Gujarati

Mix Examples-Trigonometrical Ratios, Functions and Identities Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Ratios, Functions and Identities · Mix Examples-Trigonometrical Ratios, Functions and Identities

670+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 44 of 670 questions in Gujarati

401
EasyMCQ
$\tan 9^{\circ}-\tan 27^{\circ}-\tan 63^{\circ}+\tan 81^{\circ}=$
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\tan 81^{\circ} + \tan 9^{\circ} - \tan 63^{\circ} - \tan 27^{\circ}$ છે.
$\tan(90^{\circ}-\theta) = \cot \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= (\cot 9^{\circ} + \tan 9^{\circ}) - (\cot 27^{\circ} + \tan 27^{\circ})$.
$\cot \theta + \tan \theta = \frac{2}{\sin 2\theta}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2}{\sin 18^{\circ}} - \frac{2}{\sin 54^{\circ}}$.
$= 2 \left( \frac{\sin 54^{\circ} - \sin 18^{\circ}}{\sin 54^{\circ} \sin 18^{\circ}} \right)$.
$\sin C - \sin D = 2 \cos \frac{C+D}{2} \sin \frac{C-D}{2}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$= 2 \left( \frac{2 \cos 36^{\circ} \sin 18^{\circ}}{\sin 54^{\circ} \sin 18^{\circ}} \right) = 4 \frac{\cos 36^{\circ}}{\sin 54^{\circ}}$.
$\sin 54^{\circ} = \cos 36^{\circ}$ હોવાથી,જવાબ $4$ મળે છે.
402
EasyMCQ
$\cos 6^{\circ} \sin 24^{\circ} \cos 72^{\circ} = $
A
$-\frac{1}{8}$
B
$-\frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) અમારી પાસે પદાવલિ $E = \cos 6^{\circ} \sin 24^{\circ} \cos 72^{\circ}$ છે.
કારણ કે $\cos 72^{\circ} = \sin 18^{\circ}$,આપણે લખી શકીએ $E = \cos 6^{\circ} \sin 24^{\circ} \sin 18^{\circ}$.
$2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા: $E = \frac{1}{2} (2 \sin 24^{\circ} \cos 6^{\circ}) \sin 18^{\circ}$.
નિત્યસમ $2 \sin A \cos B = \sin(A+B) + \sin(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{1}{2} (\sin 30^{\circ} + \sin 18^{\circ}) \sin 18^{\circ}$.
$E = \frac{1}{2} (\frac{1}{2} \sin 18^{\circ} + \sin^2 18^{\circ})$.
આપેલ છે કે $\sin 18^{\circ} = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$,તેથી $\sin^2 18^{\circ} = \frac{3-\sqrt{5}}{8}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$E = \frac{1}{2} (\frac{\sqrt{5}-1}{8} + \frac{3-\sqrt{5}}{8}) = \frac{1}{2} (\frac{2}{8}) = \frac{1}{8}$.
403
MediumMCQ
કિંમત શોધો: $\sin 21^{\circ} \cos 9^{\circ}-\cos 84^{\circ} \cos 6^{\circ}$
A
$1$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $\sin 21^{\circ} \cos 9^{\circ}-\cos 84^{\circ} \cos 6^{\circ}$
નિત્યસમ $\cos 84^{\circ} = \sin(90^{\circ}-84^{\circ}) = \sin 6^{\circ}$ નો ઉપયોગ કરતા,પદાવલિ નીચે મુજબ થશે:
$\sin 21^{\circ} \cos 9^{\circ}-\sin 6^{\circ} \cos 6^{\circ}$
$2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$= \frac{1}{2} [2 \sin 21^{\circ} \cos 9^{\circ} - 2 \sin 6^{\circ} \cos 6^{\circ}]$
$2 \sin A \cos B = \sin(A+B) + \sin(A-B)$ અને $2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{2} [(\sin(21^{\circ}+9^{\circ}) + \sin(21^{\circ}-9^{\circ})) - \sin(2 \times 6^{\circ})]$
$= \frac{1}{2} [\sin 30^{\circ} + \sin 12^{\circ} - \sin 12^{\circ}]$
$= \frac{1}{2} [\sin 30^{\circ}]$
$= \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$
404
MediumMCQ
જો $\cos \alpha + \cos \beta = a$ અને $\sin \alpha + \sin \beta = b$ હોય,તો List-$A$ માં આપેલી વસ્તુઓને List-$B$ માં તેમના મૂલ્યો સાથે જોડો.
List-$A$List-$B$
$(I)$ $\tan \left(\frac{\alpha + \beta}{2}\right) =$$(a)$ $\frac{b}{a}$
$(II)$ $\cos (\alpha + \beta) =$$(b)$ $\frac{2ab}{a^2 + b^2}$
$(III)$ $\sin (\alpha + \beta) =$$(c)$ $\frac{2ab}{a^2 - b^2}$
$(IV)$ $\tan (\alpha + \beta) =$$(d)$ $\frac{a^2 - b^2}{a^2 + b^2}$
A
$(I)$ $\rightarrow (a), (II)$ $\rightarrow (e), (III)$ $\rightarrow (d), (IV)$ $\rightarrow (c)$
B
$(I)$ $\rightarrow (a), (II)$ $\rightarrow (c), (III)$ $\rightarrow (b), (IV)$ $\rightarrow (e)$
C
$(I)$ $\rightarrow (a), (II)$ $\rightarrow (d), (III)$ $\rightarrow (c), (IV)$ $\rightarrow (b)$
D
$(I)$ $\rightarrow (a), (II)$ $\rightarrow (d), (III)$ $\rightarrow (b), (IV)$ $\rightarrow (c)$
405
EasyMCQ
જો $\cot x \cot y = a$ અને $x+y = \frac{\pi}{6}$ હોય,તો $\cot x$ અને $\cot y$ ના બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ કયું છે?
A
$t^2+(1-a) \sqrt{3} t+a=0$
B
$\sqrt{3} t^2+(1-a) t+a \sqrt{3}=0$
C
$\sqrt{3} t^2+(a-1) t+a \sqrt{3}=0$
D
$t^2+(a-1) \sqrt{3} t+a=0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x+y = \frac{\pi}{6}$.
બંને બાજુ $\cot$ લેતા,$\cot(x+y) = \cot(\frac{\pi}{6}) = \sqrt{3}$.
સૂત્ર $\cot(x+y) = \frac{\cot x \cot y - 1}{\cot x + \cot y}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\frac{a-1}{\cot x + \cot y} = \sqrt{3}$ મળે.
તેથી,$\cot x + \cot y = \frac{a-1}{\sqrt{3}}$.
$\cot x$ અને $\cot y$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $t^2 - (\cot x + \cot y)t + (\cot x \cot y) = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$t^2 - \frac{a-1}{\sqrt{3}}t + a = 0$.
$\sqrt{3}$ વડે ગુણતા,$\sqrt{3}t^2 - (a-1)t + a\sqrt{3} = 0$ મળે,જે $\sqrt{3}t^2 + (1-a)t + a\sqrt{3} = 0$ છે.
406
DifficultMCQ
$\cos ^2 5^{\circ}-\cos ^2 15^{\circ}-\sin ^2 15^{\circ}+\sin ^2 35^{\circ}+\cos 15^{\circ} \sin 15^{\circ}-\cos 5^{\circ} \sin 35^{\circ} = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$1$
C
$\frac{3}{2}$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે પદાવલિ $E = \cos ^2 5^{\circ}-(\cos ^2 15^{\circ}+\sin ^2 15^{\circ})+\sin ^2 35^{\circ}+\cos 15^{\circ} \sin 15^{\circ}-\cos 5^{\circ} \sin 35^{\circ}$ છે.
નિત્યસમ $\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cos^2 15^{\circ} + \sin^2 15^{\circ} = 1$ મળે.
વળી,$2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cos 15^{\circ} \sin 15^{\circ} = \frac{1}{2} \sin 30^{\circ} = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$ મળે.
આ કિંમતો $E$ માં મૂકતા,$E = \cos^2 5^{\circ} - 1 + \sin^2 35^{\circ} + \frac{1}{4} - \cos 5^{\circ} \sin 35^{\circ}$ મળે.
કારણ કે $\cos^2 5^{\circ} - 1 = -\sin^2 5^{\circ}$,તેથી $E = -\sin^2 5^{\circ} + \sin^2 35^{\circ} + \frac{1}{4} - \cos 5^{\circ} \sin 35^{\circ}$ મળે.
$\sin^2 A - \sin^2 B = \sin(A-B)\sin(A+B)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sin^2 35^{\circ} - \sin^2 5^{\circ} = \sin(35^{\circ}-5^{\circ})\sin(35^{\circ}+5^{\circ}) = \sin 30^{\circ} \sin 40^{\circ} = \frac{1}{2} \sin 40^{\circ}$ મળે.
$2 \cos A \sin B = \sin(A+B) - \sin(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cos 5^{\circ} \sin 35^{\circ} = \frac{1}{2} [\sin(35^{\circ}+5^{\circ}) - \sin(35^{\circ}-5^{\circ})] = \frac{1}{2} (\sin 40^{\circ} - \sin 30^{\circ}) = \frac{1}{2} \sin 40^{\circ} - \frac{1}{4}$ મળે.
આ કિંમતો $E$ માં ફરીથી મૂકતા,$E = \frac{1}{2} \sin 40^{\circ} + \frac{1}{4} - (\frac{1}{2} \sin 40^{\circ} - \frac{1}{4}) = \frac{1}{4} + \frac{1}{4} = \frac{1}{2}$ મળે.
407
MediumMCQ
$\operatorname{cosec} 48^{\circ}+\operatorname{cosec} 96^{\circ}+\operatorname{cosec} 192^{\circ}+\operatorname{cosec} 384^{\circ} = $
A
$-2$
B
$-1$
C
$0$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $S = \operatorname{cosec} 48^{\circ} + \operatorname{cosec} 96^{\circ} + \operatorname{cosec} 192^{\circ} + \operatorname{cosec} 384^{\circ}$.
$\operatorname{cosec} \theta = \frac{1}{\sin \theta}$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{1}{\sin 48^{\circ}} + \frac{1}{\sin 96^{\circ}} + \frac{1}{\sin 192^{\circ}} + \frac{1}{\sin 384^{\circ}}$.
$\sin 192^{\circ} = -\sin 12^{\circ}$ અને $\sin 384^{\circ} = \sin 24^{\circ}$ હોવાથી,
$S = \frac{1}{\sin 48^{\circ}} + \frac{1}{\sin 96^{\circ}} - \frac{1}{\sin 12^{\circ}} + \frac{1}{\sin 24^{\circ}}$.
આ પદોનું સાદું રૂપ આપતા અંતિમ જવાબ $0$ મળે છે.
408
DifficultMCQ
કિંમત શોધો: $(\cos 252^{\circ} - \sin 126^{\circ})(\cos 252^{\circ} + \sin 126^{\circ})(\sin^2 126^{\circ} + \sin^2 186^{\circ} + \sin^2 66^{\circ})$
A
$\frac{3 \sqrt{5}}{8}$
B
$\frac{-3 \sqrt{5}}{8}$
C
$\frac{-3 \sqrt{5}}{4}$
D
$\frac{3 \sqrt{5}}{4}$

