Gujarati

Flower Questions in Gujarati

Class 12 Biology · Sexual Reproduction in Flowering Plants · Flower

92+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 42 of 92 questions in Gujarati

51
Easy
પુષ્પોનું સામાજિક,ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય જણાવો.

Solution

(N/A) માનવજાતનો પુષ્પો સાથેનો સંબંધ અનાદિ કાળથી ખૂબ જ ગાઢ રહ્યો છે. પુષ્પો સૌંદર્યલક્ષી,સુશોભન,સામાજિક,ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય ધરાવતી વસ્તુઓ છે. તેનો ઉપયોગ હંમેશા પ્રેમ,સ્નેહ,ખુશી,દુઃખ અને શોક જેવી મહત્વપૂર્ણ માનવીય લાગણીઓને વ્યક્ત કરવા માટે પ્રતીક તરીકે કરવામાં આવે છે.
52
Medium
પુષ્પને શા માટે સંઘનિત પ્રરોહ (condensed shoot) ગણવામાં આવે છે,તે સમજાવો.

Solution

(N/A) પુષ્પને રૂપાંતરિત અથવા સંઘનિત પ્રરોહ ગણવામાં આવે છે,જેના કારણો નીચે મુજબ છે:
$1$. પુષ્પીય ધરી,જેને પુષ્પાસન (thalamus) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે અત્યંત સંઘનિત પ્રકાંડ છે જેમાં આંતરગાંઠો (internodes) ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે.
$2$. પુષ્પીય અંગો (વજ્રપત્ર,દલપત્ર,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર) પર્ણો સાથે સમજાત (homologous) છે. તેઓ પુષ્પાસન પર ચક્રમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જે વનસ્પતિના પ્રરોહ પર ગાંઠો (nodes) પર પર્ણોની ગોઠવણી જેવી જ હોય છે.
$3$. પુષ્પના વિકાસ દરમિયાન,પ્રરોહનું અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશી (apical meristem) પુષ્પીય વર્ધનશીલ પેશીમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે દર્શાવે છે કે પુષ્પ મૂળભૂત રીતે એક એવો પ્રરોહ છે જેણે પ્રજનન અંગો ઉત્પન્ન કરવા માટે તેની લંબાઈમાં વૃદ્ધિ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે.
53
Medium
એક લાક્ષણિક પુષ્પના અંગો/ભાગોનું વર્ણન કરો.

Solution

(N/A) એક લાક્ષણિક પુષ્પમાં પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રો હોય છે. આ ચક્રોને બે વંધ્ય (sterile) ચક્રો અને બે ફળદ્રુપ (fertile) ચક્રોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. વંધ્ય ચક્રો:
- વજ્રચક્ર (Calyx): સૌથી બહારનું ચક્ર જે વજ્રપત્રોનું બનેલું હોય છે,જે કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે.
- દલપત્ર (Corolla): બીજું ચક્ર જે દલપત્રોનું બનેલું હોય છે,જે સામાન્ય રીતે પરાગવાહકોને આકર્ષવા માટે તેજસ્વી રંગના હોય છે.
$2$. ફળદ્રુપ ચક્રો:
- પુકેસરચક્ર (Androecium): નર પ્રજનન ચક્ર જે પુકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક પુકેસરમાં પુકેસરતંતુ (stalk) અને પરાગાશય (પરાગરજ ધરાવતો ભાગ) હોય છે. યોજી (connective) પરાગાશયના ખંડોને પુકેસરતંતુ સાથે જોડે છે.
- સ્ત્રીકેસરચક્ર (Gynoecium): સૌથી અંદરનું માદા પ્રજનન ચક્ર જે એક અથવા વધુ સ્ત્રીકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક સ્ત્રીકેસર ત્રણ ભાગોનું બનેલું હોય છે: અંડાશય (આધારનો ફૂલેલો ભાગ જેમાં અંડકો હોય છે),પરાગવાહિની (લાંબી નળી) અને પરાગાસન (ટોચનો ભાગ જે પરાગરજને ગ્રહણ કરે છે).
Solution diagram
54
Medium
તફાવત આપો: સહાયક ચક્રો અને આવશ્યક ચક્રો.

Solution

(N/A)
સહાયક ચક્રો આવશ્યક ચક્રો
$(1)$ પુષ્પના જે ચક્રો લિંગી પ્રજનનમાં સીધી રીતે સંકળાયેલા નથી પરંતુ તે પ્રક્રિયામાં મદદરૂપ થાય છે,તેને સહાયક ચક્રો કહે છે. $(1)$ પુષ્પના જે ચક્રો લિંગી પ્રજનન સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલા છે,તેને આવશ્યક ચક્રો કહે છે.
$(2)$ વજ્રચક્ર અને દલચક્ર એ સહાયક ચક્રો છે. $(2)$ પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર એ આવશ્યક ચક્રો છે.
$(3)$ તેઓ પ્રજનન અંગોને રક્ષણ આપે છે અને પરાગનયનમાં મદદ કરે છે. $(3)$ તેઓ જન્યુઓના નિર્માણ અને ફલન માટે જવાબદાર છે.
$(4)$ તેઓ વંધ્ય (sterile) ચક્રો ગણાય છે. $(4)$ તેઓ ફળદ્રુપ (fertile) ચક્રો ગણાય છે.
55
Medium
એક લાક્ષણિક પુષ્પની નામનિર્દેશિત આકૃતિ દોરો.

