Gujarati

Infertility Questions in Gujarati

Class 12 Biology · Reproductive Health · Infertility

127+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 127 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ લાક્ષણિકતા $ZIFT$ પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલ $\text{નથી}$?
A
ફલન પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવે છે.
B
$8$ બ્લાસ્ટોમેર્સ સુધીના ભ્રૂણને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
C
$8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમેર્સ ધરાવતા ભ્રૂણને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
D
આપેલા તમામ વિધાનો $ZIFT$ માટે સાચા છે.

Solution

(D) $ZIFT$ નો અર્થ $Zygote$ $Intra-Fallopian$ $Transfer$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સ્ત્રીના અંડકોષ અને પુરુષના શુક્રાણુનો ઉપયોગ કરીને પ્રયોગશાળામાં ફલન કરવામાં આવે છે.
પરિણામી યુગ્મનજ અથવા $8$ બ્લાસ્ટોમેર્સ સુધીના પ્રારંભિક ભ્રૂણને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
જો ભ્રૂણ $8$ બ્લાસ્ટોમેર્સ કરતા વધારે હોય,તો તેને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને $IUT$ ($Intra-Uterine$ $Transfer$) કહેવામાં આવે છે.
આમ,વિધાન $A$,$B$ અને $C$ એ $ZIFT$ અને $IUT$ ની પ્રક્રિયાઓનું સચોટ વર્ણન કરે છે,તેથી તે બધા સાચા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
52
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિમાં $In \, vivo$ ફલન જોવા મળે છે?
A
$IVF$
B
$ZIFT$
C
$IUT$
D
$GIFT$

Solution

(D) $In \, vivo$ ફલન એટલે સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગની અંદર શુક્રકોષ દ્વારા અંડકોષનું ફલન થવું।
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $GIFT$ $(Gamete \, Intrafallopian \, Transfer - \text{ગેમેટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર})$ માં દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલા અંડકોષને બીજી સ્ત્રીની ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે, જ્યાં શરીરની અંદર કુદરતી રીતે ફલન થાય છે।
તેનાથી વિપરીત, $IVF$ $(In \, vitro \, Fertilization - \text{પાત્રે ફલન})$ માં શરીરની બહાર પ્રયોગશાળાની પરિસ્થિતિઓમાં ફલન થાય છે।
$ZIFT$ $(Zygote \, Intrafallopian \, Transfer)$ અને $IUT$ $(Intra \, Uterine \, Transfer)$ માં એવા ભ્રૂણનું સ્થાનાંતરણ કરવામાં આવે છે જેનું ફલન પહેલેથી જ શરીરની બહાર થઈ ગયું હોય છે।
53
MediumMCQ
જો પુરૂષ યોગ્ય પ્રમાણમાં શુક્રકોષયુક્ત વીર્ય ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ ન હોય,તો $ART$ ની કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકાય?
A
$IUT$
B
$IUI$
C
$ICSI$
D
$GIFT$

Solution

(B) જ્યારે પુરૂષ સાથી વીર્યમાં શુક્રકોષોની ખૂબ ઓછી સંખ્યાને કારણે સ્ત્રીમાં ગર્ભધારણ કરાવવામાં અસમર્થ હોય,ત્યારે $Intra-Uterine Insemination$ $(IUI)$ નામની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પતિ અથવા તંદુરસ્ત દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે સ્ત્રીની યોનિમાર્ગમાં અથવા ગર્ભાશયમાં $(IUI)$ દાખલ કરવામાં આવે છે.
54
MediumMCQ
$ICSI$ (Intracytoplasmic Sperm Injection) માં શું કરવામાં આવે છે?
A
તે એક પ્રકારનું કૃત્રિમ વીર્યસેચન ($Artificial$ $Insemination$) છે.
B
પ્રયોગશાળામાં અંડકોષમાં સીધેસીધો શુક્રકોષ દાખલ કરવામાં આવે છે.
C
તે $In \, vivo$ ફલન માટે ઉપયોગી એક પદ્ધતિ છે.
D
તે $AFT$ ની એક પદ્ધતિ છે.

Solution

(B) $ICSI$ (Intracytoplasmic Sperm Injection) એ સહાયક પ્રજનન તકનીક $(ART)$ ની એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે.
આ પદ્ધતિમાં,પ્રયોગશાળામાં અંડકોષના કોષરસમાં સીધેસીધો એક શુક્રકોષ દાખલ કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ પુરુષોમાં વંધ્યત્વની સમસ્યાઓ,જેમ કે શુક્રકોષોની ઓછી સંખ્યા અથવા શુક્રકોષોની ઓછી ગતિશીલતાને દૂર કરીને ફલન પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
55
MediumMCQ
કઈ પદ્ધતિમાં $8$ કોષીય અવસ્થા સુધીના ગર્ભને માતા અથવા સરોગેટ માતાની અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે?
A
$GIFT$
B
$ZIFT$
C
$ICSI$
D
આપેલ તમામ

Solution

(B) જે પદ્ધતિમાં યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ બ્લાસ્ટોમર સુધી) ને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે તેને $ZIFT$ ($Zygote$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$) કહેવામાં આવે છે.
$GIFT$ ($Gamete$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$) માં જનનકોષોનું સ્થાનાંતરણ થાય છે,ગર્ભનું નહીં.
$ICSI$ ($Intracytoplasmic$ $Sperm$ $Injection$) એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં શુક્રકોષને સીધો અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
56
MediumMCQ
$8$ કરતા વધુ કોષો ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?
A
$GIFT$
B
$ZIFT$
C
$IUT$
D
$ICSI$

Solution

(C) $8$ કરતા વધુ કોષો (બ્લાસ્ટોમિયર્સ) ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર $(IUT)$ કહેવામાં આવે છે.
$ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર) માં ફલિતાંડ અથવા $8$ કોષો સુધીના ગર્ભને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$GIFT$ (ગેમેટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર) માં દાતા પાસેથી મેળવેલા અંડકોષને અન્ય સ્ત્રીની અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$ICSI$ (ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન) એ એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે જેમાં શુક્રકોષને સીધા અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
57
MediumMCQ
જો પુરુષ વંધ્ય હોય અને સ્ત્રી સામાન્ય હોય,તો કઈ સહાયક પ્રજનન પદ્ધતિ સૌથી વધુ યોગ્ય છે?
A
$AI$ (કૃત્રિમ વીર્યસેચન)
B
$ICSI$ (ઇન્ટ્રાસાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન)
C
$ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર)
D
$GIFT$ (ગેમેટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર)

