AIPMT 2009 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) ચક્રિય ફોટોસ્ફોરાયલેશનમાં માત્ર પ્રકાશતંત્ર-$I$ $(PSI)$ સંકળાયેલું હોય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ઉત્તેજિત ઇલેક્ટ્રોન ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલા દ્વારા ફરીથી પ્રતિક્રિયા કેન્દ્ર $(P700)$ પર પાછા ફરે છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન તંત્રમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે ઉર્જા મુક્ત થાય છે જેનો ઉપયોગ પ્રોટોનને પટલની આરપાર પંપ કરવા માટે થાય છે,જેનાથી પ્રોટોન ઢાળ (proton gradient) સર્જાય છે.
આ ઢાળ $ATP$ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ માંથી $ATP$ ના સંશ્લેષણને પ્રેરે છે.
અચક્રિય ફોટોસ્ફોરાયલેશનથી વિપરીત,ચક્રિય ફોટોસ્ફોરાયલેશનમાં પાણીનું પ્રકાશવિભાજન થતું નથી (તેથી $O_2$ મુક્ત થતો નથી) અને તે $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન કરતું નથી.

(A) કર્ણપલ્લવ (બાહ્યકર્ણ) કાસ્થિ,ખાસ કરીને સ્થિતિસ્થાપક કાસ્થિ (elastic cartilage) દ્વારા આધારિત હોય છે.
સ્થિતિસ્થાપક કાસ્થિ આ રચનાને મજબૂતી અને લવચીકતા બંને પ્રદાન કરે છે.
આ પ્રકારની કાસ્થિ નાકની ટોચ,એપિગ્લોટિસ અને યુસ્ટેકિયન નળીઓમાં પણ જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Frankia$ એ સહજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપક બેક્ટેરિયા છે જે $Alnus$ જેવી બિન-કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓમાં મૂળ ગંડિકાઓ બનાવે છે.
$Azolla$ એ એક જલીય ફર્ન છે જે $Anabaena$ $azollae$ નામની નીલહરિત લીલ સાથે સહજીવન ધરાવે છે,પરંતુ $Frankia$ એ સહજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપક એક્ટિનોમાયસેટનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Glomus$ એ ફૂગનું પ્રજાતિ છે જે માયકોરાઈઝા (કવકમૂળ) બનાવે છે (નાઈટ્રોજન સ્થાપન નહીં).
$Azotobacter$ એ મુક્તજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપક બેક્ટેરિયા છે.

(D) એલર્જી એ પર્યાવરણમાં હાજર અમુક એન્ટિજેન્સ સામે રોગપ્રતિકારક તંત્રની અતિશયોક્તિભરી પ્રતિક્રિયા છે.
એલર્જીના સામાન્ય લક્ષણોમાં છીંક આવવી,આંખમાંથી પાણી આવવું,નાક વહેવું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
આ લક્ષણો માસ્ટ કોષોમાંથી હિસ્ટામાઇન અને સેરોટોનિન જેવા રસાયણોના મુક્ત થવાને કારણે થાય છે.
એલર્જીના લક્ષણોને ઝડપથી ઘટાડવા માટે એન્ટીહીસ્ટેમાઇન,એડ્રેનાલિન અને સ્ટીરોઇડ જેવી દવાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
તેથી,આ દવાઓ ખાસ કરીને એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓની સારવાર માટે આપવામાં આવે છે.

(D) ધારો કે કવચ પરના વિદ્યુતભારો અનુક્રમે $q_1, q_2$ અને $q_3$ છે.
$q_1 = 4\pi a^2\sigma, q_2 = -4\pi b^2\sigma, q_3 = 4\pi c^2\sigma$.
કવચ $a$ ની સપાટી પરનું સ્થિતિમાન $V_A = \frac{kq_1}{a} + \frac{kq_2}{b} + \frac{kq_3}{c} = k4\pi\sigma(a - b + c)$ છે.
કવચ $b$ ની સપાટી પરનું સ્થિતિમાન $V_B = \frac{kq_1}{b} + \frac{kq_2}{b} + \frac{kq_3}{c} = k4\pi\sigma(\frac{a^2}{b} - b + c)$ છે.
કવચ $c$ ની સપાટી પરનું સ્થિતિમાન $V_C = \frac{kq_1}{c} + \frac{kq_2}{c} + \frac{kq_3}{c} = \frac{k4\pi\sigma}{c}(a^2 - b^2 + c^2)$ છે.
આપેલ છે કે $c = a + b$,તેથી $c^2 = (a + b)^2 = a^2 + b^2 + 2ab$,એટલે કે $a^2 - b^2 + c^2 = a^2 - b^2 + a^2 + b^2 + 2ab = 2a^2 + 2ab = 2a(a + b) = 2ac$.
આ કિંમત $V_C$ માં મૂકતા: $V_C = \frac{k4\pi\sigma}{c}(2ac) = k8\pi\sigma a$.
તે જ રીતે,$V_A = k4\pi\sigma(a - b + a + b) = k4\pi\sigma(2a) = k8\pi\sigma a$.
આમ,$V_A = V_C \neq V_B$ થાય.

(A) થર્મોડાયનેમિક્સના પ્રથમ નિયમ મુજબ,સિસ્ટમને આપવામાં આવતી ઉષ્મા ઉર્જા $dQ = dU + dW$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $dU$ એ આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર છે અને $dW$ એ સિસ્ટમ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય છે.
આપેલ છે:
શોષાયેલ ઉષ્મા $dQ = 2 \, kcal = 2000 \, cal$.
$1 \, cal = 4.2 \, J$ હોવાથી,$dQ = 2000 \times 4.2 \, J = 8400 \, J$ મળે.
કરવામાં આવેલ કાર્ય $dW = 500 \, J$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$8400 \, J = dU + 500 \, J$
$dU = 8400 \, J - 500 \, J$
$dU = 7900 \, J$.
તેથી,આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $7900 \, J$ છે.

(B) $m$ દળ અને $q$ વીજભાર ધરાવતો વીજભારિત કણ જ્યારે $B$ જેટલા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $v$ જેટલી ઝડપથી ક્ષેત્રને લંબરૂપે ગતિ કરે છે,ત્યારે તેના પર લાગતું ચુંબકીય લોરેન્ઝ બળ કેન્દ્રગામી બળ તરીકે વર્તે છે.
ચુંબકીય બળ $F = qvB$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્તુળાકાર ગતિ માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ $F = \frac{mv^2}{R}$ છે.
બંને બળોને સરખાવતા: $qvB = \frac{mv^2}{R}$.
ત્રિજ્યા $R$ માટે ઉકેલતા: $R = \frac{mv}{qB}$.
કોણીય વેગ $\omega = \frac{v}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$R$ ની કિંમત મૂકતા: $\omega = \frac{v}{(mv/qB)} = \frac{qB}{m}$.
આવર્તકાળ $T = \frac{2\pi}{\omega}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\omega$ ની કિંમત મૂકતા: $T = \frac{2\pi m}{qB}$.
આમ,$T$ એ માત્ર દળ $m$,વીજભાર $q$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે ત્રિજ્યા $R$ અને ઝડપ $v$ બંનેથી સ્વતંત્ર છે.

(c) : The floral formula of tobacco is (image). It belongs to the family Solanaceae. The flower is actinomorphic, bisexual, 5 sepals gamosepalous, $5$ gamopetalous corolla, $5$ epipetalous stamens and $2$ carpels syncarpous havingsuperior ovary.

