AIPMT 2007 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $DNA$ ના બેવડા કુંતલ (double helix) મોડેલ મુજબ,બે પોલિન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલાઓ વિરુદ્ધ દિશામાં ગોઠવાયેલી હોય છે.
એક શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં હોય છે,જ્યારે બીજી શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે.
આ ગોઠવણીને પ્રતિસમાંતર (antiparallel) કહેવામાં આવે છે.

(B) સજીવો વૃદ્ધિ,પ્રજનન,ચયાપચય,કોષીય આયોજન અને સભાનતા જેવા અનેક લક્ષણો દર્શાવે છે.
આ પૈકી,સભાનતા (પર્યાવરણને અનુભવવાની અને ઉત્તેજના સામે પ્રતિસાદ આપવાની ક્ષમતા) એ સજીવોનો વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મ માનવામાં આવે છે.
જોકે વૃદ્ધિ અને પ્રજનન એ સજીવોના લક્ષણો છે,પરંતુ તે વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મો નથી કારણ કે નિર્જીવ વસ્તુઓ પણ વૃદ્ધિ પામી શકે છે (દા.ત.,પર્વતો,ખડકો) અને કેટલાક સજીવો (દા.ત.,વંધ્ય કામદાર મધમાખીઓ,વંધ્ય માનવ યુગલો) પ્રજનન કરી શકતા નથી.
તેથી,પર્યાવરણ સાથેની આંતરપ્રક્રિયા અને તેના પરિણામે થતી પ્રગતિશીલ ઉત્ક્રાંતિ એ એક મૂળભૂત લક્ષણ છે જે સજીવોને નિર્જીવ પદાર્થોથી અલગ પાડે છે.

(D) સજીવોનું જૈવિક સંગઠન ઉપ-સૂક્ષ્મદર્શી આણ્વિક સ્તરથી શરૂ થાય છે. પરમાણુઓ જોડાઈને અણુઓ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ મહાઅણુઓ,અંગિકાઓ અને અંતે કોષોનું નિર્માણ કરે છે. તેથી,જીવનના સંગઠનનો પાયો આણ્વિક સ્તરથી શરૂ થાય છે.

(D) સજીવો ચયાપચય,કોષીય આયોજન અને સભાનતા (ઉત્તેજના સામે પ્રતિસાદ) જેવા અનેક લાક્ષણિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
વૃદ્ધિ અને પ્રજનન એ સજીવોના લક્ષણો છે,પરંતુ તે 'વ્યાખ્યાયિત' ગુણધર્મો નથી કારણ કે નિર્જીવ વસ્તુઓ પણ વૃદ્ધિ દર્શાવી શકે છે (દા.ત. પદાર્થોનો જમાવડો) અને કેટલાક સજીવો (જેમ કે વંધ્ય કામદાર મધમાખીઓ કે ખચ્ચર) પ્રજનન કરી શકતા નથી.
જોકે,પર્યાવરણને અનુભવવાની અને ઉત્તેજના સામે પ્રતિસાદ આપવાની ક્ષમતા (સભાનતા) એ તમામ સજીવોનો વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'સ્પર્શનો પ્રતિસાદ' (સભાનતાનું એક સ્વરૂપ) એ સૌથી યોગ્ય લાક્ષણિકતા છે જે સજીવોને નિર્જીવ વસ્તુઓથી અલગ પાડે છે,કારણ કે નિર્જીવ વસ્તુઓમાં સભાનતા હોતી નથી.

(D) સજીવોનું જૈવિક સંગઠન ઉપ-સૂક્ષ્મદર્શી આણ્વિક સ્તરથી શરૂ થાય છે. પરમાણુઓ જોડાઈને અણુઓ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ મહાઅણુઓ,અંગિકાઓ અને અંતે કોષો બનાવે છે. તેથી,જીવનના સંગઠનનો પાયો આણ્વિક સ્તરથી શરૂ થાય છે.

(D) વિટામિનને તેમની દ્રાવ્યતાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: ચરબીમાં દ્રાવ્ય અને પાણીમાં દ્રાવ્ય.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિનમાં વિટામિન $A$,$D$,$E$ અને $K$ નો સમાવેશ થાય છે.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિનમાં વિટામિન $B$-કોમ્પ્લેક્સ અને વિટામિન $C$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિટામિન $B$ એ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.

(A) આપેલ છે:
કોણીય પ્રવેગ,$\alpha = 3.0\, rad/s^2$
પ્રારંભિક કોણીય વેગ,$\omega_i = 2.00\, rad/s$
સમય,$t = 2\, s$
ચાકગતિ માટેના ગતિના સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$\theta = \omega_i t + \frac{1}{2} \alpha t^2$
કિંમતો મૂકતા:
$\theta = (2.00)(2) + \frac{1}{2}(3.0)(2)^2$
$\theta = 4 + \frac{1}{2}(3.0)(4)$
$\theta = 4 + 6 = 10\, rad$
આમ,પૈડું $10\, rad$ ના ખૂણા પર પરિભ્રમણ કરશે.

(B) $m$ દળ ધરાવતો ઉપગ્રહ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરે છે.
$\therefore$ ઉપગ્રહની ગતિ ઊર્જા,$K = \frac{GMm}{2r} \dots (i)$
ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા,$U = -\frac{GMm}{r} \dots (ii)$
ઉપગ્રહની કક્ષીય ઝડપ,$v = \sqrt{\frac{GM}{r}} \dots (iii)$
ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ,$T = 2\pi \sqrt{\frac{r^3}{GM}} \dots (iv)$
આપેલ છે કે $m_{S_1} = 4m_{S_2}$.
બંને ઉપગ્રહો $S_1$ અને $S_2$ માટે $M$ અને $r$ સમાન હોવાથી:
સમીકરણ $(iii)$ પરથી,કક્ષીય ઝડપ $v$ એ ઉપગ્રહના દળથી સ્વતંત્ર છે. તેથી,બંને ઉપગ્રહો સમાન ઝડપથી ગતિ કરે છે.
સમીકરણ $(i)$ પરથી,$K \propto m$,તેથી $K_{S_1} = 4K_{S_2}$.
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,$U \propto m$,તેથી $U_{S_1} = 4U_{S_2}$.
સમીકરણ $(iv)$ પરથી,$T$ એ ઉપગ્રહના દળથી સ્વતંત્ર છે,તેથી $T_{S_1} = T_{S_2}$.
આમ,વિધાન $(b)$ સાચું છે.

(B) $m$ દળ અને $q$ વીજભાર ધરાવતો વીજભારિત કણ જ્યારે $B$ જેટલા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $v$ જેટલી ઝડપથી ક્ષેત્રને લંબરૂપે ગતિ કરે છે,ત્યારે તેના પર લાગતું ચુંબકીય લોરેન્ઝ બળ કેન્દ્રગામી બળ તરીકે વર્તે છે.
ચુંબકીય બળ $F = qvB$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્તુળાકાર ગતિ માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ $F = \frac{mv^2}{R}$ છે.
બંને બળોને સરખાવતા: $qvB = \frac{mv^2}{R}$.
ત્રિજ્યા $R$ માટે ઉકેલતા: $R = \frac{mv}{qB}$.
કોણીય વેગ $\omega = \frac{v}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$R$ ની કિંમત મૂકતા: $\omega = \frac{v}{(mv/qB)} = \frac{qB}{m}$.
આવર્તકાળ $T = \frac{2\pi}{\omega}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\omega$ ની કિંમત મૂકતા: $T = \frac{2\pi m}{qB}$.
આમ,$T$ એ માત્ર દળ $m$,વીજભાર $q$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે ત્રિજ્યા $R$ અને ઝડપ $v$ બંનેથી સ્વતંત્ર છે.

(D) પદાર્થનો ફેરોમેગ્નેટિક ગુણધર્મ પરમાણુ ચુંબકીય મોમેન્ટ્સની એક જ દિશામાં ગોઠવણીને કારણે હોય છે.
જ્યારે ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થનું તાપમાન તેના ક્યુરી તાપમાન $(T_c)$ થી વધારવામાં આવે છે,ત્યારે ઉષ્મીય આંદોલન એટલું પ્રબળ બની જાય છે કે તે ચુંબકીય મોમેન્ટ્સના લાંબા ગાળાના ક્રમને તોડી નાખે છે.
પરિણામે,પદાર્થ તેની સ્વયંભૂ ચુંબકત્વ ગુમાવે છે અને પેરામેગ્નેટિક અવસ્થામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી,નિકલ તેના ક્યુરી તાપમાનથી ઉપર પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવશે.

