Gujarati

Numbers Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Number system · Numbers

341+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 341 questions in Gujarati

201
MediumMCQ
એક ભાગાકારના દાખલામાં, ભાજક એ ભાગફળ કરતા $10$ ગણો અને શેષ કરતા $5$ ગણો છે. જો શેષ $46$ હોય, તો ભાજ્ય કેટલો હશે?
A
$5636$
B
$5536$
C
$5336$
D
$5436$

Solution

(C) આપેલ છે કે, શેષ $= 46$.
પ્રશ્ન મુજબ, ભાજક એ શેષ કરતા $5$ ગણો છે.
ભાજક $= 5 \times 46 = 230$.
વળી, ભાજક એ ભાગફળ કરતા $10$ ગણો છે.
$10 \times \text{ભાગફળ} = 230$.
ભાગફળ $= 230 / 10 = 23$.
ભાજ્ય શોધવાનું સૂત્ર છે: $\text{ભાજ્ય} = (\text{ભાજક} \times \text{ભાગફળ}) + \text{શેષ}$.
ભાજ્ય $= (230 \times 23) + 46$.
ભાજ્ય $= 5290 + 46 = 5336$.
202
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ચાર અંકની સૌથી નાની સંખ્યા $71$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$1006$
B
$1065$
C
$1094$
D
$1056$

Solution

(B) ચાર અંકની સૌથી નાની સંખ્યા $1000$ છે.
$71$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી ચાર અંકની સૌથી નાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $1000$ ને $71$ વડે ભાગીશું.
$1000 \div 71 = 14$ અને શેષ $6$ વધે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $71 \times 14 = 994$,જે ત્રણ અંકની સંખ્યા છે.
$71$ નો પછીનો ગુણક $71 \times 15$ થશે.
$71 \times 15 = 1065$.
વૈકલ્પિક રીતે,$71$ વડે વિભાજ્ય ચાર અંકની સૌથી નાની સંખ્યાની ગણતરી $1000 + (71 - 6) = 1000 + 65 = 1065$ તરીકે કરી શકાય છે.
203
EasyMCQ
$100$ સુધીની કેટલી સંખ્યાઓ $7$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$14$
B
$107$
C
$93$
D
$100$

Solution

(A) $100$ સુધીની $7$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી સંખ્યાઓ શોધવા માટે,આપણે $100 \div 7$ નો ભાગાકાર કરીએ છીએ.
મળતો ભાગફળ $14$ છે અને શેષ $2$ વધે છે $(100 = 7 \times 14 + 2)$.
તેથી,$1$ અને $100$ ની વચ્ચે $7$ ના $14$ ગુણકો છે (જેમ કે $7, 14, 21, \dots, 98$).
204
EasyMCQ
$500$ સુધીની કેટલી સંખ્યાઓ $23$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$23$
B
$27$
C
$21$
D
$19$

Solution

(C) $500$ સુધીની $23$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યાઓ શોધવા માટે,આપણે $500 \div 23$ નો ભાગાકાર કરીશું.
$500 = 23 \times 21 + 17$.
અહીં મળતો ભાગફળ $21$ છે.
તેથી,$500$ સુધીની કુલ $21$ સંખ્યાઓ $23$ વડે વિભાજ્ય છે.
205
EasyMCQ
$200$ સુધીની કેટલી સંખ્યાઓ $2$ અને $3$ બંને વડે વિભાજ્ય છે?
A
$35$
B
$33$
C
$29$
D
$27$

Solution

(B) કોઈ સંખ્યા $2$ અને $3$ બંને વડે ત્યારે જ વિભાજ્ય હોય જો તે તેમના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(L.C.M.)$ વડે વિભાજ્ય હોય.
$2$ અને $3$ નો $L.C.M.$ $6$ છે.
$200$ સુધીની એવી સંખ્યાઓ શોધવા માટે જે $6$ વડે વિભાજ્ય હોય,આપણે $200$ ને $6$ વડે ભાગીશું અને ભાગફળ મેળવીશું.
$200 \div 6 = 33.33...$
ભાગફળનો પૂર્ણાંક ભાગ $33$ છે.
તેથી,$200$ સુધીની કુલ $33$ સંખ્યાઓ એવી છે જે $2$ અને $3$ બંને વડે વિભાજ્ય છે.
206
EasyMCQ
$100$ અને $300$ ની વચ્ચે $11$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી કેટલી સંખ્યાઓ છે?
A
$18$
B
$19$
C
$20$
D
$21$

Solution

(A) $100$ અને $300$ ની વચ્ચે $11$ વડે વિભાજ્ય પૂર્ણાંકોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે આ શ્રેણીમાં $11$ ના પ્રથમ અને છેલ્લા ગુણકને ઓળખીએ છીએ.
$100$ થી મોટી $11$ ની પ્રથમ ગુણક સંખ્યા $110$ $(11 \times 10)$ છે.
$300$ થી નાની $11$ ની છેલ્લી ગુણક સંખ્યા $286$ $(11 \times 26)$ છે.
આ એક સમાંતર શ્રેણી બનાવે છે: $110, 121, 132, \dots, 286$.
સમાંતર શ્રેણીના $n$ માં પદનું સૂત્ર વાપરતા: $a_n = a + (n - 1)d$,જ્યાં $a = 110$,$d = 11$,અને $a_n = 286$.
$286 = 110 + (n - 1)11$
$176 = (n - 1)11$
$n - 1 = 16$
$n = 17$.
વૈકલ્પિક રીતે,$N$ સુધી $k$ ના ગુણકોની સંખ્યા $\lfloor N/k \rfloor$ દ્વારા મળે છે.
$300$ સુધી $11$ ના ગુણકોની સંખ્યા $\lfloor 300/11 \rfloor = 27$ છે.
$100$ સુધી $11$ ના ગુણકોની સંખ્યા $\lfloor 100/11 \rfloor = 9$ છે.
તેથી,$100$ અને $300$ ની વચ્ચે $11$ ના ગુણકોની સંખ્યા $27 - 9 = 18$ છે.
207
EasyMCQ
$150$ અને $500$ ની વચ્ચે એવી કેટલી સંખ્યાઓ છે જે $2, 3$ અને $7$ વડે વિભાજ્ય હોય?
A
$7$
B
$8$
C
$9$
D
$10$