(D) $DDT$ જૈવિક વિશાલન પ્રેરે છે કારણ કે તે અવિઘટનીય પ્રદૂષક છે.
આ પદાર્થો ચરબીમાં દ્રાવ્ય (lipo-soluble) હોય છે,જેના કારણે તે સજીવોના ચરબીયુક્ત પેશીઓમાં એકઠા થાય છે.
તેઓ સરળતાથી ચયાપચય પામતા નથી કે ઉત્સર્જિત થતા નથી,તેથી આહાર શૃંખલાના દરેક પોષક સ્તરે તેમની સાંદ્રતા વધતી જાય છે,જેને જૈવિક વિશાલન કહેવામાં આવે છે.

(B) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2 H_2(g) + O_2(g) \rightarrow 2 H_2 O(l)$.
પ્રક્રિયકો માટે મોલની સંખ્યાની ગણતરી:
$n(H_2) = \frac{10 \ g}{2 \ g/mol} = 5 \ mol$.
$n(O_2) = \frac{64 \ g}{32 \ g/mol} = 2 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $O_2$ એ $2 \ mol$ $H_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2 \ mol$ $H_2 O$ ઉત્પન્ન કરે છે.
અહીં,$O_2$ એ સીમિત પ્રક્રિયક (limiting reagent) છે કારણ કે તે પહેલા સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જશે ($2 \ mol$ $O_2$ ને $4 \ mol$ $H_2$ ની જરૂર છે,અને આપણી પાસે $5 \ mol$ $H_2$ છે).
તેથી,$1 \ mol$ $O_2$ માંથી $2 \ mol$ $H_2 O$ મળે,તો $2 \ mol$ $O_2$ માંથી $2 \times 2 = 4 \ mol$ $H_2 O$ ઉત્પન્ન થશે.

(D) આપેલ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ માટે,પેટાકોષમાં કક્ષકોની સંખ્યા $(2l + 1)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દરેક કક્ષક મહત્તમ $2$ ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે,તેથી પેટાકોષમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $2 \times (2l + 1) = 4l + 2$ થાય છે.

(B) પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન માટે,ક્વોન્ટમ આંક નીચેના નિયમોનું પાલન કરતા હોવા જોઈએ:
$1$. $n$ એ ધન પૂર્ણાંક $(1, 2, 3, \dots)$ છે.
$2$. $l$ ની કિંમત $0$ થી $(n - 1)$ સુધી હોઈ શકે છે.
$3$. $m$ ની કિંમત $-l$ થી $+l$ સુધી (શૂન્ય સહિત) હોઈ શકે છે.
$4$. $s$ ની કિંમત $+1/2$ અથવા $-1/2$ હોઈ શકે છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$n = 3$ અને $l = 2$ છે. $m$ માટે માન્ય કિંમતો $-2, -1, 0, +1, +2$ છે. તેથી $m = -3$ એ આ મર્યાદાની બહાર હોવાથી,આ ગોઠવણી શક્ય નથી.

(D) આયનીકરણ ઉર્જા સામાન્ય રીતે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે કારણ કે પરમાણુ કદ ઘટે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાઓની સરખામણી:
$A: [Ne] 3s^2 3p^2$ (આવર્ત $3$,સમૂહ $14$)
$B: [Ar] 3d^{10} 4s^2 4p^3$ (આવર્ત $4$,સમૂહ $15$)
$C: [Ne] 3s^2 3p^1$ (આવર્ત $3$,સમૂહ $13$)
$D: [Ne] 3s^2 3p^3$ (આવર્ત $3$,સમૂહ $15$)
આવર્ત $3$ ના તત્વોનું કદ આવર્ત $4$ કરતા નાનું હોવાથી,તેમની આયનીકરણ ઉર્જા વધુ હોય છે.
આવર્ત $3$ ના તત્વોમાં,$[Ne] 3s^2 3p^3$ રચના અર્ધ-પૂર્ણ $p$-કક્ષક ધરાવે છે,જે વધુ સ્થાયી છે.
તેથી,$[Ne] 3s^2 3p^3$ ની આયનીકરણ ઉર્જા સૌથી વધુ છે.

(D) જ્યારે $H$ પરમાણુ સીધો $N$,$O$ અથવા $F$ જેવા અત્યંત વિદ્યુતઋણ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય,ત્યારે પ્રબળ દ્વિધ્રુવ રચાય છે,જે આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
પ્રવાહી $CH_3OH$ (મિથેનોલ) માં,$H$ પરમાણુ $O$ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જે નજીકના અણુઓ વચ્ચે આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.
પ્રવાહી $CH_3OH$ ને વાયુમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે,આ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધોને તોડવા પડે છે,કારણ કે તે પ્રવાહીના અણુઓને એકસાથે પકડી રાખતા પ્રબળ આકર્ષણ બળો છે.

(A) $N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે આણ્વીય કક્ષક વિન્યાસ: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2$.
બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ $= \frac{10-4}{2} = 3$.
$N_2^-$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2(\pi^* 2p_x)^1$.
$B.O. = \frac{10-5}{2} = 2.5$.
$N_2^{2-}$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2(\pi^* 2p_x)^1(\pi^* 2p_y)^1$.
$B.O. = \frac{10-6}{2} = 2$.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $2 < 2.5 < 3$.
તેથી,વધતો ક્રમ $N_2^{2-} < N_2^- < N_2$ છે.

(C) $sp^2$ સંકરણ માટે,સ્ટેરિક નંબર $3$ હોવો જોઈએ.
$BF_3$ અણુમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $B$ એ $3$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,તેથી સ્ટેરિક નંબર $= 3 + 0 = 3$. તેથી,તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$NO_2^-$ આયનમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $N$ એ $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,તેથી સ્ટેરિક નંબર $= 2 + 1 = 3$. તેથી,તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$NH_2^-$ આયનમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $N$ એ $2$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,તેથી સ્ટેરિક નંબર $= 2 + 2 = 4$. તેથી,તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$H_2O$ અણુમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $O$ એ $2$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,તેથી સ્ટેરિક નંબર $= 2 + 2 = 4$. તેથી,તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,$BF_3$ અને $NO_2^-$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.

(D) અણુ $(A_2)$ દ્વારા શોષાયેલી ઉર્જા $= 4.4 \times 10^{-19} \ J$
અણુ $(A_2)$ દીઠ બંધ ઉર્જા $= 4.0 \times 10^{-19} \ J$
ગતિજ ઉર્જા $(K.E.) = \text{શોષાયેલી ઉર્જા} - \text{બંધ ઉર્જા}$
$K.E. = 4.4 \times 10^{-19} - 4.0 \times 10^{-19} = 0.4 \times 10^{-19} \ J$
અણુ $(A_2)$ હોવાથી,તેમાં $2$ પરમાણુઓ છે.
પરમાણુ દીઠ $K.E. = \frac{0.4 \times 10^{-19} \ J}{2} = 0.2 \times 10^{-19} \ J = 2 \times 10^{-20} \ J$
આમ,પરમાણુ દીઠ ગતિજ ઉર્જા $2 \times 10^{-20} \ J$ છે.

(B) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ હોવા માટે,ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં ફેરફાર $\Delta G$ ઋણ હોવો જોઈએ $(\Delta G < 0)$.
આપેલ છે: $\Delta H = 170 \ kJ = 170000 \ J$ અને $\Delta S = 170 \ J \ K^{-1}$.
સંબંધ $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$ નો ઉપયોગ કરતા,સ્વયંભૂતા માટે:
$\Delta H - T \Delta S < 0$
$\Delta H < T \Delta S$
$T > \frac{\Delta H}{\Delta S}$
$T > \frac{170000 \ J}{170 \ J \ K^{-1}}$
$T > 1000 \ K$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પ્રક્રિયા $1000 \ K$ થી વધુ તાપમાને સ્વયંભૂ બને છે,અને $1110 \ K$ એ આ શરતને સંતોષતું એકમાત્ર મૂલ્ય છે.