(C) : કેલ્શિયમ $(Ca)$ એ વનસ્પતિની વૃદ્ધિ માટેનું એક આવશ્યક ગુરુપોષકતત્વ છે.
ગુરુપોષકતત્વો એવા આવશ્યક તત્વો છે જેની વનસ્પતિને $1 \ mg/g$ શુષ્ક પદાર્થ કરતા વધારે માત્રામાં જરૂર હોય છે.
કેલ્શિયમનો ઉપયોગ કોષદીવાલના મધ્યપટલના નિર્માણ માટે કેલ્શિયમ પેક્ટેટ તરીકે થાય છે,તે લિપિડ ચયાપચય,કોષ વિભાજન અને કોષ વિસ્તરણમાં ભાગ લે છે,કાર્બોદિતોના સ્થળાંતરમાં મદદ કરે છે અને વનસ્પતિમાં ઉત્સેચકોની સક્રિયતાને પ્રેરે છે.
જ્યારે $Zn$ (ઝિંક),$Cu$ (કોપર) અને $Mn$ (મેંગેનીઝ) એ સૂક્ષ્મપોષકતત્વો છે કારણ કે તેમની જરૂરિયાત ખૂબ જ અલ્પ માત્રામાં હોય છે.

(A) : સીરમ ગ્લોબ્યુલિન એ રુધિર સીરમમાં જોવા મળતા પ્રોટીન છે,જેમાં રુધિરના મોટાભાગના એન્ટિબોડીઝ (ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન) હોય છે.
સીરમ ગ્લોબ્યુલિન ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ એ રુધિરમાં રહેલા ચોક્કસ પ્રોટીનની તપાસ કરવા માટેની પ્રયોગશાળા કસોટી છે.
ગ્લોબ્યુલિનને આલ્ફા,બીટા અને ગામા ગ્લોબ્યુલિનમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
એન્ટિબોડીઝ મુખ્યત્વે ગામા ગ્લોબ્યુલિન હોવાથી,આ પ્રોટીનની ઉણપ એ એન્ટિબોડીની ઉણપ માટે પુષ્ટિ આપતો પુરાવો છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એટલે એકમ વિસ્તાર દીઠ અને એકમ સમય દીઠ ઉત્પાદકો દ્વારા સંગ્રહિત કુલ કાર્બનિક દ્રવ્ય.
કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ વિસ્તાર દીઠ અને એકમ સમય દીઠ સંશ્લેષિત કુલ કાર્બનિક દ્રવ્ય.
$NPP = GPP - \text{શ્વસન દરમિયાન થતો વ્યય}$.
ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો વિષુવવૃત્તીય અને ઉપ-વિષુવવૃત્તીય વિસ્તારોમાં આવેલા છે, જ્યાં પુષ્કળ સૂર્યપ્રકાશ અને વરસાદ મળે છે.
આ અનુકૂળ આબોહવાકીય પરિસ્થિતિઓને કારણે, અન્ય નિવસનતંત્રોની તુલનામાં આ વિસ્તારોમાં જૈવવિવિધતા અને વાર્ષિક ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા સૌથી વધુ હોય છે.

(D) ભારિત સરેરાશ પરમાણ્વીય દળની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$\text{સરેરાશ પરમાણ્વીય દળ} = (\text{આઈસોટોપ } 1 \text{ ની ટકાવારી } \times \text{આઈસોટોપ } 1 \text{ નું દળ}) + (\text{આઈસોટોપ } 2 \text{ ની ટકાવારી } \times \text{આઈસોટોપ } 2 \text{ નું દળ}) + (\text{આઈસોટોપ } 3 \text{ ની ટકાવારી } \times \text{આઈસોટોપ } 3 \text{ નું દળ})$
$\text{સરેરાશ પરમાણ્વીય દળ} = (0.90 \times 200) + (0.08 \times 199) + (0.02 \times 202)$
$\text{સરેરાશ પરમાણ્વીય દળ} = 180.00 + 15.92 + 4.04 = 199.96 \ amu$
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,આ મૂલ્ય $200 \ amu$ થાય છે.

(B) ક્વોન્ટમ નંબરો માટેના નિયમો છે: $n > 0$,$0 \le l < n$,$-l \le m \le +l$,અને $s = \pm 1/2$.
$(ii)$ અશક્ય છે કારણ કે $l = n = 2$ ($l < n$ હોવું જોઈએ).
$(iv)$ અશક્ય છે કારણ કે જ્યારે $l = 0$ હોય ત્યારે $m = -1$ હોઈ શકે નહીં ($|m| \le l$ હોવું જોઈએ).
$(v)$ અશક્ય છે કારણ કે જ્યારે $l = 2$ હોય ત્યારે $m = 3$ હોઈ શકે નહીં ($|m| \le l$ હોવું જોઈએ).
આમ,સેટ $(ii), (iv)$ અને $(v)$ શક્ય નથી.

(A) આપેલ તમામ સ્પીસીઝ ($Ca^{2+}$,$K^{+}$,$Ar$,$Cl^{-}$,$S^{2-}$) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે,એટલે કે તે બધામાં $18$ ઈલેક્ટ્રોન છે.
આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ માટે,જેમ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ વધે તેમ આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
પરમાણુ ક્રમાંક છે: $Ca$ $(Z=20)$,$K$ $(Z=19)$,$Ar$ $(Z=18)$,$Cl$ $(Z=17)$,$S$ $(Z=16)$.
કેન્દ્રીય વીજભારનો ક્રમ $Ca^{2+} > K^{+} > Ar > Cl^{-} > S^{2-}$ હોવાથી,આયનીય કદનો ક્રમ નીચે મુજબ થશે:
$Ca^{2+} < K^{+} < Ar < Cl^{-} < S^{2-}$.

(B) આયનીકરણ એન્થાલ્પી એટલે અલગ કરેલા વાયુરૂપ પરમાણુમાંથી સૌથી ઢીલી રીતે બંધાયેલા ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા.
જેમ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n)$ વધે છે,તેમ કેન્દ્રથી સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનનું અંતર વધે છે,જેના પરિણામે ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતા અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારમાં ઘટાડો થાય છે.
વિકલ્પ $B$ $(1s^2 \ 2s^2 \ 2p^5 \ 3s^1)$ એવા પરમાણુને દર્શાવે છે જેમાં તેનો સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $n=3$ કક્ષામાં છે,જે અન્ય વિકલ્પોમાં $n=2$ કક્ષાના ઇલેક્ટ્રોન કરતા કેન્દ્રથી વધુ દૂર છે.
તેથી,$3s$ કક્ષકનો ઇલેક્ટ્રોન સૌથી ઓછી મજબૂતીથી જોડાયેલો હોય છે,પરિણામે તેની આયનીકરણ એન્થાલ્પી સૌથી ઓછી હોય છે.

(A) પ્રોટોન આકર્ષણ એ સ્પીસીઝની બેઝિકતા (basicity) સાથે સીધું સંબંધિત છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં,વિદ્યુતઋણતા વધે છે,જેના કારણે એકાકી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતા પરમાણુની બેઝિકતા ઘટે છે. $NH_{2}^{-}$ અને $F^{-}$ ની સરખામણી કરતાં,નાઇટ્રોજનની વિદ્યુતઋણતા ફ્લોરિન કરતાં ઓછી હોવાથી $NH_{2}^{-}$ વધુ પ્રબળ બેઝ છે.
સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં,પરમાણુનું કદ વધે છે,જેનાથી બેઝિકતા ઘટે છે. $F^{-}$ અને $I^{-}$ ની સરખામણી કરતાં,$F^{-}$ વધુ પ્રબળ બેઝ છે.
આમ,આપેલ આયનીય સ્પીસીઝમાં $NH_{2}^{-}$ સૌથી વધુ પ્રોટોન આકર્ષણ ધરાવે છે.

