Gujarati

Medical Termination of Pregnancy Questions in Gujarati

Class 12 Biology · Reproductive Health · Medical Termination of Pregnancy

41+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 41 of 41 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$MTP$ નો અર્થ શું થાય છે?
A
મેની ટ્રાન્સફરેબલ પ્રેગ્નન્સી
B
મેડિકલી ટેમ્પરરી પ્રેગ્નન્સી
C
મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી
D
મલ્ટિપલ ટેમ્પરરી પ્રેગ્નન્સી

Solution

(C) $MTP$ નો અર્થ મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભપાત) થાય છે.
તે ગર્ભના વિકાસશીલ બનતા પહેલા ગર્ભાવસ્થાનો ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક અંત છે.
તેને સામાન્ય રીતે પ્રેરિત ગર્ભપાત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
2
MediumMCQ
ગર્ભપાત માટે કાયદેસર રીતે સ્વીકાર્ય શબ્દ કયો છે?
A
$MTP$
B
$MMTP$
C
$MTTP$
D
કોઈ નહીં

Solution

(A) ગર્ભકાળ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ગર્ભને સ્વેચ્છાએ અથવા ઇરાદાપૂર્વક દૂર કરવા માટેનો કાયદેસર રીતે સ્વીકાર્ય શબ્દ $MTP$ છે,જેનો અર્થ $Medical \ Termination \ of \ Pregnancy$ (ગર્ભનું તબીબી સમાપન) થાય છે.
આ એક એવી પ્રક્રિયા છે જે સુરક્ષિત અને કાયદેસરની પરિસ્થિતિઓમાં ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
3
MediumMCQ
ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$ ગર્ભાવસ્થાના કેટલા અઠવાડિયા સુધી સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
આઠ અઠવાડિયા
B
બાર અઠવાડિયા
C
અઢાર અઠવાડિયા
D
છ અઠવાડિયા

Solution

(B) સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$,જેને પ્રેરિત ગર્ભપાત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ગર્ભ સક્ષમ બને તે પહેલાં ગર્ભાવસ્થાની હેતુપૂર્વકની સમાપ્તિ છે.
$MTP$ ને ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી,એટલે કે પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા સુધી,પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા વધુ જોખમી બની જાય છે કારણ કે ગર્ભ માતૃત્વની પેશીઓ સાથે વધુ ગાઢ રીતે જોડાયેલો હોય છે,જેનાથી જટિલતાઓનું જોખમ વધી જાય છે.
4
MediumMCQ
ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$ કયા સમયગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
પ્રથમ $15$ અઠવાડિયા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે
B
પ્રથમ $18$ અઠવાડિયા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે
C
પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે
D
પ્રથમ સાત મહિના દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે

Solution

(C) ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$,અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત,એ ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વેચ્છાએ સમાપ્ત કરવામાં આવે છે.
તબીબી માર્ગદર્શિકા મુજબ,$MTP$ પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી) દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
આ સમયગાળા પછી,માતા માટે ગૂંચવણોનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
5
MediumMCQ
પ્રેરિત ગર્ભપાત (Induced abortion) ને શું કહેવામાં આવે છે?
A
$IUD$
B
$PID$
C
$MTP$
D
$STD$

Solution

(C) પ્રેરિત ગર્ભપાતને તકનીકી રીતે $MTP$ (Medical Termination of Pregnancy - ગર્ભનું તબીબી સમાપન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$IUD$ એટલે ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ડિવાઇસ,જે ગર્ભનિરોધકની એક પદ્ધતિ છે.
$PID$ એટલે પેલ્વિક ઇન્ફ્લેમેટરી ડિસીઝ,જે એક તબીબી સ્થિતિ છે.
$STD$ એટલે જાતીય સંક્રમિત રોગો,જે જાતીય સંપર્ક દ્વારા ફેલાતા ચેપ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
6
EasyMCQ
$MTP$ ગર્ભાવસ્થાના કેટલા અઠવાડિયા સુધી સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
B
આઠ
C
બાર
D
અઢાર

Solution

(C) $MTP$ એટલે મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભપાત).
તબીબી માર્ગદર્શિકા મુજબ,$MTP$ ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા એટલે કે $12$ અઠવાડિયા સુધી પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
આ સમયગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા માતા માટે વધુ જોખમી બની જાય છે.
7
MediumMCQ
$MTP$ નું પૂરું નામ શું છે?
A
Mechanical transfer of Pollen
B
Medical Termination Parturition
C
Medical Termination of Pregnancy
D
Maternally Transmitted Pathogens

Solution

(C) $MTP$ એટલે Medical Termination of Pregnancy (ગર્ભપાતનું તબીબી સમાપન).
તે ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક રીતે ગર્ભને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા છે.
તેને સામાન્ય રીતે પ્રેરિત ગર્ભપાત (induced abortion) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
$MTP$ વિવિધ તબીબી કારણોસર અથવા અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાના કિસ્સામાં કરવામાં આવે છે.
8
EasyMCQ
દાક્તરી ગર્ભનિકાલ $(MTP)$ ને ક્યાં સુધી સલામત ગણવામાં આવે છે?
A
આઠ અઠવાડિયાં
B
બાર અઠવાડિયાં
C
અઢાર અઠવાડિયાં
D
છ અઠવાડિયાં

