BiologyQ51–140 of 196 questions
Page 2 of 3 · Gujarati
51
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
$Ustilago$ દ્વારા થતા વનસ્પતિજન્ય રોગોને સ્મટ (smut) કહે છે,કારણ કે ......
A
તેઓ ધાન્ય પાક પર પરોપજીવી છે.
B
તેમનું કવકજાળ કાળું હોય છે.
C
તેઓ બીજાણુઓનો કાળો જથ્થો વિકસાવે છે.
D
અસરગ્રસ્ત ભાગો સંપૂર્ણ કાળા થઈ જાય છે.
Solution
(C) $Ustilago$ પ્રજાતિ $Basidiomycetes$ વર્ગમાં આવે છે અને તે વિવિધ વનસ્પતિઓમાં,ખાસ કરીને ધાન્ય પાકોમાં સ્મટ રોગ ફેલાવવા માટે જાણીતી છે.
આ ફૂગને 'સ્મટ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે યજમાન પેશીઓને બદલે મોટી માત્રામાં ઘેરા રંગના,પાવડર જેવા ટેલિયોસ્પોર્સ (વિશ્રામી બીજાણુઓ) ઉત્પન્ન કરે છે.
કાળા,રાખ જેવા બીજાણુઓનો આ જથ્થો સંક્રમિત વનસ્પતિના ભાગોને બળી ગયેલો અથવા 'સ્મટી' દેખાવ આપે છે.
તેથી,સાચું કારણ એ છે કે તેઓ બીજાણુઓનો કાળો જથ્થો વિકસાવે છે.
આ ફૂગને 'સ્મટ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે યજમાન પેશીઓને બદલે મોટી માત્રામાં ઘેરા રંગના,પાવડર જેવા ટેલિયોસ્પોર્સ (વિશ્રામી બીજાણુઓ) ઉત્પન્ન કરે છે.
કાળા,રાખ જેવા બીજાણુઓનો આ જથ્થો સંક્રમિત વનસ્પતિના ભાગોને બળી ગયેલો અથવા 'સ્મટી' દેખાવ આપે છે.
તેથી,સાચું કારણ એ છે કે તેઓ બીજાણુઓનો કાળો જથ્થો વિકસાવે છે.
0 likesView Solution
52
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કોણ નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતું નથી?
A
નોસ્ટોક
B
એઝોટોબેક્ટર
C
સ્પાયરોગાયરા
D
એનાબીના
Solution
(C) નાઈટ્રોજન સ્થાપન એ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનને એમોનિયામાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા છે,જે વનસ્પતિના વિકાસ માટે આવશ્યક છે.
$Nostoc$,$Azotobacter$ અને $Anabaena$ એ જાણીતા નાઈટ્રોજન સ્થાપક સજીવો છે.
$Nostoc$ અને $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે,જે નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે 'હિટરોસિસ્ટ' (heterocysts) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો ધરાવે છે.
$Azotobacter$ એ મુક્તજીવી જમીનનું બેક્ટેરિયા છે જે નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે.
$Spirogyra$ એ તંતુમય લીલી લીલ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે પરંતુ તેમાં વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન સ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા હોતી નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Spirogyra$ છે.
$Nostoc$,$Azotobacter$ અને $Anabaena$ એ જાણીતા નાઈટ્રોજન સ્થાપક સજીવો છે.
$Nostoc$ અને $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે,જે નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે 'હિટરોસિસ્ટ' (heterocysts) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો ધરાવે છે.
$Azotobacter$ એ મુક્તજીવી જમીનનું બેક્ટેરિયા છે જે નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે.
$Spirogyra$ એ તંતુમય લીલી લીલ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે પરંતુ તેમાં વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન સ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા હોતી નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Spirogyra$ છે.
0 likesView Solution
53
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
ત્રિઅંગી (Pteridophytes) નો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે કે તેઓ $..........$
A
બીજાણુજનક,જન્યુજનક સાથે જોડાયેલ છે.
B
બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
C
મૂળનો અભાવ ધરાવે છે.
D
વાહક પેશીઓનો અભાવ ધરાવે છે.
Solution
(B) ત્રિઅંગીઓ એ સૌપ્રથમ સ્થળજ વનસ્પતિઓ છે જે વાહક પેશીઓ ($xylem$ અને $phloem$) ધરાવે છે.
તેઓ બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરીને પ્રજનન કરે છે,જે બીજાણુધાનીમાં બને છે.
દ્વિઅંગીઓ (Bryophytes) થી વિપરીત,જ્યાં બીજાણુજનક એ જન્યુજનક પર આધારિત હોય છે,ત્રિઅંગીઓમાં બીજાણુજનક એ મુખ્ય અને સ્વતંત્ર અવસ્થા છે.
તેથી,બીજાણુઓનું ઉત્પાદન એ ત્રિઅંગીઓનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
તેઓ બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરીને પ્રજનન કરે છે,જે બીજાણુધાનીમાં બને છે.
દ્વિઅંગીઓ (Bryophytes) થી વિપરીત,જ્યાં બીજાણુજનક એ જન્યુજનક પર આધારિત હોય છે,ત્રિઅંગીઓમાં બીજાણુજનક એ મુખ્ય અને સ્વતંત્ર અવસ્થા છે.
તેથી,બીજાણુઓનું ઉત્પાદન એ ત્રિઅંગીઓનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
0 likesView Solution
54
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં લિંગી પ્રજનન ............. દ્વારા થાય છે.
A
આઇસોગેમી અને એનઆઇસોગેમી
B
આઇસોગેમી,એનઆઇસોગેમી અને ઓગેમી
C
માત્ર ઓગેમી
D
એનઆઇસોગેમી અને ઓગેમી
Solution
(B) $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં,લિંગી પ્રજનન જાતીય કોષોના પ્રકાર અને નિર્માણની દ્રષ્ટિએ નોંધપાત્ર વિવિધતા દર્શાવે છે.
તે આઇસોગેમસ (સમજન્યુક),એનઆઇસોગેમસ (અસમજન્યુક) અથવા ઓગેમસ (અંડજન્યુક) પ્રકારનું હોઈ શકે છે.
$1$. આઇસોગેમસ: બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Ulothrix$).
$2$. એનઆઇસોગેમસ: બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Eudorina$).
$3$. ઓગેમસ: મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ (દા.ત.,$Volvox$).
તેથી,$Chlorophyceae$ માં લિંગી પ્રજનનના ત્રણેય પ્રકારો જોવા મળે છે.
તે આઇસોગેમસ (સમજન્યુક),એનઆઇસોગેમસ (અસમજન્યુક) અથવા ઓગેમસ (અંડજન્યુક) પ્રકારનું હોઈ શકે છે.
$1$. આઇસોગેમસ: બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Ulothrix$).
$2$. એનઆઇસોગેમસ: બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Eudorina$).
$3$. ઓગેમસ: મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ (દા.ત.,$Volvox$).
તેથી,$Chlorophyceae$ માં લિંગી પ્રજનનના ત્રણેય પ્રકારો જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
55
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$Pinus$ (પાઈનસ) ના બીજની પાંખ (wing) શેમાંથી નિર્માણ પામે છે?
A
ટેસ્ટા (Testa)
B
ટેસ્ટા અને ટેગમેન (Testa and Tegmen)
C
બીજાંડધારી શલ્ક (ovuliferous scale) ની સપાટી
D
આપેલ તમામ
Solution
(C) $Pinus$ માં,પવન દ્વારા બીજના પ્રકીર્ણન માટે બીજ પાંખયુક્ત હોય છે.
આ પાંખ એ બીજાવરણ (ટેસ્ટા) નો ભાગ નથી.
તેના બદલે,આ પાંખ બીજાંડધારી શલ્ક (ovuliferous scale) ની ઉપરની સપાટી પરથી છૂટા પડતા પેશીના પાતળા સ્તરમાંથી નિર્માણ પામે છે.
તેથી,સાચો જવાબ બીજાંડધારી શલ્કની સપાટી છે.
આ પાંખ એ બીજાવરણ (ટેસ્ટા) નો ભાગ નથી.
તેના બદલે,આ પાંખ બીજાંડધારી શલ્ક (ovuliferous scale) ની ઉપરની સપાટી પરથી છૂટા પડતા પેશીના પાતળા સ્તરમાંથી નિર્માણ પામે છે.
તેથી,સાચો જવાબ બીજાંડધારી શલ્કની સપાટી છે.
0 likesView Solution
56
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કોનો સમાવેશ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં થાય છે?
A
સીસ્ટોસોમા (Schistosoma)
B
ટ્રાયપેનાસોમા (Trypanosoma)
C
પ્લાઝમોડિયમ (Plasmodium)
D
વુકેરેરિયા (Wuchereria)
Solution
(A) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે.
સીસ્ટોસોમા (Schistosoma) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયના ટ્રેમેટોડા (Trematoda) વર્ગનું પ્રાણી છે.
ટ્રાયપેનાસોમા (Trypanosoma) એ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
પ્લાઝમોડિયમ (Plasmodium) પણ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
વુકેરેરિયા (Wuchereria) એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes અથવા Nematoda) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
સીસ્ટોસોમા (Schistosoma) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયના ટ્રેમેટોડા (Trematoda) વર્ગનું પ્રાણી છે.
ટ્રાયપેનાસોમા (Trypanosoma) એ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
પ્લાઝમોડિયમ (Plasmodium) પણ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
વુકેરેરિયા (Wuchereria) એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes અથવા Nematoda) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
57
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
બંધ પરિવહન તંત્ર.......... માં જોવા મળે છે.
A
ગોકળગાય
B
વંદો
C
કટલ-ફિશ
D
આપેલ તમામ
Solution
(C) બંધ પરિવહન તંત્રમાં રુધિર વિવિધ વ્યાસ ધરાવતી નલિકાઓ (ધમની,શિરા અને રુધિરકેશિકાઓ) દ્વારા વહન પામે છે.
આપેલા વિકલ્પો પૈકી:
$1$. ગોકળગાય (મૃદુકાય સમુદાય) માં સામાન્ય રીતે ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે.
$2$. વંદા (સંધિપાદ સમુદાય) માં ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર હોય છે.
$3$. કટલ-ફિશ (શિરપાદ,મૃદુકાય સમુદાય) માં બંધ પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે,જે મૃદુકાય સમુદાયમાં એક અપવાદ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.
આપેલા વિકલ્પો પૈકી:
$1$. ગોકળગાય (મૃદુકાય સમુદાય) માં સામાન્ય રીતે ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે.
$2$. વંદા (સંધિપાદ સમુદાય) માં ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર હોય છે.
$3$. કટલ-ફિશ (શિરપાદ,મૃદુકાય સમુદાય) માં બંધ પરિવહન તંત્ર જોવા મળે છે,જે મૃદુકાય સમુદાયમાં એક અપવાદ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.
0 likesView Solution
58
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
સમુદાય $Cnidaria$ (કોષ્ઠાત્રિ) નું વિશિષ્ટ લક્ષણ ..... છે.
A
બહુરૂપકતા
B
દંશકોષો (Cnidoblasts)
C
જ્યોત કોષો
D
ઉભયલિંગતા
Solution
(B) સમુદાય $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું મુખ્ય લક્ષણ $Cnidoblasts$ અથવા દંશકોષોની હાજરી છે.
આ કોષોમાં $nematocysts$ (દંશક કોથળીઓ) હોય છે, જેનો ઉપયોગ રક્ષણ, શિકાર પકડવા અને આધાર મેળવવા માટે થાય છે.
$\text{જ્યોત}$ $\text{કોષો}$ (Flame cells) એ સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) નું ઉત્સર્જન માટેનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
$\text{બહુરૂપકતા}$ (Polymorphism) કેટલાક $Cnidarians$ માં જોવા મળે છે, પરંતુ તે સમગ્ર સમુદાયનું વ્યાખ્યાયિત લક્ષણ નથી.
$\text{ઉભયલિંગતા}$ (Hermaphroditism) વિવિધ સમુદાયોમાં જોવા મળે છે અને તે માત્ર $Cnidaria$ નું વિશિષ્ટ લક્ષણ નથી.
આ કોષોમાં $nematocysts$ (દંશક કોથળીઓ) હોય છે, જેનો ઉપયોગ રક્ષણ, શિકાર પકડવા અને આધાર મેળવવા માટે થાય છે.
$\text{જ્યોત}$ $\text{કોષો}$ (Flame cells) એ સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) નું ઉત્સર્જન માટેનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
$\text{બહુરૂપકતા}$ (Polymorphism) કેટલાક $Cnidarians$ માં જોવા મળે છે, પરંતુ તે સમગ્ર સમુદાયનું વ્યાખ્યાયિત લક્ષણ નથી.
$\text{ઉભયલિંગતા}$ (Hermaphroditism) વિવિધ સમુદાયોમાં જોવા મળે છે અને તે માત્ર $Cnidaria$ નું વિશિષ્ટ લક્ષણ નથી.
0 likesView Solution
59
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
જલવાહક તંત્ર (એમ્બ્યુલેક્રલ તંત્ર) ................... માં જોવા મળે છે.
A
વંદો
B
તારામાછલી (સ્ટારફિશ)
C
જળો
D
સી-એનીમોન
Solution
(B) જલવાહક તંત્ર,જેને એમ્બ્યુલેક્રલ તંત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સમુદાય $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) નું એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Starfish$ $(Asterias)$ એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,જલવાહક તંત્ર $Starfish$ માં જોવા મળે છે.
આ તંત્ર પાણીથી ભરેલી નલિકાઓનું બનેલું હોય છે જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને તેના વહન તેમજ શ્વસનમાં મદદ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Starfish$ $(Asterias)$ એ $Echinodermata$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,જલવાહક તંત્ર $Starfish$ માં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
60
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
બિનપરોપજીવી સજીવ ઓળખો.
A
પટ્ટીકૃમિ
B
મચ્છર
C
જળો
D
સમુદ્રફૂલ
Solution
(D) $1$. પટ્ટીકૃમિ $(Taenia)$ એ અંતઃપરોપજીવી છે જે મનુષ્યના આંતરડામાં રહે છે.
$2$. મચ્છર એ બાહ્ય પરોપજીવી છે જે પૃષ્ઠવંશીઓના રુધિર પર નભે છે.
$3$. જળો $(Hirudinaria)$ એ બાહ્ય પરોપજીવી છે જે વિવિધ પ્રાણીઓના રુધિર પર નભે છે.
$4$. સમુદ્રફૂલ $(Adamsia)$ એ દરિયાઈ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે જે મુક્તજીવી અને શિકારી છે,પરોપજીવી નથી. તેથી,સમુદ્રફૂલ એ બિનપરોપજીવી સજીવ છે.
$2$. મચ્છર એ બાહ્ય પરોપજીવી છે જે પૃષ્ઠવંશીઓના રુધિર પર નભે છે.
$3$. જળો $(Hirudinaria)$ એ બાહ્ય પરોપજીવી છે જે વિવિધ પ્રાણીઓના રુધિર પર નભે છે.
$4$. સમુદ્રફૂલ $(Adamsia)$ એ દરિયાઈ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે જે મુક્તજીવી અને શિકારી છે,પરોપજીવી નથી. તેથી,સમુદ્રફૂલ એ બિનપરોપજીવી સજીવ છે.
0 likesView Solution
61
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
અરીય સમમિતિ સામાન્ય રીતે એવા પ્રાણીઓ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેઓ:
A
પાચન માર્ગ માટે એક જ છિદ્ર ધરાવે છે
B
જલજ વસવાટ ધરાવે છે
C
બેન્થોસ/સ્થાયી જીવનપદ્ધતિ ધરાવે છે
D
ખોરાક ગ્રહણ કરવાની પક્ષ્મીય રીત ધરાવે છે
Solution
(C) અરીય સમમિતિ એ શરીરનું એવું આયોજન છે જેમાં સજીવને તેના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે. આ પ્રકારની સમમિતિ સામાન્ય રીતે એવા સજીવોમાં જોવા મળે છે જેઓ સ્થાયી (કોઈ આધાર સાથે જોડાયેલા) અથવા મુક્ત રીતે તરતા હોય છે,જેમ કે કોષ્ઠાંત્રી (દા.ત.,હાઇડ્રા,જેલીફિશ) અને પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓ. સ્થાયી અથવા બેન્થોસ જીવનપદ્ધતિ પ્રાણીને તમામ દિશાઓમાંથી તેના પર્યાવરણ સાથે સંપર્ક કરવાની મંજૂરી આપે છે,જે આવા પ્રાણીઓ માટે અરીય સમમિતિને ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ ફાયદાકારક બનાવે છે.
0 likesView Solution
62
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
ગર્ભકોષ્ઠ (blastocoel) માંથી ઉત્પન્ન થતી દેહકોષ્ઠ ........... તરીકે ઓળખાય છે.
A
આંત્રકોષ્ઠ (Enterocoelom)
B
સ્કીઝોસીલોમ (Schizocoelom)
C
કૂટ દેહકોષ્ઠ (Pseudocoelom)
D
રુધિરગુહા (Haemocoelom)
Solution
(C) ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન ગર્ભકોષ્ઠ (blastocoel) માંથી ઉદ્ભવતી દેહકોષ્ઠને $Pseudocoelom$ (કૂટ દેહકોષ્ઠ) કહેવામાં આવે છે.
$Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) જેવા સજીવોમાં,મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) બાહ્યગર્ભસ્તર અને અંતઃગર્ભસ્તરની વચ્ચે છૂટી કોથળીઓ સ્વરૂપે જોવા મળે છે અને દેહકોષ્ઠ મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોતી નથી,તેથી તેને કૂટ દેહકોષ્ઠ અથવા $Pseudocoelom$ કહેવામાં આવે છે.
$Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) જેવા સજીવોમાં,મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) બાહ્યગર્ભસ્તર અને અંતઃગર્ભસ્તરની વચ્ચે છૂટી કોથળીઓ સ્વરૂપે જોવા મળે છે અને દેહકોષ્ઠ મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત હોતી નથી,તેથી તેને કૂટ દેહકોષ્ઠ અથવા $Pseudocoelom$ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
63
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
બધા જ મેરુદંડીઓ $..........$ ધરાવે છે.