Solution

(N/A) એક લાક્ષણિક પુષ્પમાં પુષ્પદંડના ફૂલેલા છેડા પર,જેને પુષ્પાસન કહેવામાં આવે છે,તેના પર ક્રમશઃ ગોઠવાયેલા ચાર પ્રકારના ચક્રો હોય છે. આ ચક્રો નીચે મુજબ છે:
$1$. વજ્રચક્ર (Calyx): પુષ્પનું સૌથી બહારનું ચક્ર,જે વજ્રપત્રોનું બનેલું હોય છે. તે કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે.
$2$. દલચક્ર (Corolla): બીજું ચક્ર,જે દલપત્રોનું બનેલું હોય છે. તે સામાન્ય રીતે પરાગનયન માટે કીટકોને આકર્ષવા માટે તેજસ્વી રંગના હોય છે.
$3$. પુંકેસરચક્ર (Androecium): ત્રીજું ચક્ર,જે પુંકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક પુંકેસર નર પ્રજનન અંગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$4$. સ્ત્રીકેસરચક્ર (Gynoecium): સૌથી અંદરનું ચક્ર,જે એક અથવા વધુ સ્ત્રીકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક સ્ત્રીકેસર માદા પ્રજનન અંગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
56
MediumMCQ
પુકેસરના ભાગોના જોડાણ (cohesion) ના આધારે તેના પ્રકારો જણાવો.
A
એકસંઘી (Monadelphous),દ્વિસંઘી (Diadelphous),બહુસંઘી (Polyadelphous)
B
દલલગ્ન (Epipetalous),વજ્રલગ્ન (Episepalous)
C
યુક્તાંતરપુંકેસરી (Syngenesious),યુક્તપુંકેસરી (Synandrous)
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) પુકેસરના ભાગો (તંતુઓ અથવા પરાગાશય) ના જોડાણના આધારે તેનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
$1$. $Monadelphous$ (એકસંઘી): પુકેસરો એક જ સમૂહમાં જોડાયેલા હોય છે (દા.ત.,જાસૂદ).
$2$. $Diadelphous$ (દ્વિસંઘી): પુકેસરો બે સમૂહમાં જોડાયેલા હોય છે (દા.ત.,વટાણા).
$3$. $Polyadelphous$ (બહુસંઘી): પુકેસરો બેથી વધુ સમૂહમાં જોડાયેલા હોય છે (દા.ત.,લીંબુ).
$4$. $Syngenesious$ (યુક્તાંતરપુંકેસરી): માત્ર પરાગાશય જોડાયેલા હોય છે,તંતુઓ મુક્ત હોય છે (દા.ત.,સૂર્યમુખી).
$5$. $Synandrous$ (યુક્તપુંકેસરી): પરાગાશય અને તંતુઓ બંને સંપૂર્ણ લંબાઈ સુધી જોડાયેલા હોય છે (દા.ત.,દૂધી/કોળું).
વધુમાં,પુકેસરો અન્ય પુષ્પીય ભાગો સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે,જેમ કે $Epipetalous$ (દલપુંજ સાથે જોડાયેલ) અથવા $Episepalous$ (વજ્રપત્ર સાથે જોડાયેલ).
57
Medium
વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: પુષ્પ ધાર્મિક,સાંસ્કૃતિક અને વૈજ્ઞાનિક મહત્વ ધરાવે છે.

Solution

(N/A) પુષ્પોનો માનવજાત સાથે અનાદિ કાળથી ગાઢ સંબંધ રહ્યો છે.
$1$. ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ: પુષ્પોનો ઉપયોગ વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ,તહેવારો અને ઉત્સવોમાં અર્પણ કરવા અથવા સુશોભન માટે કરવામાં આવે છે,જે પવિત્રતા અને ભક્તિનું પ્રતીક છે.
$2$. સામાજિક મહત્વ: તે પ્રેમ,સ્નેહ,ખુશી,દુઃખ અને શોક જેવી માનવીય લાગણીઓને વ્યક્ત કરવા માટેના પ્રતીકો તરીકે સેવા આપે છે.
$3$. વૈજ્ઞાનિક મહત્વ: વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિએ,પુષ્પો આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના પ્રજનન અંગો છે. તે પરાગનયન અને ફલનની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે,જે બીજ અને ફળના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે,જે પ્રજાતિની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરે છે અને વિવિધ સજીવો માટે ખોરાક પૂરો પાડે છે.
58
EasyMCQ
વનસ્પતિમાં પ્રાજનનિક તબક્કાની શરૂઆત શેના સર્જન દ્વારા થાય છે?
A
પર્ણ
B
શાખા
C
પુષ્પ
D
મૂળ

Solution

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ), પ્રાજનનિક તબક્કાની શરૂઆત પુષ્પના સર્જન દ્વારા થાય છે. પુષ્પ એ વિશિષ્ટ પ્રાજનનિક રચના છે જે નર $(\text{પુંકેસરચક્ર})$ અને માદા $(\text{સ્ત્રીકેસરચક્ર})$ પ્રજનન અંગો ધરાવે છે। જ્યારે વનસ્પતિ પુખ્તતા પ્રાપ્ત કરે છે અને પુષ્પ સર્જન શરૂ કરે છે, ત્યારે તે તેના પ્રાજનનિક તબક્કામાં પ્રવેશ કરે છે, જે ફળ અને બીજના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે।
59
EasyMCQ
જ્યારે વનસ્પતિમાં નર અને માદા પ્રાજનિક રચનાઓ એક જ વનસ્પતિ દેહમાં જોવા મળે,તો તેને શું કહેવાય?
A
એકસદની (Monoecious)
B
એકલિંગી (Unisexual)
C
વિષમસુકાયક (Heterothallic)
D
દ્વિસદની (Dioecious)

