Flower Questions in Gujarati

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) પુષ્પ એટલે એવું પુષ્પ જેમાં બંને આવશ્યક પ્રજનન અંગો,એટલે કે પુંકેસર (નર) અને સ્ત્રીકેસર (માદા),એક જ પુષ્પમાં હાજર હોય છે.
$Hibiscus$ (જાસૂદ) એ ઉભયલિંગી પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેની સામે,$Date$ $palm$ (ખજૂરી),$Cucurbita$ (કોળું) અને $Papaya$ (પપૈયું) માં સામાન્ય રીતે એકલિંગી પુષ્પો જોવા મળે છે.

(A) પુષ્પનો પહોળો આધાર જે પુષ્પદંડની ટોચ પર આવેલો હોય છે,તેને પુષ્પાસન (torus અથવા receptacle) કહેવામાં આવે છે. તે એક એવું મંચ છે જેના પર પુષ્પના અન્ય તમામ ભાગો (વજ્રપત્ર,દલપત્ર,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર) ગોઠવાયેલા હોય છે.

(A) પુષ્પ એ લિંગી પ્રજનન માટેનું અત્યંત રૂપાંતરિત અને સંઘનિત પ્રરોહ છે. તે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું સૌથી વિશિષ્ટ અને લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) પુષ્પને સંપૂર્ણ ત્યારે કહેવામાં આવે છે જ્યારે તેમાં ચારેય પુષ્પીય ચક્રો હાજર હોય: વજ્રચક્ર,દલપુંજ,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર.
આ ચારેય ચક્રો પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા હોય છે.
જો આમાંથી કોઈ પણ ભાગ ગેરહાજર હોય,તો તે પુષ્પને અપૂર્ણ પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.

(A) જે પુષ્પમાં પ્રજનન માટેના આવશ્યક અંગોનો માત્ર એક જ સમૂહ (કાં તો પુંકેસર અથવા સ્ત્રીકેસર) હાજર હોય,તેને એકલિંગી (Unisexual) અથવા અપૂર્ણ પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
એકલિંગી પુષ્પોને 'ડાયક્લાઇનસ' (diclinous) પણ કહેવાય છે.
જો કોઈ વનસ્પતિ પ્રજાતિમાં માત્ર એકલિંગી પુષ્પો ઉત્પન્ન થતા હોય,તો તે વનસ્પતિને દ્વિલિંગાશ્રયી (જો નર અને માદા પુષ્પો અલગ અલગ છોડ પર હોય) અથવા એકલિંગાશ્રયી (જો બંને પ્રકારના પુષ્પો એક જ છોડ પર હોય) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આમ,પુષ્પના સંદર્ભમાં,જેમાં માત્ર એક જ પ્રકારના આવશ્યક અંગો હોય તેને એકલિંગી પુષ્પ કહેવાય છે.

(C) પુષ્પ એ વનસ્પતિના જીવનચક્રનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે કારણ કે તે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું પ્રજનન અંગ છે।
તેમાં નર $(\text{પુંકેસરચક્ર})$ અને માદા $(\text{સ્ત્રીકેસરચક્ર})$ પ્રજનન અંગો આવેલા હોય છે।
પરાગનયન અને ફલનની પ્રક્રિયા દ્વારા, પુષ્પ બીજ અને ફળ ઉત્પન્ન કરે છે, જે જાતિના સાતત્ય માટે અને વનસ્પતિના નવા વિસ્તારોમાં ફેલાવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે।