Solution

(B) દાક્તરી ગર્ભનિકાલ $(MTP)$ અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાતને ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન,એટલે કે $12$ અઠવાડિયાં સુધી પ્રમાણમાં સલામત ગણવામાં આવે છે. આ સમયગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા જોખમોમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે.
9
MediumMCQ
ગર્ભપાતનું તબીબી સમાપન $(MTP)$ વિશે માહિતી આપો.
A
Definition and purpose of $MTP$.
B
Safety period for $MTP$.
C
Legal grounds for $MTP$.
D
Reasons for unwanted pregnancies.

Solution

(A) ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક રીતે ગર્ભને દૂર કરવાની પ્રક્રિયાને ગર્ભપાતનું તબીબી સમાપન $(MTP)$ અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત કહેવામાં આવે છે.
ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ $12$ અઠવાડિયા (પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળો) $MTP$ માટે પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. જો આ પ્રક્રિયા બીજા ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન કરવામાં આવે,તો તે વધુ જોખમી અને જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
પ્રેરિત ગર્ભપાત માટેના કાયદાકીય આધાર નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવાથી સગર્ભા સ્ત્રીના જીવનને જોખમ હોય અથવા તેના શારીરિક કે માનસિક સ્વાસ્થ્યને ગંભીર ઈજા થવાની શક્યતા હોય.
$(ii)$ જો બાળકનો જન્મ થાય,તો તેને એવી શારીરિક કે માનસિક અસાધારણતાઓ હોય કે જેનાથી તે ગંભીર રીતે વિકલાંગ બની શકે તેવી નોંધપાત્ર શક્યતા હોય.
$MTP$ નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો,ગર્ભનિરોધક સાધનોની નિષ્ફળતા અથવા બળાત્કારના કિસ્સાઓમાં અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.
10
Easy
$MTP$ માટેના કાયદાકીય ધોરણોની ચર્ચા કરો.

Solution

(N/A) સમગ્ર વિશ્વમાં વાર્ષિક આશરે $45$ થી $50$ મિલિયન $MTP$ કરવામાં આવે છે,જે કુલ ગર્ભધારણના $1/5$ ભાગ જેટલું છે.
$MTP$ ને કાયદેસર બનાવવું કે નહીં તે અંગે ઘણા દેશોમાં ભાવનાત્મક,નૈતિક,ધાર્મિક અને સામાજિક મુદ્દાઓને કારણે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
ભારત સરકારે $1971$ માં $MTP$ ને કાયદેસર બનાવ્યું હતું,જેમાં તેના દુરુપયોગને રોકવા માટે કડક શરતો રાખવામાં આવી હતી.
$MTP$ કાયદામાં $2021$ માં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
વર્તમાન કાયદાકીય ધોરણો મુજબ:
$1$. $20$ અઠવાડિયા સુધીની ગર્ભાવસ્થા માટે,એક નોંધાયેલ તબીબી પ્રેક્ટિશનરની સલાહ પર $MTP$ કરી શકાય છે.
$2$. $20$ થી $24$ અઠવાડિયાની ગર્ભાવસ્થા માટે,મહિલાઓની ચોક્કસ શ્રેણીઓ માટે બે નોંધાયેલ તબીબી પ્રેક્ટિશનરોની સલાહ જરૂરી છે.
11
EasyMCQ
$\text{MTP}$ ના ફાયદા અને ગેરફાયદા જણાવો.
A
તે અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાને ટાળવામાં મદદ કરે છે.
B
તે ઘણીવાર બિનકુશળ વ્યક્તિઓ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે કરવામાં આવે છે.
C
તે બળાત્કારના પરિણામે થતી ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવા માટે વપરાય છે.
D
બંને $(A)$ અને $(C)$ ફાયદા છે,જ્યારે $(B)$ એક ગેરફાયદો છે.

Solution

(D) મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(\text{MTP})$ નો ઉપયોગ અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે થાય છે જે અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો,ગર્ભનિરોધક સાધનોની નિષ્ફળતા અથવા બળાત્કારને કારણે થઈ શકે છે. આ ફાયદાઓ ગણાય છે કારણ કે તે ગર્ભપાત માટે કાયદેસર અને સુરક્ષિત તબીબી વિકલ્પ પૂરો પાડે છે. જો કે,એક મોટો ગેરફાયદો એ છે કે ઘણી $\text{MTP}$ બિનકુશળ વ્યક્તિઓ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે કરવામાં આવે છે,જે માત્ર અસુરક્ષિત જ નથી પરંતુ જીવલેણ પણ હોઈ શકે છે. વધુમાં,ગર્ભના લિંગને નિર્ધારિત કરવા માટે એમનિયોસેન્ટેસિસનો દુરુપયોગ અને ત્યારબાદ $\text{MTP}$ દ્વારા સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યા એ એક ખતરનાક પ્રથા છે. તેથી,$(A)$ અને $(C)$ ફાયદા દર્શાવે છે,જ્યારે $(B)$ એક નોંધપાત્ર ગેરફાયદો દર્શાવે છે.
12
Easy
ગર્ભપાત (Termination of pregnancy / abortion) અને ગર્ભનિરોધક (Contraception) વચ્ચેનો તફાવત સમજાવો.

