Gujarati

Numbers Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Number system · Numbers

341+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 341 questions in Gujarati

251
EasyMCQ
એક સંખ્યાને $38$ વડે ભાગતા, આપણને ભાગફળ $90$ અને શેષ $19$ મળે છે. તો તે સંખ્યા કઈ છે?
A
$3401$
B
$3382$
C
$3458$
D
$3439$

Solution

(D) ભાજ્ય, ભાજક, ભાગફળ અને શેષ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
ભાજ્ય $= (\text{ભાજક} \times \text{ભાગફળ}) + \text{શેષ}$
આપેલ છે:
ભાજક $= 38$
ભાગફળ $= 90$
શેષ $= 19$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
ભાજ્ય $= (38 \times 90) + 19$
ભાજ્ય $= 3420 + 19$
ભાજ્ય $= 3439$
તેથી, તે સંખ્યા $3439$ છે.
252
EasyMCQ
$(90 + 91 + 92 + \ldots + 110)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2100$
B
$2010$
C
$2200$
D
$2310$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી એક સમાંતર શ્રેણી છે જ્યાં પ્રથમ પદ $a = 90$,અંતિમ પદ $l = 110$ છે અને પદોની સંખ્યા $n$ એ $n = (110 - 90) + 1 = 21$ છે.
સમાંતર શ્રેણીના સરવાળાનું સૂત્ર $S_n = \frac{n}{2}(a + l)$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $S_{21} = \frac{21}{2}(90 + 110)$.
$S_{21} = \frac{21}{2}(200)$.
$S_{21} = 21 \times 100 = 2100$.
253
EasyMCQ
જો સંખ્યા $583x437$ એ $9$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય હોય,તો ખાલી જગ્યાના અંક $x$ ના સ્થાને આવતી સૌથી નાની પૂર્ણ સંખ્યા કઈ હશે?
A
$4$
B
$5$
C
$3$
D
$6$

Solution

(D) જો કોઈ સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $9$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો તે સંખ્યા $9$ વડે વિભાજ્ય હોય છે.
આપેલી સંખ્યા $583x437$ છે.
અંકોનો સરવાળો $5 + 8 + 3 + x + 4 + 3 + 7 = 30 + x$ થાય છે.
સંખ્યા $9$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,$(30 + x)$ એ $9$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
$30$ થી મોટા $9$ ના ગુણકો $36, 45, \dots$ છે.
$30 + x = 36$ લેતા,આપણને $x = 36 - 30 = 6$ મળે છે.
આમ,$x$ ના સ્થાને આવતી સૌથી નાની પૂર્ણ સંખ્યા $6$ છે.
254
MediumMCQ
$88$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેવી પાંચ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા કઈ છે?
A
$10032$
B
$10132$
C
$10088$
D
$10023$

Solution

(A) પાંચ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા $10000$ છે.
$88$ વડે ભાગી શકાય તેવી પાંચ અંકની સૌથી નાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $10000$ ને $88$ વડે ભાગીશું.
$10000 \div 88 = 113$ અને શેષ $56$ વધે છે.
$88$ નો આગળનો ગુણક શોધવા માટે,આપણે ગણતરી કરીએ: $88 - 56 = 32$.
આ તફાવતને પાંચ અંકની સૌથી નાની સંખ્યામાં ઉમેરતા: $10000 + 32 = 10032$.
ચકાસણી: $10032 \div 88 = 114$. આમ,$10032$ એ $88$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેવી સંખ્યા છે.
255
EasyMCQ
જો $34N$ એ $11$ વડે વિભાજ્ય બે અંકની સંખ્યા હોય,તો $N$ ની કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$3$
C
$4$
D
$9$

Solution

(A) કોઈ સંખ્યા $11$ વડે ત્યારે જ વિભાજ્ય હોય જો તેના એકી સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો અને બેકી સ્થાન પરના અંકોના સરવાળાનો તફાવત $0$ અથવા $11$ નો ગુણક હોય.
$34N$ સંખ્યા માટે,અંકો $3, 4, N$ છે.
વૈકલ્પિક સરવાળો $(3 + N) - 4$ થાય.
સંખ્યા $11$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,આ તફાવત $0$ હોવો જોઈએ.
$(3 + N) - 4 = 0$
$N - 1 = 0$
$N = 1$.
આમ,સંખ્યા $341$ છે,જે $11 \times 31$ છે.
256
MediumMCQ
$36$ ના કેટલા ધન અવયવો છે?
A
$4$
B
$6$
C
$9$
D
$12$

Solution

(C) $36$ ના ધન અવયવોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા તેનું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ.
$36 = 6 \times 6 = (2 \times 3) \times (2 \times 3) = 2^{2} \times 3^{2}$.
જો કોઈ સંખ્યાને $p^{a} \times q^{b}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે,જ્યાં $p$ અને $q$ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે,તો અવયવોની કુલ સંખ્યા $(a+1)(b+1)$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a = 2$ અને $b = 2$ છે.
તેથી,અવયવોની સંખ્યા $= (2+1) \times (2+1) = 3 \times 3 = 9$.
257
EasyMCQ
એક છોકરાએ $1$ થી $12$ સુધીની તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો કર્યો,પરંતુ તેણે એક સંખ્યા બે વાર ઉમેરી,જેના કારણે સરવાળો $80$ થયો. તેણે કઈ સંખ્યા બે વાર ઉમેરી છે?
A
$3$
B
$2$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો શોધવાનું સૂત્ર $S = \frac{n(n+1)}{2}$ છે.
$n = 12$ માટે,સરવાળો $S = \frac{12 \times (12+1)}{2} = \frac{12 \times 13}{2} = 78$ થાય.
ધારો કે બે વાર ઉમેરવામાં આવેલી સંખ્યા $x$ છે.
નવો સરવાળો એ મૂળ સરવાળો વત્તા વધારાની સંખ્યા છે: $S_{new} = S + x.$
આપેલ છે કે $S_{new} = 80,$ તેથી $80 = 78 + x.$
આમ,$x = 80 - 78 = 2.$
તેથી,બે વાર ઉમેરવામાં આવેલી સંખ્યા $2$ છે.
258
MediumMCQ
$1$ અને $200$ ની વચ્ચે એવી કેટલી સંખ્યાઓ છે જે $3$ વડે વિભાજ્ય છે પરંતુ $7$ વડે વિભાજ્ય નથી?
A
$38$
B
$45$
C
$57$
D
$66$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,$1$ અને $200$ ની વચ્ચે $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી સંખ્યાઓની ગણતરી કરો. આ $lfloor 200/3 floor = 66$ દ્વારા મળે છે.
ત્યારબાદ,$3$ અને $7$ બંને વડે વિભાજ્ય હોય તેવી સંખ્યાઓ શોધો. $3$ અને $7$ અવિભાજ્ય હોવાથી,આ સંખ્યાઓ $\text{lcm}(3, 7) = 21$ ના ગુણક હશે.
$1$ અને $200$ ની વચ્ચે $21$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી સંખ્યાઓની સંખ્યા $lfloor 200/21 floor = 9$ છે.
$3$ વડે વિભાજ્ય હોય પરંતુ $7$ વડે વિભાજ્ય ન હોય તેવી સંખ્યાઓ શોધવા માટે,$3$ ના ગુણકોની સંખ્યામાંથી $21$ ના ગુણકોની સંખ્યા બાદ કરો.
પરિણામ $= 66 - 9 = 57$.
259
EasyMCQ
$3401$ માંથી કઈ ન્યૂનતમ સંખ્યા બાદ કરવી જોઈએ જેથી પરિણામ $11$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય હોય?
A
$3$
B
$1$
C
$2$
D
$0$