(D) મકાઈમાં,પુષ્પો એકલિંગી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે દરેક પુષ્પમાં કાં તો માત્ર પુંકેસર (નર) અથવા માત્ર સ્ત્રીકેસર (માદા) હોય છે.
જોકે,નર અને માદા બંને પ્રકારના પુષ્પો એક જ છોડ પર જોવા મળે છે.
આ સ્થિતિને એકસદની (monoecious) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) વર્સેટાઇલ પરાગાશય એ પરાગાશયના જોડાણનો એક પ્રકાર છે જેમાં તંતુ પરાગાશયની પાછળના ભાગમાં એક બિંદુએ જોડાયેલ હોય છે,જે સામાન્ય રીતે મધ્યની નજીક હોય છે. આ પરાગાશયને લોલકની જેમ મુક્તપણે હલનચલન કરવા દે છે. આ અનુકૂલન સામાન્ય રીતે ઘાસ (કુળ $Poaceae$) માં જોવા મળે છે જેથી પવન દ્વારા પરાગનયન સરળ બને,કારણ કે તે પરાગાશયને હવામાં લહેરાવા અને પરાગરજને સરળતાથી મુક્ત કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) પુષ્પને રૂપાંતરિત પ્રરોહ માનવામાં આવે છે કારણ કે પુષ્પીય ધરી (પુષ્પાસન) ક્યારેક વિવિધ પુષ્પીય ચક્રો વચ્ચે સ્પષ્ટ આંતરગાંઠો દર્શાવવા માટે લાંબી થઈ શકે છે. આવી આંતરગાંઠોના વિસ્તરણના ઉદાહરણોમાં એન્થોફોર (વજ્રચક્ર અને દલપુંજ વચ્ચે),એન્ડ્રોફોર (દલપુંજ અને પુંકેસરચક્ર વચ્ચે),અને ગાયનોફોર (પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર વચ્ચે) નો સમાવેશ થાય છે. આ રચનાત્મક ગોઠવણી પુરાવો આપે છે કે પુષ્પ એ સંકુચિત ગાંઠો અને આંતરગાંઠો ધરાવતો રૂપાંતરિત પ્રરોહ છે.

(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે. ઘણા પુરાવાઓ સાબિત કરે છે કે પુષ્પ એ રૂપાંતરિત પ્રરોહ છે. જે નીચે મુજબ છે:
$(1)$ પુષ્પ કક્ષીય અથવા અગ્રીય કલિકામાંથી વિકાસ પામે છે.
$(2)$ પુષ્પાસન (thalamus) ની ટોચ ક્યારેક લંબાઈને બીજું પુષ્પ અથવા વાનસ્પતિક પ્રરોહ બનાવી શકે છે.
$(3)$ પુષ્પો માંસલ કલિકાઓ અથવા પત્રકલિકાઓમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે,ઉદાહરણ તરીકે,ડુંગળી ($Allium$ $cepa$).

(B) $Wolffia$ એ $Araceae$ કુળની મૂળવિહીન જલીય વનસ્પતિઓનું પ્રજાતિ છે।
$Wolffia$ ની જાતિઓ પૃથ્વી પરની સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખાય છે।
ખાસ કરીને, $Wolffia$ $microscopica$ એ તમામ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં સૌથી નાનું પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ તરીકે જાણીતી છે।

(B) $Rafflesia$ (રેફ્લેસિયા) વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ ધરાવે છે,જેનો વ્યાસ આશરે $1$ મીટર સુધી પહોંચી શકે છે. તે એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જેમાં દૃશ્યમાન પર્ણો,પ્રકાંડ કે મૂળનો અભાવ હોય છે.

(A) પુષ્પોના અભ્યાસને $Anthology$ કહેવામાં આવે છે.
$Pomology$ એ ફળોનો અભ્યાસ છે.
$Floriculture$ એ પુષ્પ ધરાવતા છોડની ખેતી છે.
$Spermology$ એ બીજનો અભ્યાસ છે.

(B) એન્થેસિસ એ વનસ્પતિશાસ્ત્રનો એક શબ્દ છે જે તે સમયગાળાને દર્શાવે છે જ્યારે પુષ્પ સંપૂર્ણપણે ખીલેલું અને કાર્યક્ષમ હોય છે. તે એવો સમય દર્શાવે છે જ્યારે પુષ્પ પરાગનયન માટે તૈયાર હોય છે. તેથી,તે ખાસ કરીને પુષ્પની કળી ખીલવાની પ્રક્રિયાનું વર્ણન કરે છે.