Solution

(B) ઉકેલ: $E = (\cos^2 252^{\circ} - \sin^2 126^{\circ})(\sin^2 126^{\circ} + \sin^2 186^{\circ} + \sin^2 66^{\circ})$.
$\cos^2 \theta = \frac{1+\cos 2\theta}{2}$ અને $\sin^2 \theta = \frac{1-\cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos^2 252^{\circ} - \sin^2 126^{\circ} = \cos 18^{\circ} (-\sin 36^{\circ})$.
$\sin^2 126^{\circ} + \sin^2 186^{\circ} + \sin^2 66^{\circ} = \frac{3}{2}$.
તેથી,$E = -\frac{3}{2} \sin 36^{\circ} \cos 18^{\circ} = -\frac{3\sqrt{5}}{8}$.
409
DifficultMCQ
જો $x$ અને $y$ લઘુકોણ હોય કે જેથી $\cos x + \cos y = \frac{3}{2}$ અને $\sin x + \sin y = \frac{3}{4}$ થાય,તો $\sin(x + y)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(D) આપેલ છે,$\cos x + \cos y = \frac{3}{2}$
$\Rightarrow 2 \cos \left(\frac{x + y}{2}\right) \cos \left(\frac{x - y}{2}\right) = \frac{3}{2}$
અને,$\sin x + \sin y = \frac{3}{4}$
$\Rightarrow 2 \sin \left(\frac{x + y}{2}\right) \cos \left(\frac{x - y}{2}\right) = \frac{3}{4}$
બીજા સમીકરણને પહેલા સમીકરણ વડે ભાગતા:
$\frac{2 \sin \left(\frac{x + y}{2}\right) \cos \left(\frac{x - y}{2}\right)}{2 \cos \left(\frac{x + y}{2}\right) \cos \left(\frac{x - y}{2}\right)} = \frac{3/4}{3/2}$
$\Rightarrow \tan \left(\frac{x + y}{2}\right) = \frac{1}{2}$
નિત્યસમ $\sin(x + y) = \frac{2 \tan \left(\frac{x + y}{2}\right)}{1 + \tan^2 \left(\frac{x + y}{2}\right)}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(x + y) = \frac{2 \times \frac{1}{2}}{1 + (\frac{1}{2})^2} = \frac{1}{1 + \frac{1}{4}} = \frac{1}{\frac{5}{4}} = \frac{4}{5}$
410
DifficultMCQ
જો $\cos (x-y), \cos x, \cos (x+y)$ ત્રણ ભિન્ન સંખ્યાઓ છે જે હાર્મોનિક શ્રેણીમાં છે અને $\cos x \neq \cos y$,તો $1+\cos y$ બરાબર શું થાય?
A
$\cos ^2 x$
B
$-\cos ^2 x$
C
$\cos ^2 x-1$
D
$\cos ^2 x-2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\cos (x-y), \cos x, \cos (x+y)$ હાર્મોનિક શ્રેણી $(HP)$ માં છે.
તેથી,$\cos x = \frac{2 \cos (x-y) \cos (x+y)}{\cos (x+y) + \cos (x-y)}$.
નિત્યસમ $2 \cos A \cos B = \cos (A+B) + \cos (A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos x = \frac{\cos 2x + \cos 2y}{2 \cos x \cos y}$.
$\cos 2\theta = 2 \cos^2 \theta - 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos x = \frac{2 \cos^2 x + 2 \cos^2 y - 2}{2 \cos x \cos y}$.
$\cos^2 x \cos y = \cos^2 x + \cos^2 y - 1$.
$\cos^2 x (\cos y - 1) = \cos^2 y - 1$.
$\cos^2 x (1 - \cos y) = 1 - \cos^2 y$.
$\cos^2 x (1 - \cos y) = (1 - \cos y)(1 + \cos y)$.
$\cos x \neq \cos y$ હોવાથી,$1 - \cos y \neq 0$,તેથી:
$\cos^2 x = 1 + \cos y$.
411
DifficultMCQ
$\tan ^2 \frac{\pi}{16}+\tan ^2 \frac{2 \pi}{16}+\tan ^2 \frac{3 \pi}{16}+\tan ^2 \frac{4 \pi}{16}+\tan ^2 \frac{5 \pi}{16}+\tan ^2 \frac{6 \pi}{16}+\tan ^2 \frac{7 \pi}{16} = ?$
A
$35$
B
$41$
C
$37$
D
$33$

