AIIMS 2008 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) ધારો કે $r$ અંતરે આ પદાર્થોના વેગ અનુક્રમે $v_1$ અને $v_2$ છે. શરૂઆતમાં તંત્ર સ્થિર હોવાથી,વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ $m_1 v_1 = m_2 v_2$,એટલે કે $v_1 = (m_2/m_1)v_2$.
ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,સ્થિતિ ઉર્જામાં થતો ઘટાડો એ ગતિ ઉર્જામાં થતા વધારા બરાબર હોય છે: $G m_1 m_2 / r = (1/2) m_1 v_1^2 + (1/2) m_2 v_2^2$.
$v_1 = (m_2/m_1)v_2$ ની કિંમત ઉર્જાના સમીકરણમાં મૂકતા: $G m_1 m_2 / r = (1/2) m_1 (m_2^2/m_1^2) v_2^2 + (1/2) m_2 v_2^2 = (1/2) (m_2^2/m_1 + m_2) v_2^2 = (1/2) [m_2(m_1 + m_2)/m_1] v_2^2$.
$v_2$ માટે ઉકેલતા,$v_2 = \sqrt{2 G m_1^2 / (r(m_1 + m_2))}$ મળે. તેવી જ રીતે,$v_1 = \sqrt{2 G m_2^2 / (r(m_1 + m_2))}$.
સાપેક્ષ અભિગમ વેગ $v_{\text{rel}} = v_1 + v_2 = \sqrt{2 G / (r(m_1 + m_2))} (m_2 + m_1) = \sqrt{2 G (m_1 + m_2) / r}$ થાય.

(A) અર્ધ-રીંગ પર શિરોલંબ અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણે $dl = R d\theta$ લંબાઈનો એક નાનો ખંડ ધ્યાનમાં લો.
રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા $\lambda = \frac{q}{\pi R}$ છે.
ખંડ પરનો વિદ્યુતભાર $dq = \lambda dl = \lambda R d\theta$ છે.
આ ખંડને કારણે કેન્દ્ર પર વિદ્યુતક્ષેત્ર $dE = \frac{1}{4\pi \varepsilon_0} \frac{dq}{R^2} = \frac{1}{4\pi \varepsilon_0} \frac{\lambda R d\theta}{R^2} = \frac{\lambda d\theta}{4\pi \varepsilon_0 R}$ છે.
સંમિતિને કારણે,વિદ્યુતક્ષેત્રના સમક્ષિતિજ ઘટકો એકબીજાને નાબૂદ કરે છે,અને માત્ર શિરોલંબ ઘટકો $dE \cos \theta$ નો સરવાળો થાય છે.
કેન્દ્ર પર કુલ વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} dE \cos \theta = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \frac{\lambda}{4\pi \varepsilon_0 R} \cos \theta d\theta$ છે.
$E = \frac{\lambda}{4\pi \varepsilon_0 R} [\sin \theta]_{-\pi/2}^{\pi/2} = \frac{\lambda}{4\pi \varepsilon_0 R} (1 - (-1)) = \frac{2\lambda}{4\pi \varepsilon_0 R} = \frac{\lambda}{2\pi \varepsilon_0 R}$.
$\lambda = \frac{q}{\pi R}$ મૂકતા,આપણને $E = \frac{q/\pi R}{2\pi \varepsilon_0 R} = \frac{q}{2\pi^2 \varepsilon_0 R^2}$ મળે છે.

(D) નિયો હેક્સાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH_2-Cl)$ માં,ક્લોરિન પરમાણુ પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,તે એક પ્રાથમિક હેલાઈડ છે.

(C) ભારત વિશ્વના $12$ મેગા-જૈવવિવિધતા ધરાવતા દેશોમાંનો એક છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પૂર્વ હિમાલય અને પશ્ચિમ ઘાટને ભારતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સ (biodiversity hotspots) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રદેશોમાં પ્રજાતિઓની વધુ વિવિધતા,સ્થાનિક પ્રજાતિઓ (endemism) અને તેમના નિવાસસ્થાનો માટેના નોંધપાત્ર જોખમો જોવા મળે છે,જે તેમને મહત્તમ જૈવવિવિધતા ધરાવતા વિસ્તારો બનાવે છે.

