Gujarati

Definition of permutation, Number of permutations with or without repetition, Conditional permutations Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Permutation and Combination · Definition of permutation, Number of permutations with or without repetition, Conditional permutations

454+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 454 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જો શ્રેષ્ઠ અને સૌથી ખરાબ પેપર ક્યારેય સાથે ન આવે,તો $6$ પરીક્ષાના પેપરને કેટલી રીતે ગોઠવી શકાય?
A
$120$
B
$480$
C
$240$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $6$ પેપર ગોઠવવાની કુલ રીતો $6! = 720$ છે.
જો શ્રેષ્ઠ અને સૌથી ખરાબ પેપર હંમેશા સાથે હોય,તો આપણે તેમને એક એકમ તરીકે ગણીએ છીએ.
પછી આપણી પાસે ગોઠવવા માટે $5$ એકમો છે,જે $5!$ રીતે કરી શકાય છે.
એકમની અંદરના બે પેપર $2!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,તેઓ સાથે દેખાય તેવી રીતોની સંખ્યા $5! \times 2! = 120 \times 2 = 240$ છે.
તેઓ ક્યારેય સાથે ન આવે તેવી રીતોની સંખ્યા $720 - 240 = 480$ છે.
2
EasyMCQ
એક હાથની $4$ આંગળીઓમાં $6$ અલગ-અલગ વીંટીઓ પહેરવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4^6$
B
$^6C_4$
C
$6^4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) દરેક $6$ અલગ-અલગ વીંટી $4$ આંગળીઓમાંથી કોઈપણ એકમાં પહેરી શકાય છે.
દરેક વીંટી માટે $4$ વિકલ્પો હોવાથી,$6$ વીંટી પહેરવાની કુલ રીતો $4 \times 4 \times 4 \times 4 \times 4 \times 4 = 4^6$ થાય.
3
EasyMCQ
એક પદ માટે $3$ ઉમેદવારો છે અને $7$ પુરુષોના મત દ્વારા એકની પસંદગી કરવાની છે. મત આપવાની કુલ રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$7^3$
B
$3^7$
C
$^7C_3$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $7$ પુરુષોમાંથી દરેક પાસે પોતાનો મત આપવા માટે $3$ વિકલ્પો છે.
દરેક પુરુષ સ્વતંત્ર રીતે $3$ રીતે મત આપી શકે છે,તેથી મત આપવાની કુલ રીતોની સંખ્યા $3 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3 = 3^7$ છે.
4
MediumMCQ
ભોપાલ અને ગ્વાલિયર વચ્ચે $4$ બસો દોડે છે. જો એક વ્યક્તિ ગ્વાલિયરથી ભોપાલ એક બસ દ્વારા જાય અને બીજી (અલગ) બસ દ્વારા પાછો ગ્વાલિયર આવે,તો કુલ શક્ય રીતો કેટલી છે?
A
$12$
B
$16$
C
$4$
D
$8$

Solution

(A) વ્યક્તિ પાસે ગ્વાલિયરથી ભોપાલ જવા માટે $4$ વિકલ્પો છે.
તેણે અલગ બસ દ્વારા પાછા આવવાનું હોવાથી,પરત ફરવા માટે તેની પાસે $4 - 1 = 3$ વિકલ્પો છે.
ગણતરીના મૂળભૂત સિદ્ધાંત મુજબ,કુલ રીતોની સંખ્યા $4 \times 3 = 12$ છે.
5
EasyMCQ
જો ${}^n{P_5} = 20 \times {}^n{P_3}$ હોય,તો $n = $
A
$4$
B
$8$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) આપેલ છે: ${}^n{P_5} = 20 \times {}^n{P_3}$
${}^n{P_r} = \frac{n!}{(n-r)!}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{n!}{(n-5)!} = 20 \times \frac{n!}{(n-3)!}$
બંને બાજુ $n!$ વડે ભાગતા:
$\frac{1}{(n-5)!} = \frac{20}{(n-3)(n-4)(n-5)!}$
$(n-3)(n-4) = 20$
$n^2 - 7n + 12 = 20$
$n^2 - 7n - 8 = 0$
$(n-8)(n+1) = 0$
$n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ અને $n \geq 5$ હોવાથી,$n = 8$ મળે.
6
EasyMCQ
$UNIVERSAL$ શબ્દના કોઈપણ ત્રણ અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય?
A
$504$
B
$405$
C
$540$
D
$450$

Solution

(A) $UNIVERSAL$ શબ્દમાં $9$ ભિન્ન અક્ષરો છે: $U, N, I, V, E, R, S, A, L$.
આ $9$ ભિન્ન અક્ષરોમાંથી $3$ અક્ષરોનો શબ્દ બનાવવા માટે,આપણે ક્રમચયના સૂત્ર $^nP_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
અહીં,$n = 9$ અને $r = 3$ છે.
જરૂરી શબ્દોની સંખ્યા $= ^9P_3 = \frac{9!}{(9-3)!} = \frac{9 \times 8 \times 7 \times 6!}{6!} = 9 \times 8 \times 7 = 504$.
7
DifficultMCQ
$mn$ પત્રોને $n$ લેટર-બોક્સમાં કેટલી રીતે પોસ્ટ કરી શકાય?
A
$(mn)^n$
B
$m^{mn}$
C
$n^{mn}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $mn$ પત્રોમાંથી દરેક પત્રને $n$ લેટર-બોક્સમાંથી કોઈપણમાં પોસ્ટ કરી શકાય છે.
દરેક પત્ર માટે $n$ વિકલ્પો હોવાથી,$mn$ પત્રોને પોસ્ટ કરવાની કુલ રીતો $n \times n \times \dots \times n$ ($mn$ વખત) થશે.
તેથી,કુલ રીતોની સંખ્યા $n^{mn}$ છે.
8
EasyMCQ
$10$ ખરા-ખોટા પ્રકારના પ્રશ્નોના કેટલા પ્રકારે જવાબ આપી શકાય?
A
$20$
B
$100$
C
$512$
D
$1024$