Solution

(A) જ્યારે પુરુષ સાથી વંધ્ય હોય (દા.ત.,શુક્રકોષોની ઓછી સંખ્યા અથવા વીર્યસેચન કરવામાં અસમર્થતા),ત્યારે સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ $AI$ (કૃત્રિમ વીર્યસેચન) છે. આ પદ્ધતિમાં,પતિ અથવા સ્વસ્થ દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને સ્ત્રીની યોનિમાર્ગમાં અથવા ગર્ભાશયમાં ($IUI$ - ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન) કૃત્રિમ રીતે દાખલ કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ કુદરતી સંવનનની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે અને પુરુષ વંધ્યત્વની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવે છે.
58
MediumMCQ
નર સાથીની માદામાં વીર્ય દાખલ કરવાની અસક્ષમતા કે સ્ખલનમાં ખૂબ જ ઓછા શુક્રકોષોની સંખ્યાને કઈ પદ્ધતિ દ્વારા નિવારી શકાય છે?
A
$ZIFT$
B
$GIFT$
C
$A.I.$
D
$IUT$

Solution

(C) નર સાથીની માદામાં વીર્ય દાખલ કરવાની અસક્ષમતા અથવા સ્ખલનમાં શુક્રકોષોની ખૂબ જ ઓછી સંખ્યા એ નર વંધ્યત્વની સ્થિતિ છે.
આ સમસ્યાને કૃત્રિમ વીર્યદાન ($A.I.$ - Artificial Insemination) પદ્ધતિ દ્વારા નિવારી શકાય છે.
આ તકનીકમાં,પતિ અથવા સ્વસ્થ દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે માદાની યોનિમાર્ગમાં અથવા ગર્ભાશયમાં ($IUI$ - Intra-Uterine Insemination) દાખલ કરવામાં આવે છે.
59
MediumMCQ
ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
સ્તનપાન કરાવતી માતાઓમાં ઋતુચક્રનો અભાવ (Lactational amenorrhea) એ ગર્ભનિરોધકની કુદરતી પદ્ધતિ ગણી શકાય.
B
જાતીય બાબતો વિશે જાગૃતિ વધારવી એ પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય સુધારવા માટેની એક અસરકારક પદ્ધતિ છે.
C
વંધ્યત્વ હંમેશા સ્ત્રી સાથીમાં રહેલી ખામીઓને કારણે જ હોય છે.
D
ગર્ભપાત આપમેળે (spontaneously) થઈ શકે છે.

Solution

(C) વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે. વંધ્યત્વ હંમેશા સ્ત્રી સાથીમાં રહેલી ખામીઓને કારણે જ હોતું નથી. તે પુરુષ સાથીમાં રહેલી ખામીઓ,અથવા શારીરિક,જન્મજાત,રોગપ્રતિકારક કે મનોવૈજ્ઞાનિક પરિબળોને કારણે પણ હોઈ શકે છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ એ ખોટું વિધાન છે.
60
MediumMCQ
નીચેના જોડકાં જોડો:
વિભાગ-$I$ વિભાગ-$II$
$(1)$ $ZIFT$ $(a)$ અંડવાહિનીમાં અંડકોષનું સ્થળાંતરણ
$(2)$ $GIFT$ $(b)$ પ્રયોગશાળામાં ફલિતાંડ બનાવવાની પ્રક્રિયા
$(3)$ $IUT$ $(c)$ અંડવાહિનીમાં ફલિતાંડનું સ્થળાંતરણ
$(4)$ $ICSI$ $(d)$ ગર્ભાશયમાં ગર્ભનું સ્થળાંતરણ
A
$1-d, 2-a, 3-b, 4-c$
B
$1-a, 2-c, 3-d, 4-b$
C
$1-c, 2-b, 3-a, 4-d$
D
$1-c, 2-a, 3-d, 4-b$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ $ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર): ફલિતાંડ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને અંડવાહિનીમાં દાખલ કરવાની પદ્ધતિ. તેથી,$1-c$.
$(2)$ $GIFT$ (ગેમેટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર): દાતા પાસેથી મેળવેલા અંડકોષને એવી સ્ત્રીની અંડવાહિનીમાં દાખલ કરવાની પદ્ધતિ જે અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી. તેથી,$2-a$.
$(3)$ $IUT$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર): $8$ થી વધુ કોષો ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવાની પદ્ધતિ. તેથી,$3-d$.
$(4)$ $ICSI$ (ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન): પ્રયોગશાળામાં ગર્ભ બનાવવા માટેની એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા જેમાં શુક્રકોષને સીધો અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. તેથી,$4-b$.
આમ,સાચો ક્રમ $1-c, 2-a, 3-d, 4-b$ છે.
61
MediumMCQ
ફલન દ્વારા ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબીના નિર્માણ માટે સુસંગત વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
ઈન વિવો
B
ઈન વિટ્રો
C
ઈન સિટુ
D
$A$ અને $C$ બંને

Solution

(B) ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબીનું નિર્માણ ઈન વિટ્રો $(IVF)$ ફલનની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સ્ત્રીના શરીરની બહાર નિયંત્રિત પ્રયોગશાળાના વાતાવરણમાં (ટેસ્ટ ટ્યુબ અથવા પેટ્રી ડિશમાં) શુક્રકોષ દ્વારા અંડકોષનું ફલન કરવામાં આવે છે.
જ્યારે ફલન થાય છે અને યુગ્મનજ $8$-કોષીય અવસ્થાએ પહોંચે છે,ત્યારે તેને આગળના વિકાસ માટે સ્ત્રીની અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,આ ફલન પ્રક્રિયા માટેનો સાચો શબ્દ ઈન વિટ્રો છે.
62
MediumMCQ
ક્રાયોપ્રિઝર્વેશન (Cryopreservation) માં કેટલું તાપમાન જાળવવામાં આવે છે ($^{\circ} \text{C}$ માં)?
A
$-80$
B
$96$
C
$-100$
D
$-196$

Solution

(D) ક્રાયોપ્રિઝર્વેશન એ જનનકોષો,ભ્રૂણ અને પેશીઓ જેવી જૈવિક સામગ્રીના લાંબા ગાળાના સંગ્રહ માટે વપરાતી તકનીક છે.
આ પ્રક્રિયામાં,જૈવિક સામગ્રીને પ્રવાહી નાઈટ્રોજનનો ઉપયોગ કરીને અત્યંત નીચા તાપમાને સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
ક્રાયોપ્રિઝર્વેશન માટે જાળવવામાં આવતું તાપમાન $-196^{\circ} \text{C}$ છે.
આ અતિ-નીચું તાપમાન તમામ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓને અટકાવે છે,જેનાથી કોષો અથવા પેશીઓની જીવંતતા લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે.
63
MediumMCQ
સ્થાનિક પશુઓની જાતોમાં વંધ્યત્વને નીચેનામાંથી કોના ઉપયોગ દ્વારા દૂર કરી શકાય છે?
A
વિદેશી જાતો સાથે સંકરણ
B
સારું પોષણ
C
સ્ટિલ્બેસ્ટેરોલ
D
ગોનાડોટ્રોપિન