(B) બહારની દુનિયામાંથી આવતો પ્રકાશ પાણીમાં પ્રવેશે છે અને તેનું વક્રીભવન થાય છે. પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તનને કારણે,માછલી બહારની દુનિયાને પ્રકાશના વર્તુળાકાર શંકુમાં જુએ છે.
આ વર્તુળાકાર ક્ષિતિજની ત્રિજ્યા $r$ નું સૂત્ર $r = \frac{h}{\sqrt{\mu^2 - 1}}$ છે,જ્યાં $h$ એ માછલીની ઊંડાઈ છે અને $\mu$ એ પાણીનો વક્રીભવનાંક છે.
આપેલ છે કે $h = 12 \ cm$ અને $\mu = \frac{4}{3}$.
કિંમતો મૂકતા: $r = \frac{12}{\sqrt{(4/3)^2 - 1}} = \frac{12}{\sqrt{16/9 - 1}} = \frac{12}{\sqrt{7/9}} = \frac{12 \times 3}{\sqrt{7}} = \frac{36}{\sqrt{7}} \ cm$.

(A) અર્ધ-વલય પર શિરોલંબ સાથે $\theta$ ખૂણે $dq$ જેટલો નાનો વિદ્યુતભારનો ઘટક લો. એકમ લંબાઈ દીઠ વિદ્યુતભાર $\lambda = \frac{q}{\pi R}$ છે.
આ ઘટકને કારણે કેન્દ્ર પર ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર $dE = \frac{1}{4\pi\varepsilon_0} \frac{dq}{R^2}$ છે.
સંમિતિને કારણે,વિદ્યુતક્ષેત્રના સમક્ષિતિજ ઘટકો એકબીજાને નાબૂદ કરે છે.
શિરોલંબ ઘટક $dE_y = dE \cos\theta = \frac{1}{4\pi\varepsilon_0} \frac{\lambda R d\theta}{R^2} \cos\theta$ થશે.
$-\frac{\pi}{2}$ થી $\frac{\pi}{2}$ સુધી સંકલન કરતા:
$E = \int_{-\pi/2}^{\pi/2} \frac{\lambda}{4\pi\varepsilon_0 R} \cos\theta d\theta = \frac{\lambda}{4\pi\varepsilon_0 R} [\sin\theta]_{-\pi/2}^{\pi/2} = \frac{\lambda}{4\pi\varepsilon_0 R} (1 - (-1)) = \frac{2\lambda}{4\pi\varepsilon_0 R} = \frac{\lambda}{2\pi\varepsilon_0 R}$.
$\lambda = \frac{q}{\pi R}$ મૂકતા,આપણને $E = \frac{q/(\pi R)}{2\pi\varepsilon_0 R} = \frac{q}{2\pi^2\varepsilon_0 R^2}$ મળે છે.

(A) સૌ પ્રથમ,કોમન એમિટર કન્ફિગરેશન માટે કરંટ ગેઇન $\beta$ ની ગણતરી $\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha}$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને કરો.
આપેલ છે $\alpha = 0.98$,તેથી $\beta = \frac{0.98}{1 - 0.98} = \frac{0.98}{0.02} = 49$.
પાવર ગેઇનનું સૂત્ર $A_p = \beta^2 \times \frac{R_o}{R_i}$ છે,જ્યાં $R_o$ એ આઉટપુટ અવરોધ છે અને $R_i$ એ ઇનપુટ અવરોધ છે.
આપેલ છે $A_p = 6.0625 \times 10^6$ અને $R_o = 500 \times 10^3 \, \Omega$.
કિંમતો મૂકતા: $6.0625 \times 10^6 = (49)^2 \times \frac{500 \times 10^3}{R_i}$.
$6.0625 \times 10^6 = 2401 \times \frac{500 \times 10^3}{R_i}$.
$R_i = \frac{2401 \times 500 \times 10^3}{6.0625 \times 10^6} = \frac{1200500 \times 10^3}{6.0625 \times 10^6} = \frac{1200.5}{6.0625} \approx 198 \, \Omega$.