Solution

(C) $3401$ ને $11$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવા માટે,આપણે ભાગાકાર કરીએ:
$3401 \div 11 = 309$ અને શેષ $2$ વધે છે.
$3401 = 11 \times 309 + 2$.
આમ,જો આપણે $3401$ માંથી $2$ બાદ કરીએ,તો મળતી સંખ્યા $3399$ એ $11$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય થશે $(3399 \div 11 = 309)$.
260
EasyMCQ
જ્યારે $2468$ ને $37$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ કેટલી વધે?
A
$26$
B
$36$
C
$18$
D
$14$

Solution

(A) જ્યારે $2468$ ને $37$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શોધવા માટે,આપણે ભાગાકાર કરીએ:
$2468 \div 37$
સૌ પ્રથમ,$246$ ને $37$ વડે ભાગો: $37 \times 6 = 222$.
$246$ માંથી $222$ બાદ કરો: $246 - 222 = 24$.
હવે $8$ ને નીચે ઉતારો જેથી સંખ્યા $248$ બને.
હવે,$248$ ને $37$ વડે ભાગો: $37 \times 6 = 222$.
$248$ માંથી $222$ બાદ કરો: $248 - 222 = 26$.
આમ,શેષ $26$ મળે છે.
261
EasyMCQ
જો $432P1$ એ $9$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય હોય,તો $P$ ની કિંમત શું છે?
A
$7$
B
$8$
C
$5$
D
$2$

Solution

(B) કોઈ સંખ્યા $9$ વડે વિભાજ્ય હોય જો તેના અંકોનો સરવાળો $9$ વડે વિભાજ્ય હોય.
સંખ્યા $432P1$ માટે,અંકોનો સરવાળો $4 + 3 + 2 + P + 1 = 10 + P$ થાય છે.
આ સરવાળો $9$ વડે વિભાજ્ય બને તે માટે,$10$ થી મોટી $9$ ની ગુણક સંખ્યા $18$ છે.
તેથી,$10 + P = 18$.
$P$ માટે ઉકેલતા,આપણને $P = 18 - 10 = 8$ મળે છે.
262
MediumMCQ
$M$ ની કઈ કિંમત માટે $34M$ એ $12$ વડે વિભાજ્ય છે?
A
$2$
B
$0$
C
$8$
D
$6$

Solution

(C) કોઈ સંખ્યા $12$ વડે ત્યારે જ વિભાજ્ય હોય જો તે $3$ અને $4$ બંને વડે વિભાજ્ય હોય,કારણ કે $12 = 3 \times 4$ થાય છે.
$(i)$ $3$ વડે વિભાજ્યતા માટે,અંકોનો સરવાળો $3$ વડે વિભાજ્ય હોવો જોઈએ. $34M$ ના અંકોનો સરવાળો $3 + 4 + M = 7 + M$ થાય છે.
જો $M = 2$ હોય,તો સરવાળો $= 9$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
જો $M = 5$ હોય,તો સરવાળો $= 12$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
જો $M = 8$ હોય,તો સરવાળો $= 15$ ($3$ વડે વિભાજ્ય).
$(ii)$ $4$ વડે વિભાજ્યતા માટે,સંખ્યાના છેલ્લા બે અંકો $4$ વડે વિભાજ્ય હોવા જોઈએ. છેલ્લા બે અંકો $4M$ છે.
$4M$ એ $4$ વડે વિભાજ્ય હોય તેવી શક્ય કિંમતો $40, 44, 48$ છે (જ્યાં $M = 0, 4, 8$ હોઈ શકે).
$(i)$ અને $(ii)$ ની શરતોની સરખામણી કરતા,$M$ માટે સામાન્ય કિંમત $8$ મળે છે.
તેથી,$348$ એ $12$ વડે વિભાજ્ય છે $(348 / 12 = 29)$.
263
EasyMCQ
$160$ ના કેટલા ધન અવયવો છે?
A
$6$
B
$8$
C
$5$
D
$12$

Solution

(D) $160$ ના ધન અવયવોની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા $160$ નું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ કરીએ.
$160 = 16 \times 10$
$160 = 2^{4} \times (2 \times 5)$
$160 = 2^{5} \times 5^{1}$
જો કોઈ સંખ્યાને $p^{a} \times q^{b}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે,જ્યાં $p$ અને $q$ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે,તો અવયવોની કુલ સંખ્યા $(a+1)(b+1)$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a = 5$ અને $b = 1$ છે.
અવયવોની કુલ સંખ્યા $= (5+1) \times (1+1)$
$= 6 \times 2 = 12$.
264
EasyMCQ
$\frac{2}{3}$,$\frac{4}{5}$ અને $\frac{7}{11}$ માંથી કયો અપૂર્ણાંક સૌથી મોટો છે?
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{7}{11}$
D
બધા સમાન છે

Solution

(B) $\frac{2}{3}$,$\frac{4}{5}$ અને $\frac{7}{11}$ અપૂર્ણાંકોની સરખામણી કરવા માટે,આપણે તેમને દશાંશ સ્વરૂપમાં ફેરવીએ છીએ:
$1$. $\frac{2}{3} = 0.666...$
$2$. $\frac{4}{5} = 0.8$
$3$. $\frac{7}{11} = 0.6363...$
દશાંશ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $0.8 > 0.666... > 0.6363...$
તેથી,સૌથી મોટો અપૂર્ણાંક $\frac{4}{5}$ છે.
265
EasyMCQ
$\frac{3}{7}, \frac{5}{11}$ અને $\frac{6}{13}$ માંથી કયો અપૂર્ણાંક સૌથી મોટો છે?
A
$\frac{3}{7}$
B
$\frac{5}{11}$
C
$\frac{6}{13}$
D
બધા સમાન છે