(D) $Sapria$ પ્રજાતિ (ખાસ કરીને $Sapria \text{ himalayana}$) એ એક દુર્લભ પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જે ભારતના ઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તારો જેવા કે અરુણાચલ પ્રદેશ અને આસામમાં જોવા મળે છે.
તેને ભારતમાં જોવા મળતું સૌથી મોટું પુષ્પ માનવામાં આવે છે, જેનો વ્યાસ $20-30 \text{ cm}$ સુધી હોઈ શકે છે.
જોકે $Rafflesia$ એ વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ છે, પરંતુ તે ભારતનું મૂળ વતની નથી.
$Wolffia$ એ સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિ છે અને $Victoria$ તેના મોટા પર્ણો માટે જાણીતું છે, પુષ્પો માટે નહીં.

(B) જ્યારે પુષ્પમાં પુંકેસરની લંબાઈ કે કદ અલગ-અલગ હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને $Heterostemonous$ (વિષમપુંકેસરી) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Cassia$ (ગલતોરો) માં પુંકેસરની લંબાઈ અસમાન હોય છે,જે $Heterostemonous$ નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(A) . વંધ્ય પુંકેસર (Staminodes) એ અલ્પવિકસિત,વંધ્ય પુંકેસર છે જે સક્રિય પરાગરજ ઉત્પન્ન કરતા નથી.
$B$. તે ઘણીવાર એવા પુષ્પોમાં જોવા મળે છે જ્યાં કેટલાક પુંકેસર રૂપાંતરિત અથવા ઘટાડેલા હોય છે.
$C$. વંધ્ય પુંકેસરનું ઉત્તમ ઉદાહરણ $Salvia$ પ્રજાતિમાં જોવા મળે છે.

જ્યારે પુષ્પમાં બંને પ્રજનન અંગો, એટલે કે પુંકેસર (નર) અને સ્ત્રીકેસર (માદા), ગેરહાજર હોય અથવા બિન-કાર્યક્ષમ હોય, ત્યારે તે પુષ્પને $Neutral$ (તટસ્થ) કહેવામાં આવે છે.
આ સ્થિતિ સામાન્ય રીતે $Helianthus \, annuus$ (સૂર્યમુખી) ના કિનારીના પુષ્પો (ray florets) માં જોવા મળે છે, જ્યાં પુષ્પોમાં કાર્યક્ષમ પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર બંનેનો અભાવ હોય છે.

(B) સ્વ-પરાગનયન એટલે પરાગરજનું તે જ પુષ્પના પરાગાસન પર સ્થાનાંતર થવું. આ પ્રક્રિયા થવા માટે,પુષ્પમાં નર (પુંકેસર) અને માદા (સ્ત્રીકેસર) બંને પ્રજનન અંગો હોવા જરૂરી છે. આવા પુષ્પોને દ્વિલિંગી પુષ્પો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ $Rafflesia$ $arnoldii$ છે.
તે એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જે એક વિશાળ,એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરે છે જેનો વ્યાસ આશરે $1$ મીટર સુધી પહોંચી શકે છે અને તેનું વજન $11$ કિગ્રા સુધી હોઈ શકે છે.
તેની સરખામણીમાં,$Wolffia$ સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિ તરીકે ઓળખાય છે અને $Eucalyptus$ એ ઊંચા વૃક્ષોની પ્રજાતિ છે.

(A) $Rafflesia$ $arnoldii$ પૃથ્વી પરનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ તરીકે જાણીતી છે.
આ પરોપજીવી વનસ્પતિ સુમાત્રા અને બોર્નિયોના વર્ષાવનોમાં જોવા મળે છે.
$Rafflesia$ $arnoldii$ ના પુષ્પનો વ્યાસ લગભગ $1$ મીટર સુધી પહોંચી શકે છે અને તેનું વજન $11$ કિગ્રા સુધી હોઈ શકે છે,પરંતુ સામાન્ય જૈવિક સંદર્ભો અને બહુવિકલ્પ પ્રશ્નોમાં,$10$ કિગ્રા અથવા આશરે $9-11$ કિગ્રાનું મૂલ્ય ઘણીવાર દર્શાવવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$9$ કિગ્રા એ તેના વિશાળ વજનનું સૌથી સચોટ નિરૂપણ છે.

