Gujarati

Ellipse Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola · Ellipse

754+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 41 of 754 questions in Gujarati

601
EasyMCQ
એક ઉપવલયમાં,એક નાભિથી તેના અનુરૂપ મુખ્ય અક્ષના અંત્યબિંદુ સુધીનું અંતર $4-\sqrt{7}$ છે અને તે જ નાભિથી ગૌણ અક્ષના એક અંત્યબિંદુ સુધીનું અંતર $4$ છે. તો તેના ગૌણ અક્ષના એક અંત્યબિંદુએ તેની નાભિઓને જોડતા રેખાખંડ દ્વારા બનતા ખૂણાનો કોસાઇન (cosine) શોધો.
A
$\frac{1}{8}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{\sqrt{7}}{3}$
D
$\frac{1}{3 \sqrt{7}}$

Solution

(A) ધારો કે ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે. નાભિઓ $S_1(ae, 0)$ અને $S_2(-ae, 0)$ છે. મુખ્ય અક્ષના અંત્યબિંદુઓ $A(a, 0)$ અને $A'(-a, 0)$ છે. ગૌણ અક્ષના અંત્યબિંદુઓ $B(0, b)$ અને $B'(0, -b)$ છે.
નાભિ $S_1$ થી મુખ્ય અક્ષના અંત્યબિંદુ $A$ સુધીનું અંતર $a - ae = 4 - \sqrt{7}$ છે.
નાભિ $S_1$ થી ગૌણ અક્ષના અંત્યબિંદુ $B$ સુધીનું અંતર $\sqrt{(ae)^2 + b^2} = 4$ છે. $b^2 = a^2(1 - e^2)$ હોવાથી,$\sqrt{(ae)^2 + a^2 - a^2e^2} = 4$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a = 4$.
$a = 4$ ને $a(1 - e) = 4 - \sqrt{7}$ માં મૂકતા,$4(1 - e) = 4 - \sqrt{7}$ મળે,તેથી $1 - e = 1 - \frac{\sqrt{7}}{4}$,જે $e = \frac{\sqrt{7}}{4}$ આપે છે.
પછી $b^2 = a^2(1 - e^2) = 16(1 - \frac{7}{16}) = 16(\frac{9}{16}) = 9$,તેથી $b = 3$.
અંતર $S_1S_2 = 2ae = 2(4)(\frac{\sqrt{7}}{4}) = 2\sqrt{7}$.
$\triangle BS_1S_2$ માં,$BS_1 = BS_2 = 4$ અને $S_1S_2 = 2\sqrt{7}$.
કોસાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\cos \theta = \frac{BS_1^2 + BS_2^2 - S_1S_2^2}{2(BS_1)(BS_2)} = \frac{4^2 + 4^2 - (2\sqrt{7})^2}{2(4)(4)} = \frac{16 + 16 - 28}{32} = \frac{4}{32} = \frac{1}{8}$.
Solution diagram
602
EasyMCQ
જો એક ઉપવલય (ellipse) જેના અક્ષો યામ અક્ષો હોય,અને તેના મુખ્ય અને ગૌણ અક્ષોની લંબાઈ અનુક્રમે $2a$ અને $2b$ હોય,તે બિંદુઓ $(2,2)$ અને $(3,1)$ માંથી પસાર થાય છે,તો $3a^2+5b^2=$
A
$32$
B
$8$
C
$64$
D
$16$

Solution

(C) ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
તે $(2,2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{4}{a^2} + \frac{4}{b^2} = 1$,જેનું સાદું રૂપ $\frac{1}{a^2} + \frac{1}{b^2} = \frac{1}{4}$ ... $(i)$ થાય છે.
તે $(3,1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{9}{a^2} + \frac{1}{b^2} = 1$ ... $(ii)$ થાય છે.
સમીકરણ $(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા,$\frac{8}{a^2} = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$ મળે છે.
આમ,$a^2 = \frac{32}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $3a^2 = 32$.
$a^2$ ની કિંમત $(ii)$ માં મૂકતા,$\frac{9}{32/3} + \frac{1}{b^2} = 1$,તેથી $\frac{27}{32} + \frac{1}{b^2} = 1$ મળે છે.
આથી $\frac{1}{b^2} = 1 - \frac{27}{32} = \frac{5}{32}$,તેથી $b^2 = \frac{32}{5}$,જેનો અર્થ છે કે $5b^2 = 32$.
તેથી,$3a^2 + 5b^2 = 32 + 32 = 64$.
603
EasyMCQ
ઉપવલયના પ્રાચલ સમીકરણો શોધો જેના નાભિઓ $(-3, 0)$ અને $(9, 0)$ છે અને ઉત્કેન્દ્રતા $\frac{1}{3}$ છે.
A
$x=3+12 \sqrt{2} \cos \theta, y=18 \sin \theta$
B
$x=3+18 \cos \theta, y=12 \sqrt{2} \sin \theta$
C
$x=18 \cos \theta, y=3+12 \sqrt{2} \sin \theta$
D
$x=3+4 \sqrt{2} \cos \theta, y=18 \sin \theta$

Solution

(B) નાભિઓ $F_1(-3, 0)$ અને $F_2(9, 0)$ આપેલ છે.
કેન્દ્ર $(h, k)$ એ નાભિઓનું મધ્યબિંદુ છે: $h = \frac{-3+9}{2} = 3$ અને $k = 0$.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 12$,તેથી $ae = 6$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{1}{3}$ હોવાથી,$a(\frac{1}{3}) = 6$,એટલે કે $a = 18$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1-e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$b^2 = 18^2(1 - \frac{1}{9}) = 288$,તેથી $b = 12\sqrt{2}$.
પ્રાચલ સમીકરણો $x = h + a \cos \theta$ અને $y = k + b \sin \theta$ મુજબ,$x = 3 + 18 \cos \theta$ અને $y = 12\sqrt{2} \sin \theta$ મળે છે.
604
EasyMCQ
જો ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ ની ઉત્કેન્દ્રતા અને નાભિલંબની લંબાઈ અનુક્રમે $\frac{\sqrt{3}}{2}$ અને $1$ હોય,તો ઉપવલયની પ્રધાન અક્ષ અને ગૌણ અક્ષની લંબાઈનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$6$
B
$3$
C
$10$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ છે કે,ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે જ્યાં $a > b$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને નાભિલંબની લંબાઈ $L = \frac{2b^2}{a} = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b^2 = a^2(1 - e^2)$.
$e^2 = \frac{3}{4}$ મૂકતા,$b^2 = a^2(1 - \frac{3}{4}) = \frac{a^2}{4}$ મળે,એટલે કે $\frac{b^2}{a^2} = \frac{1}{4}$ અથવા $b^2 = \frac{a^2}{4}$.
$b^2 = \frac{a^2}{4}$ ને નાભિલંબના સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{2(a^2/4)}{a} = 1$.
આથી $\frac{a}{2} = 1$,તેથી $a = 2$.
પછી $b^2 = \frac{2^2}{4} = 1$,તેથી $b = 1$.
પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $2a = 2(2) = 4$ છે.
ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $2b = 2(1) = 2$ છે.
પ્રધાન અક્ષ અને ગૌણ અક્ષની લંબાઈનો સરવાળો $4 + 2 = 6$ થાય.
605
EasyMCQ
ધારો કે $S \equiv \frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}-1=0$ અને $S^{\prime} \equiv \frac{x^2}{\alpha^2}+\frac{y^2}{\beta^2}-1=0$ બે છેદતા ઉપવલયો છે. જો $P(a \cos \theta, b \sin \theta)$ અને $Q\left(a \cos \left(\frac{\pi}{2}+\theta\right), b \sin \left(\frac{\pi}{2}+\theta\right)\right)$ તેમના છેદબિંદુઓ હોય,તો $\frac{1}{2}\left(a^2 \beta^2+b^2 \alpha^2\right)=$
A
$a^2 b^2$
B
$\alpha^2+\beta^2$
C
$a^2+b^2$
D
$\alpha^2 \beta^2$