Solution

(N/A) ગર્ભપાત (Termination of pregnancy / abortion): આનો અર્થ એ છે કે ગર્ભ ગર્ભાશયની બહાર જીવિત રહેવા માટે સક્ષમ બને તે પહેલાં ગર્ભાવસ્થાનો ઈરાદાપૂર્વક અથવા કુદરતી રીતે અંત લાવવો. તે કુદરતી રીતે (કસુવાવડ) થઈ શકે છે અથવા ડૉક્ટરની મદદથી તબીબી રીતે કરવામાં આવે છે.
ગર્ભનિરોધક (Contraception): આનો અર્થ એ છે કે જાતીય સંભોગ દરમિયાન ગર્ભાવસ્થાને રોકવા માટે વિવિધ પદ્ધતિઓ,સાધનો અથવા દવાઓનો ઉપયોગ કરવો. તેનો મુખ્ય હેતુ ગર્ભધારણને અટકાવવાનો છે.
13
Medium
ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$ પ્રક્રિયાઓમાં કડક શરતોનું પાલન કરવામાં આવે છે. તેના બે કારણો જણાવો.

Solution

(N/A) $MTP$ માં નીચેના બે કારણોસર કડક શરતોનું પાલન કરવામાં આવે છે:
$(a)$ સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યા માટે $MTP$ ના દુરુપયોગને રોકવા માટે,જે એક સામાજિક અનિષ્ટ અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ છે.
$(b)$ માતાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે,કારણ કે $MTP$ ત્યારે જ કરવામાં આવે છે જ્યારે ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી માતા અથવા ગર્ભ માટે હાનિકારક અથવા જીવલેણ હોય,અથવા જો ગર્ભ ગંભીર શારીરિક કે માનસિક વિકૃતિઓથી પીડાતો હોય.
14
MediumMCQ
કઈ પરિસ્થિતિઓમાં ગર્ભપાત $(MTP)$ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે?
A
અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધોને કારણે અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા.
B
સંભોગ દરમિયાન વપરાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા.
C
બળાત્કારના કિસ્સાઓમાં.
D
જ્યારે ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી માતા અથવા ગર્ભ અથવા બંને માટે હાનિકારક કે જીવલેણ હોય.

Solution

(D) ગર્ભપાત $(MTP)$ નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે:
$1$. અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધોને કારણે થયેલી અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે.
$2$. સંભોગ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાયેલ ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ નિષ્ફળ જાય ત્યારે.
$3$. બળાત્કારના કિસ્સાઓમાં.
$4$. $MTP$ એવા કિસ્સાઓમાં પણ જરૂરી છે જ્યાં ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી માતા,ગર્ભ અથવા બંને માટે હાનિકારક અથવા જીવલેણ સાબિત થઈ શકે તેમ હોય.
15
MediumMCQ
દર વર્ષે વિશ્વમાં આશરે કેટલા $MTP$ કરવામાં આવે છે?
A
$40$ થી $45$ મિલિયન
B
$45$ થી $50$ મિલિયન
C
$50$ થી $55$ મિલિયન
D
$40$ થી $50$ મિલિયન

Solution

(D) $NCERT$ જીવવિજ્ઞાનના પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,દર વર્ષે સમગ્ર વિશ્વમાં આશરે $40$ થી $50$ મિલિયન જેટલા મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ અથવા ગર્ભપાત કરવામાં આવે છે. આ આંકડો વિશ્વભરમાં એક વર્ષમાં થતી કુલ સગર્ભાવસ્થાઓના $1/5$ ભાગ જેટલો છે.
16
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા કારણોસર $MTP$ યોગ્ય માનવામાં આવે છે?
A
ગર્ભનિરોધક સાધનોની નિષ્ફળતા
B
બળાત્કારના પરિણામે થયેલ ગર્ભધારણ
C
સતત ગર્ભધારણ માતા અને બાળક બંને માટે હાનિકારક હોય
D
આપેલા તમામ

Solution

(D) $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં યોગ્ય માનવામાં આવે છે:
$1$. જ્યારે ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓ નિષ્ફળ જાય અને અનિચ્છનીય ગર્ભધારણ થાય.
$2$. જ્યારે ગર્ભધારણ બળાત્કાર અથવા જાતીય શોષણનું પરિણામ હોય.
$3$. જ્યારે ગર્ભધારણ ચાલુ રાખવું એ માતા અથવા ગર્ભના શારીરિક કે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી હોય.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $MTP$ કરવા માટેના માન્ય કારણો છે.
17
MediumMCQ
કેટલા સમયગાળા સુધીમાં $MTP$ કરાવવું સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
$12$ દિવસ
B
$3$ મહિના
C
$6$ મહિના
D
$30$ અઠવાડિયા