(A) $Androecium$ (પુંકેસરચક્ર) એ પુષ્પનો નર પ્રજનન ભાગ છે,જે પુંકેસરોના સમૂહનો બનેલો હોય છે. તેથી,પુંકેસરોના સમૂહને સામૂહિક રીતે $Androecium$ (પુંકેસરચક્ર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) $S$ સાચું છે: એમોરફોફેલસ (Amorphophallus) (જેનું પુષ્પ સૌથી ઊંચા પુષ્પ તરીકે ઓળખાય છે) ખૂબ જ મોટો પુષ્પવિન્યાસ ઉત્પન્ન કરે છે જે આશરે $6 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી પહોંચી શકે છે.
$R$ સાચું છે: રેફલેસીયા આર્નોલ્ડી (Rafflesia arnoldii) વિશ્વનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતું છે,જેનું વજન $8 \ kg$ સુધી હોઈ શકે છે અને તેનો વ્યાસ આશરે $1 \ m$ હોય છે.
બંને વિધાનો વનસ્પતિશાસ્ત્રના કદના રેકોર્ડ સંબંધિત સ્વતંત્ર તથ્યો છે અને તે એકબીજા સાથે કારણભૂત રીતે જોડાયેલા નથી; તેથી,$R$ એ $S$ ની સમજૂતી નથી.

(B) પુમંગ એ પુષ્પનો નર પ્રજનન ભાગ છે,જે પુંકેસરનો બનેલો હોય છે. વનસ્પતિ બાહ્યાકારવિદ્યામાં,પુષ્પીય ભાગો (વજ્રપત્ર,દલપત્ર,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર) ને રૂપાંતરિત પર્ણો માનવામાં આવે છે જે પુષ્પીય ધરીની ગાંઠ પર વિકસે છે. તેથી,પુમંગની રચના પુષ્પીય ધરીની ગાંઠ પર થાય છે.

(C) પુષ્પમાં લિંગી પ્રજનન માટે પ્રજનન અંગો આવશ્યક છે.
$1$. પુંકેસરચક્ર (stamen) એ નર પ્રજનન ચક્ર છે.
$2$. સ્ત્રીકેસરચક્ર (pistil/carpel) એ માદા પ્રજનન ચક્ર છે.
આ બે ચક્રો જન્યુઓના નિર્માણમાં સીધી રીતે સંકળાયેલા હોવાથી તેમને આવશ્યક ચક્રો ગણવામાં આવે છે,જ્યારે વજ્રચક્ર અને દલચક્ર એ સહાયક ચક્રો છે.

(C) કેઝમોગેમી એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક ઘટના છે,જેમાં પુષ્પો ખુલ્લા રહે છે,જેનાથી તેમના પ્રજનન અંગો (પરાગાશય અને પરાગાસન) પર્યાવરણના સંપર્કમાં આવે છે. આ સ્થિતિ પવન,પાણી અથવા કીટકો જેવા બાહ્ય કારકો દ્વારા પર-પરાગનયન માટે અનુકૂળતા પૂરી પાડે છે. આનાથી વિપરીત,ક્લિસ્ટોગેમી (Cleistogamy) એવી અવસ્થા છે જેમાં પુષ્પો બંધ રહે છે,જે સ્વ-પરાગનયન સુનિશ્ચિત કરે છે.

(C) મધુરસ સ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ,જેને મધુરસ ગ્રંથિઓ (Nectaries) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે પુષ્પમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે. જોકે વનસ્પતિની જાતિના આધારે તે પુષ્પના વિવિધ ભાગોમાં હોઈ શકે છે,પરંતુ તે સામાન્ય રીતે પુષ્પના તળિયે અથવા પુષ્પાસન (Thalamus) સાથે સંકળાયેલી હોય છે. ઘણી વનસ્પતિઓમાં,પરાગવાહકોને આકર્ષવા માટે આ ગ્રંથિઓ પુષ્પાસન પર સ્થિત હોય છે.