Solution

(C) $\frac{3}{7}, \frac{5}{11}$ અને $\frac{6}{13}$ અપૂર્ણાંકોની સરખામણી કરવા માટે,આપણે તેમને દશાંશ સ્વરૂપમાં ફેરવીએ:
$\frac{3}{7} \approx 0.428$
$\frac{5}{11} \approx 0.454$
$\frac{6}{13} \approx 0.461$
દશાંશ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$0.461 > 0.454 > 0.428$ મળે છે.
તેથી,સૌથી મોટો અપૂર્ણાંક $\frac{6}{13}$ છે.
266
EasyMCQ
સૌથી મોટી બે અંકની અવિભાજ્ય સંખ્યા કઈ છે?
A
$91$
B
$93$
C
$97$
D
$99$

Solution

(C) અવિભાજ્ય સંખ્યા એ $1$ થી મોટી એવી પ્રાકૃતિક સંખ્યા છે જેને $1$ અને તે સંખ્યા સિવાય અન્ય કોઈ ભાજક નથી.
સૌથી મોટી બે અંકની અવિભાજ્ય સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે $99$ થી નીચેની સંખ્યાઓ તપાસીએ:
$1$. $99$ એ $3, 9, 11, 33$ વડે વિભાજ્ય છે,તેથી તે અવિભાજ્ય નથી.
$2$. $98$ એ બેકી સંખ્યા છે,તેથી તે $2$ વડે વિભાજ્ય છે,એટલે તે અવિભાજ્ય નથી.
$3$. $97$ ને $1$ અને $97$ સિવાય અન્ય કોઈ ભાજક નથી. તેથી,$97$ એ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે.
આમ,સૌથી મોટી બે અંકની અવિભાજ્ય સંખ્યા $97$ છે.
267
EasyMCQ
એક કડિયાને દીવાલ ચણતા $70$ કલાક લાગે છે. $7$ કલાક પછી તે વિરામ લે છે. દીવાલનો કેટલો ભાગ હજુ બાકી છે?
A
$0.9$
B
$0.8$
C
$0.5$
D
$0.75$

Solution

(A) દીવાલ ચણવા માટે જરૂરી કુલ સમય $70$ કલાક છે.
કડિયાએ પહેલેથી જ $7$ કલાક કામ કર્યું છે.
દીવાલ પૂર્ણ કરવા માટે બાકી રહેલો સમય $70 - 7 = 63$ કલાક છે.
દીવાલનો જે ભાગ હજુ બાકી છે તે બાકી રહેલા કલાકોને કુલ કલાકો વડે ભાગીને મેળવી શકાય છે:
$\text{ભાગ} = \frac{63}{70} = \frac{9}{10} = 0.9$.
268
EasyMCQ
બે ટોપલીઓમાં કુલ $640$ નારંગી છે. જો પ્રથમ ટોપલીમાંથી $\frac{1}{5}$ નારંગી બીજી ટોપલીમાં મૂકવામાં આવે,તો બંને ટોપલીઓમાં નારંગીની સંખ્યા સમાન થઈ જાય છે. પ્રથમ ટોપલીમાં નારંગીની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$800$
B
$600$
C
$400$
D
$300$

Solution

(C) ધારો કે પ્રથમ ટોપલીમાં નારંગીની સંખ્યા $x$ છે અને બીજી ટોપલીમાં $y$ છે.
આપેલ છે કે $x + y = 640$.
જો પ્રથમ ટોપલીમાંથી $\frac{1}{5}$ નારંગી બીજી ટોપલીમાં ખસેડવામાં આવે,તો પ્રથમ ટોપલીમાં બાકી રહેલી નારંગી $x - \frac{1}{5}x = \frac{4}{5}x$ થાય.
બીજી ટોપલીમાં નારંગીની સંખ્યા $y + \frac{1}{5}x$ થાય.
બંને ટોપલીમાં નારંગીની સંખ્યા સમાન હોવાથી,$\frac{4}{5}x = y + \frac{1}{5}x$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $y = \frac{3}{5}x$ મળે.
પ્રથમ સમીકરણમાં $y$ ની કિંમત મૂકતા: $x + \frac{3}{5}x = 640$.
$\frac{8}{5}x = 640$.
$x = 640 \times \frac{5}{8} = 80 \times 5 = 400$.
આમ,પ્રથમ ટોપલીમાં નારંગીની સંખ્યા $400$ છે.
269
EasyMCQ
$\left(\frac{3}{5} + \frac{7}{9}\right)$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{62}{45}$
B
$\frac{31}{28}$
C
$\frac{5}{7}$
D
$\frac{1}{7}$

Solution

(A) અપૂર્ણાંકો $\frac{3}{5}$ અને $\frac{7}{9}$ નો સરવાળો કરવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ છેદ $5$ અને $9$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ શોધીશું.
$5$ અને $9$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $45$ છે.
હવે,બંને અપૂર્ણાંકોના છેદને $45$ માં રૂપાંતરિત કરો:
$\frac{3}{5} = \frac{3 \times 9}{5 \times 9} = \frac{27}{45}$
$\frac{7}{9} = \frac{7 \times 5}{9 \times 5} = \frac{35}{45}$
આ અપૂર્ણાંકોનો સરવાળો કરતા:
$\frac{27}{45} + \frac{35}{45} = \frac{27 + 35}{45} = \frac{62}{45}$.
270
DifficultMCQ
એક શૂન્યતર સંખ્યા અને તેના વ્યસ્તના બમણાનો સરવાળો $\frac{33}{4}$ છે. તે સંખ્યા શોધો.
A
$9$
B
$10$
C
$11$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સંખ્યા અને તેના વ્યસ્તના બમણાનો સરવાળો $\frac{33}{4}$ છે.
તેથી,$x + 2(\frac{1}{x}) = \frac{33}{4}$.
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $4x$ વડે ગુણતા:
$4x^2 + 8 = 33x$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ બનાવતા:
$4x^2 - 33x + 8 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$4x^2 - 32x - x + 8 = 0$.
$4x(x - 8) - 1(x - 8) = 0$.
$(4x - 1)(x - 8) = 0$.
આનાથી $x$ ની બે શક્ય કિંમતો મળે છે: $x = \frac{1}{4}$ અથવા $x = 8$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચી કિંમત $8$ છે.
271
MediumMCQ
$\frac{6}{5}$ અને $\frac{3}{7}$ ના વ્યસ્તનો સરવાળો કરતાં મળતી સંખ્યાનો વ્યસ્ત શોધો:
A
$\frac{57}{18}$
B
$\frac{6}{19}$
C
$\frac{18}{57}$
D
$\frac{57}{35}$

Solution

(NONE) પગલું $1$: આપેલી અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓના વ્યસ્ત શોધો.
$\frac{6}{5}$ નો વ્યસ્ત $\frac{5}{6}$ છે.
$\frac{3}{7}$ નો વ્યસ્ત $\frac{7}{3}$ છે.
પગલું $2$: આ વ્યસ્ત સંખ્યાઓનો સરવાળો કરો.
સરવાળો $= \frac{5}{6} + \frac{7}{3} = \frac{5 + 14}{6} = \frac{19}{6}$.
પગલું $3$: પગલું $2$ માં મળેલા સરવાળાનો વ્યસ્ત શોધો.
$\frac{19}{6}$ નો વ્યસ્ત $\frac{6}{19}$ છે.
272
MediumMCQ
એક કોલેજમાં,$\frac{1}{5}$ છોકરીઓ અને $\frac{1}{8}$ છોકરાઓએ સામાજિક શિબિરમાં ભાગ લીધો હતો. કોલેજના કુલ વિદ્યાર્થીઓમાંથી કેટલા ભાગના વિદ્યાર્થીઓએ શિબિરમાં ભાગ લીધો છે?
A
$\frac{13}{80}$
B
$\frac{2}{13}$
C
$\frac{13}{40}$
D
$\frac{4}{15}$

Solution

(A) ધારો કે છોકરીઓની સંખ્યા $x$ છે અને છોકરાઓની સંખ્યા $y$ છે.
કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $= x + y$.
ભાગ લેનાર છોકરીઓની સંખ્યા $= \frac{1}{5}x$.
ભાગ લેનાર છોકરાઓની સંખ્યા $= \frac{1}{8}y$.
ભાગ લેનાર કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $= \frac{1}{5}x + \frac{1}{8}y = \frac{8x + 5y}{40}$.
ભાગ લેનાર વિદ્યાર્થીઓનો કુલ વિદ્યાર્થીઓ સાથેનો ગુણોત્તર $= \frac{\text{કુલ સહભાગીઓ}}{\text{કુલ વિદ્યાર્થીઓ}} = \frac{\frac{8x + 5y}{40}}{x + y} = \frac{8x + 5y}{40(x + y)}$.
નોંધ: જો છોકરા અને છોકરીઓની સંખ્યા સમાન હોય $(x = y)$,તો:
$\frac{8x + 5x}{40(x + x)} = \frac{13x}{40(2x)} = \frac{13}{80}$.
273
MediumMCQ
એક અપૂર્ણાંક તેના વ્યસ્તના બમણા કરતા $\frac{7}{15}$ જેટલો મોટો છે. તો તે અપૂર્ણાંક કયો છે?
A
$\frac{3}{5}$
B
$\frac{5}{3}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(B) ધારો કે અપૂર્ણાંક $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અપૂર્ણાંક તેના વ્યસ્તના બમણા કરતા $\frac{7}{15}$ જેટલો મોટો છે.
તેથી,સમીકરણ આ મુજબ બનશે: $x - 2(\frac{1}{x}) = \frac{7}{15}$.
છેદ દૂર કરવા માટે $15x$ વડે ગુણતા: $15x^2 - 30 = 7x$.
તેને પ્રમાણિત દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા: $15x^2 - 7x - 30 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $15x^2 - 25x + 18x - 30 = 0$.
$5x(3x - 5) + 6(3x - 5) = 0$.
$(5x + 6)(3x - 5) = 0$.
આથી $x = \frac{5}{3}$ અથવા $x = -\frac{6}{5}$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો અપૂર્ણાંક $\frac{5}{3}$ છે.
274
MediumMCQ
એક અપૂર્ણાંક તેના વ્યસ્ત કરતાં $\frac{9}{20}$ જેટલો મોટો છે. તો તે અપૂર્ણાંક કયો છે?
A
$\frac{5}{4}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(A) ધારો કે અપૂર્ણાંક $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અપૂર્ણાંક તેના વ્યસ્ત કરતાં $\frac{9}{20}$ જેટલો મોટો છે,તેથી:
$x - \frac{1}{x} = \frac{9}{20}$
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $20x$ વડે ગુણતા:
$20x^2 - 20 = 9x$
તેને પ્રમાણિત દ્વિઘાત સમીકરણના સ્વરૂપમાં ગોઠવતા:
$20x^2 - 9x - 20 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$20x^2 - 16x + 25x - 20 = 0$
$4x(5x - 4) + 5(5x - 4) = 0$
$(4x + 5)(5x - 4) = 0$
આનાથી $x$ ની બે શક્ય કિંમતો મળે છે:
$x = -\frac{5}{4}$ અથવા $x = \frac{4}{5}$ એ ખોટું છે. ચાલો ફરીથી તપાસીએ:
જો $x = \frac{5}{4}$ હોય,તો તેનો વ્યસ્ત $\frac{4}{5}$ થાય.
તફાવત: $\frac{5}{4} - \frac{4}{5} = \frac{25 - 16}{20} = \frac{9}{20}$.
આમ,અપૂર્ણાંક $\frac{5}{4}$ છે.
275
EasyMCQ
એક સંખ્યા તેના વ્યસ્તના $58$ ગણા કરતા $\frac{3}{4}$ જેટલી મોટી છે. તો તે સંખ્યા કઈ છે?
A
$-8$
B
$12$
C
$-12$
D
$8$

Solution

(D) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,તે સંખ્યા તેના વ્યસ્તના $58$ ગણા કરતા $\frac{3}{4}$ જેટલી મોટી છે.
તેથી,$x - \frac{58}{x} = \frac{3}{4}$.
$4x$ વડે ગુણતા,આપણને $4x^2 - 232 = 3x$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને દ્વિઘાત સમીકરણ $4x^2 - 3x - 232 = 0$ મળે છે.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $a = 4, b = -3, c = -232$ છે:
$x = \frac{3 \pm \sqrt{(-3)^2 - 4(4)(-232)}}{8}$
$x = \frac{3 \pm \sqrt{9 + 3712}}{8}$
$x = \frac{3 \pm 61}{8}$
ધન ઉકેલ લેતા: $x = \frac{64}{8} = 8$.
ઋણ ઉકેલ લેતા: $x = \frac{-58}{8} = -7.25$.
આપેલા વિકલ્પોમાં $8$ હોવાથી,સાચી સંખ્યા $8$ છે.
276
DifficultMCQ
નાતુ અને બુચકુ પાસે અમુક સંખ્યામાં નારંગી છે. નાતુ બુચકુને કહે છે,"જો તું મને તારી $10$ નારંગી આપીશ,તો મારી પાસે તારી પાસે બાકી રહેલી નારંગી કરતાં બમણી નારંગી હશે." બુચકુ જવાબ આપે છે,"જો તું મને તારી $10$ નારંગી આપીશ,તો મારી પાસે તારી પાસે બાકી રહેલી નારંગી જેટલી જ નારંગી હશે." નાતુ અને બુચકુ પાસે અનુક્રમે કેટલી નારંગી છે?
A
$50, 20$
B
$70, 50$
C
$20, 50$
D
$50, 70$

Solution

(B) ધારો કે નાતુ પાસે $N$ નારંગી છે અને બુચકુ પાસે $B$ નારંગી છે.
પ્રથમ વિધાન મુજબ: $N + 10 = 2(B - 10)$.
આનું સાદું રૂપ આપતા: $N + 10 = 2B - 20$,જે $2B - N = 30$ આપે છે (સમીકરણ $1$).
બીજા વિધાન મુજબ: $B + 10 = N - 10$.
આનું સાદું રૂપ આપતા: $N - B = 20$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ પરથી,આપણને $N = B + 20$ મળે છે.
આ કિંમત સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $2B - (B + 20) = 30$.
$2B - B - 20 = 30$,તેથી $B = 50$.
હવે,$N = 50 + 20 = 70$.
આમ,નાતુ પાસે $70$ નારંગી અને બુચકુ પાસે $50$ નારંગી છે.
277
EasyMCQ
બે અંકની સંખ્યાનો દશકનો અંક એકમના અંક કરતા $7$ જેટલો મોટો છે. જો આપણે તે સંખ્યામાંથી $63$ બાદ કરીએ,તો મળતી નવી સંખ્યા અંકોની અદલાબદલી કરવાથી બને છે. તે સંખ્યા શોધો.
A
$81$
B
$18$
C
$63$
D
$26$

Solution

(A) ધારો કે બે અંકની સંખ્યા $10x + y$ છે,જ્યાં $x$ દશકનો અંક છે અને $y$ એકમનો અંક છે.
પ્રશ્ન મુજબ,દશકનો અંક એકમના અંક કરતા $7$ વધારે છે: $x = y + 7$.
સંખ્યાની કિંમત $10x + y$ છે.
જ્યારે અંકોની અદલાબદલી કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંખ્યા $10y + x$ બને છે.
પ્રશ્ન મુજબ,મૂળ સંખ્યામાંથી $63$ બાદ કરતા નવી સંખ્યા મળે છે:
$(10x + y) - 63 = 10y + x$
$9x - 9y = 63$
$x - y = 7$
$x = y + 7$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$(y + 7) - y = 7$,જે કોઈપણ $y$ માટે સાચું છે.
જોકે,આપણે જાણીએ છીએ કે $x$ અને $y$ અંકો છે. $x = y + 7$ અને $x \le 9$ હોવાથી,$y$ ની શક્ય કિંમતો $0, 1, 2$ છે.
જો $y = 1$ હોય,તો $x = 8$. તેથી સંખ્યા $81$ છે.
ચકાસણી: $81 - 63 = 18$,જે અંકોની અદલાબદલી કરવાથી મળતી સંખ્યા છે. આમ,તે સંખ્યા $81$ છે.
278
MediumMCQ
એક અપૂર્ણાંકનો અંશ બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર છે. એક સંખ્યા બીજી સંખ્યા કરતા $2$ જેટલી મોટી છે. મોટી સંખ્યા છેદ $D = 7+c$ ($c > -7$ એક અચળાંક છે) કરતા નાની છે. જો અપૂર્ણાંક $f(x) = \frac{(x-2)x}{x+k}$ હોય (જ્યાં $x$ એ મોટી સંખ્યા છે),તો અપૂર્ણાંકની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$\frac{1}{5}$
C
$-5$
D
$-\frac{1}{5}$

Solution

(D) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $n$ અને $n+2$ છે. મોટી સંખ્યા $n+2$ છે.
આપેલ છે કે મોટી સંખ્યા છેદ $D$ કરતા નાની છે,તેથી $n+2 < D$.
ધારો કે અપૂર્ણાંક $f(n) = \frac{n(n+2)}{D}$ છે.
ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે અંશમાં રહેલા દ્વિઘાત સમીકરણનું વિશ્લેષણ કરીએ.
નિશ્ચિત છેદ $D$ માટે,પદાવલિ $n^2 + 2n$ એ ઉપરની તરફ ખુલતો પરવલય દર્શાવે છે.
આ પરવલયનું શિરોબિંદુ $n = -b/2a = -2/2 = -1$ પર છે.
જો આપણે છેદ $D=5$ લઈએ,તો અપૂર્ણાંક $f(n) = \frac{n^2+2n}{5}$ થાય.
$n=0$ માટે,$f(0) = 0$.
$n=-1$ માટે,$f(-1) = \frac{1-2}{5} = -\frac{1}{5}$.
$n=-2$ માટે,$f(-2) = 0$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $-\frac{1}{5}$ છે.
279
MediumMCQ
એક ભાગાકારના દાખલામાં,ભાજક $d$ એ ભાગફળ $q$ કરતા $10$ ગણો અને શેષ $r$ કરતા $5$ ગણો છે. જો $r = 46$ હોય,તો ભાજ્ય કેટલું હશે?
A
$5042$
B
$5328$
C
$5336$
D
$4276$

Solution

(C) આપેલ છે કે શેષ $r = 46$ છે.
ભાજક $d$ એ શેષ $r$ કરતા $5$ ગણો છે,તેથી $d = 5 \times 46 = 230$.
ભાજક $d$ એ ભાગફળ $q$ કરતા $10$ ગણો પણ છે,તેથી $10q = 230$,જેનો અર્થ છે કે $q = 23$.
ભાગાકારના નિયમ મુજબ: $\text{ભાજ્ય} = (\text{ભાજક} \times \text{ભાગફળ}) + \text{શેષ}$.
કિંમતો મૂકતા: $\text{ભાજ્ય} = (230 \times 23) + 46$.
ગુણાકાર કરતા: $230 \times 23 = 5290$.
શેષ ઉમેરતા: $5290 + 46 = 5336$.
તેથી,ભાજ્ય $5336$ છે.
280
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે $44$ વડે ભાગવામાં આવે છે, ત્યારે ભાગફળ $432$ અને શેષ $0$ મળે છે. તે જ સંખ્યાને $31$ વડે ભાગતા કેટલી શેષ વધશે?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(C) ભાજ્ય, ભાજક, ભાગફળ અને શેષ વચ્ચેનો સંબંધ આ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\text{ભાજ્ય} = (\text{ભાજક} \times \text{ભાગફળ}) + \text{શેષ}$.
આપેલ છે: $\text{ભાજક} = 44$, $\text{ભાગફળ} = 432$, $\text{શેષ} = 0$.
તેથી, $\text{ભાજ્ય} = (44 \times 432) + 0 = 19008$.
હવે, આપણે $19008$ ને $31$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવાની છે.
ભાગાકાર કરતા: $19008 \div 31 = 613$ અને શેષ વધે છે.
$19008 = 31 \times 613 + 5$.
આમ, શેષ $5$ છે.
281
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે $729$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે $56$ શેષ વધે છે. જો તે જ સંખ્યાને $27$ વડે ભાગવામાં આવે તો કેટલી શેષ વધશે?
A
$4$
B
$2$
C
$0$
D
$1$

Solution

(B) ધારો કે સંખ્યા $N$ છે. ભાગાકારના નિયમ મુજબ,$N = 729q + 56$,જ્યાં $q$ એ ભાગફળ છે.
આપણે $N$ ને $27$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવી છે.
આપણે $N$ ને આ રીતે લખી શકીએ: $N = (27 \times 27)q + 56$.
કારણ કે $729 = 27^2$,તેથી $729$ એ $27$ નો ગુણક છે.
હવે,$56$ ને $27$ વડે ભાગતા શેષ મળે છે: $56 = 27 \times 2 + 2$.
તેથી,$N = 27(27q + 2) + 2$.
આ દર્શાવે છે કે જ્યારે $N$ ને $27$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $2$ વધે છે.
282
MediumMCQ
$108$ વડે સંપૂર્ણપણે ભાગી શકાય તેવી સૌથી નાની $6$-અંકી સંખ્યા કઈ છે?
A
$100003$
B
$100004$
C
$100006$
D
$100008$

Solution

(D) સૌથી નાની $6$-અંકી સંખ્યા $100000$ છે.
શેષ શોધવા માટે $100000$ ને $108$ વડે ભાગો:
$100000 \div 108 = 925$ અને શેષ $100$ મળે છે.
$108$ વડે ભાગી શકાય તેવી સૌથી નાની $6$-અંકી સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે ગણતરી કરીએ:
$108 - \text{શેષ} = 108 - 100 = 8$.
આ તફાવતને સૌથી નાની $6$-અંકી સંખ્યામાં ઉમેરો:
$100000 + 8 = 100008$.
આમ,$100008$ એ $108$ વડે ભાગી શકાય તેવી સૌથી નાની $6$-અંકી સંખ્યા છે.
283
EasyMCQ
જ્યારે કોઈ સંખ્યાને $56$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $29$ વધે છે. જો તે જ સંખ્યાને $8$ વડે ભાગવામાં આવે તો શેષ કેટલી વધશે?
A
$6$
B
$7$
C
$5$
D
$3$

Solution

(C) ધારો કે તે સંખ્યા $N$ છે. પ્રશ્ન મુજબ,જ્યારે $N$ ને $56$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $29$ વધે છે.
આને $N = 56k + 29$ તરીકે દર્શાવી શકાય,જ્યાં $k$ એક પૂર્ણાંક છે.
આપણે $N$ ને $8$ વડે ભાગતા મળતી શેષ શોધવી છે.
સમીકરણમાં $N$ ની કિંમત મૂકતા: $N = 8(7k) + 29.$
હવે,$29$ ને $8$ વડે ભાગતા શેષ મળે છે: $29 = 8 \times 3 + 5.$
તેથી,$N = 8(7k) + 8(3) + 5 = 8(7k + 3) + 5.$
આમ,જ્યારે $N$ ને $8$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $5$ વધે છે.
284
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે $555$ અને $445$ ના સરવાળા વડે ભાગવામાં આવે છે,ત્યારે ભાગફળ તેમના તફાવત કરતા બમણું મળે છે અને શેષ $30$ મળે છે. તો તે સંખ્યા શોધો.
A
$22030$
B
$220030$
C
$1220$
D
$1250$

Solution

(B) ભાજક $= 555 + 445 = 1000$
ભાગફળ $= 2 \times (555 - 445) = 2 \times 110 = 220$
શેષ $= 30$
ભાગાકારના નિયમ મુજબ: $\text{ભાજ્ય} = (\text{ભાજક} \times \text{ભાગફળ}) + \text{શેષ}$
ભાજ્ય $= (1000 \times 220) + 30$
ભાજ્ય $= 220000 + 30 = 220030$
285
MediumMCQ
ત્રણ સંખ્યાઓનો સરવાળો $2$ છે. પ્રથમ સંખ્યા બીજી સંખ્યાના $\frac{1}{2}$ ગણી છે અને ત્રીજી સંખ્યા બીજી સંખ્યાના $\frac{1}{4}$ ગણી છે. તો બીજી સંખ્યા શોધો.
A
$\frac{7}{6}$
B
$\frac{8}{7}$
C
$\frac{9}{8}$
D
$\frac{10}{9}$

Solution

(B) ધારો કે બીજી સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
પ્રથમ સંખ્યા $= \frac{x}{2}$
ત્રીજી સંખ્યા $= \frac{x}{4}$
ત્રણેય સંખ્યાઓનો સરવાળો $2$ છે,તેથી:
$\frac{x}{2} + x + \frac{x}{4} = 2$
$x$ ની કિંમત શોધવા માટે,છેદ સમાન કરતા (લસાઅ $4$ લેતા):
$\frac{2x + 4x + x}{4} = 2$
$\frac{7x}{4} = 2$
$7x = 8$
$x = \frac{8}{7}$
આમ,બીજી સંખ્યા $\frac{8}{7}$ છે.
286
EasyMCQ
જો એક સંખ્યામાં $\frac{1}{2}$ ઉમેરવામાં આવે અને તે સરવાળાને $3$ વડે ગુણવામાં આવે,તો પરિણામ $21$ મળે છે. તો તે સંખ્યા કઈ છે ($.5$ માં)?
A
$6$
B
$5$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સંખ્યામાં $\frac{1}{2}$ (જે $0.5$ છે) ઉમેરતા $(x + 0.5)$ મળે છે.
આ સરવાળાને $3$ વડે ગુણતા $21$ મળે છે,તેથી સમીકરણ $(x + 0.5) \times 3 = 21$ થશે.
બંને બાજુને $3$ વડે ભાગતા,આપણને $x + 0.5 = 7$ મળે છે.
બંને બાજુથી $0.5$ બાદ કરતા,આપણને $x = 7 - 0.5 = 6.5$ મળે છે.
તેથી,તે સંખ્યા $6.5$ છે.
287
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણમાં $x$ ની કિંમત શોધો:
$0.3+0.6+0.7+0.8=x$
A
$5.3$
B
$2 \frac{3}{10}$
C
$2 \frac{2}{5}$
D
$2.35$

Solution

(C) $x$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે આપેલી દશાંશ સંખ્યાઓનો સરવાળો કરીએ:
$x = 0.3 + 0.6 + 0.7 + 0.8$
$x = 2.4$
હવે,દશાંશ $2.4$ ને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવો:
$2.4 = \frac{24}{10}$
અંશ અને છેદ બંનેને $2$ વડે ભાગીને અપૂર્ણાંકનું અતિસંક્ષિપ્ત રૂપ આપો:
$\frac{24 \div 2}{10 \div 2} = \frac{12}{5}$
અશુદ્ધ અપૂર્ણાંક $\frac{12}{5}$ ને મિશ્ર અપૂર્ણાંકમાં ફેરવો:
$\frac{12}{5} = 2 \frac{2}{5}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
288
EasyMCQ
સૌથી નાની સંખ્યા કઈ છે જેને $6, 9, 12, 15, 18$ વડે ભાગતા દરેક કિસ્સામાં $2$ શેષ વધે?
A
$178$
B
$182$
C
$176$
D
$180$