(C) આઈસોસ્ટ્રક્ચરલ હોવા માટે,સ્પીસીઝ પાસે સમાન સંકરણ અને સમાન ભૂમિતિ હોવી જોઈએ.
$(a)$ $SO_{3}^{2-}$ માં $sp^{3}$ સંકરણ (પિરામિડલ) છે અને $NO_{3}^{-}$ માં $sp^{2}$ સંકરણ (ત્રિકોણીય સમતલીય) છે.
$(b)$ $BF_{3}$ માં $sp^{2}$ સંકરણ (ત્રિકોણીય સમતલીય) છે અને $NF_{3}$ માં $sp^{3}$ સંકરણ (પિરામિડલ) છે.
$(c)$ $BrO_{3}^{-}$ માં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સાથે $sp^{3}$ સંકરણ (પિરામિડલ) છે અને $XeO_{3}$ માં પણ એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સાથે $sp^{3}$ સંકરણ (પિરામિડલ) છે. તેથી,તેઓ આઈસોસ્ટ્રક્ચરલ છે.
$(d)$ $SF_{4}$ માં $sp^{3}d$ સંકરણ (સી-સો) છે અને $XeF_{4}$ માં $sp^{3}d^{2}$ સંકરણ (ચોરસ સમતલીય) છે.

(C) બંધ લંબાઈ એ બંધ ક્રમાંકના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે। ઉચ્ચ બંધ ક્રમાંક ટૂંકી બંધ લંબાઈમાં પરિણમે છે.
$1.$ $CO$ માં, બંધ ક્રમાંક $3$ છે $(:C \equiv O:^+)$, તેથી બંધ લંબાઈ સૌથી ટૂંકી $(112.8 \ pm)$ છે.
$2.$ $CO_2$ માં, બંધ ક્રમાંક $2$ છે $(O=C=O)$, તેથી બંધ લંબાઈ મધ્યમ $(122 \ pm)$ છે.
$3.$ $CO_3^{2-}$ માં, કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને સંસ્પંદન દર્શાવે છે। બંધ ક્રમાંક $1.33$ છે, જે સૌથી ઓછો છે, પરિણામે બંધ લંબાઈ સૌથી લાંબી $(136 \ pm)$ છે.
તેથી, બંધ લંબાઈનો વધતો સાચો ક્રમ $CO < CO_2 < CO_3^{2-}$ છે.

(D) કોઈપણ સંયોજનની પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી એટલે કે જ્યારે એક મોલ સંયોજન તેના તત્વોમાંથી પ્રમાણિત સ્થિતિમાં બને ત્યારે થતો એન્થાલ્પી ફેરફાર.
$H_2O_{(l)}$ ની સર્જન એન્થાલ્પી દર્શાવતું સમીકરણ એ પ્રક્રિયા છે જેમાં $1 \ mol$ $H_2O_{(l)}$ તેના ઘટક તત્વો $H_{2_{(g)}}$ અને $O_{2_{(g)}}$ માંથી બને છે.
આ પ્રક્રિયા $(ii)$ દ્વારા આપવામાં આવેલ છે: $H_{2_{(g)}} + \frac{1}{2} O_{2_{(g)}} \longrightarrow H_2O_{(l)}$,$\Delta H = -X_2 \ kJ \ mol^{-1}$.
તેથી,$H_2O_{(l)}$ ની સર્જન એન્થાલ્પી $-X_2 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.

(B) $HCl$ માટે સર્જનની પ્રક્રિયા: $\frac{1}{2} H_2(g) + \frac{1}{2} Cl_2(g) \rightarrow HCl(g)$.
સર્જનની એન્થાલ્પીનું સૂત્ર: $\Delta H_f = [\sum \text{પ્રક્રિયકોની બંધ ઉર્જા}] - [\sum \text{નીપજોની બંધ ઉર્જા}]$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $-90 = [\frac{1}{2} \times BE(H-H) + \frac{1}{2} \times BE(Cl-Cl)] - [BE(H-Cl)]$.
$-90 = [\frac{1}{2} \times 430 + \frac{1}{2} \times 240] - BE(H-Cl)$.
$-90 = [215 + 120] - BE(H-Cl)$.
$-90 = 335 - BE(H-Cl)$.
$BE(H-Cl) = 335 + 90 = 425 \ kJ \ mol^{-1}$.

(A) આપેલ પ્રક્રિયાઓ:
$(1) \ N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3 \quad K_1$
$(2) \ N_2 + O_2 \rightleftharpoons 2NO \quad K_2$
$(3) \ H_2 + \frac{1}{2} O_2 \rightleftharpoons H_2O \quad K_3$
લક્ષ્ય પ્રક્રિયા:
$(4) \ 2NH_3 + \frac{5}{2} O_2 \rightleftharpoons 2NO + 3H_2O \quad K$
સમીકરણ $(4)$ મેળવવા માટે,આપણે $(2) + 3 \times (3) - (1)$ પ્રક્રિયા કરીશું.
સંતુલન અચળાંકના નિયમો મુજબ:
$K = \frac{K_2 \times (K_3)^3}{K_1} = \frac{K_2 K_3^3}{K_1}$

(A) નિર્બળ એસિડનું વિયોજન આ મુજબ છે: $HA \rightleftharpoons H^{+} + A^{-}$
સંતુલન સમયે,ધારો કે $H^{+}$ ની સાંદ્રતા $x$ છે. તેથી $[H^{+}] = [A^{-}] = x$ અને $[HA] = 0.1 - x \approx 0.1$ (કારણ કે $K_a$ ખૂબ નાનું છે).
$K_a = \frac{[H^{+}][A^{-}]}{[HA]} = \frac{x^{2}}{0.1} = 1.00 \times 10^{-5}$
$x^{2} = 1.00 \times 10^{-6}$
$x = 1.00 \times 10^{-3} \ M$
વિયોજનની ટકાવારી $\alpha = \frac{x}{C} \times 100 = \frac{1.00 \times 10^{-3}}{0.100} \times 100 = 1 \%$

(A) હાઇડ્રોનિયમ આયનોની સાંદ્રતા આપેલ છે: $[H_3O^+] = 1 \times 10^{-10} \, M$.
પ્રથમ,દ્રાવણનો $pH$ ગણો:
$pH = -\log[H_3O^+] = -\log[10^{-10}] = 10$.
$25 \, ^\circ C$ તાપમાને,$pH$ અને $pOH$ વચ્ચેનો સંબંધ છે:
$pH + pOH = 14$.
$pH$ ની કિંમત મૂકતા:
$10 + pOH = 14$.
તેથી,$pOH = 14 - 10 = 4$.

(A) ધાતુ કાર્બોનેટની ઉષ્મીય સ્થિરતા ધાતુના વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ પર આધાર રાખે છે.
જેમ ધાતુનો વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ વધે છે,તેમ તેના કાર્બોનેટની ઉષ્મીય સ્થિરતા વધે છે.
સમૂહ $2$ ના તત્વો માટે,વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં વધે છે $(Be < Mg < Ca)$. તેથી,ઉષ્મીય સ્થિરતાનો ક્રમ $BeCO_3 < MgCO_3 < CaCO_3$ છે.
સમૂહ $1$ ની ધાતુઓ સમૂહ $2$ ની ધાતુઓ કરતા વધુ વિદ્યુત-ધન હોય છે,તેથી $K_2CO_3$ એ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુના કાર્બોનેટ કરતા વધુ સ્થિર છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $BeCO_3 < MgCO_3 < CaCO_3 < K_2CO_3$ છે.

(A) સમૂહ $II$ માં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં સલ્ફેટની જલીયકરણ ઉર્જા ઘટે છે.
$Mg^{2+}$ એ સમૂહ $II$ ના અન્ય આયનો કરતા કદમાં નાનો છે,તેથી $Mg^{2+}$ સરળતાથી જલીયકરણ પામે છે.
$MgSO_4$ ની જલીયકરણ ઉર્જા તેની લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે હોય છે.

(A) સમૂહ $14$ ના તત્વોમાં સૌથી બહારની કક્ષાના $ns^2$ ઇલેક્ટ્રોન નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસરને કારણે બંધનમાં ભાગ લેતા નથી.
આ અસર સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે,જેનાથી ભારે તત્વો માટે નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થા $(+2)$ વધુ સ્થાયી બને છે.
$Sn$ (ટીન) માટે,$+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા વધુ સ્થાયી છે.
$Pb$ (લેડ) માટે,નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસરને કારણે $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા વધુ સ્થાયી છે.
તેથી,લેડ અને ટીન માટે સૌથી લાક્ષણિક ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ અનુક્રમે $+2$ અને $+4$ છે.