Solution

(B) $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન,એટલે કે $12$ અઠવાડિયા ($3$ મહિના) સુધી સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
આ સમયગાળા પછી,જટિલતાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $3$ મહિના છે.
18
MediumMCQ
કયા સમયગાળા દરમિયાન ગર્ભપાત (Medical Termination of Pregnancy - $MTP$) અસુરક્ષિત અને ઘાતક ગણાય છે?
A
પ્રથમ ત્રિમાસિક ($12$ અઠવાડિયા)
B
દ્વિતીય ત્રિમાસિક ($24$ અઠવાડિયા)
C
તૃતીય ત્રિમાસિક ($24$ અઠવાડિયા પછી)
D
પ્રથમ $8$ અઠવાડિયા

Solution

(B) ગર્ભપાત $(MTP)$ પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન,એટલે કે ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી,પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
જોકે,દ્વિતીય ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન ($12$ અઠવાડિયા પછી,ખાસ કરીને $20-24$ અઠવાડિયા પછી) કરવામાં આવતો ગર્ભપાત અત્યંત જોખમી છે અને માતા માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
તેથી,પ્રથમ ત્રિમાસિક પછીનો સમયગાળો અસુરક્ષિત ગણાય છે.
19
MediumMCQ
$MTP$ નું પૂરું નામ શું છે?
A
Multiple Termination of Pregnancy
B
Medical Translation of pregnancy
C
Multiple Translation of pregnancy
D
Medical Termination of Pregnancy

Solution

(D) $MTP$ એટલે Medical Termination of Pregnancy (ગર્ભપાતનું તબીબી સમાપન).
તે ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં કરવામાં આવતું ઈરાદાપૂર્વકનું અથવા સ્વૈચ્છિક સમાપન છે.
તેને પ્રેરિત ગર્ભપાત (induced abortion) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
20
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિને માદા ભ્રૂણહત્યા માટે જવાબદાર ઠેરવી શકાય?
A
$AFT$
B
$ART$
C
$MTP$
D
$IVF$

Solution

(C) એમ્નિયોસેન્ટેસિસ (Amniocentesis) એ ગર્ભનું જાતિ પરીક્ષણ અને આનુવંશિક વિકૃતિઓ શોધવા માટેની પૂર્વ-પ્રસૂતિ નિદાન પદ્ધતિ છે.
જોકે,આ પદ્ધતિનો ઘણીવાર ગર્ભસ્થ બાળકની જાતિ જાણવા માટે દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે,જે માદા ભ્રૂણહત્યા તરફ દોરી જાય છે.
$MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી - ગર્ભપાત) એ ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક રીતે ગર્ભ સમાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા છે.
જોકે $MTP$ એ ચોક્કસ સ્વાસ્થ્ય કારણોસર એક કાયદેસરની તબીબી પ્રક્રિયા છે,પરંતુ કમનસીબે તેનો જાતિ-પસંદગીયુક્ત ગર્ભપાત માટે દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે,જે ઘણા વિસ્તારોમાં માદા ભ્રૂણહત્યાનું મુખ્ય કારણ છે.
તેથી,જ્યારે દુરુપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે $MTP$ એ માદા ભ્રૂણહત્યાની ઘટના સાથે સૌથી વધુ સંકળાયેલી પદ્ધતિ છે.
21
MediumMCQ
અસંગત વિધાન પસંદ કરો.
A
આંતરપટલ (Diaphragms) ને માદા પ્રજનન માર્ગમાં સમાગમ દરમિયાન ગ્રીવા (cervix) ને ઢાંકવા માટે દાખલ કરવામાં આવે છે.
B
$IUDs$ નો નિષ્ફળતાનો અંદાજિત દર $1$ થી $3$ ટકા છે.
C
ભારતમાં પ્રથમ ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબીને દુર્ગા નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
D
સગર્ભાવસ્થાના $14$ અઠવાડિયા સુધીના સ્વૈચ્છિક ગર્ભપાતને $MTP$ કહે છે.