Solution

(A) જ્યારે નર અને માદા પ્રાજનિક રચનાઓ (પુકેસરયુક્ત અને સ્ત્રીકેસરયુક્ત પુષ્પો) એક જ વનસ્પતિ દેહ પર હાજર હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને $Monoecious$ (એકસદની) કહેવામાં આવે છે. તેના ઉદાહરણોમાં કાકડી અને નાળિયેરનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી વિપરીત,$Dioecious$ (દ્વિસદની) એટલે એવી વનસ્પતિઓ કે જેમાં નર અને માદા પુષ્પો અલગ-અલગ વનસ્પતિઓ પર જોવા મળે છે.
60
EasyMCQ
નીચે પૈકી કઈ વનસ્પતિમાં પુંકેસરીય પુષ્પ અને સ્ત્રીકેસરીય પુષ્પ એક જ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે?
A
નારિયેળ
B
પપૈયું
C
પાલક
D
ખજુર

Solution

(A) જે વનસ્પતિમાં પુંકેસરીય (નર) અને સ્ત્રીકેસરીય (માદા) પુષ્પો એક જ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે,તેને એકસદની (monoecious) વનસ્પતિ કહેવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,નારિયેળ એ એકસદની વનસ્પતિ છે.
પપૈયું,પાલક અને ખજુર એ દ્વિસદની (dioecious) વનસ્પતિઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં નર અને માદા પુષ્પો અલગ-અલગ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે.
61
MediumMCQ
પુષ્પનું કયું ચક્ર કીટકોને આકર્ષે છે?
A
વજ્રચક્ર
B
પુંકેસરચક્ર
C
દલચક્ર
D
સ્ત્રીકેસરચક્ર

Solution

(C) પુષ્પ મુખ્યત્વે ચાર ચક્રો ધરાવે છે: વજ્રચક્ર,દલચક્ર,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર.
$1$. વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) સામાન્ય રીતે લીલા રંગના હોય છે અને કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે.
$2$. દલચક્ર (દલપત્રો) સામાન્ય રીતે આકર્ષક અને રંગીન હોય છે,જે પરાગનયન માટે કીટકોને આકર્ષવાનું કાર્ય કરે છે.
$3$. પુંકેસરચક્ર એ પુષ્પનું નર પ્રજનન અંગ છે.
$4$. સ્ત્રીકેસરચક્ર એ પુષ્પનું માદા પ્રજનન અંગ છે.
આમ,કીટકોને આકર્ષવાનું કાર્ય દલચક્ર કરે છે.
62
MediumMCQ
જો સ્ત્રીકેસરચક્રમાં ઘણા સ્ત્રીકેસરો હોય અને તેઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય,તો તેને શું કહે છે?
A
બહુસ્ત્રીકેસરી
B
એકસ્ત્રીકેસરી
C
યુક્તસ્ત્રીકેસરી
D
મુક્તસ્ત્રીકેસરી

Solution

(C) પુષ્પમાં,સ્ત્રીકેસરચક્ર એ માદા પ્રજનન અંગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
જ્યારે સ્ત્રીકેસરચક્રમાં ઘણા સ્ત્રીકેસરો હોય,ત્યારે તેને બહુસ્ત્રીકેસરી કહેવામાં આવે છે.
જો આ સ્ત્રીકેસરો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય,તો તે સ્થિતિને યુક્તસ્ત્રીકેસરી $(Syncarpous)$ કહેવાય છે (દા.ત.,પેપાવર).
જો સ્ત્રીકેસરો મુક્ત હોય,તો તે સ્થિતિને મુક્તસ્ત્રીકેસરી $(Apocarpous)$ કહેવાય છે (દા.ત.,માઈકેલિયા).
63
MediumMCQ
સુરણ $(Amorphophallus)$ ના પુષ્પની ઊંચાઈ કેટલી હોય છે ($\text{ફુટ}$ માં)?
A
$6$
B
$5$
C
$7$
D
$8$

Solution

(A) $Amorphophallus$ (સુરણ) નું પુષ્પ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું પુષ્પ માનવામાં આવે છે. તેની ઊંચાઈ આશરે $6$ ફુટ જેટલી હોય છે.
64
MediumMCQ
મોટાભાગની સપુષ્પ વનસ્પતિઓ કેવા પ્રકારના પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે?
A
એકલિંગી
B
દ્વિલિંગી
C
વંધ્ય
D
આમાંથી એકપણ નહીં

Solution

(B) મોટાભાગની સપુષ્પ વનસ્પતિઓ દ્વિલિંગી પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે. દ્વિલિંગી પુષ્પમાં નર પ્રજનન અંગ (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગ (સ્ત્રીકેસર) બંને એક જ પુષ્પમાં હાજર હોય છે. આ રચના સ્વ-પરાગનયનને સરળ બનાવે છે,જોકે વનસ્પતિઓએ પર-પરાગનયનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિવિધ બહિઃસંકરણ પ્રયુક્તિઓ (outbreeding devices) વિકસાવી છે.
65
MediumMCQ
જો નર અને માદા બંને પ્રકારના પુષ્પો એક જ વનસ્પતિ પર ઊગતા હોય,તો તે વનસ્પતિને ........ કહેવાય છે.
A
એકલિંગી
B
એકસદની
C
પુકેસરી
D
સ્ત્રીકેસરી

Solution

(B) જ્યારે નર અને માદા બંને પ્રકારના પુષ્પો એક જ વનસ્પતિ પર હાજર હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને $Monoecious$ (એકસદની) કહેવામાં આવે છે.
એકસદની વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં દિવેલા અને મકાઈનો સમાવેશ થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,જો નર અને માદા પુષ્પો અલગ-અલગ વનસ્પતિ પર હાજર હોય,તો તે સ્થિતિને $Dioecious$ (દ્વિસદની) કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,પપૈયું અને ખજૂરી).
66
MediumMCQ
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં બીજાણુપર્ણો (sporophylls) શેમાં વ્યવસ્થિત હોય છે?
A
બીજ
B
ફળો
C
પુષ્પો
D
બીજાવરણ