(B) શૃંખલા સિલિકેટ્સમાં,દરેક $SiO_4^{4-}$ ટેટ્રાહેડ્રોન અન્ય ટેટ્રાહેડ્રોન સાથે બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ શેર કરીને લાંબી શૃંખલા બનાવે છે.
આના પરિણામે પાયરોક્સિન માટે સામાન્ય સૂત્ર $(SiO_3^{2-})_n$ મળે છે.
બીજા પ્રકારના શૃંખલા સિલિકેટ એ ડબલ ચેઈન સિલિકેટ (એમ્ફિબોલ્સ) છે,જેનું સૂત્ર $(Si_4O_{11}^{6-})_n$ છે.

(B) $R$-બંધારણ નક્કી કરવા માટે,આપણે Cahn-Ingold-Prelog $(CIP)$ નિયમોના આધારે કાયરલ કાર્બન સાથે જોડાયેલા સમૂહોને અગ્રતા આપીએ છીએ: $Cl(1) > C_2H_5(2) > CH_3(3) > H(4)$.
ફિશર પ્રોજેક્શનમાં,જો $1$ $\rightarrow 2$ $\rightarrow 3$ નો ક્રમ ઘડિયાળની દિશામાં હોય અને સૌથી ઓછી અગ્રતા ધરાવતો સમૂહ $(H)$ ઊભી લાઇન પર હોય,તો તે $R$-બંધારણ છે.
આપેલ આકૃતિના આધારે,ત્રીજું બંધારણ $R$-બંધારણ દર્શાવે છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રત્યેની સક્રિયતા બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ માં $-OH$ સમૂહ છે,જે તેની પ્રબળ $+M$ અસરને કારણે સક્રિયકારક સમૂહ છે,તેથી તે સૌથી વધુ સક્રિય છે.
$2$. ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ માં $-CH_3$ સમૂહ છે,જે $+I$ અસર અને હાઇપરકોન્જુગેશનને કારણે સક્રિયકારક છે,તેથી તે બેન્ઝીન કરતા વધુ સક્રિય છે.
$3$. બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ એ સંદર્ભ સંયોજન છે.
$4$. ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$ માં $-Cl$ સમૂહ છે,જે તેની પ્રબળ $-I$ અસરને કારણે નિષ્ક્રિયકારક છે. તેથી,તે બેન્ઝીન કરતા ઓછું સક્રિય છે.
આમ,ઘટતી સક્રિયતાનો સાચો ક્રમ: $(iv) > (ii) > (i) > (iii)$ છે.

(C) $1-$બ્યુટાઈન ની $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ $2-$ક્લોરો-$1-$બ્યુટીન $(B)$ બને છે.
ત્યારબાદ $B$ માં $HI$ નો ઉમેરો પણ માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જેમાં આયોડિન પરમાણુ તે કાર્બન સાથે જોડાય છે જેની પાસે પહેલેથી જ ક્લોરિન પરમાણુ છે,પરિણામે $2-$ક્લોરો-$2-$આયોડોબ્યુટેન $(C)$ મળે છે.
પ્રક્રિયા:
$CH_3-CH_2-C \equiv CH + HCl \rightarrow CH_3-CH_2-CCl=CH_2 (B)$
$CH_3-CH_2-CCl=CH_2 + HI \rightarrow CH_3-CH_2-C(I)(Cl)-CH_3 (C)$

(D) $2-$મિથાઈલ$-2-$બ્યુટીન $(C_5H_{10})$ નું ઓઝોનોલિસિસ કરવાથી એસિટોન મળે છે.
$3-$મિથાઈલ$-1-$બ્યુટીન $(CH_3-CH(CH_3)-CH=CH_2)$ $\xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3}$ $2-$મિથાઈલપ્રોપેનાલ $(CH_3-CH(CH_3)-CHO)$ + ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(CH_2O)$
સાયક્લોપેન્ટેન $(C_5H_{10})$ $\xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3}$ $\text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
$2-$મિથાઈલ$-1-$બ્યુટીન $(CH_3-CH_2-C(CH_3)=CH_2)$ $\xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3}$ બ્યુટેનોન $(CH_3-CH_2-CO-CH_3)$ + ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(CH_2O)$
$2-$મિથાઈલ$-2-$બ્યુટીન $(CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3)$ $\xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3}$ એસિટોન $(CH_3-CO-CH_3)$ + એસિટોલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$

(C) પ્રથમ,સાંદ્ર એસિડની મોલારિટી $(M_1)$ ગણો:
$M_1 = \frac{\text{density} \times 10 \times \% \text{ by mass}}{\text{molar mass}} = \frac{1.80 \times 10 \times 98}{98} = 18 \ M$.
હવે,મંદન સૂત્ર $M_1 V_1 = M_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરો:
$18 \times V_1 = 0.1 \times 1000 \ mL$.
$V_1 = \frac{100}{18} \approx 5.55 \ mL$.

(D) ઓક્સીએસિડની એસિડિક પ્રબળતા મધ્યસ્થ પરમાણુના ઓક્સિડેશન આંકમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલા ઓક્સીએસિડમાં ક્લોરિનના ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ છે:
$HOCl$ $(+1)$,
$HOClO$ $(+3)$,
$HOClO_2$ $(+5)$,
$HOClO_3$ $(+7)$.
જેમ ઓક્સિડેશન આંક $HOCl$ થી $HOClO_3$ સુધી વધે છે,તેમ એસિડિક પ્રબળતા આ ક્રમમાં વધે છે: $HOCl < HOClO < HOClO_2 < HOClO_3$.

(C) જે સંયોજન સમતલીય ધ્રુવીભૂત પ્રકાશનું પરિભ્રમણ કરતું નથી તે પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
જો કોઈ સંયોજન કાયરલ હોવાનું માનવામાં આવે છે પરંતુ તે કોઈ પ્રકાશીય પરિભ્રમણ દર્શાવતું નથી,તો તે રેસેમિક મિશ્રણ હોઈ શકે છે (બે એનાન્શિયોમર્સનું સમાન મોલર મિશ્રણ જ્યાં એકનું પરિભ્રમણ બીજા દ્વારા રદ થાય છે,એટલે કે બાહ્ય રીતે વળતર) અથવા તે મેસો સંયોજન હોઈ શકે છે (જેમાં કાયરલ કેન્દ્રો હોય છે પરંતુ આંતરિક સમપ્રમાણતાના સમતલને કારણે તે અકાયરલ હોય છે,એટલે કે આંતરિક રીતે વળતર).
તેથી,પરિભ્રમણ ન થવાનું અવલોકન એ સાબિત કરતું નથી કે સંયોજન ચોક્કસપણે મેસો છે; તે રેસેમિક મિશ્રણ પણ હોઈ શકે છે.

(D) ચાલો દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. મનુષ્યમાં તરતી પાંસળીઓ: $2$ જોડ ($4$ કુલ) તરતી પાંસળીઓ હોય છે ($11$ મી અને $12$ મી જોડ). જોકે,વિકલ્પ $D$ એ વૈજ્ઞાનિક રીતે વધુ ચોક્કસ અને નિશ્ચિત તથ્ય છે.
$2$. પ્રોટીનમાં જોવા મળતા એમિનો એસિડ: પ્રોટીનમાં $20$ પ્રમાણિત એમિનો એસિડ જોવા મળે છે,$16$ નહીં.
$3$. ડાયાબિટીસના પ્રકારો: ડાયાબિટીસ મેલિટસના મુખ્ય બે પ્રકારો છે ($Type-1$ અને $Type-2$),$3$ નહીં.
$4$. મનુષ્યમાં ગ્રીવા કશેરુકાઓ: મનુષ્ય સહિત તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં બરાબર $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓ હોય છે. આ એક જૈવિક રીતે સાચું અને નિશ્ચિત તથ્ય છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(A) સ્લાઈમ મોલ્ડ એ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટ છે. તેમનું શરીર સડતી ડાળીઓ અને પાંદડાઓ પર ગતિ કરીને કાર્બનિક પદાર્થોનું ભક્ષણ કરે છે. અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,તેઓ $Plasmodium$ નામનું સમૂહ બનાવે છે જે ઘણા ફૂટ સુધી ફેલાઈ શકે છે. પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,$Plasmodium$ વિભેદિત થઈને બીજાણુઓ ધરાવતી ફળકાય (fruiting bodies) બનાવે છે. તેથી,$Plasmodium$ એ સ્લાઈમ મોલ્ડનું જાણીતું ઉદાહરણ છે. $Thiobacillus$ એ બેક્ટેરિયા છે,$Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે,અને $Rhizopus$ એ ફૂગ (બ્રેડ મોલ્ડ) છે.

