 = \frac{I \times 1800 \times 63.5}{2 \times 96500}$
$I = \frac{4.8 \times 2 \times 96500}{63.5 \times 1800}$
$I \approx 8.1 \ A$
231
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
સમાન સાંદ્રતા ધરાવતા નીચેનામાંથી કયા સંયોજનના જલીય દ્રાવણની વિદ્યુત વાહકતા નિસ્યંદિત પાણી (distilled water) ની વાહકતાની લગભગ સમાન હોય છે?
A
યુરિયા
B
સોડિયમ ક્લોરાઇડ
C
સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ
D
એસિટિક એસિડ

Solution

(A) યુરિયા એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય (non-electrolyte) છે અને પાણીમાં આયનોમાં વિયોજન પામતું નથી.
તેથી,તેની વિદ્યુત વાહકતા નિસ્યંદિત પાણીની વાહકતાની લગભગ સમાન હોય છે.
સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે,જ્યારે એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે,જે પાણીની વાહકતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
232
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$0.05 \ M \ BaCl_2$ દ્રાવણની મોલર વાહકતા $220 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ હોય,તો તેની વાહકતા કેટલી થાય?
A
$0.011 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$0.022 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$0.033 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$0.044 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને વાહકતા $(k)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Lambda_m = \frac{1000 \times k}{C}$
વાહકતા $(k)$ માટે સૂત્ર: $k = \frac{\Lambda_m \times C}{1000}$
આપેલ છે: $\Lambda_m = 220 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ અને $C = 0.05 \ M$
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{220 \times 0.05}{1000} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$k = \frac{11}{1000} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} = 0.011 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
233
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$MgCl_2$ ના પીગળેલા દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરતી વખતે $2 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ $482.5 \ s$ સુધી પસાર કરવાથી કેટલા ગ્રામ $Mg$ ઉત્પન્ન થશે ($g$ માં)? ($Mg$ નું મોલર દળ $= 24 \ g \ mol^{-1}$)
A
$0.12$
B
$0.24$
C
$1.2$
D
$0.4$

Solution

(A) કેથોડ પર થતી રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Mg^{2+} + 2e^{-} \longrightarrow Mg_{(s)}$
ફેરાડેના નિયમ મુજબ,જમા થતું દળ $W = \frac{I \times t \times M}{n \times F}$
અહીં $I = 2 \ A$,$t = 482.5 \ s$,$M = 24 \ g \ mol^{-1}$,$n = 2$,અને $F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
$W = \frac{2 \times 482.5 \times 24}{2 \times 96500} = 0.12 \ g$
234
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
એક દ્રાવણની વાહકતા $1.26 \times 10^{-2} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. $0.01 \ M$ દ્રાવણ માટે મોલર વાહકતાની ગણતરી કરો.
A
$1.26 \times 10^3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$2.52 \times 10^3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$4.82 \times 10^3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$6.30 \times 10^3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતાનું સૂત્ર $\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{c}$ છે.
આપેલ છે,વાહકતા $\kappa = 1.26 \times 10^{-2} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને સાંદ્રતા $c = 0.01 \ M$.
કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda_m = \frac{1000 \times 1.26 \times 10^{-2}}{0.01} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
$\Lambda_m = \frac{12.6}{0.01} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1} = 1.26 \times 10^3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
235
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$0.02 \ M$ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ દ્રાવણની વાહકતા ગણો જો તેની મોલર વાહકતા $407.2 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ હોય.
A
$8.144 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$4.072 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$7.15 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$6.055 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_{m})$ અને વાહકતા $(k)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Lambda_{m} = \frac{1000 \times k}{c}$.
વાહકતા $(k)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $k = \frac{\Lambda_{m} \times c}{1000}$.
આપેલ કિંમતો: $\Lambda_{m} = 407.2 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ અને $c = 0.02 \ M$.
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{407.2 \times 0.02}{1000}$.
$k = \frac{8.144}{1000} = 8.144 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$.
236
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
જ્યારે વિદ્યુતવિભાજ્યના દ્રાવણને મંદ કરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
A
$\wedge$ અને $k$ બંને વધે છે
B
$\wedge$ અને $k$ બંને ઘટે છે
C
$\wedge$ વધે છે અને $k$ ઘટે છે
D
$\wedge$ ઘટે છે અને $k$ વધે છે