Solution

(A) ધારો કે $K = \sum_{k=1}^{7} \tan^2 \frac{k\pi}{16}$.
$\tan^2 \theta + \cot^2 \theta = \frac{8}{1 - \cos 4\theta} - 2$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા.
પદોને આ રીતે જૂથબદ્ધ કરીએ:
$K = (\tan^2 \frac{\pi}{16} + \cot^2 \frac{\pi}{16}) + (\tan^2 \frac{\pi}{8} + \cot^2 \frac{\pi}{8}) + (\tan^2 \frac{3\pi}{16} + \cot^2 \frac{3\pi}{16}) + 1$.
દરેક જૂથ માટે કિંમત શોધતા:
$\theta = \frac{\pi}{16}$ માટે,સરવાળો $= 14 + 8\sqrt{2}$.
$\theta = \frac{\pi}{8}$ માટે,સરવાળો $= 6$.
$\theta = \frac{3\pi}{16}$ માટે,સરવાળો $= 14 - 8\sqrt{2}$.
કુલ સરવાળો $K = (14 + 8\sqrt{2}) + 6 + (14 - 8\sqrt{2}) + 1 = 35$.
412
DifficultMCQ
કિંમત શોધો: $\sin ^2 18^{\circ}+\sin ^2 24^{\circ}+\sin ^2 36^{\circ}+\sin ^2 42^{\circ}+\sin ^2 78^{\circ}+\sin ^2 90^{\circ}+\sin ^2 96^{\circ}+\sin ^2 102^{\circ}+\sin ^2 138^{\circ}+\sin ^2 162^{\circ}$
A
$\frac{11}{2}$
B
$\frac{9}{2}$
C
$5$
D
$4$

Solution

(A) $\sin(180^{\circ}-\theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,પદોને સાદું રૂપ આપતા સરવાળો $\frac{11}{2}$ મળે છે.
413
MediumMCQ
જો $\sin x \cosh y = \cos \theta$ અને $\cos x \sinh y = \sin \theta$ હોય,તો $\sin^2 x + \cosh^2 y =$
A
$1$
B
$0$
C
$2$
D
$\cos 2 \theta$
414
MediumMCQ
જો $1-\cot 23^{\circ}=\frac{x}{1-\cot 22^{\circ}}$ હોય,તો $x=$
A
$1$
B
$2$
C
$\frac{1}{2}$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ છે,$1-\cot 23^{\circ}=\frac{x}{1-\cot 22^{\circ}}$
$x = (1-\cot 23^{\circ})(1-\cot 22^{\circ})$
$x = (1 - \frac{\cos 23^{\circ}}{\sin 23^{\circ}})(1 - \frac{\cos 22^{\circ}}{\sin 22^{\circ}})$
$x = \frac{(\sin 23^{\circ} - \cos 23^{\circ})(\sin 22^{\circ} - \cos 22^{\circ})}{\sin 23^{\circ} \sin 22^{\circ}}$
$x = \frac{\sin 23^{\circ} \sin 22^{\circ} - \sin 23^{\circ} \cos 22^{\circ} - \cos 23^{\circ} \sin 22^{\circ} + \cos 23^{\circ} \cos 22^{\circ}}{\sin 23^{\circ} \sin 22^{\circ}}$
$\cos(A-B) = \cos A \cos B + \sin A \sin B$ અને $\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{\cos(23^{\circ}-22^{\circ}) - \sin(23^{\circ}+22^{\circ})}{\sin 23^{\circ} \sin 22^{\circ}}$
$x = \frac{\cos 1^{\circ} - \sin 45^{\circ}}{\sin 23^{\circ} \sin 22^{\circ}}$
$2 \sin A \sin B = \cos(A-B) - \cos(A+B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{2(\cos 1^{\circ} - \sin 45^{\circ})}{\cos(23^{\circ}-22^{\circ}) - \cos(23^{\circ}+22^{\circ})}$
$x = \frac{2(\cos 1^{\circ} - \frac{1}{\sqrt{2}})}{\cos 1^{\circ} - \cos 45^{\circ}} = \frac{2(\cos 1^{\circ} - \frac{1}{\sqrt{2}})}{\cos 1^{\circ} - \frac{1}{\sqrt{2}}} = 2$
415
MediumMCQ
જો $\sin \alpha - \cos \alpha = m$ અને $\sin 2 \alpha = n - m^2$,જ્યાં $-\sqrt{2} \leq m \leq \sqrt{2}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin \alpha - \cos \alpha = m$ અને $\sin 2 \alpha = n - m^2$.
પ્રથમ સમીકરણનો વર્ગ કરતા: $(\sin \alpha - \cos \alpha)^2 = m^2$.
$\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha - 2 \sin \alpha \cos \alpha = m^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$ અને $2 \sin \alpha \cos \alpha = \sin 2 \alpha$,તેથી:
$1 - \sin 2 \alpha = m^2$.
$\sin 2 \alpha = 1 - m^2$.
આ સમીકરણને આપેલ સમીકરણ $\sin 2 \alpha = n - m^2$ સાથે સરખાવતા:
$n - m^2 = 1 - m^2$.
તેથી,$n = 1$.
416
EasyMCQ
$\sinh (x+y) \cosh (x-y)$ એ કોના બરાબર છે?
A
$\frac{1}{2}(\sinh 2x + \sinh 2y)$
B
$\sinh 2x + \sinh 2y$
C
$\frac{1}{2}(\sinh 2x - \sinh 2y)$
D
$\sinh 2x - \sinh 2y$

Solution

(A) આપણે હાઇપરબોલિક વિધેયો માટે ગુણાકાર-થી-સરવાળાનું સૂત્ર વાપરીએ છીએ: $\sinh A \cosh B = \frac{1}{2}(\sinh(A+B) + \sinh(A-B))$.
ધારો કે $A = x+y$ અને $B = x-y$.
તો $A+B = (x+y) + (x-y) = 2x$ અને $A-B = (x+y) - (x-y) = 2y$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\sinh (x+y) \cosh (x-y) = \frac{1}{2}(\sinh(2x) + \sinh(2y))$.
417
MediumMCQ
$\sin \frac{\pi}{16} \sin \frac{3 \pi}{16} \sin \frac{5 \pi}{16} \sin \frac{7 \pi}{16}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{2}}{16}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{16}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{32}$

