ChemistryQ451–498 of 772 questions
Page 10 of 10 · Gujarati
451
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
હેન્રીના નિયમના અચળાંક $K_H$ ના મૂલ્ય માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
તે વધુ દ્રાવ્યતા ધરાવતા વાયુઓ માટે વધારે હોય છે.
B
તાપમાનમાં વધારા સાથે તે પહેલા વધે છે અને પછી ઘટે છે.
C
તાપમાનમાં વધારા સાથે તે વધે છે.
D
તે બધા વાયુઓ માટે સમાન હોય છે.
Solution
(C) હેન્રીનો નિયમ $P = K_H \cdot x$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે,અને $x$ એ દ્રાવણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે.
આપેલ આંશિક દબાણ માટે,વાયુની દ્રાવ્યતા $(x)$ એ $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(x = P / K_H)$.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વાયુના અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેના કારણે તેમને દ્રાવકમાં ઓગળેલા રહેવું મુશ્કેલ બને છે,આમ દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
જેમ તાપમાન વધે તેમ દ્રાવ્યતા ઘટતી હોવાથી,આપેલ દબાણ માટે $K_H$ નું મૂલ્ય તાપમાનમાં વધારા સાથે વધવું જોઈએ.
આપેલ આંશિક દબાણ માટે,વાયુની દ્રાવ્યતા $(x)$ એ $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(x = P / K_H)$.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વાયુના અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેના કારણે તેમને દ્રાવકમાં ઓગળેલા રહેવું મુશ્કેલ બને છે,આમ દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
જેમ તાપમાન વધે તેમ દ્રાવ્યતા ઘટતી હોવાથી,આપેલ દબાણ માટે $K_H$ નું મૂલ્ય તાપમાનમાં વધારા સાથે વધવું જોઈએ.
0 likesView Solution
452
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
હેન્રીનો નિયમ એ કોની વચ્ચેનો સંબંધ છે?
A
દબાણ અને દ્રાવ્યતા
B
તાપમાન અને દબાણ
C
કદ અને દ્રાવ્યતા
D
દબાણ અને કદ
Solution
(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા એ પ્રવાહી અથવા દ્રાવણની સપાટી પર હાજર વાયુના આંશિક દબાણના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $S = K_{H} \times P$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
અહીં,$S$ એ વાયુની દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે,$P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ દર્શાવે છે,અને $K_{H}$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $S = K_{H} \times P$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
અહીં,$S$ એ વાયુની દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે,$P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ દર્શાવે છે,અને $K_{H}$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.
0 likesView Solution
453
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કઈ દ્રાવણની જોડી આઈસોટોનિક (isotonic) છે? (મોલર દળ: યુરિયા $= 60 \ g \ mol^{-1}$,સુક્રોઝ $= 342 \ g \ mol^{-1}$)
A
$3.0 \ g \ L^{-1}$ યુરિયા અને $17.19 \ g \ L^{-1}$ સુક્રોઝ
B
$0.3 \ g \ L^{-1}$ યુરિયા અને $1.719 \ g \ L^{-1}$ સુક્રોઝ
C
$3.0 \ g \ L^{-1}$ યુરિયા અને $1.719 \ g \ L^{-1}$ સુક્રોઝ
D
$0.3 \ g \ L^{-1}$ યુરિયા અને $17.19 \ g \ L^{-1}$ સુક્રોઝ
Solution
(A) આઈસોટોનિક દ્રાવણો માટે,મોલર સાંદ્રતા સમાન હોવી જોઈએ: $C_{\text{urea}} = C_{\text{sucrose}}$.
પ્રથમ,દરેક વિકલ્પ માટે મોલારિટીની ગણતરી કરો.
વિકલ્પ $A$ માટે: યુરિયાની મોલારિટી $= \frac{3.0 \ g \ L^{-1}}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.05 \ mol \ L^{-1}$.
સુક્રોઝની મોલારિટી $= \frac{17.19 \ g \ L^{-1}}{342 \ g \ mol^{-1}} = 0.05026 \ mol \ L^{-1} \approx 0.05 \ mol \ L^{-1}$.
મોલર સાંદ્રતા સમાન હોવાથી,દ્રાવણો આઈસોટોનિક છે.
પ્રથમ,દરેક વિકલ્પ માટે મોલારિટીની ગણતરી કરો.
વિકલ્પ $A$ માટે: યુરિયાની મોલારિટી $= \frac{3.0 \ g \ L^{-1}}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.05 \ mol \ L^{-1}$.
સુક્રોઝની મોલારિટી $= \frac{17.19 \ g \ L^{-1}}{342 \ g \ mol^{-1}} = 0.05026 \ mol \ L^{-1} \approx 0.05 \ mol \ L^{-1}$.
મોલર સાંદ્રતા સમાન હોવાથી,દ્રાવણો આઈસોટોનિક છે.
0 likesView Solution
454
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
રાઉલ્ટના નિયમ અનુસાર,અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણ માટે બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો કોના જેટલો હોય છે?
A
દ્રાવકનો મોલ અંશ
B
દ્રાવ્યના મોલ
C
દ્રાવકના મોલ
D
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ
Solution
(D) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણ માટે બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય: $\frac{P_1^o - P_1}{P_1^o} = x_2$.
અહીં,$\frac{P_1^o - P_1}{P_1^o}$ એ બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો દર્શાવે છે અને $x_2$ એ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ છે.
તેથી,બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
અહીં,$\frac{P_1^o - P_1}{P_1^o}$ એ બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો દર્શાવે છે અને $x_2$ એ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ છે.
તેથી,બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
0 likesView Solution
455
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
એક નિર્બળ એસિડ $(HX)$ ના $0.5 \ m$ જલીય દ્રાવણનું $20 \%$ આયનીકરણ થાય છે. જો પાણીનો $K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય,તો દ્રાવણના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો કેટલો હશે ($K$ માં)?
A
$0.56$
B
$1.12$
C
$0.28$
D
$0.84$
Solution
(B) નિર્બળ એસિડનું વિયોજન આ મુજબ છે: $HX \rightleftharpoons H^{+} + X^{-}$.
વિદ્યુતવિભાજ્યના વિયોજન માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1 + \alpha(n-1)$ છે,જ્યાં $n$ એ પ્રતિ અણુ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 2$ અને $\alpha = 0.20$ $(20 \%)$.
તેથી,$i = 1 + 0.20(2-1) = 1.2$.
ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_{f} = i \times K_{f} \times m$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.2 \times 1.86 \times 0.5 = 1.116 \ K \approx 1.12 \ K$.
વિદ્યુતવિભાજ્યના વિયોજન માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1 + \alpha(n-1)$ છે,જ્યાં $n$ એ પ્રતિ અણુ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 2$ અને $\alpha = 0.20$ $(20 \%)$.
તેથી,$i = 1 + 0.20(2-1) = 1.2$.
ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_{f} = i \times K_{f} \times m$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.2 \times 1.86 \times 0.5 = 1.116 \ K \approx 1.12 \ K$.
0 likesView Solution
456
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
$27^{\circ}C$ તાપમાને $1 \ M$ દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ કેટલું હશે ($atm$ માં)? $(R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1})$:
A
$2.46$
B
$12.1$
C
$24.6$
D
$1.21$
Solution
(C) અભિસરણ દબાણનું સૂત્ર $\pi = MRT$ છે,જ્યાં $M$ એ મોલારિટી છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ કેલ્વિનમાં તાપમાન છે.
આપેલ છે: $M = 1 \ M$,$R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$,અને $T = 27 + 273 = 300 \ K$.
કિંમતો મૂકતા: $\pi = 1 \ mol \ L^{-1} \times 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi = 24.6 \ atm$.
આપેલ છે: $M = 1 \ M$,$R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$,અને $T = 27 + 273 = 300 \ K$.
કિંમતો મૂકતા: $\pi = 1 \ mol \ L^{-1} \times 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi = 24.6 \ atm$.
0 likesView Solution
457
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
જો $30 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $60$) ને $0.5 \ dm^{3}$ પાણીમાં ઓગાળતા ઠારબિંદુમાં $0.15^{\circ}C$ નો ઘટાડો થાય,તો $K_{f}$ નું મૂલ્ય શું હશે?