(D) લીલનું મુખ્ય જૂથોમાં (ક્લોરોફાયસી,ફિયોફાયસી અને રોડોફાયસી) વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના કોષોમાં હાજર પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોના પ્રકારો પર આધારિત છે. આ રંજકદ્રવ્યો લીલનો લાક્ષણિક રંગ નક્કી કરે છે અને તેમની પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે. જોકે સંગ્રહિત ખોરાક અને કોષદીવાલનું બંધારણ જેવા અન્ય પરિબળોનો પણ ઉપયોગ થાય છે,પરંતુ વર્ગીકરણ માટેનું પ્રાથમિક નિદાન લક્ષણ રંજકદ્રવ્યોનું બંધારણ છે.

(A) ધારો કે પીળાં બીજ માટેનું જનીન $Y$ છે અને લીલાં બીજ માટેનું જનીન $y$ છે.
પીળાં રંગનું જનીન લીલા રંગ પર પ્રભાવી હોવાથી,વિષમયુગ્મી પીળાં બીજવાળા છોડનું જનીન પ્રકાર $Yy$ થશે.
લીલા બીજવાળા છોડનું જનીન પ્રકાર $yy$ થશે (કારણ કે તે પ્રચ્છન્ન લક્ષણ છે).
જ્યારે આપણે $Yy$ અને $yy$ વચ્ચે કસોટી સંકરણ (test cross) કરીએ છીએ:
$Yy \times yy \rightarrow Yy, Yy, yy, yy$.
પરિણામી સંતતિમાં $50\%$ પીળાં બીજવાળા $(Yy)$ અને $50\%$ લીલાં બીજવાળા $(yy)$ છોડ મળે છે.
તેથી,પીળાં અને લીલાં બીજવાળી વનસ્પતિનું પ્રમાણ $1:1$ મળે છે,જે $50:50$ ના પ્રમાણ જેટલું જ છે.

(B) સલ્ફાઇડ અયસ્ક સામાન્ય રીતે ફીણ પ્લવન પદ્ધતિ દ્વારા સાંદ્રિત કરવામાં આવે છે. જોકે,$Argentite$ $(Ag_2S)$ એક અપવાદ છે.
ચાંદી એક કિંમતી ધાતુ હોવાથી,ફીણ પ્લવન પ્રક્રિયા દરમિયાન અયસ્કનો નોંધપાત્ર જથ્થો ટાંકીના તળિયે રહી જવાથી નુકસાન થઈ શકે છે.
તેથી,$Argentite$ ને હવા $(O_2)$ ની હાજરીમાં સોડિયમ સાયનાઇડ $(NaCN)$ ના મંદ દ્રાવણનો ઉપયોગ કરીને રાસાયણિક નિક્ષાલન દ્વારા સાંદ્રિત કરવામાં આવે છે,જે દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનાવે છે: $4Ag_2S + 8NaCN + 2H_2O + O_2 \rightarrow 8Na[Ag(CN)_2] + 4NaOH + 2S$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.

(C) ફેરાડેના નિયમ મુજબ પ્રાયમરી ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું $emf$ $E_P = \frac{d\phi}{dt}$ છે.
આપેલ ફ્લક્સ $\phi = \phi_0 + 4t$ ની કિંમત મૂકતા,$E_P = \frac{d}{dt}(\phi_0 + 4t) = 4 \, V$ મળે છે.
આદર્શ ટ્રાન્સફોર્મર માટે,સેકન્ડરી વોલ્ટેજ $E_S$ અને પ્રાયમરી વોલ્ટેજ $E_P$ નો ગુણોત્તર એ સેકન્ડરી ગૂંચળાના આંટા $N_S$ અને પ્રાયમરી ગૂંચળાના આંટા $N_P$ ના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
$\frac{E_S}{E_P} = \frac{N_S}{N_P}$.
અહીં $N_P = 50$ અને $N_S = 1500$ આપેલ છે,તેથી $\frac{E_S}{4} = \frac{1500}{50}$ થાય.
$\frac{E_S}{4} = 30$.
આમ,$E_S = 30 \times 4 = 120 \, V$ મળે છે.

(C) આપેલ છે કે હાઇડ્રોનિયમ આયનોની સાંદ્રતા $[H_3O^+] = 1 \times 10^{-10} \, M$ છે.
$25\,^{\circ}C$ તાપમાને,પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $K_w = [H_3O^+][OH^-] = 10^{-14}$ છે.
તેથી,હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનોની સાંદ્રતા $[OH^-] = \frac{K_w}{[H_3O^+]} = \frac{10^{-14}}{10^{-10}} = 10^{-4} \, M$ થશે.
$pOH$ ની ગણતરી $pOH = -\log[OH^-] = -\log(10^{-4}) = 4$ મુજબ થાય છે.

(A) વિદ્યુતભાર $Q$ ને બિંદુ $C$ થી બિંદુ $D$ સુધી લઈ જવા માટે કરવું પડતું કાર્ય $W = Q(V_D - V_C)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બિંદુ $C$ એ $AB$ ($2L$ અંતર) નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $AC = L$ અને $CB = L$. $A$ પરના $+q$ અને $B$ પરના $-q$ વિદ્યુતભારોને કારણે $C$ આગળનું સ્થિતિમાન $V_C = \frac{1}{4\pi \epsilon_0} (\frac{q}{L} - \frac{q}{L}) = 0$ થાય છે.
બિંદુ $D$ એ $CD$ વ્યાસવાળા અર્ધવર્તુળ પર છે. $C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$D$ એ $A$ થી $3L$ અંતરે અને $B$ થી $L$ અંતરે છે. $D$ આગળનું સ્થિતિમાન $V_D = \frac{1}{4\pi \epsilon_0} (\frac{q}{3L} - \frac{q}{L}) = \frac{1}{4\pi \epsilon_0} (\frac{q - 3q}{3L}) = -\frac{2q}{12\pi \epsilon_0 L} = -\frac{q}{6\pi \epsilon_0 L}$ થાય છે.
તેથી,$W = Q(V_D - V_C) = Q(-\frac{q}{6\pi \epsilon_0 L} - 0) = -\frac{qQ}{6\pi \epsilon_0 L}$.

(C) નિર્બળ એસિડ $HA$ માટે,વિયોજન સંતુલન $HA \rightleftharpoons H^+ + A^-$ છે.
વિયોજન અચળાંક $K_a$ નું સૂત્ર $K_a = C \alpha^2 / (1 - \alpha)$ છે.
એસિડ નિર્બળ હોવાથી,$\alpha \ll 1$,તેથી આપણે $K_a \approx C \alpha^2$ તરીકે લઈ શકીએ.
આપેલ છે $K_a = 1.00 \times 10^{-5}$ અને $C = 0.100 \ M$.
$1.00 \times 10^{-5} = 0.100 \times \alpha^2$.
$\alpha^2 = 1.00 \times 10^{-4}$.
$\alpha = 0.01$.
વિયોજનની ટકાવારી $\alpha \times 100 = 0.01 \times 100 = 1 \%$ છે.

(B) જલીય દ્રાવણમાં સંક્રાંતિ ધાતુ આયનોની સ્થિરતા તેમની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના અને ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્ટેબિલાઇઝેશન એનર્જી પર આધાર રાખે છે.
$Cr^{3+}$ $(3d^3)$ માટે,અષ્ટફલકીય ક્ષેત્રમાં ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $t_{2g}^3$ છે,જે અર્ધ-ભરાયેલ $t_{2g}$ સબશેલ છે,જે વધારાની સ્થિરતા આપે છે.
$Mn^{3+}$ $(3d^4)$ એ જાન-ટેલર ડિસ્ટોર્શનને કારણે ઓછું સ્થાયી છે.
$V^{3+}$ $(3d^2)$ અને $Ti^{3+}$ $(3d^1)$ પાસે $t_{2g}^3$ રચના સાથે સંકળાયેલ વધારાની સ્થિરતા નથી.
તેથી,$Cr^{3+}$ જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ સ્થાયી આયન છે.