(B) પ્રક્રિયાની એન્થાલ્પી $(\Delta H)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$\Delta H = \sum \text{બંધ ઉર્જા (પ્રક્રિયકો)} - \sum \text{બંધ ઉર્જા (નીપજો)}$
પ્રક્રિયા માટે: $CH_2=CH_2 + H-H \to CH_3-CH_3$
પ્રક્રિયકોમાં: $1 \times (C=C)$,$4 \times (C-H)$,અને $1 \times (H-H)$ બંધ છે.
નીપજોમાં: $1 \times (C-C)$ અને $6 \times (C-H)$ બંધ છે.
$\Delta H = [BE(C=C) + 4 \times BE(C-H) + BE(H-H)] - [BE(C-C) + 6 \times BE(C-H)]$
$\Delta H = BE(C=C) + BE(H-H) - BE(C-C) - 2 \times BE(C-H)$
$\Delta H = 606.10 + 431.37 - 336.49 - 2(410.50)$
$\Delta H = 1037.47 - 336.49 - 821.00$
$\Delta H = -120.02 \approx -120 \text{ kJ mol}^{-1}$.

(C) એસિટિક એસિડનું વિયોજન:
$CH_3COOH \rightleftharpoons CH_3COO^{-} + H^{+}$,$K_{a1} = 1.5 \times 10^{-5}$
$HCN$ નું વિયોજન:
$HCN \rightleftharpoons H^{+} + CN^{-}$,$K_{a2} = 4.5 \times 10^{-10}$
પ્રક્રિયા $CN^{-} + CH_3COOH \rightleftharpoons HCN + CH_3COO^{-}$ માટે સંતુલન અચળાંક $K$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$K = \frac{K_{a1}}{K_{a2}}$
કિંમતો મૂકતા:
$K = \frac{1.5 \times 10^{-5}}{4.5 \times 10^{-10}} = \frac{1.5}{4.5} \times 10^{5} = \frac{1}{3} \times 10^{5} = 0.333 \times 10^{5} = 3.33 \times 10^{4}$
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,$K \approx 3.0 \times 10^{4}$.

(D) લુઈસ એસિડ એટલે ઇલેક્ટ્રોન-યુગ્મ સ્વીકારનાર.
$(CH_3)_3B$ માં,મધ્યસ્થ બોરોન પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં માત્ર $6$ ઇલેક્ટ્રોન છે,જેનો અર્થ છે કે તેનું અષ્ટક અપૂર્ણ છે.
તેથી,તે તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે,અને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
તેની સામે,$(CH_3)_2O$,$(CH_3)_3P$,અને $(CH_3)_3N$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુઓનું અષ્ટક પૂર્ણ છે અને તેમની પાસે ઓછામાં ઓછી એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે તેમને લુઈસ બેઇઝ (ઇલેક્ટ્રોન-યુગ્મ દાતા) તરીકે વર્તવા દે છે.

(D) નિર્બળ બેઇઝ $NH_{4}OH$ નો આયનીકરણ અચળાંક $K_{b} = 1.77 \times 10^{-5}$ આપેલ છે.
એમોનિયમ ક્લોરાઇડ $(NH_{4}Cl)$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(NH_{4}OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
આવા ક્ષાર માટે જળવિભાજન અચળાંક $(K_{h})$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$K_{h} = \frac{K_{w}}{K_{b}}$
જ્યાં $K_{w}$ એ પાણીનો આયનીય ગુણાકાર છે,જે $298 \ K$ તાપમાને $1.0 \times 10^{-14}$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$K_{h} = \frac{1.0 \times 10^{-14}}{1.77 \times 10^{-5}}$
$K_{h} \approx 0.56497 \times 10^{-9} = 5.65 \times 10^{-10}$.

(D) $HCl$ ના મિલિમોલની સંખ્યા $= 20.0 \times 0.050 = 1.0 \ mmol$.
$Ba(OH)_2$ ના મિલિમોલની સંખ્યા $= 30.0 \times 0.10 = 3.0 \ mmol$.
$Ba(OH)_2 \rightarrow Ba^{2+} + 2OH^{-}$ હોવાથી,$3.0 \ mmol \ Ba(OH)_2$ એ $6.0 \ mmol \ OH^{-}$ આયનો આપે છે.
$HCl$ માંથી $H^{+}$ આયનોની સંખ્યા $= 1.0 \ mmol$.
તટસ્થીકરણ પછી બાકી રહેલા $OH^{-}$ મોલ $= 6.0 - 1.0 = 5.0 \ mmol$.
કુલ કદ $= 20.0 + 30.0 = 50.0 \ mL$.
$[OH^{-}] = \frac{5.0 \ mmol}{50.0 \ mL} = 0.10 \ M$.

(D) $(i)$ બધા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $=$ આયનનો વીજભાર.
$(ii)$ ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $= -2$.
$PO_{4}^{3-}$ માં $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો:
$x + 4(-2) = -3 \implies x - 8 = -3 \implies x = +5$.
$SO_{4}^{2-}$ માં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ ધારો:
$y + 4(-2) = -2 \implies y - 8 = -2 \implies y = +6$.
$Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $z$ ધારો:
$2z + 7(-2) = -2 \implies 2z - 14 = -2 \implies 2z = 12 \implies z = +6$.
આમ,$P, S$ અને $Cr$ ના ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+5, +6$ અને $+6$ છે.

(C) ફાજન્સના નિયમ મુજબ,સહસંયોજક લાક્ષણિકતા એ ઋણાયનની ધ્રુવીયતા (polarizability) ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
જેમ ઋણાયનનું કદ વધે છે,તેમ તેની ધ્રુવીયતા વધે છે,જેના પરિણામે બંધની સહસંયોજક લાક્ષણિકતામાં વધારો થાય છે.
હેલાઇડ આયનોના કદનો ક્રમ $F^- < Cl^- < Br^- < I^-$ છે.
તેથી,આલ્કલી ધાતુના હેલાઇડ્સમાં સહસંયોજક લાક્ષણિકતાનો ક્રમ $MI > MBr > MCl > MF$ છે.

(A) સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ,$NaOH$,એક પ્રબળ બેઇઝ છે. તે એસિડિક અને ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે પરંતુ બેઝિક ઓક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$CaO$ એ બેઝિક ઓક્સાઇડ છે (આલ્કલાઇન અર્થ મેટલ ઓક્સાઇડ).
$SiO_2$ એ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે.
$BeO$ અને $B_2O_3$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
$CaO$ બેઝિક ઓક્સાઇડ હોવાથી,તે બેઇઝ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરશે નહીં.

(A) $Al < Ga < In < Tl$ ના ક્રમમાં $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતા વધે છે.
આનું મુખ્ય કારણ નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) છે,જેમાં $ns^2$ ઇલેક્ટ્રોન બંધ બનાવવામાં ભાગ લેતા નથી.
સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં આ અસર વધતી જાય છે,તેથી $Tl^+$ સૌથી વધુ સ્થિર છે.