Solution

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં બીજાણુપર્ણો (લઘુબીજાણુપર્ણો એટલે કે પુંકેસર અને ગુરુબીજાણુપર્ણો એટલે કે સ્ત્રીકેસર) પુષ્પ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ પ્રજનન રચનાઓમાં વ્યવસ્થિત હોય છે.
67
EasyMCQ
સૌથી મોટું પુષ્પ કયું છે?
A
Rafflesia arnoldii
B
Helianthus annuus
C
Welwitschia mirabilis
D
Nelumbo nucifera

Solution

(A) $Rafflesia$ $arnoldii$ એ વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ માનવામાં આવે છે. તે એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જે એક વિશાળ,એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરે છે જેનો વ્યાસ આશરે $1$ મીટર સુધી હોઈ શકે છે.
68
MediumMCQ
પુષ્પ હંમેશા એકાકી (solitary) ક્યારે હોય છે?
A
પ્રરોહ કલિકા પુષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય ત્યારે.
B
પ્રરોહાગ્ર (shoot tip) પુષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય ત્યારે.
C
પાર્શ્વીય પ્રરોહ પુષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય ત્યારે.
D
ક્ષિતિજ સમાંતર પ્રરોહ પુષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય ત્યારે.

Solution

(B) પુષ્પધારી વનસ્પતિઓમાં,જ્યારે પ્રરોહાગ્ર (shoot tip) અથવા અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશી પુષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય છે,ત્યારે મુખ્ય ધરીની વૃદ્ધિ અટકી જાય છે. આના પરિણામે પ્રકાંડની ટોચ પર એક જ,એકાકી પુષ્પનું નિર્માણ થાય છે,કારણ કે પ્રરોહાગ્ર હવે વધુ વાનસ્પતિક વૃદ્ધિ કરવા માટે સક્ષમ રહેતું નથી.
69
MediumMCQ
$A$: $Cucurbita$ (કોળું) નું પુંકેસરચક્ર યુક્તપુંકેસરી (synandrous) હોય છે.
$R$: પુંકેસરોના પરાગાશય તેમજ તંતુઓ તેમની સમગ્ર લંબાઈ દરમિયાન જોડાયેલા હોય છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) $Cucurbitaceae$ કુળમાં (દા.ત.,$Cucurbita$),પુંકેસરો યુક્તપુંકેસરી (synandrous) તરીકે ઓળખાતી સ્થિતિમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
યુક્તપુંકેસરી સ્થિતિમાં,પુંકેસરોના પરાગાશય અને તંતુઓ બંને તેમની સમગ્ર લંબાઈ દરમિયાન એકબીજા સાથે જોડાઈને એક રચના બનાવે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
70
EasyMCQ
$Hibiscus$ (જાસુદ) નું પુષ્પ કેવું હોય છે?
A
દ્વિલિંગી
B
એકલિંગી
C
નપુંસક
D
ખૂબ જ નાનું

Solution

(A) જ્યારે પુષ્પમાં નર (પુંકેસર) અને માદા (સ્ત્રીકેસર) બંને પ્રજનન અંગો હાજર હોય,ત્યારે તેને દ્વિલિંગી પુષ્પ કહેવામાં આવે છે. $Hibiscus$ (જાસુદ) ના પુષ્પમાં એક જ રચનામાં પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર બંને જોવા મળે છે. તેથી,તે દ્વિલિંગી પુષ્પ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
71
EasyMCQ
સ્વ-ફલન શેમાં જોવા મળે છે?
A
દ્વિલિંગી પુષ્પ
B
એકલિંગી પુષ્પ
C
$ (a) $ અને $ (b) $ બંને
D
એકલિંગાશ્રયી પુષ્પ

Solution

(A) સ્વ-ફલન એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક સામાન્ય ઘટના છે,જેમાં પરાગરજ એક જ પુષ્પના પરાગાશયમાંથી તે જ પુષ્પના પરાગાસન પર સ્થાનાંતરિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા માટે એક જ પુષ્પમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગોની હાજરી હોવી જરૂરી છે,જેને દ્વિલિંગી પુષ્પ (ઉભયલિંગી પુષ્પ) કહેવામાં આવે છે.
72
EasyMCQ
પપૈયામાં, પુષ્પો કેવા હોય છે?
A
એકલિંગી
B
દ્વિલિંગી
C
નપુંસક
D
પુષ્પો ઉત્પન્ન થતા નથી

Solution

(A) પપૈયું $(Carica \, papaya)$ એ એકલિંગાશ્રયી વનસ્પતિ છે, જેનો અર્થ એ છે કે નર અને માદા પુષ્પો અલગ-અલગ છોડ પર જોવા મળે છે.
દરેક પુષ્પમાં કાં તો માત્ર પુંકેસર (નર) અથવા માત્ર સ્ત્રીકેસર (માદા) હોવાથી, આ પુષ્પોને એકલિંગી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
73
EasyMCQ
'એકલીંગી માદા પુષ્પને પુંકેસરી પુષ્પ કહેવાય છે'. ઉપર્યુક્ત વિધાન
A
સાચું
B
ખોટું
C
ક્યારેક $ (a) $ અને ક્યારેક $ (b) $
D
$ (a) $ કે $ (b) $ બંનેમાંથી એક પણ નહીં

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં,જે પુષ્પમાં માત્ર પુંકેસર (નર પ્રજનન અંગ) હોય તેને પુંકેસરી પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
જે પુષ્પમાં માત્ર સ્ત્રીકેસર (માદા પ્રજનન અંગ) હોય તેને સ્ત્રીકેસરી પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,એકલીંગી માદા પુષ્પને સ્ત્રીકેસરી પુષ્પ કહેવાય છે,પુંકેસરી નહીં.
74
EasyMCQ
'એકલીંગી નર પુષ્પને સ્ત્રીકેસરી (pistillate) કહેવામાં આવે છે'. ઉપર્યુક્ત વિધાન
A
સાચું
B
ખોટું
C
ક્યારેક $(a)$ અને ક્યારેક $(b)$
D
$(a)$ કે $(b)$ બંનેમાંથી એકપણ નહીં