Solution

(C) મંદન કરવાથી વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા $(\wedge_m)$ વધે છે કારણ કે એક મોલ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે,જેનાથી આયનીય વિયોજન અથવા આયનોની ગતિશીલતામાં વધારો થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,મંદન કરવાથી વાહકતા $(k)$ (વિશિષ્ટ વાહકતા) ઘટે છે કારણ કે દ્રાવણના એકમ કદમાં રહેલા આયનોની સંખ્યા ઘટે છે.
237
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
કોષ અચળાંક (cell constant) નક્કી કરવા માટે નીચેનામાંથી કયું સૂત્ર સાચું છે?
A
$l/a = k/R$
B
$l/a = k \cdot R$
C
$l/a = R/k$
D
$l/a = 1/R$

Solution

(B) વાહકતા $(k)$ એ વાહકતા $(G)$ અને કોષ અચળાંક $(l/a)$ સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $k = G \times (l/a)$.
જેમ કે વાહકતા $G = 1/R$,તેથી $k = (1/R) \times (l/a)$.
કોષ અચળાંક $(l/a)$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $l/a = k \times R$.
238
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$298 \ K$ તાપમાને $0.02 \ M$ $AgI$ ની મોલર વાહકતા $142.3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે. તેની વાહકતા કેટલી હશે?
A
$1.42 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$2.41 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$2.85 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$7.11 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(C) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ અને વાહકતા $(\kappa)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{c}$
વાહકતા $(\kappa)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$\kappa = \frac{\Lambda_m \times c}{1000}$
આપેલ છે:
$\Lambda_m = 142.3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$c = 0.02 \ M = 0.02 \ mol \ L^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\kappa = \frac{142.3 \times 0.02}{1000} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$\kappa = 2.846 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
રાઉન્ડ ઓફ કરતા:
$\kappa \approx 2.85 \times 10^{-3} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
239
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$5 \times 10^{-4} \ M \ NaCl$ દ્રાવણ ધરાવતો વાહકતા કોષ $25^{\circ} C$ તાપમાને $14000 \ \Omega$ અવરોધ દર્શાવે છે. જો કોષ અચળાંક $0.84 \ cm^{-1}$ હોય,તો દ્રાવણની વાહકતા ગણો.
A
$6.0 \times 10^{-5} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$3.0 \times 10^{-5} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$9.0 \times 10^{-5} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$12.0 \times 10^{-5} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(A) વાહકતા $(\kappa)$ નું સૂત્ર: $\kappa = \frac{\text{કોષ અચળાંક}}{R}$.
અહીં,કોષ અચળાંક = $0.84 \ cm^{-1}$ અને અવરોધ $(R)$ = $14000 \ \Omega$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{0.84 \ cm^{-1}}{14000 \ \Omega} = 6.0 \times 10^{-5} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$.
240
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ $AB_3$ પ્રકારના વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા દર્શાવે છે?
A
$3 \lambda_{A^{3+}}^{\circ} + \lambda_{B^{-}}^{\circ}$
B
$\lambda_{A^{3+}}^{\circ} + \lambda_{B^{-}}^{\circ}$
C
$\lambda_{A^{3+}}^{\circ} + 3 \lambda_{B^{-}}^{\circ}$
D
$2 \lambda_{A^{3+}}^{\circ} + \lambda_{B^{-}}^{\circ}$

Solution

(C) $AB_3$ પ્રકારના વિદ્યુતવિભાજ્યનું આયનીકરણ આ મુજબ થાય છે: $AB_3 \rightarrow A^{3+} + 3B^{-}$.
કોહલરોશના સ્વતંત્ર આયનોના અભિગમનનો નિયમ મુજબ,અનંત મંદને મોલર વાહકતા $(\Lambda_m^{\circ})$ એ આયનોની મોલર વાહકતા અને તેમના તત્વયોગમિતિય ગુણાંકના સરવાળા બરાબર હોય છે.
તેથી,$\Lambda_m^{\circ} = \nu_{+} \lambda_{+}^{\circ} + \nu_{-} \lambda_{-}^{\circ}$.
અહીં,$\nu_{+} = 1$ ($A^{3+}$ માટે) અને $\nu_{-} = 3$ ($B^{-}$ માટે).
આમ,$\Lambda_m^{\circ} = \lambda_{A^{3+}}^{\circ} + 3 \lambda_{B^{-}}^{\circ}$.
241
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$0.005 \ M$ $NaI$ દ્રાવણની મોલર વાહકતા કેટલી હશે જો તેની વાહકતા $6.065 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ હોય?
A
$121.3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$115.1 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$126.5 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$131.2 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતા માટેનું સૂત્ર $\wedge_{m} = \frac{1000 \times \kappa}{c}$ છે.
આપેલ વાહકતા $\kappa = 6.065 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને સાંદ્રતા $c = 0.005 \ M$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\wedge_{m} = \frac{1000 \times 6.065 \times 10^{-4}}{0.005} = \frac{0.6065}{0.005} = 121.3 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
242
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
$A_2B_3$ પ્રકારના વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ મોલર વાહકતા દર્શાવે છે?
A
$2 \lambda_{A^{3+}}^0 + 3 \lambda_{B^{2-}}^0$
B
$3 \lambda_{A^{2+}}^0 + 2 \lambda_{B^{3-}}^0$
C
$2 \lambda_{A^{3+}}^0 + 3 \lambda_{B^{2-}}^0$
D
$1 \lambda_{A^{6+}}^0 + 3 \lambda_{B^{2-}}^0$