A
બહિઃકંકાલ
B
ઉપાંગો
C
ખોપરી
D
મેરુદંડ
Solution
(D) મેરુદંડી સમુદાયના પ્રાણીઓ તેમના જીવનચક્રના કોઈને કોઈ તબક્કે મેરુદંડ,પૃષ્ઠ પોલા ચેતાતંતુ અને યુગ્મિત કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો ધરાવે છે. મેરુદંડ એ મધ્યગર્ભસ્તરમાંથી ઉદ્ભવેલી સળિયા જેવી રચના છે જે ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન પૃષ્ઠ બાજુએ જોવા મળે છે. તેથી,મેરુદંડની હાજરી એ તમામ મેરુદંડીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
0 likesView Solution
64
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓનું સામાન્ય લક્ષણ $..........$ છે.
A
ખોપરીની હાજરી
B
શરીરનું શીર્ષ,ગરદન,ધડ અને પુચ્છમાં વિભાજન
C
બે જોડ કાર્યકારી ઉપાંગો
D
શરીર બહિકંકાલથી આવરિત
Solution
(A) પૃષ્ઠવંશીઓ એ મેરુદંડી સમુદાયનું એક ઉપસમુદાય છે જે કરોડસ્તંભની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓમાં ખોપરી (મગજનું પેટી) હોય છે જે મગજનું રક્ષણ કરે છે,તેથી જ તેમને $Craniata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે ખોપરીની હાજરી એ તમામ પૃષ્ઠવંશીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
વિકલ્પો $B$,$C$ અને $D$ એ સાર્વત્રિક લક્ષણો નથી; ઉદાહરણ તરીકે,સાયક્લોસ્ટોમ્સમાં જડબાં અને જોડમાં ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે,અને ઘણા પૃષ્ઠવંશીઓમાં સ્પષ્ટ ગરદન હોતી નથી અથવા શરીર બહિકંકાલથી આવરિત હોતું નથી.
બધા જ પૃષ્ઠવંશીઓમાં ખોપરી (મગજનું પેટી) હોય છે જે મગજનું રક્ષણ કરે છે,તેથી જ તેમને $Craniata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે ખોપરીની હાજરી એ તમામ પૃષ્ઠવંશીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
વિકલ્પો $B$,$C$ અને $D$ એ સાર્વત્રિક લક્ષણો નથી; ઉદાહરણ તરીકે,સાયક્લોસ્ટોમ્સમાં જડબાં અને જોડમાં ઉપાંગોનો અભાવ હોય છે,અને ઘણા પૃષ્ઠવંશીઓમાં સ્પષ્ટ ગરદન હોતી નથી અથવા શરીર બહિકંકાલથી આવરિત હોતું નથી.
0 likesView Solution
65
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જે વનસ્પતિમાં વાહકપેશી હોય,બીજ ઉત્પન્ન કરતી હોય અને સોટીમય મૂળતંત્ર (taproot system) ધરાવતી હોય,તેને શું કહેવાય?
A
એકદળી
B
દ્વિદળી
C
અનાવૃત બીજધારી/દ્વિદળી
D
અનાવૃત બીજધારી/એકદળી
Solution
(C) $1$. વાહકપેશી (જલવાહક અને અન્નવાહક) ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
$2$. બીજનું નિર્માણ એ અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું લક્ષણ છે.
$3$. સોટીમય મૂળતંત્ર (taproot system) એ દ્વિદળી (આવૃત બીજધારીનો એક સમૂહ) અને અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$4$. એકદળી વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે તંતુમય મૂળતંત્ર જોવા મળે છે.
$5$. તેથી,જે વનસ્પતિમાં વાહકપેશી હોય,બીજ ઉત્પન્ન કરતી હોય અને સોટીમય મૂળતંત્ર ધરાવતી હોય,તે અનાવૃત બીજધારી અને દ્વિદળી છે.
$2$. બીજનું નિર્માણ એ અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું લક્ષણ છે.
$3$. સોટીમય મૂળતંત્ર (taproot system) એ દ્વિદળી (આવૃત બીજધારીનો એક સમૂહ) અને અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$4$. એકદળી વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે તંતુમય મૂળતંત્ર જોવા મળે છે.
$5$. તેથી,જે વનસ્પતિમાં વાહકપેશી હોય,બીજ ઉત્પન્ન કરતી હોય અને સોટીમય મૂળતંત્ર ધરાવતી હોય,તે અનાવૃત બીજધારી અને દ્વિદળી છે.
0 likesView Solution
66
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
હાયપેન્થોડિયમ (Hypanthodium) એ એક પ્રકારનો........... છે.
A
પુષ્પાસન
B
ફળ
C
પુષ્પવિન્યાસ
D
અંડાશય
Solution
(C) હાયપેન્થોડિયમ એ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનો પુષ્પવિન્યાસ છે. આ પ્રકારમાં,પુષ્પાસન માંસલ બને છે અને ઉપરના ભાગે એક નાના છિદ્ર સાથે પ્યાલા જેવી રચના બનાવે છે. પુષ્પો આ ગુહાની અંદરની સપાટી પર ઉગે છે. આ સામાન્ય રીતે $Ficus$ (દા.ત. વડ,પીપળો) પ્રજાતિમાં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
67
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
કાસ્પેરિયન પટ્ટીકા ક્યાં જોવા મળે છે?
A
બહિર્સ્તર
B
અંત:સ્તર
C
પરિચક્ર
D
અન્નવાહક પેશી
Solution
(B) કાસ્પેરિયન પટ્ટીકા એ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓના મૂળમાં અંત:સ્તરની લાક્ષણિકતા છે.
આ સુબેરીનયુક્ત કોષદીવાલના પટ્ટાઓ છે જે પાણી અને દ્રાવ્ય પદાર્થોના એપોપ્લાસ્ટિક વહન (કોષદીવાલ દ્વારા વહન) ને વાહક નળાકારમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આ સુબેરીનયુક્ત કોષદીવાલના પટ્ટાઓ છે જે પાણી અને દ્રાવ્ય પદાર્થોના એપોપ્લાસ્ટિક વહન (કોષદીવાલ દ્વારા વહન) ને વાહક નળાકારમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
68
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
પૂર્વ એધા (Procambium) .............. નું નિર્માણ કરે છે.
A
માત્ર પ્રાથમિક વાહિપુલો
B
માત્ર વાહિપુલો
C
માત્ર ત્વક્ષેધા
D
પ્રાથમિક વાહિપેશીઓ અને વાહિએધા
Solution
(D) પૂર્વ એધા એ અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશીમાંથી ઉદ્ભવતી પ્રાથમિક વર્ધનશીલ પેશી છે.
તે પ્રાથમિક વાહિપેશીઓમાં વિભેદિત થાય છે,જેમાં પ્રાથમિક જલવાહક અને પ્રાથમિક અન્નવાહકનો સમાવેશ થાય છે.
વધુમાં,તે વાહિએધાનું નિર્માણ કરે છે,જે દ્વિદળી વનસ્પતિઓમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,પૂર્વ એધા પ્રાથમિક વાહિપેશીઓ અને વાહિએધાનું નિર્માણ કરે છે.
તે પ્રાથમિક વાહિપેશીઓમાં વિભેદિત થાય છે,જેમાં પ્રાથમિક જલવાહક અને પ્રાથમિક અન્નવાહકનો સમાવેશ થાય છે.
વધુમાં,તે વાહિએધાનું નિર્માણ કરે છે,જે દ્વિદળી વનસ્પતિઓમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,પૂર્વ એધા પ્રાથમિક વાહિપેશીઓ અને વાહિએધાનું નિર્માણ કરે છે.
0 likesView Solution
69
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જેમ વૃક્ષમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ આગળ વધે છે,તેમ નીચેનામાંથી કોની જાડાઈમાં વધારો થાય છે?
A
હાર્ટ વુડ (મધ્ય કાષ્ઠ)
B
સેપ વુડ (રસ કાષ્ઠ)
C
બંને
D
બંને સમાન રહે છે
Solution
(A) જેમ વૃક્ષમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ આગળ વધે છે,તેમ વાહક એધા અંદરની તરફ દ્વિતીય જલવાહક પેશીનું નિર્માણ કરે છે.
સમય જતાં,પ્રકાંડના કેન્દ્રની નજીકની જૂની દ્વિતીય જલવાહક પેશી નિષ્ક્રિય બની જાય છે અને તેમાં ટેનિન,રેઝિન અને તેલ ભરાઈ જાય છે,જે હાર્ટ વુડ (મધ્ય કાષ્ઠ) બનાવે છે.
દ્વિતીય જલવાહક પેશીનો પરિઘવર્તી,કાર્યશીલ ભાગ સેપ વુડ (રસ કાષ્ઠ) તરીકે ઓળખાય છે.
જેમ વૃક્ષની ઉંમર વધે છે,તેમ હાર્ટ વુડનું પ્રમાણ વધે છે કારણ કે વધુ દ્વિતીય જલવાહક પેશી હાર્ટ વુડમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જ્યારે સેપ વુડનું સ્તર પાણીના વહન માટે પ્રમાણમાં સમાન જાડાઈ જાળવી રાખે છે.
સમય જતાં,પ્રકાંડના કેન્દ્રની નજીકની જૂની દ્વિતીય જલવાહક પેશી નિષ્ક્રિય બની જાય છે અને તેમાં ટેનિન,રેઝિન અને તેલ ભરાઈ જાય છે,જે હાર્ટ વુડ (મધ્ય કાષ્ઠ) બનાવે છે.
દ્વિતીય જલવાહક પેશીનો પરિઘવર્તી,કાર્યશીલ ભાગ સેપ વુડ (રસ કાષ્ઠ) તરીકે ઓળખાય છે.
જેમ વૃક્ષની ઉંમર વધે છે,તેમ હાર્ટ વુડનું પ્રમાણ વધે છે કારણ કે વધુ દ્વિતીય જલવાહક પેશી હાર્ટ વુડમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જ્યારે સેપ વુડનું સ્તર પાણીના વહન માટે પ્રમાણમાં સમાન જાડાઈ જાળવી રાખે છે.
0 likesView Solution
70
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
પાતળા,ચપટા અને લાદી જેવા દેખાતા અધિચ્છદીય કોષો .......... માં જોવા મળે છે.
A
ગાલના અંદરના સ્તરમાં
B
જઠરના અંદરના સ્તરમાં
C
ફેલોપિયન નલિકાના અંદરના સ્તરમાં
D
અંડપિંડના અંદરના સ્તરમાં
Solution
(A) પાતળા,ચપટા અને લાદી જેવા દેખાતા અધિચ્છદીય કોષોને $Squamous$ $Epithelium$ (લાદીસમ અધિચ્છદ) કહેવામાં આવે છે.
આ કોષો રુધિરવાહિનીઓની દીવાલોમાં અને ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં જોવા મળે છે,અને તે ગાલના અંદરના સ્તરમાં (મુખગુહા) પણ જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આ કોષો રુધિરવાહિનીઓની દીવાલોમાં અને ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં જોવા મળે છે,અને તે ગાલના અંદરના સ્તરમાં (મુખગુહા) પણ જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
71
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
કોષીય અંગિકાઓ જે હાઈડ્રોલેઝ/પાચક ઉત્સેચકો ધરાવે છે તે . . . . . . છે.
A
પેરોક્સિઝોમ્સ
B
લાયસોઝોમ્સ
C
રિબોઝોમ્સ
D
મિસોઝોમ્સ
Solution
(B) લાયસોઝોમ્સ એ પટલમય કોથળી જેવી રચનાઓ છે જે ગોલ્ગી પ્રસાધનમાં પેકેજિંગની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
આ અંગિકાઓ લગભગ તમામ પ્રકારના હાઈડ્રોલેઝ ઉત્સેચકો (જેમ કે લાઈપેઝ,પ્રોટીએઝ અને કાર્બોહાઈડ્રેઝ) થી સમૃદ્ધ હોય છે,જે એસિડિક $pH$ પર શ્રેષ્ઠ રીતે સક્રિય હોય છે.
આ ઉત્સેચકો કાર્બોદિતો,પ્રોટીન,લિપિડ્સ અને ન્યુક્લિક એસિડનું પાચન કરવામાં સક્ષમ છે,તેથી જ લાયસોઝોમ્સને ઘણીવાર કોષની 'આત્મઘાતી કોથળીઓ' (suicide bags) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ અંગિકાઓ લગભગ તમામ પ્રકારના હાઈડ્રોલેઝ ઉત્સેચકો (જેમ કે લાઈપેઝ,પ્રોટીએઝ અને કાર્બોહાઈડ્રેઝ) થી સમૃદ્ધ હોય છે,જે એસિડિક $pH$ પર શ્રેષ્ઠ રીતે સક્રિય હોય છે.
આ ઉત્સેચકો કાર્બોદિતો,પ્રોટીન,લિપિડ્સ અને ન્યુક્લિક એસિડનું પાચન કરવામાં સક્ષમ છે,તેથી જ લાયસોઝોમ્સને ઘણીવાર કોષની 'આત્મઘાતી કોથળીઓ' (suicide bags) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
72
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
કઈ અંગિકા ચપટી, કોથળી જેવી રચનાઓ ધરાવે છે જેને સિસ્ટર્ની કહેવાય છે, જે એકબીજાને સમાંતર ગોઠવાયેલી હોય છે અને કોષકેન્દ્રની નજીક આવેલી હોય છે?
A
કોષકેન્દ્રિકા
B
કણાભસૂત્ર
C
તારાકેન્દ્ર
D
ગોલ્ગીકાય
Solution
(D) $\text{ગોલ્ગીકાય}$ એ એક અંગિકા છે જે $0.5 \mu m$ થી $1.0 \mu m$ વ્યાસ ધરાવતી ઘણી ચપટી, તકતી જેવી કોથળીઓ અથવા સિસ્ટર્નીની બનેલી હોય છે.
આ રચનાઓ એકબીજાને સમાંતર ગોઠવાયેલી હોય છે.
$\text{ગોલ્ગી}$ સંકુલમાં સિસ્ટર્નીની સંખ્યા અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
$\text{ગોલ્ગી}$ સિસ્ટર્ની કોષકેન્દ્રની નજીક કેન્દ્રિત રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે, જેમાં સ્પષ્ટ બહિર્ગોળ $cis$ (નિર્માણકારી મુખ) અને અંતર્ગોળ $trans$ (પરિપક્વ મુખ) ભાગ જોવા મળે છે.
આ રચનાઓ એકબીજાને સમાંતર ગોઠવાયેલી હોય છે.
$\text{ગોલ્ગી}$ સંકુલમાં સિસ્ટર્નીની સંખ્યા અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
$\text{ગોલ્ગી}$ સિસ્ટર્ની કોષકેન્દ્રની નજીક કેન્દ્રિત રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે, જેમાં સ્પષ્ટ બહિર્ગોળ $cis$ (નિર્માણકારી મુખ) અને અંતર્ગોળ $trans$ (પરિપક્વ મુખ) ભાગ જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
73
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કણાભસૂત્રીય ક્રિસ્ટી (mitochondrial cristae) નીચેનામાંથી કોનું સ્થાન છે?
A
મહાઅણુઓનું વિઘટન
B
પ્રોટીન સંશ્લેષણ
C
ફ્લેવોપ્રોટીનનું ફોસ્ફોરાયલેશન
D
ઑક્સિડેશન-રિડક્શન પ્રક્રિયાઓ
Solution
(D) કણાભસૂત્રીય ક્રિસ્ટી એ કણાભસૂત્રના અંતઃપટલના ગડીઓ છે.
આ ક્રિસ્ટી અંતઃપટલની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.
કણાભસૂત્રનું અંતઃપટલ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ $(ETS)$ અને $ATP$ સિન્થેઝના ઘટકો ધરાવે છે.
આ ઘટકો વિવિધ ઑક્સિડેશન-રિડક્શન (રેડોક્ષ) પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવે છે,જે $ATP$ ઉત્પન્ન કરવા માટે ઑક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશનની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે.
તેથી,ક્રિસ્ટી એ આ ઑક્સિડેશન-રિડક્શન પ્રક્રિયાઓ માટેનું ચોક્કસ સ્થાન છે.
આ ક્રિસ્ટી અંતઃપટલની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.
કણાભસૂત્રનું અંતઃપટલ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ $(ETS)$ અને $ATP$ સિન્થેઝના ઘટકો ધરાવે છે.
આ ઘટકો વિવિધ ઑક્સિડેશન-રિડક્શન (રેડોક્ષ) પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવે છે,જે $ATP$ ઉત્પન્ન કરવા માટે ઑક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશનની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે.
તેથી,ક્રિસ્ટી એ આ ઑક્સિડેશન-રિડક્શન પ્રક્રિયાઓ માટેનું ચોક્કસ સ્થાન છે.
0 likesView Solution
74
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કણાભસૂત્રના અંતઃપટલના ગડીમય ભાગને શું કહેવામાં આવે છે?
A
લેમીલી
B
થાઇલેકૉઈડ
C
ગ્રાના
D
ક્રિસ્ટી
Solution
(D) કણાભસૂત્રનું અંતઃપટલ આધારક (matrix) તરફ અનેક ગડીઓ બનાવે છે,જેને $Cristae$ (ક્રિસ્ટી) કહેવામાં આવે છે.
આ ગડીઓ અંતઃપટલની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન અને $ATP$ સંશ્લેષણમાં સામેલ ઉત્સેચકો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આ ગડીઓ અંતઃપટલની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન અને $ATP$ સંશ્લેષણમાં સામેલ ઉત્સેચકો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
75
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કયો ભાગ મૂત્રપિંડ નલિકા (Nephron) નો ભાગ નથી?
A
રુધિરકેશિકાગુચ્છ (Glomerulus)
B
હેન્લેનો પાશ (Loop of Henle)
C
દૂરસ્થ ગૂંચળાકાર નલિકા $(DCT)$
D
સંગ્રહણ નલિકા (Collecting duct)
Solution
(D) મૂત્રપિંડ નલિકા (Nephron) મુખ્ય બે ભાગોની બનેલી છે: મૂત્રપિંડકણ (Renal corpuscle) અને મૂત્રપિંડ નલિકા (Renal tubule).
$1$. મૂત્રપિંડકણમાં રુધિરકેશિકાગુચ્છ અને બાઉમેનની કોથળીનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. મૂત્રપિંડ નલિકામાં નિકટવર્તી ગૂંચળાકાર નલિકા $(PCT)$,હેન્લેનો પાશ અને દૂરસ્થ ગૂંચળાકાર નલિકા $(DCT)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. સંગ્રહણ નલિકાને મૂત્રપિંડ નલિકાનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી,કારણ કે ઘણી બધી મૂત્રપિંડ નલિકાઓ તેમનું ગળાયેલું પ્રવાહી એક સંગ્રહણ નલિકામાં ઠાલવે છે.