Solution

(D) દરેક ખરા-ખોટા પ્રકારના પ્રશ્ન માટે $2$ શક્ય પરિણામો (ખરું અથવા ખોટું) છે.
અહીં $10$ સ્વતંત્ર પ્રશ્નો હોવાથી,જવાબ આપવાની કુલ રીતો ગણતરીના ગુણાકારના નિયમ દ્વારા મળે છે.
કુલ રીતો = $2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^{10}$.
$2^{10} = 1024$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
9
EasyMCQ
$1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને $3$ અલગ-અલગ અંકોવાળી કેટલી બેકી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય? (પુનરાવર્તન માન્ય નથી)
A
$224$
B
$280$
C
$324$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) જો છેલ્લો અંક $2, 4, 6$ અથવા $8$ હોય તો સંખ્યા બેકી હોય છે.
આમ,છેલ્લા અંકને $4$ રીતે ભરી શકાય છે.
પુનરાવર્તન માન્ય ન હોવાથી,છેલ્લા અંકને ભર્યા પછી,બાકીના $2$ સ્થાન ભરવા માટે આપણી પાસે $8$ અંકો બાકી રહે છે.
$8$ અંકોમાંથી બાકીના $2$ સ્થાન ભરવાની રીતો $^8P_2 = 8 \times 7 = 56$ છે.
તેથી,કુલ બેકી સંખ્યાઓ $56 \times 4 = 224$ છે.
10
EasyMCQ
જો $^n{P_5} = 9 \times {^{n - 1}}{P_4}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$8$
C
$5$
D
$9$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $^n{P_5} = 9 \times {^{n - 1}}{P_4}$
સૂત્ર $^n{P_r} = \frac{n!}{(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{n!}{(n-5)!} = 9 \times \frac{(n-1)!}{(n-5)!}$
બંને બાજુથી $(n-1)!$ અને $(n-5)!$ ને દૂર કરતા:
$n = 9$
11
EasyMCQ
$^n{P_r}$ નું મૂલ્ય શેના બરાબર છે?
A
$^{n - 1}{P_r} + r \cdot ^{n - 1}{P_{r - 1}}$
B
$n \cdot ^{n - 1}{P_r} + ^{n - 1}{P_{r - 1}}$
C
$n(^{n - 1}{P_r} + ^{n - 1}{P_{r - 1}})$
D
$^{n - 1}{P_{r - 1}} + ^{n - 1}{P_r}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $^n{P_r} = \frac{n!}{(n-r)!}$.
વિકલ્પ $A$ માં આપેલ પદને ધ્યાનમાં લેતા:
$^{n - 1}{P_r} + r \cdot ^{n - 1}{P_{r - 1}} = \frac{(n - 1)!}{(n - 1 - r)!} + r \cdot \frac{(n - 1)!}{(n - 1 - (r - 1))!}$
$= \frac{(n - 1)!}{(n - r - 1)!} + r \cdot \frac{(n - 1)!}{(n - r)!}$
$= \frac{(n - 1)!}{(n - r - 1)!} \left( 1 + \frac{r}{n - r} \right)$
$= \frac{(n - 1)!}{(n - r - 1)!} \left( \frac{n - r + r}{n - r} \right)$
$= \frac{(n - 1)!}{(n - r - 1)!} \cdot \frac{n}{n - r} = \frac{n \cdot (n - 1)!}{(n - r) \cdot (n - r - 1)!} = \frac{n!}{(n - r)!} = ^n{P_r}$.
12
EasyMCQ
$9$ અંકની કુલ કેટલી સંખ્યાઓ બને જેમાં બધા જ અંકો અલગ હોય?
A
$9 \times 9!$
B
$9!$
C
$10!$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) કુલ $10$ અંકો છે: $0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9$.
$9$ અંકની સંખ્યામાં પ્રથમ સ્થાને $0$ ન હોઈ શકે.
$10$ માંથી $9$ અલગ અંકો ગોઠવવાની કુલ રીતો $^{10}P_9 = \frac{10!}{1!} = 10!$ છે.
જોકે,આમાં એવી સંખ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે જેમાં પ્રથમ સ્થાને $0$ હોય. જો પ્રથમ સ્થાને $0$ નિશ્ચિત હોય,તો બાકીના $8$ સ્થાનો પર બાકીના $9$ અંકોમાંથી $8$ અંકો ગોઠવવા પડે,જે $^9P_8 = \frac{9!}{1!} = 9!$ થાય.
તેથી,બધા અંકો અલગ હોય તેવી $9$ અંકની સંખ્યાઓ = $^{10}P_9 - ^9P_8 = 10! - 9! = (10 - 1) \times 9! = 9 \times 9!$.
13
EasyMCQ
$4$ પાર્સલ અને $5$ પોસ્ટ-ઓફિસ છે. પાર્સલનું રજીસ્ટ્રેશન કેટલી અલગ અલગ રીતે કરી શકાય?
A
$20$
B
$4^5$
C
$5^4$
D
$5^4 - 4^5$

Solution

(C) દરેક $4$ પાર્સલને $5$ પોસ્ટ-ઓફિસમાંથી કોઈપણમાં પોસ્ટ કરી શકાય છે.
દરેક પાર્સલ સ્વતંત્ર હોવાથી,પ્રથમ પાર્સલ $5$ રીતે,બીજું $5$ રીતે,ત્રીજું $5$ રીતે અને ચોથું $5$ રીતે પોસ્ટ કરી શકાય છે.
તેથી,કુલ રીતોની સંખ્યા $5 \times 5 \times 5 \times 5 = 5^4 = 625$ છે.
14
EasyMCQ
$5$ ઇનામોને ચાર વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે કેટલી રીતે વહેંચી શકાય,જ્યારે દરેક વિદ્યાર્થી એક કે તેથી વધુ ઇનામો લઈ શકે?
A
$1024$
B
$625$
C
$120$
D
$600$

Solution

(A) $5$ અલગ-અલગ ઇનામોમાંથી દરેક ઇનામ $4$ વિદ્યાર્થીઓમાંથી કોઈપણને આપી શકાય છે.
દરેક ઇનામ માટે $4$ વિકલ્પો હોવાથી,$5$ ઇનામો વહેંચવાની કુલ રીતો $4 \times 4 \times 4 \times 4 \times 4 = 4^5$ થશે.
આની ગણતરી કરતા,આપણને $4^5 = 1024$ મળે છે.
15
DifficultMCQ
એક ટ્રેનમાં પાંચ બેઠકો ખાલી છે,તો ત્રણ મુસાફરો કેટલી રીતે બેસી શકે?
A
$20$
B
$30$
C
$10$
D
$60$

Solution

(D) $n$ ભિન્ન વસ્તુઓમાંથી $r$ વસ્તુઓની ગોઠવણી કરવાની રીતોની સંખ્યા ક્રમચયના સૂત્ર $^nP_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$n = 5$ (ખાલી બેઠકો) અને $r = 3$ (મુસાફરો) છે.
તેથી,બેસવાની રીતોની સંખ્યા $^5P_3 = \frac{5!}{(5-3)!} = \frac{5 \times 4 \times 3 \times 2!}{2!} = 5 \times 4 \times 3 = 60$ છે.
16
EasyMCQ
$3, 4, 5, 6$ નો ઉપયોગ કરીને એકસાથે લેવામાં આવતી તમામ સંખ્યાઓના એકમના અંકનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$18$
B
$432$
C
$108$
D
$144$

