AIPMT 2009 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(A) કર્ણપલ્લવ (બાહ્ય કાન) પીળી સ્થિતિસ્થાપક કાસ્થિ (yellow elastic cartilage) દ્વારા આધારિત હોય છે. આ પ્રકારની કાસ્થિ નાકની અણી,એપિગ્લોટિસ,બાહ્ય શ્રવણ નલિકા,યુસ્ટેશિયન નલિકા અને સ્વરપેટીના કેટલાક ભાગોમાં પણ જોવા મળે છે. આ કાસ્થિના આધારકમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઇલાસ્ટિન તંતુઓની હાજરી તેને પીળો રંગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની સ્થિતિસ્થાપકતા પ્રદાન કરે છે.

(C) કોષીય જોડાણો એ વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે વ્યક્તિગત કોષો વચ્ચે માળખાકીય અને કાર્યાત્મક જોડાણ પૂરું પાડે છે.
અધિચ્છદ પેશીઓમાં,આ જોડાણો પેશીના સ્તરની અખંડિતતા અને કાર્યક્ષમતા જાળવવા માટે અત્યંત વિકસિત હોય છે.
$1$. ટાઈટ જંકશન પદાર્થોને પેશીની આરપાર લીક થતા અટકાવવામાં મદદ કરે છે.
$2$. એડહેરિંગ જંકશન પાડોશી કોષોને એકસાથે રાખવા માટે સિમેન્ટિંગનું કાર્ય કરે છે.
$3$. ગેપ જંકશન આયનો,નાના અણુઓ અને ક્યારેક મોટા અણુઓના ઝડપી સ્થાનાંતરણ માટે નજીકના કોષોના કોષરસને જોડીને કોષોને એકબીજા સાથે વાતચીત કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,આ જોડાણો અધિચ્છદ પેશીની લાક્ષણિકતાઓ છે.

(D) પૂર્વાવસ્થા-$I$ (prophase-$I$) ની ઝાયગોટીન અવસ્થામાં,સમજાત રંગસૂત્રોની જોડ બને છે. આ પ્રક્રિયાને સિનેપ્સિસ કહેવામાં આવે છે. આ જોડનું એક રંગસૂત્ર નર પિતૃમાંથી અને બીજું માદા પિતૃમાંથી આવે છે.

(C) વનસ્પતિઓમાં,મેંગેનીઝનું શોષણ મેંગેનસ આયનો $(Mn^{2+})$ સ્વરૂપે થાય છે. તે પ્રકાશસંશ્લેષણ,શ્વસન અને નાઇટ્રોજન ચયાપચયમાં સામેલ ઘણા ઉત્સેચકોને સક્રિય કરે છે.
મેંગેનીઝનું સૌથી સ્પષ્ટ કાર્ય પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઓક્સિજન મુક્ત કરવા માટે પાણીના અણુનું વિભાજન કરવાનું છે,જેને પાણીનું પ્રકાશવિભાજન (Photolysis) કહેવામાં આવે છે.

(D) જૈવિક ક્ષમતા $(VC)$ એટલે બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ કર્યા પછી વ્યક્તિ જેટલી મહત્તમ હવા અંદર લઈ શકે તે કદ. તેમાં ઇન્સ્પિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમ $(IRV)$,ટાઇડલ વોલ્યુમ $(TV)$ અને એક્સપિરેટરી રિઝર્વ વોલ્યુમ $(ERV)$ નો સમાવેશ થાય છે. ગાણિતિક રીતે,તે કુલ ફેફસાંની ક્ષમતા $(TLC)$ માંથી રેસિડ્યુઅલ વોલ્યુમ $(RV)$ બાદ કરવા જેટલું છે. તેથી,$VC = TLC - RV$.

(C) લસિકા એ મૂળભૂત રીતે રુધિર પ્લાઝ્મા છે જેમાંથી મોટાભાગના પ્રોટીન અને તમામ $RBCs$ દૂર કરવામાં આવ્યા હોય છે.
તે એક પારદર્શક,રંગહીન પ્રવાહી છે જે મોબાઈલ સંયોજક પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે.
લસિકાનું નિર્માણ રુધિરના કેશિકા દીવાલ દ્વારા આંતરકોષીય અવકાશમાં ગળાઈને થાય છે.
સૂક્ષ્મદર્શક તપાસ દર્શાવે છે કે લસિકામાં મોટી સંખ્યામાં શ્વેતકણો (મુખ્યત્વે લિમ્ફોસાઇટ્સ) હોય છે,પરંતુ તેમાં $RBCs$ અને રુધિર ત્રાકકણો (platelets) હોતા નથી.

