(N/A) એક લાક્ષણિક પુષ્પમાં પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રો હોય છે. આ ચક્રોને બે વંધ્ય (sterile) ચક્રો અને બે ફળદ્રુપ (fertile) ચક્રોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. વંધ્ય ચક્રો:
- વજ્રચક્ર (Calyx): સૌથી બહારનું ચક્ર જે વજ્રપત્રોનું બનેલું હોય છે,જે કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે.
- દલપત્ર (Corolla): બીજું ચક્ર જે દલપત્રોનું બનેલું હોય છે,જે સામાન્ય રીતે પરાગવાહકોને આકર્ષવા માટે તેજસ્વી રંગના હોય છે.
$2$. ફળદ્રુપ ચક્રો:
- પુકેસરચક્ર (Androecium): નર પ્રજનન ચક્ર જે પુકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક પુકેસરમાં પુકેસરતંતુ (stalk) અને પરાગાશય (પરાગરજ ધરાવતો ભાગ) હોય છે. યોજી (connective) પરાગાશયના ખંડોને પુકેસરતંતુ સાથે જોડે છે.
- સ્ત્રીકેસરચક્ર (Gynoecium): સૌથી અંદરનું માદા પ્રજનન ચક્ર જે એક અથવા વધુ સ્ત્રીકેસરોનું બનેલું હોય છે. દરેક સ્ત્રીકેસર ત્રણ ભાગોનું બનેલું હોય છે: અંડાશય (આધારનો ફૂલેલો ભાગ જેમાં અંડકો હોય છે),પરાગવાહિની (લાંબી નળી) અને પરાગાસન (ટોચનો ભાગ જે પરાગરજને ગ્રહણ કરે છે).