(D) સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
આપેલ હાઇડ્રોકાર્બન બંધારણમાં:
$1.$ $C_2$ એ ત્રિબંધ $(C \equiv C)$ માં ભાગ લે છે,તેથી તે $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
$2.$ $C_3$ એ ચાર અન્ય પરમાણુઓ ($C_2, C_4, H$,અને $CH_3$ સમૂહનો $C$) સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$3.$ $C_5$ એ દ્વિબંધ $(C=C)$ માં ભાગ લે છે,તેથી તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$4.$ $C_6$ એ ચાર અન્ય પરમાણુઓ ($C_5, C_7$,અને બે $CH_3$ સમૂહના $C$ પરમાણુઓ) સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,$C_2, C_3, C_5$ અને $C_6$ માટેનો ક્રમ $sp, sp^3, sp^2, sp^3$ છે.

(D) જે સંયોજનો ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે તેમાં પ્રતિબંધિત પરિભ્રમણ હોવું જોઈએ,જેમ કે દ્વિબંધ $(C=C)$,જ્યાં દ્વિબંધના દરેક કાર્બન પરમાણુ બે અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$2-$બ્યુટીન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ માટે,દરેક દ્વિ-બંધિત કાર્બન એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક મિથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે. આ સમૂહો અલગ હોવાથી,તે $cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$1.$ $cis-2-$બ્યુટીન: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની એક જ બાજુએ હોય છે.
$2.$ $trans-2-$બ્યુટીન: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની વિરુદ્ધ બાજુએ હોય છે.

(D) બેન્ઝીનની નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3Cl$ સાથેની પ્રક્રિયાને ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઇલેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,મિથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ બેન્ઝીન રિંગ પરના હાઇડ્રોજન પરમાણુને બદલે છે અને ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{Anhy. AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$.

(D) વિયોજન અંશ,$\alpha = \frac{\Lambda^{c}}{\Lambda^{\infty}}$
અહીં,$\Lambda^{c} = 8.0 \, \text{mho} \, \text{cm}^2$ અને $\Lambda^{\infty} = 400 \, \text{mho} \, \text{cm}^2$ છે.
$\alpha = \frac{8.0}{400} = 0.02 = 2 \times 10^{-2}$.
નિર્બળ મોનોબેઝિક એસિડ માટે,ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ વિયોજન અચળાંક $K_{a} = \frac{C \alpha^{2}}{1 - \alpha}$ થાય.
$\alpha$ ખૂબ નાનું હોવાથી $(1 - \alpha \approx 1)$,સૂત્ર $K_{a} \approx C \alpha^{2}$ બને છે.
સાંદ્રતા $C = \frac{1}{32} \, M$ છે.
$K_{a} = \frac{1}{32} \times (2 \times 10^{-2})^{2} = \frac{1}{32} \times 4 \times 10^{-4} = 1.25 \times 10^{-5}$.

(B) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ પ્રોટોન દાતા છે અને બેઈઝ પ્રોટોન સ્વીકારનાર છે.
નાઈટ્રેશન મિશ્રણમાં,સાંદ્ર $H_2SO_4$ પ્રબળ એસિડ તરીકે કાર્ય કરે છે અને $HNO_3$ ને પ્રોટોન આપે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $HNO_3 + H_2SO_4 \rightarrow H_2NO_3^+ + HSO_4^-$.
અહીં,$HNO_3$ એ $H_2SO_4$ પાસેથી પ્રોટોન સ્વીકારે છે,તેથી $HNO_3$ બેઈઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
ત્યારબાદ,$H_2NO_3^+$ વિઘટિત થઈને ઇલેક્ટ્રોફાઈલ $NO_2^+$ બનાવે છે: $H_2NO_3^+ \rightarrow NO_2^+ + H_2O$.

(A) ફાજન્સનો નિયમ જણાવે છે કે સહસંયોજક લાક્ષણિકતા ધન આયનનું કદ ઘટવાથી અને ઋણ આયનનું કદ વધવાથી વધે છે.
જેમ કે આપણે જાણીએ છીએ કે સમૂહમાં નીચે જતાં ઋણ આયનનું કદ વધે છે,તેથી આયનીય કદનો ક્રમ $I^{-} > Br^{-} > Cl^{-} > F^{-}$ છે.
ફાજન્સના નિયમ મુજબ,ઋણ આયનનું કદ વધવાની સાથે સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે.
તેથી,સહસંયોજક લાક્ષણિકતાનો ક્રમ $MI > MBr > MCl > MF$ થશે.

(A) શિશુઓમાં મળનો પીળો રંગ મુખ્યત્વે પિત્ત રંજકદ્રવ્યો,ખાસ કરીને બિલીરૂબિન અને બિલીવર્ડિનની હાજરીને કારણે હોય છે.
ભલે શિશુનો ખોરાક સંપૂર્ણપણે સફેદ માતાના દૂધનો હોય,તેમ છતાં યકૃત પાચન માર્ગમાં પિત્ત રસનો સ્ત્રાવ કરે છે.
પિત્ત રંજકદ્રવ્યો એ જૂના રક્તકણોના વિઘટનથી ઉત્પન્ન થતા ચયાપચયના નકામા પદાર્થો છે.
આ રંજકદ્રવ્યો પિત્ત રસ સાથે આંતરડામાં ઉત્સર્જિત થાય છે અને આંતરડાના બેક્ટેરિયા દ્વારા તેમાં ફેરફાર થાય છે,જે મળને તેનો લાક્ષણિક પીળો રંગ આપે છે.

(B) મનુષ્યમાં પાચનની પ્રક્રિયા મુખગુહાથી શરૂ થાય છે.
મુખમાં લાળરસમાં રહેલ એમાયલેઝ (ટાયલિન) સ્ટાર્ચ પર કાર્ય કરે છે અને તેનું માલ્ટોઝમાં રૂપાંતર કરે છે.
તેથી,સ્ટાર્ચ જઠરમાં પહોંચતા પહેલા આંશિક રીતે પાચિત થઈ જાય છે.
ચરબીનું પાચન મુખમાં થતું નથી; તેનું પાચન મુખ્યત્વે નાના આંતરડામાં થાય છે.
સેલ્યુલોઝ એ એક જટિલ કાર્બોદિત (પોલિસેકેરાઈડ) છે,જેના પાચન માટે જરૂરી ઉત્સેચકો મનુષ્યમાં હોતા નથી.
આમ,ચરબી અને સેલ્યુલોઝ બંને સંપૂર્ણપણે અપાચિત અવસ્થામાં જઠરમાં પહોંચે છે.

(C) $Hypothalamus$ એ માનવ મગજના ડાયેન્સફાલોનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
તેમાં ઘણા કેન્દ્રો આવેલા હોય છે જે શરીરનું તાપમાન,ભૂખ અને તરસનું નિયંત્રણ કરે છે.
તેમાં ચેતાસ્ત્રાવી કોષોના સમૂહો પણ હોય છે,જે હાયપોથેલેમિક અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) જ્યારે નર અને માદા પ્રજનન અંગો (શંકુ અથવા પુષ્પો) એક જ વનસ્પતિ પર જોવા મળે,ત્યારે તેને એકસદની (monoecious) વનસ્પતિ કહેવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Pinus$ એક એકસદની વનસ્પતિ છે કારણ કે તે એક જ વૃક્ષ પર નર અને માદા બંને પ્રકારના શંકુ ધરાવે છે.
$Cycas$ એ દ્વિસદની (dioecious) છે (નર અને માદા વનસ્પતિઓ અલગ હોય છે).
$Papaya$ પણ દ્વિસદની છે.
$Marchantia$ એ એક લીવરવર્ટ છે જેમાં નર અને માદા પ્રજનન અંગો અલગ-અલગ સુકાય (thalli) પર ઉત્પન્ન થાય છે (દ્વિસદની).