Solution

(D) વિધાન $D$ અસંગત છે. $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) ભારતમાં કાયદેસર રીતે સગર્ભાવસ્થાના $20$ અઠવાડિયા (અને ચોક્કસ શ્રેણીઓ માટે $24$ અઠવાડિયા સુધી) સુધી માન્ય છે,માત્ર $14$ અઠવાડિયા સુધી નહીં. અન્ય વિધાનો સાચા છે: $A$ આંતરપટલનું કાર્ય દર્શાવે છે,$B$ $IUDs$ નો નિષ્ફળતાનો દર યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે,અને $C$ એ પ્રથમ ભારતીય ટેસ્ટ-ટ્યુબ બેબી વિશેની ઐતિહાસિક હકીકત છે.
22
MediumMCQ
ગર્ભાવસ્થાના કયા તબક્કે $MTP$ વધુ જોખમી છે?
A
$2^{\text{nd}}$ ત્રિમાસિક
B
$1^{\text{st}}$ ત્રિમાસિક
C
$1^{\text{st}}$ અઠવાડિયું
D
$2^{\text{nd}}$ અઠવાડિયું

Solution

(A) ગર્ભાવસ્થાના $1^{\text{st}}$ ત્રિમાસિક ($12$ અઠવાડિયા) દરમિયાન $MTP$ (તબીબી ગર્ભપાત) પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
$2^{\text{nd}}$ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન તે વધુ જોખમી બની જાય છે કારણ કે ગર્ભ માતૃત્વની પેશીઓ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલો હોય છે, જેના કારણે પ્રક્રિયાની જટિલતા અને સંભવિત જોખમો વધી જાય છે.
23
EasyMCQ
$MTP$ ગર્ભાવસ્થાના . . . . . . અઠવાડિયા સુધી પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
A
$12$
B
$20$
C
$25$
D
$18$

Solution

(A) મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન,એટલે કે $12$ અઠવાડિયા સુધી પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
જોકે ભારતીય $MTP$ કાયદો $20$ અઠવાડિયા સુધી ગર્ભપાતની મંજૂરી આપે છે (અને ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં તેને વધુ લંબાવવામાં આવ્યો છે),પરંતુ તબીબી દ્રષ્ટિએ પ્રથમ $12$ અઠવાડિયા આ પ્રક્રિયા માટે સૌથી સુરક્ષિત ગણાય છે.
24
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ દવા પ્રોજેસ્ટેરોન વિરોધી (progesterone antagonist) છે અને ગર્ભપાતની દવા તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
સહેલી
B
મિફેપ્રિસ્ટોન
C
માલા-$N$
D
ડેપો-પ્રોવેરા

Solution

(B) મિફેપ્રિસ્ટોન એ એક કૃત્રિમ સ્ટીરોઈડ સંયોજન છે જે પ્રોજેસ્ટેરોન વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે. પ્રોજેસ્ટેરોનની ક્રિયાને અવરોધીને,જે ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખવા માટે આવશ્યક છે,તે ગર્ભાશયના અસ્તરને દૂર કરવાનું કામ કરે છે. તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે મિસોપ્રોસ્ટોલ (એક પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિન) સાથે મળીને પ્રારંભિક ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
25
MediumMCQ
ગર્ભપાત દરમિયાન નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે?
A
વેક્યુમ એસ્પિરેશન
B
સેલાઇન સોલ્યુશન / એન્ટિસેપ્ટિક્સનું ઇન્ફ્યુઝન
C
સ્ક્રેપિંગ / $D \& C$
D
આ તમામ