$1$. મૂત્રપિંડકણમાં રુધિરકેશિકાગુચ્છ અને બાઉમેનની કોથળીનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. મૂત્રપિંડ નલિકામાં નિકટવર્તી ગૂંચળાકાર નલિકા $(PCT)$,હેન્લેનો પાશ અને દૂરસ્થ ગૂંચળાકાર નલિકા $(DCT)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. સંગ્રહણ નલિકાને મૂત્રપિંડ નલિકાનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી,કારણ કે ઘણી બધી મૂત્રપિંડ નલિકાઓ તેમનું ગળાયેલું પ્રવાહી એક સંગ્રહણ નલિકામાં ઠાલવે છે.
0 likesView Solution
76
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
યુરિક ઍસિડ $...$ માં નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્જિત પદાર્થ છે.
A
સસ્તન અને મૃદુકાય
B
પક્ષીઓ અને ગરોળી
C
દેડકા અને કાસ્થિ મત્સ્ય
D
કીટકો અને અસ્થિ મત્સ્ય
Solution
(B) જે પ્રાણીઓ નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાનો નિકાલ યુરિક ઍસિડ સ્વરૂપે કરે છે,તેમને યુરિકોટેલિક પ્રાણીઓ કહેવામાં આવે છે.
યુરિક ઍસિડનો નિકાલ પાણીના ન્યૂનતમ વ્યય સાથે ગોળી કે પેસ્ટ સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે.
આ પાણીના સંરક્ષણ માટેનું એક અનુકૂલન છે.
પક્ષીઓ,સરીસૃપ (જેમ કે ગરોળી અને સાપ) અને જમીન પરના ગોકળગાય યુરિકોટેલિક સજીવોના ઉદાહરણો છે.
તેથી,પક્ષીઓ અને ગરોળી તેમના મુખ્ય નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્જિત પદાર્થ તરીકે યુરિક ઍસિડનો ત્યાગ કરે છે.
યુરિક ઍસિડનો નિકાલ પાણીના ન્યૂનતમ વ્યય સાથે ગોળી કે પેસ્ટ સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે.
આ પાણીના સંરક્ષણ માટેનું એક અનુકૂલન છે.
પક્ષીઓ,સરીસૃપ (જેમ કે ગરોળી અને સાપ) અને જમીન પરના ગોકળગાય યુરિકોટેલિક સજીવોના ઉદાહરણો છે.
તેથી,પક્ષીઓ અને ગરોળી તેમના મુખ્ય નાઇટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્જિત પદાર્થ તરીકે યુરિક ઍસિડનો ત્યાગ કરે છે.
0 likesView Solution
77
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જો મૂત્રપિંડ પાણીનું પુનઃશોષણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય,તો પેશીઓ પર શું અસર જોવા મળશે?
A
કોઈ ફેરફાર થતો નથી
B
તેઓ સંકોચાઈ અને કરમાઈ જાય છે
C
તેઓ રુધિરરસમાંથી પાણીનું શોષણ કરે છે
D
તેઓ રુધિરમાંથી વધુ $O_2$ ગ્રહણ કરે છે
Solution
(B) જો મૂત્રપિંડ પાણીનું પુનઃશોષણ કરવામાં નિષ્ફળ જાય,તો તેનાથી મૂત્ર દ્વારા શરીરમાંથી પાણીનો વધુ પડતો વ્યય થાય છે (પોલ્યુરિયા).
આના પરિણામે રુધિરરસનું કદ ઘટે છે અને રુધિરનું આસૃતિ દબાણ વધે છે.
રુધિરમાં ઊંચા આસૃતિ દબાણને કારણે,સંતુલન જાળવવા માટે શરીરની પેશીઓમાંથી પાણી આસૃતિ દ્વારા રુધિરવાહિનીઓમાં જાય છે.
પરિણામે,શરીરની પેશીઓ પાણી ગુમાવે છે અને પરિણામે તે સંકોચાઈ કે કરમાઈ જાય છે.
આના પરિણામે રુધિરરસનું કદ ઘટે છે અને રુધિરનું આસૃતિ દબાણ વધે છે.
રુધિરમાં ઊંચા આસૃતિ દબાણને કારણે,સંતુલન જાળવવા માટે શરીરની પેશીઓમાંથી પાણી આસૃતિ દ્વારા રુધિરવાહિનીઓમાં જાય છે.
પરિણામે,શરીરની પેશીઓ પાણી ગુમાવે છે અને પરિણામે તે સંકોચાઈ કે કરમાઈ જાય છે.
0 likesView Solution
78
BiologyDifficultMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કયો ભાગ સ્કંધમેખલા (pectoral girdle) નો છે?
A
ગ્લેનોઇડ કેવિટી
B
ઉરોસ્થિ (Sternum)
C
નિતંબાસ્થિ (Coxal bone)
D
એસીટાબુલમ
Solution
(A) સ્કંધમેખલા (pectoral girdle) બે અસ્થિઓની બનેલી છે: જત્રુ (clavicle) અને સ્કંધાસ્થિ (scapula).
સ્કંધાસ્થિ એ ઉરસના પૃષ્ઠ ભાગમાં બીજા અને સાતમા પાંસળીની વચ્ચે આવેલું મોટું,ત્રિકોણાકાર અને ચપટું અસ્થિ છે.
તેમાં એક ખાડો હોય છે જેને ગ્લેનોઇડ કેવિટી કહે છે,જે પ્રગંડસ્થિ (humerus) ના શીર્ષ સાથે જોડાઈને ખભાનો સાંધો બનાવે છે.
ઉરોસ્થિ એ અક્ષીય કંકાલનો ભાગ છે.
નિતંબાસ્થિ અને એસીટાબુલમ એ નિતંબમેખલા (pelvic girdle) ના ભાગો છે.
સ્કંધાસ્થિ એ ઉરસના પૃષ્ઠ ભાગમાં બીજા અને સાતમા પાંસળીની વચ્ચે આવેલું મોટું,ત્રિકોણાકાર અને ચપટું અસ્થિ છે.
તેમાં એક ખાડો હોય છે જેને ગ્લેનોઇડ કેવિટી કહે છે,જે પ્રગંડસ્થિ (humerus) ના શીર્ષ સાથે જોડાઈને ખભાનો સાંધો બનાવે છે.
ઉરોસ્થિ એ અક્ષીય કંકાલનો ભાગ છે.
નિતંબાસ્થિ અને એસીટાબુલમ એ નિતંબમેખલા (pelvic girdle) ના ભાગો છે.
0 likesView Solution
79
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
સ્નાયુ સંકોચન માટે કયો આયન આવશ્યક છે?
A
$Ca^{2+}$
B
$Na^+$
C
$K^+$
D
$Cl^-$
Solution
(A) સ્નાયુ સંકોચન સાર્કોપ્લાઝમિક રેટિક્યુલમમાંથી સાર્કોપ્લાઝમમાં કેલ્શિયમ આયનો $(Ca^{2+})$ મુક્ત થવાથી શરૂ થાય છે.
આ $Ca^{2+}$ આયનો એક્ટિન તંતુઓ પરના ટ્રોપોનિન સંકુલ સાથે જોડાય છે,જે બંધારણીય ફેરફાર પ્રેરે છે અને એક્ટિન પરના માયોસિન-બંધન સ્થાનોને ખુલ્લા કરે છે.
આ પ્રક્રિયા માયોસિન હેડને એક્ટિન સાથે જોડાવા દે છે,જેનાથી ક્રોસ-બ્રિજ બને છે અને સ્લાઇડિંગ ફિલામેન્ટ મિકેનિઝમ દ્વારા સ્નાયુનું સંકોચન થાય છે.
આ $Ca^{2+}$ આયનો એક્ટિન તંતુઓ પરના ટ્રોપોનિન સંકુલ સાથે જોડાય છે,જે બંધારણીય ફેરફાર પ્રેરે છે અને એક્ટિન પરના માયોસિન-બંધન સ્થાનોને ખુલ્લા કરે છે.
આ પ્રક્રિયા માયોસિન હેડને એક્ટિન સાથે જોડાવા દે છે,જેનાથી ક્રોસ-બ્રિજ બને છે અને સ્લાઇડિંગ ફિલામેન્ટ મિકેનિઝમ દ્વારા સ્નાયુનું સંકોચન થાય છે.
0 likesView Solution
80
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
શ્વસન લયબદ્ધતા કેન્દ્ર .......માં આવેલું છે.
A
અનુમસ્તિષ્ક
B
લંબમજ્જા
C
હાયપોથેલેમસ
D
બૃહદ્ મસ્તિષ્ક
Solution
(B) શ્વસન લયબદ્ધતા કેન્દ્ર એ એક વિશિષ્ટ કેન્દ્ર છે જે મુખ્યત્વે શ્વસનના નિયમન માટે જવાબદાર છે. તે પશ્ચ મસ્તિષ્કના લંબમજ્જા (Medulla oblongata) વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ કેન્દ્ર મુખ્યત્વે શ્વસન લયના નિયમન માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
81
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જો બાળકમાં $O$ રુધિર જૂથ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું રુધિર જૂથ પિતૃઓ પાસે હોઈ શકે નહીં?
A
$AB$ અને $AB$
B
$A$ અને $B$
C
$B$ અને $B$
D
$O$ અને $O$
Solution
(A) $O$ રુધિર જૂથ જનીન પ્રકાર $ii$ દ્વારા નક્કી થાય છે.
બાળકમાં $O$ રુધિર જૂથ $(ii)$ હોવા માટે,બંને પિતૃઓએ $i$ જનીન આપવું જરૂરી છે.
$AB$ રુધિર જૂથ ધરાવતા પિતૃઓનો જનીન પ્રકાર $I^A I^B$ હોય છે.
તેમની પાસે $i$ જનીન હોતું નથી,તેથી તેઓ $O$ રુધિર જૂથ $(ii)$ ધરાવતું બાળક પેદા કરી શકતા નથી.
આથી,$AB$ રુધિર જૂથ ધરાવતા પિતૃઓને $O$ રુધિર જૂથ ધરાવતું બાળક હોઈ શકે નહીં.
બાળકમાં $O$ રુધિર જૂથ $(ii)$ હોવા માટે,બંને પિતૃઓએ $i$ જનીન આપવું જરૂરી છે.
$AB$ રુધિર જૂથ ધરાવતા પિતૃઓનો જનીન પ્રકાર $I^A I^B$ હોય છે.
તેમની પાસે $i$ જનીન હોતું નથી,તેથી તેઓ $O$ રુધિર જૂથ $(ii)$ ધરાવતું બાળક પેદા કરી શકતા નથી.
આથી,$AB$ રુધિર જૂથ ધરાવતા પિતૃઓને $O$ રુધિર જૂથ ધરાવતું બાળક હોઈ શકે નહીં.
0 likesView Solution
82
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કયા ચાર તત્વો જીવંત તંત્રનો $99\%$ ભાગ બનાવે છે?
A
$CHOS$
B
$CHOP$
C
$CHON$
D
$CNOP$
Solution
(C) સજીવો મુખ્યત્વે કાર્બન,હાઇડ્રોજન,ઓક્સિજન અને નાઇટ્રોજનના બનેલા હોય છે.
આ ચાર તત્વો જીવંત તંત્રના કુલ દળના આશરે $99\%$ જેટલો ભાગ બનાવે છે.
કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને નાઇટ્રોજન $(N)$ એ પ્રોટીન,ન્યુક્લિક એસિડ,કાર્બોદિત અને લિપિડ જેવા જૈવિક મહાઅણુઓના પાયાના ઘટકો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $CHON$ છે.
આ ચાર તત્વો જીવંત તંત્રના કુલ દળના આશરે $99\%$ જેટલો ભાગ બનાવે છે.
કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને નાઇટ્રોજન $(N)$ એ પ્રોટીન,ન્યુક્લિક એસિડ,કાર્બોદિત અને લિપિડ જેવા જૈવિક મહાઅણુઓના પાયાના ઘટકો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $CHON$ છે.
0 likesView Solution
83
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
રંગસૂત્રોની સંખ્યા, કદ અને આકારનું અવલોકન કરવા માટે કઈ અવસ્થા સૌથી શ્રેષ્ઠ છે?
A
આંતરાવસ્થા
B
ભાજનાવસ્થા
C
પૂર્વાવસ્થા
D
ભાજનાન્તિમાવસ્થા
Solution
(B) $\text{ભાજનાવસ્થા}$ (Metaphase) દરમિયાન, રંગસૂત્રો અત્યંત ઘટ્ટ બને છે અને કોષના વિષુવવૃત્તીય તલ પર ગોઠવાય છે. આ અવસ્થા રંગસૂત્રની રચનાનું સૌથી સ્પષ્ટ દ્રશ્ય પ્રદાન કરે છે, જે તેમની સંખ્યા, કદ અને આકાર (રૂપવિજ્ઞાન) ના સચોટ અવલોકન માટે મદદરૂપ થાય છે. તેથી, $\text{ભાજનાવસ્થા}$ ને કેરિયોટાઇપિંગ અને રંગસૂત્રના વિશ્લેષણ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ અવસ્થા માનવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
84
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
અર્ધીકરણ (Meiosis) ઉત્ક્રાંતિ માટે મહત્વનું છે કારણ કે તેના પરિણામે:
A
જનીનિક રીતે સમાન બાળકોષો સર્જાય છે.
B
ચાર બાળકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
C
અંડકોષો અને શુક્રકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
D
પુનઃસંયોજન (Recombination) થાય છે.
Solution
(D) અર્ધીકરણ એ કોષવિભાજનનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરીને ચાર એકકીય (haploid) કોષો બનાવે છે.
ઉત્ક્રાંતિ માટે તેનું મહત્વ પ્રોફેઝ-$I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) દરમિયાન થતી જનીનિક પુનઃસંયોજનની પ્રક્રિયામાં રહેલું છે.
આ પ્રક્રિયા સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે જનીનિક દ્રવ્યની અદલાબદલી કરે છે,જેનાથી સંતતિમાં વિવિધતા સર્જાય છે.
આ વિવિધતાઓ કુદરતી પસંદગી અને ઉત્ક્રાંતિ માટેનો કાચો માલ છે.
જોકે વિકલ્પ $B$ અને $C$ અર્ધીકરણના પરિણામો દર્શાવે છે,પરંતુ તે ઉત્ક્રાંતિના સંદર્ભમાં જનીનિક પુનઃસંયોજન જેટલી સચોટ સમજૂતી આપતા નથી.
ઉત્ક્રાંતિ માટે તેનું મહત્વ પ્રોફેઝ-$I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) દરમિયાન થતી જનીનિક પુનઃસંયોજનની પ્રક્રિયામાં રહેલું છે.
આ પ્રક્રિયા સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે જનીનિક દ્રવ્યની અદલાબદલી કરે છે,જેનાથી સંતતિમાં વિવિધતા સર્જાય છે.
આ વિવિધતાઓ કુદરતી પસંદગી અને ઉત્ક્રાંતિ માટેનો કાચો માલ છે.
જોકે વિકલ્પ $B$ અને $C$ અર્ધીકરણના પરિણામો દર્શાવે છે,પરંતુ તે ઉત્ક્રાંતિના સંદર્ભમાં જનીનિક પુનઃસંયોજન જેટલી સચોટ સમજૂતી આપતા નથી.
0 likesView Solution
85
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કેટલાંક વૃદ્ધિ નિયામકો પર્ણરંદ્રના ખૂલવા પર અસર કરે છે. પર્ણરંદ્ર બંધ થવાની ક્રિયા ........... દ્વારા થાય છે.
A
ઇન્ડોલ બ્યુટારિક ઍસિડ
B
એબ્સિસિક ઍસિડ
C
કાઈનેટીન
D
જીબરેલિક ઍસિડ
Solution
(B) એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે પાણીની અછતની સ્થિતિમાં પર્ણરંદ્ર બંધ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જ્યારે વનસ્પતિ પાણીના તાણનો અનુભવ કરે છે,ત્યારે પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે રક્ષક કોષોમાંથી પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ ના બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ આયનોના ઘટાડાને કારણે રક્ષક કોષોનું આસૃતિદાબ ઘટે છે,જેનાથી તે શિથિલ બને છે અને પરિણામે પર્ણરંદ્ર બંધ થાય છે.
તેથી,$ABA$ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીના વ્યયને રોકવા માટે તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે વનસ્પતિ પાણીના તાણનો અનુભવ કરે છે,ત્યારે પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે રક્ષક કોષોમાંથી પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ ના બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ આયનોના ઘટાડાને કારણે રક્ષક કોષોનું આસૃતિદાબ ઘટે છે,જેનાથી તે શિથિલ બને છે અને પરિણામે પર્ણરંદ્ર બંધ થાય છે.
તેથી,$ABA$ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીના વ્યયને રોકવા માટે તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
86
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
વનસ્પતિઓમાં ઉત્સ્વેદનનો દર માપવા માટે નીચેનામાંથી કયું સાધન ઉપયોગી છે?
A
પોરોમીટર/હાઈગ્રોમીટર
B
પોટોમીટર
C
ઑક્સેનોમીટર
D
ટેન્સીઓમીટર/બેરોમીટર
Solution
(B) $Potometer$ (પોટોમીટર) એ એક એવું સાધન છે જેનો ઉપયોગ કાપેલી ડાળી દ્વારા પાણીના શોષણનો દર માપવા માટે થાય છે,જે ઉત્સ્વેદનના દરના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
$Auxanometer$ (ઑક્સેનોમીટર) નો ઉપયોગ વનસ્પતિની લંબાઈમાં થતી વૃદ્ધિ માપવા માટે થાય છે.
$Porometer$ (પોરોમીટર) નો ઉપયોગ વાયુરંધ્રના છિદ્રોનું કદ માપવા માટે થાય છે.
$Tensiometer$ (ટેન્સીઓમીટર) નો ઉપયોગ જમીનમાં રહેલા પાણીનું તણાવ માપવા માટે થાય છે.
તેથી,ઉત્સ્વેદનનો દર માપવા માટેનું સાચું સાધન $Potometer$ છે.
$Auxanometer$ (ઑક્સેનોમીટર) નો ઉપયોગ વનસ્પતિની લંબાઈમાં થતી વૃદ્ધિ માપવા માટે થાય છે.