Solution

(B) $2, 3$ અને $7$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યા તેમના લ.સા.અ. ($L$.$C$.$M$.) વડે પણ વિભાજ્ય હોય છે.
$2, 3$ અને $7$ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ હોવાથી,તેમનો લ.સા.અ. $= 2 \times 3 \times 7 = 42$ થાય.
આપણે $150$ અને $500$ ની વચ્ચે $42$ ના ગુણકોની સંખ્યા શોધવાની છે.
સૌ પ્રથમ,$150$ થી મોટી $42$ ની સૌથી નાની ગુણક સંખ્યા શોધો: $42 \times 4 = 168$.
ત્યારબાદ,$500$ થી નાની $42$ ની સૌથી મોટી ગુણક સંખ્યા શોધો: $500 \div 42 \approx 11.9$,તેથી $42 \times 11 = 462$.
આ ગુણકો $42 \times 4, 42 \times 5, \dots, 42 \times 11$ છે.
આવી સંખ્યાઓની કુલ સંખ્યા $11 - 4 + 1 = 8$ થાય.
208
MediumMCQ
$5555$ માં કઈ સંખ્યા ઉમેરવાથી $357$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેવી છ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા મળે?
A
$94762$
B
$94802$
C
$94485$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) છ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા $100000$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે $100000$ ને $357$ વડે ભાગીને શેષ શોધીએ:
$100000 \div 357 = 280$ અને શેષ $40$ મળે છે.
$357$ વડે ભાગી શકાય તેવી છ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા મેળવવા માટે,આપણે ભાજક અને શેષના તફાવતને ભાજ્યમાં ઉમેરીએ છીએ:
$100000 + (357 - 40) = 100000 + 317 = 100317$.
હવે,આપણે $5555$ માં કઈ સંખ્યા ઉમેરવાથી $100317$ મળે તે શોધવાનું છે:
$x + 5555 = 100317$
$x = 100317 - 5555 = 94762$.
આમ,જરૂરી સંખ્યા $94762$ છે.
209
MediumMCQ
$58701$ ની સૌથી નજીકની સંખ્યા કઈ છે જે $567$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$58968$
B
$58434$
C
$58401$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $58701$ ની સૌથી નજીકની $567$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $58701$ ને $567$ વડે ભાગીશું.
$58701 \div 567 = 103$ અને શેષ $300$ વધે છે.
અહીં શેષ $300$ એ ભાજક $(567)$ ના અડધા $(567 / 2 = 283.5)$ કરતા મોટી હોવાથી,
આપણે મૂળ સંખ્યામાં તફાવત $(567 - 300) = 267$ ઉમેરીશું.
સૌથી નજીકની સંખ્યા $= 58701 + 267 = 58968$.
210
MediumMCQ
$3422213^{**}$ માં $^*$ દ્વારા દર્શાવેલ અંકો કયા છે જેથી આ સંખ્યા $99$ વડે વિભાજ્ય હોય?
A
$1, 9$
B
$3, 7$
C
$4, 6$
D
$5, 5$

Solution

(A) ધારો કે સંખ્યા $N = 3422213xy$ છે,જ્યાં $x$ અને $y$ ખૂટતા અંકો છે.
$N$ એ $99$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,તે $9$ અને $11$ બંને વડે વિભાજ્ય હોવી જોઈએ.
$9$ વડે વિભાજ્યતા માટે,અંકોનો સરવાળો $9$ નો ગુણક હોવો જોઈએ:
$3+4+2+2+2+1+3+x+y = 17+x+y$. આ $9$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,$x+y$ એ $1, 10$ અથવા $19$ હોવા જોઈએ. $x, y$ અંકો હોવાથી,$x+y=10$ (કારણ કે $17+10=27$,જે $9$ વડે વિભાજ્ય છે).
$11$ વડે વિભાજ્યતા માટે,એકી સ્થાન પરના અંકો અને બેકી સ્થાન પરના અંકોના સરવાળાનો તફાવત $0$ અથવા $11$ નો ગુણક હોવો જોઈએ:
જમણી બાજુથી એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો: $y+1+2+4 = y+7$.
જમણી બાજુથી બેકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો: $x+3+2+2+3 = x+10$.
તફાવત: $(y+7) - (x+10) = y-x-3$.
$11$ વડે વિભાજ્યતા માટે,$y-x-3 = 0$ અથવા $y-x-3 = -11$.
કિસ્સો $1$: $y-x = 3$. આપણી પાસે $x+y=10$ અને $y-x=3$ છે. બંનેનો સરવાળો કરતા,$2y=13$ (કોઈ પૂર્ણાંક ઉકેલ નથી).
કિસ્સો $2$: $y-x-3 = -11 \implies y-x = -8$. આપણી પાસે $x+y=10$ અને $y-x=-8$ છે. બંનેનો સરવાળો કરતા,$2y=2 \implies y=1$. તેથી $x=9$.
આમ,અંકો $9$ અને $1$ છે.
211
EasyMCQ
$5*3457$ સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય બને તે માટે $*$ ને આપવાની ન્યૂનતમ કિંમત કઈ છે?
A
$2$
B
$3$
C
$0$
D
$4$

Solution

(A) જો કોઈ સંખ્યાના એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો અને બેકી સ્થાન પરના અંકોના સરવાળાનો તફાવત $0$ અથવા $11$ નો ગુણક હોય,તો તે સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય છે.
ધારો કે ખૂટતો અંક $x$ છે.
સંખ્યા $5x3457$ છે.
એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો (જમણી બાજુથી) $= 7 + 4 + x = 11 + x$.
બેકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો (જમણી બાજુથી) $= 5 + 3 + 5 = 13$.
સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,તફાવત $0$ અથવા $11$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
$(11 + x) - 13 = 0$ અથવા $(11 + x) - 13 = 11$.
કિસ્સો $1$: $x - 2 = 0 \implies x = 2$.
કિસ્સો $2$: $x - 2 = 11 \implies x = 13$ (શક્ય નથી કારણ કે $x$ એક અંકની સંખ્યા હોવી જોઈએ).
તેથી,ન્યૂનતમ કિંમત $2$ છે.
212
EasyMCQ
$1,000,000$ ની સૌથી નજીકની પૂર્ણ સંખ્યા કઈ છે જે $537$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$1000106$
B
$999894$
C
$1000437$
D
$999563$