Solution

(C) એકમના સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો શોધવા માટે,આપણે એકમના સ્થાન પર એક અંકને નિશ્ચિત કરીએ છીએ.
જો આપણે એકમના સ્થાન પર $3$ ને નિશ્ચિત કરીએ,તો બાકીના $3$ અંકો $(4, 5, 6)$ ને બાકીની $3$ જગ્યાઓ પર $3! = 6$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તે જ રીતે,જો આપણે એકમના સ્થાન પર $4, 5,$ અથવા $6$ ને નિશ્ચિત કરીએ,તો દરેક એકમના સ્થાન પર $3! = 6$ વખત આવશે.
એકમના સ્થાન પરના અંકોનો સરવાળો $6 \times (3 + 4 + 5 + 6) = 6 \times 18 = 108$ થાય છે.
17
EasyMCQ
છ સમાન સિક્કાઓને એક હારમાં ગોઠવવામાં આવે છે. છાપ (heads) ની સંખ્યા અને કાંટા (tails) ની સંખ્યા સમાન હોય તેવી રીતે ગોઠવણી કરવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$20$
B
$9$
C
$120$
D
$40$

Solution

(A) કુલ $6$ સિક્કાઓ છે અને છાપની સંખ્યા કાંટાની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ,તેથી આપણી પાસે $3$ છાપ અને $3$ કાંટા હોવા જોઈએ.
સિક્કાઓ સમાન હોવાથી,તેમને ગોઠવવાની રીતોની સંખ્યા નીચે મુજબ છે:
$N = \frac{6!}{3! 3!} = \frac{720}{6 \times 6} = 20$.
આમ,સિક્કાઓને ગોઠવવાની કુલ $20$ રીતો છે.
18
EasyMCQ
$4, 5, 6, 7, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને શક્ય તમામ ક્રમમાં સંખ્યાઓ બનાવવામાં આવે છે. $56000$ થી મોટી સંખ્યાઓ કેટલી હશે?
A
$72$
B
$96$
C
$90$
D
$98$

Solution

(C) અંકો $\{4, 5, 6, 7, 8\}$ નો ઉપયોગ કરીને બનતી કુલ $5$-અંકી સંખ્યાઓ $5! = 120$ છે.
આપણે $56000$ થી મોટી સંખ્યાઓ શોધવાની છે.
કુલ ગોઠવણી = $120$.
$4$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ = $4! = 24$.
$54$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ = $3! = 6$.
$56000$ થી નાની સંખ્યાઓ તે છે જે $4$ થી શરૂ થાય છે (કુલ $24$) અને જે $54$ થી શરૂ થાય છે (કુલ $6$).
$56000$ થી નાની સંખ્યાઓ = $24 + 6 = 30$.
$56000$ થી મોટી સંખ્યાઓ = $120 - 30 = 90$.
19
MediumMCQ
$2, 4, 6, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાતી તમામ $4$-અંકી સંખ્યાઓનો સરવાળો (અંકોનું પુનરાવર્તન માન્ય નથી) કેટલો થાય?
A
$133320$
B
$533280$
C
$53328$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $4$ અલગ-અલગ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનતી $4$-અંકી સંખ્યાઓની કુલ સંખ્યા $4! = 24$ છે.
દરેક અંક દરેક સ્થાન (એકમ,દશક,સો,હજાર) પર બરાબર $\frac{24}{4} = 6$ વખત આવે છે.
અંકોનો સરવાળો $2 + 4 + 6 + 8 = 20$ છે.
કોઈપણ સ્થાન પર અંકોનો સરવાળો $6 \times 20 = 120$ થાય છે.
તેથી,આવી તમામ સંખ્યાઓનો સરવાળો $120 \times 1 + 120 \times 10 + 120 \times 100 + 120 \times 1000$ છે.
$= 120(1 + 10 + 100 + 1000) = 120 \times 1111 = 133320$.
20
EasyMCQ
એક ગામથી શહેર તરફ જવા માટે $5$ રસ્તાઓ છે. એક ગ્રામીણ વ્યક્તિ શહેર જઈ શકે અને પાછા આવી શકે તેવા કુલ અલગ-અલગ રસ્તાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$25$
B
$20$
C
$10$
D
$5$

Solution

(A) ગ્રામીણ વ્યક્તિ $5$ અલગ-અલગ રીતે શહેરમાં જઈ શકે છે.
પાછા આવવા માટે કોઈ પ્રતિબંધ ન હોવાથી,તે $5$ અલગ-અલગ રીતે પાછા આવી શકે છે.
ગણતરીના મૂળભૂત સિદ્ધાંત મુજબ,જઈને પાછા આવવાની કુલ રીતો $5 \times 5 = 25$ છે.
21
EasyMCQ
$5$ પરીક્ષાના પેપરોને કેટલી રીતે ગોઠવી શકાય જેથી ભૌતિકવિજ્ઞાન અને રસાયણશાસ્ત્રના પેપરો ક્યારેય સાથે ન આવે?
A
$31$
B
$48$
C
$60$
D
$72$

Solution

(D) $5$ પરીક્ષાના પેપરોને ગોઠવવાની કુલ રીતો $5! = 120$ છે.
જ્યારે ભૌતિકવિજ્ઞાન અને રસાયણશાસ્ત્રના પેપરો સાથે આવે ત્યારે તેને એક એકમ તરીકે ગણવામાં આવે છે. હવે,આપણી પાસે $4$ એકમો છે (ભૌતિકવિજ્ઞાન-રસાયણશાસ્ત્રની જોડી અને અન્ય $3$ પેપરો),જેને $4!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
એકમની અંદર,ભૌતિકવિજ્ઞાન અને રસાયણશાસ્ત્રના પેપરોને $2!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,તેઓ સાથે આવે તેવી રીતોની સંખ્યા $4! \times 2! = 24 \times 2 = 48$ છે.
તેઓ ક્યારેય સાથે ન આવે તેવી રીતોની સંખ્યા કુલ ગોઠવણીમાંથી સાથે આવતી ગોઠવણી બાદ કરવાથી મળે છે:
$120 - 48 = 72$.
22
EasyMCQ
$5$ સ્પર્ધકોને પ્રથમ,દ્વિતીય અને તૃતીય ઇનામ કેટલી રીતે આપી શકાય?
A
$10$
B
$60$
C
$15$
D
$125$