(B) મકાઈ $(Zea \ mays)$ માં,ડોડાના છેડામાંથી બહાર લટકતા રેસા એ લંબાયેલી પરાગવાહિની અને પરાગાસન છે.
આ રચનાઓ પવન દ્વારા વહન પામતી પરાગરજને પકડવા માટે અનુકૂલિત થયેલી હોય છે.
પરાગવાહિની ખૂબ લાંબી હોય છે જેથી પરાગાસન હવામાં ખુલ્લું રહે અને પરાગરજને ગ્રહણ કરી શકે,જે પવન દ્વારા પરાગનયન પામતી વનસ્પતિઓમાં ફલન માટે આવશ્યક છે.

(B) વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં,પરાગાશય સાથે તંતુનું જોડાણ કયા બિંદુએ થાય છે તેના આધારે તેનું વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે.
તલબદ્ધ (Basifixed) પરાગાશયમાં,તંતુ પરાગાશયના તલસ્થ ભાગ (આધાર) સાથે જોડાયેલ હોય છે.
આ એક લાક્ષણિકતા છે જેમાં તંતુ પરાગાશયના પાયા સાથે સળંગ જોડાયેલ હોય છે,જે તેને નીચેના ભાગે મજબૂત રીતે જકડી રાખે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(C) $Rafflesia$ $arnoldii$ પૃથ્વી પરનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતું છે.
તે ઇન્ડોનેશિયાના વર્ષાવનોમાં જોવા મળતી એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે.
$Rafflesia$ $arnoldii$ ના પુષ્પનો વ્યાસ આશરે $1$ મીટર સુધી પહોંચી શકે છે અને તેનું વજન આશરે $10$ કિલોગ્રામ જેટલું હોઈ શકે છે.

(A) $Rafflesia$ $arnoldii$ વિશ્વનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ તરીકે જાણીતી છે.
તેના પુષ્પનો વ્યાસ સામાન્ય રીતે આશરે $1$ મીટર જેટલો હોય છે,જે $100$ સે.મી. ની બરાબર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) પુષ્પમાં પ્રજનન અંગોને આવશ્યક ચક્ર ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ લિંગી પ્રજનનની પ્રક્રિયામાં સીધી રીતે સંકળાયેલા હોય છે.
$1$. $Androecium$ (પુંકેસર) એ નર પ્રજનન ચક્ર છે.
$2$. $Gynoecium$ (સ્ત્રીકેસર) એ માદા પ્રજનન ચક્ર છે.
$3$. વજ્રચક્ર $(Calyx)$ અને દલચક્ર $(Corolla)$ ને સહાયક ચક્ર ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પ્રજનન અંગોને રક્ષણ આપે છે અને પરાગનયનમાં મદદ કરે છે,પરંતુ તેઓ જન્યુઓના નિર્માણમાં સીધી રીતે ભાગ લેતા નથી.

(D) પુષ્પ ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે: વ્રજચક્ર,દલચક્ર,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર.
$1$. વ્રજચક્ર એ વજ્રપત્રોનો સમૂહ છે.
$2$. દલચક્ર એ દલપત્રોનો સમૂહ છે.
$3$. પુંકેસરચક્ર એ પુંકેસરોનો સમૂહ છે,જે પુષ્પના નર પ્રજનન અંગો છે.
$4$. સ્ત્રીકેસરચક્ર એ સ્ત્રીકેસરોનો સમૂહ છે,જે માદા પ્રજનન અંગો છે.
તેથી,સાચો જવાબ પુંકેસરચક્ર છે.

(A) પુંકેસર એ પુષ્પનો નર પ્રજનન અંગ છે. એક પુંકેસર તંતુ અને પરાગાશયનો બનેલો હોય છે. પુષ્પમાં રહેલા તમામ પુંકેસરોના સમૂહને $Androecium$ (પુંકેસરચક્ર) કહેવામાં આવે છે.