(B) ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ $V_0 = \sqrt{\frac{GM}{r}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. બંને ઉપગ્રહો એક જ કક્ષામાં હોવાથી,તેમની કક્ષીય ત્રિજ્યા $r$ સમાન છે. તેથી,બંને સમાન ઝડપથી ગતિ કરે છે.
સ્થિતિ ઊર્જા $U = -\frac{GM_e m}{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. ઉપગ્રહોના દળ $m$ અલગ-અલગ હોવાથી,તેમની સ્થિતિ ઊર્જા અલગ-અલગ હોય છે.
ગતિ ઊર્જા $K = \frac{1}{2}mv^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. દળ અલગ હોવાથી,તેમની ગતિ ઊર્જા પણ અલગ-અલગ હોય છે.
આવર્તકાળ $T = 2\pi \sqrt{\frac{r^3}{GM}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. બંને માટે $r$ સમાન હોવાથી,તેમના આવર્તકાળ સમાન હોય છે.
તેથી,$S_1$ અને $S_2$ સમાન ઝડપથી ગતિ કરે છે તે વિધાન સાચું છે.

(A) જ્યારે $H.E. > L.E.$ હોય ત્યારે પદાર્થ દ્રાવ્ય થાય છે.
આલ્કલાઇન અર્થ મેટલ સલ્ફેટ્સ માટે,સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
તેથી,દ્રાવ્યતાનો ક્રમ $MgSO_4 > CaSO_4 > SrSO_4 > BaSO_4 > RaSO_4$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$MgSO_4$ ની દ્રાવ્યતા સૌથી વધુ છે,જેનો અર્થ છે કે તેની જલીયકરણ ઉર્જા તેની લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે છે.

(B) દડા પર થયેલું કુલ કાર્ય એ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય અને સ્પ્રિંગ બળ દ્વારા થયેલા કાર્યનો સરવાળો છે.
$1$. ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા થયેલું કાર્ય $(W_g)$: દડાનું કુલ શિરોલંબ સ્થાનાંતર નીચેની તરફ $(h + d)$ છે. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ નીચેની તરફ લાગે છે,તેથી $W_g = mg(h + d)$.
$2$. સ્પ્રિંગ દ્વારા થયેલું કાર્ય $(W_s)$: સ્પ્રિંગ બળ ઉપરની તરફ લાગે છે જ્યારે સ્થાનાંતર નીચેની તરફ છે. સ્પ્રિંગ દ્વારા થયેલું કાર્ય $-\frac{1}{2}Kd^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$3$. કુલ કાર્ય $(W_{net})$: $W_{net} = W_g + W_s = mg(h + d) - \frac{1}{2}Kd^2$.

(B) $Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે.
અષ્ટફલકીય ક્ષેત્રમાં,$d$-કક્ષકો $t_{2g}$ અને $e_g$ સેટમાં વિભાજિત થાય છે.
$Cr^{3+}$ માટે,ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન $t_{2g}$ કક્ષકોમાં ગોઠવાય છે,જેના પરિણામે અર્ધ-પૂર્ણ $t_{2g}^3$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે,જે જલીય દ્રાવણમાં વધારાની સ્થિરતા આપે છે.

(A) ન્યુક્લિઓફિલિસિટી એ ઇલેક્ટ્રોફાઇલને ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરવાની ક્ષમતા છે.
ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવકમાં,સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ન્યુક્લિઓફિલિસિટી વધે છે કારણ કે નાના આયનો વધુ પ્રમાણમાં દ્રાવ્ય (solvated) થાય છે,જે તેમની ન્યુક્લિઓફાઇલ તરીકે કામ કરવાની ક્ષમતાને અવરોધે છે.
તેથી,હેલાઇડ આયનો માટે ન્યુક્લિઓફિલિસિટીનો સાચો ક્રમ $Cl^{-} < Br^{-} < I^{-}$ છે.

(D) ફ્રીઓન્સ અથવા ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ વાતાવરણના ઉપરના સ્તરોમાં ઓઝોન સ્તરના ઘટાડા માટે જવાબદાર છે.
તેનો ઉપયોગ પ્રોપેલન્ટ્સ,એરોસોલ સ્પ્રે કેપ્સ,રેફ્રિજન્ટ્સ અને અગ્નિશામક પદાર્થો તરીકે થાય છે.
તેઓ સ્થિર અને રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય સંયોજનો છે જે $UV$ કિરણોત્સર્ગને શોષી લે છે અને મુક્ત પરમાણ્વીય ક્લોરિન મુક્ત કરે છે.
આ ક્લોરિન પરમાણુ મુક્ત રેડિકલ પ્રતિક્રિયા દ્વારા ઓઝોનનું વિઘટન કરે છે,જેના પરિણામે ઓઝોન સ્તરનો ઘટાડો થાય છે.
સામાન્ય ફ્રીઓન્સમાં $Freon-11$ $(CFCl_3)$ અને $Freon-12$ $(CF_2Cl_2)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પ્રતિક્રિયાની પદ્ધતિ નીચે મુજબ છે:
$Cl^{\bullet} + O_3 \longrightarrow ClO^{\bullet} + O_2$
$ClO^{\bullet} + O_3 \longrightarrow Cl^{\bullet} + 2O_2$

(A) સાદા ઘન એકમ કોષ માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $1$ છે.
ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $a = 2r$ અથવા $r = \frac{a}{2}$ છે.
એક પરમાણુનું કદ $V_{atom} = \frac{4}{3} \pi r^3 = \frac{4}{3} \pi (\frac{a}{2})^3 = \frac{4}{3} \pi \frac{a^3}{8} = \frac{\pi a^3}{6}$ છે.
પેકિંગ ફ્રેક્શન એ પરમાણુઓના કદ અને એકમ કોષના કુલ કદ $(a^3)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે:
$\text{Packing Fraction} = \frac{Z \times V_{atom}}{a^3} = \frac{1 \times \frac{\pi a^3}{6}}{a^3} = \frac{\pi}{6}$.

(B) $NaCl$ ને $10^{-4} \ mol \%$ $SrCl_2$ સાથે ડોપ કરવાનો અર્થ એ છે કે $100 \ mol$ $NaCl$ માં $10^{-4} \ mol$ $SrCl_2$ ઉમેરવામાં આવે છે.
તેથી,$1 \ mol$ $NaCl$ માં $10^{-4} / 100 = 10^{-6} \ mol$ $SrCl_2$ હોય છે.
દરેક $Sr^{2+}$ આયન વિદ્યુત તટસ્થતા જાળવવા માટે બે $Na^+$ આયનોને દૂર કરે છે,જેના પરિણામે દરેક $Sr^{2+}$ આયન દીઠ એક કેટાયન વેકેન્સી સર્જાય છે.
કેટાયન વેકેન્સીની સાંદ્રતા $= (10^{-6} \ mol \ SrCl_2 / mol \ NaCl) \times (N_A \ \text{ions} / mol) \times (1 \ \text{vacancy} / Sr^{2+} \ \text{ion}).$
$= 10^{-6} \times 6.02 \times 10^{23} \ \text{vacancies} \ mol^{-1} = 6.02 \times 10^{17} \ mol^{-1}.$

(B) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta T_{f} = i \times K_{f} \times m$.
નિર્બળ એસિડ $HX \rightleftharpoons H^{+} + X^{-}$ ના વિયોજન માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i$ ની ગણતરી $i = 1 + \alpha$ તરીકે થાય છે,જ્યાં $\alpha$ એ વિયોજનની માત્રા છે.
આપેલ છે $\alpha = 20\% = 0.2$,તેથી $i = 1 + 0.2 = 1.2$.
મોલાલિટી $m = 0.5\, mol\, kg^{-1}$ અને $K_{f} = 1.86\, K\, kg\, mol^{-1}$ આપેલ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.2 \times 1.86 \times 0.5 = 1.116\, K \approx 1.12\, K$.