$Porometer$ (પોરોમીટર) નો ઉપયોગ વાયુરંધ્રના છિદ્રોનું કદ માપવા માટે થાય છે.
$Tensiometer$ (ટેન્સીઓમીટર) નો ઉપયોગ જમીનમાં રહેલા પાણીનું તણાવ માપવા માટે થાય છે.
તેથી,ઉત્સ્વેદનનો દર માપવા માટેનું સાચું સાધન $Potometer$ છે.
0 likesView Solution
87
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
પૃથ્વી પર થતા કુલ પ્રકાશસંશ્લેષણના આશરે $9/10$ $(85-90\%)$ ભાગ કોના દ્વારા કરવામાં આવે છે?
A
લાખો ડાળીઓ અને પર્ણો ધરાવતા મોટા વૃક્ષો દ્વારા
B
દરિયાઈ લીલ દ્વારા
C
ક્લોરોફિલ ધરાવતા હંસરાજના જંગલો દ્વારા
D
પ્રયોગશાળામાં વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા
Solution
(B) પ્રકાશસંશ્લેષણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા લીલી વનસ્પતિઓ,લીલ અને અમુક બેક્ટેરિયા પ્રકાશ ઉર્જાને રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે.
જોકે સ્થળજ વનસ્પતિઓ આપણને નરી આંખે દેખાય છે,પરંતુ પૃથ્વી પર થતું મોટાભાગનું પ્રકાશસંશ્લેષણ જલીય પર્યાવરણમાં થાય છે.
દરિયાઈ લીલ (ફાયટોપ્લાન્કટન) પૃથ્વી પર થતા કુલ પ્રકાશસંશ્લેષણના આશરે $85-90\%$ (અથવા $9/10$) ભાગ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
જોકે સ્થળજ વનસ્પતિઓ આપણને નરી આંખે દેખાય છે,પરંતુ પૃથ્વી પર થતું મોટાભાગનું પ્રકાશસંશ્લેષણ જલીય પર્યાવરણમાં થાય છે.
દરિયાઈ લીલ (ફાયટોપ્લાન્કટન) પૃથ્વી પર થતા કુલ પ્રકાશસંશ્લેષણના આશરે $85-90\%$ (અથવા $9/10$) ભાગ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
88
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
ચક્રીય અને અચક્રીય ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશન બંને દરમિયાન શું ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$PS-I$ અને $PS-II$ બંને ભાગ લે છે.
B
$ATP$ નું નિર્માણ.
C
$O_2$ મુક્ત થાય છે.
D
$NADPH$ નું નિર્માણ.
Solution
(B) ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશન એ પ્રકાશની હાજરીમાં $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટમાંથી $ATP$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે.
અચક્રીય ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશનમાં,$PS-I$ અને $PS-II$ બંને ભાગ લે છે,જેના પરિણામે $ATP$ અને $NADPH$ નું નિર્માણ થાય છે અને $O_2$ મુક્ત થાય છે.
ચક્રીય ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશનમાં,માત્ર $PS-I$ ભાગ લે છે,અને તેના પરિણામે માત્ર $ATP$ નું નિર્માણ થાય છે,જેમાં $O_2$ મુક્ત થતો નથી કે $NADPH$ બનતું નથી.
તેથી,બંને પ્રક્રિયાઓમાં સામાન્ય રીતે ઉત્પન્ન થતી નીપજ $ATP$ છે.
અચક્રીય ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશનમાં,$PS-I$ અને $PS-II$ બંને ભાગ લે છે,જેના પરિણામે $ATP$ અને $NADPH$ નું નિર્માણ થાય છે અને $O_2$ મુક્ત થાય છે.
ચક્રીય ફોટોફૉસ્ફોરાયલેશનમાં,માત્ર $PS-I$ ભાગ લે છે,અને તેના પરિણામે માત્ર $ATP$ નું નિર્માણ થાય છે,જેમાં $O_2$ મુક્ત થતો નથી કે $NADPH$ બનતું નથી.
તેથી,બંને પ્રક્રિયાઓમાં સામાન્ય રીતે ઉત્પન્ન થતી નીપજ $ATP$ છે.
0 likesView Solution
89
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
$C_4$ ચક્રની શોધ કોણે કરી હતી?
A
હેચ અને સ્લેક
B
કેલ્વિન
C
હીલ
D
આર્નોન
Solution
(A) $C_4$ ચક્ર,જેને $C_4$ પ્રકાશસંશ્લેષણ પથ અથવા હેચ-સ્લેક પથ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેની શોધ $1966$ માં એમ.ડી. હેચ અને સી.આર. સ્લેક દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
આ પથ ગરમ અને સૂકા વાતાવરણમાં પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) ઘટાડવા અને પ્રકાશસંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક અનુકૂલન પદ્ધતિ છે.
આ પથ ગરમ અને સૂકા વાતાવરણમાં પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) ઘટાડવા અને પ્રકાશસંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે કેટલીક વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક અનુકૂલન પદ્ધતિ છે.
0 likesView Solution
90
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કયું રંજકદ્રવ્ય પ્રક્રિયાકેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
કેરોટીન
B
ફાયટોક્રોમ
C
$P_{700}$
D
સાયટોક્રોમ
Solution
(C) પ્રકાશસંશ્લેષણના પ્રકાશ-ગ્રાહી સંકુલમાં,પ્રક્રિયાકેન્દ્ર ક્લોરોફિલ-$a$ ના અણુઓની એક વિશિષ્ટ જોડીનું બનેલું હોય છે.
પ્રકાશતંત્ર-$I$ $(PS-I)$ માં,પ્રક્રિયાકેન્દ્રને $P_{700}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે $700 \ nm$ તરંગલંબાઇ પર પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
પ્રકાશતંત્ર-$II$ $(PS-II)$ માં,પ્રક્રિયાકેન્દ્રને $P_{680}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે $680 \ nm$ તરંગલંબાઇ પર પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$P_{700}$ એ રંજકદ્રવ્ય છે જે $PS-I$ માટે પ્રક્રિયાકેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
પ્રકાશતંત્ર-$I$ $(PS-I)$ માં,પ્રક્રિયાકેન્દ્રને $P_{700}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે $700 \ nm$ તરંગલંબાઇ પર પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
પ્રકાશતંત્ર-$II$ $(PS-II)$ માં,પ્રક્રિયાકેન્દ્રને $P_{680}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે $680 \ nm$ તરંગલંબાઇ પર પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$P_{700}$ એ રંજકદ્રવ્ય છે જે $PS-I$ માટે પ્રક્રિયાકેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
91
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કોના ઓક્સિડેશનથી મહત્તમ ઊર્જા $(ATP)$ પ્રાપ્ત થાય છે?
A
ચરબી
B
પ્રોટીન
C
સ્ટાર્ચ
D
વિટામિન્સ
Solution
(A) શ્વસન આધારકોના ઓક્સિડેશનથી મળતી ઊર્જા તેમના રાસાયણિક બંધારણ અને ઓક્સિડેશન માટે ઉપલબ્ધ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
કાર્બોદિતો (જેમ કે સ્ટાર્ચ) અથવા પ્રોટીનની તુલનામાં ચરબી (લિપિડ્સ) એ વધુ રિડક્શન પામેલા અણુઓ છે.
સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન પર,$1 \ g$ ચરબી લગભગ $9 \ kcal$ ઊર્જા આપે છે,જ્યારે $1 \ g$ કાર્બોદિત અથવા પ્રોટીન લગભગ $4 \ kcal$ ઊર્જા આપે છે.
તેથી,$\beta$-ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિટાઇલ-$CoA$ ના ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશ દ્વારા ચરબી પ્રતિ એકમ દળ દીઠ મહત્તમ ઊર્જા આપે છે.
કાર્બોદિતો (જેમ કે સ્ટાર્ચ) અથવા પ્રોટીનની તુલનામાં ચરબી (લિપિડ્સ) એ વધુ રિડક્શન પામેલા અણુઓ છે.
સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન પર,$1 \ g$ ચરબી લગભગ $9 \ kcal$ ઊર્જા આપે છે,જ્યારે $1 \ g$ કાર્બોદિત અથવા પ્રોટીન લગભગ $4 \ kcal$ ઊર્જા આપે છે.
તેથી,$\beta$-ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિટાઇલ-$CoA$ ના ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશ દ્વારા ચરબી પ્રતિ એકમ દળ દીઠ મહત્તમ ઊર્જા આપે છે.
0 likesView Solution
92
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$ATP$ સંશ્લેષણમાં સાયનાઈડનો પ્રવેશ ઝેરી બને છે કારણ કે તે $..........$
A
કોષીય કાર્યો માટે જરૂરી છે.
B
$Na^+ - K^+$ પમ્પ માટે જરૂરી છે.
C
$Na^+ - K^+$ પમ્પ કોષરસપટલ પર થાય છે.
D
$ATP$ સાયનાઈડનું વિઘટન કરે છે.
Solution
(B) સાયનાઈડ એ ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન $(ETC)$ નું શક્તિશાળી અવરોધક છે,જે ખાસ કરીને સાયટોક્રોમ c ઓક્સિડેઝ (કોમ્પ્લેક્સ $IV$) સાથે જોડાય છે.
આ અવરોધ જારક શ્વસનના અંતિમ તબક્કાને અટકાવે છે,જેમાં ઓક્સિજનનું પાણીમાં રિડક્શન થાય છે.
પરિણામે,કણાભસૂત્રના અંદરના પટલ પર પ્રોટોન ગ્રેડિયન્ટ જાળવી શકાતું નથી અને $ATP$ નું સંશ્લેષણ અટકી જાય છે.
$ATP$ એ $Na^+ - K^+$ પમ્પ દ્વારા આયનોના સક્રિય વહન સહિતની મહત્વપૂર્ણ કોષીય પ્રક્રિયાઓ માટે આવશ્યક હોવાથી,$ATP$ ના ઉત્પાદનનો અભાવ કોષના મૃત્યુ અને ઝેરી અસર તરફ દોરી જાય છે.
આ અવરોધ જારક શ્વસનના અંતિમ તબક્કાને અટકાવે છે,જેમાં ઓક્સિજનનું પાણીમાં રિડક્શન થાય છે.
પરિણામે,કણાભસૂત્રના અંદરના પટલ પર પ્રોટોન ગ્રેડિયન્ટ જાળવી શકાતું નથી અને $ATP$ નું સંશ્લેષણ અટકી જાય છે.
$ATP$ એ $Na^+ - K^+$ પમ્પ દ્વારા આયનોના સક્રિય વહન સહિતની મહત્વપૂર્ણ કોષીય પ્રક્રિયાઓ માટે આવશ્યક હોવાથી,$ATP$ ના ઉત્પાદનનો અભાવ કોષના મૃત્યુ અને ઝેરી અસર તરફ દોરી જાય છે.
0 likesView Solution
93
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કયા શ્વસન આધારક દ્વારા મહત્તમ સંખ્યામાં $ATP$ અણુઓ પ્રાપ્ત થાય છે?
A
કીટોજેનિક એમિનો એસિડ
B
ગ્લુકોઝ
C
એમાયલેઝ
D
ગ્લાયકોજન
Solution
(B) ઉત્પન્ન થતા $ATP$ ની માત્રા શ્વસન આધારકના ઉર્જા મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ એક પ્રમાણભૂત કાર્બોદિત છે જે જારક શ્વસન દ્વારા પ્રતિ અણુ આશરે $36$ થી $38$ $ATP$ અણુઓ આપે છે.
જોકે,કાર્બોદિતોની સરખામણીમાં લિપિડ્સ (ચરબી) અને કેટલાક એમિનો એસિડ પ્રતિ ગ્રામ વધુ ઉર્જા ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગ્લુકોઝ એ પ્રાથમિક શ્વસન આધારક છે.
જો આપણે પ્રતિ ગ્રામ ઉર્જા ઉત્પાદનને ધ્યાનમાં લઈએ,તો લિપિડ્સ ગ્લુકોઝ કરતા વધુ ઉર્જા પ્રદાન કરે છે.
પરંતુ કોષીય શ્વસન માટે ગ્લુકોઝ સૌથી કાર્યક્ષમ સીધો આધારક છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ એક પ્રમાણભૂત કાર્બોદિત છે જે જારક શ્વસન દ્વારા પ્રતિ અણુ આશરે $36$ થી $38$ $ATP$ અણુઓ આપે છે.
જોકે,કાર્બોદિતોની સરખામણીમાં લિપિડ્સ (ચરબી) અને કેટલાક એમિનો એસિડ પ્રતિ ગ્રામ વધુ ઉર્જા ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગ્લુકોઝ એ પ્રાથમિક શ્વસન આધારક છે.
જો આપણે પ્રતિ ગ્રામ ઉર્જા ઉત્પાદનને ધ્યાનમાં લઈએ,તો લિપિડ્સ ગ્લુકોઝ કરતા વધુ ઉર્જા પ્રદાન કરે છે.
પરંતુ કોષીય શ્વસન માટે ગ્લુકોઝ સૌથી કાર્યક્ષમ સીધો આધારક છે.
0 likesView Solution
94
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
યીસ્ટમાં આથવણની નીપજો ......... છે.
A
$H_2O + CO_2$
B
મિથાઇલ આલ્કોહોલ + $CO_2$
C
મિથાઇલ આલ્કોહોલ + $H_2O$
D
ઇથાઇલ આલ્કોહોલ + $CO_2$
Solution
(D) યીસ્ટમાં આથવણ એ અજારક શ્વસન પ્રક્રિયા છે, જેમાં ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં ગ્લુકોઝનું અપૂર્ણ ઓક્સિડેશન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પાયરુવિક એસિડ ડીકાર્બોક્સિલેઝ અને આલ્કોહોલ ડીહાઈડ્રોજનેઝ જેવા ઉત્સેચકો દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 \rightarrow 2C_2H_5OH + 2CO_2 + \text{Energy}$.
આમ, યીસ્ટમાં આથવણની અંતિમ નીપજો ઇથાઇલ આલ્કોહોલ $(C_2H_5OH)$ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ છે.
આ પ્રક્રિયા પાયરુવિક એસિડ ડીકાર્બોક્સિલેઝ અને આલ્કોહોલ ડીહાઈડ્રોજનેઝ જેવા ઉત્સેચકો દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 \rightarrow 2C_2H_5OH + 2CO_2 + \text{Energy}$.
આમ, યીસ્ટમાં આથવણની અંતિમ નીપજો ઇથાઇલ આલ્કોહોલ $(C_2H_5OH)$ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ છે.
0 likesView Solution
95
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
પ્રાણીકોષોમાં ગ્લુકોઝના વિઘટનનો પ્રથમ તબક્કો કયો છે?
A
ક્રેબ્સ ચક્ર
B
ગ્લાયકોલિસીસ
C
ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન
D
$E.T.C.$
Solution
(B) ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયાને ગ્લાયકોલિસીસ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તે જારક તેમજ અજારક બંને પ્રકારના સજીવોમાં કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે.
આ પ્રક્રિયા માટે ઓક્સિજનની જરૂર હોતી નથી અને તે તમામ જીવંત કોષોમાં સામાન્ય છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તે જારક તેમજ અજારક બંને પ્રકારના સજીવોમાં કોષીય શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો છે.
આ પ્રક્રિયા માટે ઓક્સિજનની જરૂર હોતી નથી અને તે તમામ જીવંત કોષોમાં સામાન્ય છે.
0 likesView Solution
96
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
ઓક્સિનના વહનની દિશા કેવી હોય છે?
A
કેન્દ્રગામી (Centripetal)
B
તલગામી (Basipetal)
C
અગ્રગામી (Acropetal)
D
$(b)$ અને $(c)$ બંને
Solution
(B) વનસ્પતિમાં ઓક્સિનનું વહન મુખ્યત્વે ધ્રુવીય હોય છે. પ્રકાંડમાં,ઓક્સિનનું વહન પ્રરોહાગ્ર (shoot apex) થી નીચેના ભાગ તરફ થાય છે,જેને તલગામી (basipetal) વહન કહેવામાં આવે છે. મૂળમાં પણ,તે મૂળના અગ્રભાગથી નીચેના ભાગ તરફ વહન પામે છે,જે પણ તલગામી છે. આમ,ઓક્સિનનું વહન મુખ્યત્વે તલગામી દિશામાં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
97
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કઈ જોડ ફૂલેલા હોઠ,હાથની જાડી રંજકકણયુક્ત ત્વચા અને ચીડિયાપણું જેવા લક્ષણો દર્શાવે છે?
A
થાયમીન - બેરીબેરી
B
પ્રોટીન - ક્વોશિયાકોર
C
નીકોટીનેમાઇડ - પેલાગ્રા
D
આયોડીન - ગોઇટર
Solution
(C) પેલાગ્રા એ $Vitamin B_3$ (નિયાસિન અથવા નીકોટીનેમાઇડ) ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
પેલાગ્રાના લક્ષણોને ઘણીવાર '$4Ds$' તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે: ડર્મેટાઇટિસ (ત્વચા જાડી અને રંજકકણયુક્ત થવી),ડાયેરિયા (ઝાડા),ડિમેન્શિયા (ચીડિયાપણું અને મૂંઝવણ) અને મૃત્યુ.
ફૂલેલા હોઠ અને જીભનો સોજો (ગ્લોસાઇટિસ) પણ આ ઉણપ સાથે સંકળાયેલા સામાન્ય ક્લિનિકલ લક્ષણો છે.
તેથી,સાચી જોડ નીકોટીનેમાઇડ - પેલાગ્રા છે.
પેલાગ્રાના લક્ષણોને ઘણીવાર '$4Ds$' તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે: ડર્મેટાઇટિસ (ત્વચા જાડી અને રંજકકણયુક્ત થવી),ડાયેરિયા (ઝાડા),ડિમેન્શિયા (ચીડિયાપણું અને મૂંઝવણ) અને મૃત્યુ.
ફૂલેલા હોઠ અને જીભનો સોજો (ગ્લોસાઇટિસ) પણ આ ઉણપ સાથે સંકળાયેલા સામાન્ય ક્લિનિકલ લક્ષણો છે.
તેથી,સાચી જોડ નીકોટીનેમાઇડ - પેલાગ્રા છે.
0 likesView Solution
98
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જઠરરસનું અવરોધન અને જઠર,સ્વાદુપિંડ અને પિત્તરસના સ્રાવનું નિયમન કયા અંતઃસ્ત્રાવો દ્વારા થાય છે?