Solution

(D) પશુઓમાં,ખાસ કરીને સ્થાનિક જાતોમાં વંધ્યત્વ ઘણીવાર અંતઃસ્ત્રાવી અસંતુલન અથવા પ્રજનન તંત્રની સમસ્યાઓને કારણે થાય છે. $Gonadotropins$ (જેમ કે $FSH$ અને $LH$) એવા અંતઃસ્ત્રાવો છે જે જનનપિંડને જનનકોષો અને જાતીય અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે. $Gonadotropin$ થેરાપી આપવાથી,પ્રજનન ચક્રને પ્રેરિત અથવા નિયંત્રિત કરી શકાય છે,જેનાથી અમુક પ્રકારના વંધ્યત્વને દૂર કરી શકાય છે અને સંવર્ધન કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરી શકાય છે.
64
EasyMCQ
ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી એટલે એવું બાળક જેનો જન્મ ક્યારે થાય છે?
A
અંડકોષનું ફલન બહારની તરફ થાય અને ત્યારબાદ તેને ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે
B
તે અફલિત અંડકોષમાંથી વિકસે છે
C
તે ટેસ્ટ ટ્યુબમાં વિકસાવવામાં આવે છે
D
તે પેશી સંવર્ધન પદ્ધતિ દ્વારા વિકસાવવામાં આવે છે

Solution

(A) અમુક કિસ્સાઓમાં, જ્યાં સામાન્ય ફલન શક્ય નથી, ત્યાં સ્ત્રીના અંડકોષ અને પુરુષના શુક્રકોષને $in vitro$ તકનીક દ્વારા જોડવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાને $in vitro$ ફર્ટિલાઈઝેશન $(IVF)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરિણામી યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભને ત્યારબાદ સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે, જ્યાં જન્મ સુધી તેનો વધુ વિકાસ થાય છે.
પેટ્રિક સ્ટેપ્ટો અને રોબર્ટ એડવર્ડ્સે સૌપ્રથમ $1978$ માં 'ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી' તકનીક વિકસાવી હતી.
65
MediumMCQ
વંધ્ય દંપતીઓ કોની મદદથી બાળક પેદા કરી શકે છે?
A
$ART$
B
$AIT$
C
$GIFT$
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) $ART$ (Assisted Reproductive Technologies - સહાયક પ્રજનન તકનીકો) એ વંધ્યત્વની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટેની પ્રજનન તકનીકોનો ઉપયોગ છે。
તેમાં નીચે મુજબની પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે:
$(i)$ ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી / પાત્રે ફલન $(IVF)$
$(ii)$ કૃત્રિમ વીર્યસેચન તકનીકો $(AIT)$
$(iii)$ ગેમેટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર $(GIFT)$
$(iv)$ ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન $(ICSI)$
આ તમામ પદ્ધતિઓ $ART$ નો ભાગ હોવાથી, સાચો જવાબ "ઉપરોક્ત તમામ" છે。
66
MediumMCQ
એક સ્ત્રી જે ગર્ભને ઉછેરવા માટે વાસ્તવિક માતાનું સ્થાન લે છે અથવા તેની અવેજીમાં કામ કરે છે તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ઇન્ટરોગેટ મધર
B
સરોગેટ મધર
C
જિનેટિક મધર
D
સબસ્ટિટ્યુટ મધર

Solution

(B) વિકસતા ગર્ભને બીજી સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે. જે સ્ત્રી ગર્ભને ઉછેરવા માટે વાસ્તવિક માતાનું સ્થાન લે છે અથવા તેની અવેજીમાં કામ કરે છે,તેને સરોગેટ મધર (ભાડાની કૂખ) કહેવામાં આવે છે.
67
MediumMCQ
$IVF$ માં શરીરની $A$ ફલન થાય છે અને ત્યારબાદ $B$ કરવામાં આવે છે.
A
$A-$બહાર; $B-$ટેસ્ટ ટ્યુબ
B
$A-$બહાર; $B-$ભ્રૂણ સ્થાનાંતરણ
C
$A-$અંદર; $B-$ભ્રૂણ સ્થાનાંતરણ
D
$A-$અંદર; $B-$યુગ્મનજ સ્થાનાંતરણ

Solution

(B) $IVF$ (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન) માં,અંડકોષ અને શુક્રકોષનું ફલન સ્ત્રીના શરીરની બહાર પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવે છે,જે શરીરની અંદરની પરિસ્થિતિ જેવી જ હોય છે.
ફલન પછી,પરિણામી યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ભ્રૂણ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર $(ZIFT)$ કહેવામાં આવે છે.
જો ભ્રૂણ $8$ કોષીય અવસ્થાથી આગળ હોય,તો તેને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને ઇન્ટ્રા યુટેરિન ટ્રાન્સફર $(IUT)$ કહેવામાં આવે છે.
સામૂહિક રીતે,આ પ્રક્રિયાઓને ભ્રૂણ સ્થાનાંતરણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
68
EasyMCQ
$ZIFT$ એટલે શું?
A
Zygote Intra Fallopian Transfer
B
Zygote Inter Fallopian Transfer
C
Zygote In Fallopian Transfer
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(A) $IVF$ એટલે In vitro fertilization (પાત્રે ફલન).
$IUI$ એટલે Intra Uterine Insemination (ગર્ભાશયમાં શુક્રકોષોનું સ્થાનાંતરણ).
$ICSI$ એટલે Intra Cytoplasmic Sperm Injection (કોષરસમાં શુક્રકોષનું અંતઃક્ષેપણ).
$ZIFT$ એટલે Zygote Intra Fallopian Transfer (યુગ્મનજનું અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરણ). આ પદ્ધતિમાં,યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
69
EasyMCQ
જે સ્થિતિમાં શુક્રકોષોની ગતિશીલતા ખૂબ જ ઓછી હોય છે તેને શું કહેવાય છે?
A
એઝોસ્પર્મિયા
B
પોલીસ્પર્મિયા
C
ઓલિગોસ્પર્મિયા
D
એસ્થેનોસ્પર્મિયા

Solution

(D) $Azospermia$ (એઝોસ્પર્મિયા): એવી સ્થિતિ જેમાં વીર્યમાં શુક્રકોષોનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
$Asthenospermia$ (એસ્થેનોસ્પર્મિયા): એવી સ્થિતિ જેમાં શુક્રકોષોની ગતિશીલતા ઘટી જાય છે,જ્યાં શુક્રકોષો અસરકારક રીતે હલનચલન કરી શકતા નથી.
$Oligospermia$ (ઓલિગોસ્પર્મિયા): એવી સ્થિતિ જેમાં વીર્યમાં શુક્રકોષોની સંખ્યા ખૂબ ઓછી હોય છે.
$Polyspermia$ (પોલીસ્પર્મિયા): એવી સ્થિતિ જેમાં વીર્યમાં શુક્રકોષોની સંખ્યા અસામાન્ય રીતે વધારે હોય છે.
તેથી,જે સ્થિતિમાં ગતિશીલતા ખૂબ જ ઓછી રહે છે તે $Asthenospermia$ છે.
70
MediumMCQ
પ્રાથમિક વંધ્યત્વ ધરાવતી સ્ત્રી એટલે એવી વ્યક્તિ જે:
A
ક્યારેય ગર્ભ ધારણ કરી નથી
B
એકવાર ગર્ભ ધારણ કરી ચૂકી છે
C
ગર્ભપાત કરાવેલ છે
D
બાળકો ધરાવે છે