(B) મીઠાના સાંધામાં (Hinge joint),એક અસ્થિની બહિર્ગોળ સપાટી બીજા અસ્થિની અંતર્ગોળ સપાટીમાં ગોઠવાય છે,જે માત્ર એક જ સમતલમાં હલનચલન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
મીઠાના સાંધાના ઉદાહરણોમાં ઘૂંટણનો સાંધો,કોણીનો સાંધો અને આંગળીઓના વેઢાના સાંધાનો સમાવેશ થાય છે.

(C) મનુષ્યોમાં અલ્ઝાઈમર રોગ ન્યુરોટ્રાન્સમીટર એસીટાઈલકોલીનની ઉણપ સાથે સંકળાયેલ છે.
અલ્ઝાઈમર રોગ એ એક અપરિવર્તનીય,પ્રગતિશીલ ન્યુરોડિજનરેટિવ ડિસઓર્ડર છે.
આ સ્થિતિમાં,મગજના કોષો (ચેતાકોષો) ક્ષીણ થાય છે,જેના પરિણામે યાદશક્તિ,નિર્ણયશક્તિ,તર્ક,હલનચલન,સંકલન અને પેટર્ન ઓળખ જેવી જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
એસીટાઈલકોલીન ઉત્પન્ન કરતા ચેતાકોષોનો નાશ થવો એ આ રોગનું મુખ્ય લક્ષણ છે,જે ચેતાકોષો વચ્ચેના સંદેશાવ્યવહારને ખોરવે છે.

(C) પ્રસૂતિ માટેના સંકેતો પૂર્ણ વિકસિત ગર્ભ અને જરાયુમાંથી ઉદ્ભવે છે,જે ગર્ભાશયમાં હળવા સંકોચનો પ્રેરે છે જેને ગર્ભ નિકાલ પરાવર્તિત ક્રિયા (Foetal ejection reflex) કહેવામાં આવે છે.
આ પરાવર્તિત ક્રિયા માતાની પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી ઓક્સિટોસિનના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે,જે ગર્ભાશયના વધુ મજબૂત સંકોચનને પ્રેરે છે અને બાળકના જન્મ તરફ દોરી જાય છે.

(D) કાર્લ લેન્ડસ્ટેઇનરે $RBCs$ ની સપાટી પર ચોક્કસ એન્ટિજેન્સની હાજરી અથવા ગેરહાજરીના આધારે માનવ રુધિરને ચાર જૂથોમાં વર્ગીકૃત કર્યું હતું.
રુધિર જૂથ $A$ માં,એન્ટિજેન $A$ હાજર હોય છે.
રુધિર જૂથ $B$ માં,એન્ટિજેન $B$ હાજર હોય છે.
રુધિર જૂથ $AB$ માં,$A$ અને $B$ બંને એન્ટિજેન્સ હાજર હોય છે.
રુધિર જૂથ $O$ માં,$RBCs$ ની સપાટી પર $A$ કે $B$ કોઈ પણ એન્ટિજેન હાજર હોતા નથી. '$O$' શબ્દ આ એન્ટિજેન્સની ગેરહાજરી સૂચવે છે,તેથી જ તેને '$C$' કહેવામાં આવતું નથી.
તેથી,$O$ રુધિર જૂથ ધરાવતી વ્યક્તિઓને સાર્વત્રિક દાતા (universal donor) માનવામાં આવે છે.

(D) ખોટું વિધાન એ છે કે ટાલ પડવી એ જાતિ-મર્યાદિત લક્ષણ છે.
$1$. ટાલ પડવી એ જાતિ-પ્રભાવિત (Sex-influenced) લક્ષણ છે,જાતિ-મર્યાદિત નહીં. જાતિ-પ્રભાવિત લક્ષણો એવા દૈહિક લક્ષણો છે જે અંતઃસ્ત્રાવી તફાવતોને કારણે નર અને માદામાં અલગ રીતે વ્યક્ત થાય છે.
$2$. સહલગ્નતા એ ખરેખર મુક્ત વિશ્લેષણના સિદ્ધાંતનો અપવાદ છે,કારણ કે સહલગ્ન જનીનો સાથે વારસામાં ઉતરે છે.
$3$. ગેલેક્ટોસેમિયા એ ચયાપચયની જન્મજાત ખામી છે જે ગેલેક્ટોઝના પાચન માટે જરૂરી ઉત્સેચકની ઉણપને કારણે થાય છે.
$4$. નાની વસ્તીનું કદ યાદચ્છિક જનીનિક વિચલન તરફ દોરી જાય છે,જે આકસ્મિક ઘટનાઓને કારણે જનીન આવૃત્તિમાં થતો ફેરફાર છે.