(B) બહારની દુનિયાનો પ્રકાશ માછલી સુધી ત્યારે જ પહોંચે છે જો આપાતકોણ ક્રાંતિકોણ $C$ કરતા ઓછો અથવા તેના જેટલો હોય. વર્તુળાકાર ક્ષિતિજની સીમા બનાવતા પ્રકાશના કિરણો ક્રાંતિકોણ $C$ ને અનુરૂપ હોય છે.
પાણી માટે વક્રીભવનાંક $\mu = \frac{4}{3}$ હોવાથી,ક્રાંતિકોણ $C$ માટે $\sin C = \frac{1}{\mu} = \frac{3}{4}$ થાય.
ભૂમિતિ મુજબ,વર્તુળાકાર ક્ષિતિજની ત્રિજ્યા $r = h \tan C$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $h = 12 \ cm$ એ માછલીની ઊંડાઈ છે.
$\sin C = \frac{3}{4}$ હોવાથી,$\cos C = \sqrt{1 - \sin^2 C} = \sqrt{1 - (\frac{3}{4})^2} = \sqrt{\frac{7}{16}} = \frac{\sqrt{7}}{4}$ મળે.
તેથી,$\tan C = \frac{\sin C}{\cos C} = \frac{3/4}{\sqrt{7}/4} = \frac{3}{\sqrt{7}}$.
કિંમતો મૂકતા,$r = 12 \times \frac{3}{\sqrt{7}} = \frac{36}{\sqrt{7}} \ cm$.

(B) $-2q$ વિદ્યુતભારને ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ પર રહેલા બે $-q$ વિદ્યુતભારો તરીકે ગણી શકાય.
આનાથી આપણે બે વિદ્યુત ડાયપોલ બનાવી શકીએ છીએ:
$1$. $(0, a, 0)$ પર $+q$ અને $(0, 0, 0)$ પર $-q$ ધરાવતી ડાયપોલ. તેની ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}_1 = q(a\hat{j}) = qa\hat{j}$ છે.
$2$. $(a, 0, 0)$ પર $+q$ અને $(0, 0, 0)$ પર $-q$ ધરાવતી ડાયપોલ. તેની ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}_2 = q(a\hat{i}) = qa\hat{i}$ છે.
પરિણામી ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}_{net} = \vec{p}_1 + \vec{p}_2 = qa\hat{i} + qa\hat{j}$ થશે.
તેનું મૂલ્ય $|\vec{p}_{net}| = \sqrt{(qa)^2 + (qa)^2} = \sqrt{2}qa$ છે.
તેની દિશા $x$-અક્ષ સાથે $45^{\circ}$ ના ખૂણે છે,જે $(0, 0, 0)$ અને $(a, a, 0)$ ને જોડતી રેખાની દિશામાં છે.

(A) આપેલ છે: $\alpha = 0.98$,$R_o = 500 \, k\Omega = 500 \times 10^3 \, \Omega$,પાવર ગેઇન $= 6.0625 \times 10^6$.
સૌ પ્રથમ,કોમન એમિટર કોન્ફિગરેશન માટે પ્રવાહ ગેઇન $\beta$ ની ગણતરી કરો:
$\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha} = \frac{0.98}{1 - 0.98} = \frac{0.98}{0.02} = 49$.
કોમન એમિટર એમ્પ્લીફાયરમાં પાવર ગેઇનનું સૂત્ર છે:
$\text{Power Gain} = \beta^2 \times \frac{R_o}{R_{in}}$.
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા:
$6.0625 \times 10^6 = (49)^2 \times \frac{500 \times 10^3}{R_{in}}$.
$6.0625 \times 10^6 = 2401 \times \frac{500 \times 10^3}{R_{in}}$.
$R_{in} = \frac{2401 \times 500 \times 10^3}{6.0625 \times 10^6}$.
$R_{in} = \frac{1200500 \times 10^3}{6.0625 \times 10^6} = \frac{1200.5 \times 10^6}{6.0625 \times 10^6} \approx 198 \, \Omega$.

(C) ધ્વનિ તીવ્રતા સ્તર $\beta$ એ $\beta = 10 \log_{10} \left( \frac{I}{I_0} \right)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$r_1 = 1\, m$ અંતરે,તીવ્રતા સ્તર $\beta_1 = 40\, dB$ છે.
$r_2$ અંતરે,તીવ્રતા સ્તર $\beta_2 = 20\, dB$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે તીવ્રતા $I \propto \frac{1}{r^2}$,તેથી $\frac{I_1}{I_2} = \frac{r_2^2}{r_1^2}$ થાય.
તીવ્રતા સ્તરના સૂત્ર પરથી: $\beta_1 - \beta_2 = 10 \log_{10} \left( \frac{I_1}{I_2} \right)$.
કિંમતો મૂકતા: $40 - 20 = 10 \log_{10} \left( \frac{r_2^2}{r_1^2} \right)$.
$20 = 10 \log_{10} \left( \frac{r_2^2}{1^2} \right) \Rightarrow 2 = \log_{10} (r_2^2)$.
બંને બાજુ એન્ટિલોગ લેતા: $10^2 = r_2^2$.
$r_2 = 10\, m$.