Solution

(A) આપેલ છે,$\sin \frac{\pi}{16} \sin \frac{3 \pi}{16} \sin \frac{5 \pi}{16} \sin \frac{7 \pi}{16}$
$= \sin \frac{\pi}{16} \sin \frac{3 \pi}{16} \sin \left(\frac{\pi}{2} - \frac{3 \pi}{16}\right) \sin \left(\frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{16}\right)$
$= \sin \frac{\pi}{16} \sin \frac{3 \pi}{16} \cos \frac{3 \pi}{16} \cos \frac{\pi}{16}$
$= \frac{1}{4} \left(2 \sin \frac{\pi}{16} \cos \frac{\pi}{16} \cdot 2 \sin \frac{3 \pi}{16} \cos \frac{3 \pi}{16}\right)$
$= \frac{1}{4} \left(\sin \frac{\pi}{8} \sin \frac{3 \pi}{8}\right) = \frac{1}{4} \left(\sin \frac{\pi}{8} \sin \left(\frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{8}\right)\right)$
$= \frac{1}{4} \sin \frac{\pi}{8} \cos \frac{\pi}{8} = \frac{1}{8} \sin \frac{\pi}{4} = \frac{1}{8 \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{16}$
418
MediumMCQ
જો $\sec(x) = \cosh(\theta)$ હોય,તો $\tanh^2\left(\frac{\theta}{2}\right)$ શોધો.
A
$\sec^2\left(\frac{x}{2}\right)$
B
$\tan^2\left(\frac{x}{2}\right)$
C
$\tanh^2\left(\frac{x}{2}\right)$
D
$\operatorname{sech}^2\left(\frac{x}{2}\right)$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tanh^2\left(\frac{\theta}{2}\right) = \frac{\cosh(\theta) - 1}{\cosh(\theta) + 1}$.
આપેલ છે કે $\cosh(\theta) = \sec(x)$,તેથી:
$\tanh^2\left(\frac{\theta}{2}\right) = \frac{\sec(x) - 1}{\sec(x) + 1}$.
$\sec(x) = \frac{1}{\cos(x)}$ મૂકતા:
$\frac{\frac{1}{\cos(x)} - 1}{\frac{1}{\cos(x)} + 1} = \frac{1 - \cos(x)}{1 + \cos(x)}$.
અડધા ખૂણાના નિત્યસમ $1 - \cos(x) = 2\sin^2\left(\frac{x}{2}\right)$ અને $1 + \cos(x) = 2\cos^2\left(\frac{x}{2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2\sin^2\left(\frac{x}{2}\right)}{2\cos^2\left(\frac{x}{2}\right)} = \tan^2\left(\frac{x}{2}\right)$.
419
MediumMCQ
જો $\sin A + \sin B = \frac{1}{2}$ અને $\cos A + \cos B = 1$ હોય,તો $\sin \left(\frac{A-B}{2}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm \frac{\sqrt{13}}{4}$
B
$\pm \frac{\sqrt{11}}{4}$
C
$\pm \frac{\sqrt{7}}{4}$
D
$\pm \frac{\sqrt{17}}{4}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin A + \sin B = \frac{1}{2}$ અને $\cos A + \cos B = 1$.
બંને સમીકરણોનો વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા:
$(\sin A + \sin B)^2 + (\cos A + \cos B)^2 = (\frac{1}{2})^2 + (1)^2$
$\sin^2 A + \sin^2 B + 2 \sin A \sin B + \cos^2 A + \cos^2 B + 2 \cos A \cos B = \frac{1}{4} + 1$
$(\sin^2 A + \cos^2 A) + (\sin^2 B + \cos^2 B) + 2(\cos A \cos B + \sin A \sin B) = \frac{5}{4}$
$1 + 1 + 2 \cos(A-B) = \frac{5}{4}$
$2 + 2 \cos(A-B) = \frac{5}{4}$
$2 \cos(A-B) = \frac{5}{4} - 2 = -\frac{3}{4}$
$\cos(A-B) = -\frac{3}{8}$
નિત્યસમ $\cos \theta = 1 - 2 \sin^2(\frac{\theta}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1 - 2 \sin^2(\frac{A-B}{2}) = -\frac{3}{8}$
$2 \sin^2(\frac{A-B}{2}) = 1 + \frac{3}{8} = \frac{11}{8}$
$\sin^2(\frac{A-B}{2}) = \frac{11}{16}$
$\sin(\frac{A-B}{2}) = \pm \frac{\sqrt{11}}{4}$
420
MediumMCQ
જો $\cos(\theta_1) + \cos(\theta_2) + \cos(\theta_3) + \cos(\theta_4) = -4$ હોય,તો $\cot(\frac{\theta_1}{2}) + \cot(\frac{\theta_2}{2}) + \cot(\frac{\theta_3}{2}) + \cot(\frac{\theta_4}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$1$
C
$2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\cos(\theta_1) + \cos(\theta_2) + \cos(\theta_3) + \cos(\theta_4) = -4$.
કોસાઇન વિધેયનો વિસ્તાર $[-1, 1]$ હોવાથી,તેમનો સરવાળો $-4$ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે દરેક પદ $-1$ હોય.
તેથી,$\cos(\theta_1) = \cos(\theta_2) = \cos(\theta_3) = \cos(\theta_4) = -1$.
આનો અર્થ એ છે કે $\theta_1 = \theta_2 = \theta_3 = \theta_4 = \pi$ (અથવા તેના વ્યાપક સ્વરૂપમાં).
તેથી,$\cot(\frac{\theta_i}{2}) = \cot(\frac{\pi}{2}) = 0$.
આમ,$\cot(\frac{\theta_1}{2}) + \cot(\frac{\theta_2}{2}) + \cot(\frac{\theta_3}{2}) + \cot(\frac{\theta_4}{2}) = 0 + 0 + 0 + 0 = 0$.
421
MediumMCQ
જો $\theta = \frac{\pi}{6}$ અને $x = \log \left[ \cot \left( \frac{\pi}{4} + \theta \right) \right]$ હોય,તો $\sinh(x) =$
A
$\sqrt{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$-\sqrt{3}$
D
$-\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\theta = \frac{\pi}{6}$,તેથી $x = \log \left[ \cot \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{6} \right) \right]$.
$x = \log \left[ \cot \left( \frac{5\pi}{12} \right) \right]$.
સૂત્ર $\cot(A+B) = \frac{\cot A \cot B - 1}{\cot A + \cot B}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cot \left( \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{6} \right) = \frac{\cot(\pi/4) \cot(\pi/6) - 1}{\cot(\pi/6) + \cot(\pi/4)} = \frac{1 \cdot \sqrt{3} - 1}{\sqrt{3} + 1} = \frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}+1}$.
આમ,$e^x = \frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}+1}$ અને $e^{-x} = \frac{\sqrt{3}+1}{\sqrt{3}-1}$.
વ્યાખ્યા $\sinh(x) = \frac{e^x - e^{-x}}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sinh(x) = \frac{1}{2} \left( \frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}+1} - \frac{\sqrt{3}+1}{\sqrt{3}-1} \right)$.
$\sinh(x) = \frac{1}{2} \left( \frac{(\sqrt{3}-1)^2 - (\sqrt{3}+1)^2}{(\sqrt{3}+1)(\sqrt{3}-1)} \right) = \frac{1}{2} \left( \frac{(3+1-2\sqrt{3}) - (3+1+2\sqrt{3})}{3-1} \right) = \frac{1}{2} \left( \frac{-4\sqrt{3}}{2} \right) = -\sqrt{3}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
422
MediumMCQ
જો $x=-\frac{1}{2}$ હોય,તો $\sinh ^{-1} x+\operatorname{cosech}^{-1} x=$
A
$\log _e\left(\frac{7-3 \sqrt{5}}{2}\right)$
B
$\log _6\left(\frac{3+\sqrt{5}}{2}\right)$
C
$\log _e\left[\frac{(\sqrt{5}-1)(2+\sqrt{3})}{2}\right]$
D
$\log _e\left[\frac{(\sqrt{5}+1)(2+\sqrt{3})}{2}\right]$

Solution

(A) આપેલ છે $x = -\frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sinh^{-1} x = \ln(x + \sqrt{x^2+1})$ અને $\operatorname{cosech}^{-1} x = \ln\left(\frac{1}{x} + \sqrt{\frac{1}{x^2}+1}\right)$.
$x = -\frac{1}{2}$ મૂકતા:
$\sinh^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right) = \ln\left(-\frac{1}{2} + \sqrt{\frac{1}{4}+1}\right) = \ln\left(\frac{\sqrt{5}-1}{2}\right)$.
$\operatorname{cosech}^{-1}\left(-\frac{1}{2}\right) = \ln\left(-2 + \sqrt{4+1}\right) = \ln(\sqrt{5}-2)$.
બંનેનો સરવાળો કરતા:
$\sinh^{-1} x + \operatorname{cosech}^{-1} x = \ln\left(\frac{\sqrt{5}-1}{2}\right) + \ln(\sqrt{5}-2) = \ln\left(\frac{(\sqrt{5}-1)(\sqrt{5}-2)}{2}\right)$.
$= \ln\left(\frac{5 - 2\sqrt{5} - \sqrt{5} + 2}{2}\right) = \ln\left(\frac{7-3\sqrt{5}}{2}\right)$.
423
MediumMCQ
$\cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15} \cos \frac{14 \pi}{15} = $
A
$\frac{9}{16}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{16}$
D
$\frac{1}{24}$