(A) આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) તેમના પ્રજનન અંગ તરીકે પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યાં ફલન દ્વારા બીજ ફળની અંદર નિર્માણ પામે છે.
અનાવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ (નગ્ન બીજ ધરાવતી વનસ્પતિઓ) તેમના પ્રજનન અંગ તરીકે શંકુ (strobili) ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં બીજ ખુલ્લા હોય છે અને ફળની અંદર હોતા નથી.
તેથી,લિંગીપ્રજનન માટે આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ પુષ્પો અને અનાવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ શંકુ ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) : મકાઈમાં,નર પુષ્પવિન્યાસ મુખ્ય ધરી પર અગ્રસ્થ સ્થાને હોય છે,જ્યારે માદા પુષ્પવિન્યાસ (ડોડો) પર્ણના કક્ષમાં રૂપાંતરિત પાર્શ્વ શાખાઓ પર જોવા મળે છે.
ડોડા ઉત્પન્ન કરતી શાખા ટૂંકી આંતરગાંઠ ધરાવે છે અને તેની ટોચ પર માદા પુષ્પ ધરાવે છે.
દરેક પુષ્પિકામાં નાના પટલમય ગ્લુમ્સની જોડી અને બે પુષ્પો હોય છે.
ડોડામાંથી બહાર નીકળતા પીંછા જેવા લાંબા તંતુમય દોરાઓ એ માદા પુષ્પોની પરાગવાહિનીઓ છે.
આ પરાગવાહિનીઓ પરાગાસનને ખુલ્લું કરવા માટે ડોડાની બહાર નીકળે છે,જે પવન દ્વારા પરાગનયનની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે.

(D) પુંકેસર બે ભાગોનું બનેલું છે: પરાગાશય અને તંતુ. તંતુનો દૂરનો (distal) છેડો પરાગાશય સાથે જોડાયેલો હોય છે,જ્યારે તંતુનો નજીકનો (proximal) છેડો પુષ્પના પુષ્પાસન અથવા દલપત્ર સાથે જોડાયેલો હોય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) 'એકલિંગી' (Monoecious) શબ્દ એવી વનસ્પતિઓ માટે વપરાય છે જે એક જ વનસ્પતિ પર નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો (પુષ્પો) ધરાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે મકાઈ,કાકડી અને નાળિયેર.
તેની વિરુદ્ધ,'દ્વિલિંગી' (Dioecious) વનસ્પતિઓમાં નર અને માદા પુષ્પો અલગ-અલગ વનસ્પતિઓ પર જોવા મળે છે (જેમ કે પપૈયું,ખજૂરી).

(C) આપેલ આકૃતિ એક એવું પુષ્પ દર્શાવે છે જેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) બંને એક જ રચનામાં હાજર છે.
આવા પુષ્પને દ્વિલિંગી પુષ્પ (Bisexual flower) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) પુષ્પમાં,પુષ્પીય ભાગોને સહાયક અંગો અને પ્રજનન અંગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. સહાયક અંગો: આમાં વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) અને દલપુંજ (દલપત્રો) નો સમાવેશ થાય છે,જે પ્રજનન ભાગોનું રક્ષણ કરે છે અને પરાગનયનમાં મદદ કરે છે.
$2$. પ્રજનન અંગો: આમાં પુંકેસરચક્ર (પુંકેસર,નર પ્રજનન ભાગ) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસર,માદા પ્રજનન ભાગ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચી જોડી $A$ (પુંકેસરચક્ર - પ્રજનન અંગ) છે.