(B) તળાવના નિવસનતંત્રમાં,માછલીઓ એક કરતાં વધુ પોષક સ્તર પર જોવા મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે,એક નાની માછલી ઝૂપ્લેન્કટોન (પ્રાથમિક ઉપભોક્તા,પોષક સ્તર $II$) અને ફાઈટોપ્લેન્કટોન (પ્રાથમિક ઉત્પાદક,પોષક સ્તર $I$) બંનેને ખાઈ શકે છે,અથવા મોટી માછલી નાની માછલીઓ (દ્વિતીય ઉપભોક્તા,પોષક સ્તર $III$) અને ઝૂપ્લેન્કટોન (પ્રાથમિક ઉપભોક્તા,પોષક સ્તર $II$) બંને પર નિર્ભર રહી શકે છે. આમ,તેઓ તેમના ખોરાકના આધારે વિવિધ પોષક સ્તરો પર કાર્ય કરે છે.

(B) હાઈડ્રોસિયર (જલક્રમક) માં વિવિધ તબક્કાઓ ચોક્કસ ક્રમમાં જોવા મળે છે કારણ કે પર્યાવરણ જલીયમાંથી સ્થળજ તરફ પરિવર્તિત થાય છે.
આ ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ફાઈટોપ્લાન્કટોન (વનસ્પતિ પ્લવક) તબક્કો: જેમાં $Volvox$,ડાયેટમ્સ અને નીલ-હરિત લીલ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$(ii)$ મૂળ ધરાવતો નિમગ્ન તબક્કો: જેમાં $Hydrilla$ અને $Vallisneria$ જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$(iii)$ તરતો તબક્કો: જેમાં $Pistia$,$Lemna$ અને $Azolla$ જેવી મુક્ત રીતે તરતી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$(iv)$ રીડ-સ્વેમ્પ (નરકુલ-દલદલ) તબક્કો: જેમાં $Scirpus$ અને $Typha$ જેવી બહાર નીકળતી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$(v)$ સેજ-મેડો (તૃણભૂમિ) તબક્કો: જેમાં ઘાસ અને સેજ પ્રકારની વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$(vi)$ વુડલેન્ડ (વનપ્રદેશ) તબક્કો: જેમાં $Lantana$ જેવી ક્ષુપ અને નાના વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે.
$(vii)$ જંગલ તબક્કો: આ ચરમ સમુદાય છે,જેમાં $Quercus$ $(Oak)$ જેવા વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Volvox \rightarrow Hydrilla \rightarrow Pistia \rightarrow Scirpus \rightarrow Lantana \rightarrow Oak$ છે.

(B) ભારતમાં જૈવવિવિધતાનું પ્રમાણ ખૂબ ઊંચું છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Mango$ $(Mangifera \text{ } indica)$ ભારતમાં સૌથી વધુ આનુવંશિક વિવિધતા ધરાવે છે, જેમાં દેશભરમાં કેરીની $1,000$ થી વધુ જાતો જોવા મળે છે.

(B) ઓઝોન સ્તરને ક્ષીણ કરતા પદાર્થો પરનો $Montreal$ $Protocol$ એ સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક ઓઝોન સ્તરને સુરક્ષિત કરવા માટે તૈયાર કરાયેલ એક સીમાચિહ્નરૂપ આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર છે.
આ સંધિ પર મૂળભૂત રીતે $1987$ માં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા ($1989$ માં અમલમાં આવી) અને $1990$ તથા $1992$ માં તેમાં નોંધપાત્ર સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા.
$Montreal$ $Protocol$ એવી જોગવાઈ કરે છે કે સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોનનું ક્ષય કરતા સંયોજનો—જેમ કે ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$,હેલોન્સ,કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ અને મિથાઈલ ક્લોરોફોર્મ—નું ઉત્પાદન અને વપરાશ $2000$ સુધીમાં તબક્કાવાર બંધ કરી દેવા જોઈએ (મિથાઈલ ક્લોરોફોર્મ માટે $2005$ સુધીમાં).