Solution

(D) આપેલ ઉપવલય $S^{\prime} \equiv \frac{x^2}{\alpha^2}+\frac{y^2}{\beta^2}=1$ છે.
બિંદુઓ $P(a \cos \theta, b \sin \theta)$ અને $Q\left(a \cos \left(\frac{\pi}{2}+\theta\right), b \sin \left(\frac{\pi}{2}+\theta\right)\right)$ એ $S^{\prime}$ પર આવેલા છે.
$Q$ ને સરળ બનાવતા,$Q \equiv (-a \sin \theta, b \cos \theta)$ મળે.
$P$ એ $S^{\prime}$ પર હોવાથી:
$\frac{a^2 \cos^2 \theta}{\alpha^2} + \frac{b^2 \sin^2 \theta}{\beta^2} = 1$ $(i)$
$Q$ એ $S^{\prime}$ પર હોવાથી:
$\frac{a^2 \sin^2 \theta}{\alpha^2} + \frac{b^2 \cos^2 \theta}{\beta^2} = 1$ $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$\frac{a^2}{\alpha^2}(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta) + \frac{b^2}{\beta^2}(\sin^2 \theta + \cos^2 \theta) = 2$
$\frac{a^2}{\alpha^2} + \frac{b^2}{\beta^2} = 2$
$\frac{a^2 \beta^2 + b^2 \alpha^2}{\alpha^2 \beta^2} = 2$
તેથી,$\frac{1}{2}(a^2 \beta^2 + b^2 \alpha^2) = \alpha^2 \beta^2$.
606
DifficultMCQ
વિધાન $(A)$: રેખા $x+y=10$ માં $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ ની પ્રતિબિંબ $\frac{(x-10)^2}{16}+\frac{(y-10)^2}{25}=1$ છે.
કારણ $(R)$: રેખા $L$ માં વક્ર '$C$' નું પ્રતિબિંબ એ રેખા $L$ ના સાપેક્ષમાં $C$ ના દરેક બિંદુના પ્રતિબિંબનો બિંદુપથ છે.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
A
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે પણ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે પણ $(R)$ ખોટું છે
D
$(A)$ ખોટું છે પણ $(R)$ સાચું છે

Solution

(D) આપેલ ઉપવલય $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ છે જેનું કેન્દ્ર $(0,0)$ છે.
રેખા $x+y-10=0$ માં ઉપવલયનું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે,આપણે કેન્દ્ર $(0,0)$ નું પ્રતિબિંબ શોધીએ.
ધારો કે પ્રતિબિંબ $(h,k)$ છે. $(0,0)$ અને $(h,k)$ ને જોડતી રેખા $x+y-10=0$ ને લંબ છે,તેથી તેનો ઢાળ $1$ છે. એટલે કે,$\frac{k-0}{h-0} = 1 \implies k=h$.
મધ્યબિંદુ $(\frac{h}{2}, \frac{k}{2})$ એ રેખા $x+y-10=0$ પર છે,તેથી $\frac{h}{2}+\frac{k}{2}=10 \implies h+k=20$.
$k=h$ મૂકતા,$2h=20 \implies h=10, k=10$.
કેન્દ્રનું પ્રતિબિંબ $(10,10)$ છે.
ઉપવલયનો આકાર અને કદ બદલાતા નથી,તેથી નવું સમીકરણ $\frac{(x-10)^2}{25}+\frac{(y-10)^2}{16}=1$ થાય.
આપેલ સમીકરણ $\frac{(x-10)^2}{16}+\frac{(y-10)^2}{25}=1$ સાથે સરખાવતા,છેદ અદલાબદલી થયેલ છે.
તેથી,વિધાન $(A)$ ખોટું છે.
કારણ $(R)$ એ વક્રના પ્રતિબિંબની પ્રમાણિત વ્યાખ્યા છે,જે સાચું છે.
તેથી,$(A)$ ખોટું છે પણ $(R)$ સાચું છે.
607
DifficultMCQ
જો $ax^2 + by^2 = 15$ એ ઉપવલયનું સમીકરણ હોય જેના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2$ છે અને તેના નિયામિકાઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ છે,તો $a + b =$
A
$10$
B
$8$
C
$16$
D
$12$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $ax^2 + by^2 = 15$ છે,જેને $\frac{x^2}{15/a} + \frac{y^2}{15/b} = 1$ તરીકે લખી શકાય. ધારો કે $a'^2 = \frac{15}{a}$ અને $b'^2 = \frac{15}{b}$.
ઉપવલય માટે,નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2a'e = 2 \Rightarrow a'e = 1$ છે.
નિયામિકાઓ વચ્ચેનું અંતર $\frac{2a'}{e} = 5 \Rightarrow \frac{a'}{e} = \frac{5}{2}$ છે.
આ બંને સમીકરણોનો ગુણાકાર કરતા: $(a'e) \times (a'/e) = 1 \times \frac{5}{2} \Rightarrow a'^2 = \frac{5}{2}$.
$a'^2 = \frac{15}{a}$ હોવાથી,$\frac{15}{a} = \frac{5}{2} \Rightarrow a = 6$ મળે.
$a'e = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,$e^2 = \frac{1}{a'^2} = \frac{2}{5}$ મળે.
ઉપવલય માટે,$b'^2 = a'^2(1 - e^2) = \frac{5}{2}(1 - \frac{2}{5}) = \frac{5}{2} \times \frac{3}{5} = \frac{3}{2}$ છે.
$b'^2 = \frac{15}{b}$ હોવાથી,$\frac{15}{b} = \frac{3}{2} \Rightarrow b = 10$ મળે.
તેથી,$a + b = 6 + 10 = 16$.
608
EasyMCQ
વિધાન $I$: ઉપવલય $4x^2+y^2-8x-4y+4=0$ ની નિયામિકાનું સમીકરણ $3y=6-4\sqrt{3}$ છે.
વિધાન $II$: ઉપવલય $x^2+4y^2-4x-8y+4=0$ ના નાભિલંબનું સમીકરણ $y=2+\sqrt{3}$ છે.
ઉપરનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
A
વિધાન $I$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
B
વિધાન $II$ સાચું છે,પરંતુ વિધાન $I$ ખોટું છે
C
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
D
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે

Solution

(A) વિધાન $I$ માટે: સમીકરણ $4x^2+y^2-8x-4y+4=0$ ને $\frac{(x-1)^2}{1} + \frac{(y-2)^2}{4} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
અહીં $b > a$ હોવાથી,ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મળે.
નિયામિકા $y = 2 \pm \frac{4}{\sqrt{3}}$ મળે,એટલે કે $3y = 6 \pm 4\sqrt{3}$. તેથી વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ માટે: સમીકરણ $x^2+4y^2-4x-8y+4=0$ ને $\frac{(x-2)^2}{4} + \frac{(y-1)^2}{1} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
અહીં નાભિલંબ $x = 2 \pm \sqrt{3}$ મળે. તેથી વિધાન $II$ ખોટું છે.
609
MediumMCQ
એક ઉપવલયના નાભિલંબની લંબાઈ $6$ એકમ છે અને નાભિ તથા તેના મુખ્ય અક્ષ પરના નજીકના શિરોબિંદુ વચ્ચેનું અંતર $\frac{5}{3}$ એકમ છે. જો $e$ એ આ ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા હોય,તો $e$ નીચેનામાંથી કયા સમીકરણનું સમાધાન કરે છે?
A
$25 e^2-40 e+16=0$
B
$25 e^2+40 e-16=0$
C
$25 e^2-40 e-16=0$
D
$25 e^2+40 e-32=0$