Solution

(B) પ્રથમ ઇનામ $5$ સ્પર્ધકોમાંથી કોઈપણ એકને $5$ રીતે આપી શકાય છે.
પ્રથમ ઇનામ આપ્યા પછી,દ્વિતીય ઇનામ બાકી રહેલા $4$ સ્પર્ધકોમાંથી કોઈપણ એકને $4$ રીતે આપી શકાય છે.
અંતે,તૃતીય ઇનામ બાકી રહેલા $3$ સ્પર્ધકોમાંથી કોઈપણ એકને $3$ રીતે આપી શકાય છે.
કારણ કે એક સ્પર્ધકને એકથી વધુ ઇનામ મળી શકતું નથી,તેથી કુલ રીતોની સંખ્યા:
કુલ રીતો $= 5 \times 4 \times 3 = 60$.
23
EasyMCQ
જ્યારે અંકોનું પુનરાવર્તન કરવાની છૂટ હોય,ત્યારે $1, 2, 3, 4, 5, 6$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય તેવી $3$ અંકની એકી સંખ્યાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$60$
B
$108$
C
$36$
D
$30$

Solution

(B) $3$ અંકની એકી સંખ્યા બનાવવા માટે,એકમના સ્થાનને $\{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ ગણમાંથી એકી અંક વડે ભરવું આવશ્યક છે.
ઉપલબ્ધ એકી અંકો $\{1, 3, 5\}$ છે,તેથી એકમના સ્થાનને ભરવાની $3$ રીતો છે.
પુનરાવર્તનની છૂટ હોવાથી,સોના સ્થાનને $6$ અંકોમાંથી કોઈપણ અંક વડે $6$ રીતે ભરી શકાય છે.
દશકના સ્થાનને પણ $6$ અંકોમાંથી કોઈપણ અંક વડે $6$ રીતે ભરી શકાય છે.
તેથી,આવી એકી સંખ્યાઓની કુલ સંખ્યા $6 \times 6 \times 3 = 108$ છે.
24
EasyMCQ
જો અંકોનું પુનરાવર્તન ન કરવામાં આવે,તો $2, 0, 4, 3, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પાંચ અંકની કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય?
A
$96$
B
$120$
C
$144$
D
$14$

Solution

(A) આપેલ અંકો $2, 0, 4, 3, 8$ છે.
પાંચ અંકની સંખ્યા બનાવવા માટે,પ્રથમ અંક (દસ હજારનું સ્થાન) $0$ ન હોઈ શકે.
$5$ ભિન્ન અંકોની કુલ ગોઠવણી $5! = 120$ છે.
$0$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ તે છે જેમાં પ્રથમ સ્થાન $0$ તરીકે નિશ્ચિત છે,અને બાકીના $4$ સ્થાનો બાકીના $4$ અંકો દ્વારા $4!$ રીતે ભરી શકાય છે.
$4! = 24$.
તેથી,પાંચ અંકની સંખ્યાઓ = (કુલ ગોઠવણી) - ($0$ થી શરૂ થતી સંખ્યાઓ)
$= 5! - 4! = 120 - 24 = 96$.
25
EasyMCQ
જો $^{12}P_r = 1320$ હોય,તો $r$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(C) ક્રમચયનું સૂત્ર $^{n}P_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ છે.
આપેલ છે કે $^{12}P_r = 1320$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $^{12}P_r = 12 \times 11 \times 10 \times \dots \times (12-r+1)$.
ગુણાકાર કરતા:
$12 \times 11 = 132$
$132 \times 10 = 1320$
આમ,$3$ પદોનો ગુણાકાર $1320$ હોવાથી,$r = 3$ મળે છે.
26
DifficultMCQ
ધારો કે કોઈ પણ બે ક્રમિક અંકો સમાન નથી,તો $n$-અંકી સંખ્યાઓની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$9 \times 9^{n-1}$
B
$9!$
C
$9^n$
D
$n^9$

Solution

(A) $n$-અંકી સંખ્યા માટે,પ્રથમ અંક (ડાબી બાજુએ) $1$ થી $9$ સુધીનો કોઈ પણ અંક હોઈ શકે છે (કારણ કે તે $0$ ન હોઈ શકે). તેથી,પ્રથમ અંક માટે $9$ વિકલ્પો છે.
બીજા અંક માટે,તે $0$ થી $9$ સુધીનો કોઈ પણ અંક હોઈ શકે છે,સિવાય કે જે પ્રથમ અંક માટે વપરાયો હોય. તેથી,$9$ વિકલ્પો છે.
ત્રીજા અંક માટે,તે $0$ થી $9$ સુધીનો કોઈ પણ અંક હોઈ શકે છે,સિવાય કે જે બીજા અંક માટે વપરાયો હોય. તેથી,$9$ વિકલ્પો છે.
આ પેટર્ન ચાલુ રાખતા,બાકીના $(n-1)$ સ્થાનો માટે દરેક વખતે $9$ વિકલ્પો મળે છે.
તેથી,કુલ $n$-અંકી સંખ્યાઓની સંખ્યા $9 \times 9 \times 9 \times \dots \times 9$ ($(n-1)$ વખત) $= 9 \times 9^{n-1}$ થાય.
27
EasyMCQ
$SALOON$ શબ્દના અક્ષરોની ગોઠવણીની સંખ્યા શોધો,જો બે $O$ સાથે ન આવે તો.
A
$360$
B
$720$
C
$240$
D
$120$