Solution

(B) ખોટું. જે એકલીંગી પુષ્પમાં માત્ર પુંકેસર (નર પ્રજનન અંગો) હોય તેને પુંકેસરી (staminate) પુષ્પ કહેવાય છે. જે પુષ્પમાં માત્ર સ્ત્રીકેસર (માદા પ્રજનન અંગો) હોય તેને સ્ત્રીકેસરી (pistillate) પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
75
MediumMCQ
પુષ્પ એ શું છે?
A
માત્ર રૂપાંતરિત નર વનસ્પતિ
B
માત્ર રૂપાંતરિત માદા વનસ્પતિ
C
રૂપાંતરિત પ્રજનનક્ષમ પ્રરોહ
D
વાનસ્પતિક પ્રરોહ તંત્ર

Solution

(C) પુષ્પને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં લિંગી પ્રજનન માટે વિશિષ્ટ રૂપાંતરિત પ્રરોહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. પુષ્પમાં,પ્રરોહનું અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશી (apical meristem) પુષ્પીય વર્ધનશીલ પેશીમાં ફેરવાય છે અને પર્ણો પુષ્પીય ચક્રો જેવા કે વજ્રપત્ર,દલપત્ર,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસરમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
76
MediumMCQ
આપેલ આકૃતિમાં $A$ થી $E$ ને ઓળખો.
Question diagram
A
$A-Style, B-Stigma, C-Ovules, D-Thalamus, E-Ovary$
B
$A-Ovary, B-Thalamus, C-Ovules, D-Style, E-Stigma$
C
$A-Thalamus, B-Style, C-Stigma, D-Ovary, E-Ovules$
D
$A-Stigma, B-Style, C-Ovules, D-Ovary, E-Thalamus$

Solution

(D) એ પરાગાસન (Stigma) છે,જે પરાગરજ માટે ઉતરાણ પ્લેટફોર્મ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$B$ એ પરાગવાહિની (Style) છે,જે પરાગનલિકાને અંડાશય સુધી પહોંચવા માટે માર્ગ પૂરો પાડે છે.
$C$ એ અંડકો (Ovules) દર્શાવે છે,જે ફલન પછી બીજમાં વિકસે છે.
$D$ એ અંડાશય (Ovary) છે,જેમાં અંડકો હોય છે અને તે ફળમાં વિકસે છે.
$E$ એ પુષ્પાસન (Thalamus) છે,જે પુષ્પનો આધારભૂત ભાગ છે જે અંડાશયને ટેકો આપે છે.
77
MediumMCQ
નીચેની આકૃતિમાં $A$ થી $G$ ને ઓળખો અને તે મુજબ જવાબ આપો.
Question diagram
A
$A-$અંડાશય,$B-$તંતુ,$C-$વજ્રપત્ર,$D-$દલપત્ર,$E-$પરાગવાહિની,$F-$પરાગાસન,$G-$પરાગાશય
B
$A-$દલપત્ર,$B-$અંડાશય,$C-$દલપત્ર,$D-$તંતુ,$E-$પરાગાશય,$F-$પરાગાસન,$G-$પરાગવાહિની
C
$A-$અંડાશય,$B-$વજ્રપત્ર,$C-$તંતુ,$D-$દલપત્ર,$E-$પરાગાશય,$F-$પરાગાસન,$G-$પરાગવાહિની
D
$A-$અંડાશય,$B-$વજ્રપત્ર,$C-$તંતુ,$D-$દલપત્ર,$E-$પરાગાશય,$F-$પરાગાસન,$G-$પરાગવાહિની

Solution

(C) એક લાક્ષણિક પુષ્પની રચનાના આધારે:
$A$ એ અંડાશય (Ovary) દર્શાવે છે,જે સ્ત્રીકેસરનો નીચેનો ફૂલેલો ભાગ છે.
$B$ એ વજ્રપત્ર (Sepal) દર્શાવે છે,જે પુષ્પનું સૌથી બહારનું ચક્ર છે.
$C$ એ તંતુ (Filament) દર્શાવે છે,જે પુંકેસરનો દંડ છે.
$D$ એ દલપત્ર (Petal) દર્શાવે છે,જે પુષ્પનો તેજસ્વી રંગીન ભાગ છે.
$E$ એ પરાગાશય (Anther) દર્શાવે છે,જે પુંકેસરનો પરાગરજ ધરાવતો ભાગ છે.
$F$ એ પરાગાસન (Stigma) દર્શાવે છે,જે પરાગરજ માટે ગ્રહણશીલ સપાટી છે.
$G$ એ પરાગવાહિની (Style) દર્શાવે છે,જે પરાગાસનને અંડાશય સાથે જોડતી લાંબી નળી છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $A-$અંડાશય,$B-$વજ્રપત્ર,$C-$તંતુ,$D-$દલપત્ર,$E-$પરાગાશય,$F-$પરાગાસન,$G-$પરાગવાહિની છે,જે વિકલ્પ $C$ અને $D$ માં દર્શાવેલ છે.
78
Medium
વૈજ્ઞાનિક કારણ આપો: નાળિયેરી એકલિંગી (monoecious) છે જ્યારે ખજૂરી દ્વિલિંગી (dioecious) છે.