(B) કેન્દ્રગામી બળ ચુંબકીય બળ દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવે છે.
$i.e., \frac{mv^2}{R} = qvB ......... (1)$
જ્યાં $m = \text{આયનનું દળ}$,$v = \text{વેગ}$,$q = \text{આયનનો વીજભાર}$,$B = \text{ચુંબકીય ક્ષેત્રની ફ્લક્સ ઘનતા}$.
$(1)$ પરથી,આયનનો વેગ $v = \frac{qBR}{m}$ છે.
જ્યારે આયનને $V$ સ્થિતિમાન દ્વારા પ્રવેગિત કરવામાં આવે ત્યારે તેને મળતી ગતિઊર્જા $E = qV$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વળી,$E = \frac{1}{2}mv^2$.
ઊર્જા માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$qV = \frac{1}{2}m \left( \frac{qBR}{m} \right)^2$
$qV = \frac{1}{2}m \frac{q^2 B^2 R^2}{m^2}$
$qV = \frac{q^2 B^2 R^2}{2m}$
$\frac{q}{m}$ ના ગુણોત્તર માટે ગોઠવતા:
$\frac{q}{m} = \frac{2V}{B^2 R^2}$
કારણ કે $V$ અને $B$ અચળ છે,તેથી $\frac{q}{m} \propto \frac{1}{R^2}$.

(A) કોણીય આવૃત્તિ $\omega$ પર,$RC$ શ્રેણી પરિપથમાં પ્રવાહ $I$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$I = \frac{V}{\sqrt{R^2 + X_C^2}} = \frac{V}{\sqrt{R^2 + (1/\omega C)^2}}$ ..........$(1)$
જ્યારે કોણીય આવૃત્તિ બદલીને $\omega' = \omega/3$ કરવામાં આવે,ત્યારે નવો કેપેસિટીવ રિએક્ટન્સ $X_C' = \frac{1}{(\omega/3)C} = \frac{3}{\omega C} = 3X_C$ થાય છે.
નવો પ્રવાહ $I' = I/2$ છે. તેથી:
$\frac{I}{2} = \frac{V}{\sqrt{R^2 + (3X_C)^2}}$ ..........$(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને સમીકરણ $(2)$ વડે ભાગતા:
$\frac{I}{I/2} = \frac{\sqrt{R^2 + (3X_C)^2}}{\sqrt{R^2 + X_C^2}}$
$2 = \sqrt{\frac{R^2 + 9X_C^2}{R^2 + X_C^2}}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$4 = \frac{R^2 + 9X_C^2}{R^2 + X_C^2}$
$4R^2 + 4X_C^2 = R^2 + 9X_C^2$
$3R^2 = 5X_C^2$
$\frac{X_C^2}{R^2} = \frac{3}{5}$
$\frac{X_C}{R} = \sqrt{\frac{3}{5}}$

(C) બેઝનું તુલ્ય વજન એ તેના આણ્વીય વજન અને તેની એસિડિટીનો ગુણોત્તર છે. તેથી,વિધાન સાચું છે.
એસિડિટી એટલે બેઝના એક અણુમાં રહેલા વિસ્થાપનીય $-OH$ સમૂહોની સંખ્યા,હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા નહીં. તેથી,કારણ ખોટું છે.

(A) હાઈઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ,સંબંધ $\Delta x \cdot \Delta v \cdot m = \frac{h}{4 \pi}$ છે.
આમ,$\Delta x = \frac{h}{4 \pi m \cdot \Delta v}$.
કણ $A$ માટે: $\Delta x_A = \frac{h}{4 \pi m_A \cdot 0.05}$.
કણ $B$ માટે: $\Delta x_B = \frac{h}{4 \pi (5m_A) \cdot 0.02}$.
ગુણોત્તર લેતા $\frac{\Delta x_A}{\Delta x_B} = \frac{h}{4 \pi m_A \cdot 0.05} \times \frac{4 \pi (5m_A) \cdot 0.02}{h}$.
$\frac{\Delta x_A}{\Delta x_B} = \frac{5 \times 0.02}{0.05} = \frac{0.10}{0.05} = 2$.