Solution

(C) ધારો કે $P = \cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15} \cos \frac{14 \pi}{15}$.
નોંધો કે $\cos \frac{14 \pi}{15} = \cos (\pi - \frac{\pi}{15}) = -\cos \frac{\pi}{15}$.
તેથી,$P = -\cos \frac{\pi}{15} \cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15}$.
$2^4 \sin \frac{\pi}{15}$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$P = -\frac{1}{16 \sin \frac{\pi}{15}} (16 \sin \frac{\pi}{15} \cos \frac{\pi}{15} \cos \frac{2 \pi}{15} \cos \frac{4 \pi}{15} \cos \frac{8 \pi}{15})$.
$\sin 2\theta = 2 \sin \theta \cos \theta$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$P = -\frac{\sin \frac{16 \pi}{15}}{16 \sin \frac{\pi}{15}}$.
$\sin \frac{16 \pi}{15} = \sin (\pi + \frac{\pi}{15}) = -\sin \frac{\pi}{15}$ હોવાથી,
$P = -\frac{-\sin \frac{\pi}{15}}{16 \sin \frac{\pi}{15}} = \frac{1}{16}$.
424
MediumMCQ
$\frac{\sqrt{2}-\sin \alpha-\cos \alpha}{\sin \alpha-\cos \alpha}=$
A
$\sec \left(\frac{\alpha}{2}-\frac{\pi}{8}\right)$
B
$\cos \left(\frac{\pi}{8}-\frac{\alpha}{2}\right)$
C
$\tan \left(\frac{\alpha}{2}-\frac{\pi}{8}\right)$
D
$\cot \left(\frac{\alpha}{2}-\frac{\pi}{2}\right)$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $E = \frac{\sqrt{2}-(\sin \alpha+\cos \alpha)}{\sin \alpha-\cos \alpha}$ છે.
અંશ અને છેદને $\frac{1}{\sqrt{2}}$ વડે ગુણતા:
$E = \frac{1-\frac{1}{\sqrt{2}}(\sin \alpha+\cos \alpha)}{\frac{1}{\sqrt{2}}(\sin \alpha-\cos \alpha)}$.
$\sin \frac{\pi}{4} = \cos \frac{\pi}{4} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{1-\sin(\alpha+\frac{\pi}{4})}{\sin(\alpha-\frac{\pi}{4})}$.
$1-\sin \theta = 2\sin^2(\frac{\pi}{4}-\frac{\theta}{2})$ અને $\sin \theta = 2\sin(\frac{\theta}{2})\cos(\frac{\theta}{2})$ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \tan(\frac{\alpha}{2}-\frac{\pi}{8})$ મળે છે.
425
MediumMCQ
$\cos 12^{\circ} + \cos 60^{\circ} + \cos 84^{\circ} + \cos 132^{\circ} + \cos 156^{\circ} = $
A
$\frac{-1}{4}$
B
$\frac{-1}{2}$
C
$0$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $S = \cos 12^{\circ} + \cos 60^{\circ} + \cos 84^{\circ} + \cos 132^{\circ} + \cos 156^{\circ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$S = \frac{1}{2} + (\cos 12^{\circ} + \cos 84^{\circ} + \cos 132^{\circ} + \cos 156^{\circ})$.
$\cos 132^{\circ} = -\cos 48^{\circ}$ અને $\cos 156^{\circ} = -\cos 24^{\circ}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{1}{2} + (\cos 84^{\circ} - \cos 48^{\circ}) + (\cos 12^{\circ} - \cos 24^{\circ})$.
સૂત્ર $\cos C - \cos D = -2 \sin \frac{C+D}{2} \sin \frac{C-D}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{1}{2} - 2 \sin 18^{\circ} (\sin 66^{\circ} - \sin 6^{\circ}) = \frac{1}{2} - 2 \sin 18^{\circ} \cos 36^{\circ}$.
$\sin 18^{\circ} = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$ અને $\cos 36^{\circ} = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ કિંમતો મૂકતા,$S = 0$ મળે છે.
426
DifficultMCQ
$\sinh ^{-1} 2 + \sinh ^{-1} 3 = x \Rightarrow \cosh x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}(3 \sqrt{5} + 2 \sqrt{10})$
B
$\frac{1}{2}(3 \sqrt{5} - 2 \sqrt{10})$
C
$\frac{1}{2}(12 + 2 \sqrt{50})$
D
$\frac{1}{2}(12 - 2 \sqrt{50})$

Solution

(C) આપેલ છે,$\sinh ^{-1} 2 + \sinh ^{-1} 3 = x$
બંને બાજુ $\cosh$ લેતા,$\cosh(\sinh ^{-1} 2 + \sinh ^{-1} 3) = \cosh x$
$\cosh(A + B) = \cosh A \cosh B + \sinh A \sinh B$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\cosh(\sinh ^{-1} 2) \cosh(\sinh ^{-1} 3) + \sinh(\sinh ^{-1} 2) \sinh(\sinh ^{-1} 3) = \cosh x$
$\cosh(\sinh ^{-1} y) = \sqrt{1 + y^2}$ અને $\sinh(\sinh ^{-1} y) = y$ હોવાથી:
$\cosh x = \sqrt{1 + 2^2} \cdot \sqrt{1 + 3^2} + 2 \cdot 3$
$\cosh x = \sqrt{5} \cdot \sqrt{10} + 6$
$\cosh x = \sqrt{50} + 6 = \frac{2 \sqrt{50} + 12}{2} = \frac{1}{2}(12 + 2 \sqrt{50})$
427
DifficultMCQ
$\theta$ નું સૌથી નાનું ધન મૂલ્ય (અંશમાં) જેના માટે $\tan(\theta+100^{\circ})=\tan(\theta+50^{\circ}) \tan(\theta) \tan(\theta-50^{\circ})$ માન્ય છે,તે છે ($^{\circ}$ માં)
A
$60$
B
$45$
C
$30$
D
$15$

Solution

(C) આપેલ છે,$\tan(\theta+100^{\circ})=\tan(\theta+50^{\circ}) \tan(\theta) \tan(\theta-50^{\circ})$.
સાદુરૂપ આપતા,$\frac{\sin(2\theta+50^{\circ})}{\sin(150^{\circ})} = \frac{\cos(50^{\circ})}{-\cos(2\theta+50^{\circ})}$.
$\Rightarrow \sin(4\theta+100^{\circ}) = -\cos(50^{\circ}) = \sin(220^{\circ})$.
$4\theta+100^{\circ} = 220^{\circ}$ $\Rightarrow 4\theta = 120^{\circ}$ $\Rightarrow \theta = 30^{\circ}$.
428
MediumMCQ
જો $e^{-\pi / 2} < \theta < \pi / 2$ હોય,તો $\cos (\log \theta)$ અને $\log (\cos \theta)$ માંથી મોટી કિંમત કઈ છે?
A
$\cos (\log \theta)$
B
$\log (\cos \theta)$
C
કોઈ પણ વિધેય મોટું નથી
D
બેમાંથી એક વિધેય પ્રદેશ પર વ્યાખ્યાયિત નથી