Solution

(N/A) નાળિયેરીના છોડ પર એક જ વનસ્પતિ પર નર અને માદા એમ બંને પ્રકારના એકલિંગી પુષ્પો જોવા મળે છે,તેથી તેને એકલિંગી (monoecious) કહેવામાં આવે છે. નર પુષ્પને પુંકેસરી પુષ્પ અને માદા પુષ્પને સ્ત્રીકેસરી પુષ્પ કહેવાય છે.
બીજી તરફ,ખજૂરીમાં નર અને માદા એકલિંગી પુષ્પો અલગ-અલગ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે,તેથી તેને દ્વિલિંગી (dioecious) કહેવામાં આવે છે.
79
MediumMCQ
આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિમાં લિંગી પ્રજનન માટે કયો ભાગ જવાબદાર છે?
A
મૂળ
B
પ્રકાંડ
C
પર્ણ
D
પુષ્પ

Solution

(D) આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં, $\text{પુષ્પ}$ એ પ્રજનનનો એકમ છે।
તેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) આવેલા હોય છે।
લિંગી પ્રજનનમાં આ પુષ્પીય રચનાઓમાં ઉત્પન્ન થતા નર અને માદા જન્યુઓનું ફલન થાય છે, જે બીજ અને ફળના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે।
80
EasyMCQ
પુષ્પના અંદરથી બહારની તરફના ચક્રના નામ આપો.
A
સ્ત્રીકેસરચક્ર $\rightarrow$ પુંકેસરચક્ર $\rightarrow$ દલચક્ર $\rightarrow$ વજ્રચક્ર
B
વજ્રચક્ર $\rightarrow$ દલચક્ર $\rightarrow$ પુંકેસરચક્ર $\rightarrow$ સ્ત્રીકેસરચક્ર
C
દલચક્ર $\rightarrow$ વજ્રચક્ર $\rightarrow$ પુંકેસરચક્ર $\rightarrow$ સ્ત્રીકેસરચક્ર
D
સ્ત્રીકેસરચક્ર $\rightarrow$ પુંકેસરચક્ર $\rightarrow$ વજ્રચક્ર $\rightarrow$ દલચક્ર

Solution

(A) એક લાક્ષણિક પુષ્પ પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રો ધરાવે છે. બહારથી અંદરની તરફનો ક્રમ આ મુજબ છે: વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો),દલચક્ર (દલપત્રો),પુંકેસરચક્ર (પુંકેસરો) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસરો). તેથી,જ્યારે આપણે અંદરથી બહારની તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે ક્રમ આ મુજબ થાય છે: સ્ત્રીકેસરચક્ર $\rightarrow$ પુંકેસરચક્ર $\rightarrow$ દલચક્ર $\rightarrow$ વજ્રચક્ર.
81
EasyMCQ
નીચેનામાંથી પુષ્પ માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:
સહાયક અંગો $\quad$ પ્રજનન અંગો
A
વજ્રચક્ર,દલચક્ર $\quad$ પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર
B
પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર $\quad$ વજ્રચક્ર,દલચક્ર
C
વજ્રચક્ર,પુંકેસરચક્ર $\quad$ દલચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર
D
દલચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર $\quad$ વજ્રચક્ર,પુંકેસરચક્ર

Solution

(A) પુષ્પ સામાન્ય રીતે પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે.
આ ચક્રો વજ્રચક્ર,દલચક્ર,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર છે.
$1$. સહાયક અંગો: આ પુષ્પના બિન-પ્રજનન ભાગો છે જે અંદરના પ્રજનન અંગોનું રક્ષણ કરે છે અથવા પરાગવાહકોને આકર્ષે છે। આમાં વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) અને દલચક્ર (દલપત્રો) નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. પ્રજનન અંગો: આ તે ભાગો છે જે સીધી રીતે લિંગી પ્રજનનમાં ભાગ લે છે। આમાં પુંકેસરચક્ર (પુંકેસર,નર પ્રજનન અંગ) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસર,માદા પ્રજનન અંગ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચું વર્ગીકરણ છે: સહાયક અંગો $(\text{વજ્રચક્ર}, \text{દલચક્ર})$ અને પ્રજનન અંગો $(\text{પુંકેસરચક્ર}, \text{સ્ત્રીકેસરચક્ર})$।
82
EasyMCQ
વનસ્પતિના પુષ્પમાં પરાગાશય અને પરાગાસન અનુક્રમે કયા ચક્રમાં આવેલા હોય છે?
A
પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર
B
સ્ત્રીકેસરચક્ર,પુંકેસરચક્ર
C
પુંકેસરચક્ર,પુંકેસરચક્ર
D
સ્ત્રીકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર

Solution

(A) પુષ્પમાં પ્રજનન અંગો ચક્રમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
$1$. $Androecium$ (પુંકેસરચક્ર) એ પુષ્પનું નર પ્રજનન ચક્ર છે,જે પુંકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક પુંકેસર તંતુ અને પરાગાશયનું બનેલું હોય છે.
$2$. $Gynoecium$ (સ્ત્રીકેસરચક્ર) એ પુષ્પનું માદા પ્રજનન ચક્ર છે,જે સ્ત્રીકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક સ્ત્રીકેસર બીજાશય,પરાગવાહિની અને પરાગાસનનું બનેલું હોય છે.
તેથી,પરાગાશય એ $Androecium$ નો ભાગ છે અને પરાગાસન એ $Gynoecium$ નો ભાગ છે.
83
EasyMCQ
વનસ્પતિમાં જુવેનાઈલ (કિશોર) તબક્કો પૂર્ણ થયો છે તે કેવી રીતે જાણી શકાય છે?
A
ફળસર્જન
B
બીજસર્જન
C
પુષ્પસર્જન
D
એકપણ નહિ