Solution

(C) $SALOON$ શબ્દમાં $6$ અક્ષરો છે: $S, A, L, O, O, N$,જેમાં $O$ બે વાર પુનરાવર્તિત થાય છે.
કુલ ગોઠવણીની સંખ્યા = $\frac{6!}{2!} = \frac{720}{2} = 360$.
બે $O$ સાથે ન આવે તેવી ગોઠવણી શોધવા માટે,આપણે કુલ ગોઠવણીમાંથી તે કિસ્સાઓ બાદ કરીશું જેમાં $O$ સાથે આવે છે.
બે $O$ ને એક એકમ $(OO)$ તરીકે ગણતા,આપણી પાસે $5$ એકમો છે: $S, A, L, (OO), N$.
$O$ સાથે આવે તેવી ગોઠવણીની સંખ્યા = $5! = 120$.
જરૂરી ગોઠવણીની સંખ્યા = $360 - 120 = 240$.
28
EasyMCQ
$MAXIMUM$ શબ્દના અક્ષરોમાંથી કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય,જો બે વ્યંજનો સાથે ન આવે?
A
$4!$
B
$3! \times 4!$
C
$7!$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $MAXIMUM$ શબ્દમાં $7$ અક્ષરો છે: $M, A, X, I, M, U, M$.
વ્યંજનો $M, X, M, M$ ($4$ વ્યંજનો) છે અને સ્વરો $A, I, U$ ($3$ સ્વરો) છે.
કોઈપણ બે વ્યંજનો સાથે ન આવે તે માટે,આપણે ગેપ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,$3$ સ્વરો $(A, I, U)$ ને $3!$ રીતે ગોઠવો.
આનાથી $4$ જગ્યાઓ (ગેપ) બને છે: $\bullet A \bullet I \bullet U \bullet$.
આપણે $4$ વ્યંજનો $(M, X, M, M)$ ને આ $4$ જગ્યાઓમાં ગોઠવવાના છે.
$4$ વ્યંજનોને $4$ જગ્યાઓમાં ગોઠવવાની રીતો $\frac{4!}{3!}$ છે (કારણ કે $M$ ત્રણ વાર પુનરાવર્તિત થાય છે).
કુલ રીતો = $3! \times \frac{4!}{3!} = 4!$.
29
EasyMCQ
$n$ પુસ્તકોને હારમાં કેટલી રીતે ગોઠવી શકાય જેથી બે ચોક્કસ પુસ્તકો સાથે ન હોય?
A
$n! - (n - 2)!$
B
$(n - 1)! (n - 2)$
C
$n! - 2(n - 1)!$
D
$(n - 2) n!$

Solution

(B) $n$ પુસ્તકોને હારમાં ગોઠવવાની કુલ રીતો $n!$ છે.
જો બે ચોક્કસ પુસ્તકો હંમેશા સાથે હોય,તો તેમને એક એકમ તરીકે ગણતા,કુલ $(n - 1)$ એકમોને $(n - 1)!$ રીતે ગોઠવી શકાય. આ બે પુસ્તકો અંદરોઅંદર $2! = 2$ રીતે ગોઠવાય.
તેથી,બે ચોક્કસ પુસ્તકો સાથે હોય તેવી રીતો $= 2 \times (n - 1)!$ છે.
બે ચોક્કસ પુસ્તકો સાથે ન હોય તેવી રીતો = કુલ રીતો - સાથે હોય તેવી રીતો
$= n! - 2(n - 1)!$
$= n(n - 1)! - 2(n - 1)!$
$= (n - 1)! (n - 2)$.
30
EasyMCQ
$500$ અને $600$ ની વચ્ચેની કેટલી સંખ્યાઓ અંકો $1, 2, 3, 4, 5, 6$ ની મદદથી બનાવી શકાય છે,જો અંકોનું પુનરાવર્તન ન કરવાનું હોય?
A
$20$
B
$40$
C
$60$
D
$80$

Solution

(A) $500$ અને $600$ ની વચ્ચેની સંખ્યા બનાવવા માટે,સોના સ્થાન પર અંક $5$ હોવો આવશ્યક છે.
અંકોનું પુનરાવર્તન કરી શકાતું નથી,તેથી દશક અને એકમના સ્થાન ભરવા માટે આપણી પાસે $5$ બાકીના અંકો $(1, 2, 3, 4, 6)$ છે.
આપણે બાકીના $5$ અંકોમાંથી $2$ અંકો પસંદ કરીને ગોઠવવાના છે.
આ ક્રમચયના સૂત્ર $^nP_r = \frac{n!}{(n-r)!}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$n = 5$ અને $r = 2$,તેથી $^5P_2 = \frac{5!}{(5-2)!} = 5 \times 4 = 20$.
તેથી,આવી $20$ સંખ્યાઓ શક્ય છે.
31
EasyMCQ
$1000$ થી મોટી પરંતુ $4000$ થી મોટી ન હોય તેવી સંખ્યાઓ જે અંકો $0, 1, 2, 3, 4$ (અંકોનું પુનરાવર્તન માન્ય છે) વડે બનાવી શકાય છે,તે છે
A
$350$
B
$375$
C
$450$
D
$576$

Solution

(B) આ સંખ્યાઓ $\{0, 1, 2, 3, 4\}$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવેલી $4$-અંકની સંખ્યાઓ છે.
સંખ્યા $1000$ થી મોટી અને $4000$ થી નાની અથવા તેના જેટલી હોવી જોઈએ,તેથી પ્રથમ અંક $1, 2, 3,$ અથવા $4$ હોઈ શકે છે.
કિસ્સો $1$: પ્રથમ અંક $1, 2,$ અથવા $3$ છે.
આ $3$ વિકલ્પોમાંથી દરેક માટે,બાકીના $3$ સ્થાનો $5$ રીતે ભરી શકાય છે (અંકો $0, 1, 2, 3, 4$).
આ કિસ્સાઓ માટે કુલ સંખ્યા $= 3 \times 5 \times 5 \times 5 = 375$.
જો કે,આપણે $1000$ વાળી સંખ્યાને બાદ કરવી પડશે (કારણ કે તે $1000$ થી મોટી હોવી જોઈએ).
તેથી,$375 - 1 = 374$ સંખ્યાઓ.
કિસ્સો $2$: પ્રથમ અંક $4$ છે.
$4$ થી શરૂ થતી $4000$ થી નાની અથવા તેના જેટલી એકમાત્ર સંખ્યા $4000$ છે.
આને આપણી ગણતરીમાં ઉમેરતા: $374 + 1 = 375$.
આમ,કુલ સંખ્યા $375$ છે.
32
MediumMCQ
$1, 2, 3, 4, 3, 2, 1$ અંકોની મદદથી એવી કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય કે જેથી એકી અંકો હંમેશા એકી સ્થાનો પર જ આવે?
A
$24$
B
$18$
C
$12$
D
$30$