Solution

(A) પ્રજનન ઇતિહાસના આધારે વંધ્યત્વને બે મુખ્ય પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. પ્રાથમિક વંધ્યત્વ: આ એવી વ્યક્તિઓનો નિર્દેશ કરે છે જેઓ ક્યારેય ગર્ભ ધારણ કરી શક્યા નથી.
$2$. ગૌણ વંધ્યત્વ: આ એવી વ્યક્તિઓનો નિર્દેશ કરે છે જેમને અગાઉ ઓછામાં ઓછી એકવાર ગર્ભાવસ્થા રહી હોય પરંતુ ત્યારબાદ ગર્ભ ધારણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હોય.
71
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે?
A
$IUI$ - પતિ અથવા દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે યોનિમાર્ગ અથવા ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
B
$GIFT$ - $8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ભ્રૂણને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવું.
C
$ICSI$ - શુક્રકોષને સીધા અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
D
$ZIFT$ - $8$ સુધીના બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ભ્રૂણને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવું.

Solution

(B) $GIFT$ એટલે ગેમેટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર. તેમાં દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલ અંડકોષને એવી સ્ત્રીની ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે જે અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી,પરંતુ ફલન અને આગળના વિકાસ માટે યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડી શકે છે. તેમાં ભ્રૂણનું સ્થાનાંતરણ થતું નથી. $8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ભ્રૂણને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર $(IUT)$ કહેવામાં આવે છે,જ્યારે $8$ સુધીના બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ભ્રૂણને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને $ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર) કહેવામાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટી રીતે જોડાયેલ છે.
72
MediumMCQ
$ICSI$ એટલે શું?
A
Isolated Cytoplasmic Semen Injection
B
Intra Cytoplasmic Sperm Injection
C
Inter Cytoplasmic Semen Injection
D
In Cytoplasmic Semen Injection

Solution

(B) $ICSI$ નું પૂર્ણ નામ Intra Cytoplasmic Sperm Injection છે.
આ સહાયક પ્રજનન તકનીક $(ART)$ માં એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે,જેમાં ફલન કરાવવા માટે એક શુક્રકોષને સીધો અંડકોષના કોષરસમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
આ તકનીકનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પુરુષ વંધ્યત્વના કિસ્સામાં કરવામાં આવે છે.
73
EasyMCQ
ગૌણ વંધ્યત્વ (Secondary infertility) એટલે શું?
A
દર્દી જે સંભોગ કરી શકતા નથી.
B
વંધ્યત્વ (Sterility).
C
નપુંસકતા (Impotency).
D
તે અગાઉની ગર્ભાવસ્થા સૂચવે છે પરંતુ ત્યારબાદ ગર્ભધારણ કરવામાં નિષ્ફળતા.

Solution

(D) ગૌણ વંધ્યત્વ એ એક એવી તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં દંપતીએ ભૂતકાળમાં ઓછામાં ઓછી એક સફળ ગર્ભાવસ્થા પ્રાપ્ત કરી હોય,પરંતુ પ્રયત્ન કર્યા પછી ફરીથી ગર્ભધારણ કરવામાં અસમર્થ હોય,જેને સામાન્ય રીતે $1$ વર્ષ કે તેથી વધુ સમયના અસુરક્ષિત સંભોગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
74
MediumMCQ
Gamete Intra Fallopian Transfer $(GIFT)$ નામની તકનીક કઈ સ્ત્રીઓ માટે સૂચવવામાં આવે છે?
A
જેઓ અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી
B
જેઓ ગર્ભાશયમાં ગર્ભને જાળવી શકતી નથી
C
જેમની ગ્રીવા નળી શુક્રાણુઓના પસાર થવા માટે ખૂબ સાંકડી હોય છે
D
જેઓ ફલન માટે યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડી શકતી નથી

Solution

(A) $GIFT$ (Gamete Intra Fallopian Transfer) એ એવી સ્ત્રીઓ માટે વપરાતી તકનીક છે જેઓ અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી પરંતુ ફલન અને ગર્ભના વિકાસ માટે યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડી શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં,દાતા પાસેથી અંડકોષ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને તેને સ્વીકારનાર સ્ત્રીની અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જ્યાં કુદરતી રીતે ફલન થાય છે. વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે કારણ કે $GIFT$ ખાસ કરીને એવી સ્ત્રીઓ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે જેઓ પોતાના અંડકોષ ઉત્પન્ન કરવામાં અસમર્થ છે.
75
MediumMCQ
$IVF$ જેમાં $A$ સુધીના બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા પ્રારંભિક યુગ્મનજને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,તેને $B$ કહેવામાં આવે છે.
A
$A-8, B-ZIFT$
B
$A-16, B-ZIFT$
C
$A-32, B-ZIFT$
D
$A-64, B-ZIF$

Solution

(A) $ZIFT$ એટલે ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર.
$ZIFT$ માં,$8$ કોષીય અવસ્થા સુધીના ગર્ભને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભમાં $8$ સુધીના બ્લાસ્ટોમિયર્સ હોય છે.
$8$ કોષીય અવસ્થા પછી,ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને $IUT$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
76
MediumMCQ
$IVF$ જેમાં $A$ કરતા વધુ $8$ બ્લાસ્ટોમિયર ધરાવતા યુગ્મનજને સ્ત્રીના શરીરમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,તેને $B$ કહેવામાં આવે છે.
A
$A$-વધુ; $B$-$IUT$
B
$A$-ઓછા; $B$-$IUT$
C
$A$-વધુ; $B$-$ZIFT$
D
$A$-ઓછા; $B$-$ICSI$

Solution

(A) સહાયક પ્રજનન તકનીકોમાં,જો ગર્ભ $8$ સુધીના બ્લાસ્ટોમિયર ધરાવતો હોય,તો તેને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને $ZIFT$ ($Zygote$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$) કહેવામાં આવે છે.
જો ગર્ભ $8$ કરતા વધુ બ્લાસ્ટોમિયર ધરાવતો હોય,તો તેને સીધા ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને $IUT$ ($Intra$ $Uterine$ $Transfer$) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,જે સ્થિતિમાં ગર્ભમાં $8$ કરતા વધુ બ્લાસ્ટોમિયર હોય છે,તેને $IUT$ કહેવામાં આવે છે.
77
MediumMCQ
કૃત્રિમ ગર્ભાધાન (Artificial insemination) એટલે:
A
પતિના શુક્રકોષોનું અંડકોષ ધરાવતી ટેસ્ટ ટ્યુબમાં સ્થળાંતર
B
સ્વસ્થ દાતાના શુક્રકોષોનું યોનિમાર્ગમાં કૃત્રિમ રીતે દાખલ કરવું
C
સ્વસ્થ દાતાના શુક્રકોષોનું સીધું અંડાશયમાં દાખલ કરવું
D
સ્વસ્થ દાતાના શુક્રકોષોનું અંડકોષ ધરાવતી ટેસ્ટ ટ્યુબમાં સ્થળાંતર