Solution

(B) $1,000,000$ ની સૌથી નજીકની $537$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $1,000,000$ ને $537$ વડે ભાગીશું.
$1,000,000 \div 537 = 1862$ અને શેષ $106$ વધે છે.
અહીં શેષ $106$ એ ભાજક $(537 / 2 = 268.5)$ ના અડધા કરતા નાની હોવાથી,સૌથી નજીકની સંખ્યા મેળવવા માટે આપણે $1,000,000$ માંથી શેષ બાદ કરીશું.
$1,000,000 - 106 = 999,894$.
આમ,સૌથી નજીકની પૂર્ણ સંખ્યા $999,894$ છે.
213
MediumMCQ
$400$ અને $500$ ની વચ્ચેની સૌથી નાની સંખ્યા કઈ છે જે $9$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$414$
B
$405$
C
$423$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $400$ અને $500$ ની વચ્ચે $9$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી સૌથી નાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $400$ ને $9$ વડે ભાગીએ છીએ.
$400 \div 9 = 44$ અને શેષ $4$ વધે છે.
$400$ થી મોટી $9$ ની આગામી ગુણક સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે ભાજકમાંથી શેષ બાદ કરીએ છીએ અને તેને સંખ્યામાં ઉમેરીએ છીએ:
$9 - 4 = 5$.
આને $400$ માં ઉમેરતા,આપણને $400 + 5 = 405$ મળે છે.
$405$ એ $400$ અને $500$ ની વચ્ચે છે અને તે $9$ વડે વિભાજ્ય હોવાથી,તે સૌથી નાની સંખ્યા છે.
214
MediumMCQ
$231$ વડે ભાગી શકાય તેવી પાંચ અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$99792$
B
$99892$
C
$99692$
D
$99972$

Solution

(A) પાંચ અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા $99,999$ છે.
$231$ વડે ભાગી શકાય તેવી પાંચ અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $99,999$ ને $231$ વડે ભાગીશું.
$99,999 \div 231 = 432$ અને શેષ વધે છે.
$99,999 = 231 \times 432 + 207$.
અહીં શેષ $207$ છે.
જરૂરી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પાંચ અંકની સૌથી મોટી સંખ્યામાંથી શેષને બાદ કરીશું:
$99,999 - 207 = 99,792$.
આમ,$99,792$ એ $231$ વડે ભાગી શકાય તેવી પાંચ અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા છે.
215
EasyMCQ
$16386$ ની સૌથી નજીકની સંખ્યા શોધો જે $425$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય.
A
$16575$
B
$16375$
C
$16050$
D
$16450$

Solution

(D) $16386$ ની સૌથી નજીકની સંખ્યા શોધવા માટે જે $425$ વડે વિભાજ્ય હોય,આપણે પહેલા $16386$ ને $425$ વડે ભાગીશું.
$16386 \div 425 = 38$ અને શેષ $361$ વધે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $16386 = (425 \times 38) + 361$.
$16386$ ની સૌથી નજીકના $425$ ના બે ગુણકો $(425 \times 38) = 16150$ અને $(425 \times 39) = 16575$ છે.
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે નજીકના ગુણક સુધીનું અંતર ગણી શકીએ છીએ:
શેષ $361$ છે. પછીના ગુણક સુધીનું અંતર $425 - 361 = 64$ છે.
અગાઉના ગુણક સુધીનું અંતર $361$ છે.
ચૂકી $64 < 361$ છે,તેથી સૌથી નજીકનો ગુણક $16386 + 64 = 16450$ છે.
216
EasyMCQ
$9269$ માંથી કઈ ન્યૂનતમ સંખ્યા બાદ કરવી જોઈએ જેથી મળતી સંખ્યા $73$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય?
A
$17$
B
$57$
C
$71$
D
$63$

Solution

(C) બાદ કરવાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $9269$ ને $73$ વડે ભાગીશું.
$9269 \div 73 = 126$ અને શેષ વધે છે.
$9269 = 73 \times 126 + 71$.
અહીં શેષ $71$ મળે છે,તેથી $9269$ માંથી $71$ બાદ કરવાથી મળતી સંખ્યા $73$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાશે.
તેથી,જરૂરી ન્યૂનતમ સંખ્યા $71$ છે.
217
EasyMCQ
$15463$ માં કઈ ન્યૂનતમ સંખ્યા ઉમેરવી જોઈએ જેથી મળતી સંખ્યા $107$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય?
A
$52$
B
$71$
C
$55$
D
$19$

Solution

(A) ઉમેરવાની સંખ્યા શોધવા માટે,સૌ પ્રથમ $15463$ ને $107$ વડે ભાગો.
$15463 \div 107 = 144$ અને શેષ $55$ વધે છે.
અહીં શેષ $55$ છે,તેથી $15463$ માં જે સંખ્યા ઉમેરવાથી તે $107$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તે સંખ્યા ભાજક અને શેષનો તફાવત હશે.
જરૂરી સંખ્યા $= 107 - 55 = 52$.
218
MediumMCQ
$5000$ થી તરત જ મોટી એવી કઈ સંખ્યા છે જે $73$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય છે?
A
$5001$
B
$5009$
C
$5037$
D
$5027$

Solution

(C) $5000$ થી તરત જ મોટી અને $73$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેવી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $5000$ ને $73$ વડે ભાગીશું.
$5000 \div 73 = 68$ અને શેષ $36$ વધે છે.
$5000$ થી મોટી $73$ ની આગામી ગુણક સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે ભાજક અને શેષ વચ્ચેનો તફાવત શોધીશું: $73 - 36 = 37$.
આ તફાવતને મૂળ સંખ્યામાં ઉમેરતા: $5000 + 37 = 5037$.
તેથી,જરૂરી સંખ્યા $5037$ છે.
219
EasyMCQ
બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $100$ છે અને તેમનો તફાવત $37$ છે. તેમના વર્ગોનો તફાવત કેટલો થાય?
A
$37$
B
$100$
C
$63$
D
$3700$