(C) $298 \ K$ તાપમાને સંતુલન સ્થિતિએ કોષ પ્રક્રિયા માટેનું સૂત્ર:
$E_{cell}^{\circ} = \frac{0.0591}{n} \log K_{C}$
અહીં $n = 2$ ઇલેક્ટ્રોનનો ફેરફાર થાય છે.
$0.46 = \frac{0.0591}{2} \log K_{C}$
$\log K_{C} = \frac{0.92}{0.0591} \approx 15.567$
$K_{C} = 10^{15.567} \approx 3.69 \times 10^{15} \approx 4.0 \times 10^{15}$

(B) ફ્યુઅલ સેલની કાર્યક્ષમતા $(\phi)$ એ ઉપયોગી કાર્ય (ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં ફેરફાર,$\Delta G$) અને બળતણના દહનમાંથી મળતી કુલ ઉષ્મા ઊર્જા (એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર,$\Delta H$) ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
કાર્યક્ષમતા $(\phi) = \frac{\Delta G}{\Delta H} \times 100$.
આદર્શ રીતે,ફ્યુઅલ સેલ $100 \%$ કાર્યક્ષમતા ધરાવે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
$60\%$ પૂર્ણ થવા માટે $60 \ min$ લાગે છે,તેથી $[A]_t = 100 - 60 = 40$.
$k = \frac{2.303}{60} \log \frac{100}{40} = \frac{2.303}{60} \log 2.5$.
$\log 2.5 = \log(10/4) = 1 - 0.60 = 0.40$.
$k = \frac{2.303 \times 0.40}{60} = \frac{0.9212}{60} \ min^{-1}$.
$50\%$ પૂર્ણતા $(t_{1/2})$ માટે,$t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$.
$t_{1/2} = \frac{0.693 \times 60}{0.9212} \approx 45.12 \ min$.
આમ,પ્રક્રિયા આશરે $45 \ min$ માં પૂર્ણ થશે.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ નું સૂત્ર:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$
અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2})$ પર,પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા $[A]_t = \frac{[A]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$t_{1/2} = \frac{2.303}{k} \log \frac{[A]_0}{[A]_0 / 2}$
$t_{1/2} = \frac{2.303}{k} \log 2$
કારણ કે $2.303 \log 2 = \ln 2$,તેથી:
$t_{1/2} = \frac{\ln 2}{k}$
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા પર આધાર રાખતો નથી.

(D) પ્રક્રિયા માટેનો વેગ નિયમ $Rate = k[H_2]^1[ICl]^1$ તરીકે આપવામાં આવ્યો છે.
ક્રિયાવિધિ $A$ માટે,જે એક તબક્કાની પ્રાથમિક પ્રક્રિયા છે,વેગ નિયમ $Rate = k[H_2][ICl]^2$ થશે. આ આપેલા વેગ નિયમ સાથે મેળ ખાતો નથી.
ક્રિયાવિધિ $B$ માટે,વેગ નિર્ણાયક તબક્કો ધીમો તબક્કો છે: $H_{2(g)} + ICl_{(g)} \rightarrow HCl_{(g)} + HI_{(g)}$.
આ પ્રાથમિક તબક્કા માટેનો વેગ નિયમ $Rate = k[H_2][ICl]$ છે.
આ આપેલા વેગ નિયમ સાથે મેળ ખાય છે,જે $H_2$ અને $ICl$ બંનેના સંદર્ભમાં પ્રથમ ક્રમની છે. તેથી,માત્ર ક્રિયાવિધિ $B$ આપેલી માહિતી સાથે સુસંગત છે.

(A) લેંગમ્યુર અધિશોષણ સમતાપીની મુખ્ય ધારણાઓ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ઘન પદાર્થની સપાટી સમાંગ (homogeneous) છે,એટલે કે બધા અધિશોષણ સ્થાનો કણોને અધિશોષિત કરવાની તેમની ક્ષમતામાં સમાન છે.
$(ii)$ અધિશોષણ એક આણ્વીય સ્તર (monolayer) બનાવવા સુધી મર્યાદિત છે.
$(iii)$ અધિશોષિત અણુઓ વચ્ચે કોઈ પાર્શ્વ આંતરક્રિયાઓ થતી નથી.
$(iv)$ અધિશોષણની ઉષ્મા અચળ રહે છે અને સપાટીના કવરેજથી સ્વતંત્ર છે.

(D) ફીણ પ્લવન પદ્ધતિ સામાન્ય રીતે સલ્ફાઈડ અયસ્કના સાંદ્રણ માટે વપરાય છે,જે અયસ્ક અને ગેંગના કણોની તેલ અને પાણી સાથેની ભીનાશની ભિન્નતા પર આધારિત છે.
જોકે,$Argentite$ $(Ag_{2}S)$ એક અપવાદ છે કારણ કે તેનું સાંદ્રણ રાસાયણિક નિક્ષાલન (મેકઆર્થર-ફોરેસ્ટ સાયનાઈડ પ્રક્રિયા) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
તેમાં થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$Ag_{2}S + 4NaCN \rightarrow 2Na[Ag(CN)_{2}] + Na_{2}S$
ત્યારબાદ $Zn$ નો ઉપયોગ કરીને વિસ્થાપન દ્વારા સિલ્વર મેળવવામાં આવે છે:
$2Na[Ag(CN)_{2}] + Zn \rightarrow Na_{2}[Zn(CN)_{4}] + 2Ag$

(D) મોટાભાગના ધાતુના સલ્ફાઇડની પ્રમાણિત મુક્ત ઊર્જા $(\Delta G_f^o)$ એ $CS_2$ અને $H_2S$ કરતા વધારે હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે કાર્બન અને હાઇડ્રોજન ધાતુના સલ્ફાઇડનું ધાતુમાં રિડક્શન કરી શકતા નથી.
જોકે,ધાતુના ઓક્સાઇડની પ્રમાણિત મુક્ત ઊર્જા $SO_2$ કરતા ઘણી ઓછી હોય છે.
તેથી,ધાતુના સલ્ફાઇડનું ધાતુના ઓક્સાઇડમાં ઓક્સિડેશન થર્મોડાયનેમિકલી અનુકૂળ છે.
આમ,રિડક્શન પહેલાં સલ્ફાઇડ અયસ્કને ઓક્સાઇડમાં શેકવી એ નિષ્કર્ષણ પ્રક્રિયાનું એક જરૂરી પગલું છે.
પરિણામે,એ વિધાન કે કાર્બન અને હાઇડ્રોજન ધાતુના સલ્ફાઇડ માટે યોગ્ય રિડક્શનકર્તા છે,તે ખોટું છે.

(D) જલીય દ્રાવણમાં આયનોની સ્થિરતા તેમની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી અને જલીયકરણ ઉર્જા પર આધાર રાખે છે.
$Ti^{3+}$ $(3d^1)$,$V^{3+}$ $(3d^2)$,$Cr^{3+}$ $(3d^3)$,અને $Mn^{3+}$ $(3d^4)$ માટે,$Cr^{3+}$ આયન તેના અષ્ટફલકીય ક્ષેત્રમાં અડધી ભરાયેલી $t_{2g}$ સબશેલ $(t_{2g}^3 e_g^0)$ ને કારણે ખૂબ જ સ્થાયી છે.
$Mn^{3+}$ જલીય દ્રાવણમાં અસ્થાયી છે કારણ કે તે સરળતાથી $Mn^{2+}$ $(3d^5)$ માં રિડક્શન પામે છે,જે સ્થાયી અડધી ભરાયેલી $d$-ઓર્બિટલ ગોઠવણી ધરાવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Cr^{3+}$ જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ સ્થાયી છે.

(B) $La^{3+}$ થી $Lu^{3+}$ સુધી લેન્થેનાઇડ આયનોની ત્રિજ્યામાં થતા નિયમિત ઘટાડાને લેન્થેનાઇડ સંકોચન કહેવામાં આવે છે.
તે $4f$ ઇલેક્ટ્રોનની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે છે,જે વધેલા પરમાણુ ભારને ઇલેક્ટ્રોનને ન્યુક્લિયસની નજીક ખેંચવા દે છે.
લેન્થેનોઇડ સંકોચનના પરિણામે,$4d$ અને $5d$ શ્રેણીના તત્વોની પરમાણુ ત્રિજ્યા ખૂબ સમાન બની જાય છે,જેના કારણે તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મોમાં સમાનતા જોવા મળે છે.
તેથી,$4d$ અને $5d$ શ્રેણીમાં કોઈ સમાનતા નથી તેવું વિધાન ખોટું છે.

(B) એનાન્ટિઓમોર્ફ્સ (અથવા એનાન્ટિઓમર્સ) એકબીજાના અરીસામાં પ્રતિબિંબ છે જે એકબીજા પર બંધબેસતા નથી.
કોઓર્ડિનેશન સંકુલ માટે ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ (એનાન્ટિઓમેરિઝમ) દર્શાવવા માટે,તેમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ (plane of symmetry) અને ઇન્વર્ઝનનું કેન્દ્ર હોવું જોઈએ નહીં.
સંકુલ $[Co(en)_2Cl_2]^+$ માં,$cis$-આઈસોમરમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ હોતું નથી અને તેથી તે એનાન્ટિઓમોર્ફ્સની જોડી ($d$ અને $l$ સ્વરૂપો) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$[Co(en)_2Cl_2]^+$ નો $trans$-આઈસોમર સમપ્રમાણતાનું સમતલ ધરાવે છે અને તે ઓપ્ટિકલી નિષ્ક્રિય છે.
અન્ય વિકલ્પો જેમ કે $[Cr(NH_3)_6][Co(CN)_6]$,$[Pt(NH_3)_4][PtCl_6]$,અને $[Co(NH_3)_4Cl_2]NO_2$ તેમની રચનામાં સમપ્રમાણતાના સમતલની હાજરીને કારણે ઓપ્ટિકલ આઈસોમેરિઝમ દર્શાવતા નથી.