Solution

(B) કૃત્રિમ ગર્ભાધાન $(AI)$ એ વંધ્યત્વની સારવાર માટે વપરાતી એક તકનીક છે,જેમાં પુરુષ સાથી સ્ત્રીમાં ગર્ભાધાન કરવામાં અસમર્થ હોય અથવા શુક્રકોષોની સંખ્યા ખૂબ ઓછી હોય.
આ પ્રક્રિયામાં,પતિ અથવા સ્વસ્થ દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે સ્ત્રીના યોનિમાર્ગ અથવા ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ એ કૃત્રિમ ગર્ભાધાનની સાચી વ્યાખ્યા છે.
78
MediumMCQ
$IVF$ માં નીચેનામાંથી કઈ તકનીકોનો ઉપયોગ થાય છે?
$(I) \; ZIFT \; (II) \; IUT \; (III) \; ICSI \; (IV) \; AI \; (V) \; IUI$
A
$(I), (II)$ અને $(III)$
B
$(I)$ અને $(III)$
C
$(I)$ અને $(II)$
D
$(II)$ અને $(III)$

Solution

(A) $IVF$ (પાત્રે ફલન) માં શરીરની બહાર ફલન અને ત્યારબાદ ગર્ભનું સ્થળાંતર કરવામાં આવે છે. $IVF$ સાથે સંકળાયેલી તકનીકો નીચે મુજબ છે:
$1. \; ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર): ફલિતાંડ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$2. \; IUT$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર): $8$ થી વધુ કોષો ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$3. \; ICSI$ (ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન): પ્રયોગશાળામાં ગર્ભ બનાવવા માટેની એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા જેમાં શુક્રકોષને સીધો અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
$AI$ (કૃત્રિમ વીર્યસેચન) અને $IUI$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન) એવી તકનીકો છે જેમાં વીર્યને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,પરંતુ તે $IVF$ તકનીકો નથી કારણ કે તેમાં ફલન શરીરની અંદર થાય છે.
તેથી,$(I), (II),$ અને $(III)$ એ $IVF$ માં વપરાતી તકનીકો છે.
79
MediumMCQ
$ZIFT$ અને $IUT$ વચ્ચેનો તફાવત શેમાં રહેલો છે?
A
પદ્ધતિ
B
શુક્રકોષોની પ્રકૃતિ
C
કોષોની પ્રકૃતિ
D
કોષોની સંખ્યા

Solution

(D) તફાવત કોષોની (બ્લાસ્ટોમિયર્સ) સંખ્યામાં રહેલો છે.
$ZIFT$ (ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર) માં ફલિતાંડ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધી) ને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$IUT$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર) માં $8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ગર્ભને સીધા ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
80
MediumMCQ
$ZIFT$ પ્રક્રિયાના સંદર્ભમાં સાચું વિધાન પસંદ કરો:
A
સ્ત્રી દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલા અંડકોષોને ફલન માટે ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે
B
યુગ્મનજ (Zygote) પ્રયોગશાળાની સ્થિતિમાં બનાવવામાં આવે છે અને ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે
C
સ્ત્રી દાતા પાસેથી યુગ્મનજ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે
D
સ્ત્રી દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલા અંડકોષોને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે

Solution

(B) $ZIFT$ એટલે ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર (Zygote Intra Fallopian Transfer).
આ સહાયક પ્રજનન તકનીકમાં,યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધી) પ્રયોગશાળામાં ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
યુગ્મનજ બન્યા પછી,તેને આગળના વિકાસ માટે સ્ત્રીની ફેલોપિયન નળીમાં શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચું વિધાન છે.
81
MediumMCQ
$IVF-ET$ તકનીકની સફળતાનો પ્રથમ કિસ્સો કોના દ્વારા નોંધવામાં આવ્યો હતો?
A
બેલિસ અને સ્ટારલિંગ ટેલર
B
રોબર્ટ સ્ટેપ્ટો અને ગિલ્બર્ટ બ્રાઉન
C
લુઈસ જોય બ્રાઉન અને બેન્ટિંગ બેસ્ટ
D
પેટ્રિક સ્ટેપ્ટો અને રોબર્ટ એડવર્ડ્સ

Solution

(D) $IVF-ET$ (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન - એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર) તકનીક,જેને સામાન્ય રીતે 'ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી' પ્રોગ્રામ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે સૌપ્રથમ પેટ્રિક સ્ટેપ્ટો અને રોબર્ટ એડવર્ડ્સ દ્વારા સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી.
$1978$ માં,તેમણે યુનાઇટેડ કિંગડમમાં વિશ્વના પ્રથમ ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી,લુઈસ જોય બ્રાઉનનો સફળતાપૂર્વક જન્મ કરાવ્યો હતો.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
82
MediumMCQ
ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી એક એવી તકનીક છે જેમાં:
A
ફલિતાંડને અંડવાહિનીમાંથી લેવામાં આવે છે,ઉછેરવામાં આવે છે અને પછી સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
B
અંડકોષને બહાર કાઢવામાં આવે છે,પછી ફલિત કરવામાં આવે છે અને સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
C
શુક્રકોષ અને અંડકોષનું મિલન થાય છે અને ફલિતાંડને ટેસ્ટ ટ્યુબમાં ઉછેરવામાં આવે છે.
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(B) 'ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી' ની તકનીક ઇન-વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$ નો સંદર્ભ આપે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પત્ની/દાતા પાસેથી અંડકોષ અને પતિ/દાતા પાસેથી શુક્રકોષ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રયોગશાળામાં (ઇન-વિટ્રો) કૃત્રિમ પરિસ્થિતિઓમાં ફલિતાંડ બનાવવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે.
ત્યારબાદ ફલિતાંડ અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધી) ને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે ($ZIFT$ - ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર),અથવા $8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે ($IUT$ - ઇન્ટ્રા યુટેરિન ટ્રાન્સફર) જેથી તેનો વધુ વિકાસ પૂર્ણ થઈ શકે.
તેથી,અંડકોષને બહાર કાઢવામાં આવે છે,પ્રયોગશાળામાં ફલિત કરવામાં આવે છે અને પરિણામી ગર્ભને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
83
MediumMCQ
જ્યારે પુરુષ સાથી શુક્રાણુઓની ઓછી સંખ્યાને કારણે સ્ત્રી સાથીમાં વીર્યસેચન કરવામાં અસમર્થ હોય ત્યારે નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?
A
કૃત્રિમ વીર્યસેચન $(AI)$
B
ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન $(IUI)$
C
$(A)$ અને $(B)$ બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જે કિસ્સાઓમાં પુરુષ સાથી વીર્યમાં શુક્રાણુઓની ખૂબ ઓછી સંખ્યાને કારણે સ્ત્રી સાથીમાં વીર્યસેચન કરવામાં અસમર્થ હોય,ત્યારે કૃત્રિમ વીર્યસેચન $(AI)$ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,પતિ અથવા તંદુરસ્ત દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે સ્ત્રીની યોનિમાર્ગમાં અથવા ગર્ભાશયમાં $(IUI)$ દાખલ કરવામાં આવે છે.
ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન $(IUI)$ એ કૃત્રિમ વીર્યસેચનનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જ્યાં શુક્રાણુઓને સીધા ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવે છે.
તેથી,આવા ક્લિનિકલ કિસ્સાઓમાં $(A)$ અને $(B)$ બંને પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે.
84
MediumMCQ
વંધ્યત્વ (infertility) ને વ્યાખ્યાયિત કરતું નીચેનામાંથી સૌથી યોગ્ય વિધાન કયું છે?
A
દંપતી બે વર્ષ સુધી અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસ કરવા છતાં બાળક પેદા કરવામાં અસમર્થ હોય.
B
તે સક્ષમ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવામાં અસમર્થતા છે અને તે હંમેશા સ્ત્રી સાથીમાં રહેલી ખામીઓ કે અસાધારણતાઓને કારણે હોય છે.
C
વંધ્યત્વ અપરિપક્વ પ્રજનન અંગોને કારણે હોય છે.
D
વંધ્યત્વમાં $ART$ દ્વારા મદદ મળી શકતી નથી.