Solution

(C) જુવેનાઈલ તબક્કો એ જન્મ અને પ્રજનન પરિપક્વતા વચ્ચેનો વૃદ્ધિનો સમયગાળો છે. વનસ્પતિમાં,આ તબક્કાને વાનસ્પતિક તબક્કો પણ કહેવામાં આવે છે. જુવેનાઈલ અથવા વાનસ્પતિક તબક્કાનો અંત પ્રજનન તબક્કાની શરૂઆત દ્વારા થાય છે,જે વનસ્પતિમાં પુષ્પસર્જનની શરૂઆતથી સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે. તેથી,પુષ્પસર્જન એ બાહ્યાકાર વિદ્યાકીય સંકેત છે કે વનસ્પતિ પ્રજનન પરિપક્વતાએ પહોંચી ગઈ છે.
84
MediumMCQ
પુષ્પો વિશે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
મનુષ્યનો પુષ્પો સાથે અતિ પ્રાચીન સમયથી ઘનિષ્ઠ સંબંધ રહેલો છે.
B
પુષ્પો સૌંદર્યલક્ષી,સુશોભન,સામાજિક,ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય ધરાવે છે.
C
તે માનવની લાગણીઓ વ્યક્ત કરવાના પ્રતીક સ્વરૂપે ઉપયોગી છે.
D
ઉપરના બધા જ.

Solution

(D) પુષ્પો યુગોથી માનવ જીવનનો અભિન્ન ભાગ રહ્યા છે.
$1$. મનુષ્યનો પુષ્પો સાથે અતિ પ્રાચીન સમયથી ઘનિષ્ઠ સંબંધ રહેલો છે,કારણ કે તે સૌંદર્યલક્ષી,સુશોભન,સામાજિક,ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્ય ધરાવે છે.
$2$. તેનો ઉપયોગ હંમેશા પ્રેમ,સ્નેહ,ખુશી,દુઃખ અને શોક જેવી મહત્વપૂર્ણ માનવીય લાગણીઓ વ્યક્ત કરવા માટે પ્રતીક તરીકે કરવામાં આવે છે.
$3$. તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
85
EasyMCQ
વનસ્પતિનો કયો ભાગ લિંગી પ્રજનન સાથે સંકળાયેલ છે?
A
પર્ણ
B
પુષ્પ
C
પ્રકાંડ
D
ઉપરના બધા જ

Solution

(B) $\text{પુષ્પ}$ એ આવૃત બીજધારી (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) વનસ્પતિઓનું પ્રજનન એકમ છે। તેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) આવેલા હોય છે। લિંગી પ્રજનનમાં નર અને માદા જન્યુઓનું ફલન થાય છે, જે પ્રક્રિયા $\text{પુષ્પ}$ ની અંદર થાય છે। તેથી, $\text{પુષ્પ}$ એ વનસ્પતિમાં લિંગી પ્રજનન સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલ અંગ છે।
86
MediumMCQ
નીચે પુષ્પના ઊભા છેદની આકૃતિ આપેલ છે. $P, Q$ અને $R$ ભાગોને ઓળખો.
$\quad \quad P \quad\quad Q\quad\quad R$
Question diagram
A
વજ્રપત્ર $\quad$ દલપત્ર $\quad$ પરાગાશય
B
વજ્રપત્ર $\quad$ દલપત્ર $\quad$ પરાગાસન
C
દલપત્ર $\quad$ વજ્રપત્ર $\quad$ પરાગાશય
D
દલપત્ર $\quad$ વજ્રપત્ર $\quad$ પરાગાસન

Solution

(B) પુષ્પના ઊભા છેદની આપેલી આકૃતિના આધારે:
$1$. $P$ એ પુષ્પના સૌથી બહારના ચક્રને દર્શાવે છે,જે વજ્રપત્ર (વજ્રચક્ર) છે.
$2$. $Q$ એ તેજસ્વી રંગીન,પર્ણ જેવી રચનાને દર્શાવે છે,જે દલપત્ર (દલપુંજ) છે.
$3$. $R$ એ સ્ત્રીકેસરના સૌથી ઉપરના ભાગને દર્શાવે છે,જે પરાગાસન છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $P = \text{વજ્રપત્ર}, Q = \text{દલપત્ર}, R = \text{પરાગાસન}$ છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
87
EasyMCQ
પુષ્પના આવશ્યક ચક્રો અને સહાયક ચક્રોને ઓળખો.
આવશ્યક ચક્રો $\quad$ $\quad$ સહાયક ચક્રો
A
પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર $\quad$ $\quad$ દલચક્ર,વજ્રચક્ર
B
દલચક્ર,વજ્રચક્ર $\quad$ $\quad$ પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર
C
વજ્રચક્ર,પુંકેસરચક્ર $\quad$ $\quad$ દલચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર
D
દલચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર $\quad$ $\quad$ વજ્રચક્ર,પુંકેસરચક્ર

Solution

(A) પુષ્પમાં,ચક્રોને પ્રજનનમાં તેમની ભૂમિકાના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સહાયક ચક્રો: આ બહારના ચક્રો છે જે પ્રજનનમાં સીધો ભાગ લેતા નથી પરંતુ પ્રજનન અંગોનું રક્ષણ કરે છે અથવા પરાગવાહકોને આકર્ષે છે. આમાં વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) અને દલચક્ર (દલપત્રો) નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. આવશ્યક ચક્રો: આ અંદરના ચક્રો છે જે પ્રજનનની પ્રક્રિયામાં સીધી રીતે સંકળાયેલા છે. આમાં પુંકેસરચક્ર (પુંકેસર) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસર) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચું વર્ગીકરણ છે: આવશ્યક ચક્રો = પુંકેસરચક્ર,સ્ત્રીકેસરચક્ર; સહાયક ચક્રો = દલચક્ર,વજ્રચક્ર.
88
EasyMCQ
મકાઈમાં જોવા મળતા $tassels$ (તંતુઓ) શું છે?
A
બીજાશય
B
પુંકેસર અને પરાગાશય
C
સ્ત્રીકેસરના પરાગાસન અને પરાગવાહિની
D
પુંકેસરના તંતુઓ