Solution

(A) કોહલરાઉસના નિયમ મુજબ,અનંત મંદને વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા $\Lambda_m^0 = \nu_+ \lambda_+^0 + \nu_- \lambda_-^0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$A_2B_3$ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે,વિયોજન પ્રક્રિયા: $A_2B_3 \rightarrow 2A^{3+} + 3B^{2-}$ છે.
અહીં,તત્વયોગમિતિય સહગુણકો $\nu_+ = 2$ અને $\nu_- = 3$ છે.
તેથી,મોલર વાહકતા: $\Lambda_m^0(A_2B_3) = 2 \lambda_{A^{3+}}^0 + 3 \lambda_{B^{2-}}^0$ થાય.
243
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
જો $Ba(OH)_2$,$BaCl_2$ અને $NH_4Cl$ ની અનંત મંદને મોલર વાહકતા અનુક્રમે $520$,$280$ અને $129 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ હોય,તો અનંત મંદને $NH_4OH$ ની મોલર વાહકતાની ગણતરી કરો.
A
$249.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$498.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$125.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$369.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(A) કોહલરાઉસના આયનોના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ મુજબ:
$\wedge_m^0(NH_4OH) = \lambda_{NH_4^+}^0 + \lambda_{OH^-}^0$
આપેલ છે:
$1. \wedge_m^0(Ba(OH)_2) = \lambda_{Ba^{2+}}^0 + 2\lambda_{OH^-}^0 = 520 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$2. \wedge_m^0(BaCl_2) = \lambda_{Ba^{2+}}^0 + 2\lambda_{Cl^-}^0 = 280 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$3. \wedge_m^0(NH_4Cl) = \lambda_{NH_4^+}^0 + \lambda_{Cl^-}^0 = 129 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\wedge_m^0(NH_4OH)$ મેળવવા માટે,આપણે આ પ્રક્રિયા કરીએ છીએ: $\frac{1}{2} \wedge_m^0(Ba(OH)_2) + \wedge_m^0(NH_4Cl) - \frac{1}{2} \wedge_m^0(BaCl_2)$
$= \frac{1}{2}(520) + 129 - \frac{1}{2}(280)$
$= 260 + 129 - 140$
$= 249.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
244
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$0.001 \ M$ $AgNO_3$ દ્રાવણ ધરાવતો વાહકતા કોષ $25 \ ^{\circ}C$ તાપમાને $6530 \ \Omega$ અવરોધ દર્શાવે છે. જો કોષ અચળાંક $0.653 \ cm^{-1}$ હોય,તો તે જ તાપમાને દ્રાવણની વિદ્યુત વાહકતા ગણો.
A
$1.3 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$1.5 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$1.7 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$1.0 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(D) વાહકતા $(k)$,કોષ અચળાંક $(G^*)$ અને અવરોધ $(R)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{G^*}{R}$
આપેલ છે:
$G^* = 0.653 \ cm^{-1}$
$R = 6530 \ \Omega$
કિંમતો મૂકતા:
$k = \frac{0.653 \ cm^{-1}}{6530 \ \Omega} = 1 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
245
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
$Benzene-1,3-diol$ નું સામાન્ય નામ શું છે?
A
Catechol
B
Resorcinol
C
Quinol
D
Pyrogallol

Solution

(B) $Benzene-1,3-diol$ ની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે $1$ અને $3$ સ્થાન પર બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
આ સંયોજન સામાન્ય રીતે $Resorcinol$ તરીકે ઓળખાય છે.
$Catechol$ એ $Benzene-1,2-diol$ છે.
$Quinol$ (અથવા $Hydroquinone$) એ $Benzene-1,4-diol$ છે.
$Pyrogallol$ એ $Benzene-1,2,3-triol$ છે.
246
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
પ્રોપિલિન ગ્લાયકોલનું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
પ્રોપેન-$1,2$-ડાયોલ
B
પ્રોપેન-$1,3$-ડાયોલ
C
પ્રોપેન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ
D
પ્રોપીન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ

Solution

(A) સામાન્ય નામ 'પ્રોપિલિન ગ્લાયકોલ' એ $CH_3-CH(OH)-CH_2OH$ સંયોજન માટે વપરાય છે.
તેનું $IUPAC$ નામ નક્કી કરવા માટે હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરવામાં આવે છે,જે પ્રોપેન શૃંખલા ($3$ કાર્બન) છે.
હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $1$ અને $2$ સ્થાન પર જોડાયેલા છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ પ્રોપેન-$1,2$-ડાયોલ છે.
247
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયા ફિનોલ તેમના $IUPAC$ નામ સાથે યોગ્ય રીતે મેળ ખાતા નથી?
A
કેટેકોલ : બેન્ઝીન$-1,2-$ડાયોલ
B
રિસોરસીનોલ : બેન્ઝીન$-1,3-$ડાયોલ
C
$o-$ક્રેસોલ : બેન્ઝીન$-1,2,3-$ટ્રાયોલ
D
ક્વિનોલ : બેન્ઝીન$-1,4-$ડાયોલ

Solution

(C) આપેલા સંયોજનોના $IUPAC$ નામ નીચે મુજબ છે:
$1$. કેટેકોલ એ $Benzene-1,2-diol$ છે.
$2$. રિસોરસીનોલ એ $Benzene-1,3-diol$ છે.
$3$. $o-Cresol$ એ $2-Methylphenol$ છે.
$4$. ક્વિનોલ એ $Benzene-1,4-diol$ છે.
આ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$o-Cresol$ ને $Benzene-1,2,3-triol$ સાથે ખોટી રીતે જોડવામાં આવ્યું છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.
248
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
આપેલ સંયોજનનું $IUPAC$ નામ શું છે?
Question diagram
A
$1-$બ્રોમો$-4-$હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીન
B
$1-$હાઈડ્રોક્સી$-4-$બ્રોમોબેન્ઝીન
C
$4-$હાઈડ્રોક્સીબ્રોમોબેન્ઝીન
D
$4-$બ્રોમોફિનોલ

Solution

(D) આપેલ સંયોજનમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ અને બ્રોમીન પરમાણુ $(-Br)$ એકબીજાની પેરા સ્થિતિમાં જોડાયેલા છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો મુજબ,બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપને અગ્રતા આપવામાં આવે છે અને મુખ્ય સંયોજનને ફિનોલ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$-OH$ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે.
આ સ્થાનથી ગણતરી કરતા,બ્રોમીન પરમાણુ સ્થાન $4$ પર છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $4-$બ્રોમોફિનોલ છે.
249
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું કેટેકોલનું સાચું $IUPAC$ નામ છે?
A
બેન્ઝીન-$1,2$-ડાયોલ
B
બેન્ઝીન-$1,3$-ડાયોલ
C
બેન્ઝીન-$1,4$-ડાયોલ
D
બેન્ઝીન-$1,3,5$-ટ્રાયોલ

Solution

(A) કેટેકોલ એ ડાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીન વ્યુત્પન્નનું સામાન્ય નામ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝીન વલય પરના પાસપાસેના કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો અનુસાર,બેન્ઝીન વલયને એવી રીતે નંબર આપવામાં આવે છે કે જેથી વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછા શક્ય સ્થાન મળે.
કેટેકોલ માટે,$-OH$ સમૂહો $1$ અને $2$ સ્થાન પર છે.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ બેન્ઝીન-$1,2$-ડાયોલ છે.
250
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2023
નીચેનામાંથી કયું દ્વિતીયક બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ છે?
A
$C_6H_5CH_2OH$
B
$C_6H_5CH(OH)CH_3$
C
$C_6H_5C(CH_3)_2OH$
D
$C_6H_5C(CH_3)(C_2H_5)OH$

Solution

(B) બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ એટલે કે જેમાં $-OH$ સમૂહ એરોમેટિક વલયની બાજુના કાર્બન પર જોડાયેલ હોય.
$1$. $C_6H_5CH_2OH$ માં,$-OH$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન એક કાર્બન (વલય) અને બે હાઈડ્રોજન સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$2$. $C_6H_5CH(OH)CH_3$ માં,$-OH$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન એક કાર્બન (વલય) અને એક મિથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$3$. $C_6H_5C(CH_3)_2OH$ માં,$-OH$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન વલય અને બે મિથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે તૃતીયક $(3^{\circ})$ બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$4$. $C_6H_5C(CH_3)(C_2H_5)OH$ માં,$-OH$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન વલય,એક મિથાઈલ અને એક ઈથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે તૃતીયક $(3^{\circ})$ બેન્ઝાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in MHT CET 2023?

There are 716 Chemistry questions from the MHT CET 2023 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are MHT CET 2023 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice MHT CET 2023 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick MHT CET 2023 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.