Solution

(A) ધારો કે ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જ્યાં $a > b$.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = 6$ છે,જેનો અર્થ છે કે $b^2 = 3a$.
નાભિ $(ae, 0)$ અને નજીકના શિરોબિંદુ $(a, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $a - ae = a(1 - e) = \frac{5}{3}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b^2 = a^2(1 - e^2)$.
$b^2 = 3a$ મૂકતા,$3a = a^2(1 - e^2)$,તેથી $3 = a(1 - e^2) = a(1 - e)(1 + e)$.
$a(1 - e) = \frac{5}{3}$ હોવાથી,$3 = \frac{5}{3}(1 + e)$.
આથી $1 + e = \frac{9}{5}$,એટલે કે $e = \frac{4}{5}$.
હવે,$e = \frac{4}{5}$ કયા સમીકરણનું સમાધાન કરે છે તે તપાસીએ.
વિકલ્પ $A$ માટે: $25(\frac{4}{5})^2 - 40(\frac{4}{5}) + 16 = 16 - 32 + 16 = 0$.
આમ,$e$ એ $25e^2 - 40e + 16 = 0$ નું સમાધાન કરે છે.
610
MediumMCQ
જો $m$ એ ઉપવલય $25x^2+16y^2-150x-64y-111=0$ ના નાભિલંબની લંબાઈ હોય અને $n$ એ તેની પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(m, n) =$
A
$\left(\frac{16}{5}, 10\right)$
B
$\left(\frac{32}{5}, 10\right)$
C
$\left(\frac{25}{2}, 8\right)$
D
$\left(\frac{25}{4}, 8\right)$

Solution

(B) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $25x^2+16y^2-150x-64y-111=0$ છે.
પદોને ગોઠવતા:
$25(x-3)^2 + 16(y-2)^2 = 400$
$400$ વડે ભાગતા:
$\frac{(x-3)^2}{16} + \frac{(y-2)^2}{25} = 1$
અહીં,$a^2 = 16$ અને $b^2 = 25$,તેથી $a = 4$ અને $b = 5$.
નાભિલંબની લંબાઈ $m = \frac{2a^2}{b} = \frac{2 \times 16}{5} = \frac{32}{5}$.
પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $n = 2b = 2 \times 5 = 10$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(m, n) = \left(\frac{32}{5}, 10\right)$ છે.
611
MediumMCQ
ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \frac{1}{2}$ ધરાવતા ઉપવલયનું એક નાભિ $(0,0)$ પર છે અને નિયામિકા રેખા $x = 4$ છે. તો આવા એક ઉપવલયનું સમીકરણ શોધો.
A
$\frac{9x^2}{64} + \frac{3y^2}{16} = 1$
B
$\frac{(2x+1)^2}{32} + \frac{y^2}{16} = 1$
C
$\frac{(3x+4)^2}{64} + \frac{y^2}{32} = 1$
D
$(3x+4)^2 + 12y^2 = 64$

Solution

(D) ઉપવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,ઉપવલય પરના કોઈપણ બિંદુ $P(x, y)$ થી નાભિ $S(0, 0)$ સુધીનું અંતર એ નિયામિકા $x = 4$ સુધીના અંતરના $e$ ગણું હોય છે.
$SP^2 = e^2 \times (\text{નિયામિકાથી અંતર})^2$
$x^2 + y^2 = (\frac{1}{2})^2 (x - 4)^2$
$x^2 + y^2 = \frac{1}{4} (x^2 - 8x + 16)$
$4x^2 + 4y^2 = x^2 - 8x + 16$
$3x^2 + 8x + 4y^2 = 16$
$x$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવવા માટે $3$ વડે ગુણતા:
$9x^2 + 24x + 12y^2 = 48$
$(3x + 4)^2 - 16 + 12y^2 = 48$
$(3x + 4)^2 + 12y^2 = 64$
612
EasyMCQ
ઉપવલય $4(x-2y+1)^2 + 9(2x+y+2)^2 = 25$ માટે,નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
પ્રધાન અક્ષનું સમીકરણ $x-2y+1=0$ છે
B
ઉત્કેન્દ્રિયતા $\frac{\sqrt{5}}{3}$ છે
C
પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $5$ છે
D
કેન્દ્ર $(1,0)$ છે

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $4(x-2y+1)^2 + 9(2x+y+2)^2 = 25$ છે.
$25$ વડે ભાગતા: $\frac{(x-2y+1)^2}{25/4} + \frac{(2x+y+2)^2}{25/9} = 1$.
ધારો કે $X = \frac{x-2y+1}{\sqrt{5}}$ અને $Y = \frac{2x+y+2}{\sqrt{5}}$.
સમીકરણ $\frac{X^2}{5/4} + \frac{Y^2}{5/9} = 1$ બને છે.
અહીં $a^2 = 5/4$ અને $b^2 = 5/9$,તેથી $a = \sqrt{5}/2$ અને $b = \sqrt{5}/3$.
પ્રધાન અક્ષ $X=0$ એટલે કે $x-2y+1=0$ છે.
ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1 - 4/9} = \sqrt{5}/3$.
પ્રધાન અક્ષની લંબાઈ $2a = \sqrt{5}$ છે.
કેન્દ્ર $(-4/5, -2/5)$ છે.
613
EasyMCQ
જો $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ ઉપવલયમાં અંતર્ગત મહત્તમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા લંબચોરસની લંબાઈ અને પહોળાઈ અનુક્રમે $8 \sqrt{2}$ અને $4 \sqrt{2}$ હોય,તો તે ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ માટે,અંતર્ગત લંબચોરસના શિરોબિંદુઓના યામ $(\pm a \cos \theta, \pm b \sin \theta)$ છે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $A = (2a \cos \theta)(2b \sin \theta) = 2ab \sin 2\theta$.
ક્ષેત્રફળ મહત્તમ હોવા માટે,$\sin 2\theta = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = \frac{\pi}{4}$.
આપેલ લંબાઈ $L = 2a \cos \theta = 2a \cos(\frac{\pi}{4}) = a\sqrt{2} = 8\sqrt{2}$,તેથી $a = 8$.
આપેલ પહોળાઈ $B = 2b \sin \theta = 2b \sin(\frac{\pi}{4}) = b\sqrt{2} = 4\sqrt{2}$,તેથી $b = 4$.
આમ,$\frac{b}{a} = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - (\frac{1}{2})^2} = \sqrt{1 - \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{3}{4}} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
614
EasyMCQ
એક ઉપવલય (ellipse) ની મુખ્ય અક્ષ $y$-અક્ષ પર અને ગૌણ અક્ષ $x$-અક્ષ પર છે. જો તેના નાભિલંબની લંબાઈ તેની ગૌણ અક્ષની લંબાઈના $\frac{2}{3}$ ગણી હોય,તો ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) શોધો.
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{3}{5}$
C
$\frac{\sqrt{5}}{3}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{5}$

Solution

(C) ધારો કે ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જ્યાં $b > a$ છે.
નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2a^2}{b}$ છે અને ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $2a$ છે.
આપેલ છે કે નાભિલંબની લંબાઈ એ ગૌણ અક્ષની લંબાઈના $\frac{2}{3}$ ગણી છે:
$\frac{2a^2}{b} = \frac{2}{3}(2a)$
$\frac{a^2}{b} = \frac{2a}{3}$
$\frac{a}{b} = \frac{2}{3}$
$\frac{a^2}{b^2} = \frac{4}{9}$
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{a^2}{b^2}}$
$e = \sqrt{1 - \frac{4}{9}} = \sqrt{\frac{5}{9}} = \frac{\sqrt{5}}{3}$.
615
EasyMCQ
જો $F_1$ અને $F_2$ એ ઉપવલય $16 x^2+25 y^2=400$ ના નાભિઓ હોય અને $P$ તેના પરનું કોઈ બિંદુ હોય,તો ગુણાકાર $P F_1 \cdot P F_2$ ની કિંમત કયા અંતરાલમાં હશે?
A
$[16, 25]$
B
$[0, 16]$
C
$[25, 400]$
D
$[0, 400]$

Solution

(A) આપેલ છે,ઉપવલયનું સમીકરણ $16 x^2+25 y^2=400$ $\Rightarrow \frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$.
$\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ સાથે સરખાવતા,$a=5$ અને $b=4$ મળે છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{16}{25}} = \frac{3}{5}$.
ધારો કે $P(5 \cos \theta, 4 \sin \theta)$ ઉપવલય પરનું કોઈ બિંદુ છે.
નાભિ અંતર $P F_1 = 5 - 3 \cos \theta$ અને $P F_2 = 5 + 3 \cos \theta$ છે.
હવે,ગુણાકાર $P F_1 \cdot P F_2 = (5 - 3 \cos \theta)(5 + 3 \cos \theta) = 25 - 9 \cos^2 \theta$.
$0 \leq \cos^2 \theta \leq 1$ હોવાથી,
$25 - 9(1) \leq 25 - 9 \cos^2 \theta \leq 25 - 9(0)$
$16 \leq P F_1 \cdot P F_2 \leq 25$.
આમ,કિંમત $[16, 25]$ અંતરાલમાં છે.
Solution diagram
616
EasyMCQ
ઉપવલય $9x^2+4y^2=36$ પરના બિંદુ $\left(\frac{4}{\sqrt{5}}, \frac{3}{\sqrt{5}}\right)$ ના નાભિ અંતરોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$12$
B
$4$
C
$9$
D
$6$

Solution

(D) ઉપવલયનું આપેલ સમીકરણ $9x^2+4y^2=36$ છે.
બંને બાજુ $36$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{9} = 1$ મળે છે.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{x^2}{b^2} + \frac{y^2}{a^2} = 1$ (કારણ કે $9 > 4$) સાથે સરખાવતા,$a^2 = 9$ અને $b^2 = 4$ મળે છે,તેથી $a = 3$ અને $b = 2$ થાય.
ઉપવલય પરના કોઈપણ બિંદુ $P$ માટે,તેના નાભિ અંતરોનો સરવાળો $PF_1 + PF_2$ એ મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ $2a$ જેટલો હોય છે.
અહીં,મુખ્ય અક્ષ $y$-અક્ષ પર છે કારણ કે $a > b$.
તેથી,નાભિ અંતરોનો સરવાળો $2a = 2 \times 3 = 6$ થાય છે.
Solution diagram
617
EasyMCQ
ઉપવલયનું પ્રમાણિત સ્વરૂપમાં સમીકરણ શોધો જેની નાભિલંબની લંબાઈ $4$ છે અને તેની નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $4 \sqrt{2}$ છે.
A
$\frac{x^2}{2} + \frac{y^2}{3} = 1$
B
$2x^2 + y^2 = 8$
C
$x^2 + 2y^2 = 16$
D
$x^2 + 5y^2 = 25$

Solution

(C) નાભિલંબની લંબાઈ $\frac{2b^2}{a} = 4$ છે,તેથી $b^2 = 2a$.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 4\sqrt{2}$ છે,તેથી $ae = 2\sqrt{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2e^2 = 8$.
સંબંધ $a^2e^2 = a^2 - b^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$a^2 - b^2 = 8$.
$b^2 = 2a$ મૂકતા,$a^2 - 2a - 8 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $(a - 4)(a + 2) = 0$ ઉકેલતા,$a = 4$ મળે છે (કારણ કે $a > 0$).
તેથી $b^2 = 2(4) = 8$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ એટલે કે $\frac{x^2}{16} + \frac{y^2}{8} = 1$ થાય.
$16$ વડે ગુણતા,$x^2 + 2y^2 = 16$ મળે છે.
618
EasyMCQ
$(-4,0)$ અને $(4,0)$ પર નાભિ ધરાવતા અને $(3 \sqrt{2}, \sqrt{10})$ માંથી પસાર થતા ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{\sqrt{2}}{3}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) ધારો કે ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
તે $(3 \sqrt{2}, \sqrt{10})$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{18}{a^2} + \frac{10}{b^2} = 1$ $(i)$.
નાભિ $(\pm 4, 0)$ છે,તેથી $ae = 4$ એટલે કે $a^2 e^2 = 16$.
સંબંધ $b^2 = a^2 - a^2 e^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$b^2 = a^2 - 16$.
સમીકરણ $(i)$ માં $b^2$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{18}{a^2} + \frac{10}{a^2 - 16} = 1$.
સાદુરૂપ આપતા $a^4 - 44a^2 + 288 = 0$ મળે.
અવયવ પાડતા $(a^2 - 36)(a^2 - 8) = 0$.
$b^2 > 0$ હોવાથી $a^2 = 36$.
તેથી,$e^2 = \frac{16}{36} = \frac{4}{9}$,એટલે કે $e = \frac{2}{3}$.
619
EasyMCQ
જેના નાભિ $(0, \pm 1)$ હોય અને મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ $\sqrt{5}$ હોય તેવું ઉપવલય કયું છે?
A
$20 x^2+4 y^2=5$
B
$36 x^2+20 y^2=45$
C
$4 x^2+20 y^2=5$
D
$20 x^2+36 y^2=45$

Solution

(A) આપેલ ઉપવલયની નાભિ $Y$-અક્ષ પર હોવાથી,તે શિરોલંબ ઉપવલય છે.
ધારો કે જરૂરી સમીકરણ $\frac{x^2}{b^2} + \frac{y^2}{a^2} = 1$ છે,જ્યાં $a^2 > b^2$.
નાભિ $(0, \pm c) = (0, \pm 1)$ છે,જેનો અર્થ છે કે $c = 1$.
મુખ્ય અક્ષની લંબાઈ $2a = \sqrt{5}$ છે,તેથી $a = \frac{\sqrt{5}}{2}$ અને $a^2 = \frac{5}{4}$.
સંબંધ $c^2 = a^2 - b^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 = \frac{5}{4} - b^2$.
આમ,$b^2 = \frac{5}{4} - 1 = \frac{1}{4}$.
$a^2$ અને $b^2$ ની કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $\frac{x^2}{1/4} + \frac{y^2}{5/4} = 1$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $4x^2 + \frac{4y^2}{5} = 1$ અથવા $20x^2 + 4y^2 = 5$ મળે છે.
620
EasyMCQ
$3x+4y-5=0$ નિયામિકા,$(1,2)$ નાભિ અને $\frac{1}{2}$ ઉત્કેન્દ્રતા ધરાવતા ઉપવલયનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^2+84y^2-24xy-360y+170x+475=0$
B
$91x^2+84y^2-24xy-170x-360y+475=0$
C
$91x^2+84y^2-24xy-170x+360y+475=0$
D
$91x^2+84y^2-24xy-170x-360y-475=0$

Solution

(B) ઉપવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,બિંદુ $(x, y)$ થી નાભિનું અંતર એ બિંદુથી નિયામિકાના અંતરના $e$ ગણું હોય છે: $\sqrt{(x-1)^2+(y-2)^2} = \frac{1}{2} \frac{|3x+4y-5|}{\sqrt{3^2+4^2}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(x-1)^2+(y-2)^2 = \frac{1}{4} \frac{(3x+4y-5)^2}{25}$.
$100(x^2-2x+1+y^2-4y+4) = (3x+4y-5)^2$.
$100(x^2+y^2-2x-4y+5) = 9x^2+16y^2+25+24xy-30x-40y$.
$100x^2+100y^2-200x-400y+500 = 9x^2+16y^2+24xy-30x-40y+25$.
પદોને ગોઠવતા: $91x^2+84y^2-24xy-170x-360y+475=0$.
621
MediumMCQ
જો ઉપવલયના કેન્દ્ર $O(0,0)$ થી નાભિઓ સુધીના અંતરનો સરવાળો $8 \sqrt{6}$ એકમ હોય અને જે લઘુત્તમ લંબચોરસમાં આ ઉપવલય અંતર્ગત છે તેનું ક્ષેત્રફળ $80$ ચોરસ એકમ હોય,તો આવા ઉપવલયનું સમીકરણ શું થાય?
A
$\frac{x^2}{100}+\frac{y^2}{64}=1$
B
$\frac{x^2}{100}+\frac{y^2}{16}=1$
C
$\frac{x^2}{10}+\frac{y^2}{4}=1$
D
$\frac{x^2}{100}+\frac{y^2}{4}=1$

Solution

(D) ધારો કે જરૂરી ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1, \quad (a>b)$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ,કેન્દ્રથી દરેક નાભિનું અંતર $ae$ છે,તેથી અંતરનો સરવાળો $2ae = 8\sqrt{6} \Rightarrow ae = 4\sqrt{6}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$a^2e^2 = 96$ મળે.
$e^2 = 1 - \frac{b^2}{a^2}$ હોવાથી,$a^2 - b^2 = 96 \quad (i)$ મળે.
ઉપવલય જે લઘુત્તમ લંબચોરસમાં અંતર્ગત છે તેની બાજુઓ $2a$ અને $2b$ છે. તેથી $4ab = 80$ $\Rightarrow ab = 20$ $\Rightarrow a^2b^2 = 400 \quad (ii)$ મળે.
નિત્યસમ $(a^2+b^2)^2 = (a^2-b^2)^2 + 4a^2b^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$(a^2+b^2)^2 = (96)^2 + 4(400) = 10816$ મળે.
વર્ગમૂળ લેતા,$a^2+b^2 = 104 \quad (iii)$ મળે.
સમીકરણ $(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા,$2a^2 = 200 \Rightarrow a^2 = 100$ મળે.
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા,$2b^2 = 8 \Rightarrow b^2 = 4$ મળે.
તેથી,ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{100}+\frac{y^2}{4}=1$ છે.
622
MediumMCQ
જો $OT$ એ ઉપવલયનો અર્ધ-ગૌણ અક્ષ હોય,$A$ અને $B$ તેના નાભિઓ હોય અને $\angle ATB$ કાટખૂણો હોય,તો તે ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા કેટલી થાય?
A
$1$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
નાભિઓના યામ $A(-ae, 0)$ અને $B(ae, 0)$ છે અને અર્ધ-ગૌણ અક્ષનું અંતિમ બિંદુ $T(0, b)$ છે.
$AT$ નો ઢાળ $m_1 = \frac{b}{ae}$ અને $BT$ નો ઢાળ $m_2 = -\frac{b}{ae}$ છે.
$\angle ATB = 90^{\circ}$ હોવાથી,ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થાય:
$\left(\frac{b}{ae}\right) \left(-\frac{b}{ae}\right) = -1$.
$\Rightarrow \frac{b^2}{a^2 e^2} = 1$ $\Rightarrow b^2 = a^2 e^2$.
ઉપવલય માટે,$b^2 = a^2(1 - e^2)$ છે.
$b^2 = a^2 e^2$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$a^2 e^2 = a^2(1 - e^2)$.
$e^2 = 1 - e^2
$ $\Rightarrow 2e^2 = 1
$ $\Rightarrow e^2 = \frac{1}{2}
$ $\Rightarrow e = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
623
DifficultMCQ
એક ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ $(a>b)$ ને અનુક્રમે $2a$ અને $2b$ પરિમાણ ધરાવતા લંબચોરસમાં અંતર્ગત કરવામાં આવ્યું છે. જો લંબચોરસના વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો $\tan^{-1}(4\sqrt{3})$ હોય,તો તે ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) ધારો કે લંબચોરસ $ABCD$ ના પરિમાણ $2a$ અને $2b$ છે. ઉપવલયનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $O(0,0)$ છે.
વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો $2\theta$ છે. લંબચોરસની ભૂમિતિ પરથી,$\tan \theta = \frac{b}{a}$.
વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો $\tan(2\theta) = 4\sqrt{3}$ આપેલ છે.
સૂત્ર $\tan(2\theta) = \frac{2\tan \theta}{1-\tan^2 \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4\sqrt{3} = \frac{2(b/a)}{1-(b/a)^2}$
$2\sqrt{3} = \frac{b/a}{1-(b/a)^2}$
ધારો કે $k = b/a$. તો $2\sqrt{3}k^2 + k - 2\sqrt{3} = 0$.
આ દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા,$k = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મળે છે.
ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - k^2}$.
$e = \sqrt{1 - (\frac{\sqrt{3}}{2})^2} = \sqrt{1 - \frac{3}{4}} = \frac{1}{2}$.
આમ,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
Solution diagram
624
EasyMCQ
$e = \frac{1}{2}$ ઉત્કેન્દ્રિતતા ધરાવતા ઉપવલયનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે. જો તેની એક નિયામિકા $x = 4$ હોય,તો ઉપવલયનું સમીકરણ શું થાય?
A
$3 x^2 + 4 y^2 = 12$
B
$3 x^2 + 4 y^2 = 49$
C
$3 x^2 + 4 y^2 = 1$
D
$4 x^2 + 3 y^2 = 12$

Solution

(A) આપેલ છે કે,ઉત્કેન્દ્રિતતા $e = \frac{1}{2}$,કેન્દ્ર $(0, 0)$ અને નિયામિકાનું સમીકરણ $x = \frac{a}{e} = 4$ છે.
$e = \frac{1}{2}$ હોવાથી,$\frac{a}{1/2} = 4$,જેનો અર્થ છે કે $a = 2$.
હવે,$b^2 = a^2(1 - e^2) = 2^2(1 - (\frac{1}{2})^2) = 4(1 - \frac{1}{4}) = 4(\frac{3}{4}) = 3$.
ઉગમબિંદુ પર કેન્દ્ર અને મુખ્ય અક્ષ $x$-અક્ષ પર હોય તેવા ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{3} = 1$ મળે છે.
$12$ વડે ગુણતા,આપણને $3x^2 + 4y^2 = 12$ મળે છે.
Solution diagram
625
MediumMCQ
ધારો કે $A$ એ ઉપવલય $S \equiv \frac{x^2}{4}+\frac{y^2}{9}-1=0$ નું શિરોબિંદુ છે અને $F$ એ ઉપવલય $S^{\prime} \equiv \frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}-1=0$ ની નાભિ છે. ધારો કે $P$ એ ઉપવલય $S^{\prime}=0$ ની મુખ્ય અક્ષ પરનું બિંદુ છે,જે $\overline{OF}$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે ($O$ એ ઉગમબિંદુ છે). જો ઉપવલય $S=0$ ની $A$ અને $P$ માંથી પસાર થતી જીવાની લંબાઈ $\frac{3\sqrt{101}}{k}$ હોય,તો $k=$
A
$5$
B
$4$
C
$7$
D
$8$

Solution

(C) ઉપવલય $S$ એ $\frac{x^2}{4}+\frac{y^2}{9}=1$ છે. તેના શિરોબિંદુઓ $(0, \pm 3)$ છે. ધારો કે $A = (0, 3)$.
ઉપવલય $S^{\prime} \equiv \frac{x^2}{9}+\frac{y^2}{4}=1$ માટે,મુખ્ય અક્ષ $x$-અક્ષ પર છે,$a^2=9, b^2=4$. ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1-\frac{4}{9}} = \frac{\sqrt{5}}{3}$. નાભિઓ $(\pm ae, 0) = (\pm \sqrt{5}, 0)$ છે.
ધારો કે $F = (\sqrt{5}, 0)$. બિંદુ $P$ એ $\overline{OF}$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. તેથી,$P = \left(\frac{2(\sqrt{5})+1(0)}{2+1}, 0\right) = \left(\frac{2\sqrt{5}}{3}, 0\right)$.
$A(0, 3)$ અને $P\left(\frac{2\sqrt{5}}{3}, 0\right)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $y - 3 = \frac{0-3}{\frac{2\sqrt{5}}{3}-0}(x-0)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $y = -\frac{9}{2\sqrt{5}}x + 3$ થાય છે.
$y = 3 - \frac{9}{2\sqrt{5}}x$ ને $\frac{x^2}{4} + \frac{y^2}{9} = 1$ માં મૂકતા,આપણને $\frac{x^2}{4} + \frac{(3 - \frac{9}{2\sqrt{5}}x)^2}{9} = 1$ મળે છે.
$\frac{x^2}{4} + \frac{9(1 - \frac{3}{2\sqrt{5}}x)^2}{9} = 1$ $\Rightarrow \frac{x^2}{4} + 1 - \frac{3}{\sqrt{5}}x + \frac{9}{20}x^2 = 1$.
$\frac{5x^2 + 9x^2}{20} = \frac{3}{\sqrt{5}}x$ $\Rightarrow \frac{14x^2}{20} = \frac{3}{\sqrt{5}}x$ $\Rightarrow x = 0$ અથવા $x = \frac{3}{\sqrt{5}} \times \frac{20}{14} = \frac{30}{7\sqrt{5}}$.
$x = \frac{30}{7\sqrt{5}}$ માટે,$y = 3 - \frac{9}{2\sqrt{5}}(\frac{30}{7\sqrt{5}}) = 3 - \frac{270}{70} = 3 - \frac{27}{7} = -\frac{6}{7}$.
જીવાની લંબાઈ $\sqrt{(\frac{30}{7\sqrt{5}} - 0)^2 + (-\frac{6}{7} - 3)^2} = \sqrt{\frac{900}{49 \times 5} + (-\frac{27}{7})^2} = \sqrt{\frac{180}{49} + \frac{729}{49}} = \sqrt{\frac{909}{49}} = \frac{3\sqrt{101}}{7}$.
તેથી,$k=7$.
626
EasyMCQ
જો ઉગમબિંદુ કેન્દ્ર હોય,$X$-અક્ષ મુખ્ય અક્ષ હોય અને $\sqrt{\frac{2}{5}}$ એ ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા હોય જે $(-3, 1)$ માંથી પસાર થાય છે,તો તે ઉપવલયનું સમીકરણ શું છે?
A
$3x^2 + 5y^2 = 32$
B
$2x^2 + y^2 = 19$
C
$x^2 + 23y^2 = 32$
D
$x^2 + 2y^2 = 11$

Solution

(A) આપેલ છે કે ઉપવલયની મુખ્ય અક્ષ $X$-અક્ષ પર છે,તેથી તેનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે,જ્યાં $a^2 > b^2$.
તે $(-3, 1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{9}{a^2} + \frac{1}{b^2} = 1$ $(i)$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{\frac{2}{5}}$ છે,તેથી $e^2 = \frac{2}{5}$.
સંબંધ $b^2 = a^2(1 - e^2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$b^2 = a^2(1 - \frac{2}{5}) = a^2(\frac{3}{5})$,એટલે કે $b^2 = \frac{3a^2}{5}$ (ii).
(ii) ને $(i)$ માં મૂકતા: $\frac{9}{a^2} + \frac{5}{3a^2} = 1$.
$3a^2$ વડે ગુણતા: $27 + 5 = 3a^2$,તેથી $3a^2 = 32$,જે $a^2 = \frac{32}{3}$ આપે છે.
ત્યારબાદ $b^2 = \frac{3}{5} \times \frac{32}{3} = \frac{32}{5}$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{32/3} + \frac{y^2}{32/5} = 1$ છે,જેનું સાદું રૂપ $3x^2 + 5y^2 = 32$ થાય છે.
627
MediumMCQ
ઉપવલય $4x^2 + y^2 - 8x + 2y + 1 = 0$ માટે,નાભિ અને નિયામિકાનું સમીકરણ અનુક્રમે શું છે?
A
$\left(-1-\frac{4}{\sqrt{3}}, 1\right), y+\sqrt{3}+1=0$
B
$(-1-\sqrt{3}, 1), \sqrt{3}y+\sqrt{3}+4=0$
C
$\left(1, -1-\frac{4}{\sqrt{3}}\right), y+\sqrt{3}+1=0$
D
$(1, -1-\sqrt{3}), \sqrt{3}y+\sqrt{3}+4=0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $4x^2 + y^2 - 8x + 2y + 1 = 0$
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $4(x-1)^2 + (y+1)^2 = 4$
પ્રમાણિત સ્વરૂપ: $\frac{(x-1)^2}{1} + \frac{(y+1)^2}{4} = 1$
અહીં $a^2 = 1$ અને $b^2 = 4$ હોવાથી,મુખ્ય અક્ષ શિરોલંબ છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
કેન્દ્ર $(h, k) = (1, -1)$.
નાભિ $(h, k \pm be) = (1, -1 \pm \sqrt{3})$ મળે છે.
નિયામિકાનું સમીકરણ $y = k \pm \frac{b}{e} = -1 \pm \frac{4}{\sqrt{3}}$ મળે છે.
તેથી,નાભિ $(1, -1-\sqrt{3})$ માટે નિયામિકા $\sqrt{3}y + \sqrt{3} + 4 = 0$ થાય છે.
628
MediumMCQ
ઉપવલય $25x^2 + 4y^2 + 100x - 4y + 100 = 0$ ના નાભિઓ કયા છે?
A
$\left(\frac{5 \pm \sqrt{21}}{10}, -2\right)$
B
$\left(-2, \frac{1 \pm \sqrt{21}}{2}\right)$
C
$\left(\frac{2 \pm \sqrt{21}}{10}, -2\right)$
D
$\left(-2, \frac{5 \pm \sqrt{21}}{10}\right)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $25x^2 + 100x + 4y^2 - 4y + 100 = 0$
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $25(x + 2)^2 + 4(y - 1/2)^2 = 1$
પ્રમાણિત સ્વરૂપ: $\frac{(x + 2)^2}{(1/5)^2} + \frac{(y - 1/2)^2}{(1/2)^2} = 1$
અહીં $a^2 = 1/25$ અને $b^2 = 1/4$. $b > a$ હોવાથી,મુખ્ય અક્ષ શિરોલંબ $(x = -2)$ છે.
ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1 - \frac{a^2}{b^2}} = \frac{\sqrt{21}}{5}$.
નાભિઓ $(h, k \pm be)$ છે,જ્યાં $(h, k) = (-2, 1/2)$.
નાભિઓ $= (-2, 1/2 \pm \sqrt{21}/10) = (-2, \frac{5 \pm \sqrt{21}}{10})$.
629
MediumMCQ
ધારો કે $S$ અને $S^{\prime}$ એ ઉપવલયના નાભિઓ છે અને $B$ એ તેના ગૌણ અક્ષનો એક અંત્યબિંદુ છે. જો $\triangle SBS^{\prime}$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ હોય,તો ઉપવલયની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(A) નાભિઓના યામ $S(ae, 0)$ અને $S^{\prime}(-ae, 0)$ છે,અને ગૌણ અક્ષનું અંત્યબિંદુ $B(0, b)$ છે.
$\triangle SBS^{\prime}$ એ $B$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ હોવાથી,$SB = S^{\prime}B$ અને $SB^2 + S^{\prime}B^2 = SS^{\prime 2}$ થાય.
$SB = \sqrt{(ae-0)^2 + (0-b)^2} = \sqrt{a^2e^2 + b^2}$.
$SS^{\prime} = 2ae$.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $SB^2 + S^{\prime}B^2 = SS^{\prime 2}$.
$(a^2e^2 + b^2) + (a^2e^2 + b^2) = (2ae)^2$.
$2(a^2e^2 + b^2) = 4a^2e^2$.
$b^2 = a^2e^2$.
$b^2 = a^2(1-e^2)$ હોવાથી,$a^2(1-e^2) = a^2e^2$.
$1-e^2 = e^2$.
$2e^2 = 1$.
$e = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
Solution diagram
630
MediumMCQ
જો $S$ અને $S^{\prime}$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ ના નાભિઓ હોય અને જો $PSP^{\prime}$ એ $SP=8$ સાથેની નાભિ જીવા હોય,તો $SS^{\prime}$ બરાબર શું થાય?
A
$4+S^{\prime}P$
B
$S^{\prime}P-1$
C
$4+SP$
D
$SP-1$