(C) મૂત્રનિકાલ (micturition) ની પ્રક્રિયા મૂત્રાશયમાં મૂત્ર ભરાતા તેની દીવાલ ખેંચાવાથી શરૂ થાય છે.
મૂત્રાશયની દીવાલમાં રહેલા ખેંચાણ ગ્રાહીઓ જ્યારે મૂત્રાશય ખેંચાય છે ત્યારે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $(CNS)$ ને સંકેતો મોકલે છે.
પ્રતિભાવમાં,$CNS$ મૂત્રાશયના સરળ સ્નાયુઓના સંકોચન અને મૂત્રમાર્ગના મુદ્રિકા સ્નાયુઓના શિથિલન માટે મોટર સંદેશા મોકલે છે,જેનાથી મૂત્રનો નિકાલ થાય છે.
જો ખેંચાણ ગ્રાહીઓને દૂર કરવામાં આવે,તો મગજને મૂત્રાશય ભરાઈ ગયું છે તેવો સંકેત મળશે નહીં.
પરિણામે,મૂત્રનિકાલ માટે જરૂરી પરાવર્તી ક્રિયા (reflex arc) સક્રિય થશે નહીં અને મૂત્રનિકાલ થશે નહીં,જેના કારણે મૂત્રાશય અતિશય ફૂલી જશે.

(D) બાયોપેસ્ટીસાઇડ એ જૈવિક ઘટકો છે જેનો ઉપયોગ જીવાતોના નિયંત્રણ માટે થાય છે.
$1$. $Bacillus$ $thuringiensis$ $(Bt)$ એ એક જાણીતું બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ કીટકના લાર્વાને નિયંત્રિત કરવા માટે બાયોપેસ્ટીસાઇડ તરીકે થાય છે.
$2$. $Trichoderma$ $harzianum$ એ મુક્તજીવી ફૂગ છે જેનો ઉપયોગ વિવિધ વનસ્પતિ રોગકારકો સામે જૈવિક નિયંત્રક તરીકે થાય છે.
$3$. $Nuclear$ $Polyhedrosis$ $Virus$ $(NPV)$ એ $Baculovirus$ પ્રજાતિનો વાઇરસ છે અને તેનો ઉપયોગ ચોક્કસ પ્રકારના કીટનાશક તરીકે થાય છે.
$4$. $Xanthomonas$ $campestris$ એ એક બેક્ટેરિયા છે જે ક્રુસિફેરસ વનસ્પતિઓમાં 'બ્લેક રોટ' રોગ ફેલાવે છે,તેથી તે બાયોપેસ્ટીસાઇડ નથી પરંતુ વનસ્પતિ રોગકારક છે.
આથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) જૈવિક વિશાલન એટલે આહારશૃંખલાના ક્રમિક પોષક સ્તરોમાં ઝેરી પદાર્થોની સાંદ્રતામાં થતો વધારો.
$DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ એક સ્થાયી કાર્બનિક પ્રદૂષક છે.
તે લિપિડ (ચરબી) માં અત્યંત દ્રાવ્ય છે,જેનો અર્થ છે કે તે શરીર દ્વારા સરળતાથી ઉત્સર્જિત થઈ શકતું નથી.
તેના બદલે,તે સજીવોના મેદસ્વી (ચરબીયુક્ત) પેશીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
જેમ જેમ તે આહારશૃંખલામાં ઉપર જાય છે,તેમ ઉચ્ચ પોષક સ્તરના સજીવોની પેશીઓમાં $DDT$ ની સાંદ્રતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે,જે જૈવિક વિશાલન તરફ દોરી જાય છે.

(D) ટોર્ક $\vec \tau$ ને સ્થાન સદિશ $\vec r$ અને બળ સદિશ $\vec F$ ના સદિશ ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે $\vec \tau = \vec r \times \vec F$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,પરિણામી સદિશ $\vec \tau$ એ $\vec r$ અને $\vec F$ બંનેને લંબ હોય છે.
બે લંબ સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય હોવાથી,આપણને $\vec r \cdot \vec \tau = 0$ અને $\vec F \cdot \vec \tau = 0$ મળે છે.

(D) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2H_2(g) + O_2(g) \to 2H_2O(l)$.
પ્રક્રિયકોના મોલની ગણતરી:
$n(H_2) = \frac{10 \ g}{2 \ g/mol} = 5 \ mol$.
$n(O_2) = \frac{64 \ g}{32 \ g/mol} = 2 \ mol$.
સીમિત પ્રક્રિયક $(L.R.)$ નક્કી કરો:
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$2 \ mol$ $H_2$ ને $1 \ mol$ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$5 \ mol$ $H_2$ ને $2.5 \ mol$ $O_2$ ની જરૂર પડશે.
આપણી પાસે ફક્ત $2 \ mol$ $O_2$ હોવાથી,$O_2$ એ $L.R.$ છે.
નીપજની ગણતરી:
$1 \ mol$ $O_2$ માંથી $2 \ mol$ $H_2O$ મળે છે,તેથી $2 \ mol$ $O_2$ માંથી $2 \times 2 = 4 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન થશે.

(C) બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(BCC)$ સ્ફટિક માટે,ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\sqrt{3}a = 4r$
આપેલ છે કે ધારની લંબાઈ $a = 351 \ pm$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $r = \frac{\sqrt{3} \times a}{4} = \frac{1.732 \times 351}{4}$
$r = \frac{607.932}{4} = 151.98 \ pm \approx 151.8 \ pm$.

(D) પદાર્થની પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K_i = \frac{1}{2} m u^2 = \frac{1}{2} \times 1 \times (20)^2 = 200\, J$ છે.
જો હવાનું ઘર્ષણ ન હોત,તો પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈ $H$ એ ઊર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ મળે: $m g H = K_i$.
$1 \times 10 \times H = 200 \implies H = 20\, m$.
જોકે,હવાના ઘર્ષણને કારણે ઊર્જાના વ્યયને લીધે પદાર્થ માત્ર $h' = 18\, m$ ની ઊંચાઈ સુધી પહોંચે છે.
આ ઊંચાઈએ સ્થિતિઊર્જા $U_f = m g h' = 1 \times 10 \times 18 = 180\, J$ છે.
હવાના ઘર્ષણને કારણે ગુમાવેલી ઊર્જા એ પ્રારંભિક ગતિઊર્જા અને અંતિમ સ્થિતિઊર્જા વચ્ચેનો તફાવત છે: $\Delta E = K_i - U_f = 200\, J - 180\, J = 20\, J$.

(B) અવરોધ $R$ અને ${\varepsilon _1}$ emf તથા ${r_1}$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા કોષવાળા ઉપરના લૂપ માટે કિર્ચોફનો વોલ્ટેજ નિયમ $(KVL)$ લાગુ પાડતા:
કોષ ${\varepsilon _1}$ ના ધન ટર્મિનલથી શરૂ કરીને પ્રવાહની દિશામાં આગળ વધતા:
$1$. કોષ પરનો પોટેન્શિયલ ડ્રોપ ${\varepsilon _1}$ છે.
$2$. અવરોધ $R$ માંથી વહેતો પ્રવાહ $(i_1 + i_2)$ છે,તેથી પોટેન્શિયલ ડ્રોપ $-(i_1 + i_2)R$ છે.
$3$. આંતરિક અવરોધ $r_1$ માંથી વહેતો પ્રવાહ $i_1$ છે,તેથી પોટેન્શિયલ ડ્રોપ $-i_1r_1$ છે.
આ પોટેન્શિયલ ફેરફારોનો સરવાળો શૂન્ય લેતા: ${\varepsilon _1} - (i_1 + i_2)R - i_1r_1 = 0$.