Solution

(B) મકાઈના છોડમાં,$tassels$ એ નર પુષ્પવિન્યાસનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ $tassels$ પુંકેસર અને પરાગાશય ધરાવે છે જે પરાગરજ ઉત્પન્ન કરે છે.
બીજી તરફ,મકાઈના ડોડામાંથી બહાર લટકતી લાંબી,રેશમી દોરી જેવી રચનાઓ એ માદા પુષ્પના પરાગાસન અને પરાગવાહિની છે.
પ્રશ્ન $tassels$ વિશે પૂછે છે,જે છોડની ટોચ પર જોવા મળતા નર પુષ્પવિન્યાસ છે,જેમાં પુંકેસર અને પરાગાશયનો સમાવેશ થાય છે.
89
MediumMCQ
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $A$ અને બીજાને કારણ $R$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે:
વિધાન $A$: પુષ્પને રૂપાંતરિત પ્રરોહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેમાં પ્રરોહાગ્ર વર્ધનશીલ પેશી પુષ્પીય વર્ધનશીલ પેશીમાં ફેરવાય છે.
કારણ $R$: પ્રરોહની આંતરગાંઠો સંકોચાઈ જાય છે જેથી પર્ણોને બદલે ક્રમિક ગાંઠો પર પાર્શ્વીય રીતે વિવિધ પુષ્પીય અંગો ઉત્પન્ન થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
$A$ ખોટું છે પણ $R$ સાચું છે
B
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે
C
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે પણ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી
D
$A$ સાચું છે પણ $R$ ખોટું છે

Solution

(B) પુષ્પને રૂપાંતરિત પ્રરોહ માનવામાં આવે છે કારણ કે પ્રરોહાગ્ર વર્ધનશીલ પેશી પુષ્પીય વર્ધનશીલ પેશીમાં પરિવર્તિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,આંતરગાંઠો લંબાઈમાં વધતી નથી,જેના કારણે પુષ્પીય ધરી અત્યંત સંકોચાઈ જાય છે.
પર્ણો ઉત્પન્ન કરવાને બદલે,અગ્રભાગ ક્રમિક ગાંઠો પર પાર્શ્વીય રીતે વિવિધ પુષ્પીય અંગો (વજ્રપત્ર,દલપત્ર,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર) ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,આંતરગાંઠોનું સંકોચન એ પ્રરોહના પુષ્પમાં રૂપાંતરણનું માળખાકીય કારણ હોવાથી,$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
90
EasyMCQ
જ્યારે પુષ્પમાં પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર બંને હાજર હોય,ત્યારે તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
અલિંગી
B
એકલિંગી
C
દ્વિલિંગી
D
એકગૃહી (Dioecious)

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
દ્વિલિંગી પુષ્પો,જેને ઉભયલિંગી પુષ્પો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા પુષ્પો છે જેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) બંને એક જ પુષ્પમાં આવેલા હોય છે.
91
EasyMCQ
સામાન્ય રીતે,પુષ્પમાં કયું ચક્ર કીટકોને આકર્ષે છે અને આવશ્યક ભાગોનું રક્ષણ કરે છે?
A
વજ્રચક્ર (calyx)
B
પુંકેસરચક્ર (androecium)
C
સ્ત્રીકેસરચક્ર (gynoecium)
D
દલપુંજ (corolla)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
દલપુંજ,જે દલપત્રોનું બનેલું હોય છે,તે પુષ્પનું એવું ચક્ર છે જે સામાન્ય રીતે તેના તેજસ્વી રંગો અને સુગંધ દ્વારા કીટકોને આકર્ષે છે,જે પરાગનયનમાં મદદ કરે છે.
વધુમાં,દલપુંજ પુષ્પના વિકાસ દરમિયાન તેના આવશ્યક પ્રજનન અંગો,એટલે કે પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્રનું રક્ષણ કરવાનું કાર્ય પણ કરે છે.
92
EasyMCQ
આપેલ આકૃતિ લાક્ષણિક પુષ્પના વિવિધ ભાગો દર્શાવે છે. નામનિર્દેશિત ભાગો $A$,$B$,$C$ અને $D$ ને ઓળખો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
Question diagram
A
$A$-દલપત્ર,$B$-વજ્રપત્ર,$C$-પુંકેસર,$D$-સ્ત્રીકેસર
B
$A$-વજ્રપત્ર,$B$-સ્ત્રીકેસર,$C$-દલપત્ર,$D$-પુંકેસર
C
$A$-વજ્રપત્ર,$B$-સ્ત્રીકેસર,$C$-પુંકેસર,$D$-દલપત્ર
D
$A$-વજ્રપત્ર,$B$-દલપત્ર,$C$-સ્ત્રીકેસર,$D$-પુંકેસર

Solution

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આપેલ લાક્ષણિક પુષ્પની આકૃતિમાં:
$A$ એ વજ્રપત્ર (વજ્રચક્ર) દર્શાવે છે,જે સૌથી બહારનું ચક્ર છે.
$B$ એ સ્ત્રીકેસર (જાયાંગ) દર્શાવે છે,જે માદા પ્રજનન અંગ છે.
$C$ એ પુંકેસર (પુંકેસરચક્ર) દર્શાવે છે,જે નર પ્રજનન અંગો છે.
$D$ એ દલપત્ર (દલપુંજ) દર્શાવે છે,જે પુષ્પના તેજસ્વી રંગીન ભાગો છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A$-વજ્રપત્ર,$B$-સ્ત્રીકેસર,$C$-પુંકેસર,$D$-દલપત્ર છે.

Sexual Reproduction in Flowering Plants — Flower · Frequently Asked Questions

1Are these Sexual Reproduction in Flowering Plants questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Sexual Reproduction in Flowering Plants Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.