Solution

(A) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ: $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$.
અહીં,$a^2=25 \implies a=5$ અને $b^2=16 \implies b=4$.
ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1-\frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1-\frac{16}{25}} = \sqrt{\frac{9}{25}} = \frac{3}{5}$.
ઉપવલયની વ્યાખ્યા મુજબ,ઉપવલય પરના કોઈપણ બિંદુ $P$ માટે નાભિ અંતરનો સરવાળો $PS+PS^{\prime} = 2a$ થાય.
તેથી,$PS+PS^{\prime} = 2 \times 5 = 10$.
આપેલ છે કે $SP=8$,તેથી $8+PS^{\prime} = 10 \implies PS^{\prime} = 2$.
નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $SS^{\prime} = 2ae = 2 \times 5 \times \frac{3}{5} = 6$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$4+S^{\prime}P = 4+2 = 6$.
તેથી,$SS^{\prime} = 4+S^{\prime}P$.
Solution diagram
631
Easy
$\frac{(x-3)^2}{25}+\frac{(y-2)^2}{16}=1$ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઉપવલય માટે,List-$I$ માં આપેલા રેખાઓના સમીકરણોને List-$II$ સાથે જોડો.
List-$I$ List-$II$
$(i)$ મુખ્ય અક્ષનું સમીકરણ $(p)$ $3x = 34$
$(ii)$ નિયામિકાનું સમીકરણ $(q)$ $y = 2$
$(iii)$ નાભિલંબનું સમીકરણ $(r)$ $x + y = 9$
$(s)$ $x = 6$
$(t)$ $x = 3$
$(u)$ $3y = 34$

Solution

(A) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{(x-3)^2}{25}+\frac{(y-2)^2}{16}=1$ છે.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{(x-h)^2}{a^2}+\frac{(y-k)^2}{b^2}=1$ સાથે સરખાવતા,$h=3, k=2, a^2=25, b^2=16$ મળે છે.
તેથી,$a=5$ અને $b=4$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{16}{25}} = \sqrt{\frac{9}{25}} = \frac{3}{5}$.
$(i)$ મુખ્ય અક્ષનું સમીકરણ $y = k$ છે,તેથી $y = 2$. આ $(q)$ સાથે સુસંગત છે.
$(ii)$ નિયામિકાઓના સમીકરણો $x = h \pm \frac{a}{e}$ છે.
$x = 3 \pm \frac{5}{3/5} = 3 \pm \frac{25}{3}$.
$x = 3 + \frac{25}{3} = \frac{34}{3} \Rightarrow 3x = 34$.
$x = 3 - \frac{25}{3} = -\frac{16}{3} \Rightarrow 3x = -16$.
તેથી,$3x = 34$ એ $(p)$ સાથે સુસંગત છે.
$(iii)$ નાભિલંબના સમીકરણો $x = h \pm ae$ છે.
$x = 3 \pm (5 \times \frac{3}{5}) = 3 \pm 3$.
$x = 3 + 3 = 6$ અથવા $x = 3 - 3 = 0$.
તેથી,$x = 6$ એ $(s)$ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સાચી જોડ $(i) \rightarrow (q)$,$(ii) \rightarrow (p)$,$(iii) \rightarrow (s)$ છે.
632
Medium
ઉપવલય $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ માટે,યાદી-$I$ માં આપેલી રેખાઓને યાદી-$II$ માં આપેલા તેમના સમીકરણો સાથે જોડો.
યાદી-$I$યાદી-$II$
$(P)$ નાભિ $(-3, 0)$ ને અનુરૂપ નિયામિકા$(1)$ $y = 4$
$(Q)$ શિરોબિંદુ $(0, 4)$ આગળ સ્પર્શક$(2)$ $3x = 25$
$(R)$ $(3, 0)$ માંથી પસાર થતું નાભિલંબ$(3)$ $x = 3$
$(4)$ $y + 4 = 0$
$(5)$ $x + 3 = 0$
$(6)$ $3x + 25 = 0$

Solution

(P-6, Q-1, R-3) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ છે. અહીં,$a^2=25 \Rightarrow a=5$ અને $b^2=16 \Rightarrow b=4$. ઉત્કેન્દ્રિયતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{16}{25}} = \sqrt{\frac{9}{25}} = \frac{3}{5}$.
$(P)$ નાભિ $(-ae, 0) = (-3, 0)$ ને અનુરૂપ નિયામિકા $x = -\frac{a}{e} = -\frac{5}{3/5} = -\frac{25}{3}$ છે,જે $3x + 25 = 0$ આપે છે. આ $(6)$ સાથે બંધ બેસે છે.
$(Q)$ શિરોબિંદુ $(0, 4)$ આગળ સ્પર્શક $y = 4$ છે. આ $(1)$ સાથે બંધ બેસે છે.
$(R)$ નાભિ $(ae, 0) = (3, 0)$ માંથી પસાર થતું નાભિલંબ $x = ae = 5 \times \frac{3}{5} = 3$ છે. આ $(3)$ સાથે બંધ બેસે છે.
633
EasyMCQ
ઉપવલય $\frac{(x+y-3)^2}{9}+\frac{(x-y+1)^2}{16}=1$ નું કેન્દ્ર શોધો.
A
$(-1,2)$
B
$(1,-2)$
C
$(-1,-2)$
D
$(1,2)$