(B) પુષ્પ મુખ્યત્વે ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે: વજ્રચક્ર,દલચક્ર,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર.
$1$. વજ્રચક્ર અને દલચક્રને સહાયક ચક્રો કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પ્રજનનમાં સીધો ભાગ લેતા નથી.
$2$. દલચક્ર એ દલપત્રોનું બનેલું હોય છે,જે સામાન્ય રીતે તેજસ્વી રંગના હોય છે જેથી પરાગનયન માટે કીટકો અને અન્ય પ્રાણીઓને આકર્ષી શકાય.
$3$. વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) મુખ્યત્વે કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે.
$4$. પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર એ પ્રજનનકારી ચક્રો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) પુષ્પ સામાન્ય રીતે પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે: વજ્રચક્ર,દલપુંજ,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર.
$1$. વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો) અને દલપુંજ (દલપત્રો) એ સહાયક અંગો છે.
$2$. પુંકેસરચક્ર (પુંકેસરો) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસરો) એ પ્રજનન અંગો છે.
$3$. નિપત્ર એ પુષ્પ અથવા પુષ્પવિન્યાસના આધાર પાસે આવેલી પર્ણ જેવી રચના છે,પરંતુ તેને પુષ્પનો ભાગ ગણવામાં આવતો નથી (તે પુષ્પ સાથે જોડાયેલી એક સહાયક રચના છે).
તેથી,નિપત્ર એ પુષ્પીય ચક્ર નથી.

(D) સ્ત્રીકેસરચક્ર એ પુષ્પનો માદા પ્રજનન ભાગ છે,જે એક અથવા વધુ સ્ત્રીકેસરોનો બનેલો હોય છે.
દરેક સ્ત્રીકેસર સામાન્ય રીતે ત્રણ ભાગો ધરાવે છે: પરાગાસન,પરાગવાહિની અને અંડાશય.
અંડાશય એ સ્ત્રીકેસરનો ફૂલેલો નીચેનો ભાગ છે જેમાં અંડકો આવેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) એક લાક્ષણિક પુષ્પમાં પુષ્પદંડના ફૂલેલા ભાગ પર,જેને પુષ્પાસન કહેવાય છે,તેના પર ચાર પ્રકારના ચક્રો ગોઠવાયેલા હોય છે.
આ ચક્રો વજ્રપુંજ,દલપુંજ,પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર છે.
$1$. વજ્રપુંજ અને દલપુંજ એ સહાયક ચક્રો છે કારણ કે તેઓ પ્રજનનમાં સીધો ભાગ લેતા નથી.
$2$. પુંકેસરચક્ર (નર પ્રજનન અંગ) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (માદા પ્રજનન અંગ) એ પુષ્પના પ્રજનન ચક્રો છે.
તેથી,પુંકેસરચક્ર સાચો જવાબ છે.

(D) $Anthesis$ (એન્થેસીસ) એટલે તે સમયગાળો જ્યારે પુષ્પ સંપૂર્ણપણે ખીલેલું અને કાર્યક્ષમ હોય છે. તે પુષ્પકલિકાના પુખ્ત પુષ્પમાં ખીલવાની પ્રક્રિયાને દર્શાવે છે,જે પરાગનયન માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ પૂરી પાડે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) Chasmogamous (અનાવૃત) પુષ્પો એવા પુષ્પો છે જે ખુલ્લા રહે છે,જેનાથી તેમના પરાગાશય અને પરાગાસન વાતાવરણના સંપર્કમાં આવે છે. આ પર-પરાગનયન અથવા સ્વ-પરાગનયન માટે અનુકૂળ છે. $Commelina$ અને $Viola$ જેવી કેટલીક દ્વિલિંગી વનસ્પતિઓમાં,અનાવૃત (chasmogamous) અને સંવૃત (cleistogamous - જે તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન ક્યારેય ખુલતા નથી) એમ બંને પ્રકારના પુષ્પો જોવા મળે છે.