Solution

(B) આપેલ અંકો $1, 2, 3, 4, 3, 2, 1$ છે. કુલ $7$ અંકો છે.
એકી અંકો $1, 3, 3, 1$ (કુલ $4$ અંકો) છે અને બેકી અંકો $2, 4, 2$ (કુલ $3$ અંકો) છે.
એકી સ્થાનો $1, 3, 5, 7$ છે ($4$ સ્થાનો).
બેકી સ્થાનો $2, 4, 6$ છે ($3$ સ્થાનો).
$4$ એકી અંકો $1, 3, 3, 1$ ને $4$ એકી સ્થાનો પર $\frac{4!}{2!2!} = 6$ રીતે ગોઠવી શકાય.
$3$ બેકી અંકો $2, 4, 2$ ને $3$ બેકી સ્થાનો પર $\frac{3!}{2!} = 3$ રીતે ગોઠવી શકાય.
તેથી,કુલ રીતોની સંખ્યા $6 \times 3 = 18$ છે.
33
MediumMCQ
$1, 2, 3, 4, 5, 6$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને $1000$ થી નાની કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય (પુનરાવર્તન માન્ય નથી)?
A
$156$
B
$160$
C
$150$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $1000$ થી નાની સંખ્યાઓ $1$-અંકી,$2$-અંકી અથવા $3$-અંકી હોઈ શકે છે.
$1$-અંકી સંખ્યાઓની સંખ્યા $= ^6P_1 = 6$.
$2$-અંકી સંખ્યાઓની સંખ્યા $= ^6P_2 = 6 \times 5 = 30$.
$3$-અંકી સંખ્યાઓની સંખ્યા $= ^6P_3 = 6 \times 5 \times 4 = 120$.
કુલ સંખ્યાઓ $= 6 + 30 + 120 = 156$.
34
EasyMCQ
$COURTESY$ શબ્દના અક્ષરોમાંથી કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય,જેનો પ્રથમ અક્ષર $C$ અને છેલ્લો અક્ષર $Y$ હોય?
A
$6!$
B
$8!$
C
$2(6!)$
D
$2(7!)$

Solution

(A) $COURTESY$ શબ્દમાં $8$ અલગ-અલગ અક્ષરો છે: $C, O, U, R, T, E, S, Y$.
પ્રથમ અક્ષર $C$ અને છેલ્લો અક્ષર $Y$ નિશ્ચિત હોવાથી,આપણે બાકીના $8 - 2 = 6$ સ્થાન ભરવાના રહે છે.
બાકીના $6$ અક્ષરો $(O, U, R, T, E, S)$ ને આ $6$ સ્થાનોમાં $6!$ રીતે ગોઠવી શકાય છે.
તેથી,કુલ શબ્દોની સંખ્યા $6!$ છે.
35
EasyMCQ
$DELHI$ શબ્દના અક્ષરોમાંથી કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય,જો દરેક શબ્દમાં $L$ વચ્ચે આવે?
A
$12$
B
$24$
C
$60$
D
$6$

Solution

(B) $DELHI$ શબ્દમાં $5$ અલગ-અલગ અક્ષરો છે: $D, E, L, H, I$.
કારણ કે $L$ હંમેશા વચ્ચે હોવો જોઈએ,આપણે $L$ ને $3^{rd}$ સ્થાન પર નિશ્ચિત કરીએ છીએ.
હવે,બાકીના $4$ અક્ષરો $(D, E, H, I)$ વડે $4$ ખાલી સ્થાનો ભરવાના છે.
$4$ અલગ અક્ષરોને $4$ સ્થાનોમાં ગોઠવવાની રીતો $4!$ છે.
$4! = 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 24$.
તેથી,કુલ શબ્દોની સંખ્યા $24$ છે.
36
EasyMCQ
$5$ અંકોની કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય જેમાં $3, 4$ અને $7$ અંકોનો ઉપયોગ માત્ર એક જ વાર થાય અને $5$ અંકનો ઉપયોગ બે વાર થાય?
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(B) ગોઠવવા માટેના કુલ અંકો $5$ છે.
અંકો $3, 4, 7, 5, 5$ છે.
અંક $5$ એ $2$ વાર પુનરાવર્તિત થતો હોવાથી,ભિન્ન ક્રમચયોની સંખ્યા $\frac{n!}{p!}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $n=5$ અને $p=2$.
રીતોની સંખ્યા = $\frac{5!}{2!} = \frac{120}{2} = 60$.
37
EasyMCQ
$MATHEMATICS$ શબ્દના અક્ષરોને ફરીથી ગોઠવીને કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય?
A
$\frac{11!}{2!2!}$
B
$\frac{11!}{2!}$
C
$\frac{11!}{2!2!2!}$
D
$11!$

Solution

(C) $MATHEMATICS$ શબ્દમાં કુલ $11$ અક્ષરો છે.
આ શબ્દમાં,$M$ અક્ષર $2$ વાર,$A$ અક્ષર $2$ વાર અને $T$ અક્ષર $2$ વાર આવે છે.
જ્યારે વસ્તુઓનું પુનરાવર્તન થતું હોય ત્યારે ક્રમચયની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $\frac{n!}{n_1! n_2! \dots n_k!}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,ગોઠવણીની સંખ્યા $\frac{11!}{2!2!2!}$ મળે છે.
38
EasyMCQ
$CALCUTTA$ શબ્દના અક્ષરોની ગોઠવણીની કુલ સંખ્યા શોધો.
A
$2520$
B
$5040$
C
$10080$
D
$40320$

Solution

(B) $CALCUTTA$ શબ્દમાં કુલ $8$ અક્ષરો છે.
દરેક અક્ષરની આવૃત્તિ આ મુજબ છે: $C: 2, A: 2, L: 1, U: 2, T: 2$.
ગોઠવણીની કુલ સંખ્યા $\frac{n!}{n_1! n_2! n_3! ... n_k!}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$n = 8$,અને પુનરાવર્તિત અક્ષરો $C=2, A=2, U=2, T=2$ છે.
જરૂરી ગોઠવણીની સંખ્યા $= \frac{8!}{2! 2! 2! 2!} = \frac{40320}{16} = 5040$.
39
EasyMCQ
$99$ અને $1000$ ની વચ્ચેની કેટલી સંખ્યાઓ $2, 3, 7, 0, 8, 6$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય છે,જો દરેક સંખ્યામાં દરેક અંકનો માત્ર એક જ વાર ઉપયોગ કરવામાં આવે?
A
$100$
B
$90$
C
$120$
D
$80$

Solution

(A) $99$ અને $1000$ ની વચ્ચેની સંખ્યાઓ $3$ અંકની સંખ્યાઓ છે.
આપણી પાસે $6$ અંકો છે: $\{0, 2, 3, 6, 7, 8\}$.
$3$ અંકની સંખ્યા માટે,સોના સ્થાન પર $0$ ન હોઈ શકે.
તેથી,સોના સ્થાનને $5$ અંકોમાંથી કોઈ પણ એક વડે ભરી શકાય છે: $\{2, 3, 6, 7, 8\}$ ($5$ રીતે).
દશકના સ્થાનને બાકીના $5$ અંકોમાંથી કોઈ પણ એક વડે ભરી શકાય છે ($5$ રીતે).
એકમના સ્થાનને બાકીના $4$ અંકોમાંથી કોઈ પણ એક વડે ભરી શકાય છે ($4$ રીતે).
કુલ સંખ્યાઓ = $5 \times 5 \times 4 = 100$.
40
EasyMCQ
$COMMITTEE$ શબ્દના અક્ષરોનો ઉપયોગ કરીને કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય?
A
$\frac{9!}{ (2!)^2 }$
B
$\frac{9!}{ (2!)^3 }$
C
$\frac{9!}{ 2! }$
D
$9!$