A
$0.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$0.030 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$0.30 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$0.015 \ K \ kg \ mol^{-1}$
Solution
(A) પાણીનું દળ $= 0.5 \ dm^{3} = 0.5 \ kg$
યુરિયાના મોલ $= \frac{30 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.5 \ mol$
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.5 \ mol}{0.5 \ kg} = 1 \ mol \ kg^{-1}$
ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે
આપેલ છે $\Delta T_{f} = 0.15 \ K$
$K_{f} = \frac{\Delta T_{f}}{m} = \frac{0.15 \ K}{1 \ mol \ kg^{-1}} = 0.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
યુરિયાના મોલ $= \frac{30 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.5 \ mol$
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.5 \ mol}{0.5 \ kg} = 1 \ mol \ kg^{-1}$
ઠારબિંદુ અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \times m$ છે
આપેલ છે $\Delta T_{f} = 0.15 \ K$
$K_{f} = \frac{\Delta T_{f}}{m} = \frac{0.15 \ K}{1 \ mol \ kg^{-1}} = 0.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
0 likesView Solution
458
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2020
દ્રાવક $A$ નું બાષ્પ દબાણ $0.90 \text{ atm}$ છે. જ્યારે અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બાષ્પ દબાણ ઘટીને $0.60 \text{ atm}$ થાય છે. દ્રાવણમાં $A$ નો મોલ અંશ કેટલો છે?
A
$0.3$
B
$0.333$
C
$0.5$
D
$0.667$
Solution
(D) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,$P_s = P^o_A \cdot X_A$,જ્યાં $P_s$ એ દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ છે,$P^o_A$ એ શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ છે,અને $X_A$ એ દ્રાવકનો મોલ અંશ છે.
આપેલ છે: $P^o_A = 0.90 \text{ atm}$ અને $P_s = 0.60 \text{ atm}$.
$X_A = \frac{P_s}{P^o_A} = \frac{0.60}{0.90} = \frac{2}{3} \approx 0.667$.
આપેલ છે: $P^o_A = 0.90 \text{ atm}$ અને $P_s = 0.60 \text{ atm}$.
$X_A = \frac{P_s}{P^o_A} = \frac{0.60}{0.90} = \frac{2}{3} \approx 0.667$.
0 likesView Solution
459
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું $0.1 \ m$ જલીય દ્રાવણ $25^{\circ}C$ તાપમાને સૌથી વધુ અભિસરણ દબાણ (osmotic pressure) ધરાવે છે?
A
યુરિયા
B
$CoCl_{2}$
C
$KCl$
D
ગ્લુકોઝ
Solution
(B) અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે જે $\pi = iCRT$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $i$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ છે,$C$ એ સાંદ્રતા છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
આપેલ સાંદ્રતા અને તાપમાન માટે,$\pi$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. યુરિયા: $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)
$2$. $CoCl_{2}$: $i = 3$ $(Co^{2+} + 2Cl^{-})$
$3$. $KCl$: $i = 2$ $(K^{+} + Cl^{-})$
$4$. ગ્લુકોઝ: $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)
$CoCl_{2}$ નો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i = 3)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ અભિસરણ દબાણ દર્શાવશે.
આપેલ સાંદ્રતા અને તાપમાન માટે,$\pi$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. યુરિયા: $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)
$2$. $CoCl_{2}$: $i = 3$ $(Co^{2+} + 2Cl^{-})$
$3$. $KCl$: $i = 2$ $(K^{+} + Cl^{-})$
$4$. ગ્લુકોઝ: $i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય)
$CoCl_{2}$ નો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i = 3)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ અભિસરણ દબાણ દર્શાવશે.
0 likesView Solution
460
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
ઠારબિંદુમાં અવનયન અને શુદ્ધ દ્રાવકના ઠારબિંદુ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ ઓળખો.
A
$T^{\circ} = T \times \Delta T_{f}$
B
$T^{\circ} = \Delta T_{f} - T$
C
$T^{\circ} = T - \Delta T_{f}$
D
$T^{\circ} = \Delta T_{f} + T$
Solution
(D) ઠારબિંદુમાં અવનયન એ શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ અને દ્રાવણના ઠારબિંદુ વચ્ચેનો તફાવત છે.
$\Delta T_{f} = T^{\circ} - T$
શુદ્ધ દ્રાવકના ઠારબિંદુ $(T^{\circ})$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$T^{\circ} = \Delta T_{f} + T$
જ્યાં:
$T^{\circ} = \text{શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ}$
$T = \text{દ્રાવણનું ઠારબિંદુ}$
$\Delta T_{f} = \text{ઠારબિંદુમાં અવનયન}$
$\Delta T_{f} = T^{\circ} - T$
શુદ્ધ દ્રાવકના ઠારબિંદુ $(T^{\circ})$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$T^{\circ} = \Delta T_{f} + T$
જ્યાં:
$T^{\circ} = \text{શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ}$
$T = \text{દ્રાવણનું ઠારબિંદુ}$
$\Delta T_{f} = \text{ઠારબિંદુમાં અવનયન}$
0 likesView Solution
461
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું અર્ધપારગમ્ય પટલ (semipermeable membrane) તરીકે વપરાતું નથી?
A
સેલ્યુલોઝ નાઈટ્રેટ
B
કોપર ફેરોસાયનાઈડ
C
એમોનિયમ ક્લોરાઈડ
D
સેલ્યુલોઝ
Solution
(C) અર્ધપારગમ્ય પટલ દ્રાવકના અણુઓને પસાર થવા દે છે પરંતુ દ્રાવ્યના કણોને અટકાવે છે.
$Cellulose \ nitrate$,$Copper \ ferrocyanide$,અને $Cellulose$ સામાન્ય રીતે અર્ધપારગમ્ય પટલ તરીકે વપરાય છે.
$Ammonium \ chloride$ $(NH_4Cl)$ એક ક્ષાર છે અને તે અર્ધપારગમ્ય પટલ તરીકે કાર્ય કરવા માટે જરૂરી બંધારણીય ગુણધર્મો ધરાવતું નથી.
$Cellulose \ nitrate$,$Copper \ ferrocyanide$,અને $Cellulose$ સામાન્ય રીતે અર્ધપારગમ્ય પટલ તરીકે વપરાય છે.
$Ammonium \ chloride$ $(NH_4Cl)$ એક ક્ષાર છે અને તે અર્ધપારગમ્ય પટલ તરીકે કાર્ય કરવા માટે જરૂરી બંધારણીય ગુણધર્મો ધરાવતું નથી.
0 likesView Solution
462
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
$300 \ K$ તાપમાને એક દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ $x \ kPa$ છે,જેમાં $10.5 \ m^{3}$ દ્રાવણમાં $1 \ mole$ દ્રાવ્ય ઓગળેલું છે. જો તેનું અભિસરણ દબાણ તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના $(\frac{1}{10})$ ભાગ જેટલું ઘટાડવામાં આવે,તો દ્રાવણનું નવું કદ કેટલું હશે ($m^{3}$ માં)?
A
$30$
B
$105$
C
$110$
D
$11.0$
Solution
(B) અભિસરણ દબાણનું સૂત્ર $\pi = \frac{n}{V} RT$ છે.
પ્રારંભિક સ્થિતિ માટે: $\pi = x = \frac{1}{10.5} RT$.
અંતિમ સ્થિતિ માટે: $\pi' = \frac{x}{10} = \frac{1}{V'} RT$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{x}{x/10} = \frac{\frac{1}{10.5} RT}{\frac{1}{V'} RT}$.
આ સાદું રૂપ આપતા $10 = \frac{V'}{10.5}$ મળે છે.
તેથી,$V' = 10 \times 10.5 = 105 \ m^{3}$.
પ્રારંભિક સ્થિતિ માટે: $\pi = x = \frac{1}{10.5} RT$.
અંતિમ સ્થિતિ માટે: $\pi' = \frac{x}{10} = \frac{1}{V'} RT$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{x}{x/10} = \frac{\frac{1}{10.5} RT}{\frac{1}{V'} RT}$.
આ સાદું રૂપ આપતા $10 = \frac{V'}{10.5}$ મળે છે.
તેથી,$V' = 10 \times 10.5 = 105 \ m^{3}$.
0 likesView Solution
463
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
જો $K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ ના સેન્ટિમોલલ જલીય દ્રાવણનો વિયોજન અંશ $0.78$ હોય,તો વોન્ટ હોફ અવયવનું મૂલ્ય શું હશે?
A
$3.34$
B
$1.2$
C
$2.5$
D
$4$
Solution
(A) $K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ નું વિયોજન નીચે મુજબ છે:
$K_{3}[Fe(CN)_{6}] \longrightarrow 3 K^{+} + [Fe(CN)_{6}]^{3-}$
અહીં,પ્રતિ સૂત્ર એકમ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા $n = 3 + 1 = 4$ છે.
વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે:
$i = 1 + \alpha(n - 1)$
આપેલ વિયોજન અંશ $\alpha = 0.78$ અને $n = 4$ છે:
$i = 1 + 0.78(4 - 1) = 1 + 0.78(3) = 1 + 2.34 = 3.34$
$K_{3}[Fe(CN)_{6}] \longrightarrow 3 K^{+} + [Fe(CN)_{6}]^{3-}$
અહીં,પ્રતિ સૂત્ર એકમ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા $n = 3 + 1 = 4$ છે.
વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે:
$i = 1 + \alpha(n - 1)$
આપેલ વિયોજન અંશ $\alpha = 0.78$ અને $n = 4$ છે:
$i = 1 + 0.78(4 - 1) = 1 + 0.78(3) = 1 + 2.34 = 3.34$
0 likesView Solution
464
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
દ્રાવણો $A, B, C$ અને $D$ અનુક્રમે $0.2 \ M$ યુરિયા,$0.10 \ M$ $NaCl$,$0.05 \ M$ $BaCl_{2}$ અને $0.05 \ M$ $AlCl_{3}$ છે. નીચેનામાંથી કયા દ્રાવણ સિવાયના તમામ દ્રાવણો એકબીજા સાથે આઈસોટોનિક (સમઅભિસારી) છે?
A
$B$
B
$A$
C
$D$
D
$C$
Solution
(D) અભિસરણ દબાણનું સૂત્ર $\pi = iMRT$ છે.
$(A)$ યુરિયા માટે: $i = 1$,$\pi = 1 \times 0.2 \ RT = 0.2 \ RT$
$(B)$ $NaCl$ માટે: $i = 2$,$\pi = 2 \times 0.1 \ RT = 0.2 \ RT$
$(C)$ $BaCl_{2}$ માટે: $i = 3$,$\pi = 3 \times 0.05 \ RT = 0.15 \ RT$
$(D)$ $AlCl_{3}$ માટે: $i = 4$,$\pi = 4 \times 0.05 \ RT = 0.2 \ RT$
આમ,દ્રાવણ $C$ સિવાયના તમામ દ્રાવણોનું અભિસરણ દબાણ સમાન હોવાથી તે આઈસોટોનિક છે.
$(A)$ યુરિયા માટે: $i = 1$,$\pi = 1 \times 0.2 \ RT = 0.2 \ RT$
$(B)$ $NaCl$ માટે: $i = 2$,$\pi = 2 \times 0.1 \ RT = 0.2 \ RT$
$(C)$ $BaCl_{2}$ માટે: $i = 3$,$\pi = 3 \times 0.05 \ RT = 0.15 \ RT$
$(D)$ $AlCl_{3}$ માટે: $i = 4$,$\pi = 4 \times 0.05 \ RT = 0.2 \ RT$
આમ,દ્રાવણ $C$ સિવાયના તમામ દ્રાવણોનું અભિસરણ દબાણ સમાન હોવાથી તે આઈસોટોનિક છે.
0 likesView Solution
465
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
$27^{\circ} C$ તાપમાને સેમી-મોલર દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ કેટલું હશે ($atm$ માં)?
$(R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1})$
$(R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1})$
A
$4.96$
B
$2.46$
C
$20.5$
D
$12.3$
Solution
(D) સેમી-મોલર દ્રાવણ માટે,મોલારિટી $(M) = 0.5 \ M$ છે.
તાપમાન $(T) = 27^{\circ} C = 27 + 273 = 300 \ K$.
અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ માટેનું સૂત્ર $\pi = MRT$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\pi = 0.5 \ mol \ L^{-1} \times 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi = 12.3 \ atm$.
તાપમાન $(T) = 27^{\circ} C = 27 + 273 = 300 \ K$.
અભિસરણ દબાણ $(\pi)$ માટેનું સૂત્ર $\pi = MRT$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\pi = 0.5 \ mol \ L^{-1} \times 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi = 12.3 \ atm$.
0 likesView Solution
466
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણના બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ કોનો ગુણોત્તર છે?
A
દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવકના મોલની સંખ્યાનો ગુણોત્તર.
B
દ્રાવકના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવણના કુલ મોલની સંખ્યાનો ગુણોત્તર.
C
દ્રાવકના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યાનો ગુણોત્તર.
D
દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવણના કુલ મોલની સંખ્યાનો ગુણોત્તર.
Solution
(D) અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણ માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો નીચે મુજબ છે: $\frac{P_0 - P}{P_0} = x_2$.
અહીં,$x_2$ એ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ છે.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ એટલે દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા $(n_2)$ અને દ્રાવણના કુલ મોલની સંખ્યા $(n_1 + n_2)$ નો ગુણોત્તર.
તેથી,$\frac{P_0 - P}{P_0} = \frac{n_2}{n_1 + n_2}$.
અહીં,$x_2$ એ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ છે.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ એટલે દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા $(n_2)$ અને દ્રાવણના કુલ મોલની સંખ્યા $(n_1 + n_2)$ નો ગુણોત્તર.
તેથી,$\frac{P_0 - P}{P_0} = \frac{n_2}{n_1 + n_2}$.
0 likesView Solution
467
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
જો અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $0.2$ હોય,તો દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ $10 \ mm \ Hg$ જેટલું ઘટે છે. શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ ગણો. ($mm \ Hg$ માં)
A
$50$
B
$70$
C
$40$
D
$60$
Solution
(A) આપેલ છે: બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો $\Delta P = P_{0} - P = 10 \ mm \ Hg$.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $x_{2} = 0.2$.
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ:
$\frac{P_{0} - P}{P_{0}} = x_{2}$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{10 \ mm \ Hg}{P_{0}} = 0.2$
$P_{0} = \frac{10}{0.2} \ mm \ Hg = 50 \ mm \ Hg$.
તેથી,શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ $50 \ mm \ Hg$ છે.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $x_{2} = 0.2$.
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ:
$\frac{P_{0} - P}{P_{0}} = x_{2}$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{10 \ mm \ Hg}{P_{0}} = 0.2$
$P_{0} = \frac{10}{0.2} \ mm \ Hg = 50 \ mm \ Hg$.
તેથી,શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ $50 \ mm \ Hg$ છે.
0 likesView Solution
468
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયા $0.10 \ m$ જલીય દ્રાવણનું $\Delta T_{f}$ મૂલ્ય મહત્તમ હશે?
A
$Al_{2}(SO_{4})_{3}$
B
$KI$
C
$C_{12}H_{22}O_{11}$
D
$NH_{2}CONH_{2}$
Solution
(A) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = i \times K_{f} \times m$ છે.
અહીં $K_{f}$ અને $m$ $(0.10 \ m)$ સમાન હોવાથી,$\Delta T_{f}$ એ વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે.
$Al_{2}(SO_{4})_{3}$ માટે $i = 5$ છે,જે સૌથી વધુ છે,તેથી તેનું $\Delta T_{f}$ મૂલ્ય મહત્તમ હશે.
અહીં $K_{f}$ અને $m$ $(0.10 \ m)$ સમાન હોવાથી,$\Delta T_{f}$ એ વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે.
$Al_{2}(SO_{4})_{3}$ માટે $i = 5$ છે,જે સૌથી વધુ છે,તેથી તેનું $\Delta T_{f}$ મૂલ્ય મહત્તમ હશે.
0 likesView Solution
469
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
જો યુરિયાના દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ $100.18^{\circ}C$ હોય અને પાણી માટે $K_b = 0.512 \ K \ kg \ mol^{-1}$ હોય,તો દ્રાવણની મોલાલિટી કેટલી થાય? (પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $= 100^{\circ}C$)
A
$0.25 \ mol \ kg^{-1}$
B
$0.6 \ mol \ kg^{-1}$
C
$0.45 \ mol \ kg^{-1}$
D
$0.35 \ mol \ kg^{-1}$
Solution
(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $\Delta T_b = T_b - T_b^{\circ} = 100.18^{\circ}C - 100^{\circ}C = 0.18 \ K$ છે.
આપેલ છે $K_b = 0.512 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \times m$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
$m = \frac{\Delta T_b}{K_b} = \frac{0.18}{0.512} \approx 0.35 \ mol \ kg^{-1}$.