A
ગેસ્ટ્રીન,સિક્રિટીન,એન્ટરોકાઈનીન અને કોલિસીસ્ટોકાઈનીન
B
એન્ટરોગેસ્ટ્રોન,ગેસ્ટ્રીન,પેન્ક્રીયાઝાયમીન અને કોલિસીસ્ટોકાઈનીન
C
ગેસ્ટ્રીન,એન્ટરોગેસ્ટ્રોન,કોલિસીસ્ટોકાઈનીન અને પેન્ક્રીયાઝાયમીન
D
સિક્રિટીન,એન્ટરોગેસ્ટ્રોન,ગેસ્ટ્રીન અને એન્ટરોકાઈનીન
Solution
(C) પાચનતંત્રનું નિયમન જઠરાંત્રીય અંતઃસ્ત્રાવો દ્વારા થાય છે:
$1$. ગેસ્ટ્રીન જઠરમાં $HCl$ અને પેપ્સીનોજનના સ્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
$2$. એન્ટરોગેસ્ટ્રોન (જેને ગેસ્ટ્રિક ઇન્હિબિટરી પેપ્ટાઈડ અથવા $GIP$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) જઠરના સ્રાવ અને ગતિશીલતાને અવરોધે છે.
$3$. કોલિસીસ્ટોકાઈનીન $(CCK)$ પિત્તાશયમાંથી પિત્તરસ અને સ્વાદુપિંડમાંથી સ્વાદુરસના ઉત્સેચકોના મુક્ત થવાને ઉત્તેજિત કરે છે.
$4$. પેન્ક્રીયાઝાયમીન સ્વાદુરસના ઉત્સેચકોના સ્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
તેથી,જઠરરસના અવરોધન અને જઠર,સ્વાદુપિંડ તથા પિત્તરસના સ્રાવના નિયમનમાં સામેલ અંતઃસ્ત્રાવોનો સાચો ક્રમ ગેસ્ટ્રીન,એન્ટરોગેસ્ટ્રોન,કોલિસીસ્ટોકાઈનીન અને પેન્ક્રીયાઝાયમીન છે.
$1$. ગેસ્ટ્રીન જઠરમાં $HCl$ અને પેપ્સીનોજનના સ્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
$2$. એન્ટરોગેસ્ટ્રોન (જેને ગેસ્ટ્રિક ઇન્હિબિટરી પેપ્ટાઈડ અથવા $GIP$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) જઠરના સ્રાવ અને ગતિશીલતાને અવરોધે છે.
$3$. કોલિસીસ્ટોકાઈનીન $(CCK)$ પિત્તાશયમાંથી પિત્તરસ અને સ્વાદુપિંડમાંથી સ્વાદુરસના ઉત્સેચકોના મુક્ત થવાને ઉત્તેજિત કરે છે.
$4$. પેન્ક્રીયાઝાયમીન સ્વાદુરસના ઉત્સેચકોના સ્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
તેથી,જઠરરસના અવરોધન અને જઠર,સ્વાદુપિંડ તથા પિત્તરસના સ્રાવના નિયમનમાં સામેલ અંતઃસ્ત્રાવોનો સાચો ક્રમ ગેસ્ટ્રીન,એન્ટરોગેસ્ટ્રોન,કોલિસીસ્ટોકાઈનીન અને પેન્ક્રીયાઝાયમીન છે.
0 likesView Solution
99
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
............... વિટામિનની ગેરહાજરીમાં કેલ્શિયમની ઊણપ જોવા મળે છે.
A
$D$
B
$C$
C
$E$
D
$B$
Solution
(A) વિટામિન $D$ પાચનમાર્ગમાંથી કેલ્શિયમના શોષણ માટે આવશ્યક છે.
વિટામિન $D$ ની ગેરહાજરીમાં,જો આહારમાં કેલ્શિયમ પૂરતા પ્રમાણમાં હોય તો પણ શરીર તેનું અસરકારક રીતે શોષણ કરી શકતું નથી.
આના પરિણામે રુધિર અને પેશીઓમાં કેલ્શિયમની ઊણપ સર્જાય છે,જે બાળકોમાં રિકેટ્સ અને પુખ્ત વયના લોકોમાં ઓસ્ટિઓમલેશિયા જેવા રોગોનું કારણ બની શકે છે.
વિટામિન $D$ ની ગેરહાજરીમાં,જો આહારમાં કેલ્શિયમ પૂરતા પ્રમાણમાં હોય તો પણ શરીર તેનું અસરકારક રીતે શોષણ કરી શકતું નથી.
આના પરિણામે રુધિર અને પેશીઓમાં કેલ્શિયમની ઊણપ સર્જાય છે,જે બાળકોમાં રિકેટ્સ અને પુખ્ત વયના લોકોમાં ઓસ્ટિઓમલેશિયા જેવા રોગોનું કારણ બની શકે છે.
0 likesView Solution
100
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
રેનિન (Rennin) શેના પર કાર્ય કરે છે?
A
દૂધ,$pH$ $7.2-8.2$ પર કેસીનનું કેલ્શિયમ પેરાકેસીનેટમાં રૂપાંતર
B
જઠરમાં પ્રોટીન
C
આંતરડામાં ચરબી
D
દૂધ,$pH$ $1-3$ પર કેસીનનું કેલ્શિયમ પેરાકેસીનેટમાં રૂપાંતર
Solution
(D) રેનિન (જેને કાયમોસિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ શિશુઓના જઠરરસમાં જોવા મળતો પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચક છે.
તે દૂધના પ્રોટીન કેસીન પર કાર્ય કરે છે.
કેલ્શિયમ આયનોની હાજરીમાં,તે દ્રાવ્ય કેસીનને અદ્રાવ્ય કેલ્શિયમ પેરાકેસીનેટમાં રૂપાંતરિત કરે છે (દૂધનું દહીંમાં રૂપાંતર).
આ પ્રક્રિયા જઠરના એસિડિક વાતાવરણમાં,સામાન્ય રીતે $1-3$ ના $pH$ ગાળામાં થાય છે.
તે દૂધના પ્રોટીન કેસીન પર કાર્ય કરે છે.
કેલ્શિયમ આયનોની હાજરીમાં,તે દ્રાવ્ય કેસીનને અદ્રાવ્ય કેલ્શિયમ પેરાકેસીનેટમાં રૂપાંતરિત કરે છે (દૂધનું દહીંમાં રૂપાંતર).
આ પ્રક્રિયા જઠરના એસિડિક વાતાવરણમાં,સામાન્ય રીતે $1-3$ ના $pH$ ગાળામાં થાય છે.
0 likesView Solution
101
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
રંગઅંધ સ્ત્રી સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતા પુરુષ સાથે લગ્ન કરે છે. તેમની સંતતિમાં .........
A
પુત્ર અને પુત્રીઓ બંને રંગઅંધ છે.
B
બધી પુત્રીઓ રંગઅંધ છે.
C
બધા પુત્રો સામાન્ય છે.
D
બધા પુત્રો રંગઅંધ છે.
Solution
(D) રંગઅંધતા એ $X$-લિંક્ડ પ્રચ્છન્ન જનીનિક ખામી છે. ધારો કે સામાન્ય દૃષ્ટિ માટેનું જનીન $X^C$ છે અને રંગઅંધતા માટેનું જનીન $X^c$ છે.
રંગઅંધ સ્ત્રીનું જનીન પ્રકાર $X^cX^c$ છે.
સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતા પુરુષનું જનીન પ્રકાર $X^CY$ છે.
જ્યારે આ બંને વચ્ચે સંકરણ થાય છે:
પિતૃઓ: $X^cX^c$ (માતા) $\times$ $X^CY$ (પિતા)
જન્યુઓ: $X^c$ અને $X^c$ (માતામાંથી); $X^C$ અને $Y$ (પિતામાંથી)
સંતતિના જનીન પ્રકાર:
$X^CX^c$ (વાહક પુત્રી, સામાન્ય દૃષ્ટિ)
$X^CX^c$ (વાહક પુત્રી, સામાન્ય દૃષ્ટિ)
$X^cY$ (રંગઅંધ પુત્ર)
$X^cY$ (રંગઅંધ પુત્ર)
તેથી, બધા પુત્રો રંગઅંધ હશે અને બધી પુત્રીઓ સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતી વાહક હશે.
રંગઅંધ સ્ત્રીનું જનીન પ્રકાર $X^cX^c$ છે.
સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતા પુરુષનું જનીન પ્રકાર $X^CY$ છે.
જ્યારે આ બંને વચ્ચે સંકરણ થાય છે:
પિતૃઓ: $X^cX^c$ (માતા) $\times$ $X^CY$ (પિતા)
જન્યુઓ: $X^c$ અને $X^c$ (માતામાંથી); $X^C$ અને $Y$ (પિતામાંથી)
સંતતિના જનીન પ્રકાર:
$X^CX^c$ (વાહક પુત્રી, સામાન્ય દૃષ્ટિ)
$X^CX^c$ (વાહક પુત્રી, સામાન્ય દૃષ્ટિ)
$X^cY$ (રંગઅંધ પુત્ર)
$X^cY$ (રંગઅંધ પુત્ર)
તેથી, બધા પુત્રો રંગઅંધ હશે અને બધી પુત્રીઓ સામાન્ય દૃષ્ટિ ધરાવતી વાહક હશે.
0 likesView Solution
102
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$DNA$ માં $A=T$ અને $G=C$ જોડમાં રહેલા બેઇઝની વૈકલ્પિક વેલેન્સ અવસ્થાઓને શું કહે છે?
A
ટોટોમેરિક શિફ્ટ (Tautomeric shifts)
B
ટ્રાન્ઝિશન મ્યુટેશન
C
ફ્રેમશિફ્ટ મ્યુટેશન
D
પોઈન્ટ મ્યુટેશન
Solution
(A) ટોટોમેરિક શિફ્ટ એ $DNA$ માં રહેલા નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઇઝની આણ્વિય રચનામાં થતા સ્વયંભૂ ફેરફારો છે.
આ ફેરફારોમાં હાઈડ્રોજન પરમાણુનું સ્થળાંતર થાય છે,જે બેઇઝને તેના સામાન્ય કીટો સ્વરૂપમાંથી ઈમિનો અથવા ઈનોલ સ્વરૂપમાં બદલે છે.
આ વૈકલ્પિક વેલેન્સ અવસ્થાઓને કારણે દુર્લભ અને ખોટી બેઇઝ જોડીઓ (દા.ત. $A$ નું $T$ ને બદલે $C$ સાથે જોડાવું) બને છે,જે $DNA$ ના સ્વયંજનન દરમિયાન વિકૃતિઓ (mutations) પ્રેરી શકે છે.
આ ફેરફારોમાં હાઈડ્રોજન પરમાણુનું સ્થળાંતર થાય છે,જે બેઇઝને તેના સામાન્ય કીટો સ્વરૂપમાંથી ઈમિનો અથવા ઈનોલ સ્વરૂપમાં બદલે છે.
આ વૈકલ્પિક વેલેન્સ અવસ્થાઓને કારણે દુર્લભ અને ખોટી બેઇઝ જોડીઓ (દા.ત. $A$ નું $T$ ને બદલે $C$ સાથે જોડાવું) બને છે,જે $DNA$ ના સ્વયંજનન દરમિયાન વિકૃતિઓ (mutations) પ્રેરી શકે છે.
0 likesView Solution
103
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
શુદ્ધ ઊંચા અને લીલી શિંગ ધરાવતા વટાણાના છોડ અને વામન તથા પીળી શિંગ ધરાવતા વટાણાના છોડ વચ્ચેના દ્વિ-સંકરણમાં,$F_2$ પેઢીમાં $16$ સંતતિઓમાંથી કેટલા વામન અને પીળી શિંગ ધરાવતા છોડ ઉત્પન્ન થશે?
A
$9$
B
$3$
C
$4$
D
$1$
Solution
(D) ધારો કે ઊંચાપણા માટેનું જનીન $T$ અને વામનપણા માટેનું $t$ છે. લીલી શિંગ માટેનું જનીન $G$ અને પીળી શિંગ માટેનું $g$ છે.
શુદ્ધ ઊંચા અને લીલી શિંગ ધરાવતા છોડ $(TTGG)$ અને વામન તથા પીળી શિંગ ધરાવતા છોડ $(ttgg)$ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે.
$F_1$ પેઢીમાં બધા છોડ $TtGg$ (ઊંચા અને લીલા) પ્રાપ્ત થશે.
$F_2$ પેઢીમાં દ્વિ-સંકરણનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે.
આ પ્રમાણ નીચે મુજબ છે:
- ઊંચા અને લીલા: $9$
- ઊંચા અને પીળા: $3$
- વામન અને લીલા: $3$
- વામન અને પીળા: $1$
તેથી,$16$ સંતતિઓમાંથી માત્ર $1$ છોડ વામન અને પીળી શિંગ ધરાવતો $(ttgg)$ હશે.
શુદ્ધ ઊંચા અને લીલી શિંગ ધરાવતા છોડ $(TTGG)$ અને વામન તથા પીળી શિંગ ધરાવતા છોડ $(ttgg)$ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે.
$F_1$ પેઢીમાં બધા છોડ $TtGg$ (ઊંચા અને લીલા) પ્રાપ્ત થશે.
$F_2$ પેઢીમાં દ્વિ-સંકરણનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે.
આ પ્રમાણ નીચે મુજબ છે:
- ઊંચા અને લીલા: $9$
- ઊંચા અને પીળા: $3$
- વામન અને લીલા: $3$
- વામન અને પીળા: $1$
તેથી,$16$ સંતતિઓમાંથી માત્ર $1$ છોડ વામન અને પીળી શિંગ ધરાવતો $(ttgg)$ હશે.
0 likesView Solution
104
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$AABB$ અને $aabb$ વચ્ચેના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં $AABB$,$AABb$,$AaBB$ અને $AaBb$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી સંતતિ ઉત્પન્ન થાય છે. તેમનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ શું હશે?
A
$1 : 1 : 1 : 1$
B
$9 : 3 : 3 : 1$
C
$1 : 2 : 2 : 1$
D
$1 : 2 : 2 : 4$
Solution
(B) દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,$F_1$ પેઢીમાં $AaBb$ વ્યક્તિઓ ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે $F_2$ પેઢી મેળવવા માટે $AaBb$ નું સ્વ-ફલન કરવામાં આવે છે,ત્યારે સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ મેન્ડલના મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમને અનુસરે છે.
બે લક્ષણોને સાંકળતા દ્વિસંકરણ પ્રયોગ માટે,$F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9 : 3 : 3 : 1$ હોય છે.
આ પ્રમાણ ચાર શક્ય સ્વરૂપ પ્રકારો દર્શાવે છે: બંને પ્રભાવી,એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન,એક પ્રચ્છન્ન અને એક પ્રભાવી,અને બંને પ્રચ્છન્ન.
બે લક્ષણોને સાંકળતા દ્વિસંકરણ પ્રયોગ માટે,$F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9 : 3 : 3 : 1$ હોય છે.
આ પ્રમાણ ચાર શક્ય સ્વરૂપ પ્રકારો દર્શાવે છે: બંને પ્રભાવી,એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન,એક પ્રચ્છન્ન અને એક પ્રભાવી,અને બંને પ્રચ્છન્ન.
0 likesView Solution
105
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
યુકેરિઓટામાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનો પ્રારંભિક સંકેત (initiation codon) કયો છે?
A
$GUA$
B
$GCA$
C
$CCA$
D
$AUG$
Solution
(D) પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં,ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા પ્રારંભિક સંકેત (initiation codon) થી શરૂ થાય છે.
પ્રોકેરિઓટ્સ અને યુકેરિઓટ્સ બંને માટે,$AUG$ સંકેત પ્રારંભિક સંકેત તરીકે કાર્ય કરે છે.
$AUG$ એ મિથિઓનાઇન (Methionine) એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
પ્રોકેરિઓટ્સ અને યુકેરિઓટ્સ બંને માટે,$AUG$ સંકેત પ્રારંભિક સંકેત તરીકે કાર્ય કરે છે.
$AUG$ એ મિથિઓનાઇન (Methionine) એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
106
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
એમિનો એસિડના સંકેતો (કોડોન્સ) માં શક્ય વૈકલ્પિક બેઈઝની સંખ્યા . . . . . . છે.
A
$64$
B
$61$
C
$20$
D
$3$
Solution
(B) જનીનિક કોડ એ ટ્રિપ્લેટ કોડ છે,જેનો અર્થ છે કે દરેક કોડોન $3$ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો બનેલો હોય છે. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઈઝના $4$ પ્રકારો છે $(A, U, G, C)$. શક્ય કોડોન્સની કુલ સંખ્યા $4^3 = 4 \times 4 \times 4 = 64$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
આ $64$ કોડોન્સમાંથી,$61$ કોડોન્સ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે,જ્યારે $3$ કોડોન્સ $(UAA, UAG, UGA)$ એ સ્ટોપ કોડોન્સ (નોનસેન્સ કોડોન્સ) છે જે કોઈ પણ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપતા નથી.
તેથી,એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપતા કોડોન્સની સંખ્યા $61$ છે.
આ $64$ કોડોન્સમાંથી,$61$ કોડોન્સ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે,જ્યારે $3$ કોડોન્સ $(UAA, UAG, UGA)$ એ સ્ટોપ કોડોન્સ (નોનસેન્સ કોડોન્સ) છે જે કોઈ પણ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપતા નથી.
તેથી,એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપતા કોડોન્સની સંખ્યા $61$ છે.
0 likesView Solution
107
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ એ ........... છે.
A
$RNA$ આધારિત $RNA$ પોલીમરેઝ
B
$DNA$ આધારિત $RNA$ પોલીમરેઝ
C
$DNA$ આધારિત $DNA$ પોલીમરેઝ
D
$RNA$ આધારિત $DNA$ પોલીમરેઝ
Solution
(D) રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ એ એક ઉત્સેચક છે જે $RNA$ ટેમ્પલેટ (સાંચા) પરથી $DNA$ ના સંશ્લેષણને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
તે $RNA$ ને ટેમ્પલેટ તરીકે વાપરીને પૂરક $DNA$ $(cDNA)$ શૃંખલા બનાવે છે,તેથી તેને $RNA$ આધારિત $DNA$ પોલીમરેઝ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ ઉત્સેચક સામાન્ય રીતે રેટ્રોવાયરસમાં જોવા મળે છે,જેમ કે $HIV$,જે તેમને તેમના જનીનિક દ્રવ્યને યજમાનના જિનોમમાં દાખલ કરવામાં મદદ કરે છે.