Solution

(A) વંધ્યત્વને એવી સ્થિતિ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેમાં દંપતી બે વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસ કરવા છતાં બાળક પેદા કરવામાં અસમર્થ હોય છે.
વંધ્યત્વ શારીરિક,જન્મજાત,રોગો,દવાઓ,રોગપ્રતિકારક અથવા માનસિક પરિબળોને કારણે થઈ શકે છે.
તે માત્ર સ્ત્રી સાથી સુધી મર્યાદિત નથી; તે પુરુષ અથવા સ્ત્રી સાથી,અથવા બંનેમાં રહેલી ખામીઓને કારણે હોઈ શકે છે.
85
MediumMCQ
સરોગેટ માતા એટલે:
A
દૂધ ન આવતું હોય તેવી માતા
B
અન્ય વ્યક્તિના ગર્ભનું પ્રત્યારોપણ કરાવીને ગર્ભ ધારણ કરનાર સ્ત્રી
C
ઘણા બધા ગર્ભ ધારણ કરનાર સ્ત્રી
D
કૃત્રિમ રીતે ગર્ભધારણ કરાવેલ સ્ત્રી

Solution

(B) સરોગસી એ સહાયક પ્રજનન તકનીકની એક પદ્ધતિ છે જેમાં એક સ્ત્રી,જેને સરોગેટ માતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે અન્ય વ્યક્તિ અથવા દંપતી માટે ગર્ભાવસ્થા ધારણ કરવા માટે સંમત થાય છે,જેઓ બાળકનો કાયદેસરનો વાલી બનશે.
આ પ્રક્રિયામાં,એક ગર્ભ (જે સામાન્ય રીતે $IVF$ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે) સરોગેટ માતાના ગર્ભાશયમાં પ્રત્યારોપિત કરવામાં આવે છે,જે ગર્ભને પૂર્ણ સમય સુધી ઉછેરે છે.
86
EasyMCQ
બાળક પેદા કરવા માટેની નવીનતમ તકનીક $GIFT$ છે. તેનું પૂરું નામ શું છે?
A
Gametic internal fertilization and transfer
B
Gamete intra fallopian transfer
C
Gametic inter fallopian transfer
D
General internal fallopian transfer

Solution

(B) $GIFT$ એટલે Gamete Intra Fallopian Transfer.
તે એક સહાયક પ્રજનન તકનીક છે.
આ તકનીકમાં,દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ અંડકોષને બીજી સ્ત્રીની ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જે અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી,પરંતુ ફલન અને આગળના વિકાસ માટે યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડી શકે છે.
87
MediumMCQ
$ZIFT$ વિશે નીચેના તમામ વિધાનો સાચા છે,પરંતુ એક ખોટું છે. કયું વિધાન ખોટું છે?
A
તે ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર છે.
B
$IVF$ પછી ઝાયગોટને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
C
$8$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધીના પ્રારંભિક ગર્ભને પણ ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરી શકાય છે.
D
$8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ગર્ભને પણ ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.

Solution

(D) $ZIFT$ એટલે ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર.
આ તકનીકમાં,ઝાયગોટ અથવા $8$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધીના પ્રારંભિક ગર્ભને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
જો કે,$8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને ઇન્ટ્રા-યુટેરિન ટ્રાન્સફર $(IUT)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેથી તેનો વધુ વિકાસ પૂર્ણ થઈ શકે.
તેથી,એ વિધાન કે $8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા ગર્ભને ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,તે ખોટું છે.
88
MediumMCQ
જો કોઈ વ્યક્તિ ખૂબ ઓછા શુક્રાણુઓ (ઓલિગોઝૂસ્પર્મિયા) અથવા સ્ખલનમાં જીવંત શુક્રાણુઓનો અભાવ (એઝૂસ્પર્મિયા) ને કારણે ગંભીર પુરુષ વંધ્યત્વથી પીડાતી હોય,તો તેને . . . . . . દ્વારા દૂર કરી શકાય છે. આ દંપતીઓને દાતા શુક્રાણુઓનો ઉપયોગ કરવાના વિકલ્પ તરીકે મદદરૂપ થાય છે.
A
$GIFT$
B
$ZIFT$
C
$ICSI$
D
$IVF$

Solution

(C) $GIFT$ $\rightarrow$ ગેમેટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર.
$ZIFT$ $\rightarrow$ ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર.
$IVF$ $\rightarrow$ ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન.
$ICSI$ $\rightarrow$ ઇન્ટ્રા સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન.
$ICSI$ એ એક વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે જેમાં એક જ શુક્રાણુને સૂક્ષ્મ સોયનો ઉપયોગ કરીને સીધા અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ તકનીકનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પુરુષ વંધ્યત્વની સમસ્યાઓ જેવી કે ઓલિગોઝૂસ્પર્મિયા અથવા એઝૂસ્પર્મિયાને દૂર કરવા માટે થાય છે,જે દાતા શુક્રાણુઓનો ઉપયોગ કરવાના વિકલ્પ તરીકે કાર્ય કરે છે.
89
MediumMCQ
ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી એટલે:
A
જેને ગર્ભાશયની બહાર કૃત્રિમ માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે.
B
જેનો વિકાસ ગર્ભાશયને બદલે ફેલોપિયન ટ્યુબમાં થાય છે.
C
જેમાં પત્ની/દાતાના અંડકોષ અને પતિ/દાતાના શુક્રકોષોને $IVF$ દ્વારા ફલિત કરી યુગ્મનજ બનાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
D
જે કૃત્રિમ ગર્ભાધાન પછી જન્મે છે.

Solution

(C) ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી પ્રોગ્રામમાં $IVF$ (પાત્રે ફલન) નો સમાવેશ થાય છે,જે શરીરની બહાર શરીર જેવી જ પરિસ્થિતિઓમાં કરવામાં આવતું ફલન છે,ત્યારબાદ ગર્ભના વિકાસ માટે તેને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત $(ET)$ કરવામાં આવે છે. આમ,વિકલ્પ $C$ સાચું વર્ણન છે.
90
MediumMCQ
$A$: ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી પ્રોગ્રામમાં,પત્ની/દાતા (સ્ત્રી) પાસેથી અંડકોષ અને પતિ/દાતા (પુરુષ) પાસેથી શુક્રકોષો એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રયોગશાળામાં કૃત્રિમ પરિસ્થિતિઓમાં ફલન કરાવીને યુગ્મનજ બનાવવામાં આવે છે.
$R$: $8$ થી વધુ ગર્ભકોષ્ઠી કોષો (blastomeres) ધરાવતા ગર્ભને ત્યારબાદ તેના વધુ વિકાસ માટે અંડવાહિનીમાં $(ZIFT)$ સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(C) વિધાન સાચું છે કારણ કે ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી પ્રોગ્રામ $(IVF)$ માં,જનનકોષો એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રયોગશાળામાં ફલન કરાવીને યુગ્મનજ બનાવવામાં આવે છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે $8$ થી વધુ ગર્ભકોષ્ઠી કોષો ધરાવતા ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે (Intra Uterine Transfer - $IUT$),અંડવાહિનીમાં નહીં.
$8$ સુધીના ગર્ભકોષ્ઠી કોષો ધરાવતા ગર્ભને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેને Zygote Intra Fallopian Transfer $(ZIFT)$ કહેવામાં આવે છે.
91
MediumMCQ
$A$: અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસના $2$ વર્ષ પછી પણ ગર્ભ ધારણ કરવામાં અથવા બાળકો પેદા કરવામાં અસમર્થતાને વંધ્યત્વ (infertility) કહેવામાં આવે છે.
$R$: વંધ્યત્વ એ વંધ્યતા (sterility) નો પર્યાય છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(C) વિધાન સાચું છે કારણ કે $2$ વર્ષ સુધી અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસ છતાં બાળકો પેદા કરવામાં અસમર્થતાને વંધ્યત્વ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે વંધ્યત્વ અને વંધ્યતા (sterility) એ પર્યાય નથી.
વંધ્યત્વ એટલે ગર્ભ ધારણ કરવામાં અસમર્થતા,જે ઘણીવાર વિવિધ સહાયક પ્રજનન તકનીકો $(ART)$ દ્વારા સારવાર કરી શકાય છે.
વંધ્યતા (sterility) એટલે સંતાન પેદા કરવામાં કાયમી અસમર્થતા,જે સામાન્ય રીતે અપરિવર્તનીય હોય છે.
92
MediumMCQ
$A$: $2$ વર્ષ સુધી અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસ પછી પણ ગર્ભ ધારણ કરવામાં અથવા બાળકો પેદા કરવામાં અસમર્થતાને વંધ્યત્વ (Infertility) કહેવામાં આવે છે.
$R$: ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$ અને ત્યારબાદ સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં ભ્રૂણનું સ્થાનાંતરણ એ 'ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી' પ્રોગ્રામ છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(B) વિધાન સાચું છે કારણ કે વંધ્યત્વની વ્યાખ્યા એવી છે કે દંપતી $2$ વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી અસુરક્ષિત જાતીય સહવાસ હોવા છતાં બાળકો પેદા કરવામાં અસમર્થ હોય.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે 'ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી' પ્રોગ્રામમાં $IVF$ (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન) અને ત્યારબાદ સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં ભ્રૂણનું સ્થાનાંતરણ ($ZIFT$ અથવા $IUT$) કરવામાં આવે છે.
જો કે,કારણ એ સમજાવતું નથી કે વંધ્યત્વને $2$ વર્ષ પછી ગર્ભ ધારણ કરવામાં અસમર્થતા તરીકે કેમ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે; તે વંધ્યત્વ માટેની સારવાર પદ્ધતિનું વર્ણન કરે છે.
તેથી,બંને સાચા છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
93
EasyMCQ
"ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી" શબ્દનો અર્થ શું થાય છે?
A
અંડકોષનું ફલન ગર્ભાશયમાં થાય છે પરંતુ વિકાસ ટેસ્ટ ટ્યુબમાં થાય છે.
B
અંડકોષનું ફલન ટેસ્ટ ટ્યુબમાં થાય છે અને તેનો વિકાસ પણ ટેસ્ટ ટ્યુબમાં જ થાય છે.
C
અંડકોષનું ફલન ટેસ્ટ ટ્યુબમાં થાય છે પરંતુ તેનો વિકાસ ગર્ભાશયમાં થાય છે.
D
અંડકોષનું ફલન ગર્ભાશયમાં થાય છે અને ભ્રૂણનો વિકાસ પણ ગર્ભાશયમાં થાય છે.

Solution

(C) "ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી" શબ્દ ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$ ની પ્રક્રિયાનો નિર્દેશ કરે છે.
આ પદ્ધતિમાં, સ્ત્રીના અંડકોષ અને પુરુષના શુક્રકોષોને એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રયોગશાળાના વાતાવરણમાં (શરીરની બહાર, સામાન્ય રીતે પેટ્રી ડિશ અથવા ટેસ્ટ ટ્યુબમાં) ફલન કરાવવામાં આવે છે.
પરિણામી યુગ્મનજ અથવા પ્રારંભિક ભ્રૂણ ($8$-બ્લાસ્ટોમિયર તબક્કે) ને ત્યારબાદ આગળના વિકાસ માટે સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી, ફલન શરીરની બહાર થાય છે, પરંતુ ગર્ભનો વિકાસ ગર્ભાશયની અંદર થાય છે.
94
MediumMCQ
$3$ વર્ષના અસુરક્ષિત જાતીય સમાગમ પછી પણ દંપતી સંતાનપ્રાપ્તિ ન કરી શકે તેને ......... કહે છે.
A
$ART$
B
અફળદ્રુપતા
C
ફળદ્રુપતા
D
$A$ અને $C$ બંને

Solution

(B) અફળદ્રુપતા (Infertility) એટલે કે દંપતી દ્વારા $2$ વર્ષ સુધી નિયમિત અને અસુરક્ષિત જાતીય સમાગમ કર્યા પછી પણ સંતાન પ્રાપ્તિ ન થવી. પ્રશ્નમાં $3$ વર્ષનો સમયગાળો દર્શાવ્યો છે,જે ક્લિનિકલ માપદંડ કરતા વધારે હોવાથી તેને અફળદ્રુપતા કહેવામાં આવે છે.
95
MediumMCQ
વંધ્યત્વ (Infertility) માટેના કારણો કયા છે?
A
શારીરિક કે મનોવૈજ્ઞાનિક
B
પ્રતિરક્ષાસંબંધી (Immunological)
C
જન્મજાત રોગો કે દવાઓ
D
ઉપરના બધા જ

Solution

(D) વંધ્યત્વ એટલે અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો હોવા છતાં બાળક પેદા કરવામાં અસમર્થતા. વંધ્યત્વના કારણો ઘણા છે અને તેને નીચે મુજબ વર્ગીકૃત કરી શકાય છે:
$1$. શારીરિક કે મનોવૈજ્ઞાનિક પરિબળો: તણાવ,અંતઃસ્ત્રાવી અસંતુલન અથવા શારીરિક રચનાની ખામીઓ વંધ્યત્વ તરફ દોરી શકે છે.
$2$. પ્રતિરક્ષાસંબંધી પરિબળો: ક્યારેક શરીર પોતાના જ જનનકોષો (શુક્રકોષો કે અંડકોષો) સામે એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે,જે ફલનની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે.
$3$. જન્મજાત રોગો કે દવાઓ: જન્મથી હાજર આનુવંશિક વિકૃતિઓ અથવા અમુક દવાઓનો લાંબા ગાળાનો ઉપયોગ પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો વંધ્યત્વના કારણો છે.
96
DifficultMCQ
ભારતમાં દંપતિને બાળક ન થવા માટે ઘણીવાર સ્ત્રીઓને દોષ આપવામાં આવે છે,પરંતુ ખામી ........ માં હોઈ શકે છે.
A
ફક્ત સ્ત્રી
B
ફક્ત પુરુષ
C
સ્ત્રી અથવા પુરુષ
D
ડોક્ટર

Solution

(C) વંધ્યત્વ એટલે અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો હોવા છતાં બાળક પેદા કરવામાં અસમર્થતા.
ભારતમાં,ઘણીવાર બાળક ન થવા માટે સ્ત્રીઓને દોષ આપવામાં આવે છે.
જો કે,વંધ્યત્વની ખામી કે કારણ પુરુષ અથવા સ્ત્રી બંનેમાંથી કોઈ પણમાં હોઈ શકે છે.
વંધ્યત્વ શારીરિક,જન્મજાત,રોગો,દવાઓ,રોગપ્રતિકારક અથવા માનસિક પરિબળોને કારણે થઈ શકે છે.
તેથી,વંધ્યત્વ માટે ફક્ત સ્ત્રીઓને દોષ આપવો તે વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે.
97
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ $ART$ (સહાયક પ્રજનન પદ્ધતિ)માં વીર્ય કૃત્રિમ રીતે સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવામાં આવે છે?
A
$IUI$ (ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન)
B
$ET$ (એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર)
C
$IUT$ (ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર)
D
$GIFT$ (ગેમેટ ઇન્ટ્રાફેલોપિયન ટ્રાન્સફર)

Solution

(A) $IUI$ એટલે ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન.
આ પદ્ધતિમાં,પતિ અથવા સ્વસ્થ દાતા પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલ વીર્યને કૃત્રિમ રીતે સ્ત્રીની યોનિમાર્ગમાં અથવા ગર્ભાશયમાં $(IUI)$ દાખલ કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ એવા કિસ્સાઓમાં થાય છે જ્યાં પુરુષ સાથી વીર્યમાં શુક્રાણુઓની ખૂબ ઓછી સંખ્યાને કારણે સ્ત્રીને ગર્ભધારણ કરાવવામાં અસમર્થ હોય છે.
98
MediumMCQ
નીચેનામાંથી અસંગત વિધાન શોધો.
A
$ICSI$ - શુક્રકોષને સીધો અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
B
$ICSI$ - શુક્રકોષને કૃત્રિમ રીતે અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
C
$GIFT$ - ફલિતાંડને અંડવાહિનીમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
D
$In\, vivo$ ફલન - સ્ત્રીના શરીરમાં જનનકોષોનું સંયોજન.

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$GIFT$ એટલે $Gamete$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$ (જનનકોષનું અંડવાહિનીમાં સ્થળાંતર).
$GIFT$ માં જનનકોષો (અંડકોષ અને શુક્રકોષ) ને અંડવાહિનીમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,ફલિતાંડને નહીં.
ફલિતાંડને અંડવાહિનીમાં દાખલ કરવાની પ્રક્રિયાને $ZIFT$ ($Zygote$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$) કહેવામાં આવે છે.
$ICSI$ ($Intracytoplasmic$ $Sperm$ $Injection$) માં શુક્રકોષને સીધો અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,જે વિકલ્પ $A$ અને $B$ માં યોગ્ય રીતે વર્ણવેલ છે.
$In\, vivo$ ફલન એટલે સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં જનનકોષોનું કુદરતી જોડાણ.
99
DifficultMCQ
દાતાનું વીર્ય ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?
A
$IUT$
B
$IUI$
C
$GIFT$
D
$AI$

Solution

(B) પતિ અથવા તંદુરસ્ત દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલા વીર્યને ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવાની પદ્ધતિને ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન $(IUI)$ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગર્ભાધાનની શક્યતા વધારવા માટે શુક્રકોષોને ધોઈને સાંદ્ર કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ સીધા ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવે છે.
$IUT$ (ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર) માં ગર્ભને ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$GIFT$ (ગેમેટ ઇન્ટ્રા-ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર) માં જનનકોષોને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$AI$ (કૃત્રિમ ગર્ભાધાન) એ એક સામાન્ય શબ્દ છે,પરંતુ $IUI$ એ ગર્ભાશયમાં વીર્ય મૂકવા માટેની ચોક્કસ ક્લિનિકલ પદ્ધતિ છે.
100
MediumMCQ
અફળદ્રુપ દંપતીઓનું નિદાન કરીને યોગ્ય સારવાર દ્વારા તેમને સંતાન પ્રાપ્તિમાં મદદ કરતી પદ્ધતિઓને શું કહે છે?
A
એમ્નિઓસેન્ટેસિસ
B
$ART$
C
$GIFT$
D
$IUI$

Solution

(B) અફળદ્રુપ દંપતીઓને સંતાન પ્રાપ્તિમાં મદદ કરવા માટે વપરાતી તકનીકોને સામૂહિક રીતે આસિસ્ટડ રિપ્રોડક્ટિવ ટેકનોલોજી ($ART$ - સહાયક પ્રજનન પદ્ધતિઓ) કહેવામાં આવે છે.
$ART$ માં વિવિધ પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે જેમ કે ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$,ગેમેટ ઇન્ટ્રા-ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર $(GIFT)$,ઇન્ટ્રા-સાયટોપ્લાઝમિક સ્પર્મ ઇન્જેક્શન $(ICSI)$ અને ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ઇન્સેમિનેશન $(IUI)$.
એમ્નિઓસેન્ટેસિસ એ ગર્ભમાં રહેલી આનુવંશિક ખામીઓ જાણવા માટેની પૂર્વ-પ્રસૂતિ નિદાન પદ્ધતિ છે,તે વંધ્યત્વની સારવાર માટે નથી.

Reproductive Health — Infertility · Frequently Asked Questions

1Are these Reproductive Health questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Reproductive Health Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.