(A) થાયરોક્સિન અંતઃસ્ત્રાવમાં આયોડિન હોય છે. થાયરોઇડ ગ્રંથિ બે મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે - થાયરોક્સિન (જેને $T4$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) અને ટ્રાય-આયોડોથાયરોનિન (જેને $T3$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે). $3$ અને $4$ અંકો અંતઃસ્ત્રાવમાં રહેલા આયોડિનના પરમાણુઓની સંખ્યા દર્શાવે છે. થાયરોઇડ અંતઃસ્ત્રાવોના ઉત્પાદન માટે આયોડિન આવશ્યક છે. આયોડિન મોટાભાગના ખોરાકમાં,ખાસ કરીને સીફૂડમાં જોવા મળે છે.

(A) ગેલ્વેનોમીટરને એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે,ગેલ્વેનોમીટર સાથે સમાંતરમાં શંટ અવરોધ $S$ જોડવો આવશ્યક છે.
શંટ અવરોધનું સૂત્ર $I_{g} \cdot G = (I - I_{g}) \cdot S$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $I_{g}$ એ પૂર્ણ સ્કેલ વિચલન પ્રવાહ છે,$G$ એ ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ છે,$I$ એ માપવાનો મહત્તમ પ્રવાહ છે અને $S$ એ શંટ અવરોધ છે.
$S$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા,આપણને $S = \frac{I_{g} \cdot G}{I - I_{g}}$ મળે છે.
આપેલ કિંમતો $I_{g} = 1.0\,A$,$G = 60\,\Omega$ અને $I = 5.0\,A$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $S = \frac{1.0 \times 60}{5.0 - 1.0} = \frac{60}{4} = 15\,\Omega$.
આમ,$15\,\Omega$ નો અવરોધ સમાંતરમાં જોડવો જોઈએ.

(C) આઇસોકોરિક પ્રક્રિયા એટલે એવી પ્રક્રિયા જેમાં સિસ્ટમનું કદ (volume) અચળ રહે છે. આવી પ્રક્રિયામાં દબાણ અને તાપમાન બદલાઈ શકે છે,પરંતુ કદ બદલાતું નથી. તેથી,આઇસોકોરિક પ્રક્રિયામાં દબાણ અચળ રહે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) $PO_4^{3-}$ માટે: ધારો કે $P$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી $x + 4(-2) = -3$,જે $x - 8 = -3$ આપે છે,તેથી $x = +5$.
$SO_4^{2-}$ માટે: ધારો કે $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી $x + 4(-2) = -2$,જે $x - 8 = -2$ આપે છે,તેથી $x = +6$.
$Cr_2O_7^{2-}$ માટે: ધારો કે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી $2x + 7(-2) = -2$,જે $2x - 14 = -2$ આપે છે,તેથી $2x = 12$,અને $x = +6$.
આમ,ઓક્સિડેશન આંક $+5, +6, +6$ છે.

(D) પક્ષ્મલ અધિચ્છદ પેશી કોષોની મુક્ત સપાટી પર પક્ષ્મોની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે.
આ પક્ષ્મો અધિચ્છદ સપાટી પર કણો અથવા શ્લેષ્મને ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવામાં મદદ કરે છે.
આ પેશી ખાસ કરીને બ્રોન્કિઓલ્સ (શ્વસન માર્ગનો ભાગ) અને ફેલોપિયન ટ્યુબ (અંડવાહિની) જેવા પોલા અંગોની આંતરિક સપાટી પર જોવા મળે છે,જે અનુક્રમે શ્લેષ્મ અને અંડકોષના વહનને સરળ બનાવે છે.

(C) ડાયમિથાઈલ ડાયક્લોરોસિલીન,$(CH_3)_2SiCl_2$ નું જળવિભાજન ડાયહાઈડ્રોક્સી વ્યુત્પન્ન,$(CH_3)_2Si(OH)_2$ આપે છે.
આ ડાયહાઈડ્રોક્સી વ્યુત્પન્ન સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન પામીને સીધી શૃંખલા ધરાવતું સિલિકોન પોલીમર બનાવે છે,જે નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દ્વારા દર્શાવી શકાય:
$n(CH_3)_2SiCl_2 + 2nH_2O \rightarrow n(CH_3)_2Si(OH)_2 + 2nHCl$
$n(CH_3)_2Si(OH)_2 \rightarrow -[O-Si(CH_3)_2-O]_n- + nH_2O$

(A) બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ સ્ફટિક માટે, ધારની લંબાઈ $a$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $r$ વચ્ચેનો સંબંધ $a \sqrt{3} = 4r$ છે।
આપેલ છે, ધારની લંબાઈ $a = 351 \ pm$.
તેથી, પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $r = \frac{a \sqrt{3}}{4}$.
કિંમતો મૂકતા, $r = \frac{351 \times 1.732}{4} = 151.98 \ pm$.
નજીકના વિકલ્પ મુજબ, આ મૂલ્ય આશરે $151.8 \ pm$ છે.

(D) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(fcc)$ લેટીસના કિસ્સામાં, ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $r = \frac{\sqrt{2}a}{4}$ છે.
આપેલ છે, $a = 361 \text{ pm}$.
સૂત્રમાં $a$ ની કિંમત મૂકતા:
$r = \frac{\sqrt{2} \times 361}{4} \approx \frac{1.414 \times 361}{4} \approx 127.6 \text{ pm}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા, ત્રિજ્યા $128 \text{ pm}$ મળે છે.

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર: $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$
અહીં,$\Delta T_f = 0 - (-0.00732) = 0.00732 \ ^oC$,$K_f = 1.86 \ ^oC/m$,અને $m = 0.0020 \ m$.
વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ની ગણતરી:
$i = \frac{\Delta T_f}{K_f \cdot m} = \frac{0.00732}{1.86 \times 0.0020} = \frac{0.00732}{0.00372} \approx 1.968 \approx 2$.
આયનીય સંયોજન $[Co(NH_3)_5(NO_2)]Cl$ પાણીમાં નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે: $[Co(NH_3)_5(NO_2)]Cl \rightarrow [Co(NH_3)_5(NO_2)]^+ + Cl^-$.
આમ,સંયોજનનો $1 \ mol$ એ $2 \ mol$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે.

(D) પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જા ફેરફાર $\Delta G^{o} = -nFE^{o}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા $(i): Cu^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Cu$ માટે,$\Delta G_{1}^{o} = -2 \times F \times 0.337 = -0.674F$.
પ્રક્રિયા $(ii): Cu^{2+} + e^{-} \rightarrow Cu^{+}$ માટે,$E^{o} = 0.153 \, V$. આપણે તેની ઉલટી પ્રક્રિયા જોઈએ: $Cu^{+} \rightarrow Cu^{2+} + e^{-}$,જ્યાં $E^{o} = -0.153 \, V$.
આમ,$Cu^{+} \rightarrow Cu^{2+} + e^{-}$ માટે,$\Delta G_{2}^{o} = -1 \times F \times (-0.153) = 0.153F$.
બંને પ્રક્રિયાઓનો સરવાળો કરતા:
$(Cu^{2+} + 2e^{-}$ $\rightarrow Cu) + (Cu^{+}$ $\rightarrow Cu^{2+} + e^{-})$ $\rightarrow (Cu^{+} + e^{-}$ $\rightarrow Cu)$.
$\Delta G_{total}^{o} = \Delta G_{1}^{o} + \Delta G_{2}^{o} = -0.674F + 0.153F = -0.521F$.
લક્ષ્ય પ્રક્રિયા $Cu^{+} + e^{-} \rightarrow Cu$ માટે,$n=1$,તેથી $\Delta G^{o} = -1 \times F \times E^{o}$.
$-0.521F = -1 \times F \times E^{o} \implies E^{o} = 0.52 \, V$.