(B) અનુચુંબકીય ગુણધર્મ એ ધાતુ આયનમાં રહેલા અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
$H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી તે આ $3d$ ધાતુ આયનોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરતું નથી.
$1$. $[Cr(H_2O)_6]^{2+}$ માટે: $Cr^{2+}$ એ $3d^4$ છે,જેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2$. $[Mn(H_2O)_6]^{2+}$ માટે: $Mn^{2+}$ એ $3d^5$ છે,જેમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3$. $[Fe(H_2O)_6]^{2+}$ માટે: $Fe^{2+}$ એ $3d^6$ છે,જેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4$. $[Ni(H_2O)_6]^{2+}$ માટે: $Ni^{2+}$ એ $3d^8$ છે,જેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
કારણ કે $[Ni(H_2O)_6]^{2+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ન્યૂનતમ $(2)$ છે,તેથી તે ન્યૂનતમ અનુચુંબકીય ગુણધર્મ દર્શાવે છે.

(C) જ્યારે આલ્કાઈલ સમૂહો પ્રાથમિક અથવા દ્વિતીયક હોય ત્યારે ઈથરની $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા $S_N2$ ક્રિયાવિધિને અનુસરે છે.
આયોડાઈડ આયન $(I^-)$ ઓછા અવકાશીય અવરોધ ધરાવતા આલ્કાઈલ સમૂહ પર હુમલો કરે છે.
આઈસોબ્યુટાઈલ ઈથાઈલ ઈથર $(CH_3-CH(CH_3)-CH_2-O-CH_2-CH_3)$ માં,ઈથાઈલ સમૂહ એ આઈસોબ્યુટાઈલ સમૂહ કરતા ઓછો અવરોધ ધરાવે છે.
તેથી,$I^-$ આયન ઈથાઈલ સમૂહ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે આઈસોબ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ $(CH_3-CH(CH_3)-CH_2OH)$ અને ઈથાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3CH_2I)$ બને છે.

(D) ઝિંક એમાલગમ $(Zn(Hg))$ અને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ નો ઉપયોગ કરીને આલ્ડિહાઇડ્સ અથવા કીટોન્સનું આલ્કેન્સમાં રિડક્શન કરવાની પ્રક્રિયાને ક્લેમેન્સન રિડક્શન કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,કાર્બોનિલ સમૂહ $(>C=O)$ નું રિડક્શન મિથિલીન સમૂહ $(-CH_2-)$ માં થાય છે.

(A) જે આલ્ડિહાઇડમાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોતા નથી,જેમ કે બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ $(C_6H_5CHO)$,તે સાંદ્ર આલ્કલી ($50\%$ જલીય $NaOH$) સાથે પ્રક્રિયા કરવા પર સ્વ-ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન (અસમાનતા) અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયાને કેનિઝારો પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે અનુરૂપ આલ્કોહોલ (બેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ) અને અનુરૂપ એસિડનો ક્ષાર (સોડિયમ બેન્ઝોએટ) આપે છે.
પ્રક્રિયા: $2C_6H_5CHO + NaOH \rightarrow C_6H_5CH_2OH + C_6H_5COONa$.

(A) એલ્ડૉલ કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયામાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha-$હાઈડ્રોજન પરમાણુ ધરાવતા આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોનના બે અણુઓ મંદ બેઇઝની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરે છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે $\beta-$હાઈડ્રોક્સી આલ્ડિહાઈડ (એલ્ડૉલ) અથવા $\beta-$હાઈડ્રોક્સી કીટોન (કીટોલ) બને છે.
આ નીપજોને ગરમ કરવાથી તે નિર્જલીકરણ પામીને $\alpha, \beta-$અસંતૃપ્ત કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
તેથી,એલ્ડૉલ કન્ડેન્સેશનમાં બનતી પ્રાથમિક નીપજ $\beta-$હાઈડ્રોક્સી આલ્ડિહાઈડ અથવા $\beta-$હાઈડ્રોક્સી કીટોન છે.

(C) એસિડ ક્લોરાઈડની જળવિભાજન પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા કાર્બોનિલ કાર્બન પરમાણુ પરના ધન વીજભારના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ કાર્બોનિલ કાર્બન પર ધન વીજભાર વધારે છે,જેનાથી પ્રતિક્રિયાત્મકતા વધે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ કાર્બોનિલ કાર્બન પર ધન વીજભાર ઘટાડે છે,જેનાથી પ્રતિક્રિયાત્મકતા ઘટે છે.
પેરા-સ્થાન પરના વિસ્થાપકો છે:
$(i)$ $-H$ (કોઈ અસર નથી)
$(ii)$ $-NO_2$ (પ્રબળ $EWG$)
$(iii)$ $-CH_3$ (હાયપરકોન્જુગેશન દ્વારા $EDG$)
$(iv)$ $-CHO$ $(EWG)$
$EWG$ ની શક્તિની તુલના કરતા,$-NO_2$ એ $-CHO$ કરતા વધુ પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ છે.
તેથી,પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ છે: $(ii) > (iv) > (i) > (iii)$.

(C) કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા આલ્ફા-કાર્બન સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકની ઇન્ડક્ટિવ અસર પર આધાર રાખે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ્સ (EWGs) $-I$ અસર દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતા વધારે છે.
$-I$ અસરની પ્રબળતા હેલોજન પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર આધાર રાખે છે: $F > Cl > Br$.
તેથી,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ $FCH_2COOH > ClCH_2COOH > BrCH_2COOH > CH_3COOH$ છે.

(A) $CH_{3}NC + 4[H] \xrightarrow{LiAlH_{4}} CH_{3}NHCH_{3}$
$CH_{3}NC$ (મિથાઇલ આઇસોસાયનાઇડ) નું લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ $(LiAlH_{4})$ સાથે રિડક્શન કરવાથી $CH_{3}NHCH_{3}$ (ડાયમિથાઇલ એમાઇન) મળે છે,જે દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઇન છે.
તેનાથી વિપરીત,આલ્કાઇલ સાયનાઇડ્સ $(RCN)$ નું $LiAlH_{4}$ સાથે રિડક્શન કરવાથી પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઇન્સ $(RCH_{2}NH_{2})$ મળે છે.
એસીટામાઇડ $(CH_{3}CONH_{2})$ નું રિડક્શન કરવાથી ઇથાઇલ એમાઇન $(CH_{3}CH_{2}NH_{2})$ મળે છે,જે પ્રાથમિક એમાઇન છે.
નાઇટ્રોઇથેન $(CH_{3}CH_{2}NO_{2})$ નું રિડક્શન કરવાથી ઇથાઇલ એમાઇન $(CH_{3}CH_{2}NH_{2})$ મળે છે,જે પ્રાથમિક એમાઇન છે.

(C) $RNA$ અને $DNA$ અણુઓમાં અનુક્રમે રાઈબોઝ અને ડીઓક્સીરાઈબોઝ શર્કરા હોય છે.
બંને શર્કરાઓ કાઈરલ છે.
તેમની કાઈરાલિટી $D$-શર્કરા ઘટક (જેમ કે $RNA$ માં $D$-રાઈબોઝ અને $DNA$ માં $D$-2-ડીઓક્સીરાઈબોઝ) ને કારણે હોય છે.

(D) વિટામિનને તેમની દ્રાવ્યતાના આધારે બે શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$(I)$ ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન: $A, D, E, K$.
$(II)$ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન: વિટામિન $B$ કોમ્પ્લેક્સ અને વિટામિન $C$.
તેથી,વિટામિન $B$ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.

(D) સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન: આ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં નાના અણુઓની પ્રતિક્રિયા દ્વારા મોટા અણુઓ બને છે અને $H_{2}O$ કે મિથેનોલ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે: $Nylon-6,6$ ના નિર્માણમાં હેક્ઝામિથિલીનડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના નાના અણુઓ પ્રતિક્રિયા આપે છે,જેમાં દરેક સંઘનન તબક્કે પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે.