Gujarati

Mix Examples - Circles Questions in Gujarati

Class 9 Mathematics · Circles · Mix Examples - Circles

152+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 152 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
આકૃતિમાં,બે એકરૂપ વર્તુળોના કેન્દ્રો $O$ અને $O'$ છે. ચાપ $AXB$ કેન્દ્ર $O$ આગળ $75^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે અને ચાપ $A'YB'$ કેન્દ્ર $O'$ આગળ $25^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે. તો ચાપ $AXB$ અને $A'YB'$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર શોધો.
Question diagram
A
$3:1$
B
$1:2$
C
$2:1$
D
$1:3$

Solution

(A) વર્તુળના ચાપની લંબાઈનું સૂત્ર $L = \frac{\theta}{360^{\circ}} \times 2\pi r$ છે,જ્યાં $\theta$ એ કેન્દ્ર આગળ ચાપ દ્વારા આંતરેલો ખૂણો છે અને $r$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે.
બે વર્તુળો એકરૂપ હોવાથી,તેમની ત્રિજ્યા સમાન છે,ધારો કે તે $r$ છે.
ધારો કે ચાપ $AXB$ ની લંબાઈ $L_1$ છે અને ચાપ $A'YB'$ ની લંબાઈ $L_2$ છે.
આપેલ છે કે ચાપ $AXB$ દ્વારા કેન્દ્ર $O$ આગળ આંતરેલો ખૂણો $\theta_1 = 75^{\circ}$ છે.
તેથી,$L_1 = \frac{75^{\circ}}{360^{\circ}} \times 2\pi r$.
આપેલ છે કે ચાપ $A'YB'$ દ્વારા કેન્દ્ર $O'$ આગળ આંતરેલો ખૂણો $\theta_2 = 25^{\circ}$ છે.
તેથી,$L_2 = \frac{25^{\circ}}{360^{\circ}} \times 2\pi r$.
ચાપની લંબાઈનો ગુણોત્તર $\frac{L_1}{L_2} = \frac{\frac{75^{\circ}}{360^{\circ}} \times 2\pi r}{\frac{25^{\circ}}{360^{\circ}} \times 2\pi r} = \frac{75^{\circ}}{25^{\circ}} = \frac{3}{1}$ થાય.
તેથી,ગુણોત્તર $3:1$ છે.
2
MediumMCQ
આકૃતિમાં,$AB$ અને $CD$ એ $O$ કેન્દ્રવાળા વર્તુળની બે સમાન જીવાઓ છે. $OP$ અને $OQ$ અનુક્રમે જીવા $AB$ અને $CD$ પરના લંબ છે. જો $\angle POQ = 150^{\circ}$ હોય,તો $\angle APQ$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$30$
B
$75$
C
$15$
D
$60$

Solution

(B) $\triangle OPQ$ માં,કેન્દ્રમાંથી સમાન જીવાઓ પર દોરેલા લંબ $OP$ અને $OQ$ સમાન હોય છે,તેથી $OP = OQ$.
તેથી,$\triangle OPQ$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે,જેનો અર્થ છે કે $\angle OQP = \angle OPQ = k$.
$\triangle OPQ$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે,તેથી $\angle OQP + \angle OPQ + \angle POQ = 180^{\circ}$.
$k + k + 150^{\circ} = 180^{\circ}$.
$2k = 30^{\circ}$.
$k = 15^{\circ}$.
આમ,$\angle OPQ = 15^{\circ}$.
$OP \perp AB$ હોવાથી,$\angle OPA = 90^{\circ}$.
આકૃતિ પરથી,$\angle OPA = \angle OPQ + \angle APQ$.
$90^{\circ} = 15^{\circ} + \angle APQ$.
$\angle APQ = 90^{\circ} - 15^{\circ} = 75^{\circ}$.
3
MediumMCQ
$AD$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $AB$ એ જીવા છે. જો $AD = 34 \, cm$ અને $AB = 30 \, cm$ હોય,તો વર્તુળના કેન્દ્રથી $AB$ નું અંતર ($cm$ માં) શોધો:
A
$17$
B
$15$
C
$8$
D
$4$

Solution

(C) ધારો કે $O$ એ વર્તુળનું કેન્દ્ર છે. $OP \perp AB$ દોરો.
વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી જીવા પર દોરેલો લંબ જીવાને દુભાગે છે,તેથી:
$AP = \frac{1}{2} \times AB = \frac{1}{2} \times 30 = 15 \, cm$.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $OA = \frac{AD}{2} = \frac{34}{2} = 17 \, cm$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta OPA$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$OP^2 + AP^2 = OA^2$
$OP^2 + 15^2 = 17^2$
$OP^2 + 225 = 289$
$OP^2 = 289 - 225 = 64$
$OP = \sqrt{64} = 8 \, cm$.
આમ,વર્તુળના કેન્દ્રથી જીવા $AB$ નું અંતર $8 \, cm$ છે.
Solution diagram
4
MediumMCQ
આકૃતિમાં,જો $OA = 5 \text{ cm}$,$AB = 8 \text{ cm}$ અને $OD$ એ $AB$ ને લંબ હોય,તો $CD$ નું મૂલ્ય ($\text{cm}$ માં) કેટલું થાય?
Question diagram
A
$4$
B
$3$
C
$5$
D
$2$

Solution

(D) વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી જીવા પર દોરેલો લંબ જીવાને દુભાગે છે,તેથી:
$AC = \frac{1}{2} \times AB = \frac{1}{2} \times 8 \text{ cm} = 4 \text{ cm}$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle OCA$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$OC^2 + AC^2 = OA^2$
$OC^2 + 4^2 = 5^2$
$OC^2 + 16 = 25$
$OC^2 = 25 - 16 = 9$
$OC = \sqrt{9} = 3 \text{ cm}$.
અહીં $OD$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે,તેથી $OD = OA = 5 \text{ cm}$.
આમ,$CD = OD - OC = 5 \text{ cm} - 3 \text{ cm} = 2 \text{ cm}$.
Solution diagram
5
MediumMCQ
જો $AB = 12 \, cm$,$BC = 16 \, cm$ અને $AB$ એ $BC$ ને લંબ હોય,તો બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળની ત્રિજ્યા ( $cm$ માં) કેટલી થાય?
Question diagram
A
$10$
B
$6$
C
$12$
D
$8$

Solution

(A) $AB$ એ $BC$ ને લંબ છે,તેથી $\Delta ABC$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $\angle B = 90^{\circ}$ છે.
ત્રિકોણ કાટકોણ હોવાથી,કર્ણ $AC$ એ બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનો વ્યાસ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$AC = \sqrt{AB^2 + BC^2}$
$AC = \sqrt{12^2 + 16^2}$
$AC = \sqrt{144 + 256}$
$AC = \sqrt{400} = 20 \, cm$
વ્યાસ $AC = 20 \, cm$ હોવાથી,ત્રિજ્યા $r = \frac{AC}{2} = \frac{20}{2} = 10 \, cm$ થાય.
Solution diagram
6
EasyMCQ
આકૃતિમાં,જો $\angle ABC = 20^{\circ}$ હોય,તો $\angle AOC$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$20$
B
$40$
C
$60$
D
$10$

Solution

(B) પ્રમેય મુજબ,વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈ પણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
અહીં,ચાપ $AC$ એ કેન્દ્ર $O$ આગળ $\angle AOC$ અને વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના બિંદુ $B$ આગળ $\angle ABC$ આંતરે છે.
તેથી,$\angle AOC = 2 \times \angle ABC$.
આપેલ છે કે $\angle ABC = 20^{\circ}$.
આમ,$\angle AOC = 2 \times 20^{\circ} = 40^{\circ}$.
Solution diagram
7
MediumMCQ
આકૃતિમાં,જો $AOB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ હોય અને $AC = BC$ હોય,તો $\angle CAB$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(C) અહીં $AOB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ હોવાથી,અર્ધવર્તુળમાં બનતો ખૂણો $90^{\circ}$ હોય છે.
તેથી,$\angle ACB = 90^{\circ}$.
આપેલ છે કે $AC = BC$,તેથી $\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણમાં સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે,તેથી $\angle CAB = \angle CBA$.
ધારો કે $\angle CAB = \angle CBA = x$.
$\triangle ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle CAB + \angle CBA + \angle ACB = 180^{\circ}$
$x + x + 90^{\circ} = 180^{\circ}$
$2x = 90^{\circ}$
$x = 45^{\circ}$
આમ,$\angle CAB = 45^{\circ}$.
Solution diagram
8
MediumMCQ
આકૃતિમાં,જો $\angle OAB = 40^{\circ}$ હોય,તો $\angle ACB$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$70$
B
$60$
C
$40$
D
$50$

Solution

(D) $\Delta OAB$ માં,
$OA = OB$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ).
તેથી,$\angle OAB = \angle OBA = 40^{\circ}$ (સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ સમાન હોય છે).
$\Delta OAB$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle AOB = 180^{\circ} - (40^{\circ} + 40^{\circ}) = 180^{\circ} - 80^{\circ} = 100^{\circ}$.
પ્રમેય મુજબ,વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતા બમણો હોય છે.
તેથી,$\angle ACB = \frac{1}{2} \angle AOB = \frac{1}{2} \times 100^{\circ} = 50^{\circ}$.
Solution diagram
9
MediumMCQ
આકૃતિમાં,જો $\angle DAB = 60^{\circ}$ અને $\angle ABD = 50^{\circ}$ હોય,તો $\angle ACB$ નું માપ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
Question diagram
A
$70$
B
$60$
C
$50$
D
$80$

Solution

(A) $\Delta ADB$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle DAB + \angle ABD + \angle ADB = 180^{\circ}$
$60^{\circ} + 50^{\circ} + \angle ADB = 180^{\circ}$
$110^{\circ} + \angle ADB = 180^{\circ}$
$\angle ADB = 180^{\circ} - 110^{\circ} = 70^{\circ}$
વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં આવેલા ખૂણાઓ સમાન હોય છે,તેથી $\angle ACB = \angle ADB$ થાય.
આમ,$\angle ACB = 70^{\circ}$.
Solution diagram
10
MediumMCQ
$ABCD$ એક ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે,જેમાં $AB$ એ તેને પરિબદ્ધ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $\angle ADC = 140^{\circ}$ છે,તો $\angle BAC$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
A
$80$
B
$50$
C
$40$
D
$30$

Solution

(B) આપેલ છે કે $ABCD$ એક ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે અને $AB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે.
ચક્રીય ચતુષ્કોણના સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle ADC + \angle ABC = 180^{\circ}$
$\angle ADC = 140^{\circ}$ આપેલ હોવાથી:
$140^{\circ} + \angle ABC = 180^{\circ}$
$\angle ABC = 180^{\circ} - 140^{\circ} = 40^{\circ}$
$AB$ વ્યાસ હોવાથી,અર્ધવર્તુળમાં અંતર્ગત ખૂણો કાટખૂણો હોય છે.
તેથી,$\angle ACB = 90^{\circ}$.
$\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle BAC + \angle ABC + \angle ACB = 180^{\circ}$
$\angle BAC + 40^{\circ} + 90^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle BAC + 130^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle BAC = 180^{\circ} - 130^{\circ} = 50^{\circ}$
Solution diagram
11
MediumMCQ
આકૃતિમાં,$BC$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $\angle BAO = 60^{\circ}$ છે. તો $\angle ADC$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$120$

Solution

(C) $\Delta OAB$ માં,આપણી પાસે છે:
$OA = OB$ [એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ]
તેથી,$\angle ABO = \angle BAO$ [સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ સમાન હોય છે].
આપેલ છે કે $\angle BAO = 60^{\circ}$,તેથી $\angle ABO = 60^{\circ}$.
$\Delta OAB$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે,તેથી $\angle AOB = 180^{\circ} - (60^{\circ} + 60^{\circ}) = 60^{\circ}$.
$BC$ એ વ્યાસ હોવાથી,$\angle AOC = 180^{\circ} - \angle AOB = 180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$.
વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો,વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈ પણ બિંદુએ બનતા ખૂણા કરતા બમણો હોય છે.
આમ,$\angle ADC = \frac{1}{2} \angle AOC = \frac{1}{2} \times 120^{\circ} = 60^{\circ}$.
Solution diagram
12
DifficultMCQ
આકૃતિમાં,જો $\angle AOB = 90^{\circ}$ અને $\angle ABC = 30^{\circ}$ હોય,તો $\angle CAO$ નું માપ કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
Question diagram
A
$30$
B
$45$
C
$90$
D
$60$

Solution

(D) $\Delta OAB$ માં,આપણી પાસે $OA = OB$ છે (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ).
તેથી,$\angle OAB = \angle OBA.$
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,
$2 \angle OAB = 180^{\circ} - \angle AOB = 180^{\circ} - 90^{\circ} = 90^{\circ}.$
આમ,$\angle OAB = 45^{\circ}.$
વળી,વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો તે જ ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના બિંદુએ બનતા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
તેથી,$\angle ACB = \frac{1}{2} \angle AOB = \frac{1}{2} \times 90^{\circ} = 45^{\circ}.$
હવે,$\Delta CAB$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ છે.
$\angle CAB = 180^{\circ} - (\angle ABC + \angle ACB) = 180^{\circ} - (30^{\circ} + 45^{\circ}) = 180^{\circ} - 75^{\circ} = 105^{\circ}.$
અંતે,$\angle CAO = \angle CAB - \angle OAB = 105^{\circ} - 45^{\circ} = 60^{\circ}.$
13
EasyMCQ
સાચું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
વર્તુળના કોઈ પણ બે બિંદુઓ આગળ જીવા દ્વારા આંતરાતા ખૂણાઓ સમાન હોય છે.
A
સાચું
B
ખોટું

Solution

(B) આ વિધાન $False$ (ખોટું) છે.
સમર્થન: વર્તુળના પ્રમેય મુજબ,વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં આવેલા બે બિંદુઓ આગળ જીવા દ્વારા આંતરાતા ખૂણાઓ સમાન હોય છે.
જો કે,જો બે બિંદુઓ અલગ-અલગ વૃત્તખંડમાં આવેલા હોય (એક ગુરુ વૃત્તખંડમાં અને એક લઘુ વૃત્તખંડમાં),તો આ બિંદુઓ આગળ જીવા દ્વારા આંતરાતા ખૂણાઓ પૂરક હોય છે,સમાન હોતા નથી. તેથી,વિધાન ખોટું છે કારણ કે તેમાં એ સ્પષ્ટતા નથી કે બિંદુઓ એક જ વૃત્તખંડમાં હોવા જોઈએ.
14
EasyMCQ
સાચું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
એક વર્તુળની $10 \, cm$ અને $8 \, cm$ લંબાઈની બે જીવાઓ કેન્દ્રથી અનુક્રમે $8.0 \, cm$ અને $3.5 \, cm$ અંતરે આવેલી છે.
A
સાચું
B
ખોટું
C
નક્કી કરી શકાય નહીં
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
વર્તુળમાં,જે જીવા કેન્દ્રની નજીક હોય તે હંમેશા કેન્દ્રથી દૂર રહેલી જીવા કરતા લાંબી હોય છે.
ધારો કે જીવાઓની લંબાઈ $L_1 = 10 \, cm$ અને $L_2 = 8 \, cm$ છે.
ધારો કે કેન્દ્રથી તેમનું અંતર $d_1 = 8.0 \, cm$ અને $d_2 = 3.5 \, cm$ છે.
અહીં $L_1 > L_2$ હોવાથી,અંતર $d_1$ એ $d_2$ કરતા ઓછું હોવું જોઈએ $(d_1 < d_2)$.
પરંતુ,અહીં $d_1 = 8.0 \, cm$ અને $d_2 = 3.5 \, cm$ છે,જેનો અર્થ છે કે $d_1 > d_2$.
તેથી,આપેલી માહિતી એક જ વર્તુળ માટે ભૌમિતિક રીતે અશક્ય છે.
15
Easy
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: વર્તુળની બે જીવાઓ $AB$ અને $CD$ બંને કેન્દ્રથી $4 \ cm$ ના અંતરે છે. તો $AB = CD$.

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે વર્તુળના કેન્દ્રથી સમાન અંતરે આવેલી જીવાઓ સમાન લંબાઈની હોય છે.
અહીં આપેલ છે કે વર્તુળની બે જીવાઓ $AB$ અને $CD$ બંને કેન્દ્રથી $4 \ cm$ ના અંતરે છે,એટલે કે તે કેન્દ્રથી સમાન અંતરે છે.
તેથી,પ્રમેય મુજબ,આ જીવાઓ સમાન હોવી જોઈએ.
આમ,$AB = CD$.
આથી,આપેલ વિધાન ખરું છે.
16
Easy
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
કેન્દ્ર $O$ વાળા વર્તુળની બે જીવાઓ $AB$ અને $AC$ એ $OA$ ની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર છે. તો $\angle OAB = \angle OAC$.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
$\triangle OAB$ અને $\triangle OAC$ માં,$OA = OA$ (સામાન્ય બાજુ) અને $OB = OC$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ) છે.
જોકે,ખૂણા $\angle OAB$ અને $\angle OAC$ ત્યારે જ સમાન હોય જો જીવાઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈ સમાન હોય $(AB = AC)$.
જો જીવાઓની લંબાઈ અસમાન હોય,તો તેમના દ્વારા કેન્દ્ર પર બનતા ખૂણા અથવા ત્રિજ્યા $OA$ સાથે બનતા ખૂણા સમાન થશે નહીં.
તેથી,આ વિધાન સાર્વત્રિક રીતે સાચું નથી.
17
EasyMCQ
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું જણાવો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$O$ અને $O^{\prime}$ કેન્દ્ર ધરાવતા બે એકરૂપ વર્તુળો બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે છે. તો $\angle AOB = \angle AO^{\prime}B$.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(A) આપેલ વિધાન ખરું છે.
બે એકરૂપ વર્તુળોમાં,ત્રિજ્યાઓ સમાન હોય છે. ધારો કે બંને વર્તુળોની ત્રિજ્યા $r$ છે.
$\triangle AOB$ અને $\triangle AO^{\prime}B$ માં:
$OA = O^{\prime}A = r$ (એકરૂપ વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ)
$OB = O^{\prime}B = r$ (એકરૂપ વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ)
$AB = AB$ (સામાન્ય જીવા)
$SSS$ (બાજુ-બાજુ-બાજુ) એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle AOB \cong \triangle AO^{\prime}B$ થાય.
ત્રિકોણો એકરૂપ હોવાથી,$CPCT$ (એકરૂપ ત્રિકોણના અનુરૂપ અંગો) દ્વારા તેમના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન થાય છે.
તેથી,$\angle AOB = \angle AO^{\prime}B$.
18
EasyMCQ
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: ત્રણ સમરેખ બિંદુઓમાંથી એક વર્તુળ દોરી શકાય છે.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(B) આપેલ વિધાન $False$ (ખોટું) છે. ત્રણ અસમરેખ બિંદુઓમાંથી એક અનન્ય વર્તુળ પસાર થાય છે. જો ત્રણ બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો તે એક જ સીધી રેખા પર આવેલા હોય છે. વર્તુળ ત્રણ એવા બિંદુઓમાંથી પસાર થઈ શકતું નથી જે એક જ સીધી રેખા પર હોય,કારણ કે વર્તુળમાં વક્રતા હોય છે,જ્યારે સીધી રેખામાં હોતી નથી. તેથી,ત્રણ સમરેખ બિંદુઓમાંથી વર્તુળ દોરવું અશક્ય છે.
19
Easy
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$3 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ માંથી પસાર થાય તે રીતે દોરી શકાય છે કે જેથી $AB = 6 \, cm$ થાય.

Solution

(A) વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = 3 \, cm$ છે.
વર્તુળનો વ્યાસ $d = 2 \times r = 2 \times 3 \, cm = 6 \, cm$ થાય.
અહીં બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અંતર $AB = 6 \, cm$ છે,જે વર્તુળના વ્યાસ જેટલું છે. તેથી,$AB$ ને વ્યાસ તરીકે લઈને આ બે બિંદુઓમાંથી પસાર થતું વર્તુળ દોરી શકાય છે.
આથી,આપેલ વિધાન ખરું છે.
20
Medium
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: જો $AOB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ હોય અને $C$ એ વર્તુળ પરનું કોઈ બિંદુ હોય,તો $AC^{2} + BC^{2} = AB^{2}$.

Solution

(A) $AOB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $C$ એ વર્તુળ પરનું એક બિંદુ છે.
અર્ધવર્તુળમાં બનતો ખૂણો કાટખૂણો હોવાથી,$\angle ACB = 90^{\circ}$ થાય.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AC^{2} + BC^{2} = AB^{2}$.
તેથી,આપેલ વિધાન ખરું છે.
21
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: $ABCD$ એક ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે જેમાં $\angle A = 90^{\circ}, \angle B = 70^{\circ}, \angle C = 95^{\circ}$ અને $\angle D = 105^{\circ}$ છે.

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ચક્રીય ચતુષ્કોણના સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો હંમેશા $180^{\circ}$ હોય છે.
આપેલ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો તપાસીએ:
$\angle A + \angle C = 90^{\circ} + 95^{\circ} = 185^{\circ}$.
અહીં સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થતો નથી,તેથી ચતુષ્કોણ $ABCD$ એ ચક્રીય ચતુષ્કોણ હોઈ શકે નહીં.
તેથી,આપેલ વિધાન ખોટું છે.
22
Easy
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું જણાવો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
જો $A, B, C, D$ એવા ચાર બિંદુઓ હોય કે જેથી $\angle BAC = 30^{\circ}$ અને $\angle BDC = 60^{\circ}$ થાય, તો $D$ એ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર છે.

Solution

(B) આપેલ વિધાન ખોટું છે.
સમર્થન:
ભૂમિતિના પ્રમેય મુજબ, વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરાયેલો ખૂણો, તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ આંતરાયેલા ખૂણા કરતા બમણો હોય છે.
જો $D$ એ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર હોય, તો ચાપ $BC$ દ્વારા કેન્દ્ર $D$ આગળ આંતરાયેલો ખૂણો $(\angle BDC)$ એ પરિઘ પરના ખૂણા $(\angle BAC)$ કરતા બમણો હોવો જોઈએ.
અહીં $\angle BAC = 30^{\circ}$ આપેલ છે, તેથી $\angle BDC = 2 \times 30^{\circ} = 60^{\circ}$ થવો જોઈએ.
જોકે, $\angle BDC = 60^{\circ}$ એ $D$ કેન્દ્ર હોવા માટે જરૂરી શરત છે પણ પૂરતી નથી. એવા અસંખ્ય બિંદુઓ $D$ હોઈ શકે છે જેના માટે $\angle BDC = 60^{\circ}$ થાય (ઉદાહરણ તરીકે, $B, C$ અને $D$ માંથી પસાર થતા વર્તુળના ગુરુચાપ પરનું કોઈપણ બિંદુ).
તેથી, $D$ એ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર હોય તે જરૂરી નથી.
23
Easy
નીચેના દરેક વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
જો $A, B, C$ અને $D$ ચાર એવા બિંદુઓ હોય કે જેથી $\angle BAC = 45^{\circ}$ અને $\angle BDC = 45^{\circ}$ થાય,તો $A, B, C, D$ એકવર્તુળીય (concyclic) છે.

Solution

(TRUE) આપેલ વિધાન ખરું છે.
પ્રમેય મુજબ,જો બે બિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ,તે રેખાખંડને સમાવતી રેખાની એક જ તરફ આવેલા અન્ય બે બિંદુઓ આગળ સમાન ખૂણા આંતરે,તો તે ચારેય બિંદુઓ એક જ વર્તુળ પર આવેલા હોય છે (એટલે કે,તેઓ એકવર્તુળીય છે).
અહીં,રેખાખંડ $BC$ એ બિંદુઓ $A$ અને $D$ આગળ સમાન ખૂણા $\angle BAC = 45^{\circ}$ અને $\angle BDC = 45^{\circ}$ આંતરે છે.
આ બિંદુઓ $BC$ ની એક જ તરફ આવેલા હોવાથી,બિંદુઓ $A, B, C$ અને $D$ એકવર્તુળીય છે.
24
Medium
નીચેના દરેક માટે સાચું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
આકૃતિમાં,જો $AOB$ વ્યાસ હોય અને $\angle ADC = 120^{\circ}$ હોય,તો $\angle CAB = 30^{\circ}$ થાય.
Question diagram

Solution

(TRUE) $AOB$ એ $O$ કેન્દ્રિત વર્તુળનો વ્યાસ છે.
ચક્રીય ચતુષ્કોણ $ADCB$ ધ્યાનમાં લો.
ચક્રીય ચતુષ્કોણના સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle ADC + \angle ABC = 180^{\circ}$.
આપેલ છે કે $\angle ADC = 120^{\circ}$,તેથી $120^{\circ} + \angle ABC = 180^{\circ}$.
$\angle ABC = 180^{\circ} - 120^{\circ} = 60^{\circ}$.
$\Delta ABC$ માં,$\angle ACB = 90^{\circ}$ (અર્ધવર્તુળમાં આવેલો ખૂણો).
$\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle CAB + \angle ABC + \angle ACB = 180^{\circ}$.
$\angle CAB + 60^{\circ} + 90^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle CAB + 150^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle CAB = 180^{\circ} - 150^{\circ} = 30^{\circ}$.
આમ,આપેલ વિધાન સાચું છે.
Solution diagram
25
Medium
આકૃતિમાં,$AOC$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $\operatorname{arc} AXB = \frac{1}{2} \operatorname{arc} BYC$ છે. $\angle BOC$ શોધો.
Question diagram

Solution

$(120^{\circ})$ આપણે જાણીએ છીએ કે ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો તે ચાપની લંબાઈના પ્રમાણમાં હોય છે.
આપેલ છે કે $\operatorname{arc} AXB = \frac{1}{2} \operatorname{arc} BYC$,તેથી $\angle AOB = \frac{1}{2} \angle BOC$ થાય.
$AOC$ એ વ્યાસ હોવાથી,$\angle AOB + \angle BOC = 180^{\circ}$ (રૈખિક જોડના ખૂણા).
સમીકરણમાં $\angle AOB = \frac{1}{2} \angle BOC$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\frac{1}{2} \angle BOC + \angle BOC = 180^{\circ}$
$\frac{3}{2} \angle BOC = 180^{\circ}$
$\angle BOC = 180^{\circ} \times \frac{2}{3} = 120^{\circ}$.
26
Easy
આપેલ આકૃતિમાં,જો $\angle ABC = 45^{\circ}$ હોય,તો સાબિત કરો કે $OA \perp OC$.
Question diagram

Solution

(N/A) આપણે જાણીએ છીએ કે વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ ચાપ દ્વારા બનતો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ બનતા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
તેથી,$\angle AOC = 2 \times \angle ABC$.
આપેલ છે કે $\angle ABC = 45^{\circ}$.
આ કિંમત મૂકતા,આપણને $\angle AOC = 2 \times 45^{\circ} = 90^{\circ}$ મળે છે.
જેથી $\angle AOC = 90^{\circ}$ હોવાથી,રેખાઓ $OA$ અને $OC$ એકબીજાને લંબ છે.
આમ,$OA \perp OC$ સાબિત થાય છે.
27
EasyMCQ
જો વર્તુળના ચાપ $AXB$ અને $CYD$ એકરૂપ હોય,તો $AB$ અને $CD$ નો ગુણોત્તર શોધો.
A
$1:1$
B
$1:2$
C
$2:1$
D
$1:3$

Solution

(A) આપણને આપેલ છે કે ચાપ $AXB \cong$ ચાપ $CYD$.
વર્તુળના ગુણધર્મો અનુસાર,જો વર્તુળના બે ચાપ એકરૂપ હોય,તો તેમની અનુરૂપ જીવાઓ સમાન હોય છે.
તેથી,જીવા $AB =$ જીવા $CD$.
આમ,જીવાઓની લંબાઈનો ગુણોત્તર $AB:CD = 1:1$ થાય છે.
Solution diagram
28
Medium
જો વર્તુળ $PXAQBY$ ની જીવા $AB$ નો લંબદ્વિભાજક વર્તુળને $P$ અને $Q$ માં છેદે,તો સાબિત કરો કે ચાપ $PXA \cong$ ચાપ $PYB$.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે: $PQ$ એ વર્તુળની જીવા $AB$ નો લંબદ્વિભાજક છે,જે વર્તુળને $P$ અને $Q$ માં છેદે છે. ધારો કે $M$ એ $PQ$ અને $AB$ નું છેદબિંદુ છે.
સાબિત કરવાનું છે: ચાપ $PXA \cong$ ચાપ $PYB$.
સાબિતી:
$\Delta APM$ અને $\Delta BPM$ માં:
$1$. $AM = BM$ (કારણ કે $PQ$ એ $AB$ નો લંબદ્વિભાજક છે)
$2$. $\angle AMP = \angle BMP = 90^{\circ}$ (આપેલ છે)
$3$. $PM = PM$ (સામાન્ય બાજુ)
તેથી,$SAS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta APM \cong \Delta BPM$.
આનો અર્થ એ છે કે $CPCT$ મુજબ $AP = BP$.
વર્તુળની જીવાઓ $AP$ અને $BP$ સમાન હોવાથી,તેમની અનુરૂપ ચાપો એકરૂપ હોય છે.
આમ,ચાપ $PXA \cong$ ચાપ $PYB$.
Solution diagram
29
Difficult
$A, B$ અને $C$ એ વર્તુળ પરના ત્રણ બિંદુઓ છે. સાબિત કરો કે $AB, BC$ અને $CA$ ના લંબદ્વિભાજકો સંગામી છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: ત્રણ અસમરેખ બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ એક વર્તુળ પર આવેલા છે.
સાબિત કરવાનું છે: $AB, BC$ અને $CA$ ના લંબદ્વિભાજકો સંગામી છે.
રચના: $AB, BC$ અને $CA$ ને જોડો. $AB$ નો લંબદ્વિભાજક $ST$,$BC$ નો લંબદ્વિભાજક $PM$ અને $CA$ નો લંબદ્વિભાજક $QR$ દોરો. બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ અસમરેખ હોવાથી,રેખાઓ $ST, PM$ અને $QR$ સમાંતર નથી અને તે કોઈ બિંદુ $O$ પર છેદશે.
સાબિતી:
$1$. બિંદુ $O$ એ $ST$ પર આવેલું છે,જે $AB$ નો લંબદ્વિભાજક છે,તેથી $OA = OB$ (રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પરનું કોઈપણ બિંદુ તેના અંત્યબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય છે) ... $(1)$
$2$. તેવી જ રીતે,$O$ એ $PM$ પર આવેલું છે,જે $BC$ નો લંબદ્વિભાજક છે,તેથી $OB = OC$ ... $(2)$
$3$. વળી,$O$ એ $QR$ પર આવેલું છે,જે $CA$ નો લંબદ્વિભાજક છે,તેથી $OC = OA$ ... $(3)$
$(1)$,$(2)$ અને $(3)$ પરથી,આપણને $OA = OB = OC = r$ મળે છે (જ્યાં $r$ એ ત્રિજ્યા છે).
આ સૂચવે છે કે $O$ એ $A, B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર છે. ત્રિકોણની બાજુઓના લંબદ્વિભાજકો એક અનન્ય બિંદુ (પરિકેન્દ્ર) પર છેદતા હોવાથી,$AB, BC$ અને $CA$ ના લંબદ્વિભાજકો બિંદુ $O$ પર સંગામી હોવા જોઈએ.
Solution diagram
30
Difficult
$AB$ અને $AC$ એ વર્તુળની બે સમાન જીવાઓ છે. સાબિત કરો કે ખૂણા $BAC$ નો દ્વિભાજક વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.

Solution

(N/A) સાબિત કરવાનું છે: $\angle BAC$ નો દ્વિભાજક $AM$ એ કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થાય છે.
રચના: $BC$ ને જોડો. ધારો કે દ્વિભાજક $AM$ એ $BC$ ને $P$ માં છેદે છે.
સાબિતી: $\Delta BAP$ અને $\Delta CAP$ માં:
$AB = AC$ (આપેલ છે,કારણ કે જીવાઓ સમાન છે)
$\angle BAP = \angle CAP$ (આપેલ છે,કારણ કે $AM$ દ્વિભાજક છે)
$AP = AP$ (સામાન્ય બાજુ)
તેથી,$\Delta BAP \cong \Delta CAP$ ($SAS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ).
આમ,$BP = CP$ અને $\angle BPA = \angle CPA$ ($CPCT$ દ્વારા).
કારણ કે $\angle BPA + \angle CPA = 180^{\circ}$ (રૈખિક જોડના ખૂણા),
$\angle BPA = \angle CPA = 90^{\circ}$.
આનો અર્થ એ છે કે $AP$ એ જીવા $BC$ નો લંબદ્વિભાજક છે. આપણે જાણીએ છીએ કે વર્તુળની કોઈપણ જીવાનો લંબદ્વિભાજક હંમેશા વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે. તેથી,$\angle BAC$ નો દ્વિભાજક કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થાય છે.
Solution diagram
31
Difficult
જો વર્તુળની બે જીવાઓના મધ્યબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતો હોય,તો સાબિત કરો કે તે બે જીવાઓ સમાંતર છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $AB$ અને $CD$ એ $O$ કેન્દ્રવાળા વર્તુળની બે જીવાઓ છે. $AB$ અને $CD$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $L$ અને $M$ છે.
સાબિત કરવાનું છે: $AB \parallel CD$
સાબિતી: કારણ કે $L$ એ જીવા $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $OL \perp AB$,અથવા $\angle ALO = 90^{\circ}$.
[કારણ કે વર્તુળના કેન્દ્રને જીવાના મધ્યબિંદુ સાથે જોડતી રેખા જીવાને લંબ હોય છે]
તે જ રીતે,$\angle CMO = 90^{\circ}$.
તેથી,$\angle ALO = \angle CMO = 90^{\circ}$.
આ ખૂણાઓ છેદિકા $LM$ દ્વારા રેખાઓ $AB$ અને $CD$ પર બનતા અનુકોણ છે,અને તે સમાન હોવાથી,રેખાઓ સમાંતર હોવી જોઈએ.
તેથી,$AB \parallel CD$.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
32
Difficult
$ABCD$ એક એવો ચતુષ્કોણ છે કે જેમાં $A$ એ $B, C$ અને $D$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર છે. સાબિત કરો કે $\angle CBD + \angle CDB = \frac{1}{2} \angle BAD$.

Solution

(N/A) $ABCD$ એક એવો ચતુષ્કોણ છે કે જેમાં $A$ એ $B, C$ અને $D$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર છે. આપણે સાબિત કરવાનું છે કે $\angle CBD + \angle CDB = \frac{1}{2} \angle BAD$.
$AC$ ને જોડો.
વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈ પણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
તેથી,$\angle CAD = 2 \angle CBD$ $....(1)$
અને $\angle BAC = 2 \angle CDB$ $....(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$\angle CAD + \angle BAC = 2(\angle CBD + \angle CDB)$
$\Rightarrow \angle BAD = 2(\angle CBD + \angle CDB)$
આમ,$\angle CBD + \angle CDB = \frac{1}{2} \angle BAD$.
Solution diagram
33
Difficult
$O$ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું પરિકેન્દ્ર છે અને $D$ એ પાયા $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. સાબિત કરો કે $\angle BOD = \angle A$.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે: $O$ એ $\Delta ABC$ નું પરિકેન્દ્ર છે અને $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $OD \perp BC$.
સાબિત કરવાનું છે: $\angle BOD = \angle A$.
રચના: $OB$ અને $OC$ ને જોડો.
સાબિતી: $\Delta OBD$ અને $\Delta OCD$ માં,
$OB = OC$ (એક જ પરિવર્તુળની ત્રિજ્યાઓ)
$OD = OD$ (સામાન્ય બાજુ)
$BD = CD$ ($D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે)
તેથી,$SSS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta OBD \cong \Delta OCD$.
આથી,$\angle BOD = \angle COD$ ($CPCT$ દ્વારા).
તેથી,$\angle BOC = \angle BOD + \angle COD = 2\angle BOD$.
આપણે જાણીએ છીએ કે વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
તેથી,$\angle BOC = 2\angle BAC = 2\angle A$.
$\angle BOC$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$2\angle BOD = 2\angle A$
$\angle BOD = \angle A$.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
34
Medium
એક સામાન્ય કર્ણ $AB$ પર,બે કાટકોણ ત્રિકોણ $ACB$ અને $ADB$ વિરુદ્ધ બાજુઓ પર આવેલા છે. સાબિત કરો કે $\angle BAC = \angle BDC$.

Solution

(N/A) કાટકોણ ત્રિકોણ $ACB$ અને $ADB$ માં,આપણી પાસે છે:
$\angle ACB = 90^{\circ}$ અને $\angle ADB = 90^{\circ}$
તેથી,$\angle ACB + \angle ADB = 90^{\circ} + 90^{\circ} = 180^{\circ}$.
ચતુષ્કોણ $ADBC$ ના સામસામેના ખૂણાઓની જોડનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,તે એક ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે.
હવે,ચાપ $BC$ ને ધ્યાનમાં લો. ખૂણા $\angle BAC$ અને $\angle BDC$ એ વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં એક જ ચાપ $BC$ દ્વારા આંતરાયેલા છે.
વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં એક જ ચાપ દ્વારા આંતરાયેલા ખૂણાઓ સમાન હોવાથી,$\angle BAC = \angle BDC$ થાય છે.
Solution diagram
35
Medium
એક વર્તુળની બે જીવાઓ $AB$ અને $AC$ કેન્દ્ર આગળ અનુક્રમે $90^{\circ}$ અને $150^{\circ}$ ના ખૂણા આંતરે છે. જો $AB$ અને $AC$ કેન્દ્રની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર હોય,તો $\angle BAC$ શોધો.

Solution

$(120^{\circ})$ આપેલ છે કે જીવાઓ $AB$ અને $AC$ કેન્દ્ર $O$ આગળ $\angle AOB = 150^{\circ}$ અને $\angle AOC = 90^{\circ}$ ના ખૂણા આંતરે છે.
જેহেতু $AB$ અને $AC$ કેન્દ્રની વિરુદ્ધ બાજુઓ પર છે,તેથી જીવા $BC$ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો $\angle BOC = \angle AOB + \angle AOC = 150^{\circ} + 90^{\circ} = 240^{\circ}$ થાય.
જીવા $BC$ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પર આંતરેલો ખૂણો $\angle BAC$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતા બમણો હોય છે.
તેથી,પ્રતિબિંબ ખૂણો $\angle BOC = 2 \angle BAC$.
$240^{\circ} = 2 \angle BAC$.
$\angle BAC = \frac{240^{\circ}}{2} = 120^{\circ}$.
Solution diagram
36
Medium
જો $BM$ અને $CN$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $AC$ અને $AB$ પર દોરેલા લંબ હોય,તો સાબિત કરો કે બિંદુઓ $B, C, M$ અને $N$ એકવર્તુળીય (concyclic) છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $BM \perp AC$ અને $CN \perp AB$.
તેથી,$\angle BMC = 90^{\circ}$ અને $\angle BNC = 90^{\circ}$.
અહીં $\angle BMC = \angle BNC = 90^{\circ}$ હોવાથી,બંને ખૂણા સમાન છે.
આ બંને સમાન ખૂણાઓ એક જ રેખાખંડ $BC$ દ્વારા તેની એક જ તરફ આવેલા બિંદુઓ $M$ અને $N$ પર આંતરાયેલા છે.
પ્રમેય મુજબ,જો બે બિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ તેની એક જ તરફ આવેલા અન્ય બે બિંદુઓ પર સમાન ખૂણા આંતરે,તો તે ચારેય બિંદુઓ એકવર્તુળીય હોય છે.
આમ,બિંદુઓ $B, C, M$ અને $N$ એકવર્તુળીય છે.
Solution diagram
37
Difficult
જો $BM$ અને $CN$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $AC$ અને $AB$ પર દોરેલા લંબ હોય,તો સાબિત કરો કે બિંદુઓ $B, C, M$ અને $N$ એકવર્તુળીય (concyclic) છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $BM \perp AC$ અને $CN \perp AB$.
તેથી,$\angle BMC = 90^{\circ}$ અને $\angle BNC = 90^{\circ}$.
અહીં $\angle BMC = \angle BNC = 90^{\circ}$ હોવાથી,બિંદુઓ $M$ અને $N$ એ રેખાખંડ $BC$ ની એક જ તરફ સમાન ખૂણા આંતરે છે.
પ્રમેય મુજબ,જો બે બિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ તેની એક જ તરફ આવેલા અન્ય બે બિંદુઓ પર સમાન ખૂણા આંતરે,તો તે ચારેય બિંદુઓ એકવર્તુળીય હોય છે.
આથી,બિંદુઓ $B, C, M$ અને $N$ એકવર્તુળીય છે.
Solution diagram
38
Medium
જો સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના પાયાને સમાંતર એક રેખા દોરવામાં આવે જે તેની સમાન બાજુઓને છેદે,તો સાબિત કરો કે આ રીતે બનેલો ચતુષ્કોણ ચક્રીય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $\Delta ABC$ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેમાં $AB = AC$ છે. એક રેખા $DE$ એ $BC$ ને સમાંતર એવી રીતે દોરવામાં આવી છે કે $D$ એ $AB$ પર અને $E$ એ $AC$ પર આવેલું છે.
આપણે સાબિત કરવાનું છે કે ચતુષ્કોણ $BCED$ એ ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે.
$\Delta ABC$ માં,$AB = AC$ હોવાથી,સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે,તેથી $\angle ABC = \angle ACB$ (અથવા આકૃતિ મુજબ $\angle 1 = \angle 2$).
$DE \parallel BC$ હોવાથી,છેદિકા $AB$ ની એક જ તરફના અંતઃકોણો પૂરક હોય છે.
તેથી,$\angle BDE + \angle ABC = 180^{\circ}$ (અથવા $\angle 3 + \angle 1 = 180^{\circ}$).
$\angle 1 = \angle 2$ મૂકતા,આપણને $\angle 3 + \angle 2 = 180^{\circ}$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે ચતુષ્કોણ $BCED$ ના સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ છે.
ચતુષ્કોણ $BCED$ ના સામસામેના ખૂણાઓની એક જોડનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,ચતુષ્કોણ $BCED$ ચક્રીય છે.
Solution diagram
39
Difficult
જો ચક્રીય ચતુષ્કોણની સામસામેની બાજુઓની એક જોડ સમાન હોય,તો સાબિત કરો કે તેના વિકર્ણો પણ સમાન હોય છે.

Solution

(N/A) $ABCD$ એક ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે જેમાં સામસામેની બાજુઓની એક જોડ $AB = DC$ છે. આપણે સાબિત કરવાનું છે કે વિકર્ણ $AC =$ વિકર્ણ $BD$.
$\Delta AOB$ અને $\Delta DOC$ માં,આપણી પાસે છે:
$\angle 1 = \angle 3$ [વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં આવેલા ખૂણાઓ સમાન હોય છે]
$AB = DC$ [આપેલ છે]
$\angle 2 = \angle 4$ [વર્તુળના એક જ વૃત્તખંડમાં આવેલા ખૂણાઓ સમાન હોય છે]
તેથી,$\Delta AOB \cong \Delta DOC$ [$ASA$ એકરૂપતાની શરત મુજબ]
તેથી,$AO = OD$ [$CPCT$] $...(1)$
અને $OC = BO$ [$CPCT$] $...(2)$
હવે,$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$AO + OC = BO + OD$
$\Rightarrow AC = BD$
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
40
Difficult
ત્રિકોણ $ABC$ નું પરિકેન્દ્ર $O$ છે. સાબિત કરો કે $\angle OBC + \angle BAC = 90^{\circ}$.

Solution

(N/A) $ABC$ એક ત્રિકોણ છે અને $O$ પરિકેન્દ્ર છે.
$OD \perp BC$ દોરો. $OB$ અને $OC$ ને જોડો.
કાટકોણ $\Delta OBD$ અને કાટકોણ $\Delta OCD$ માં,આપણી પાસે છે:
કર્ણ $OB =$ કર્ણ $OC$ [એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ]
$OD = OD$ [સામાન્ય બાજુ]
$\therefore \Delta OBD \cong \Delta OCD$ [$RHS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ]
$\therefore \angle 1 = \angle 2$ અને $\angle 3 = \angle 4$ [$CPCT$]
હવે,$\angle BOC = 2 \angle BAC$ [કેન્દ્ર આગળનો ખૂણો પરિઘ આગળના ખૂણા કરતા બમણો હોય છે]
વળી,$\Delta OBC$ માં,$OB = OC$,તેથી $\angle 3 = \angle 4$.
$\Delta OBD$ માં,$\angle 3 + \angle 1 + 90^{\circ} = 180^{\circ} \Rightarrow \angle 3 + \angle 1 = 90^{\circ}$.
$\angle BOC = 2 \angle 1 + 2 \angle 2$ અને $\angle BOC = 2 \angle BAC$ હોવાથી,આપણને $\angle 1 + \angle 2 = \angle BAC$ મળે છે.
$\angle 1 = \angle 2$ હોવાથી,$2 \angle 1 = \angle BAC$,અથવા $\angle 1 = \frac{1}{2} \angle BAC$.
આ કિંમત $\angle 3 + \angle 1 = 90^{\circ}$ માં મૂકતા,આપણને $\angle OBC + \angle BAC = 90^{\circ}$ મળે છે (જ્યાં $\angle OBC = \angle 3$).
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
41
Medium
વર્તુળની એક જીવા તેની ત્રિજ્યા જેટલી છે. આ જીવા દ્વારા ગુરુ વૃત્તખંડના કોઈ બિંદુએ આંતરાતો ખૂણો શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે જીવા $AB$ છે અને વર્તુળનું કેન્દ્ર $O$ છે. જીવા તેની ત્રિજ્યા જેટલી હોવાથી,આપણી પાસે $AB = OA = OB$ છે.
તેથી,$\triangle OAB$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણનો દરેક ખૂણો $60^{\circ}$ હોવાથી,$\angle AOB = 60^{\circ}$ થાય.
વર્તુળના પ્રમેય મુજબ,વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરાતો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુએ આંતરાતા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે.
આમ,$\angle AOB = 2 \angle ACB$,જ્યાં $C$ એ ગુરુ ચાપ પરનું બિંદુ છે.
તેથી,$\angle ACB = \frac{1}{2} \angle AOB = \frac{1}{2} \times 60^{\circ} = 30^{\circ}$.
Solution diagram
42
Medium
આકૃતિમાં,$\angle ADC = 130^{\circ}$ અને જીવા $BC = $ જીવા $BE$ છે. $\angle CBE$ શોધો.
Question diagram

Solution

$(100^{\circ})$ આપેલ આકૃતિમાં,$ABCD$ એ ચક્રીય ચતુષ્કોણ છે. ચક્રીય ચતુષ્કોણના સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle ADC + \angle ABC = 180^{\circ}$.
આપેલ છે કે $\angle ADC = 130^{\circ}$,તેથી $130^{\circ} + \angle ABC = 180^{\circ}$.
$\angle ABC = 180^{\circ} - 130^{\circ} = 50^{\circ}$.
હવે,$\Delta OBC$ અને $\Delta OBE$ ને ધ્યાનમાં લો:
$BC = BE$ (આપેલ છે)
$OC = OE$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ)
$OB = OB$ (સામાન્ય બાજુ)
$SSS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta OBC \cong \Delta OBE$.
તેથી,$\angle OBC = \angle OBE$ ($CPCT$ દ્વારા).
આમ,$\angle CBE = \angle OBC + \angle OBE = 50^{\circ} + 50^{\circ} = 100^{\circ}$.
Solution diagram
43
Medium
આકૃતિમાં,$\angle ACB = 40^{\circ}$ છે. $\angle OAB$ શોધો.
Question diagram

Solution

$(50^{\circ})$ વર્તુળના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરેલો ખૂણો,તે ચાપ દ્વારા વર્તુળના બાકીના ભાગ પરના કોઈપણ બિંદુ આગળ આંતરેલા ખૂણા કરતાં બમણો હોય છે,તેથી:
$\angle AOB = 2 \angle ACB = 2 \times 40^{\circ} = 80^{\circ}$
$\Delta OAB$ માં,$OA = OB$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ) હોવાથી,સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે. તેથી,$\angle OAB = \angle OBA = p^{\circ}$.
$\Delta OAB$ માં ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$p^{\circ} + p^{\circ} + \angle AOB = 180^{\circ}$
$2p^{\circ} + 80^{\circ} = 180^{\circ}$
$2p^{\circ} = 180^{\circ} - 80^{\circ}$
$2p^{\circ} = 100^{\circ}$
$p^{\circ} = 50^{\circ}$
આમ,$\angle OAB = 50^{\circ}$.
44
Medium
એક ચતુષ્કોણ $ABCD$ એક વર્તુળમાં અંતર્ગત છે જેથી $AB$ એ વ્યાસ છે અને $\angle ADC = 130^{\circ}$ છે. $\angle BAC$ શોધો.
Question diagram

Solution

$(40^{\circ})$ ચક્રીય ચતુષ્કોણના સામસામેના ખૂણાઓ પૂરક હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\angle ABC + \angle ADC = 180^{\circ}$
$\angle ABC + 130^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle ABC = 180^{\circ} - 130^{\circ} = 50^{\circ}$
હવે,$\Delta ABC$ માં,$\angle ACB = 90^{\circ}$ (અર્ધવર્તુળમાં આવેલો ખૂણો $90^{\circ}$ હોય છે).
$\Delta ABC$ માં ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\angle BAC + \angle ABC + \angle ACB = 180^{\circ}$
$\angle BAC + 50^{\circ} + 90^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle BAC + 140^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle BAC = 180^{\circ} - 140^{\circ} = 40^{\circ}$
Solution diagram
45
Difficult
$O$ અને $O'$ કેન્દ્ર ધરાવતા બે વર્તુળો બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે છે. $A$ (અથવા $B$) માંથી પસાર થતી અને $OO'$ ને સમાંતર એક રેખા $PQ$ દોરવામાં આવે છે જે વર્તુળોને $P$ અને $Q$ માં છેદે છે. સાબિત કરો કે $PQ = 2 OO'$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $O$ અને $O'$ કેન્દ્ર ધરાવતા બે વર્તુળો $A$ અને $B$ માં છેદે છે. $A$ માંથી પસાર થતી અને $OO'$ ને સમાંતર રેખા $PQ$ દોરવામાં આવી છે,જે વર્તુળોને $P$ અને $Q$ માં છેદે છે.
સાબિત કરવાનું છે: $PQ = 2 OO'$.
રચના: $OC \perp PA$ અને $O'D \perp AQ$ દોરો.
સાબિતી:
$1$. વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી જીવા પર દોરેલો લંબ જીવાને દુભાગે છે,તેથી:
$PA = 2 CA$ (કારણ કે $OC \perp PA$) $...(1)$
$AQ = 2 AD$ (કારણ કે $O'D \perp AQ$) $...(2)$
$2$. સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$PA + AQ = 2 CA + 2 AD$
$PQ = 2(CA + AD)$
$3$. $PQ \parallel OO'$,$OC \perp PQ$,અને $O'D \perp PQ$ હોવાથી,ચતુષ્કોણ $CDO'O$ એક લંબચોરસ છે.
તેથી,$CD = OO'$.
$4$. સમીકરણ $PQ = 2(CA + AD)$ માં $CD = OO'$ મૂકતા:
$PQ = 2 CD = 2 OO'$.
આમ,$PQ = 2 OO'$ સાબિત થાય છે.
Solution diagram
46
Difficult
આકૃતિમાં,$AOB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે અને $C, D, E$ એ અર્ધવર્તુળ પરના કોઈપણ ત્રણ બિંદુઓ છે. $\angle ACD + \angle BED$ નું મૂલ્ય શોધો.
Question diagram

Solution

$(270^{\circ})$ $BC$ ને જોડો.
અર્ધવર્તુળમાં બનતો ખૂણો $90^{\circ}$ હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\angle ACB = 90^{\circ}$.
$ACDEB$ એ ચક્રીય ચતુષ્કોણ હોવાથી (બધા શિરોબિંદુઓ વર્તુળ પર આવેલા છે),સામસામેના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle BCD + \angle BED = 180^{\circ}$.
હવે,બંને બાજુ $\angle ACB$ ઉમેરતા,આપણને મળે છે:
$(\angle BCD + \angle ACB) + \angle BED = 180^{\circ} + \angle ACB$
કારણ કે $\angle BCD + \angle ACB = \angle ACD$,તેથી:
$\angle ACD + \angle BED = 180^{\circ} + 90^{\circ} = 270^{\circ}$.
Solution diagram
47
Difficult
આકૃતિમાં,$\angle OAB = 30^{\circ}$ અને $\angle OCB = 57^{\circ}$ છે. $\angle BOC$ અને $\angle AOC$ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) $\Delta OBC$ માં,આપણી પાસે છે:
$OB = OC$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ)
તેથી,$\angle OCB = \angle OBC = 57^{\circ}$ (કારણ કે $\angle OCB = 57^{\circ}$ આપેલ છે,અને સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે).
હવે,$\Delta BOC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle OCB + \angle OBC + \angle BOC = 180^{\circ}$
$57^{\circ} + 57^{\circ} + \angle BOC = 180^{\circ}$
$114^{\circ} + \angle BOC = 180^{\circ}$
$\angle BOC = 180^{\circ} - 114^{\circ} = 66^{\circ}$.
$\Delta OAB$ માં,આપણી પાસે છે:
$OA = OB$ (એક જ વર્તુળની ત્રિજ્યાઓ)
તેથી,$\angle OBA = \angle OAB = 30^{\circ}$.
$\Delta OAB$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle OAB + \angle OBA + \angle AOB = 180^{\circ}$
$30^{\circ} + 30^{\circ} + \angle AOB = 180^{\circ}$
$\angle AOB = 180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$.
કારણ કે $\angle AOB = \angle AOC + \angle BOC$,તેથી:
$120^{\circ} = \angle AOC + 66^{\circ}$
$\angle AOC = 120^{\circ} - 66^{\circ} = 54^{\circ}$.
આમ,$\angle BOC = 66^{\circ}$ અને $\angle AOC = 54^{\circ}$ છે.
Solution diagram
48
Easy
સાબિત કરો કે બે વર્તુળો બેથી વધુ બિંદુઓમાં છેદી શકે નહીં.

Solution

(N/A) ધારો કે બે વર્તુળો ત્રણ ભિન્ન બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ માં છેદે છે.
આમ $A$,$B$ અને $C$ એ ત્રણ અસમરેખ બિંદુઓ છે.
ભૂમિતિના પ્રમેય મુજબ,ત્રણ અસમરેખ બિંદુઓમાંથી પસાર થતું એક અને માત્ર એક જ વર્તુળ હોય છે.
તેથી,જો બે વર્તુળો સમાન ત્રણ બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ માંથી પસાર થતા હોય,તો તે બંને વર્તુળો એક જ હોવા જોઈએ.
આ ધારણાનો વિરોધાભાસ કરે છે કે બે ભિન્ન વર્તુળો છે.
આથી,બે વર્તુળો બેથી વધુ બિંદુઓમાં છેદી શકે નહીં.
49
Easy
સાબિત કરો કે વર્તુળની અંદર આપેલા બિંદુમાંથી પસાર થતી વર્તુળની તમામ જીવાઓ પૈકી,જે જીવા તે બિંદુમાંથી પસાર થતા વ્યાસને લંબ હોય તે સૌથી નાની હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $P$ એ $O$ કેન્દ્રવાળા વર્તુળની અંદર આપેલું બિંદુ છે. $P$ માંથી પસાર થતા વ્યાસ $XY$ ને લંબ જીવા $AB$ દોરો. ધારો કે $CD$ એ $P$ માંથી પસાર થતી અન્ય કોઈ જીવા છે. $O$ માંથી $CD$ પર લંબ $ON$ દોરો.
$\Delta ONP$ માં,$\angle ONP = 90^{\circ}$ છે. $OP$ કર્ણ હોવાથી,$OP > ON$ થાય.
આપણે જાણીએ છીએ કે કેન્દ્રની નજીકની જીવા,કેન્દ્રથી દૂરની જીવા કરતા મોટી હોય છે.
અહીં $ON < OP$ હોવાથી (જ્યાં $OP$ એ જીવા $AB$ નું કેન્દ્રથી અંતર છે),જીવા $CD$ એ જીવા $AB$ કરતા કેન્દ્રથી વધુ દૂર છે.
તેથી,$CD > AB$ થાય.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો,$P$ માંથી પસાર થતી તમામ જીવાઓ પૈકી $AB$ સૌથી નાની જીવા છે.
Solution diagram
50
Difficult
જો વર્તુળની બે સમાન જીવાઓ એકબીજાને છેદે,તો સાબિત કરો કે એક જીવાના ભાગો બીજી જીવાના અનુરૂપ ભાગોને સમાન હોય છે.
Question diagram

Solution

(N/A) $AB$ અને $CD$ એ કેન્દ્ર $O$ વાળા વર્તુળની બે સમાન જીવાઓ છે,જે એકબીજાને $M$ માં છેદે છે. આપણે સાબિત કરવાનું છે કે:
$(i)$ $MB = MC$ અને
$(ii)$ $AM = MD$
કેન્દ્ર $O$ માંથી $OE \perp AB$ અને $OF \perp CD$ દોરો.
કેન્દ્રમાંથી જીવા પર દોરેલો લંબ જીવાને દુભાગે છે,તેથી:
$AE = \frac{1}{2} AB$ અને $FD = \frac{1}{2} CD$
$AB = CD$ હોવાથી,$\frac{1}{2} AB = \frac{1}{2} CD,$ તેથી $AE = FD$ $...(1)$
સમાન જીવાઓ કેન્દ્રથી સમાન અંતરે હોય છે,તેથી $OE = OF.$
હવે,$\Delta MOE$ અને $\Delta MOF$ માં:
$OE = OF$ [ઉપર સાબિત કર્યું]
$OM = OM$ [સામાન્ય બાજુ]
$\angle OEM = \angle OFM = 90^\circ$ [રચના મુજબ]
તેથી,$\Delta MOE \cong \Delta MOF$ [$RHS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ]
આમ,$ME = MF$ $...(2)$
$(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા,આપણને મળે છે:
$AE - ME = FD - MF$
$\Rightarrow AM = MD$ [ભાગ $(ii)$ સાબિત થયો]
ફરીથી,$AB = CD$ અને $AM = MD.$
આ બાદ કરતા,આપણને મળે છે $AB - AM = CD - MD.$
તેથી,$MB = MC$ [ભાગ $(i)$ સાબિત થયો]
Solution diagram

Circles — Mix Examples - Circles · Frequently Asked Questions

1Are these Circles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Circles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.