Solution

(B) $6, 9, 12, 15$ અને $18$ વડે ભાગતા $2$ શેષ વધે તેવી સૌથી નાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પહેલા આ સંખ્યાઓનો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ શોધવો પડશે.
અવિભાજ્ય અવયવીકરણ:
$6 = 2 \times 3$
$9 = 3^2$
$12 = 2^2 \times 3$
$15 = 3 \times 5$
$18 = 2 \times 3^2$
$LCM = 2^2 \times 3^2 \times 5 = 4 \times 9 \times 5 = 180$.
કારણ કે સંખ્યાને દરેક કિસ્સામાં $2$ શેષ વધવી જોઈએ,તેથી આપણે $LCM$ માં $2$ ઉમેરીશું.
જરૂરી સંખ્યા $= LCM + 2 = 180 + 2 = 182$.
289
MediumMCQ
જો કોઈ સંખ્યાના $3/4$ ભાગ એ તે સંખ્યાના $1/6$ ભાગ કરતા $7$ વધારે હોય,તો તે સંખ્યાના $5/3$ ભાગ કેટલા થાય?
A
$15$
B
$18$
C
$12$
D
$20$

Solution

(D) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$\frac{3}{4}x = \frac{1}{6}x + 7$.
બંને બાજુથી $\frac{1}{6}x$ બાદ કરતા: $\frac{3}{4}x - \frac{1}{6}x = 7$.
$4$ અને $6$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $12$ છે.
તેથી,$\frac{9x - 2x}{12} = 7$.
$\frac{7x}{12} = 7$.
બંને બાજુ $12$ વડે ગુણતા: $7x = 84$.
$7$ વડે ભાગતા: $x = 12$.
હવે,તે સંખ્યાના $5/3$ ભાગ શોધો: $\frac{5}{3} \times 12 = 5 \times 4 = 20$.
290
EasyMCQ
પ્રથમ $20$ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરેરાશ (અંકગણિતીય મધ્યક) કેટલો થાય?
A
$17$
B
$19$
C
$22$
D
$20$

Solution

(D) પ્રથમ $n$ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો $S_n = n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સંખ્યાઓનો સરેરાશ એટલે સંખ્યાઓનો સરવાળો ભાગ્યા કુલ સંખ્યા.
પ્રથમ $n$ એકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ માટે,સરેરાશ $\frac{S_n}{n} = \frac{n^2}{n} = n$ થાય છે.
અહીં $n = 20$ આપેલ હોવાથી,સરેરાશ $20$ થશે.
291
EasyMCQ
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સમાંતર મધ્યક શું છે?
A
$\frac{n+1}{2}$
B
$\frac{n^2(n+1)}{2}$
C
$2(n+1)$
D
$\frac{n(n+1)}{2}$

Solution

(A) પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $1, 2, 3, \dots, n$ છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો $S_n = \frac{n(n+1)}{2}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમાંતર મધ્યક $(A.M.)$ એટલે અવલોકનોનો સરવાળો ભાગ્યા અવલોકનોની કુલ સંખ્યા.
તેથી,$A.M. = \frac{S_n}{n} = \frac{\frac{n(n+1)}{2}}{n} = \frac{n+1}{2}$.
292
MediumMCQ
બે અંકની એક સંખ્યા છે. એકમના સ્થાનનો અંક દશકના સ્થાનના અંક કરતાં બમણો છે અને જો અંકોના સરવાળામાંથી $2$ બાદ કરવામાં આવે,તો તફાવત તે સંખ્યાના $1/6$ ભાગ જેટલો થાય છે. તો તે સંખ્યા કઈ છે?
A
$23$
B
$24$
C
$25$
D
$26$

Solution

(B) ધારો કે $2$ અંકની સંખ્યા $10x + y$ છે,જ્યાં $x$ એ દશકનો અંક છે અને $y$ એ એકમનો અંક છે.
આપેલ છે કે એકમનો અંક દશકના અંક કરતાં બમણો છે,તેથી $y = 2x$.
અંકોનો સરવાળો $x + y$ છે. પ્રશ્ન મુજબ,જો આ સરવાળામાંથી $2$ બાદ કરવામાં આવે,તો પરિણામ સંખ્યાના $1/6$ ભાગ જેટલું મળે છે:
$x + y - 2 = \frac{1}{6}(10x + y)$
સમીકરણમાં $y = 2x$ મૂકતા:
$x + 2x - 2 = \frac{1}{6}(10x + 2x)$
$3x - 2 = \frac{1}{6}(12x)$
$3x - 2 = 2x$
$x = 2$
તેથી $y = 2(2) = 4$.
આમ,તે સંખ્યા $10(2) + 4 = 24$ છે.
293
MediumMCQ
ધારો કે $x$ એ સૌથી નાની સંખ્યા છે,જેને $2000$ માં ઉમેરતા મળતી સંખ્યા $12, 16, 18$ અને $21$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય છે. તો $x$ ના અંકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$7$
B
$4$
C
$6$
D
$5$

Solution

(A) $12, 16, 18$ અને $21$ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેવી સૌથી નાની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે તેમનો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ શોધવો પડશે.
અવિભાજ્ય અવયવીકરણ:
$12 = 2^2 \times 3$
$16 = 2^4$
$18 = 2 \times 3^2$
$21 = 3 \times 7$
$LCM = 2^4 \times 3^2 \times 7 = 16 \times 9 \times 7 = 1008$.
$1008$ ના ગુણકો $1008, 2016, 3024, \dots$ છે.
$2000$ થી મોટી $1008$ ની સૌથી નાની ગુણક સંખ્યા $2016$ છે.
તેથી,ઉમેરવાની સંખ્યા $x = 2016 - 2000 = 16$ છે.
$x$ ના અંકોનો સરવાળો $1 + 6 = 7$ થાય છે.
294
EasyMCQ
ગુણાકાર $(2467)^{153} \times (341)^{72}$ માં એકમનો અંક કયો છે?
A
$7$
B
$9$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) $(2467)^{153} \times (341)^{72}$ નો એકમનો અંક શોધવા માટે,આપણે આધારના એકમના અંકો જોઈએ.
$1$. $(2467)^{153}$ માટે,એકમનો અંક $7^{153}$ જેવો જ હોય છે.
$7$ ની ઘાત $4$ ના ચક્રમાં પુનરાવર્તિત થાય છે: $7^1=7, 7^2=49, 7^3=343, 7^4=2401$.
ઘાતાંક $153$ ને $4$ વડે ભાગતા,આપણને $153 = 4 \times 38 + 1$ મળે છે. તેથી,$7^{153}$ નો એકમનો અંક $7^1$ જેવો જ એટલે કે $7$ છે.
$2$. $(341)^{72}$ માટે,એકમનો અંક $1^{72}$ જેવો જ હોય છે.
કોઈપણ સંખ્યાની $1$ ઘાત $1$ જ રહે છે,તેથી એકમનો અંક $1$ છે.
$3$. ગુણાકારનો એકમનો અંક એ એકમના અંકોનો ગુણાકાર છે: $7 \times 1 = 7$.
295
MediumMCQ
ધારો કે $x$ એ સૌથી નાની સંખ્યા છે,જેને $5, 6, 7$ અને $8$ વડે ભાગતા દરેક કિસ્સામાં $3$ શેષ વધે છે,પરંતુ $9$ વડે ભાગતા કોઈ શેષ વધતી નથી. $x$ ના અંકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$22$
B
$18$
C
$21$
D
$24$

Solution

(B) સંખ્યા $x$ એ $x = \operatorname{LCM}(5, 6, 7, 8) \times k + 3$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $k$ એ ધન પૂર્ણાંક છે.
પ્રથમ,$5, 6, 7$ અને $8$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(\operatorname{LCM})$ શોધો:
$5 = 5$
$6 = 2 \times 3$
$7 = 7$
$8 = 2^3$
$\operatorname{LCM}(5, 6, 7, 8) = 5 \times 3 \times 7 \times 8 = 840$.
તેથી,$x = 840k + 3$.
આપણને આપેલ છે કે $x$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય છે. તેથી,$840k + 3 \equiv 0 \pmod{9}$.
$840 = 9 \times 93 + 3$ હોવાથી,$840 \equiv 3 \pmod{9}$ મળે.
તેથી,$3k + 3 \equiv 0 \pmod{9}$,જેનો અર્થ છે કે $3(k + 1) = 9n$,એટલે કે $k + 1$ એ $3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ.
સૌથી નાની ધન પૂર્ણાંક કિંમત $k = 2$ છે (કારણ કે $k=1$ માટે $843$ એ $9$ વડે વિભાજ્ય નથી).
$k = 2$ માટે,$x = 840(2) + 3 = 1680 + 3 = 1683$.
$9$ વડે વિભાજ્યતા તપાસતા: $1 + 6 + 8 + 3 = 18$,જે $9$ વડે વિભાજ્ય છે.
$x = 1683$ ના અંકોનો સરવાળો $1 + 6 + 8 + 3 = 18$ થાય છે.
296
EasyMCQ
એક સંખ્યાને જ્યારે $361$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ $47$ મળે છે. જો તે જ સંખ્યાને $19$ વડે ભાગવામાં આવે,તો મળતી શેષ કેટલી હશે?
A
$8$
B
$9$
C
$1$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે તે સંખ્યા $N$ છે. પ્રશ્ન મુજબ,$N = 361q + 47$,જ્યાં $q$ એ ભાગફળ છે.
આપણે $361$ ને $19 \times 19$ તરીકે લખી શકીએ છીએ. તેથી,$N = 19(19q) + 47$.
જ્યારે $N$ ને $19$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શોધવા માટે,આપણે પદાવલિને $19$ વડે ભાગીશું.
પદ $19(19q)$ એ $19$ વડે સંપૂર્ણપણે વિભાજ્ય છે.
આમ,શેષ એ $47$ ને $19$ વડે ભાગવા પર આધાર રાખે છે.
$47 = 19 \times 2 + 9$.
તેથી,શેષ $9$ મળે છે.
297
MediumMCQ
$3^{50}, 4^{40}, 5^{30}$ અને $6^{20}$ માં સૌથી મોટી સંખ્યા કઈ છે?
A
$6^{20}$
B
$3^{50}$
C
$4^{40}$
D
$5^{30}$

Solution

(C) સંખ્યાઓની સરખામણી કરવા માટે,આપણે તેમને $10$ ના સામાન્ય ઘાતાંક સાથે દર્શાવીએ છીએ:
$3^{50} = (3^5)^{10} = 243^{10}$
$4^{40} = (4^4)^{10} = 256^{10}$
$5^{30} = (5^3)^{10} = 125^{10}$
$6^{20} = (6^2)^{10} = 36^{10}$
આધાર $243, 256, 125$ અને $36$ ની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $256$ સૌથી મોટી સંખ્યા છે.
તેથી,$4^{40}$ એ સૌથી મોટી સંખ્યા છે.
298
EasyMCQ
એક સંખ્યા તેના બે-પંચમાંશ $(2/5)$ કરતા $75$ જેટલી વધારે છે. તો તે સંખ્યા શોધો:
A
$100$
B
$112$
C
$150$
D
$125$

Solution

(D) ધારો કે તે સંખ્યા $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સંખ્યા તેના બે-પંચમાંશ કરતા $75$ વધારે છે,જેને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$x - \frac{2}{5}x = 75$
અપૂર્ણાંકની બાદબાકી કરતા:
$\frac{5x - 2x}{5} = 75$
$\frac{3x}{5} = 75$
હવે,$x$ માટે ઉકેલતા:
$3x = 75 \times 5$
$3x = 375$
$x = \frac{375}{3}$
$x = 125$
તેથી,તે સંખ્યા $125$ છે.
299
MediumMCQ
જો બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $50$ હોય,જેમાંની એક સંખ્યા બીજી સંખ્યાના $\frac{2}{5}$ ગણી હોય,તો તે સંખ્યાઓ કઈ છે?
A
$\frac{250}{7}, \frac{100}{7}$
B
$\frac{115}{7}, \frac{235}{7}$
C
$\frac{150}{7}, \frac{200}{7}$
D
$\frac{240}{7}, \frac{110}{7}$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ સંખ્યા $x$ છે.
તો બીજી સંખ્યા $\frac{2}{5}x$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $50$ છે:
$x + \frac{2}{5}x = 50$
$\frac{5x + 2x}{5} = 50$
$\frac{7x}{5} = 50$
$7x = 250$
$x = \frac{250}{7}$
હવે,બીજી સંખ્યા શોધો:
$\text{બીજી સંખ્યા} = \frac{2}{5} \times \frac{250}{7} = \frac{2 \times 50}{7} = \frac{100}{7}$
આમ,તે બે સંખ્યાઓ $\frac{250}{7}$ અને $\frac{100}{7}$ છે.
300
EasyMCQ
જો $x[-2\{-4(-a)\}]+5[-2\{-2(-a)\}]=4 a,$ હોય,તો $x=$
A
$-2$
B
$-3$
C
$-4$
D
$-5$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $x[-2\{-4(-a)\}]+5[-2\{-2(-a)\}]=4 a$
સૌ પ્રથમ,કૌંસની અંદરના પદોનું સાદું રૂપ આપો:
$-4(-a) = 4a$
$-2(4a) = -8a$
તેથી,પ્રથમ પદ $x(-8a) = -8ax$ થાય.
હવે,બીજા ભાગનું સાદું રૂપ આપો:
$-2(-a) = 2a$
$-2(2a) = -4a$
$5(-4a) = -20a$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$-8ax - 20a = 4a$
બંને બાજુ $20a$ ઉમેરતા:
$-8ax = 24a$
બંને બાજુ $-8a$ વડે ભાગતા (ધારો કે $a \neq 0$):
$x = \frac{24a}{-8a}$
$x = -3$

Number system — Numbers · Frequently Asked Questions

1Are these Number system questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Number system Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.