આપેલ છે $K_b = 0.512 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \times m$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
$m = \frac{\Delta T_b}{K_b} = \frac{0.18}{0.512} \approx 0.35 \ mol \ kg^{-1}$.
0 likesView Solution
470
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું સૂત્ર એબ્યુલિયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_{b})$ નું મૂલ્ય સાચી રીતે આપે છે?
A
$\frac{W_{1} \times 1000}{\Delta T_{b} \times W_{2} \times M_{2}}$
B
$\frac{W_{2} \times 1000}{\Delta T_{b} \times W_{1} \times M_{2}}$
C
$\frac{M_{2} \times \Delta T_{b} \times W_{2}}{W_{1}}$
D
$\frac{\Delta T_{b} \times M_{2} \times W_{1}}{W_{2}}$
Solution
(D) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_{b} = K_{b} \times m$ છે.
અહીં,$m$ એ મોલાલિટી છે,જે $m = \frac{W_{2} \times 1000}{M_{2} \times W_{1}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta T_{b} = K_{b} \times \frac{W_{2} \times 1000}{M_{2} \times W_{1}}$.
$K_{b}$ ને કર્તા બનાવતા: $K_{b} = \frac{\Delta T_{b} \times M_{2} \times W_{1}}{W_{2} \times 1000}$.
નોંધ: જો મોલાલિટી દ્રાવકના કિલોગ્રામ દીઠ મોલ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $1000$ નો ગુણાંક દૂર થાય છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વિકલ્પ $D$ એ સંબંધ દર્શાવે છે જ્યાં $W_{1}$ કિલોગ્રામમાં છે.
અહીં,$m$ એ મોલાલિટી છે,જે $m = \frac{W_{2} \times 1000}{M_{2} \times W_{1}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta T_{b} = K_{b} \times \frac{W_{2} \times 1000}{M_{2} \times W_{1}}$.
$K_{b}$ ને કર્તા બનાવતા: $K_{b} = \frac{\Delta T_{b} \times M_{2} \times W_{1}}{W_{2} \times 1000}$.
નોંધ: જો મોલાલિટી દ્રાવકના કિલોગ્રામ દીઠ મોલ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $1000$ નો ગુણાંક દૂર થાય છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વિકલ્પ $D$ એ સંબંધ દર્શાવે છે જ્યાં $W_{1}$ કિલોગ્રામમાં છે.
0 likesView Solution
471
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2020
જો શુદ્ધ બેન્ઝીનનું બાષ્પ દબાણ $450 \ mm \ Hg$ હોય અને તેમાં $1.5 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરતા તે ઘટીને $400 \ mm \ Hg$ થાય,તો દ્રાવ્યનું મોલર દળ કેટલું હશે? ($30 \ g$ બેન્ઝીન,પરમાણ્વીય દળ: $C=12, H=1$)
A
$135.1 \ g \ mol^{-1}$
B
$226.1 \ g \ mol^{-1}$
C
$328.4 \ g \ mol^{-1}$
D
$117.0 \ g \ mol^{-1}$
Solution
(D) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ: $\frac{P^{0} - P}{P^{0}} = \frac{W_{2} \times M_{1}}{M_{2} \times W_{1}}$
આપેલ છે: $P^{0} = 450 \ mm \ Hg$,$P = 400 \ mm \ Hg$,$W_{2} = 1.5 \ g$,$W_{1} = 30 \ g$,$M_{1} (C_{6}H_{6}) = 78 \ g \ mol^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$M_{2} = \frac{1.5 \times 78 \times 450}{30 \times (450 - 400)} = 117.0 \ g \ mol^{-1}$.
આપેલ છે: $P^{0} = 450 \ mm \ Hg$,$P = 400 \ mm \ Hg$,$W_{2} = 1.5 \ g$,$W_{1} = 30 \ g$,$M_{1} (C_{6}H_{6}) = 78 \ g \ mol^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$M_{2} = \frac{1.5 \times 78 \times 450}{30 \times (450 - 400)} = 117.0 \ g \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
472
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2020
જો પાણીમાં મોનો-$1$-ફ્લોરોએસેટિક એસિડનો વોન્ટ હોફ અવયવ $1.076$ હોય,તો તેનો વિયોજન અંશ કેટલો હશે?
A
$0.76$
B
$0.076$
C
$0.924$
D
$0.538$
Solution
(B) આપેલ છે: વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1.076$.
મોનો-$1$-ફ્લોરોએસેટિક એસિડના વિયોજન માટે: $CH_{2}FCOOH \rightleftharpoons CH_{2}FCOO^{-} + H^{+}$.
પ્રતિ અણુ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા $n = 2$ છે.
વિયોજન અંશ $\alpha$ માટેનું સૂત્ર $\alpha = \frac{i-1}{n-1}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\alpha = \frac{1.076-1}{2-1} = \frac{0.076}{1} = 0.076$.
મોનો-$1$-ફ્લોરોએસેટિક એસિડના વિયોજન માટે: $CH_{2}FCOOH \rightleftharpoons CH_{2}FCOO^{-} + H^{+}$.
પ્રતિ અણુ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા $n = 2$ છે.
વિયોજન અંશ $\alpha$ માટેનું સૂત્ર $\alpha = \frac{i-1}{n-1}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\alpha = \frac{1.076-1}{2-1} = \frac{0.076}{1} = 0.076$.
0 likesView Solution
473
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
મોલલ ઉન્નયન અચળાંક એ ઉત્કલનબિંદુમાં થતો વધારો છે જે નીચેના દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે:
A
$1$ મોલ દ્રાવ્ય એક લિટર દ્રાવકમાં
B
$1 \ g$ દ્રાવ્ય $100 \ g$ દ્રાવકમાં
C
$100 \ g$ દ્રાવ્ય $1000 \ g$ દ્રાવકમાં
D
$1$ મોલ દ્રાવ્ય એક $kg$ દ્રાવકમાં
Solution
(D) મોલલ ઉન્નયન અચળાંક $(K_b)$ એ ઉત્કલનબિંદુમાં થતો વધારો છે જ્યારે $1 \ mole$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $1 \ kg$ $(1000 \ g)$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે છે.
આ $\Delta T_b = K_b \times m$ સૂત્ર પર આધારિત છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
જ્યારે $m = 1 \ mol/kg$ હોય,ત્યારે $\Delta T_b = K_b$ થાય છે.
આ $\Delta T_b = K_b \times m$ સૂત્ર પર આધારિત છે,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
જ્યારે $m = 1 \ mol/kg$ હોય,ત્યારે $\Delta T_b = K_b$ થાય છે.
0 likesView Solution
474
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયા પરિબળો દ્રાવણની મોલારિટીને અસર કરે છે?
A
ઓગળેલા દ્રાવ્યનો સ્વભાવ
B
તાપમાન
C
દ્રાવકનું દળ
D
દ્રાવકનું મોલર દળ
Solution
(B) મોલારિટી $(M)$ એ દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$M = \frac{n_{\text{solute}}}{V_{\text{solution(L)}}}$
દ્રાવણનું કદ $(V)$ તાપમાન પર આધારિત હોવાથી (ઉષ્મીય પ્રસરણ અથવા સંકોચનને કારણે),તાપમાનમાં ફેરફાર દ્રાવણના કદમાં ફેરફાર કરશે.
તેથી,મોલારિટી તાપમાનમાં ફેરફારથી પ્રભાવિત થાય છે.
$M = \frac{n_{\text{solute}}}{V_{\text{solution(L)}}}$
દ્રાવણનું કદ $(V)$ તાપમાન પર આધારિત હોવાથી (ઉષ્મીય પ્રસરણ અથવા સંકોચનને કારણે),તાપમાનમાં ફેરફાર દ્રાવણના કદમાં ફેરફાર કરશે.
તેથી,મોલારિટી તાપમાનમાં ફેરફારથી પ્રભાવિત થાય છે.
0 likesView Solution
475
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
$3.42 \times 10^{-2} \ kg$ ખાંડ (મોલર દળ $342 \ g \ mol^{-1}$) ને પાણીમાં ઓગાળીને $234.2 \ g$ ખાંડની ચાસણી બનાવવામાં આવે છે. તો ખાંડની ચાસણીની મોલાલિટી કેટલી હશે?
A
$0.50 \ mol \ kg^{-1}$
B
$0.76 \ mol \ kg^{-1}$
C
$0.67 \ mol \ kg^{-1}$
D
$0.85 \ mol \ kg^{-1}$
Solution
(A) ખાંડનું દળ $= 3.42 \times 10^{-2} \ kg = 34.2 \ g$.
ખાંડની ચાસણીનું દળ $= 234.2 \ g$.
દ્રાવક (પાણી) નું દળ $= 234.2 \ g - 34.2 \ g = 200 \ g = 0.2 \ kg$.
ખાંડના મોલ $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{34.2 \ g}{342 \ g \ mol^{-1}} = 0.1 \ mol$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg \text{ માં})} = \frac{0.1 \ mol}{0.2 \ kg} = 0.5 \ mol \ kg^{-1}$.
ખાંડની ચાસણીનું દળ $= 234.2 \ g$.
દ્રાવક (પાણી) નું દળ $= 234.2 \ g - 34.2 \ g = 200 \ g = 0.2 \ kg$.
ખાંડના મોલ $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{34.2 \ g}{342 \ g \ mol^{-1}} = 0.1 \ mol$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg \text{ માં})} = \frac{0.1 \ mol}{0.2 \ kg} = 0.5 \ mol \ kg^{-1}$.
0 likesView Solution
476
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
$2$ મોલલ જલીય દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનો મોલ અંશ કેટલો થાય?
A
$0.028775$
B
$0.0347$
C
$0.054$
D
$0.018$
Solution
(B) $2$ મોલલ જલીય દ્રાવણનો અર્થ છે કે $1 \ kg$ $(1000 \ g)$ પાણીમાં $2$ મોલ દ્રાવ્ય ઓગળેલું છે.
દ્રાવ્યના મોલ $(n_{solute})$ $= 2 \ mol$.
દ્રાવકના મોલ (પાણી,$n_{solvent}$) $= \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} \approx 55.56 \ mol$.
કુલ મોલ $= n_{solute} + n_{solvent} = 2 + 55.56 = 57.56 \ mol$.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(x_{solute})$ $= \frac{n_{solute}}{n_{solute} + n_{solvent}} = \frac{2}{57.56} \approx 0.0347$.
દ્રાવ્યના મોલ $(n_{solute})$ $= 2 \ mol$.
દ્રાવકના મોલ (પાણી,$n_{solvent}$) $= \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} \approx 55.56 \ mol$.
કુલ મોલ $= n_{solute} + n_{solvent} = 2 + 55.56 = 57.56 \ mol$.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(x_{solute})$ $= \frac{n_{solute}}{n_{solute} + n_{solvent}} = \frac{2}{57.56} \approx 0.0347$.
0 likesView Solution
477
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
એક દ્રાવણ $0.25 \%$ દળથી છે. $1.25 \ g$ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવકનું વજન કેટલું હશે ($g$ માં)?
A
$498.75$
B
$300$
C
$600$
D
$200$
Solution
(A) દ્રાવ્યની દળ ટકાવારી $= 0.25 \%$. આનો અર્થ એ છે કે $100 \ g$ દ્રાવણમાં $0.25 \ g$ દ્રાવ્ય હાજર છે.
દ્રાવકનું દળ $= \text{દ્રાવણનું દળ} - \text{દ્રાવ્યનું દળ} = 100 \ g - 0.25 \ g = 99.75 \ g$.
આમ,$99.75 \ g$ દ્રાવકમાં $0.25 \ g$ દ્રાવ્ય હાજર છે.
$1.25 \ g$ દ્રાવ્ય માટે,જરૂરી દ્રાવકનું દળ $\frac{99.75 \ g \text{ દ્રાવક}}{0.25 \ g \text{ દ્રાવ્ય}} \times 1.25 \ g \text{ દ્રાવ્ય} = 498.75 \ g$ થશે.
દ્રાવકનું દળ $= \text{દ્રાવણનું દળ} - \text{દ્રાવ્યનું દળ} = 100 \ g - 0.25 \ g = 99.75 \ g$.
આમ,$99.75 \ g$ દ્રાવકમાં $0.25 \ g$ દ્રાવ્ય હાજર છે.
$1.25 \ g$ દ્રાવ્ય માટે,જરૂરી દ્રાવકનું દળ $\frac{99.75 \ g \text{ દ્રાવક}}{0.25 \ g \text{ દ્રાવ્ય}} \times 1.25 \ g \text{ દ્રાવ્ય} = 498.75 \ g$ થશે.
0 likesView Solution
478
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
$30 \ g$ પાણીમાં ઓગળેલા $300 \ mg$ યુરિયા (મોલર દળ $60 \ g/mol$) ધરાવતા દ્રાવણની મોલાલિટી કેટલી છે ($m$ માં)?
A
$0.133$
B
$0.825$
C
$0.498$
D
$0.166$
Solution
(D) પગલું $1$: યુરિયાના મોલની સંખ્યા ગણો. આપેલ દળ $= 300 \ mg = 0.3 \ g$. મોલર દળ $= 60 \ g/mol$. મોલ $(n) = \frac{0.3 \ g}{60 \ g/mol} = 0.005 \ mol$.
પગલું $2$: દ્રાવકનું દળ $kg$ માં ગણો. પાણીનું દળ $= 30 \ g = 0.03 \ kg$.
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ ગણો. મોલાલિટી $= \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } kg \text{ માં}} = \frac{0.005 \ mol}{0.03 \ kg} = 0.166 \ m$.
પગલું $2$: દ્રાવકનું દળ $kg$ માં ગણો. પાણીનું દળ $= 30 \ g = 0.03 \ kg$.
પગલું $3$: મોલાલિટી $(m)$ ગણો. મોલાલિટી $= \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } kg \text{ માં}} = \frac{0.005 \ mol}{0.03 \ kg} = 0.166 \ m$.
0 likesView Solution
479
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
$250 \ cm^{3}$ પાણીમાં $3.2 \ g$ $NaOH$ (મોલર દળ $40 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતા દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી છે?
A
$0.512 \ mol \ dm^{-3}$
B
$0.32 \ mol \ dm^{-3}$
C
$0.032 \ mol \ dm^{-3}$
D
$0.02 \ mol \ dm^{-3}$
Solution
(B) $NaOH$ નું દળ $(m) = 3.2 \ g$
દ્રાવણનું કદ $(V) = 250 \ cm^{3} = 0.25 \ L$
$NaOH$ નું મોલર દળ $(M) = 40 \ g \ mol^{-1}$
મોલની સંખ્યા $(n) = \frac{m}{M} = \frac{3.2 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.08 \ mol$
મોલારિટી $(M) = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.08 \ mol}{0.25 \ L} = 0.32 \ mol \ dm^{-3}$
દ્રાવણનું કદ $(V) = 250 \ cm^{3} = 0.25 \ L$
$NaOH$ નું મોલર દળ $(M) = 40 \ g \ mol^{-1}$
મોલની સંખ્યા $(n) = \frac{m}{M} = \frac{3.2 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.08 \ mol$
મોલારિટી $(M) = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.08 \ mol}{0.25 \ L} = 0.32 \ mol \ dm^{-3}$
0 likesView Solution
480
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
$150 \ cm^{3}$ પાણીમાં $0.8 \ g$ $NaOH$ (મોલર દળ $40 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતા દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી છે?
A
$0.02 \ mol \ dm^{-3}$
B
$0.12 \ mol \ dm^{-3}$
C
$5.33 \ mol \ dm^{-3}$
D
$0.1333 \ mol \ dm^{-3}$
Solution
(D) પગલું $1$: $NaOH$ ના મોલની સંખ્યા $(n)$ ગણો:
$n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.8 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.02 \ mol$
પગલું $2$: દ્રાવણના કદને $cm^{3}$ માંથી $L$ માં ફેરવો:
$V = 150 \ cm^{3} = 0.15 \ L$
પગલું $3$: મોલારિટી $(M)$ ગણો:
$M = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.02 \ mol}{0.15 \ L} = 0.1333 \ mol \ dm^{-3}$
$n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.8 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.02 \ mol$
પગલું $2$: દ્રાવણના કદને $cm^{3}$ માંથી $L$ માં ફેરવો:
$V = 150 \ cm^{3} = 0.15 \ L$
પગલું $3$: મોલારિટી $(M)$ ગણો:
$M = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.02 \ mol}{0.15 \ L} = 0.1333 \ mol \ dm^{-3}$
0 likesView Solution
481
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
$34.2 \ g$ ખાંડને $1.8 \times 10^{2} \ g$ પાણીમાં ઓગાળીને ખાંડની ચાસણી બનાવવામાં આવે છે. ખાંડનો મોલ અંશ ગણો. (ખાંડનું મોલર દળ $= 342 \ g/mol$,પાણી $= 18 \ g/mol$)
A
$0.0099$
B
$0.001$
C
$0.1$
D
$0.9$
Solution
(A) આપેલ છે: ખાંડનું દળ $= 34.2 \ g$,ખાંડનું મોલર દળ $= 342 \ g/mol$.