Solution

(B) $COMMITTEE$ શબ્દમાં કુલ $9$ અક્ષરો છે.
અક્ષરોની આવૃત્તિ નીચે મુજબ છે:
$C$ બે વાર,$O$ એક વાર,$M$ બે વાર,$I$ એક વાર,$T$ બે વાર,$E$ બે વાર આવે છે.
કુલ ગોઠવણી = $\frac{9!}{2! 2! 2! 2!} = \frac{9!}{(2!)^4}$.
41
MediumMCQ
$3, 4, 5, 6, 7, 8$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને $3000$ અને $4000$ ની વચ્ચેની કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય જે $5$ વડે વિભાજ્ય હોય,જો અંકોનું પુનરાવર્તન માન્ય ન હોય?
A
$60$
B
$12$
C
$120$
D
$24$

Solution

(B) $3000$ અને $4000$ ની વચ્ચેની સંખ્યા બનાવવા માટે,હજારના સ્થાન પર $3$ હોવો જોઈએ.
સંખ્યા $5$ વડે વિભાજ્ય હોવા માટે,એકમના સ્થાન પર $5$ હોવો જોઈએ.
આપેલ $6$ અંકો $(3, 4, 5, 6, 7, 8)$ માંથી આપણે $2$ અંકો ($3$ અને $5$) નો ઉપયોગ કર્યો છે.
બાકીના અંકો $4, 6, 7, 8$ છે,જે કુલ $4$ છે.
આપણે બાકીના બે સ્થાન (સો અને દશક) પર આ $4$ અંકોમાંથી પુનરાવર્તન વગર ગોઠવણી કરવાની છે.
આ માટેની રીતોની સંખ્યા $^4P_2 = \frac{4!}{(4-2)!} = 12$ છે.
આમ,આવી $12$ સંખ્યાઓ મળે.
42
MediumMCQ
$MODESTY$ શબ્દના અક્ષરોને તમામ શક્ય ક્રમમાં લખવામાં આવે છે અને આ શબ્દોને શબ્દકોશ મુજબ ગોઠવવામાં આવે છે,તો $MODESTY$ શબ્દનો ક્રમ (rank) શોધો.
A
$5040$
B
$720$
C
$1681$
D
$2520$

Solution

(C) $MODESTY$ શબ્દના અક્ષરો મૂળાક્ષર ક્રમમાં $D, E, M, O, S, T, Y$ છે.
$1$. $D$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $6! = 720$ શબ્દો.
$2$. $E$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $6! = 720$ શબ્દો.
$3$. $MD$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $5! = 120$ શબ્દો.
$4$. $ME$ થી શરૂ થતા શબ્દો: $5! = 120$ શબ્દો.
$5$. હવે પછીનો શબ્દ $MO$ થી શરૂ થાય છે. બાકી રહેલા અક્ષરો $D, E, S, T, Y$ છે. તેમને મૂળાક્ષર ક્રમમાં ગોઠવતા,પ્રથમ શબ્દ $MODESTY$ મળે છે.
તેથી,$MODESTY$ નો ક્રમ = $720 + 720 + 120 + 120 + 1 = 1681$.
43
DifficultMCQ
જો $a$ એ $x + 2$ વસ્તુઓને એકસાથે લેતા મળતા ક્રમચયોની સંખ્યા દર્શાવે છે,$b$ એ $x$ વસ્તુઓને $11$ ના જૂથમાં લેતા મળતા ક્રમચયોની સંખ્યા દર્શાવે છે અને $c$ એ $x - 11$ વસ્તુઓને એકસાથે લેતા મળતા ક્રમચયોની સંખ્યા દર્શાવે છે,જેથી $a = 182bc$ થાય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$15$
B
$12$
C
$10$
D
$18$

Solution

(B) આપેલ છે કે $a = {}^{x+2}P_{x+2} = (x+2)!$,$b = {}^{x}P_{11} = \frac{x!}{(x-11)!}$,અને $c = {}^{x-11}P_{x-11} = (x-11)!$.
સમીકરણ $a = 182bc$ માં કિંમતો મૂકતા:
$(x+2)! = 182 \times \frac{x!}{(x-11)!} \times (x-11)!$
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા:
$(x+2)! = 182 \times x!$
$(x+2)(x+1)x! = 182 \times x!$
બંને બાજુ $x!$ વડે ભાગતા (જ્યાં $x \ge 11$):
$(x+2)(x+1) = 182$
$x^2 + 3x + 2 = 182$
$x^2 + 3x - 180 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(x+15)(x-12) = 0$
$x$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ અને $x \ge 11$ હોવાથી,$x = 12$ મળે.
44
MediumMCQ
$0, 1, 2, 3$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને એવી તમામ શક્ય ચાર અંકની સંખ્યાઓ બનાવવામાં આવે છે કે જેમાં કોઈ અંકનું પુનરાવર્તન થતું નથી. તો તેમાં બેકી સંખ્યાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$9$
B
$18$
C
$10$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ચાર અંકની સંખ્યા બેકી હોય જો તેનો એકમનો અંક $0$ અથવા $2$ હોય.
કિસ્સો $1$: એકમનો અંક $0$ છે.
બાકીના $3$ સ્થાનો બાકીના $3$ અંકો $(1, 2, 3)$ દ્વારા $3! = 3 \times 2 \times 1 = 6$ રીતે ભરી શકાય છે.
કિસ્સો $2$: એકમનો અંક $2$ છે.
હજારના સ્થાન પર $0$ કે $2$ ન આવી શકે,તેથી તે $2$ રીતે ભરી શકાય છે ($1$ અથવા $3$ નો ઉપયોગ કરીને).
બાકીના $2$ સ્થાનો બાકીના $2$ અંકો દ્વારા $2! = 2 \times 1 = 2$ રીતે ભરી શકાય છે.
તેથી,રીતોની સંખ્યા $2 \times 2 = 4$ છે.
કુલ બેકી સંખ્યાઓ $= 6 + 4 = 10$.
45
MediumMCQ
દસ ઉમેદવારો $A_1, A_2, \dots, A_{10}$ ને એવી રીતે ક્રમબદ્ધ કરવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી છે કે જેથી $A_1$ હંમેશા $A_{10}$ ની ઉપર હોય?
A
$5!$
B
$2(5!)$
C
$10!$
D
$\frac{1}{2}(10!)$