Solution

(D) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{(x+y-3)^2}{9}+\frac{(x-y+1)^2}{16}=1$ છે.
ઉપવલયનું કેન્દ્ર શોધવા માટે,આપણે વર્ગની અંદરના રેખીય પદોને શૂન્ય તરીકે લઈએ છીએ:
$x+y-3=0 \quad (i)$
$x-y+1=0 \quad (ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x+y-3) + (x-y+1) = 0 + 0$
$2x - 2 = 0 \Rightarrow x = 1$
$x=1$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$1+y-3=0 \Rightarrow y=2$
આમ,ઉપવલયનું કેન્દ્ર $(1,2)$ છે.
634
DifficultMCQ
$(4 \sqrt{2}, 2 \sqrt{6})$ માંથી પસાર થતા ઉપવલયના નાભિઓ $(-4, 0)$ અને $(4, 0)$ છે. તો,તેની ઉત્કેન્દ્રતા કેટલી થાય?
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) નાભિઓનો $y$-યામ $0$ છે,તેથી મુખ્ય અક્ષ $X$-અક્ષ પર છે. \\
આપેલ છે કે $ae = 4$. \\
ધારો કે ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે. \\
$b^2 = a^2(1 - e^2) = a^2 - (ae)^2 = a^2 - 16$ હોવાથી,બિંદુ $(4\sqrt{2}, 2\sqrt{6})$ મૂકતા: \\
$\frac{32}{a^2} + \frac{24}{a^2 - 16} = 1$ \\
$32(a^2 - 16) + 24a^2 = a^2(a^2 - 16)$ \\
$a^4 - 72a^2 + 512 = 0$ \\
$(a^2 - 64)(a^2 - 8) = 0$ \\
$a > ae$ હોવાથી $a^2 > 16$,તેથી $a^2 = 64$ અને $a = 8$. \\
$ae = 4$ હોવાથી $8e = 4$,એટલે કે $e = \frac{1}{2}$.
635
DifficultMCQ
જો રેખા $2x + 5y = 12$ એ ઉપવલય $4x^2 + 5y^2 = 20$ ને બે ભિન્ન બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે,તો $AB$ નું મધ્યબિંદુ શું થાય?
A
$(0, 1)$
B
$(1, 2)$
C
$(1, 0)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ રેખા $2x + 5y = 12$ છે અને ઉપવલય $4x^2 + 5y^2 = 20$ છે.
ઉપવલયના સમીકરણમાં $x = \frac{12 - 5y}{2}$ મૂકતા:
$4\left(\frac{12 - 5y}{2}\right)^2 + 5y^2 = 20$
$(12 - 5y)^2 + 5y^2 = 20$
$144 - 120y + 25y^2 + 5y^2 = 20$
$30y^2 - 120y + 124 = 0$
$15y^2 - 60y + 62 = 0$
વિવેચક $D = (-60)^2 - 4(15)(62) = 3600 - 3720 = -120$.
અહીં $D < 0$ હોવાથી,રેખા ઉપવલયને કોઈ વાસ્તવિક બિંદુમાં છેદતી નથી.
તેથી,બે ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદવાની શરત સંતોષાતી નથી,અને જવાબ 'આમાંથી કોઈ નહીં' આવશે.
636
MediumMCQ
ઉપવલય $x^2+4 y^2+2 x+16 y+13=0$ ની ઉત્કેન્દ્રતા કેટલી છે?
A
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ: $x^2+4 y^2+2 x+16 y+13=0$
$x$ અને $y$ પદો માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવતા:
$(x^2+2x+1) + 4(y^2+4y+4) + 13 - 1 - 16 = 0$
$(x+1)^2 + 4(y+2)^2 = 4$
$4$ વડે ભાગતા:
$\frac{(x+1)^2}{4} + \frac{(y+2)^2}{1} = 1$
પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{X^2}{a^2} + \frac{Y^2}{b^2} = 1$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a^2 = 4$ અને $b^2 = 1$ મળે છે.
અહીં $a^2 > b^2$ હોવાથી,ઉત્કેન્દ્રતા $e$ માટેનું સૂત્ર $b^2 = a^2(1 - e^2)$ છે.
$1 = 4(1 - e^2)$
$1 - e^2 = \frac{1}{4}$
$e^2 = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$
$e = \frac{\sqrt{3}}{2}$
637
EasyMCQ
જો ઉપવલયના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $6$ હોય અને ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $8$ હોય,તો તેની ઉત્કેન્દ્રતા કેટલી થાય?
A
$\frac{1}{\sqrt{5}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(C) અહીં,નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 6$ છે,તેથી $ae = 3$.
ગૌણ અક્ષની લંબાઈ $2b = 8$ છે,તેથી $b = 4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $b^2 = a^2(1 - e^2) = a^2 - a^2e^2$.
$b = 4$ અને $ae = 3$ મૂકતા,આપણને મળે છે $16 = a^2 - (3)^2$.
$16 = a^2 - 9$ $\Rightarrow a^2 = 25$ $\Rightarrow a = 5$.
તેથી,ઉત્કેન્દ્રતા $e = \frac{ae}{a} = \frac{3}{5}$.
638
DifficultMCQ
જો $(1, 2)$ અને $(k, -1)$ એ ઉપવલય $2x^2 + 3y^2 = 6$ ના સાપેક્ષમાં સંયુગ્મી બિંદુઓ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $2x^2 + 3y^2 = 6$ છે,જેને $\frac{x^2}{3} + \frac{y^2}{2} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ ના સાપેક્ષમાં સંયુગ્મી હોય જો $\frac{x_1 x_2}{a^2} + \frac{y_1 y_2}{b^2} = 1$ થાય.
અહીં,$(x_1, y_1) = (1, 2)$,$(x_2, y_2) = (k, -1)$,$a^2 = 3$,અને $b^2 = 2$ છે.
આ કિંમતોને શરતમાં મૂકતા:
$\frac{(1)(k)}{3} + \frac{(2)(-1)}{2} = 1$
$\frac{k}{3} - 1 = 1$
$\frac{k}{3} = 2$
$k = 6$.
639
DifficultMCQ
શંકુ $36x^2 + 144y^2 - 36x - 96y - 119 = 0$ ની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) શોધો.
A
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{4}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $36x^2 + 144y^2 - 36x - 96y - 119 = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$36(x^2 - x) + 144(y^2 - \frac{2}{3}y) = 119$ મળે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$36(x^2 - x + \frac{1}{4}) + 144(y^2 - \frac{2}{3}y + \frac{1}{9}) = 119 + 9 + 16$ મળે.
આનું સાદું રૂપ $36(x - \frac{1}{2})^2 + 144(y - \frac{1}{3})^2 = 144$ થાય.
$144$ વડે ભાગતા,$\frac{(x - 1/2)^2}{4} + \frac{(y - 1/3)^2}{1} = 1$ મળે.
આ ઉપવલય (ellipse) નું સમીકરણ છે,જ્યાં $a^2 = 4$ અને $b^2 = 1$.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{3}{4}} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
640
EasyMCQ
ઉપવલય $9x^2 + 5y^2 - 18x - 20y - 16 = 0$ ની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) શોધો:
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $9x^2 + 5y^2 - 18x - 20y - 16 = 0$ છે.
પદોને ગોઠવતા,$9(x^2 - 2x) + 5(y^2 - 4y) = 16$ મળે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$9(x^2 - 2x + 1) + 5(y^2 - 4y + 4) = 16 + 9 + 20$ મળે.
આથી $9(x - 1)^2 + 5(y - 2)^2 = 45$ થાય.
$45$ વડે ભાગતા,પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{(x - 1)^2}{5} + \frac{(y - 2)^2}{9} = 1$ મળે.
અહીં,$a^2 = 5$ અને $b^2 = 9$ છે. $b^2 > a^2$ હોવાથી,ઉપવલય ઉભું છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{a^2}{b^2}} = \sqrt{1 - \frac{5}{9}} = \sqrt{\frac{4}{9}} = \frac{2}{3}$ થાય.
641
EasyMCQ
ઉપવલય $\frac{x^2}{16} + \frac{y^2}{9} = 1$ ની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) શોધો.
A
$\frac{7}{16}$
B
$\frac{5}{4}$
C
$\frac{\sqrt{7}}{4}$
D
$\frac{\sqrt{7}}{2}$

Solution

(C) આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{16} + \frac{y^2}{9} = 1$ છે.
પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ સાથે સરખાવતા,$a^2 = 16$ અને $b^2 = 9$ મળે છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e$ માટેનું સૂત્ર $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$e = \sqrt{1 - \frac{9}{16}}$.
$e = \sqrt{\frac{16 - 9}{16}} = \sqrt{\frac{7}{16}}$.
તેથી,$e = \frac{\sqrt{7}}{4}$.

10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola — Ellipse · Frequently Asked Questions

1Are these 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 10-2. Parabola, Ellipse, Hyperbola Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.