તે $RNA$ ને ટેમ્પલેટ તરીકે વાપરીને પૂરક $DNA$ $(cDNA)$ શૃંખલા બનાવે છે,તેથી તેને $RNA$ આધારિત $DNA$ પોલીમરેઝ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ ઉત્સેચક સામાન્ય રીતે રેટ્રોવાયરસમાં જોવા મળે છે,જેમ કે $HIV$,જે તેમને તેમના જનીનિક દ્રવ્યને યજમાનના જિનોમમાં દાખલ કરવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
108
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
$Escherichia$ $coli$ માં $lac$ ઓપેરોન માટે નીચેનામાંથી કોણ પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
લેક્ટોઝ
B
પ્રોમોટર જનીન
C
$\beta$-ગેલેક્ટોસાઈડેઝ
D
$i$ જનીન
Solution
(A) $Escherichia$ $coli$ ના $lac$ ઓપેરોનમાં,$i$ જનીન એક રિપ્રેસર પ્રોટીન માટે સંકેત આપે છે જે ઓપરેટર પ્રદેશ સાથે જોડાય છે અને ટ્રાન્સક્રિપ્શનને અટકાવે છે.
જ્યારે માધ્યમમાં લેક્ટોઝ હાજર હોય છે,ત્યારે તે કોષમાં પ્રવેશ કરે છે અને તેના આઈસોમર,એલોલેક્ટોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
એલોલેક્ટોઝ રિપ્રેસર પ્રોટીન સાથે જોડાઈને પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રિપ્રેસરનો આકાર બદલી નાખે છે જેથી તે હવે ઓપરેટર સાથે જોડાઈ શકતું નથી.
આનાથી $RNA$ પોલિમરેઝ સ્ટ્રક્ચરલ જનીનોનું ટ્રાન્સક્રિપ્શન કરી શકે છે,આમ લેક્ટોઝ (અથવા તેનો આઈસોમર એલોલેક્ટોઝ) $lac$ ઓપેરોન માટે પ્રેરક તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે માધ્યમમાં લેક્ટોઝ હાજર હોય છે,ત્યારે તે કોષમાં પ્રવેશ કરે છે અને તેના આઈસોમર,એલોલેક્ટોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
એલોલેક્ટોઝ રિપ્રેસર પ્રોટીન સાથે જોડાઈને પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રિપ્રેસરનો આકાર બદલી નાખે છે જેથી તે હવે ઓપરેટર સાથે જોડાઈ શકતું નથી.
આનાથી $RNA$ પોલિમરેઝ સ્ટ્રક્ચરલ જનીનોનું ટ્રાન્સક્રિપ્શન કરી શકે છે,આમ લેક્ટોઝ (અથવા તેનો આઈસોમર એલોલેક્ટોઝ) $lac$ ઓપેરોન માટે પ્રેરક તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
109
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જો $DNA$ ની ટેમ્પલેટ શૃંખલા $3'-CTGATAGC-5'$ હોય,તો પ્રત્યાંકિત થયેલ $RNA$ નો ક્રમ શું હશે?
A
$5'-GACUAUCG-3'$
B
$5'-GUCTUTCG-3'$
C
$5'-GATATUG-3'$
D
$5'-UACTATCU-3'$
Solution
(A) પ્રત્યાંકન દરમિયાન,$RNA$ પોલીમરેઝ ઉત્સેચક $DNA$ ની ટેમ્પલેટ શૃંખલાનો ઉપયોગ કરીને $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં $RNA$ નું સંશ્લેષણ કરે છે.
પૂરકતાના સિદ્ધાંત મુજબ,$RNA$ માં $Adenine$ $(A)$ એ $Uracil$ $(U)$ સાથે,$Thymine$ $(T)$ એ $Adenine$ $(A)$ સાથે,$Cytosine$ $(C)$ એ $Guanine$ $(G)$ સાથે અને $Guanine$ $(G)$ એ $Cytosine$ $(C)$ સાથે જોડાય છે.
આપેલ ટેમ્પલેટ શૃંખલા: $3'-C-T-G-A-T-A-G-C-5'$.
પૂરક $RNA$ ક્રમ: $5'-G-A-C-U-A-U-C-G-3'$.
તેથી,સાચો ક્રમ $5'-GACUAUCG-3'$ છે.
પૂરકતાના સિદ્ધાંત મુજબ,$RNA$ માં $Adenine$ $(A)$ એ $Uracil$ $(U)$ સાથે,$Thymine$ $(T)$ એ $Adenine$ $(A)$ સાથે,$Cytosine$ $(C)$ એ $Guanine$ $(G)$ સાથે અને $Guanine$ $(G)$ એ $Cytosine$ $(C)$ સાથે જોડાય છે.
આપેલ ટેમ્પલેટ શૃંખલા: $3'-C-T-G-A-T-A-G-C-5'$.
પૂરક $RNA$ ક્રમ: $5'-G-A-C-U-A-U-C-G-3'$.
તેથી,સાચો ક્રમ $5'-GACUAUCG-3'$ છે.
0 likesView Solution
110
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
$DNA$ ના બેવડા કુંતલને સ્વયંજનન ચીપિયા (replication fork) પર ખોલવામાં મદદ કરતું પ્રોટીન .......... છે.
A
$DNA$ ગાયરેઝ
B
$DNA$ પોલીમરેઝ-$I$
C
$DNA$ લિગેઝ
D
હેલિકેઝ
Solution
(D) $DNA$ સ્વયંજનન દરમિયાન,$Helicase$ ઉત્સેચક નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ વચ્ચેના હાઈડ્રોજન બંધોને તોડીને $DNA$ ના બેવડા કુંતલને ખોલવા માટે જવાબદાર છે. આ પ્રક્રિયા સ્વયંજનન ચીપિયો (replication fork) બનાવે છે,જે સ્વયંજનન તંત્રને ટેમ્પલેટ શૃંખલાઓ સુધી પહોંચવાની મંજૂરી આપે છે. જ્યારે $DNA$ ગાયરેઝ (ટોપ આઇસોમરેઝનો એક પ્રકાર) ચીપિયાની આગળ આવતા સુપરકોઈલિંગના તણાવને દૂર કરે છે,ત્યારે કુંતલને ખોલવાનું મુખ્ય કાર્ય $Helicase$ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
111
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી શું પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સંકળાયેલ નથી?
A
પ્રત્યાંકન
B
પ્રારંભ
C
પ્રલંબન
D
સમાપ્તિ
Solution
(A) પ્રોટીન સંશ્લેષણ,જેને ભાષાંતર $(Translation)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે: $Initiation$ (પ્રારંભ),$Elongation$ (પ્રલંબન) અને $Termination$ (સમાપ્તિ).
પ્રત્યાંકન $(Transcription)$ એ $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે,જે ભાષાંતર પહેલાં કોષકેન્દ્રમાં થાય છે.
તેથી,પ્રત્યાંકન એ પ્રોટીન સંશ્લેષણનો તબક્કો નથી,પરંતુ તે એક પૂર્વગામી પ્રક્રિયા છે.
પ્રત્યાંકન $(Transcription)$ એ $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે,જે ભાષાંતર પહેલાં કોષકેન્દ્રમાં થાય છે.
તેથી,પ્રત્યાંકન એ પ્રોટીન સંશ્લેષણનો તબક્કો નથી,પરંતુ તે એક પૂર્વગામી પ્રક્રિયા છે.
0 likesView Solution
112
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચે આપેલ પૈકી કઈ એક શ્રેણી ચાર પિરિમિડીન બેઈઝ ધરાવે છે?
A
$GATCAATGC$
B
$GCUAGACAA$
C
$UAGCGGUAA$
D
$TGCCTAACG$
Solution
(A) ન્યુક્લિક એસિડમાં, પિરિમિડીન બેઈઝ સાયટોસિન $(C)$, થાઈમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ છે. પ્યુરિન બેઈઝ એડેનિન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ છે.
આપણે દરેક શ્રેણીમાં પિરિમિડીન $(C, T, U)$ ની સંખ્યા ગણવાની છે:
$A$: $GATCAATGC$ $\rightarrow$ $T, C, T, C$ (કુલ $4$ પિરિમિડીન).
$B$: $GCUAGACAA$ $\rightarrow$ $C, U, C$ (કુલ $3$ પિરિમિડીન).
$C$: $UAGCGGUAA$ $\rightarrow$ $U, C, C$ (કુલ $3$ પિરિમિડીન).
$D$: $TGCCTAACG$ $\rightarrow$ $T, C, C, T, C$ (કુલ $5$ પિરિમિડીન).
તેથી, ચાર પિરિમિડીન બેઈઝ ધરાવતી શ્રેણી $GATCAATGC$ છે.
આપણે દરેક શ્રેણીમાં પિરિમિડીન $(C, T, U)$ ની સંખ્યા ગણવાની છે:
$A$: $GATCAATGC$ $\rightarrow$ $T, C, T, C$ (કુલ $4$ પિરિમિડીન).
$B$: $GCUAGACAA$ $\rightarrow$ $C, U, C$ (કુલ $3$ પિરિમિડીન).
$C$: $UAGCGGUAA$ $\rightarrow$ $U, C, C$ (કુલ $3$ પિરિમિડીન).
$D$: $TGCCTAACG$ $\rightarrow$ $T, C, C, T, C$ (કુલ $5$ પિરિમિડીન).
તેથી, ચાર પિરિમિડીન બેઈઝ ધરાવતી શ્રેણી $GATCAATGC$ છે.
0 likesView Solution
113
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
લક્ષણોની આવૃત્તિ ત્યારે વધે છે જ્યારે તે ........ હોય.
A
પ્રચ્છન્ન
B
પ્રભાવી
C
આનુવંશિક
D
સ્વીકૃત
Solution
(B) ઉદવિકાસીય જીવવિજ્ઞાન અને પ્રાકૃતિક પસંદગીના સંદર્ભમાં,જે લક્ષણો અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા અથવા પ્રજનન માટે ફાયદાકારક હોય છે,તેની આવૃત્તિ પેઢી દર પેઢી વસ્તીમાં વધતી જાય છે. આ લક્ષણો સામાન્ય રીતે સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotype) માં પ્રભાવી લક્ષણો તરીકે વ્યક્ત થાય છે,જેના કારણે પર્યાવરણીય દબાણો દ્વારા તેમની પસંદગી થઈ શકે છે. તેથી,જ્યારે લક્ષણો પ્રભાવી હોય છે,ત્યારે તેમની અભિવ્યક્તિ થવાની અને આગળની પેઢીમાં ઉતરવાની શક્યતા વધુ હોય છે,જે તેમની આવૃત્તિમાં વધારો કરે છે.
0 likesView Solution
114
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કયું ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાના સિદ્ધાંત (લેમાર્કવાદ) ને સમર્થન આપતું નથી?
A
ગુફાઓમાં રહેતા પ્રાણીઓમાં રંજકદ્રવ્યનો અભાવ
B
જલીય પક્ષીઓમાં જોડાયેલી આંગળીઓ (વેબ)
C
સાપમાં ઉપાંગોનો અભાવ
D
ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં સફેદ પાંખોવાળા ફૂદાંનો રંગ કાળો થવો
Solution
(D) લેમાર્કવાદ,અથવા ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાનો સિદ્ધાંત,સૂચવે છે કે સજીવો તેમના જીવનકાળ દરમિયાન અંગોના ઉપયોગ કે બિનઉપયોગ દ્વારા લક્ષણો પ્રાપ્ત કરે છે અને તેને તેમની સંતતિમાં ઉતારે છે.
$A$,$B$,અને $C$ એવા ઉદાહરણો છે જેનો ઉપયોગ લેમાર્કે તેમના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપવા માટે કર્યો હતો (દા.ત.,સાપમાં બિનઉપયોગને કારણે ઉપાંગોનો નાશ,જલીય પક્ષીઓમાં સતત ઉપયોગને કારણે વેબનો વિકાસ).
$D$ (ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં સફેદ પાંખોવાળા ફૂદાંનો રંગ કાળો થવો,જેને ઔદ્યોગિક મેલેનિઝમ કહેવાય છે) એ કુદરતી પસંદગીનું ઉદાહરણ છે,જે ડાર્વિનવાદને સમર્થન આપે છે,લેમાર્કવાદને નહીં. આ પર્યાવરણીય દબાણને કારણે વસ્તીમાં થતો ફેરફાર છે,ઉપાર્જિત લક્ષણનો વારસો નથી.
$A$,$B$,અને $C$ એવા ઉદાહરણો છે જેનો ઉપયોગ લેમાર્કે તેમના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપવા માટે કર્યો હતો (દા.ત.,સાપમાં બિનઉપયોગને કારણે ઉપાંગોનો નાશ,જલીય પક્ષીઓમાં સતત ઉપયોગને કારણે વેબનો વિકાસ).
$D$ (ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં સફેદ પાંખોવાળા ફૂદાંનો રંગ કાળો થવો,જેને ઔદ્યોગિક મેલેનિઝમ કહેવાય છે) એ કુદરતી પસંદગીનું ઉદાહરણ છે,જે ડાર્વિનવાદને સમર્થન આપે છે,લેમાર્કવાદને નહીં. આ પર્યાવરણીય દબાણને કારણે વસ્તીમાં થતો ફેરફાર છે,ઉપાર્જિત લક્ષણનો વારસો નથી.
0 likesView Solution
115
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી કયું માનવ ઉત્ક્રાંતિ સાથે સુસંગત નથી?
A
ઓજારો બનાવવા માટે હાથની ચોકસાઈ
B
સખત નટ આધારિત ખોરાકમાંથી નરમ ખોરાકમાં ફેરફાર
C
સંચાર ક્ષમતામાં વધારો અથવા સામાજિક વર્તનનો વિકાસ
D
પૂંછડીનો અભાવ
Solution
(B) માનવ ઉત્ક્રાંતિ અનેક મુખ્ય અનુકૂલનો દ્વારા લાક્ષણિક છે.
$1$. $A$ સાચું છે: હાથની ચોકસાઈ (Precision grip) ને કારણે જટિલ ઓજારો બનાવવાની અને વાપરવાની ક્ષમતા વિકસી.
$2$. $B$ ખોટું છે: માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં સખત અને રેસામય ખોરાકમાંથી વિવિધ પ્રકારના ખોરાક તરફનું સ્થળાંતર થયું હતું,પરંતુ 'સખત નટ' માંથી 'નરમ ખોરાક' માં ફેરફાર એ ઉત્ક્રાંતિનું મુખ્ય કારણ નથી. ખોરાક રાંધવા માટે અગ્નિનો ઉપયોગ એ ખોરાકને નરમ બનાવવાનું મુખ્ય પરિબળ હતું.
$3$. $C$ સાચું છે: મગજનો વિકાસ,ખાસ કરીને સેરેબ્રલ કોર્ટેક્સ,જટિલ ભાષા અને સામાજિક માળખાને સરળ બનાવે છે.
$4$. $D$ સાચું છે: પૂંછડીનો અભાવ એ હોમિનોઇડ વંશ (વાનરો અને મનુષ્યો) ની લાક્ષણિકતા છે.
$1$. $A$ સાચું છે: હાથની ચોકસાઈ (Precision grip) ને કારણે જટિલ ઓજારો બનાવવાની અને વાપરવાની ક્ષમતા વિકસી.
$2$. $B$ ખોટું છે: માનવ ઉત્ક્રાંતિમાં સખત અને રેસામય ખોરાકમાંથી વિવિધ પ્રકારના ખોરાક તરફનું સ્થળાંતર થયું હતું,પરંતુ 'સખત નટ' માંથી 'નરમ ખોરાક' માં ફેરફાર એ ઉત્ક્રાંતિનું મુખ્ય કારણ નથી. ખોરાક રાંધવા માટે અગ્નિનો ઉપયોગ એ ખોરાકને નરમ બનાવવાનું મુખ્ય પરિબળ હતું.
$3$. $C$ સાચું છે: મગજનો વિકાસ,ખાસ કરીને સેરેબ્રલ કોર્ટેક્સ,જટિલ ભાષા અને સામાજિક માળખાને સરળ બનાવે છે.
$4$. $D$ સાચું છે: પૂંછડીનો અભાવ એ હોમિનોઇડ વંશ (વાનરો અને મનુષ્યો) ની લાક્ષણિકતા છે.
0 likesView Solution
116
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કયા બે ભૌગોલિક વિસ્તારો ઊંચા પર્વતો દ્વારા અલગ પડે છે?
A
ઓરીએન્ટલ અને ઑસ્ટ્રેલિયન
B
પેલીઆર્કટિક અને ઓરીએન્ટલ
C
નિઆર્દિક અને પેલીઆર્કટિક
D
નીઓટોપિકલ અને ઇથીઓપીઅન
Solution
(B) $\text{પેલીઆર્કટિક}$ અને $\text{ઓરીએન્ટલ}$ પ્રદેશો $\text{હિમાલયની}$ ઊંચી પર્વતમાળાઓ દ્વારા અલગ પડે છે। આ પર્વતો એક મહત્વપૂર્ણ ભૌતિક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે, જે આ બે અલગ-અલગ જૈવ-ભૌગોલિક વિસ્તારો વચ્ચે પ્રજાતિઓના સ્થળાંતર અને મિશ્રણને અટકાવે છે।
0 likesView Solution
117
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
સમમૂલક (રચનાસદ્રશ) અંગો ............. છે.
A
કીટકોની પાંખો અને ચામાચીડિયાની પાંખો
B
માછલીની ઝાલરો અને સસલાનાં ફેફસાં
C
વ્હેલના હલેસા (ફ્લિપર) અને ઘોડાના અગ્ર ઉપાંગો
D
તીતીઘોડાની પાંખો અને કાગડાની પાંખો
Solution
(C) સમમૂલક અંગો એવા અંગો છે જે સમાન મૂળભૂત રચના અને વિકાસલક્ષી ઉદ્ભવ ધરાવે છે,પરંતુ અલગ-અલગ કાર્યો કરે છે.
આ અંગો અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) સૂચવે છે.
વ્હેલના હલેસા અને ઘોડાના અગ્ર ઉપાંગો સમમૂલક છે કારણ કે તેઓ સમાન અસ્થિબંધારણ (હ્યુમરસ,રેડિયસ,અલ્ના,કાર્પલ્સ,મેટાકાર્પલ્સ અને ફેલેન્જીસ) ધરાવે છે,જોકે તેઓ અનુક્રમે તરવા અને દોડવા માટે અનુકૂલિત થયેલા છે.
તેની સામે,કીટકો અને ચામાચીડિયાની પાંખો,અથવા તીતીઘોડા અને કાગડાની પાંખો એ કાર્યસદ્રશ (analogous) અંગો છે કારણ કે તેઓ સમાન કાર્ય (ઉડવાનું) કરે છે પરંતુ તેમનો ઉત્ક્રાંતિનો ઉદ્ભવ અલગ છે.
આ અંગો અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) સૂચવે છે.
વ્હેલના હલેસા અને ઘોડાના અગ્ર ઉપાંગો સમમૂલક છે કારણ કે તેઓ સમાન અસ્થિબંધારણ (હ્યુમરસ,રેડિયસ,અલ્ના,કાર્પલ્સ,મેટાકાર્પલ્સ અને ફેલેન્જીસ) ધરાવે છે,જોકે તેઓ અનુક્રમે તરવા અને દોડવા માટે અનુકૂલિત થયેલા છે.
તેની સામે,કીટકો અને ચામાચીડિયાની પાંખો,અથવા તીતીઘોડા અને કાગડાની પાંખો એ કાર્યસદ્રશ (analogous) અંગો છે કારણ કે તેઓ સમાન કાર્ય (ઉડવાનું) કરે છે પરંતુ તેમનો ઉત્ક્રાંતિનો ઉદ્ભવ અલગ છે.
0 likesView Solution
118
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
ઘોડાના ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસમાં સૌથી જૂનું અશ્મિ કયું છે?
A
મેરીચીપ્પસ
B
મેસોચીપ્પસ
C
ઈઓહીપ્સ
D
ઇક્યુસ
Solution
(C) ઘોડાનો ઉત્ક્રાંતિનો ઇતિહાસ અશ્મિઓના રેકોર્ડમાં સારી રીતે નોંધાયેલ છે.
$Eohippus$ (જેને $Hyracotherium$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ને આધુનિક ઘોડાના સૌથી જૂના જાણીતા પૂર્વજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ઇઓસીન યુગ દરમિયાન,આશરે $50$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું.
તે કૂતરાના કદનું નાનું પ્રાણી હતું,જેના આગળના પગમાં ચાર આંગળીઓ અને પાછળના પગમાં ત્રણ આંગળીઓ હતી,જે જંગલોમાં ચરવા માટે અનુકૂલિત હતી.
તેથી,$Eohippus$ આ ઉત્ક્રાંતિ વંશાવળીમાં સૌથી જૂનું અશ્મિ છે.
$Eohippus$ (જેને $Hyracotherium$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ને આધુનિક ઘોડાના સૌથી જૂના જાણીતા પૂર્વજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ઇઓસીન યુગ દરમિયાન,આશરે $50$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું.
તે કૂતરાના કદનું નાનું પ્રાણી હતું,જેના આગળના પગમાં ચાર આંગળીઓ અને પાછળના પગમાં ત્રણ આંગળીઓ હતી,જે જંગલોમાં ચરવા માટે અનુકૂલિત હતી.
તેથી,$Eohippus$ આ ઉત્ક્રાંતિ વંશાવળીમાં સૌથી જૂનું અશ્મિ છે.
0 likesView Solution
119
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કયા યુગને ડાયનોસોરનો સુવર્ણયુગ અથવા સરિસૃપનો યુગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
A
મેસોઝોઈક
B
સીનોઝોઈક
C
પેલીઓઝોઈક
D
સાયકોઝોઈક
Solution
(A) $Mesozoic$ (મેસોઝોઈક) યુગને સરિસૃપનો યુગ અથવા ડાયનોસોરનો સુવર્ણયુગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ યુગ આશરે $252$ થી $66$ મિલિયન વર્ષ પહેલાંનો સમયગાળો ધરાવે છે.
તેને ત્રણ ગાળામાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: $Triassic$ (ટ્રાયસિક),$Jurassic$ (જુરાસિક),અને $Cretaceous$ (ક્રિટેશિયસ).
આ સમયગાળા દરમિયાન,સરિસૃપો પૃથ્વી પરના મુખ્ય જમીની પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ હતા.
આ યુગ આશરે $252$ થી $66$ મિલિયન વર્ષ પહેલાંનો સમયગાળો ધરાવે છે.
તેને ત્રણ ગાળામાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: $Triassic$ (ટ્રાયસિક),$Jurassic$ (જુરાસિક),અને $Cretaceous$ (ક્રિટેશિયસ).
આ સમયગાળા દરમિયાન,સરિસૃપો પૃથ્વી પરના મુખ્ય જમીની પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ હતા.
0 likesView Solution
120
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
આપણા મોટા ભાગના ધાન્ય પાકો:
A
ઉદ્ભવમાં સ્વયં-બહુગુણિત (Autopolyploids) હોય છે.
B
ઉદ્ભવમાં પર-બહુગુણિત (Allopolyploids) હોય છે.
C
ઉદ્ભવમાં સંકર (Hybrid) હોય છે.
D
ઉદ્ભવમાં વિષમયુગ્મી (Heterozygous) હોય છે.
Solution
(B) આપણા મોટા ભાગના આધુનિક ધાન્ય પાકો,જેમ કે ઘઉં $(Triticum \ aestivum)$,$allopolyploids$ (પર-બહુગુણિત) છે.
$Allopolyploid$ એ એવો સજીવ છે જેમાં વિવિધ જાતિઓમાંથી મેળવેલા રંગસૂત્રોના બે કે તેથી વધુ સેટ હોય છે.
આ પાકોનો વિકાસ વિવિધ જાતિઓ વચ્ચેના સંકરણ અને ત્યારબાદ રંગસૂત્રોના બમણા થવાની પ્રક્રિયા દ્વારા થયો છે,જેનાથી અનેક પૂર્વજોના ઇચ્છનીય લક્ષણોનું સંયોજન શક્ય બન્યું છે.
$Allopolyploid$ એ એવો સજીવ છે જેમાં વિવિધ જાતિઓમાંથી મેળવેલા રંગસૂત્રોના બે કે તેથી વધુ સેટ હોય છે.
આ પાકોનો વિકાસ વિવિધ જાતિઓ વચ્ચેના સંકરણ અને ત્યારબાદ રંગસૂત્રોના બમણા થવાની પ્રક્રિયા દ્વારા થયો છે,જેનાથી અનેક પૂર્વજોના ઇચ્છનીય લક્ષણોનું સંયોજન શક્ય બન્યું છે.
0 likesView Solution
121
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી શેમાંથી એકકીય (haploid) વનસ્પતિ મેળવી શકાય છે?
A
પર્ણો
B
મૂલાગ્ર
C
પરાગરજ
D
કલિકાઓ
Solution
(C) એકકીય વનસ્પતિઓ પરાગરજ (લઘુબીજાણુ) નો ઉપયોગ કરીને પેશી સંવર્ધન પદ્ધતિ દ્વારા મેળવી શકાય છે.
પરાગરજ એ અર્ધીકરણ દ્વારા બનતા એકકીય $(n)$ કોષો હોવાથી,તેમને યોગ્ય પોષક માધ્યમ પર ઉછેરવાથી તે એકકીય ભ્રૂણ અને ત્યારબાદ એકકીય વનસ્પતિમાં વિકાસ પામે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં ઝડપથી સમયુગ્મી (homozygous) વંશાવલિ મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.
પરાગરજ એ અર્ધીકરણ દ્વારા બનતા એકકીય $(n)$ કોષો હોવાથી,તેમને યોગ્ય પોષક માધ્યમ પર ઉછેરવાથી તે એકકીય ભ્રૂણ અને ત્યારબાદ એકકીય વનસ્પતિમાં વિકાસ પામે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં ઝડપથી સમયુગ્મી (homozygous) વંશાવલિ મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
122
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જે સજીવો ક્ષારની ખૂબ જ ઓછી (મર્યાદિત) સાંદ્રતા સહન કરી શકે છે તેમને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.
A
સ્ટેનોહેલાઇન
B
યુરીહેલાઇન
C
એનાડોમસ
D
કેટાડોમસ
Solution
(A) સજીવોને તેમના પર્યાવરણમાં ક્ષારતાના સ્તર પ્રત્યેની સહનશીલતાના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. $Stenohaline$ (સ્ટેનોહેલાઇન) સજીવો તે છે જે ક્ષારની ખૂબ જ મર્યાદિત સાંદ્રતા સહન કરી શકે છે.
$2$. $Euryhaline$ (યુરીહેલાઇન) સજીવો તે છે જે ક્ષારની વિશાળ શ્રેણી સહન કરી શકે છે.
$3$. $Anadromous$ અને $Catadromous$ એ મીઠા પાણી અને દરિયાઈ પર્યાવરણ વચ્ચે માછલીઓના સ્થળાંતરના પ્રકારો છે.
તેથી,જે સજીવો ક્ષારની મર્યાદિત સાંદ્રતા સહન કરી શકે છે તેમને $Stenohaline$ કહેવાય છે.
$1$. $Stenohaline$ (સ્ટેનોહેલાઇન) સજીવો તે છે જે ક્ષારની ખૂબ જ મર્યાદિત સાંદ્રતા સહન કરી શકે છે.
$2$. $Euryhaline$ (યુરીહેલાઇન) સજીવો તે છે જે ક્ષારની વિશાળ શ્રેણી સહન કરી શકે છે.
$3$. $Anadromous$ અને $Catadromous$ એ મીઠા પાણી અને દરિયાઈ પર્યાવરણ વચ્ચે માછલીઓના સ્થળાંતરના પ્રકારો છે.
તેથી,જે સજીવો ક્ષારની મર્યાદિત સાંદ્રતા સહન કરી શકે છે તેમને $Stenohaline$ કહેવાય છે.
0 likesView Solution
123
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
ભારતમાં ઉષ્ણકટિબંધનાં વર્ષા જંગલો . . . . . . માં આવેલાં છે.
A
જમ્મુ અને કશ્મીર
B
રાજસ્થાન
C
કેરળ અને અસમ
D
આવાં જંગલો ભારતમાં જોવા મળતાં નથી.
Solution
(C) ઉષ્ણકટિબંધનાં વર્ષા જંગલો આખા વર્ષ દરમિયાન વધુ વરસાદ અને ઊંચા તાપમાન માટે જાણીતાં છે.
ભારતમાં,આ જંગલો મુખ્યત્વે પશ્ચિમ ઘાટ (કેરળ સહિત) અને ઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તારો (અસમ સહિત) માં આવેલાં છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
ભારતમાં,આ જંગલો મુખ્યત્વે પશ્ચિમ ઘાટ (કેરળ સહિત) અને ઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તારો (અસમ સહિત) માં આવેલાં છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
124
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
સ્થાયી નિવસનતંત્રમાં નીચેનામાંથી કોનો પિરામિડ ક્યારેય ઊંધો હોઈ શકે નહીં?
A
જૈવભાર
B
સંખ્યા
C
શક્તિ
D
આપેલ તમામ
Solution
(C) કોઈપણ નિવસનતંત્રમાં શક્તિનો પિરામિડ હંમેશા સીધો જ હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે, ઉર્જાના વહન માટેના $10\%$ ના નિયમ મુજબ, જ્યારે ઉર્જા ઉત્પાદકોમાંથી ઉપભોક્તાઓ તરફ જાય છે, ત્યારે દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જાનો વ્યય ઉષ્મા સ્વરૂપે થાય છે.
પરિણામે, ઉચ્ચ પોષક સ્તરો પર ઉપલબ્ધ ઉર્જા હંમેશા નીચલા પોષક સ્તરો કરતા ઓછી હોય છે.
જૈવભારના પિરામિડ અથવા સંખ્યાના પિરામિડથી વિપરીત, જે અમુક નિવસનતંત્રમાં ઊંધા હોઈ શકે છે (દા.ત., જલજ નિવસનતંત્રમાં જૈવભાર અથવા વૃક્ષના નિવસનતંત્રમાં સંખ્યા), શક્તિનો પિરામિડ ક્યારેય ઊંધો હોઈ શકતો નથી.
આનું કારણ એ છે કે, ઉર્જાના વહન માટેના $10\%$ ના નિયમ મુજબ, જ્યારે ઉર્જા ઉત્પાદકોમાંથી ઉપભોક્તાઓ તરફ જાય છે, ત્યારે દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જાનો વ્યય ઉષ્મા સ્વરૂપે થાય છે.
પરિણામે, ઉચ્ચ પોષક સ્તરો પર ઉપલબ્ધ ઉર્જા હંમેશા નીચલા પોષક સ્તરો કરતા ઓછી હોય છે.
જૈવભારના પિરામિડ અથવા સંખ્યાના પિરામિડથી વિપરીત, જે અમુક નિવસનતંત્રમાં ઊંધા હોઈ શકે છે (દા.ત., જલજ નિવસનતંત્રમાં જૈવભાર અથવા વૃક્ષના નિવસનતંત્રમાં સંખ્યા), શક્તિનો પિરામિડ ક્યારેય ઊંધો હોઈ શકતો નથી.
0 likesView Solution
125
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
$CO_2$ નું મોટાભાગનું સ્થાપન ક્યાં થાય છે?
A
ધાન્ય પાક
B
સમુદ્ર
C
ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો
D
સમશીતોષ્ણ જંગલો
Solution
(B) પૃથ્વી પર $CO_2$ નું મોટાભાગનું સ્થાપન સમુદ્રોમાં થાય છે. જોકે ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો જેવા સ્થળજ નિવસનતંત્રો ખૂબ જ ઉત્પાદક છે,પરંતુ સમુદ્રોનો વિશાળ સપાટી વિસ્તાર અને તેમાં રહેલા ફાઈટોપ્લાન્કટોન (વનસ્પતિપ્લવકો) ની પ્રકાશસંશ્લેષણ પ્રવૃત્તિને કારણે,તે વૈશ્વિક કાર્બન સ્થાપનના આશરે $40\%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.
0 likesView Solution
126
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
રણપ્રદેશનાં પર્યાવરણનું લાક્ષણિક લક્ષણ કયું છે?
A
બાષ્પોત્સર્જન
B
વાતાવરણમાં ભેજનું ઓછું પ્રમાણ
C
ઊંચું તાપમાન
D
બાષ્પીભવનનો ઊંચો દર
Solution
(B) રણપ્રદેશનું પર્યાવરણ અત્યંત વિષમ પરિસ્થિતિઓ ધરાવે છે જે ઘણા સજીવોના અસ્તિત્વને મર્યાદિત કરે છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. ઓછો અને અનિયમિત વરસાદ.
$2$. સૂર્યના કિરણોત્સર્ગને કારણે ઊંચું તાપમાન.
$3$. બાષ્પીભવનનો ઊંચો દર.
$4$. વાતાવરણમાં ભેજનું ઓછું પ્રમાણ.
જોકે ઊંચું તાપમાન અને બાષ્પીભવન પણ રણના લક્ષણો છે,પરંતુ 'વાતાવરણમાં ભેજનું ઓછું પ્રમાણ' એ રણના જૈવિક વિસ્તારની શુષ્કતા નક્કી કરતું મૂળભૂત આબોહવાકીય લક્ષણ છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. ઓછો અને અનિયમિત વરસાદ.
$2$. સૂર્યના કિરણોત્સર્ગને કારણે ઊંચું તાપમાન.
$3$. બાષ્પીભવનનો ઊંચો દર.
$4$. વાતાવરણમાં ભેજનું ઓછું પ્રમાણ.
જોકે ઊંચું તાપમાન અને બાષ્પીભવન પણ રણના લક્ષણો છે,પરંતુ 'વાતાવરણમાં ભેજનું ઓછું પ્રમાણ' એ રણના જૈવિક વિસ્તારની શુષ્કતા નક્કી કરતું મૂળભૂત આબોહવાકીય લક્ષણ છે.
0 likesView Solution
127
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
તળાવના નિવસનતંત્રમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મહત્ત્વનું પોષક સ્તર કયું છે?
A
પ્રાણી પ્લવકો (Zooplankton)
B
વનસ્પતિ પ્લવકો (Phytoplankton)
C
તળિયે રહેલાં સજીવો (Benthos)
D
ન્યુસન (પાણીની સપાટી પર તરતા સજીવો)
Solution
(A) તળાવના નિવસનતંત્રમાં,પોષક સ્તરો ઉર્જાના પ્રવાહના આધારે ગોઠવાયેલા હોય છે.
$1$. પ્રથમ પોષક સ્તરમાં ઉત્પાદકોનો સમાવેશ થાય છે,જે $Phytoplankton$ (વનસ્પતિ પ્લવકો) છે.
$2$. બીજા પોષક સ્તરમાં પ્રાથમિક ઉપભોગીઓનો સમાવેશ થાય છે,જે ઉત્પાદકો પર નભે છે. તળાવમાં,$Zooplankton$ (પ્રાણી પ્લવકો) પ્રાથમિક ઉપભોગી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. તેથી,$Zooplankton$ એ બીજું પોષક સ્તર દર્શાવે છે,જે તેમને ઉત્પાદકોથી ઉચ્ચ ઉપભોગીઓ સુધી ઉર્જાના સ્થાનાંતરણની દ્રષ્ટિએ બીજા ક્રમનું સૌથી મહત્ત્વનું સ્તર બનાવે છે.
$1$. પ્રથમ પોષક સ્તરમાં ઉત્પાદકોનો સમાવેશ થાય છે,જે $Phytoplankton$ (વનસ્પતિ પ્લવકો) છે.
$2$. બીજા પોષક સ્તરમાં પ્રાથમિક ઉપભોગીઓનો સમાવેશ થાય છે,જે ઉત્પાદકો પર નભે છે. તળાવમાં,$Zooplankton$ (પ્રાણી પ્લવકો) પ્રાથમિક ઉપભોગી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. તેથી,$Zooplankton$ એ બીજું પોષક સ્તર દર્શાવે છે,જે તેમને ઉત્પાદકોથી ઉચ્ચ ઉપભોગીઓ સુધી ઉર્જાના સ્થાનાંતરણની દ્રષ્ટિએ બીજા ક્રમનું સૌથી મહત્ત્વનું સ્તર બનાવે છે.
0 likesView Solution
128
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
ઘાસ $\rightarrow$ હરણ $\rightarrow$ વાઘની આહાર શૃંખલામાં,ઘાસનું જૈવભાર $1$ ટન છે. તો વાઘનું જૈવભાર કેટલું હશે ($,kg$ માં)?
A
$100$
B
$10$
C
$200$
D
$1$
Solution
(B) પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં ઉર્જાના વહન માટેના $10\%$ ના નિયમ મુજબ,એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તર પર માત્ર $10\%$ ઉર્જા (અથવા જૈવભાર) નું વહન થાય છે.
$1$. ઘાસ (ઉત્પાદક): $1$ ટન = $1000\,kg$.
$2$. હરણ (પ્રાથમિક ઉપભોક્તા): $1000\,kg$ ના $10\% = 100\,kg$.
$3$. વાઘ (દ્વિતીય ઉપભોક્તા): $100\,kg$ ના $10\% = 10\,kg$.
તેથી,વાઘનું જૈવભાર $10\,kg$ હશે.
$1$. ઘાસ (ઉત્પાદક): $1$ ટન = $1000\,kg$.
$2$. હરણ (પ્રાથમિક ઉપભોક્તા): $1000\,kg$ ના $10\% = 100\,kg$.
$3$. વાઘ (દ્વિતીય ઉપભોક્તા): $100\,kg$ ના $10\% = 10\,kg$.
તેથી,વાઘનું જૈવભાર $10\,kg$ હશે.
0 likesView Solution
129
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
આહાર શૃંખલામાં સૌથી વધુ વસતિ કોની હોય છે?
A
વિઘટકો
B
ઉત્પાદકો
C
પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ
D
તૃતીય ઉપભોગીઓ
Solution
(B) સામાન્ય નિવસનતંત્રમાં, આહાર શૃંખલા ઉર્જાના વહન માટે $10\%$ ના નિયમનું પાલન કરે છે, જેમાં દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જા ઘટે છે.
ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) પ્રથમ પોષક સ્તર ધરાવે છે અને તેમની પાસે સૌથી વધુ જૈવભાર અને વસતિ હોય છે, જે તેના પછીના તમામ સ્તરોને આધાર આપે છે.
જેમ આપણે પ્રાથમિક ઉપભોગીઓથી તૃતીય ઉપભોગીઓ તરફ પોષક સ્તરોમાં ઉપર જઈએ છીએ, તેમ સજીવોની સંખ્યા અને ઉપલબ્ધ ઉર્જામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
તેથી, આહાર શૃંખલામાં ઉત્પાદકોની વસતિ સૌથી વધુ હોય છે.
ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) પ્રથમ પોષક સ્તર ધરાવે છે અને તેમની પાસે સૌથી વધુ જૈવભાર અને વસતિ હોય છે, જે તેના પછીના તમામ સ્તરોને આધાર આપે છે.
જેમ આપણે પ્રાથમિક ઉપભોગીઓથી તૃતીય ઉપભોગીઓ તરફ પોષક સ્તરોમાં ઉપર જઈએ છીએ, તેમ સજીવોની સંખ્યા અને ઉપલબ્ધ ઉર્જામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
તેથી, આહાર શૃંખલામાં ઉત્પાદકોની વસતિ સૌથી વધુ હોય છે.
0 likesView Solution
130
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
કીટનાશક તરીકે $DDT$ ની મુખ્ય ત્રુટિ શું છે?
A
તે થોડા સમય પછી બિનઅસરકારક બની જાય છે.
B
તે અન્ય કરતા ઓછું અસરકારક છે.
C
તે કુદરતમાં જૈવ-વિઘટનીય (biodegradable) નથી.
D
તે ખૂબ મોંઘું છે.
Solution
(C) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ એક સ્થાયી કાર્બનિક પ્રદૂષક છે.
તે જૈવ-વિઘટનીય નથી,જેનો અર્થ છે કે પર્યાવરણમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા તેનું સરળતાથી વિઘટન થઈ શકતું નથી.
આ ગુણધર્મને કારણે,તે સજીવોના પેશીઓમાં જમા થાય છે અને આહાર શૃંખલા દ્વારા જૈવ-વિસ્તૃતીકરણ (biomagnification) પામે છે,જે લાંબા ગાળે પર્યાવરણીય નુકસાન પહોંચાડે છે.
તે જૈવ-વિઘટનીય નથી,જેનો અર્થ છે કે પર્યાવરણમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા તેનું સરળતાથી વિઘટન થઈ શકતું નથી.
આ ગુણધર્મને કારણે,તે સજીવોના પેશીઓમાં જમા થાય છે અને આહાર શૃંખલા દ્વારા જૈવ-વિસ્તૃતીકરણ (biomagnification) પામે છે,જે લાંબા ગાળે પર્યાવરણીય નુકસાન પહોંચાડે છે.
0 likesView Solution
131
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તરમાં શક્તિનું વહન થર્મોડાયનેમિક્સના બીજા નિયમ અનુસાર થાય છે. તૃણાહારીઓથી માંસાહારીઓમાં શક્તિ વહનની સરેરાશ કાર્યક્ષમતા કેટલી હોય છે ($\%$ માં)?
A
$5$
B
$10$
C
$25$
D
$50$
Solution
(B) પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં શક્તિના વહન માટેના $10\%$ ના નિયમ મુજબ,જે $Lindeman$ $(1942)$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો,એક પોષક સ્તરે ઉપલબ્ધ શક્તિના માત્ર $10\%$ જેટલો જ ભાગ બીજા પોષક સ્તરમાં વહન પામે છે.
આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે થર્મોડાયનેમિક્સના બીજા નિયમ મુજબ,ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન મોટાભાગની શક્તિ ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
તેથી,જ્યારે શક્તિનું વહન તૃણાહારીઓ (પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ) થી માંસાહારીઓ (દ્વિતીય ઉપભોક્તાઓ) માં થાય છે,ત્યારે શક્તિ વહનની સરેરાશ કાર્યક્ષમતા $10\%$ હોય છે.
આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે થર્મોડાયનેમિક્સના બીજા નિયમ મુજબ,ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન મોટાભાગની શક્તિ ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
તેથી,જ્યારે શક્તિનું વહન તૃણાહારીઓ (પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ) થી માંસાહારીઓ (દ્વિતીય ઉપભોક્તાઓ) માં થાય છે,ત્યારે શક્તિ વહનની સરેરાશ કાર્યક્ષમતા $10\%$ હોય છે.
0 likesView Solution
132
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
જાતિ વિવિધતામાં વધારો થાય છે જેમ કોઈ .......... તરફ આગળ વધે છે.
A
વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ અને ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ
B
ઓછી ઊંચાઈથી વધુ ઊંચાઈ તરફ અને ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ
C
ઓછી ઊંચાઈથી વધુ ઊંચાઈ તરફ અને ઓછા અક્ષાંશથી વધુ અક્ષાંશ તરફ
D
વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ અને નીચા અક્ષાંશથી ઊંચા અક્ષાંશ તરફ
Solution
(A) જાતિ વિવિધતા ભૌગોલિક અને આબોહવાકીય પરિબળોને આધારે ચોક્કસ ભાત દર્શાવે છે.
$1$. અક્ષાંશીય ઢાળ: જાતિ વિવિધતા સામાન્ય રીતે ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં (નીચા અક્ષાંશ) સૌથી વધુ હોય છે અને જેમ આપણે ધ્રુવો (ઊંચા અક્ષાંશ) તરફ જઈએ છીએ તેમ તે ઘટતી જાય છે. તેથી,ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ જતાં વિવિધતા વધે છે.
$2$. ઊંચાઈનો ઢાળ: જાતિ વિવિધતા સામાન્ય રીતે ઓછી ઊંચાઈએ (સમુદ્ર સપાટીની નજીક) વધુ હોય છે અને જેમ આપણે વધુ ઊંચાઈ (પર્વતો) તરફ જઈએ છીએ તેમ તે ઘટતી જાય છે. તેથી,વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ જતાં વિવિધતા વધે છે.
આમ,જાતિ વિવિધતા વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ અને ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ જતાં વધે છે.
$1$. અક્ષાંશીય ઢાળ: જાતિ વિવિધતા સામાન્ય રીતે ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં (નીચા અક્ષાંશ) સૌથી વધુ હોય છે અને જેમ આપણે ધ્રુવો (ઊંચા અક્ષાંશ) તરફ જઈએ છીએ તેમ તે ઘટતી જાય છે. તેથી,ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ જતાં વિવિધતા વધે છે.
$2$. ઊંચાઈનો ઢાળ: જાતિ વિવિધતા સામાન્ય રીતે ઓછી ઊંચાઈએ (સમુદ્ર સપાટીની નજીક) વધુ હોય છે અને જેમ આપણે વધુ ઊંચાઈ (પર્વતો) તરફ જઈએ છીએ તેમ તે ઘટતી જાય છે. તેથી,વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ જતાં વિવિધતા વધે છે.
આમ,જાતિ વિવિધતા વધુ ઊંચાઈથી ઓછી ઊંચાઈ તરફ અને ઊંચા અક્ષાંશથી નીચા અક્ષાંશ તરફ જતાં વધે છે.
0 likesView Solution
133
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
ભારતમાંથી કયું પ્રાણી લુપ્ત થઈ ગયું છે?
A
બરફનો દીપડો
B
હિપોપોટેમસ
C
વરુ
D
ચિત્તો
Solution
(D) ચિત્તા ($Acinonyx$ $jubatus$) ને $1952$ માં ભારતમાં લુપ્ત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા,જેનું મુખ્ય કારણ નિવાસસ્થાનનો નાશ અને અતિશય શિકાર હતું. જોકે તાજેતરમાં તેમને ફરીથી લાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે,પરંતુ ઐતિહાસિક રીતે,તેઓ ભારતીય ઉપખંડમાં જંગલમાંથી લુપ્ત થયેલા પ્રાણી તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
0 likesView Solution
134
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
વન્યજીવો માટે વિલુપ્ત થવાનું સૌથી મોટું જોખમ ક્યારે ઊભું થાય છે?
A
યોગ્ય કાળજીનો અભાવ.
B
આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે મોટા પાયે શિકાર.
C
જ્યારે તેમનું કુદરતી નિવાસસ્થાન નાશ પામે.
D
કુદરતી હોનારત.
Solution
(C) પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના વિલુપ્ત થવાનું સૌથી મુખ્ય કારણ નિવાસસ્થાનનો નાશ અને તેનું વિખંડન છે. જેમ જેમ માનવ વસ્તી વધે છે,તેમ તેમ ખેતી,શહેરીકરણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે કુદરતી જંગલો અને નિવસનતંત્રોનો નાશ કરવામાં આવે છે. આનાથી વન્યજીવોના અસ્તિત્વ માટે જરૂરી કુદરતી પર્યાવરણ નાશ પામે છે,જે જૈવવિવિધતામાં ઝડપી ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે. જોકે શિકાર અને કુદરતી હોનારતો પણ વન્યજીવોને અસર કરે છે,પરંતુ નિવાસસ્થાનનો નાશ એ સૌથી પ્રાથમિક અને વ્યાપક જોખમ છે.
0 likesView Solution
135
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
રણથંભોર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ક્યાં આવેલું છે?
A
મહારાષ્ટ્ર
B
રાજસ્થાન
C
ગુજરાત
D
ઉત્તર પ્રદેશ
Solution
(B) રણથંભોર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન એ ભારતનાં રાજસ્થાન રાજ્યના સવાઈ માધોપુર જિલ્લામાં આવેલું એક પ્રખ્યાત વન્યજીવ અભયારણ્ય અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન છે. તે તેના બંગાળી વાઘની વસ્તી માટે જાણીતું છે અને આ પ્રદેશમાં જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્થળ છે.
0 likesView Solution
136
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
કયું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ગેંડા (rhinoceros) સાથે સંકળાયેલું છે?
A
કાઝીરંગા
B
રણથંભોર
C
કોર્બેટ
D
વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ (પુષ્પોની ખીણ)
Solution
(A) ભારતના આસામ રાજ્યમાં આવેલું કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન એક શિંગડાવાળા ગેંડા $(Rhinoceros \text{ unicornis})$ ના નિવાસસ્થાન તરીકે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે। તે વિશ્વના બે-તૃતીયાંશ એક શિંગડાવાળા ગેંડાની વસ્તી ધરાવે છે।
0 likesView Solution
137
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
ઔદ્યોગિક કચરાથી પ્રદૂષિત થયેલ પાણીમાં રહેલી માછલીઓ ખાવાથી નીચેનામાંથી કયો રોગ થાય છે?
A
મીનામાટા
B
બ્રાઇટ્સ
C
હાશીમોટોસ
D
ઓસ્ટિયોસ્કેલેરોસીસ
Solution
(A) મીનામાટા રોગ એ પારો (Mercury) ના ઝેરને કારણે થતી એક ગંભીર ન્યુરોલોજીકલ સમસ્યા છે. તે સૌપ્રથમ $1956$ માં જાપાનના મીનામાટા શહેરમાં જોવા મળી હતી. આ રોગ ચિસો કોર્પોરેશનની કેમિકલ ફેક્ટરીના ઔદ્યોગિક ગંદા પાણીમાં રહેલા મિથાઈલ મર્ક્યુરીના નિકાલને કારણે થયો હતો,જે મીનામાટા ખાડી અને શિરાનુઈ સમુદ્રની માછલીઓ અને અન્ય જળચર જીવોમાં જૈવ-સંચય (Bioaccumulation) પામ્યો હતો. જ્યારે સ્થાનિક લોકોએ આ પ્રદૂષિત માછલીઓ ખાધી,ત્યારે તેમને આ રોગ થયો હતો.
0 likesView Solution
138
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
મોટા/મેટ્રોપોલિટન શહેરોનું વાતાવરણ મુખ્યત્વે નીચેનામાંથી કોના દ્વારા પ્રદૂષિત થાય છે?
A
વાહનોનો ધુમાડો
B
કીટનાશકોના અવશેષો
C
ઘરગથ્થુ કચરો
D
રેડિયોએક્ટિવ ફોલઆઉટ
Solution
(A) મોટા અને મેટ્રોપોલિટન શહેરોમાં,વાયુ પ્રદૂષણનો મુખ્ય સ્ત્રોત વાહનોમાં અશ્મિભૂત ઇંધણનું દહન છે.
વાહનોનો ધુમાડો વાતાવરણમાં $CO$,$NO_x$,$SO_2$ અને રજકણો જેવા હાનિકારક વાયુઓ મુક્ત કરે છે.
આ પ્રદૂષકો શહેરી વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તાને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે,જેના કારણે વાહનોનો ધુમાડો મેટ્રોપોલિટન વાયુ પ્રદૂષણમાં મુખ્ય ફાળો આપનાર પરિબળ બને છે.
વાહનોનો ધુમાડો વાતાવરણમાં $CO$,$NO_x$,$SO_2$ અને રજકણો જેવા હાનિકારક વાયુઓ મુક્ત કરે છે.
આ પ્રદૂષકો શહેરી વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તાને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે,જેના કારણે વાહનોનો ધુમાડો મેટ્રોપોલિટન વાયુ પ્રદૂષણમાં મુખ્ય ફાળો આપનાર પરિબળ બને છે.
0 likesView Solution
139
BiologyMediumMCQAIPMT · 1994
નીચેનામાંથી શેમાં $DDT$ ની સાંદ્રતા સૌથી વધુ જોવા મળે છે?
A
વનસ્પતિ પ્લવકો
B
સમુદ્રી પક્ષીઓ / ગુલ
C
કરચલા
D
ઇલ
Solution
(B) દરેક ક્રમિક પોષક સ્તરે $DDT$ ની સાંદ્રતા વધવાની ઘટનાને $Biomagnification$ (જૈવિક વિશાલન) કહેવામાં આવે છે.
જલીય આહાર શૃંખલામાં,$DDT$ પાણીમાં પ્રવેશે છે અને વનસ્પતિ પ્લવકો (ઉત્પાદકો) દ્વારા શોષાય છે.
જેમ જેમ આ સજીવો ઉચ્ચ પોષક સ્તરો દ્વારા ખાવામાં આવે છે,તેમ $DDT$ ની સાંદ્રતા વધતી જાય છે કારણ કે તે ચરબીમાં દ્રાવ્ય છે અને તેનું ચયાપચય કે ઉત્સર્જન થઈ શકતું નથી.
તેથી,$DDT$ ની સૌથી વધુ સાંદ્રતા ટોચના ઉપભોક્તાઓમાં જોવા મળે છે,જે આ યાદીમાં સમુદ્રી પક્ષીઓ (ગુલ) છે.
જલીય આહાર શૃંખલામાં,$DDT$ પાણીમાં પ્રવેશે છે અને વનસ્પતિ પ્લવકો (ઉત્પાદકો) દ્વારા શોષાય છે.
જેમ જેમ આ સજીવો ઉચ્ચ પોષક સ્તરો દ્વારા ખાવામાં આવે છે,તેમ $DDT$ ની સાંદ્રતા વધતી જાય છે કારણ કે તે ચરબીમાં દ્રાવ્ય છે અને તેનું ચયાપચય કે ઉત્સર્જન થઈ શકતું નથી.
તેથી,$DDT$ ની સૌથી વધુ સાંદ્રતા ટોચના ઉપભોક્તાઓમાં જોવા મળે છે,જે આ યાદીમાં સમુદ્રી પક્ષીઓ (ગુલ) છે.
0 likesView Solution
140
BiologyEasyMCQAIPMT · 1994
કયા સ્તરે અવાજ હાનિકારક અવાજનું પ્રદૂષણ સર્જે છે?
A
$30 \, dB$ થી વધારે
B
$80 \, dB$ થી વધારે
C
$100 \, dB$ થી વધારે
D
$120 \, dB$ થી વધારે
Solution
(B) વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા $(WHO)$ અને પર્યાવરણીય ધોરણો મુજબ,$80 \, dB$ થી વધુ અવાજનું સ્તર માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક માનવામાં આવે છે.
$80 \, dB$ થી વધુ અવાજના સ્તરના લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં રહેવાથી સાંભળવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો,તણાવ અને અન્ય શારીરિક સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
તેથી,$80 \, dB$ એ અવાજના પ્રદૂષણ માટેની મર્યાદા છે.
$80 \, dB$ થી વધુ અવાજના સ્તરના લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં રહેવાથી સાંભળવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો,તણાવ અને અન્ય શારીરિક સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
તેથી,$80 \, dB$ એ અવાજના પ્રદૂષણ માટેની મર્યાદા છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIPMT 1994?
There are 196 Biology questions from the AIPMT 1994 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 1994 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 1994 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIPMT 1994 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.