(A) એલ્યુમિનિયમ માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al(s)$.
$Al$ નું તુલ્ય દળ $E = \frac{27}{3} = 9 \ g \ mol^{-1}$.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમ મુજબ: $W = \frac{E \times I \times t}{96500}$.
આપેલ છે: $I = 4.0 \times 10^4 \ A$,$t = 6 \ hours = 21600 \ s$.
$W = \frac{9 \times 4.0 \times 10^4 \times 21600}{96500} \approx 8.1 \times 10^4 \ g$.

(D) પ્રક્રિયા $N_2 + 3H_2 \rightarrow 2NH_3$ માટે,પ્રક્રિયાનો વેગ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
વેગ $= -\frac{d[N_2]}{dt} = -\frac{1}{3} \frac{d[H_2]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_3]}{dt}$
આપેલ છે કે $\frac{d[NH_3]}{dt} = 2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}.$
$H_2$ અને $NH_3$ માટેના પદોને સરખાવતા:
$-\frac{1}{3} \frac{d[H_2]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_3]}{dt}$
$-\frac{d[H_2]}{dt} = \frac{3}{2} \times \frac{d[NH_3]}{dt}$
$-\frac{d[H_2]}{dt} = \frac{3}{2} \times (2 \times 10^{-4}) = 3 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}.$

(D) પ્રક્રિયા $BrO_{3(aq)}^{-} + 5Br_{(aq)}^{-} + 6H^{+} \to 3Br_{2(l)} + 3H_2O_{(l)}$ માટે,પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ છે:
દર $= -\frac{d[BrO_3^-]}{dt} = -\frac{1}{5} \frac{d[Br^-]}{dt} = -\frac{1}{6} \frac{d[H^+]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[Br_2]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[H_2O]}{dt}$.
આપણે $Br_2$ ના દેખાવાના દરને $Br^-$ ના અદ્રશ્ય થવાના દર સાથે જોડવાની જરૂર છે.
સમીકરણ પરથી: $\frac{1}{3} \frac{d[Br_2]}{dt} = -\frac{1}{5} \frac{d[Br^-]}{dt}$.
બંને બાજુ $3$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$\frac{d[Br_2]}{dt} = -\frac{3}{5} \frac{d[Br^-]}{dt}$.

(B) આપેલ છે: અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ = $1386 \ s$.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય અને વેગ અચળાંક $(k)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$
$k$ માટે સૂત્ર બનાવતા:
$k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$
કિંમત મૂકતા:
$k = \frac{0.693}{1386} \ s^{-1}$
$k = 0.0005 \ s^{-1}$
$k = 5.0 \times 10^{-4} \ s^{-1} = 0.5 \times 10^{-3} \ s^{-1}$.

(A) પ્રક્રિયા $A + B \longrightarrow$ નીપજો માટે.
ધારો કે વેગ નિયમ: $\text{Rate} = k[A]^x[B]^y$ છે.
અવલોકન $(i)$ પરથી,$[A]$ બમણી કરતા વેગ બમણો થાય છે: $2 \times \text{Rate} = k[2A]^x[B]^y \implies 2 = 2^x \implies x = 1$.
અવલોકન $(ii)$ પરથી,$[A]$ અને $[B]$ બંને બમણી કરતા વેગ $8$ ગણો થાય છે: $8 \times \text{Rate} = k[2A]^1[2B]^y$.
આને મૂળ વેગ નિયમ વડે ભાગતા: $8 = 2^1 \times 2^y \implies 8 = 2 \times 2^y \implies 4 = 2^y \implies y = 2$.
આમ,વેગ નિયમ: $\text{Rate} = k[A][B]^2$ છે.

(D) ઓક્સિડેશનકર્તાની પ્રબળતા ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની તેની ક્ષમતા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,જે તેના રિડક્શન પોટેન્શિયલ સાથે સંબંધિત છે.
હેલોજનમાં ફ્લોરિન $(F_2)$ ની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ છે અને તેનું પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ પણ સૌથી વધુ છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ તેમ વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,$F_2$ સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે કારણ કે તે સૌથી સરળતાથી $F^-$ આયનમાં રિડક્શન પામે છે.

(B) સંક્રાંતિ તત્વ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની સંખ્યા બંધન માટે ઉપલબ્ધ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $3d^54s^1$ (ક્રોમિયમ) માટે,કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $6$ છે,તેથી તે $+6$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
$2$. $3d^54s^2$ (મેંગેનીઝ) માટે,કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $7$ છે,તેથી તે $+7$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
$3$. $3d^24s^2$ (ટાઇટેનિયમ) માટે,કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $4$ છે,તેથી તે $+4$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
$4$. $3d^34s^2$ (વેનેડિયમ) માટે,કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $5$ છે,તેથી તે $+5$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
આમ,$3d^54s^2$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવતું તત્વ સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.

(B) કોઈ સ્પીસીઝ રંગહીન છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે $d$-કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી તપાસીએ છીએ. જો $d$-કક્ષક સંપૂર્ણપણે ખાલી $(d^0)$ અથવા સંપૂર્ણપણે ભરાયેલી $(d^{10})$ હોય,તો $d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી અને તે રંગહીન હોય છે.
$1$. $TiF_6^{2-}$: $Ti$ એ $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $Ti^{4+} = [Ar] 3d^0$. તેમાં $d$-ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી તે રંગહીન છે.
$2$. $CoF_6^{3-}$: $Co$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $Co^{3+} = [Ar] 3d^6$. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે રંગીન છે.
$3$. $Cu_2Cl_2$: $Cu$ એ $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $Cu^{+} = [Ar] 3d^{10}$. $d$-કક્ષક સંપૂર્ણ ભરાયેલી હોવાથી તે રંગહીન છે.
$4$. $NiCl_4^{2-}$: $Ni$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $Ni^{2+} = [Ar] 3d^8$. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે રંગીન છે.
તેથી,$TiF_6^{2-}$ અને $Cu_2Cl_2$ રંગહીન સ્પીસીઝ છે.

(A) પ્રકાશીય સમઘટકતા ફક્ત તે જ સંકીર્ણો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં સંમિતિના તત્વો ગેરહાજર હોય છે.
$[M(aa)_3]$,$[M(aa)x_2y_2]$,અને $[M(aa)_2x_2]$ પ્રકારના અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં સંમિતિના તત્વોનો અભાવ હોય છે,તેથી તેઓ પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે,જ્યાં $aa$ એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,$x$ અથવા $y$ એ એકદંતીય લિગેન્ડ છે અને $M$ એ મધ્યસ્થ ધાતુ આયન છે.
$[MA_3B_3]$ પ્રકારના સંકીર્ણો,જેમ કે $[Co(NH_3)_3Cl_3]^0$,માં સંમિતિના તત્વો હાજર હોવાથી તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવતા નથી.
તેથી,$[Co(NH_3)_3Cl_3]^0$ પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવતું નથી.