(N/A) પુષ્પને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિના પ્રજનન એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે લિંગી પ્રજનન માટે વિશિષ્ટ છે.
એક લાક્ષણિક પુષ્પમાં પુષ્પાસન (thalamus) નામના સંકુચિત અક્ષ પર ગોઠવાયેલા ચાર અલગ-અલગ ચક્રો હોય છે:
$(A)$ વજ્રચક્ર (Calyx): સૌથી બહારનું ચક્ર જે વજ્રપત્રો (sepals) નું બનેલું છે. તે સામાન્ય રીતે લીલા રંગના હોય છે અને કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે. જો વજ્રપત્રો મુક્ત હોય,તો તેને મુક્તવજ્રપત્રી (polysepalous) કહેવાય છે; જો જોડાયેલા હોય,તો તેને યુક્તવજ્રપત્રી (gamosepalous) કહેવાય છે.
$(B)$ દલપુંજ (Corolla): બીજું ચક્ર જે દલપત્રો (petals) નું બનેલું છે. પરાગનયન માટે કીટકોને આકર્ષવા માટે તે ઘણીવાર તેજસ્વી રંગના હોય છે. જો દલપત્રો મુક્ત હોય,તો તેને મુક્તદલપત્રી (polypetalous) કહેવાય છે; જો જોડાયેલા હોય,તો તેને યુક્તદલપત્રી (gamopetalous) કહેવાય છે.
$(C)$ પુંકેસરચક્ર (Androecium): નર પ્રજનન ચક્ર જે પુંકેસરોનું બનેલું છે. દરેક પુંકેસરમાં એક તંતુ (filament) અને દ્વિખંડી પરાગાશય (anther) હોય છે,જ્યાં અર્ધીકરણ દ્વારા પરાગરજ ઉત્પન્ન થાય છે.
$(D)$ સ્ત્રીકેસરચક્ર (Gynoecium): સૌથી અંદરનું માદા પ્રજનન ચક્ર જે એક અથવા વધુ સ્ત્રીકેસરોનું બનેલું છે. દરેક સ્ત્રીકેસરમાં નીચેના ભાગે બીજાશય (ovary),પરાગવાહિની (style) અને પરાગાસન (stigma) હોય છે. બીજાશયમાં જરાયુ (placenta) સાથે જોડાયેલા અંડકો (ovules) આવેલા હોય છે.

જે પુષ્પમાં નર (પુંકેસર) અને માદા (સ્ત્રીકેસર) બંને પ્રજનન અંગો આવેલા હોય તેને દ્વિલિંગી પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
દ્વિલિંગી પુષ્પો ધરાવતી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
$1$. વોટર લિલી $(Nymphaea \text{ } odorata)$
$2$. ગુલાબ $(Rosa \text{ } multiflora)$
$3$. જાસૂદ $(Hibiscus \text{ } rosa-sinensis)$
$4$. રાઈ $(Brassica \text{ } nigra)$
$5$. પેટુનિયા $(Petunia \text{ } hybrida)$

(N/A) કુકરબિટ છોડ એકલિંગી ફૂલો ધરાવે છે કારણ કે આ ફૂલોમાં કાં તો માત્ર પુંકેસર હોય છે અથવા માત્ર સ્ત્રીકેસર હોય છે.
પુંકેસરી ફૂલોમાં તેજસ્વી,પીળા રંગની પાંખડીઓ સાથે પુંકેસર હોય છે,જે નર પ્રજનન અંગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
બીજી તરફ,સ્ત્રીકેસરી ફૂલોમાં માત્ર સ્ત્રીકેસર હોય છે,જે માદા પ્રજનન અંગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
એકલિંગી ફૂલો ધરાવતા છોડના અન્ય ઉદાહરણોમાં મકાઈ,પપૈયા અને કાકડીનો સમાવેશ થાય છે.

(N/A) દ્વિલિંગી (એકસદની): જ્યારે નર અને માદા પ્રાજનનિક રચનાઓ એક જ વનસ્પતિમાં જોવા મળે,ત્યારે તેને દ્વિલિંગી અથવા એકસદની વનસ્પતિ કહે છે.
એકલિંગી (દ્વિસદની): જ્યારે નર અને માદા પ્રાજનનિક રચનાઓ અલગ-અલગ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે,ત્યારે તેમને એકલિંગી અથવા દ્વિસદની વનસ્પતિ કહે છે.
જન્યુવહન: નર જન્યુઓનું માદા જન્યુ તરફ વહન થવાની પ્રક્રિયાને જન્યુવહન કહે છે.