Solution

(D) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે સંખ્યાઓનો સરવાળો $a + b = 100$ છે.
આપેલ છે કે સંખ્યાઓનો તફાવત $a - b = 37$ છે.
આપણે તેમના વર્ગોનો તફાવત શોધવાનો છે,જે $a^2 - b^2$ છે.
બીજગણિતના નિત્યસમ $a^2 - b^2 = (a + b)(a - b)$ નો ઉપયોગ કરતા,
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $a^2 - b^2 = 100 \times 37$.
તેથી,$a^2 - b^2 = 3700$.
220
MediumMCQ
$50000$ માંથી $79$ ને કેટલી વાર બાદ કરવામાં આવે તો બાકી રહેતી સંખ્યા $43759$ મળે?
A
$69$
B
$79$
C
$59$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $79$ ને $n$ વખત બાદ કરવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આપણી પાસે સમીકરણ છે:
$50000 - (n \times 79) = 43759$
$n$ માટે ઉકેલવા માટે પદોને ફરીથી ગોઠવતા:
$n \times 79 = 50000 - 43759$
$n \times 79 = 6241$
$n = \frac{6241}{79}$
$n = 79$
તેથી,$79$ ને $79$ વખત બાદ કરવા જોઈએ.
221
EasyMCQ
બે સંખ્યાઓનો ગુણોત્તર $3:4$ છે અને તેમનો સરવાળો $420$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓમાંથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$175$
B
$200$
C
$240$
D
$315$

Solution

(C) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $3x$ અને $4x$ છે,જ્યાં $x$ એ સામાન્ય અવયવ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $420$ છે.
તેથી,$3x + 4x = 420$.
$7x = 420$.
$x = 420 / 7 = 60$.
આમ,બે સંખ્યાઓ $3 \times 60 = 180$ અને $4 \times 60 = 240$ છે.
તેથી,બે સંખ્યાઓમાંથી મોટી સંખ્યા $240$ છે.
222
MediumMCQ
બે ક્રમિક સંખ્યાઓના વર્ગોનો તફાવત $35$ છે. તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$14, 15$
B
$15, 16$
C
$17, 18$
D
$18, 19$

Solution

(C) ધારો કે બે ક્રમિક સંખ્યાઓ $x$ અને $(x+1)$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,તેમના વર્ગોનો તફાવત $35$ છે.
તેથી,$(x+1)^{2} - x^{2} = 35$.
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા: $(x^{2} + 2x + 1) - x^{2} = 35$.
સમીકરણનું સાદુરૂપ આપતા: $2x + 1 = 35$.
બંને બાજુથી $1$ બાદ કરતા: $2x = 34$.
$2$ વડે ભાગતા: $x = 17$.
આમ,બે ક્રમિક સંખ્યાઓ $17$ અને $17+1 = 18$ છે.
223
EasyMCQ
એક સંખ્યાના એક-પંચમાંશના ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ $60$ છે. તો તે સંખ્યા શોધો:
A
$300$
B
$400$
C
$450$
D
$1200$

Solution

(B) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$x$ ના એક-પંચમાંશના ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગ $60$ છે.
આને આ રીતે લખી શકાય: $\frac{3}{4} \times \frac{1}{5} \times x = 60$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{3}{20} \times x = 60$.
બંને બાજુ $20$ વડે ગુણતા: $3x = 60 \times 20$.
$3x = 1200$.
$3$ વડે ભાગતા: $x = \frac{1200}{3} = 400$.
તેથી,તે સંખ્યા $400$ છે.
224
EasyMCQ
બે સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો $80$ છે અને તેમના તફાવતનો વર્ગ $36$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$22$
B
$44$
C
$58$
D
$116$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે તેમના વર્ગોનો સરવાળો $a^2 + b^2 = 80$ છે.
તેમજ,તેમના તફાવતનો વર્ગ $(a - b)^2 = 36$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ $(a - b)^2 = a^2 + b^2 - 2ab$ થાય છે.
આ નિત્યસમમાં આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$36 = 80 - 2ab$.
$2ab$ ની કિંમત શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$2ab = 80 - 36 = 44$.
ગુણાકાર $ab$ શોધવા માટે $2$ વડે ભાગતા:
$ab = 22$.
તેથી,તે બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $22$ છે.
225
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે $357$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $37$ મળે છે. તે જ સંખ્યાને $17$ વડે ભાગતા,શેષ કેટલી મળશે?
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે સંખ્યા $N$ છે અને ભાગફળ $K$ છે.
ભાગાકારના નિયમ મુજબ,$N = 357 \times K + 37.$
આપણે $N$ ને $17$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
$N = (17 \times 21) \times K + (17 \times 2 + 3).$
$N = 17 \times (21K + 2) + 3.$
અહીં $N$ ને $17 \times Q' + R$ સ્વરૂપમાં દર્શાવેલ છે,જ્યાં $Q' = 21K + 2$ અને $R = 3$ છે,તેથી શેષ $3$ મળે છે.
226
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $120$ છે. તેમના વર્ગોનો સરવાળો $289$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$20$
B
$23$
C
$169$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $ab = 120$ છે.
આપેલ છે કે તેમના વર્ગોનો સરવાળો $a^2 + b^2 = 289$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ: $(a + b)^2 = a^2 + b^2 + 2ab$.
આપેલ કિંમતોને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$(a + b)^2 = 289 + 2(120)$.
$(a + b)^2 = 289 + 240$.
$(a + b)^2 = 529$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,આપણને મળે $a + b = \sqrt{529} = 23$.
આમ,બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $23$ છે.
227
EasyMCQ
ત્રણ સંખ્યાઓ $4: 5: 6$ ના ગુણોત્તરમાં છે અને તેમની સરેરાશ $25$ છે. તો સૌથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$42$
B
$36$
C
$30$
D
$32$

Solution

(C) ધારો કે ત્રણ સંખ્યાઓ $4x$,$5x$ અને $6x$ છે.
આ સંખ્યાઓની સરેરાશનું સૂત્ર છે: $\frac{\text{સંખ્યાઓનો સરવાળો}}{\text{સંખ્યાઓની કુલ સંખ્યા}} = \text{સરેરાશ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{4x + 5x + 6x}{3} = 25$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{15x}{3} = 25$,જે આપણને $5x = 25$ આપે છે.
$x$ ની કિંમત શોધતા: $x = \frac{25}{5} = 5$.
સૌથી મોટી સંખ્યા $6x$ છે. $x$ ની કિંમત મૂકતા: $6 \times 5 = 30$.
228
EasyMCQ
એક સંખ્યા તેના $20 \%$ કરતા $40$ જેટલી વધારે છે. તો તે સંખ્યા શોધો:
A
$50$
B
$60$
C
$80$
D
$320$

Solution

(A) ધારો કે જરૂરી સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,તે સંખ્યા તેના $20 \%$ કરતા $40$ જેટલી વધારે છે.
આને સમીકરણ તરીકે આ રીતે લખી શકાય: $x - 0.20x = 40$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $0.80x = 40$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x = \frac{40}{0.80} = \frac{4000}{80} = 50$.
તેથી,તે સંખ્યા $50$ છે.
229
MediumMCQ
જો કોઈ સંખ્યાના $40 \%$ ના $16 \%$ એ $8$ હોય,તો તે સંખ્યા શોધો.
A
$200$
B
$225$
C
$125$
D
$320$