(B) સંકીર્ણ આયન દ્રશ્યમાન પ્રકાશનું શોષણ કરે છે જો તેમાં $d$-કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય,જે $d-d$ સંક્રમણ માટે જરૂરી છે.
$1$. $[Ti(en)_2(NH_3)_2]^{4+}$ માં,$Ti$ એ $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Ti^{4+} = [Ar] 3d^0$. કોઈ $d$-ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી $d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી.
$2$. $[Cr(NH_3)_6]^{3+}$ માં,$Cr$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Cr^{3+} = [Ar] 3d^3$. તેમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,જે $d-d$ સંક્રમણ શક્ય બનાવે છે.
$3$. $[Zn(NH_3)_6]^{2+}$ માં,$Zn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Zn^{2+} = [Ar] 3d^{10}$. $d$-કક્ષકો સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે,તેથી $d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી.
$4$. $[Sc(H_2O)_3(NH_3)_3]^{3+}$ માં,$Sc$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Sc^{3+} = [Ar] 3d^0$. કોઈ $d$-ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી $d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી.
તેથી,માત્ર $[Cr(NH_3)_6]^{3+}$ દ્રશ્યમાન પ્રકાશનું શોષણ કરશે.

(D) $KOH \rightarrow K^{+} + OH^{-}$
$RX + OH^{-} \rightarrow R-OH + X^{-}$
$OH^{-}$ એ હેલાઇડ આયન $(X^{-})$ કરતા વધુ શક્તિશાળી ન્યુક્લિયોફાઇલ છે,તેથી તે નબળા ન્યુક્લિયોફાઇલને સરળતાથી દૂર કરે છે. ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ એવી પ્રજાતિઓ છે જે કાં તો ઋણ વીજભારિત હોય છે અથવા ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક જોડી ધરાવે છે,જેમ કે $OH^{-}$,$\ddot{N}H_{3}$,વગેરે.

(C) $1$. $CH_3CH_2OH \xrightarrow{PBr_3} CH_3CH_2Br \ (X)$
$2$. $CH_3CH_2Br \xrightarrow{alc. KOH} CH_2=CH_2 \ (Y) \text{ (ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન)}$
$3$. $CH_2=CH_2$ $\xrightarrow{H_2SO_4} CH_3CH_2OSO_3H$ $\xrightarrow{H_2O, \text{heat}} CH_3CH_2OH \ (Z) \text{ (ઈથીનનું જલીયકરણ)}$
આમ,નીપજ $Z$ ઇથેનોલ છે.

(C) પિરિયોડિક એસિડ $(HIO_4)$ એ વિસિનલ ડાયોલ્સ ($1,2$-ડાયોલ્સ) ના ઓક્સિડેટીવ વિભાજન માટે વપરાતો પસંદગીયુક્ત ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ છે.
ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ એ એક વિસિનલ ડાયોલ છે જે $HIO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ ના બે અણુઓ બનાવે છે.
$HO-CH_2-CH_2-OH + HIO_4 \rightarrow 2HCHO + HIO_3 + H_2O$.

(B) પગલું $1$: ફીનોલ $Zn$ ડસ્ટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીન $(X)$ બનાવે છે.
$C_6H_5OH + Zn \rightarrow C_6H_6 + ZnO$
પગલું $2$: બેન્ઝીન નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3Cl$ સાથે ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયા કરીને ટોલ્યુઈન $(Y)$ બનાવે છે.
$C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{Anhyd.\,AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$
પગલું $3$: ટોલ્યુઈન $(Y)$ નું આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને બેન્ઝોઈક એસિડ $(Z)$ મળે છે.
$C_6H_5CH_3 \xrightarrow{Alkaline\,KMnO_4} C_6H_5COOH$
તેથી,નીપજ $Z$ એ બેન્ઝોઈક એસિડ છે.

(A) સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની હાજરીમાં ટ્રાયક્લોરોએસીટાલ્ડિહાઈડ (ક્લોરલ) ની ક્લોરોબેન્ઝીન સાથેની પ્રક્રિયા એ સંઘનન (condensation) પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ક્લોરલનો એક અણુ ક્લોરોબેન્ઝીનના બે અણુઓ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1,1,1-$ટ્રાયક્લોરો$-2,2-$બિસ($p-$ક્લોરોફિનાઈલ)ઈથેન બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે $DDT$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$CCl_3CHO + 2C_6H_5Cl \xrightarrow{Conc. H_2SO_4} (ClC_6H_4)_2CHCCl_3 + H_2O$
આમ,ઉત્પન્ન થતી નીપજ $DDT$ છે.

(C) પ્રોપિયોનિક એસિડ $(CH_3-CH_2-COOH)$ ની લાલ ફોસ્ફરસની હાજરીમાં $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયાને $Hell-Volhard-Zelinsky$ $(HVZ)$ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને બ્રોમીન પરમાણુઓ દ્વારા વિસ્થાપિત કરે છે.
પ્રોપિયોનિક એસિડમાં $-COOH$ સમૂહની બાજુના કાર્બન પરમાણુ પર બે $\alpha$-હાઇડ્રોજન હોય છે.
ડાયબ્રોમો નીપજ બનતી હોવાથી,બંને $\alpha$-હાઇડ્રોજન બ્રોમીન દ્વારા બદલાય છે,જેના પરિણામે $CH_3-C(Br)_2-COOH$ બંધારણ મળે છે.

(A) $N$-મિથાઈલએનિલીન એ દ્વિતીયક એમાઈન છે. જ્યારે તે નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જે $NaNO_2$ અને $HCl$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,ત્યારે તે $N$-નાઈટ્રોસો-$N$-મિથાઈલએનિલીન બનાવવા માટે $N$-નાઈટ્રોસેશન પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5NHCH_3 + NaNO_2 + HCl \rightarrow C_6H_5N(NO)CH_3 + NaCl + H_2O$
આ નીપજ પીળા રંગનું તેલી પ્રવાહી છે.

(B) $DNA$ નો તે ભાગ જે પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટે સૂચનાત્મક માર્ગદર્શિકા તરીકે કાર્ય કરે છે તેને $gene$ કહેવામાં આવે છે.
કોષમાં દરેક પ્રોટીન માટે એક અનુરૂપ $gene$ હોય છે જે તેના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી માહિતી ધરાવે છે.

(C) થાયરોક્સિન એ $3, 5, 3', 5'$-ટેટ્રાઆયોડોથાયરોનિન છે. તે થાયરોઇડ ગ્રંથિના ફોલિક્યુલર કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે. તેની રચના નીચે મુજબ છે:
$HO-C_6H_2I_2-O-C_6H_2I_2-CH(NH_2)COOH$
થાયરોક્સિન ઓક્સિજનના વપરાશને ઉત્તેજિત કરે છે અને આમ,શરીરમાં તમામ કોષો અથવા પેશીઓના ચયાપચયને ઉત્તેજિત કરે છે.

(A) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નો પોલિમર છે. તેનો સાચો પુનરાવર્તિત એકમ $[ - CH_2 - C(Cl) = CH - CH_2 - ]_n$ છે. વિકલ્પ $(A)$ માં આપેલી રચના ખોટી છે કારણ કે તેમાં મુખ્ય શૃંખલામાં એક વધારાનો $-CH_2-$ સમૂહ છે.

(D) ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે માનસિક તણાવ અને ચિંતા ઘટાડે છે.
તેમને ઘણીવાર સાયકોથેરાપ્યુટિક દવાઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Equanil$,$Valium$ અને $Serotonin$ એ ટ્રાન્ક્વીલાઈઝરના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.
તેથી,$Equanil$ સાચો જવાબ છે.