Solution

(D) $10$ ઉમેદવારોને ગોઠવવાની કુલ રીતો $10!$ છે.
કોઈપણ ગોઠવણીમાં,$A_1$ અને $A_{10}$ ના સાપેક્ષ સ્થાન માટે માત્ર બે જ શક્યતાઓ છે: કાં તો $A_1$ એ $A_{10}$ ની ઉપર હોય અથવા $A_{10}$ એ $A_1$ ની ઉપર હોય.
આ બંને કિસ્સાઓ સમાન હોવાથી,$A_1$ એ $A_{10}$ ની ઉપર હોય તેવી રીતોની સંખ્યા કુલ ગોઠવણીની સંખ્યા કરતા બરાબર અડધી હોય છે.
તેથી,જરૂરી રીતોની સંખ્યા $\frac{10!}{2} = \frac{1}{2}(10!)$ છે.
46
EasyMCQ
$EAMCET$ શબ્દના તમામ અક્ષરોને શક્ય તમામ રીતે ગોઠવવામાં આવે છે. આવી ગોઠવણીઓની સંખ્યા જેમાં બે સ્વરો એકબીજાની બાજુમાં ન હોય તે છે
A
$360$
B
$114$
C
$72$
D
$54$

Solution

(C) $EAMCET$ શબ્દમાં $6$ અક્ષરો છે: $E, A, M, C, E, T$.
તેમાં $3$ વ્યંજનો છે: $M, C, T$ અને $3$ સ્વરો છે: $E, A, E$.
પ્રથમ,આપણે $3$ વ્યંજનોને $3!$ રીતે ગોઠવીએ છીએ.
$3! = 3 \times 2 \times 1 = 6$ રીતો.
કોઈપણ બે સ્વરો બાજુબાજુમાં ન આવે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે,આપણે ગેપ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. $3$ વ્યંજનોની આસપાસ $4$ શક્ય જગ્યાઓ છે: $\_ C_1 \_ C_2 \_ C_3 \_$.
આ $4$ જગ્યાઓમાંથી $3$ સ્વરો $(E, A, E)$ ને ગોઠવવાના છે. $4$ માંથી $3$ જગ્યાઓ પસંદ કરવાની રીતો $^4C_3 = 4$ છે.
બે સમાન સ્વરો $(E, E)$ હોવાથી,પસંદ કરેલી જગ્યાઓમાં સ્વરોની ગોઠવણીની સંખ્યા $\frac{3!}{2!} = 3$ છે.
કુલ ગોઠવણીઓ $= 3! \times ^4C_3 \times \frac{3!}{2!} = 6 \times 4 \times 3 = 72$.
47
EasyMCQ
"$BANANA$" શબ્દના અક્ષરોના કુલ ક્રમચયોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$60$
B
$120$
C
$720$
D
$24$

Solution

(A) "$BANANA$" શબ્દમાં કુલ $6$ અક્ષરો છે,જેમાં $A$ અક્ષર $3$ વખત અને $N$ અક્ષર $2$ વખત પુનરાવર્તિત થાય છે.
ક્રમચયના સૂત્ર મુજબ,કુલ ક્રમચયોની સંખ્યા $\frac{n!}{n_1! n_2! ... n_k!}$ છે.
અહીં,$n = 6$,$n_1 (A) = 3$,અને $n_2 (N) = 2$.
કુલ ક્રમચયો $= \frac{6!}{3! \times 2!} = \frac{720}{6 \times 2} = \frac{720}{12} = 60$.
48
MediumMCQ
$MOBILE$ શબ્દના અક્ષરોમાંથી એવા કેટલા શબ્દો બનાવી શકાય કે જેમાં વ્યંજનો હંમેશા એકી સ્થાનો પર હોય?
A
$20$
B
$36$
C
$30$
D
$720$

Solution

(B) $MOBILE$ શબ્દમાં $6$ અક્ષરો છે: $M, O, B, I, L, E$.
તેમાં $3$ વ્યંજનો $(M, B, L)$ અને $3$ સ્વરો $(O, I, E)$ છે.
શબ્દમાં $6$ સ્થાનો છે: $1, 2, 3, 4, 5, 6$.
એકી સ્થાનો $1, 3, 5$ છે (કુલ $3$ સ્થાનો).
બેકી સ્થાનો $2, 4, 6$ છે (કુલ $3$ સ્થાનો).
શરત મુજબ,$3$ વ્યંજનો $3$ એકી સ્થાનો પર હોવા જોઈએ,જે ${}^3P_3 = 3! = 6$ રીતે કરી શકાય.
બાકીના $3$ સ્વરો $3$ બેકી સ્થાનો પર હોવા જોઈએ,જે ${}^3P_3 = 3! = 6$ રીતે કરી શકાય.
તેથી,કુલ શબ્દોની સંખ્યા $= 6 \times 6 = 36$.
49
EasyMCQ
$3, 4, 5, 6$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને $100$ થી મોટી અને $5$ વડે ભાગી શકાય તેવી કેટલી સંખ્યાઓ બનાવી શકાય,જો કોઈ અંકનું પુનરાવર્તન ન થાય?
A
$6$
B
$12$
C
$24$
D
$30$

Solution

(B) $5$ વડે ભાગી શકાય તેવી સંખ્યાઓના એકમના સ્થાન પર $5$ હોવો જોઈએ.
કિસ્સો $1$: $3$-અંકી સંખ્યાઓ.
એકમનું સ્થાન $5$ તરીકે નિશ્ચિત છે. બાકીના $2$ સ્થાનો બાકીના $3$ અંકો $(3, 4, 6)$ વડે $^3P_2 = 3 \times 2 = 6$ રીતે ભરી શકાય.
કિસ્સો $2$: $4$-અંકી સંખ્યાઓ.
એકમનું સ્થાન $5$ તરીકે નિશ્ચિત છે. બાકીના $3$ સ્થાનો બાકીના $3$ અંકો $(3, 4, 6)$ વડે $^3P_3 = 3 \times 2 \times 1 = 6$ રીતે ભરી શકાય.
કુલ સંખ્યાઓ $= 6 + 6 = 12$.

Permutation and Combination — Definition of permutation, Number of permutations with or without repetition, Conditional permutations · Frequently Asked Questions

1Are these Permutation and Combination questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Permutation and Combination Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.