Solution

(A) આપેલ અંતરાલ $e^{-\pi / 2} < \theta < \pi / 2$ છે.
$\cos (\log \theta)$ માટે,$-\pi / 2 < \log \theta < \log (\pi / 2)$ થાય.
અહીં $\log (\pi / 2) < \pi / 2$ હોવાથી,કોસાઇનનું મૂલ્ય $(-\pi / 2, \pi / 2)$ અંતરાલમાં ધન એટલે કે $\cos (\log \theta) > 0$ મળે છે.
$\log (\cos \theta)$ માટે,$0 < \cos \theta < 1$ હોવાથી $\log (\cos \theta) < 0$ મળે છે.
આમ,$\cos (\log \theta) > \log (\cos \theta)$ થાય.
429
MediumMCQ
ધારો કે $P(\alpha, \beta)$ અને $Q(\gamma, \delta)$ એ $XY$-સમતલમાં વક્ર $\tan^2(x+y) + \cos^2(x+y) + y^2 + 2y = 0$ પર આવેલા બે બિંદુઓ છે. જો $P$ અને $Q$ વચ્ચેનું અંતર $d$ હોય,તો $\cos d =$
A
$1$
B
$(-1)^n, n \in N$
C
$\pm \pi$
D
$\pm 2n\pi, n \in N$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\tan^2(x+y) + \cos^2(x+y) + y^2 + 2y = 0$
આને આ રીતે લખી શકાય: $\tan^2(x+y) + \cos^2(x+y) + (y+1)^2 = 1$
અહીં $\tan^2(x+y) \ge 0$ અને $(y+1)^2 \ge 0$ હોવાથી,$\tan(x+y) = 0$,$\cos^2(x+y) = 1$ અને $y = -1$ મળે.
તેથી $x+y = n\pi$ અને $y = -1$,એટલે કે $x = n\pi + 1$.
બિંદુઓ $P(n_1\pi + 1, -1)$ અને $Q(n_2\pi + 1, -1)$ સ્વરૂપના છે.
તેથી અંતર $d = |n_1 - n_2|\pi = k\pi$ મળે.
આમ,$\cos d = \cos(k\pi) = (-1)^k$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $1$ છે.
430
EasyMCQ
$4 \cos \frac{\pi}{7} \cos \frac{\pi}{5} \cos \frac{2 \pi}{7} \cos \frac{2 \pi}{5} \cos \frac{4 \pi}{7} = $
A
$-\frac{1}{8}$
B
$\frac{1}{32}$
C
$-\frac{1}{32}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે નિત્યસમ $\cos \theta \cos 2\theta \cos 4\theta = \frac{\sin 8\theta}{8 \sin \theta}$ છે.
પ્રથમ,ગુણાકાર $P_1 = \cos \frac{\pi}{7} \cos \frac{2 \pi}{7} \cos \frac{4 \pi}{7}$ લો.
$\theta = \frac{\pi}{7}$ લેતા,$P_1 = \frac{\sin(8\pi/7)}{8 \sin(\pi/7)} = \frac{\sin(\pi + \pi/7)}{8 \sin(\pi/7)} = \frac{-\sin(\pi/7)}{8 \sin(\pi/7)} = -\frac{1}{8}$ મળે.
ત્યારબાદ,ગુણાકાર $P_2 = \cos \frac{\pi}{5} \cos \frac{2 \pi}{5}$ લો.
નિત્યસમ $\cos \theta \cos 2\theta = \frac{\sin 4\theta}{4 \sin \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા,$P_2 = \frac{\sin(4\pi/5)}{4 \sin(\pi/5)} = \frac{\sin(\pi - \pi/5)}{4 \sin(\pi/5)} = \frac{\sin(\pi/5)}{4 \sin(\pi/5)} = \frac{1}{4}$ મળે.
તેથી,કુલ પદાવલિ $4 \times P_1 \times P_2 = 4 \times (-\frac{1}{8}) \times (\frac{1}{4}) = -\frac{1}{8}$ થાય.
431
MediumMCQ
$\sin ^4 \frac{\pi}{8}+\sin ^4 \frac{3 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{5 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{7 \pi}{8} = ?$
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{3}{8}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(C) આપણી પાસે પદાવલિ છે: $S = \sin ^4 \frac{\pi}{8}+\sin ^4 \frac{3 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{5 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{7 \pi}{8}$
$\sin(\pi - \theta) = \sin \theta$ હોવાથી,$\sin \frac{5 \pi}{8} = \sin \frac{3 \pi}{8}$ અને $\sin \frac{7 \pi}{8} = \sin \frac{\pi}{8}$ થાય.
તેથી,$S = 2 \left[ \sin ^4 \frac{\pi}{8} + \sin ^4 \frac{3 \pi}{8} \right]$.
$\sin^2 \theta = \frac{1 - \cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sin^4 \theta = \left( \frac{1 - \cos 2\theta}{2} \right)^2$ મળે.
$S = 2 \left[ \left( \frac{1 - \cos(\pi/4)}{2} \right)^2 + \left( \frac{1 - \cos(3\pi/4)}{2} \right)^2 \right]$
$S = 2 \left[ \left( \frac{1 - 1/\sqrt{2}}{2} \right)^2 + \left( \frac{1 - (-1/\sqrt{2})}{2} \right)^2 \right]$
$S = \frac{2}{4} \left[ (1 - 1/\sqrt{2})^2 + (1 + 1/\sqrt{2})^2 \right] = \frac{1}{2} \left[ (1 + 1/2 - \sqrt{2}) + (1 + 1/2 + \sqrt{2}) \right]$
$S = \frac{1}{2} \left[ 3 \right] = \frac{3}{2}$.
432
DifficultMCQ
જો $(1+\tan 1^{\circ})(1+\tan 2^{\circ}) \ldots (1+\tan 45^{\circ})=2^n$ હોય,તો $n=$
A
$0$
B
$32$
C
$23$
D
$2$

Solution

(C) $A+B=45^{\circ}$ ધ્યાનમાં લો. તો $\tan(A+B)=1$,જેનો અર્થ છે કે $\tan A + \tan B = 1 - \tan A \tan B$.
બંને બાજુ $1 + \tan A \tan B$ ઉમેરતા $1 + \tan A + \tan B + \tan A \tan B = 2$ મળે,એટલે કે $(1+\tan A)(1+\tan B) = 2$.
આપણે $1^{\circ}$ થી $44^{\circ}$ સુધીના પદોને એવી રીતે જોડી શકીએ કે ખૂણાઓનો સરવાળો $45^{\circ}$ થાય:
$(1+\tan 1^{\circ})(1+\tan 44^{\circ}) = 2$,$(1+\tan 2^{\circ})(1+\tan 43^{\circ}) = 2$,...,$(1+\tan 22^{\circ})(1+\tan 23^{\circ}) = 2$.
આવી $22$ જોડીઓ છે,તેથી તેમનો ગુણાકાર $2^{22}$ થાય.
છેલ્લે,આપણે છેલ્લું પદ ઉમેરીએ: $(1+\tan 45^{\circ}) = 1+1 = 2$.
આમ,કુલ ગુણાકાર $2^{22} \times 2 = 2^{23}$ છે.
$2^n$ સાથે સરખાવતા,આપણને $n=23$ મળે છે.
433
EasyMCQ
$\sin \frac{2 \pi}{5}+\sin \frac{4 \pi}{5}+\sin \frac{6 \pi}{5}+\sin \frac{8 \pi}{5}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$\frac{\sqrt{2}}{2}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $S = \sin \frac{2 \pi}{5}+\sin \frac{4 \pi}{5}+\sin \frac{6 \pi}{5}+\sin \frac{8 \pi}{5}$
ગુણધર્મ $\sin(2\pi - \theta) = -\sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \frac{8 \pi}{5} = \sin(2\pi - \frac{2 \pi}{5}) = -\sin \frac{2 \pi}{5}$
$\sin \frac{6 \pi}{5} = \sin(2\pi - \frac{4 \pi}{5}) = -\sin \frac{4 \pi}{5}$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$S = \sin \frac{2 \pi}{5} + \sin \frac{4 \pi}{5} - \sin \frac{4 \pi}{5} - \sin \frac{2 \pi}{5}$
$S = 0$
434
EasyMCQ
$\sin ^2 5^{\circ}+\sin ^2 10^{\circ}+\sin ^2 15^{\circ}+\ldots+\sin ^2 90^{\circ}$ ની કિંમત શોધો.
A
$8 \frac{1}{2}$
B
$9$
C
$9 \frac{1}{2}$
D
$4 \frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $S = \sin ^2 5^{\circ}+\sin ^2 10^{\circ}+\ldots+\sin ^2 85^{\circ}+\sin ^2 90^{\circ}$ છે.
$5^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધીમાં કુલ $18$ પદો છે.
આપણે નિત્યસમ $\sin ^2 \theta + \sin ^2 (90^{\circ} - \theta) = \sin ^2 \theta + \cos ^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ.
પદોની જોડી બનાવતા: $(\sin ^2 5^{\circ} + \sin ^2 85^{\circ}) + (\sin ^2 10^{\circ} + \sin ^2 80^{\circ}) + \ldots + (\sin ^2 40^{\circ} + \sin ^2 50^{\circ}) + \sin ^2 45^{\circ} + \sin ^2 90^{\circ}$.
આવી કુલ $8$ જોડીઓ છે,જે દરેકનું મૂલ્ય $1$ થાય છે.
તેથી,$S = 8 \times 1 + \sin ^2 45^{\circ} + \sin ^2 90^{\circ}$.
$\sin 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $\sin 90^{\circ} = 1$ હોવાથી,$S = 8 + (\frac{1}{\sqrt{2}})^2 + 1^2 = 8 + \frac{1}{2} + 1 = 9 \frac{1}{2}$.
435
MediumMCQ
જો $u = \log \tan \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right)$ હોય,તો $\cosh u =$
A
$\sec \theta$
B
$\tan \theta$
C
$\operatorname{cosec} \theta$
D
$\cot \theta$

Solution

(A) આપેલ છે કે $u = \log \tan \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right)$.
હાયપરબોલિક કોસાઇન વિધેયની વ્યાખ્યા મુજબ,$\cosh u = \frac{e^u + e^{-u}}{2}$.
આપેલ સમીકરણ પરથી,$e^u = \tan \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right)$.
તેથી $e^{-u} = \frac{1}{\tan \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right)} = \cot \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right) = \tan \left(\frac{\pi}{2} - (\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2})\right) = \tan \left(\frac{\pi}{4} - \frac{\theta}{2}\right)$.
હવે,$\cosh u = \frac{1}{2} \left[ \tan \left(\frac{\pi}{4} + \frac{\theta}{2}\right) + \tan \left(\frac{\pi}{4} - \frac{\theta}{2}\right) \right]$.
નિત્યસમ $\tan(A+B) + \tan(A-B) = \frac{2 \sin(2A)}{\cos(2A) + \cos(2B)}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cosh u = \frac{1}{2} \left[ \frac{2 \sin(\pi/2)}{\cos(\pi/2) + \cos(\theta)} \right] = \frac{1}{0 + \cos \theta} = \frac{1}{\cos \theta} = \sec \theta$.
436
MediumMCQ
$\sin ^4 \frac{\pi}{8}+\cos ^4 \frac{\pi}{8}+\sin ^4 \frac{3 \pi}{8}+\cos ^4 \frac{3 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{5 \pi}{8}+\cos ^4 \frac{5 \pi}{8}+\sin ^4 \frac{7 \pi}{8}+\cos ^4 \frac{7 \pi}{8}=$
A
$3$
B
$\frac{3}{2}$
C
$4$
D
$8$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^4 \theta + \cos^4 \theta = (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)^2 - 2 \sin^2 \theta \cos^2 \theta = 1 - \frac{1}{2} \sin^2(2 \theta)$.
ધારો કે $S = \sum_{k=1,3,5,7} (\sin^4 \frac{k \pi}{8} + \cos^4 \frac{k \pi}{8})$.
આ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા,$S = \sum_{k=1,3,5,7} (1 - \frac{1}{2} \sin^2 \frac{k \pi}{4})$.
અહીં $4$ પદો હોવાથી,$S = 4 - \frac{1}{2} (\sin^2 \frac{\pi}{4} + \sin^2 \frac{3 \pi}{4} + \sin^2 \frac{5 \pi}{4} + \sin^2 \frac{7 \pi}{4})$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 \frac{\pi}{4} = \frac{1}{2}$,$\sin^2 \frac{3 \pi}{4} = \frac{1}{2}$,$\sin^2 \frac{5 \pi}{4} = \frac{1}{2}$,અને $\sin^2 \frac{7 \pi}{4} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$S = 4 - \frac{1}{2} (\frac{1}{2} + \frac{1}{2} + \frac{1}{2} + \frac{1}{2}) = 4 - \frac{1}{2} (2) = 4 - 1 = 3$.
437
MediumMCQ
$\frac{1}{\sin 1^{\circ} \sin 2^{\circ}}+\frac{1}{\sin 2^{\circ} \sin 3^{\circ}}+\ldots+\frac{1}{\sin 89^{\circ} \sin 90^{\circ}} = $
A
$\frac{\cos 1^{\circ}}{\sin 1^{\circ}}$
B
$\frac{\cos 1^{\circ}}{\sin ^2 1^{\circ}}$
C
$\frac{\sin 1^{\circ}}{\cos 1^{\circ}}$
D
$\frac{\sin ^2 1^{\circ}}{\cos 1^{\circ}}$

Solution

(B) ધારો કે આપેલ પદાવલિ $S$ છે.
$S = \sum_{k=1}^{89} \frac{1}{\sin k^{\circ} \sin(k+1)^{\circ}}$
$\sin 1^{\circ}$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$S = \frac{1}{\sin 1^{\circ}} \sum_{k=1}^{89} \frac{\sin((k+1)^{\circ} - k^{\circ})}{\sin k^{\circ} \sin(k+1)^{\circ}}$
$\sin(A-B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{1}{\sin 1^{\circ}} \sum_{k=1}^{89} (\cot k^{\circ} - \cot(k+1)^{\circ})$
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે:
$S = \frac{1}{\sin 1^{\circ}} (\cot 1^{\circ} - \cot 90^{\circ})$
$\cot 90^{\circ} = 0$ હોવાથી:
$S = \frac{\cot 1^{\circ}}{\sin 1^{\circ}} = \frac{\cos 1^{\circ}}{\sin^2 1^{\circ}}$
438
MediumMCQ
$\frac{1}{\sin 1^{\circ} \sin 2^{\circ}}+\frac{1}{\sin 2^{\circ} \sin 3^{\circ}}+\frac{1}{\sin 3^{\circ} \sin 4^{\circ}}+\ldots+\frac{1}{\sin 89^{\circ} \sin 90^{\circ}} = ?$
A
$\frac{\sin 1^{\circ}}{\tan 1^{\circ}}$
B
$\frac{1}{\sin ^2 1^{\circ}}$
C
$\frac{\cot 1^{\circ}}{\sin 1^{\circ}}$
D
$\frac{\tan 1^{\circ}}{\cos 1^{\circ}}$

Solution

(C) ધારો કે સરવાળો $S = \sum_{k=1}^{89} \frac{1}{\sin k^{\circ} \sin(k+1)^{\circ}}$ છે.
$\sin(1^{\circ}) = \sin((k+1)^{\circ} - k^{\circ}) = \sin(k+1)^{\circ} \cos k^{\circ} - \cos(k+1)^{\circ} \sin k^{\circ}$ નો ઉપયોગ કરતા.
તેથી,$\frac{1}{\sin k^{\circ} \sin(k+1)^{\circ}} = \frac{1}{\sin 1^{\circ}} (\cot k^{\circ} - \cot(k+1)^{\circ})$.
આથી,$S = \frac{1}{\sin 1^{\circ}} (\cot 1^{\circ} - \cot 90^{\circ}) = \frac{\cot 1^{\circ}}{\sin 1^{\circ}}$.
439
MediumMCQ
$\sin ^3 10^{\circ}+\sin ^3 50^{\circ}-\sin ^3 70^{\circ}=$
A
$\frac{-3}{8}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
D
$\frac{-1}{3}$

Solution

(A) આપણે નિત્યસમ $\sin 3\theta = 3\sin \theta - 4\sin ^3 \theta$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જેનો અર્થ છે $\sin ^3 \theta = \frac{3\sin \theta - \sin 3\theta}{4}$.
દરેક પદ માટે આ લાગુ પાડતા:
$\sin ^3 10^{\circ} = \frac{3\sin 10^{\circ} - \sin 30^{\circ}}{4}$
$\sin ^3 50^{\circ} = \frac{3\sin 50^{\circ} - \sin 150^{\circ}}{4}$
$\sin ^3 70^{\circ} = \frac{3\sin 70^{\circ} - \sin 210^{\circ}}{4}$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{1}{4} [3(\sin 10^{\circ} + \sin 50^{\circ} - \sin 70^{\circ}) - (\sin 30^{\circ} + \sin 150^{\circ} - \sin 210^{\circ})]$
$\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,$\sin 150^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\sin 210^{\circ} = -\frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 30^{\circ} + \sin 150^{\circ} - \sin 210^{\circ} = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} - (-\frac{1}{2}) = \frac{3}{2}$
$\sin 50^{\circ} - \sin 70^{\circ} = 2\cos 60^{\circ}\sin(-10^{\circ}) = -\sin 10^{\circ}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 10^{\circ} + (\sin 50^{\circ} - \sin 70^{\circ}) = \sin 10^{\circ} - \sin 10^{\circ} = 0$
આમ,પદાવલિ $\frac{1}{4} [3(0) - \frac{3}{2}] = -\frac{3}{8}$ બને છે.
440
DifficultMCQ
જો $\cosh 2x = 199$ હોય,તો $\operatorname{coth} x =$
A
$\frac{5}{3 \sqrt{11}}$
B
$\frac{5}{6 \sqrt{11}}$
C
$\frac{7}{3 \sqrt{11}}$
D
$\frac{10}{3 \sqrt{11}}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે નિત્યસમ $\cosh 2x = \frac{\operatorname{coth}^2 x + 1}{\operatorname{coth}^2 x - 1}$ છે.
આપેલ છે કે $\cosh 2x = 199$,તેથી $\frac{\operatorname{coth}^2 x + 1}{\operatorname{coth}^2 x - 1} = 199$.
ધારો કે $u = \operatorname{coth}^2 x$. તો $\frac{u + 1}{u - 1} = 199$.
$u + 1 = 199u - 199$.
$200 = 198u$.
$u = \frac{200}{198} = \frac{100}{99}$.
આમ,$\operatorname{coth}^2 x = \frac{100}{99}$.
વર્ગમૂળ લેતા,$\operatorname{coth} x = \pm \sqrt{\frac{100}{99}} = \pm \frac{10}{3 \sqrt{11}}$.
ધન કિંમત લેતા,પરિણામ $\frac{10}{3 \sqrt{11}}$ મળે છે.
441
DifficultMCQ
જો $A$ અને $B$ ધન લઘુકોણ હોય જે $3 \cos^2 A + 2 \cos^2 B = 4$ અને $\frac{3 \sin A}{\sin B} = \frac{2 \cos B}{\cos A}$ નું સમાધાન કરે છે,તો $A + 2B =$ ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $3 \cos^2 A + 2 \cos^2 B = 4$
$(2)$ $\frac{3 \sin A}{\sin B} = \frac{2 \cos B}{\cos A} \implies 3 \sin A \cos A = 2 \sin B \cos B$
$\sin(2\theta) = 2 \sin \theta \cos \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$\frac{3}{2} \sin(2A) = \sin(2B)$
સમીકરણો ઉકેલતા,$A = 30^{\circ}$ અને $B = 30^{\circ}$ મળે છે.
તેથી $A + 2B = 30^{\circ} + 2(30^{\circ}) = 90^{\circ}$.
442
MediumMCQ
જો $\sin x - \sin y = \frac{27}{65}$ અને $\cos x - \cos y = -\frac{21}{65}$ હોય,તો $\sin(x + y)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{63}{65}$
B
$\frac{16}{65}$
C
$\frac{63}{65}$
D
$-\frac{16}{65}$

Solution

(C) આપેલ છે: $\sin x - \sin y = \frac{27}{65}$ $(1)$
$\cos x - \cos y = -\frac{21}{65}$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા:
$(\sin x - \sin y)^2 + (\cos x - \cos y)^2 = (\frac{27}{65})^2 + (-\frac{21}{65})^2$
$2 - 2 \cos(x - y) = \frac{1170}{4225} = \frac{18}{65}$
$\cos(x - y) = \frac{56}{65}$
$\tan(\frac{x+y}{2}) = \frac{7}{9}$
$\sin(x+y) = \frac{2 \tan(\frac{x+y}{2})}{1 + \tan^2(\frac{x+y}{2})} = \frac{63}{65}$.
443
MediumMCQ
$\operatorname{cosec} 48^{\circ}+\operatorname{cosec} 96^{\circ}+\operatorname{cosec} 192^{\circ}+\operatorname{cosec} 384^{\circ}=$
A
$4 \sqrt{3}$
B
$-4 \sqrt{3}$
C
$0$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $S = \operatorname{cosec} 48^{\circ} + \operatorname{cosec} 96^{\circ} + \operatorname{cosec} 192^{\circ} + \operatorname{cosec} 384^{\circ}$.
$\operatorname{cosec} \theta = \cot(\theta/2) - \cot \theta$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$S = (\cot 24^{\circ} - \cot 48^{\circ}) + (\cot 48^{\circ} - \cot 96^{\circ}) + (\cot 96^{\circ} - \cot 192^{\circ}) + (\cot 192^{\circ} - \cot 384^{\circ})$.
આ એક ટેલિસ્કોપિંગ શ્રેણી છે: $S = \cot 24^{\circ} - \cot 384^{\circ}$.
કારણ કે $\cot 384^{\circ} = \cot(360^{\circ} + 24^{\circ}) = \cot 24^{\circ}$,તેથી $S = \cot 24^{\circ} - \cot 24^{\circ} = 0$.
444
MediumMCQ
$\tan \frac{2 \pi}{7} \cdot \tan \frac{4 \pi}{7} + \tan \frac{4 \pi}{7} \cdot \tan \frac{\pi}{7} + \tan \frac{\pi}{7} \cdot \tan \frac{2 \pi}{7} = $
A
$7$
B
$-7$
C
$3$
D
$-3$

Solution

(B) ધારો કે $\theta = \frac{\pi}{7}$. તેથી $7\theta = \pi$,એટલે કે $4\theta = \pi - 3\theta$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા,$\tan(4\theta) = \tan(\pi - 3\theta) = -\tan(3\theta)$.
વિસ્તરણ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{4\tan\theta - 4\tan^3\theta}{1 - 6\tan^2\theta + \tan^4\theta} = -\frac{3\tan\theta - \tan^3\theta}{1 - 3\tan^2\theta}$.
$\tan\theta$ વડે ભાગતા (કારણ કે $\tan\theta \neq 0$):
$4(1 - \tan^2\theta)(1 - 3\tan^2\theta) = -(1 - 6\tan^2\theta + \tan^4\theta)(3 - \tan^2\theta)$.
ધારો કે $x = \tan^2\theta$. સમીકરણ $x^3 - 21x^2 + 35x - 7 = 0$ બને છે.
આ સમીકરણના બીજ $\tan^2(\frac{\pi}{7}), \tan^2(\frac{2\pi}{7}), \tan^2(\frac{3\pi}{7})$ છે.
નિત્યસમ $\sum \tan \alpha \tan \beta = -7$ નો ઉપયોગ કરતા,આપેલ પદાવલિની કિંમત $-7$ મળે છે.

Trigonometrical Ratios, Functions and Identities — Mix Examples-Trigonometrical Ratios, Functions and Identities · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Ratios, Functions and Identities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Ratios, Functions and Identities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.