ખાંડના મોલની સંખ્યા $(n_{sugar}) = \frac{34.2}{342} = 0.1 \ mol$.
પાણીનું દળ $= 1.8 \times 10^{2} \ g = 180 \ g$,પાણીનું મોલર દળ $= 18 \ g/mol$.
પાણીના મોલની સંખ્યા $(n_{water}) = \frac{180}{18} = 10 \ mol$.
ખાંડનો મોલ અંશ $(x_{sugar}) = \frac{n_{sugar}}{n_{sugar} + n_{water}} = \frac{0.1}{0.1 + 10} = \frac{0.1}{10.1} \approx 0.0099$.
ખાંડના મોલની સંખ્યા $(n_{sugar}) = \frac{34.2}{342} = 0.1 \ mol$.
પાણીનું દળ $= 1.8 \times 10^{2} \ g = 180 \ g$,પાણીનું મોલર દળ $= 18 \ g/mol$.
પાણીના મોલની સંખ્યા $(n_{water}) = \frac{180}{18} = 10 \ mol$.
ખાંડનો મોલ અંશ $(x_{sugar}) = \frac{n_{sugar}}{n_{sugar} + n_{water}} = \frac{0.1}{0.1 + 10} = \frac{0.1}{10.1} \approx 0.0099$.
0 likesView Solution
482
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
ઘન પર વાયુના અધિશોષણ માટે ફ્રુન્ડલિચનું સમીકરણ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
$m/x = k P^n$
B
$x/m = k P^n$
C
$m/x = k P^{1/n}$
D
$x/m = k P^{1/n}$
Solution
(D) ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી એ ઘન અધિશોષકના એકમ દળ દીઠ અધિશોષિત વાયુના જથ્થા $(x/m)$ અને વાયુના સંતુલન દબાણ $(P)$ વચ્ચેનો પ્રાયોગિક સંબંધ છે.
ગાણિતિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $x/m = k P^{1/n}$,જ્યાં $k$ અને $n$ એ અચળાંકો છે જે ચોક્કસ તાપમાને અધિશોષક અને વાયુના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે $(n > 1)$.
ગાણિતિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $x/m = k P^{1/n}$,જ્યાં $k$ અને $n$ એ અચળાંકો છે જે ચોક્કસ તાપમાને અધિશોષક અને વાયુના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે $(n > 1)$.
0 likesView Solution
483
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું ઉદ્દીપકનું લક્ષણ છે?
A
તે સંતુલનનું સ્થાન બદલે છે.
B
તે પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયામાં પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના દરને સમાન રીતે વધારે છે.
C
તે પ્રક્રિયાના પ્રક્રિયકો અને નીપજોની ઉર્જાને અસર કરે છે.
D
તે પ્રક્રિયકોની સક્રિયકરણ ઉર્જા વધારે છે.
Solution
(B) ઉદ્દીપક એવો પદાર્થ છે જે પોતે કોઈ કાયમી રાસાયણિક ફેરફાર પામ્યા વિના રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર વધારે છે.
પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયામાં,ઉદ્દીપક પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના દરને સમાન પ્રમાણમાં વધારે છે.
આનાથી સિસ્ટમ ઝડપથી સંતુલન અવસ્થા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
જો કે,ઉદ્દીપક સંતુલનનું સ્થાન બદલતું નથી,કે તે પ્રક્રિયકો અને નીપજોની ઉર્જા જેવા થર્મોડાયનેમિક ગુણધર્મોને બદલતું નથી.
તે ઓછી સક્રિયકરણ ઉર્જા ધરાવતો વૈકલ્પિક પ્રક્રિયા માર્ગ પૂરો પાડીને કાર્ય કરે છે.
પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયામાં,ઉદ્દીપક પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના દરને સમાન પ્રમાણમાં વધારે છે.
આનાથી સિસ્ટમ ઝડપથી સંતુલન અવસ્થા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
જો કે,ઉદ્દીપક સંતુલનનું સ્થાન બદલતું નથી,કે તે પ્રક્રિયકો અને નીપજોની ઉર્જા જેવા થર્મોડાયનેમિક ગુણધર્મોને બદલતું નથી.
તે ઓછી સક્રિયકરણ ઉર્જા ધરાવતો વૈકલ્પિક પ્રક્રિયા માર્ગ પૂરો પાડીને કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
484
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
માનવ શરીરમાં $CO_{2}$ ની પાણી સાથેની પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરતા ઉત્સેચકને ઓળખો.
A
ફેરોક્સિડેઝ
B
કેટલેઝ
C
નાઈટ્રોજીનેઝ
D
કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ
Solution
(D) સાચો જવાબ કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ છે.
માનવ શરીરમાં,કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ ઉત્સેચક $CO_{2}$ ના જલીયકરણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
તે $CO_{2}$ અને પાણીને કાર્બોનિક એસિડ $(H_{2}CO_{3})$ માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ પ્રોટોન $(H^{+})$ અને બાયકાર્બોનેટ આયનો $(HCO_{3}^{-})$ માં વિભાજિત થાય છે.
આ ઉત્સેચક મુખ્યત્વે રક્તકણોમાં જોવા મળે છે અને પેશીઓમાંથી ફેફસાં સુધી $CO_{2}$ ના પરિવહન માટે આવશ્યક છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CO_{2} + H_{2}O \xrightarrow{\text{Carbonic anhydrase}} H_{2}CO_{3}$
માનવ શરીરમાં,કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ ઉત્સેચક $CO_{2}$ ના જલીયકરણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
તે $CO_{2}$ અને પાણીને કાર્બોનિક એસિડ $(H_{2}CO_{3})$ માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ પ્રોટોન $(H^{+})$ અને બાયકાર્બોનેટ આયનો $(HCO_{3}^{-})$ માં વિભાજિત થાય છે.
આ ઉત્સેચક મુખ્યત્વે રક્તકણોમાં જોવા મળે છે અને પેશીઓમાંથી ફેફસાં સુધી $CO_{2}$ ના પરિવહન માટે આવશ્યક છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CO_{2} + H_{2}O \xrightarrow{\text{Carbonic anhydrase}} H_{2}CO_{3}$
0 likesView Solution
485
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેની પ્રક્રિયામાં ઉત્સેચક '$X$' ને ઓળખો.
$H_2O_{2(aq)} \xrightarrow{X} H_2O_{(l)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}$
$H_2O_{2(aq)} \xrightarrow{X} H_2O_{(l)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}$
A
એમાયલેઝ
B
ફેરોક્સિડેઝ
C
કેટલેઝ
D
કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ
Solution
(C) આપેલ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ નું પાણી અને ઓક્સિજનમાં વિઘટન છે.
આ પ્રક્રિયા સજીવોમાં કોષોમાં ઝેરી $H_2O_2$ ના સંચયને રોકવા માટે $Catalase$ ઉત્સેચક દ્વારા જૈવિક રીતે ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,ઉત્સેચક '$X$' એ $Catalase$ છે.
આ પ્રક્રિયા સજીવોમાં કોષોમાં ઝેરી $H_2O_2$ ના સંચયને રોકવા માટે $Catalase$ ઉત્સેચક દ્વારા જૈવિક રીતે ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,ઉત્સેચક '$X$' એ $Catalase$ છે.
0 likesView Solution
486
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું પાણી સાથે કલિલ દ્રાવણ (colloidal sol) બનાવી શકે છે?
A
સામાન્ય મીઠું
B
સ્ટાર્ચ
C
ગ્લુકોઝ
D
એમોનિયમ સલ્ફેટ
Solution
(B) કલિલ દ્રાવણ એવા પદાર્થો દ્વારા બને છે જે મેક્રોમોલેક્યુલ્સ હોય છે અથવા જેમના અણુઓનું કદ $1 \ nm$ થી $1000 \ nm$ ની રેન્જમાં હોય છે.
$1$. સામાન્ય મીઠું $(NaCl)$,ગ્લુકોઝ અને એમોનિયમ સલ્ફેટ એ વિદ્યુતવિભાજ્ય અથવા નાના અણુઓ છે જે પાણીમાં સાચું દ્રાવણ બનાવે છે.