Solution

(C) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$x$ ના $40 \%$ ના $16 \%$ એ $8$ છે.
આને આ રીતે લખી શકાય: $\frac{16}{100} \times \frac{40}{100} \times x = 8$.
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{16 \times 40}{10000} \times x = 8$.
$\frac{640}{10000} \times x = 8$.
$0.064 \times x = 8$.
$x = \frac{8}{0.064}$.
$x = \frac{8000}{64}$.
$x = 125$.
230
MediumMCQ
$4767$ એ $xxx\,341$ ને નિઃશેષ ભાગે છે,તો ખૂટતા અંકો કયા છે?
A
$468$
B
$586$
C
$363$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે સંખ્યા $N = d_2 d_1 d_0 341$ છે,જ્યાં $d_2, d_1, d_0$ ખૂટતા અંકો છે.
$4767$ એ $N$ ને નિઃશેષ ભાગે છે,તેથી આપણે $N = 4767 \times Q$ લખી શકીએ.
$N$ નો છેલ્લો અંક $1$ છે અને $4767$ નો છેલ્લો અંક $7$ છે.
ગુણાકારનો છેલ્લો અંક $1$ મળે તે માટે ભાગફળ $Q$ નો છેલ્લો અંક $3$ હોવો જોઈએ (કારણ કે $7 \times 3 = 21$).
ચાલો $xxx,341$ ને $4767$ વડે ભાગીને ભાગફળ $Q$ નો અંદાજ લગાવીએ.
$4767 \times 100 = 476700$.
$N - 476700 = xxx,341 - 476,700 = yyy,641$.
હવે,$4767 \times 20 = 95340$.
$N - 476700 - 95340 = 586341 - 572040 = 14301$.
છેલ્લે,$4767 \times 3 = 14301$.
આમ,$Q = 100 + 20 + 3 = 123$.
$N = 4767 \times 123 = 586341$.
ખૂટતા અંકો $5, 8, 6$ છે.
231
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે ચોક્કસ ભાજક વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $241$ વધે છે. જ્યારે તે જ સંખ્યાના બમણાને તે જ ભાજક વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $112$ વધે છે. તો ભાજક શોધો.
A
$370$
B
$365$
C
$380$
D
$456$

Solution

(A) ધારો કે સંખ્યા $N$ છે અને ભાજક $D$ છે.
ભાગાકારના નિયમ મુજબ,$N = D \times q_1 + 241$,જ્યાં $q_1$ ભાગફળ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $N > 241$,તેથી $D > 241$.
જ્યારે $2N$ ને $D$ વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે શેષ $112$ મળે છે.
તેથી,$2N = D \times q_2 + 112$.
પ્રથમ સમીકરણમાંથી $N$ ની કિંમત મૂકતા: $2(D \times q_1 + 241) = D \times q_2 + 112$.
$2D \times q_1 + 482 = D \times q_2 + 112$.
$482 - 112 = D \times q_2 - 2D \times q_1$.
$370 = D(q_2 - 2q_1)$.
આ દર્શાવે છે કે $D$ એ $370$ નો અવયવ હોવો જોઈએ.
કારણ કે $D > 241$,તેથી $370$ નો $241$ થી મોટો એકમાત્ર અવયવ $370$ પોતે જ છે.
તેથી,ભાજક $370$ છે.
232
EasyMCQ
બે સંખ્યાઓને જ્યારે એક ચોક્કસ ભાજક વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે શેષ અનુક્રમે $43$ અને $37$ વધે છે. જ્યારે તેમના સરવાળાને તે જ ભાજક વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે શેષ $13$ વધે છે. તો ભાજક શોધો.
A
$71$
B
$67$
C
$57$
D
$77$

Solution

(B) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $N_1$ અને $N_2$ છે અને ભાજક $d$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$N_1 = q_1d + 43$ અને $N_2 = q_2d + 37$,જ્યાં $q_1$ અને $q_2$ ભાગફળ છે.
સંખ્યાઓનો સરવાળો $N_1 + N_2 = (q_1 + q_2)d + (43 + 37) = (q_1 + q_2)d + 80$ થાય.
જ્યારે આ સરવાળાને $d$ વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે શેષ $13$ વધે છે. તેથી,$80$ ને $d$ વડે ભાગતા શેષ $13$ મળવી જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $80 = kd + 13$,જ્યાં $k$ કોઈ પૂર્ણાંક છે.
$kd = 80 - 13 = 67$.
$67$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા હોવાથી,ભાજક $d$ એ $67$ હોવો જોઈએ (કારણ કે શેષ $13$ એ ભાજક $d$ કરતા નાની હોવી જોઈએ,અને $13 < 67$ એ શરતનું પાલન થાય છે).
233
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓ એવી છે કે તેમની વચ્ચેનો ગુણોત્તર $3:5$ છે; પરંતુ જો દરેક સંખ્યામાં $10$ ઉમેરવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચેનો ગુણોત્તર $5:7$ થાય છે. તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$3, 5$
B
$7, 9$
C
$13, 22$
D
$15, 25$

Solution

(D) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $3x$ અને $5x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,જો દરેક સંખ્યામાં $10$ ઉમેરવામાં આવે,તો નવો ગુણોત્તર $5:7$ થાય છે.
તેથી,$\frac{3x + 10}{5x + 10} = \frac{5}{7}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$7(3x + 10) = 5(5x + 10)$.
$21x + 70 = 25x + 50$.
$25x - 21x = 70 - 50$.
$4x = 20$.
$x = 5$.
તેથી,તે સંખ્યાઓ $3(5) = 15$ અને $5(5) = 25$ છે.
234
MediumMCQ
$50$ ને બે ભાગમાં એવી રીતે વહેંચો કે જેથી તેમના વ્યસ્તનો સરવાળો $1/12$ થાય.
A
$20, 30$
B
$24, 26$
C
$28, 22$
D
$36, 14$

Solution

(A) ધારો કે બે ભાગ $x$ અને $(50 - x)$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,તેમના વ્યસ્તનો સરવાળો $1/12$ છે:
$\frac{1}{x} + \frac{1}{50 - x} = \frac{1}{12}$
ડાબી બાજુએ સામાન્ય છેદ લેતા:
$\frac{(50 - x) + x}{x(50 - x)} = \frac{1}{12}$
$\frac{50}{50x - x^2} = \frac{1}{12}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$50 \times 12 = 50x - x^2$
$600 = 50x - x^2$
તેને પ્રમાણિત દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા:
$x^2 - 50x + 600 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(x - 30)(x - 20) = 0$
આમ,$x = 30$ અથવા $x = 20$.
જો $x = 30$ હોય,તો બીજો ભાગ $50 - 30 = 20$ થાય. જો $x = 20$ હોય,તો બીજો ભાગ $50 - 20 = 30$ થાય.
તેથી,બે ભાગ $20$ અને $30$ છે.
235
EasyMCQ
સાત સંખ્યાઓનો સરવાળો $235$ છે. પ્રથમ ત્રણ સંખ્યાઓની સરેરાશ $23$ છે અને છેલ્લી ત્રણ સંખ્યાઓની સરેરાશ $42$ છે. તો ચોથી સંખ્યા કઈ છે?
A
$40$
B
$126$
C
$69$
D
$195$

Solution

(A) ધારો કે સાત સંખ્યાઓ $n_1, n_2, n_3, n_4, n_5, n_6, n_7$ છે.
સાત સંખ્યાઓનો સરવાળો $n_1 + n_2 + n_3 + n_4 + n_5 + n_6 + n_7 = 235$ આપેલ છે.
પ્રથમ ત્રણ સંખ્યાઓની સરેરાશ $23$ છે,તેથી તેમનો સરવાળો $n_1 + n_2 + n_3 = 23 \times 3 = 69$ થાય.
છેલ્લી ત્રણ સંખ્યાઓની સરેરાશ $42$ છે,તેથી તેમનો સરવાળો $n_5 + n_6 + n_7 = 42 \times 3 = 126$ થાય.
આ સરવાળાને કુલ સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા:
$69 + n_4 + 126 = 235$
$195 + n_4 = 235$
$n_4 = 235 - 195 = 40$.
તેથી,ચોથી સંખ્યા $40$ છે.
236
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો $68$ છે અને તેમના તફાવતનો વર્ગ $36$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$16$
B
$32$
C
$58$
D
$104$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે તેમના વર્ગોનો સરવાળો $a^2 + b^2 = 68$ છે.
વળી,તેમના તફાવતનો વર્ગ $(a - b)^2 = 36$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે બીજગણિતીય નિત્યસમ: $(a - b)^2 = a^2 + b^2 - 2ab$.
આ નિત્યસમમાં આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$36 = 68 - 2ab$.
$2ab$ ની કિંમત શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$2ab = 68 - 36$.
$2ab = 32$.
$2$ વડે ભાગતા:
$ab = 16$.
તેથી,તે બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $16$ છે.
237
EasyMCQ
$K$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે જેથી સંખ્યા $6735K1$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય હોય?
A
$5$
B
$7$
C
$4$
D
$3$

Solution

(A) જો કોઈ સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $9$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે સંખ્યા $9$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
$6735K1$ ના અંકોનો સરવાળો $= 6 + 7 + 3 + 5 + K + 1 = 22 + K$ થાય.
સંખ્યા $9$ વડે વિભાજ્ય બને તે માટે,સરવાળો $22 + K$ એ $9$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
$9$ ના ગુણકો $9, 18, 27, 36, \dots$ છે.
અહીં $K$ એ એક અંકની સંખ્યા $(0-9)$ હોવાથી,$22 + K$ ની કિંમત ઓછામાં ઓછી $22$ અને વધુમાં વધુ $22 + 9 = 31$ હોઈ શકે.
$22$ થી $31$ ની વચ્ચે $9$ નો એકમાત્ર ગુણક $27$ છે.
તેથી,$22 + K = 27$.
$K = 27 - 22 = 5$.
આમ,$K$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $5$ છે.
238
EasyMCQ
$K$ ની કઈ કિંમત માટે,સંખ્યા $7236K2$ એ $8$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$7$
B
$5$
C
$4$
D
$9$

Solution

(A) જો કોઈ સંખ્યાના છેલ્લા ત્રણ અંકોથી બનતી સંખ્યા $8$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે આખી સંખ્યા $8$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
આપેલ સંખ્યા $7236K2$ માં,છેલ્લા ત્રણ અંકો $6K2$ છે.
આપણે તપાસવું પડશે કે $K$ ની કઈ કિંમત માટે $6K2$ એ $8$ વડે વિભાજ્ય છે.
જો $K = 3$ હોય,તો સંખ્યા $632$ બને છે. $632 / 8 = 79$ હોવાથી,તે $8$ વડે વિભાજ્ય છે.
જો $K = 7$ હોય,તો સંખ્યા $672$ બને છે. $672 / 8 = 84$ હોવાથી,તે $8$ વડે વિભાજ્ય છે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$7$ એ એક વિકલ્પ તરીકે ઉપલબ્ધ છે.
239
MediumMCQ
$x$ અને $y$ ની ન્યૂનતમ કિંમતો શોધો જેથી સંખ્યા $5x423y$ એ $88$ વડે વિભાજ્ય હોય.
A
$8, 2$
B
$7, 3$
C
$9, 4$
D
$6, 5$

Solution

(A) કોઈ સંખ્યા $88$ વડે વિભાજ્ય હોય જો તે $8$ અને $11$ બંને વડે વિભાજ્ય હોય,કારણ કે $88 = 8 \times 11$ અને $\gcd(8, 11) = 1$ છે.
પ્રથમ,$8$ ની વિભાજ્યતાની ચાવી લાગુ કરો. જો કોઈ સંખ્યાના છેલ્લા ત્રણ અંકો $8$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે સંખ્યા $8$ વડે વિભાજ્ય હોય છે. છેલ્લા ત્રણ અંકો $23y$ છે.
$23y$ એ $8$ વડે વિભાજ્ય બને તે માટે,$230 \div 8 = 28$ અને શેષ $6$ મળે છે. $230$ માં $2$ ઉમેરતા $232$ મળે છે,જે $8 \times 29 = 232$ થાય છે. તેથી,$y = 2$ એ સૌથી નાની કિંમત છે.
હવે સંખ્યા $5x4232$ છે. $11$ ની વિભાજ્યતાની ચાવી લાગુ કરો. જો એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો અને બેકી સ્થાન પરના અંકોના સરવાળાનો તફાવત $0$ અથવા $11$ નો ગુણક હોય,તો તે સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય છે.
એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો (જમણી બાજુથી): $2 + 2 + x = x + 4$.
બેકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો (જમણી બાજુથી): $3 + 4 + 5 = 12$.
તફાવત: $(x + 4) - 12 = x - 8$.
સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય બને તે માટે,$x - 8 = 0$,જેનો અર્થ છે $x = 8$.
તેથી,ન્યૂનતમ કિંમતો $x = 8$ અને $y = 2$ છે.
240
EasyMCQ
$24$ ને બે ભાગમાં એવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે કે જેથી પ્રથમ ભાગના $7$ ગણા અને બીજા ભાગના $5$ ગણાનો સરવાળો $146$ થાય. તો પ્રથમ ભાગ કેટલો હશે?
A
$13$
B
$15$
C
$17$
D
$19$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ ભાગ $x$ છે. તેથી બીજો ભાગ $(24 - x)$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,પ્રથમ ભાગના $7$ ગણા અને બીજા ભાગના $5$ ગણાનો સરવાળો $146$ છે.
તેથી,$7x + 5(24 - x) = 146$.
સમીકરણનું વિસ્તરણ કરતા: $7x + 120 - 5x = 146$.
સાદું રૂપ આપતા: $2x + 120 = 146$.
બંને બાજુથી $120$ બાદ કરતા: $2x = 26$.
$2$ વડે ભાગતા: $x = 13$.
આમ,પ્રથમ ભાગ $13$ છે.
241
MediumMCQ
ત્રણ સંખ્યાઓનો સરવાળો $132$ છે. પ્રથમ સંખ્યા બીજી સંખ્યા કરતા બમણી છે અને ત્રીજી સંખ્યા પ્રથમ સંખ્યાના ત્રીજા ભાગની છે. બીજી સંખ્યા શોધો.
A
$18$
B
$36$
C
$20$
D
$16$

Solution

(B) ધારો કે બીજી સંખ્યા $x$ છે.
તેથી,પ્રથમ સંખ્યા $2x$ થશે.
ત્રીજી સંખ્યા પ્રથમ સંખ્યાના ત્રીજા ભાગની છે,એટલે કે $\frac{1}{3} \times 2x = \frac{2x}{3}$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ ત્રણ સંખ્યાઓનો સરવાળો $132$ છે:
$2x + x + \frac{2x}{3} = 132$
અપૂર્ણાંક દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $3$ વડે ગુણતા:
$6x + 3x + 2x = 396$
$11x = 396$
$x = \frac{396}{11} = 36$.
આમ,બીજી સંખ્યા $36$ છે.
242
EasyMCQ
$7231$ માં કઈ ન્યૂનતમ સંખ્યા ઉમેરવી જોઈએ જેથી મળતી સંખ્યા $5$ અને $9$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય?
A
$20$
B
$18$
C
$14$
D
$16$

Solution

(C) $5$ અને $9$ બંને વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,સંખ્યા તેમના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ વડે વિભાજ્ય હોવી જોઈએ.
$5$ અને $9$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોવાથી,તેમનો $LCM = 5 \times 9 = 45$ થાય.
હવે,શેષ શોધવા માટે $7231$ ને $45$ વડે ભાગો:
$7231 \div 45 = 160$ અને શેષ $31$ વધે છે.
સંખ્યાને $45$ વડે નિઃશેષ ભાગવા માટે,આપણે ભાજક અને શેષ વચ્ચેનો તફાવત મૂળ સંખ્યામાં ઉમેરવો પડે.
જરૂરી સંખ્યા $= 45 - 31 = 14$.
243
MediumMCQ
$9231$ ની સૌથી નજીકની એવી સંખ્યા શોધો જે $3$ અને $11$ બંને વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય.
A
$9240$
B
$9340$
C
$9540$
D
$9440$

Solution

(A) $3$ અને $11$ બંને વડે ભાગી શકાય તેવી સંખ્યા તેમના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ એટલે કે $33$ વડે પણ ભાગી શકાય.
સૌથી નજીકની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $9231$ ને $33$ વડે ભાગીશું.
$9231 \div 33 = 279$ અને શેષ $24$ વધે છે.
અહીં શેષ $24$ એ ભાજક $33$ ના અડધા $(16.5)$ કરતા મોટી હોવાથી,આપણે આગામી ગુણક મેળવવા માટે $33 - 24 = 9$ ઉમેરીશું.
તેથી,સૌથી નજીકની સંખ્યા $9231 + 9 = 9240$ થશે.
244
MediumMCQ
$12199$ ની સૌથી નજીકની એવી સંખ્યા શોધો જે પ્રથમ ચાર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના ગુણાકાર વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય.
A
$12180$
B
$12179$
C
$11281$
D
$11279$

Solution

(A) પ્રથમ ચાર અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $2, 3, 5$ અને $7$ છે.
તેમનો ગુણાકાર $2 \times 3 \times 5 \times 7 = 210$ થાય છે.
$12199$ ની સૌથી નજીકની $210$ વડે ભાગી શકાય તેવી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $12199$ ને $210$ વડે ભાગીશું:
$12199 \div 210 = 58$ અને શેષ $19$ વધે છે.
અહીં શેષ $19$ એ ભાજક $(210)$ ના અડધા $(105)$ કરતા નાની હોવાથી,સૌથી નજીકની સંખ્યા મેળવવા માટે આપણે ભાજ્યમાંથી શેષ બાદ કરીશું.
તેથી,જરૂરી સંખ્યા $12199 - 19 = 12180$ છે.
245
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો $90$ છે અને તેમના તફાવતનો વર્ગ $46$ છે. તો તે બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$22$
B
$24$
C
$26$
D
$28$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
$x^{2} + y^{2} = 90$ $.....(1)$
$(x - y)^{2} = 46$ $.....(2)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(x - y)^{2} = x^{2} + y^{2} - 2xy$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ની કિંમતો આ નિત્યસમમાં મૂકતા:
$46 = 90 - 2xy$
$xy$ ની કિંમત શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$2xy = 90 - 46$
$2xy = 44$
$xy = 22$
તેથી,બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર $22$ છે.
246
MediumMCQ
જો એક સંખ્યાના $40 \%$ એ $360$ હોય,તો તે સંખ્યાના $15 \%$ કેટલા થશે?
A
$135$
B
$125$
C
$110$
D
$140$

Solution

(A) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
આપેલ છે કે $x$ ના $40 \% = 360$.
તેથી,$\frac{40}{100} \times x = 360$.
$x = \frac{360 \times 100}{40} = 9 \times 100 = 900$.
હવે,આપણે આ સંખ્યા $x$ ના $15 \%$ શોધવાના છે.
$900$ ના $15 \% = \frac{15}{100} \times 900 = 15 \times 9 = 135$.
247
MediumMCQ
બે અંકની સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $8$ છે. જો અંકોની અદલાબદલી કરવામાં આવે,તો સંખ્યામાં $54$ નો વધારો થાય છે. તે સંખ્યા શોધો.
A
$17$
B
$19$
C
$21$
D
$23$

Solution

(A) ધારો કે બે અંકની સંખ્યા $10x + y$ છે,જ્યાં $x$ દશકનો અંક છે અને $y$ એકમનો અંક છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અંકોનો સરવાળો $x + y = 8$ છે $...(1)$.
જ્યારે અંકોની અદલાબદલી કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંખ્યા $10y + x$ બને છે.
આપેલ છે કે નવી સંખ્યા મૂળ સંખ્યા કરતા $54$ વધારે છે: $10y + x = (10x + y) + 54$.
આ સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $9y - 9x = 54$,જેનો અર્થ થાય છે $y - x = 6$ $...(2)$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા: $(x + y) + (y - x) = 8 + 6$,તેથી $2y = 14$,જેનો અર્થ છે $y = 7$.
સમીકરણ $(1)$ માં $y = 7$ મૂકતા: $x + 7 = 8$,તેથી $x = 1$.
મૂળ સંખ્યા $10x + y = 10(1) + 7 = 17$ છે.
248
EasyMCQ
$N$ એ બે અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા છે,જેને $3, 4$ અને $6$ વડે ભાગતા અનુક્રમે $1, 2$ અને $4$ શેષ વધે છે. જ્યારે $N$ ને $5$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે કેટલી શેષ વધશે?
A
$4$
B
$2$
C
$0$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે સંખ્યા $N$ છે. ભાજક $3, 4, 6$ છે અને અનુક્રમે શેષ $1, 2, 4$ છે.
ભાજક અને શેષ વચ્ચેનો તફાવત તપાસો:
$3 - 1 = 2$
$4 - 2 = 2$
$6 - 4 = 2$
અહીં સામાન્ય તફાવત $2$ છે.
$N$ શોધવા માટે,આપણે પ્રથમ $3, 4, 6$ નો લ.સા.અ. $(LCM)$ શોધીએ,જે $12$ છે.
સંખ્યાનું સામાન્ય સ્વરૂપ $N = 12k - 2$ છે,જ્યાં $k$ એક પૂર્ણાંક છે.
બે અંકની સૌથી મોટી સંખ્યા માટે,આપણે $12k - 2 < 100$ લઈએ,જે $12k < 102$ આપે છે,તેથી $k < 8.5$.
$k = 8$ લેતા,આપણને $N = 12(8) - 2 = 96 - 2 = 94$ મળે છે.
હવે,જ્યારે $N = 94$ ને $5$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શોધીએ.
$94 = 5 \times 18 + 4$.
તેથી,શેષ $4$ મળે છે.
249
MediumMCQ
$A$ અને $B$ ધન પૂર્ણાંકો છે. જો $A + B + AB = 65$ હોય,તો $A$ અને $B$ વચ્ચેનો તફાવત શું છે ($A, B \leq 15$ આપેલ છે)?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $A + B + AB = 65$.
પદાવલિના અવયવ પાડવા માટે બંને બાજુ $1$ ઉમેરો:
$A + B + AB + 1 = 65 + 1$
$A(1 + B) + 1(1 + B) = 66$
$(A + 1)(B + 1) = 66$
$A$ અને $B$ ધન પૂર્ણાંકો હોવાથી,$(A + 1)$ અને $(B + 1)$ એ $66$ ના $1$ કરતા મોટા અવયવો હોવા જોઈએ.
$66$ ના અવયવોની જોડી $(1, 66), (2, 33), (3, 22), (6, 11)$ છે.
$A, B \leq 15$ હોવાથી,$(A + 1) \leq 16$ અને $(B + 1) \leq 16$ થાય.
આ શરત સંતોષતી એકમાત્ર જોડી $(6, 11)$ છે.
તેથી,$A + 1 = 6$ અને $B + 1 = 11$ (અથવા તેનાથી ઉલટું).
$A = 5$ અને $B = 10$.
$A$ અને $B$ વચ્ચેનો તફાવત $|10 - 5| = 5$ છે.
250
MediumMCQ
અપૂર્ણાંકો $\frac{5}{113}, \frac{7}{120}, \frac{13}{145}$ અને $\frac{17}{160}$ માંથી સૌથી મોટો અપૂર્ણાંક કયો છે?
A
$\frac{5}{113}$
B
$\frac{7}{120}$
C
$\frac{13}{145}$
D
$\frac{17}{160}$

Solution

(D) અપૂર્ણાંકોની સરખામણી કરવા માટે,આપણે દરેક અપૂર્ણાંકનો વ્યસ્ત શોધી શકીએ છીએ અને તેમની કિંમતોની સરખામણી કરી શકીએ છીએ. જે અપૂર્ણાંકનો વ્યસ્ત સૌથી નાનો હશે તે અપૂર્ણાંક સૌથી મોટો હશે.
$1$. $\frac{5}{113}$ નો વ્યસ્ત $\frac{113}{5} = 22.6$ છે.
$2$. $\frac{7}{120}$ નો વ્યસ્ત $\frac{120}{7} \approx 17.14$ છે.
$3$. $\frac{13}{145}$ નો વ્યસ્ત $\frac{145}{13} \approx 11.15$ છે.
$4$. $\frac{17}{160}$ નો વ્યસ્ત $\frac{160}{17} \approx 9.41$ છે.
પરિણામોની સરખામણી કરતા: $22.6 > 17.14 > 11.15 > 9.41$.
અહીં $\frac{160}{17}$ એ વ્યસ્તોમાં સૌથી નાની કિંમત હોવાથી,$\frac{17}{160}$ એ સૌથી મોટો અપૂર્ણાંક છે.

Number system — Numbers · Frequently Asked Questions

1Are these Number system questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Number system Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.