Solution

(D) ગર્ભપાત,જેને મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ગર્ભના વિકાસના તબક્કાના આધારે વિવિધ પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. વેક્યુમ એસ્પિરેશન એ પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં વપરાતી સામાન્ય સર્જિકલ પદ્ધતિ છે.
$2$. સેલાઇન સોલ્યુશન અથવા પ્રોસ્ટાગ્લાન્ડિનનું ઇન્ફ્યુઝન ઘણીવાર પછીના તબક્કે પ્રસુતિ પ્રેરિત કરવા માટે વપરાય છે.
$3$. સ્ક્રેપિંગ અથવા ડાયલેશન અને ક્યુરેટેજ $(D \& C)$ એ ગર્ભાશયની અંદરથી પેશીઓને દૂર કરવા માટે વપરાતી સર્જિકલ પ્રક્રિયા છે.
તેથી,ચોક્કસ તબીબી જરૂરિયાતો અને ગર્ભાવસ્થાના તબક્કાના આધારે ગર્ભપાત માટે આ તમામ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
26
MediumMCQ
$A$ : એકવાર ગર્ભધારણ થઈ ગયા પછી,મિફેપ્રિસ્ટોન (mifepristone) દવા દ્વારા ગર્ભપાત પ્રેરી શકાય છે.
$R$ : મિફેપ્રિસ્ટોન એ પ્રોજેસ્ટેરોન વિરોધી (progesterone antagonist) છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) મિફેપ્રિસ્ટોન એ એક કૃત્રિમ સ્ટેરોઇડ છે જે પ્રોજેસ્ટેરોન વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે.
ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખવા માટે પ્રોજેસ્ટેરોન આવશ્યક છે કારણ કે તે ગર્ભના સ્થાપન માટે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને તૈયાર કરે છે અને વિકાસશીલ ગર્ભને ટેકો આપે છે.
પ્રોજેસ્ટેરોન રીસેપ્ટર્સને અવરોધિત કરીને,મિફેપ્રિસ્ટોન હોર્મોનને ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખતા અટકાવે છે,જેનાથી ગર્ભ અલગ થઈ જાય છે.
પ્રારંભિક તબક્કે મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ સામાન્ય રીતે મિફેપ્રિસ્ટોન અને ત્યારબાદ મિસોપ્રોસ્ટોલના ઉપયોગ દ્વારા કરવામાં આવે છે,જે ગર્ભાશયના સંકોચન દ્વારા ગર્ભના અવશેષોને બહાર કાઢે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
27
MediumMCQ
$A$: વિશ્વભરમાં કુલ ગર્ભાવસ્થાના લગભગ $20\%$ કિસ્સાઓમાં ગર્ભપાત થાય છે.
$R$: $MTP$ એક્ટ,$1971$ હેઠળ,ગર્ભપાત $20$ અઠવાડિયા સુધી કરી શકાય છે,પરંતુ તે ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) વિધાન એ વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકૃત આંકડાકીય તથ્ય છે કે દર વર્ષે કુલ ગર્ભાવસ્થાના આશરે $20\%$ કિસ્સાઓમાં ગર્ભપાત થાય છે.
કારણ પણ $MTP$ એક્ટ,$1971$ મુજબ સાચું છે ($2021$ માં સુધારા સાથે મર્યાદા વધારવામાં આવી છે,પરંતુ $1971$ ના કાયદામાં $20$ અઠવાડિયાનો ઉલ્લેખ હતો).
તબીબી દૃષ્ટિએ,પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળો ($12$ અઠવાડિયા સુધી) $MTP$ માટે સૌથી સુરક્ષિત સમયગાળો માનવામાં આવે છે કારણ કે આ પ્રક્રિયા ઓછી જટિલ છે અને પછીના તબક્કાઓની તુલનામાં માતા માટે જોખમો ઓછા હોય છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે અને કારણ એ પ્રક્રિયાની તબીબી સુરક્ષા પાસા માટે સંદર્ભ પૂરો પાડે છે.
28
MediumMCQ
ગર્ભધારણના પૂર્ણ સમય પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક ગર્ભપાતને ......... કહે છે.
A
દાકતરી ગર્ભપાત
B
પ્રેરિત ગર્ભપાત
C
$MTP$
D
ઉપરના બધા જ

Solution

(D) ગર્ભધારણના પૂર્ણ સમય પહેલાં ઈરાદાપૂર્વક અથવા સ્વૈચ્છિક ગર્ભપાતને મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ કહેવામાં આવે છે.
તેને સામાન્ય રીતે પ્રેરિત ગર્ભપાત (Induced abortion) અથવા દાકતરી ગર્ભપાત (Medical abortion) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
29
MediumMCQ
ભારત સરકારે $MTP$ ના દુરુપયોગને ટાળવા માટે .... માં સખત જોગવાઈઓ સાથે તેને કાયદેસર કરેલ છે.
A
$1974$
B
$1951$
C
$1971$
D
$1984$

Solution

(C) ભારત સરકાર દ્વારા મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ એક્ટ $1971$ માં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.
આ કાયદો ગર્ભપાતને ચોક્કસ શરતો હેઠળ કાયદેસર બનાવવા અને $MTP$ ના દુરુપયોગ,ખાસ કરીને સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાને રોકવા માટે લાવવામાં આવ્યો હતો.
આ પ્રક્રિયા માત્ર નોંધાયેલા તબીબી પ્રેક્ટિશનરો દ્વારા અને સુરક્ષિત પરિસ્થિતિઓમાં જ કરવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
30
MediumMCQ
વિશ્વભરમાં દર વર્ષે આશરે $40$ થી $50$ મિલિયન $MTPs$ કરવામાં આવે છે,જે એક વર્ષમાં કુલ ગર્ભધારણની સંખ્યાના $1/5$ ભાગ જેટલી છે.
A
$40$ થી $50$ બિલિયન,$1/5$
B
$40$ થી $50$ મિલિયન,$1/5$
C
$4$ થી $5$ મિલિયન,$1/4$
D
$4$ થી $5$ બિલિયન,$1/4$

Solution

(B) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત એ ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં સ્વેચ્છાએ ગર્ભ સમાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
વિશ્વભરમાં દર વર્ષે આશરે $40$ થી $50$ મિલિયન $MTPs$ કરવામાં આવે છે.
આ સંખ્યા વિશ્વભરમાં એક વર્ષમાં થતી કુલ ગર્ભધારણની સંખ્યાના $1/5$ ભાગ જેટલી છે.
31
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા કિસ્સાઓમાં $MTP$ (ગર્ભપાત) કરાવી શકાય છે?
A
સમાગમ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા.
B
બળાત્કારને કારણે અનૈચ્છિક ગર્ભધારણથી છૂટકારો મેળવવો.
C
સતત ગર્ભધારણ કે જે માતા કે બાળક અથવા બંને માટે હાનિકારક અથવા ઘાતક હોય.
D
ઉપરના બધા જ.