$2$. સ્ટાર્ચ એક મેક્રોમોલેક્યુલ છે જે પાણીમાં વિખેરાઈને લાયોફિલિક કલિલ દ્રાવણ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
$1$. સામાન્ય મીઠું $(NaCl)$,ગ્લુકોઝ અને એમોનિયમ સલ્ફેટ એ વિદ્યુતવિભાજ્ય અથવા નાના અણુઓ છે જે પાણીમાં સાચું દ્રાવણ બનાવે છે.
$2$. સ્ટાર્ચ એક મેક્રોમોલેક્યુલ છે જે પાણીમાં વિખેરાઈને લાયોફિલિક કલિલ દ્રાવણ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
487
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું હાઇડ્રોફોબિક સોલનું ઉદાહરણ છે?
A
બેન્ઝીનમાં રબર
B
એસીટોનમાં સેલ્યુલોઝ એસીટેટ
C
ધાતુ સલ્ફાઇડ
D
પાણીમાં સ્ટાર્ચ
Solution
(C) હાઇડ્રોફોબિક સોલ એવા છે જેમાં વિક્ષેપિત કલાને વિક્ષેપન માધ્યમ માટે ખૂબ ઓછું અથવા બિલકુલ આકર્ષણ હોતું નથી. આને લાયોફોબિક સોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ધાતુ સલ્ફાઇડ (દા.ત.,$As_2S_3$) એ હાઇડ્રોફોબિક (લાયોફોબિક) સોલના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
બેન્ઝીનમાં રબર,એસીટોનમાં સેલ્યુલોઝ એસીટેટ અને પાણીમાં સ્ટાર્ચ એ હાઇડ્રોફિલિક (લાયોફિલિક) સોલના ઉદાહરણો છે,કારણ કે તેઓ વિક્ષેપન માધ્યમ સાથે મજબૂત આકર્ષણ ધરાવે છે.
ધાતુ સલ્ફાઇડ (દા.ત.,$As_2S_3$) એ હાઇડ્રોફોબિક (લાયોફોબિક) સોલના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
બેન્ઝીનમાં રબર,એસીટોનમાં સેલ્યુલોઝ એસીટેટ અને પાણીમાં સ્ટાર્ચ એ હાઇડ્રોફિલિક (લાયોફિલિક) સોલના ઉદાહરણો છે,કારણ કે તેઓ વિક્ષેપન માધ્યમ સાથે મજબૂત આકર્ષણ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
488
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
પારો અને સોડિયમનું એમાલગમ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
પ્રવાહીમાં ઘન દ્રાવણ
B
ઘનમાં ઘન દ્રાવણ
C
પ્રવાહીમાં પ્રવાહી દ્રાવણ
D
ઘનમાં પ્રવાહી દ્રાવણ
Solution
(D) એમાલગમ એ પારો $(Hg)$ અને અન્ય ધાતુનું મિશ્રણ છે. સોડિયમ એમાલગમ $(Na-Hg)$ ના કિસ્સામાં,સોડિયમ $(Na)$ એ ઘન દ્રાવક છે અને પારો $(Hg)$ એ પ્રવાહી દ્રાવ્ય છે. તેથી,તે ઘનમાં પ્રવાહી દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
489
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નાઈટ્રોજનમાં ક્લોરોફોર્મનું દ્રાવણ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
વાયુમાં પ્રવાહી
B
ઘનમાં પ્રવાહી
C
પ્રવાહીમાં પ્રવાહી
D
પ્રવાહીમાં વાયુ
Solution
(A) નાઈટ્રોજનમાં ક્લોરોફોર્મના દ્રાવણમાં,ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ એ દ્રાવ્ય (પ્રવાહી અવસ્થા) છે અને નાઈટ્રોજન $(N_2)$ એ દ્રાવક (વાયુ અવસ્થા) છે.
તેથી,તે વાયુમાં પ્રવાહી પ્રકારના દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે.
તેથી,તે વાયુમાં પ્રવાહી પ્રકારના દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
490
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કઈ આયનીય સ્પીસીઝની અવક્ષેપન ક્ષમતા સૌથી વધુ છે?
A
$Cu^{2+}$
B
$SO_4^{2-}$
C
$Na^{+}$
D
$Al^{3+}$
Solution
(D) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની અવક્ષેપન ક્ષમતા તેની સંયોજકતા (વીજભાર) ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
આયન પરના વીજભારનું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેની અવક્ષેપન ક્ષમતા તેટલી જ વધારે.
વીજભારની સરખામણી કરતા: $Na^{+}$ $(+1)$,$Cu^{2+}$ $(+2)$,$Al^{3+}$ $(+3)$,$SO_4^{2-}$ $(-2)$.
$Al^{3+}$ નો વીજભાર સૌથી વધુ $(+3)$ હોવાથી,તેની અવક્ષેપન ક્ષમતા સૌથી વધુ છે.
આયન પરના વીજભારનું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેની અવક્ષેપન ક્ષમતા તેટલી જ વધારે.
વીજભારની સરખામણી કરતા: $Na^{+}$ $(+1)$,$Cu^{2+}$ $(+2)$,$Al^{3+}$ $(+3)$,$SO_4^{2-}$ $(-2)$.
$Al^{3+}$ નો વીજભાર સૌથી વધુ $(+3)$ હોવાથી,તેની અવક્ષેપન ક્ષમતા સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
491
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસનો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?
A
કોલોઇડલ ડિસ્પર્સનમાં કણોની સંખ્યા ગણવા માટે
B
કોલોઇડ્સની સ્થિરતા માટે
C
કોલોઇડલ કણો પરનો વીજભાર નક્કી કરવા માટે
D
કોલોઇડલ કણોનું કદ નક્કી કરવા માટે
Solution
(C) ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ એ એક એવી ઘટના છે જેમાં કોલોઇડલ કણો વિદ્યુતક્ષેત્રની અસર હેઠળ વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોડ તરફ ગતિ કરે છે.
કણોની ગતિની દિશા તેઓ જે વીજભાર ધરાવે છે તેના પર આધારિત હોવાથી,આ તકનીકનો ઉપયોગ કોલોઇડલ કણો પરનો વીજભાર નક્કી કરવા માટે થાય છે.
કણોની ગતિની દિશા તેઓ જે વીજભાર ધરાવે છે તેના પર આધારિત હોવાથી,આ તકનીકનો ઉપયોગ કોલોઇડલ કણો પરનો વીજભાર નક્કી કરવા માટે થાય છે.
0 likesView Solution
492
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
ટિન્ડલ અસર શેના કારણે જોવા મળે છે?
A
કોલોઇડલ કણો પરના વીજભારનું તટસ્થીકરણ
B
કોલોઇડલ કણોની ઝિગ-ઝેગ ગતિ
C
કોલોઇડલ કણોનું અવક્ષેપન
D
કોલોઇડલ કણો દ્વારા પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન
Solution
(D) ટિન્ડલ અસર એ એવી ઘટના છે જેમાં કોલોઇડમાં રહેલા કણો તેમના પર પડતા પ્રકાશના કિરણોનું પ્રકીર્ણન કરે છે. આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે કોલોઇડલ કણોનું કદ પ્રકાશની તરંગલંબાઇની તુલનાત્મક હોય છે,જે તેમને બધી દિશામાં પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન કરવા દે છે,જેનાથી પ્રકાશના કિરણનો માર્ગ દૃશ્યમાન બને છે.
0 likesView Solution
493
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કઈ આયનીય સ્પીસીઝમાં સૌથી ઓછી અવક્ષેપન શક્તિ (precipitating power) છે?
A
$Cl^{-}$
B
$SO_{4}^{2-}$
C
$Mg^{2+}$
D
$Al^{3+}$
Solution
(A) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની અવક્ષેપન શક્તિ તેની સંયોજકતાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
જેમ આયન પરના વીજભારનું મૂલ્ય વધે તેમ અવક્ષેપન શક્તિ વધે છે,તેથી સૌથી ઓછી સંયોજકતા ધરાવતા આયનની અવક્ષેપન શક્તિ સૌથી ઓછી હશે.
સંયોજકતાની સરખામણી કરતા: $Cl^{-}$ $(1)$,$SO_{4}^{2-}$ $(2)$,$Mg^{2+}$ $(2)$,$Al^{3+}$ $(3)$.
તેથી,$Cl^{-}$ સૌથી ઓછી અવક્ષેપન શક્તિ ધરાવે છે.