Solution

(D) $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત અનૈચ્છિક ગર્ભધારણને ટાળવા માટે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં કરવામાં આવે છે. આ પરિસ્થિતિઓમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સમાગમ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાયેલ ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓની નિષ્ફળતા.
$2$. બળાત્કારના કિસ્સાઓ જે અનૈચ્છિક ગર્ભધારણમાં પરિણમે છે.
$3$. જ્યારે ગર્ભધારણ ચાલુ રાખવું માતા,ગર્ભ અથવા બંને માટે હાનિકારક કે ઘાતક માનવામાં આવે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $MTP$ કરાવવા માટેના માન્ય કારણો છે.
32
EasyMCQ
$MTP$ શા માટે અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે $:-$
A
સંવનન દરમિયાન વપરાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા
B
બળાત્કાર
C
અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધ
D
આ તમામ

Solution

(D) $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત એ ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં સ્વેચ્છાએ કરવામાં આવતી ગર્ભસમાપ્તિ છે. તે વિવિધ કારણોસર અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે,જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સંવનન દરમિયાન વપરાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા.
$2$. બળાત્કારના કિસ્સાઓ.
$3$. અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધ.
$4$. જ્યાં ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી માતા અથવા ગર્ભ અથવા બંને માટે હાનિકારક અથવા જીવલેણ હોઈ શકે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $MTP$ કરવા માટેના માન્ય કારણો છે.
33
MediumMCQ
$\text{MTP}$ શા માટે અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે?
A
સંવનન દરમિયાન વપરાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા
B
બળાત્કાર
C
અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધ
D
આ તમામ

Solution

(D) મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(\text{MTP})$ અથવા પ્રેરિત ગર્ભપાત એ ગર્ભાવસ્થા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં તેને સ્વેચ્છાએ સમાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયા છે.
તે વિવિધ કારણોસર કરવામાં આવે છે,જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સંવનન દરમિયાન વપરાયેલ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા.
$2$. બળાત્કારના કિસ્સાઓ.
$3$. અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધ.
$4$. જ્યારે ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી માતા અથવા ગર્ભ માટે હાનિકારક અથવા જીવલેણ બની શકે તેમ હોય.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $\text{MTP}$ કરવા માટેના માન્ય કારણો છે.
34
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ કુદરતી ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ નથી?
A
સમયાંતરે સંયમ (Periodic abstinence)
B
બાહ્ય સ્ખલન (Coitus interruptus)
C
દુગ્ધસ્ત્રાવ એમેનોરિયા (Lactational amenorrhoea)
D
$M$.$T$.$P$.

Solution

(D) ગર્ભનિરોધકની કુદરતી પદ્ધતિઓ અંડકોષ અને શુક્રાણુના મિલનને ટાળવાના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે.
સમયાંતરે સંયમ,બાહ્ય સ્ખલન અને દુગ્ધસ્ત્રાવ એમેનોરિયા એ કુદરતી પદ્ધતિઓના ઉદાહરણો છે.
$M.T.P.$ એટલે મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી,જે ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવા માટે વપરાતી સર્જિકલ અથવા તબીબી પ્રક્રિયા છે,તે ગર્ભધારણને રોકવા માટેની ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ નથી.
35
EasyMCQ
સ્ત્રીઓમાં,ગર્ભાવસ્થાના . . . . . . અઠવાડિયા દરમિયાન $MTP$ ને પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
A
$0$ થી $12$
B
$12$ થી $24$
C
$16$ થી $28$
D
$11$ થી $22$

Solution

(A) મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ ને પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે,જે ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ $12$ અઠવાડિયાને અનુરૂપ છે.
આ સમયગાળા પછી,ગૂંચવણોનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
36
EasyMCQ
પ્રથમ . . . . . . દરમિયાન $MTP$ ને પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
A
$30$ અઠવાડિયા
B
$18$ અઠવાડિયા
C
$24$ અઠવાડિયા
D
$12$ અઠવાડિયા

Solution

(D) ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$ ને પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે,જે ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ $12$ અઠવાડિયાને અનુરૂપ છે.
આ સમયગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા માતા માટે નોંધપાત્ર રીતે વધુ જોખમી બની જાય છે.
37
EasyMCQ
નીચે આપેલા વાક્યોમાંથી સાચું વાક્ય શોધો.
A
બધા જ જાતીય સંક્રમિત રોગો સંપૂર્ણપણે સાધ્ય છે.
B
$MTP$ ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી કરવામાં આવે તો તે સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
C
પુરુષો દ્વારા ગર્ભનિરોધકની અવરોધક પદ્ધતિ તરીકે 'વોલ્ટ્સ'નો ઉપયોગ થાય છે.
D
ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા પછી બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં કરવામાં આવતું $MTP$ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.

Solution

(B) સાચું વિધાન એ છે કે ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધી કરવામાં આવતું $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
$A$ ખોટું છે કારણ કે કેટલાક જાતીય સંક્રમિત રોગો જેવા કે $HIV/AIDS$ સંપૂર્ણપણે સાધ્ય નથી.
$C$ ખોટું છે કારણ કે 'વોલ્ટ્સ' એ ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ નથી; અવરોધક પદ્ધતિઓમાં કોન્ડોમ,ડાયાફ્રામ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
$D$ ખોટું છે કારણ કે બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં કરવામાં આવતું $MTP$ પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા કરતા ઘણું વધારે જોખમી હોય છે.
38
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું $MTP$ (મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી) માટે અસંગત કારણ છે?
A
ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા
B
બળાત્કારના કિસ્સામાં
C
તે ભારત સરકાર દ્વારા $1971$ માં કાયદેસર કરવામાં આવ્યું હતું
D
જો ગર્ભ માદા હોય

Solution

(D) મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી $(MTP)$ એક્ટ,$1971$,ભારત સરકાર દ્વારા ગેરકાયદેસર ગર્ભપાત અને માતૃ મૃત્યુદર ઘટાડવા માટે ઘડવામાં આવ્યો હતો.
$MTP$ ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા,બળાત્કારના કિસ્સામાં અથવા જ્યારે ગર્ભાવસ્થા માતા અથવા બાળકના જીવન માટે જોખમ ઊભું કરે ત્યારે માન્ય છે.
જો કે,જાતિ-પસંદગીયુક્ત ગર્ભપાત (એટલે કે,જો ગર્ભ માદા હોય) માટે $MTP$ નો ઉપયોગ કરવો એ ગેરકાયદેસર છે અને પ્રિ-કન્સેપ્શન એન્ડ પ્રિ-નેટલ ડાયગ્નોસ્ટિક ટેકનિક્સ $(PCPNDT)$ એક્ટ,$1994$ હેઠળ સખત રીતે પ્રતિબંધિત છે.
39
EasyMCQ
નીચેના વિધાનો વાંચો:
વિધાન - $I$: $MTP$ એ અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો અથવા સંભોગ દરમિયાન વપરાતા ગર્ભનિરોધક સાધનોની નિષ્ફળતા અથવા બળાત્કારને કારણે થતી અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાથી છુટકારો મેળવવા માટે છે.
વિધાન - $II$: $MTP$ યોગ્ય તબીબી કારણો આપીને લાયકાત ધરાવતા ડોકટરો દ્વારા કાયદેસર રીતે કરવામાં આવે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
A
વિધાન -$I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે
B
વિધાન -$I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન-$II$ સાચું છે
C
વિધાન -$I$ અને $II$ બંને સાચા છે
D
વિધાન -$I$ અને $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(C) $MTP$ એટલે મેડિકલ ટર્મિનેશન ઓફ પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભપાત).
વિધાન-$I$ સાચું છે કારણ કે $MTP$ નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધો, ગર્ભનિરોધકની નિષ્ફળતા અથવા બળાત્કારને કારણે થતી અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવા માટે થાય છે.
વિધાન-$II$ પણ સાચું છે કારણ કે $MTP$ એ એક કાયદેસરની પ્રક્રિયા છે જે સુરક્ષા અને કાયદેસરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય તબીબી અથવા સામાજિક કારણોસર લાયકાત ધરાવતા તબીબી પ્રેક્ટિશનરો દ્વારા જ કરવામાં આવવી જોઈએ.
40
EasyMCQ
ભારત સરકારે કયા વર્ષમાં કેટલીક કડક જોગવાઈઓ સાથે $MTP$ ને કાયદેસર કર્યું?
A
$1951$
B
$1961$
C
$1971$
D
$2001$

Solution

(C) ભારત સરકારે $Medical$ $Termination$ $of$ $Pregnancy$ $(MTP)$ ને $1971$ ના વર્ષમાં કાયદેસર કર્યું હતું.
આ નિર્ણય $MTP$ ના દુરુપયોગને રોકવા અને ભારતમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા અનિયંત્રિત અને ગેરકાયદેસર સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાને નિયંત્રિત કરવા માટે કેટલીક કડક જોગવાઈઓ સાથે લેવામાં આવ્યો હતો.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
41
EasyMCQ
$MTP$ ને કયા સમયગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળો
B
દ્વિતીય ત્રિમાસિક ગાળો
C
ગર્ભાવસ્થાના $24$ અઠવાડિયા
D
ગર્ભાવસ્થાના $180$ દિવસ

Solution

(A) ગર્ભપાત $(MTP)$ ને ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે આ તબક્કે ગર્ભનો વિકાસ ઓછો હોય છે અને ગર્ભાવસ્થાના પછીના તબક્કાઓની સરખામણીમાં માતા માટે શસ્ત્રક્રિયા અથવા તબીબી પ્રક્રિયામાં જટિલતાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય છે.

Reproductive Health — Medical Termination of Pregnancy · Frequently Asked Questions

1Are these Reproductive Health questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Reproductive Health Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.