જેમ આયન પરના વીજભારનું મૂલ્ય વધે તેમ અવક્ષેપન શક્તિ વધે છે,તેથી સૌથી ઓછી સંયોજકતા ધરાવતા આયનની અવક્ષેપન શક્તિ સૌથી ઓછી હશે.
સંયોજકતાની સરખામણી કરતા: $Cl^{-}$ $(1)$,$SO_{4}^{2-}$ $(2)$,$Mg^{2+}$ $(2)$,$Al^{3+}$ $(3)$.
તેથી,$Cl^{-}$ સૌથી ઓછી અવક્ષેપન શક્તિ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
494
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું મલ્ટિમોલેક્યુલર કલિલ (multimolecular colloid) છે?
A
સિલ્વર સોલ
B
કાર્બનિક દ્રાવકમાં રબરનું દ્રાવણ
C
પ્રોટીનનું જલીય દ્રાવણ
D
જલીય પોલીવિનાઇલ આલ્કોહોલ
Solution
(A) મલ્ટિમોલેક્યુલર કલિલ એ ઘણા બધા પરમાણુઓ અથવા નાના અણુઓ (વ્યાસ $< 1 \ nm$) ના સમૂહ દ્વારા બને છે.
સિલ્વર સોલ એ મલ્ટિમોલેક્યુલર કલિલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,જેમાં ઘણા બધા સિલ્વરના પરમાણુઓ ભેગા થઈને કલિલ કદના કણો બનાવે છે.
રબર,પ્રોટીન અને પોલીવિનાઇલ આલ્કોહોલ એ મેક્રોમોલેક્યુલર કલિલના ઉદાહરણો છે,જેમાં અણુઓ પોતે જ કલિલ પરિમાણ ધરાવે છે.
સિલ્વર સોલ એ મલ્ટિમોલેક્યુલર કલિલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,જેમાં ઘણા બધા સિલ્વરના પરમાણુઓ ભેગા થઈને કલિલ કદના કણો બનાવે છે.
રબર,પ્રોટીન અને પોલીવિનાઇલ આલ્કોહોલ એ મેક્રોમોલેક્યુલર કલિલના ઉદાહરણો છે,જેમાં અણુઓ પોતે જ કલિલ પરિમાણ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
495
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
જો $AgNO_3$ ના મંદ દ્રાવણને $NaI$ ના વધુ પડતા મંદ દ્રાવણમાં ઉમેરવામાં આવે,તો $AgI$ કલિલ કણો પર અધિશોષિત થતી સ્પીસીઝ કઈ છે?
A
$NO_3^-$
B
$Na^+$
C
$I^-$
D
$Ag^+$
Solution
(C) જ્યારે $AgNO_3$ ને $NaI$ ના વધુ પડતા દ્રાવણમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $AgI$ ના અવક્ષેપ બને છે.
પસંદગીયુક્ત અધિશોષણના સિદ્ધાંત મુજબ,વિક્ષેપન માધ્યમમાં વધુ પ્રમાણમાં રહેલા સામાન્ય આયન કલિલ કણોની સપાટી પર અધિશોષિત થાય છે.
અહીં,$I^-$ આયનો વધુ પ્રમાણમાં હોવાથી,તેઓ $AgI$ ની સપાટી પર અધિશોષિત થાય છે અને ઋણભારિત સોલ બનાવે છે: $[AgI]I^- / Na^+$.
પસંદગીયુક્ત અધિશોષણના સિદ્ધાંત મુજબ,વિક્ષેપન માધ્યમમાં વધુ પ્રમાણમાં રહેલા સામાન્ય આયન કલિલ કણોની સપાટી પર અધિશોષિત થાય છે.
અહીં,$I^-$ આયનો વધુ પ્રમાણમાં હોવાથી,તેઓ $AgI$ ની સપાટી પર અધિશોષિત થાય છે અને ઋણભારિત સોલ બનાવે છે: $[AgI]I^- / Na^+$.
0 likesView Solution
496
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
જ્યારે સાબુને કપડાના તેલવાળા ભાગ પર ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે સાબુનો હાઇડ્રોકાર્બન ભાગ શેમાં ઓગળી જાય છે?
A
પાણી,પૂંછડીને તેલથી દૂર રાખીને
B
તેલ,માથાને તેલથી દૂર રાખીને
C
પાણી,માથાને તેલથી દૂર રાખીને
D
તેલ,પૂંછડીને તેલથી દૂર રાખીને
Solution
(B) સાબુના અણુઓમાં હાઇડ્રોફોબિક હાઇડ્રોકાર્બન પૂંછડી અને હાઇડ્રોફિલિક આયોનિક માથું હોય છે.
જ્યારે સાબુને કપડાના તેલવાળા અથવા ચીકણા ભાગ પર ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે હાઇડ્રોફોબિક હાઇડ્રોકાર્બન પૂંછડી તેલમાં ઓગળી જાય છે,જ્યારે હાઇડ્રોફિલિક માથું પાણીમાં રહે છે.
આ ગોઠવણી એક મિસેલ બનાવે છે,જ્યાં તેલનું ટીપું સાબુના અણુઓથી ઘેરાયેલું હોય છે.
પરિણામે,તેલનું ઇમલ્સિફિકેશન થાય છે અને પાણીના પ્રવાહ સાથે તે ધોવાઈ જાય છે.
જ્યારે સાબુને કપડાના તેલવાળા અથવા ચીકણા ભાગ પર ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે હાઇડ્રોફોબિક હાઇડ્રોકાર્બન પૂંછડી તેલમાં ઓગળી જાય છે,જ્યારે હાઇડ્રોફિલિક માથું પાણીમાં રહે છે.
આ ગોઠવણી એક મિસેલ બનાવે છે,જ્યાં તેલનું ટીપું સાબુના અણુઓથી ઘેરાયેલું હોય છે.
પરિણામે,તેલનું ઇમલ્સિફિકેશન થાય છે અને પાણીના પ્રવાહ સાથે તે ધોવાઈ જાય છે.
0 likesView Solution
497
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયું પાયસ (emulsion) છે?
A
માખણ
B
જેલી
C
દૂધ
D
ધુમ્મસ
Solution
(C) પાયસ એ એક એવી કલિલ પ્રણાલી છે જેમાં વિક્ષિપ્ત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમ બંને પ્રવાહી હોય છે.
દૂધ એ પાયસનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં પ્રવાહી ચરબી પાણીમાં વિક્ષિપ્ત થયેલી હોય છે.
માખણ એ જેલ છે,જેલી એ જેલ છે અને ધુમ્મસ એ એરોસોલ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.
દૂધ એ પાયસનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં પ્રવાહી ચરબી પાણીમાં વિક્ષિપ્ત થયેલી હોય છે.
માખણ એ જેલ છે,જેલી એ જેલ છે અને ધુમ્મસ એ એરોસોલ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.
0 likesView Solution
498
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2020
નીચેનામાંથી કયા તત્વની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે તે ઓળખો.
A
$Cu$ $(Z=29)$
B
$Fe$ $(Z=26)$
C
$Zn$ $(Z=30)$
D
$Sc$ $(Z=21)$
Solution
(B) સંક્રાંતિ તત્વોની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી ધાત્વિક બંધની મજબૂતી પર આધાર રાખે છે,જે $d$-કક્ષકમાં રહેલા અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન એટલે મજબૂત ધાત્વિક બંધ અને ઉચ્ચ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી.
આપેલા તત્વોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તપાસીએ:
$Sc$ $(Z=21)$: $[Ar] 3d^1 4s^2$ ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Fe$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6 4s^2$ ($4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Cu$ $(Z=29)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Zn$ $(Z=30)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Fe$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(4)$ છે,જેના પરિણામે સૌથી મજબૂત ધાત્વિક બંધ અને સૌથી વધુ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી જોવા મળે છે.
વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન એટલે મજબૂત ધાત્વિક બંધ અને ઉચ્ચ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી.
આપેલા તત્વોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તપાસીએ:
$Sc$ $(Z=21)$: $[Ar] 3d^1 4s^2$ ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Fe$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6 4s^2$ ($4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Cu$ $(Z=29)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
$Zn$ $(Z=30)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન)
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Fe$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(4)$ છે,જેના પરિણામે સૌથી મજબૂત ધાત્વિક બંધ અને સૌથી વધુ પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2020?
There are 772 Chemistry questions from the MHT CET 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2020 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2020 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2020 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.