(D) વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
$2p_x$ અને $2p_y$ કક્ષકો સમાન ઉર્જા ધરાવે છે (તેઓ સમશક્તિક છે).
આ કક્ષકો વચ્ચે કોઈ ઉર્જાનો તફાવત ન હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોનનું સંક્રમણ શક્ય નથી.
પરિણામે,કોઈ ઉર્જા મુક્ત થતી નથી અને કોઈ વર્ણપટ રેખા જોવા મળતી નથી.

(C) $S + 2Cl_2 \to SCl_4$
$SCl_4$ ના જળવિભાજનથી $H_2SO_3$ $(Y)$ મળે છે.
$SCl_4 + 3H_2O \to H_2SO_3 + 4HCl$
$Y$ નો ઋણાયન $SO_3^{2-}$ છે.
$SO_3^{2-}$ માં,મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે $sp^3$ સંકરણ દર્શાવે છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,$SO_3^{2-}$ નો આકાર પિરામિડલ હોય છે.

(A) $F_2$ અણુની ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) $MO$ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$ છે.
બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_b)$ $= 10$.
એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_a)$ $= 8$.
બંધક્રમાંક $= \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{10 - 8}{2} = 1$.
અહીં $N_b - N_a = 2$ હોવાથી,એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ્સમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ્સ કરતા બે ઓછી છે.
આમ,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ મુજબ,તેને $V = (\frac{nR}{P})T$ તરીકે લખી શકાય.
આ $y = mx$ પ્રકારનું રેખીય સમીકરણ છે,જ્યાં ઢાળ $m = \frac{nR}{P}$ છે.
ઢાળ એ દબાણના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી $(m \propto \frac{1}{P})$,સૌથી ઓછો ઢાળ ધરાવતી રેખા સૌથી વધુ દબાણ દર્શાવે છે.
આલેખ પરથી જોઈ શકાય છે કે $p_1$ રેખાનો ઢાળ સૌથી ઓછો છે,ત્યારબાદ $p_3$ અને પછી $p_2$ આવે છે.
તેથી,દબાણનો સાચો ક્રમ $p_1 > p_3 > p_2$ છે.

(D) પ્રક્રિયાની સ્વયંભૂતા ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જાના સમીકરણ $\Delta G = \Delta H - T\Delta S$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
કોઈપણ પ્રક્રિયા તમામ તાપમાને સ્વયંભૂ હોય તે માટે $\Delta G$ ઋણ હોવું જોઈએ.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ ઋણ હોય અને એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S$ ધન હોય.
આ કિસ્સામાં,$\Delta G = (\text{ઋણ}) - T(\text{ધન})$,જે તાપમાન $T$ ને ધ્યાનમાં લીધા વિના હંમેશા ઋણ રહેશે.

(D) આપેલ ઉષ્મા-રાસાયણિક સમીકરણો:
$C(s) + O_2(g) \to CO_2(g) \quad \Delta H_1 = -x \ kJ \dots (i)$
$H_2(g) + \frac{1}{2} O_2(g) \to H_2O(l) \quad \Delta H_2 = -y \ kJ \dots (ii)$
$CH_4(g) + 2O_2(g) \to CO_2(g) + 2H_2O(l) \quad \Delta H_3 = z \ kJ \dots (iii)$
નોંધ: દહન ઉષ્મા એ મુક્ત થતી ઉર્જા છે,તેથી $\Delta H$ ઋણ હોય છે. આપેલ $z$ એ દહન ઉષ્મા છે,તેથી $\Delta H_3 = -z \ kJ$.
આપણને મિથેનની સર્જન ઉષ્મા જોઈએ છે:
$C(s) + 2H_2(g) \to CH_4(g) \quad \Delta H_f = ?$
આ મેળવવા માટે,આપણે $(i) + 2 \times (ii) - (iii)$ કરીએ છીએ.
$\Delta H_f = (-x) + 2(-y) - (-z) = -x - 2y + z \ kJ$.

(C) એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta E)$ વચ્ચેનો સંબંધ $\Delta H = \Delta E + \Delta n_g RT$ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા $2NH_{3(g)} \to N_{2(g)} + 3H_{2(g)}$ માટે,વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = (1 + 3) - 2 = +2$ છે.
કારણ કે $\Delta n_g$ ધન છે,તેથી $\Delta H = \Delta E + 2RT$,જે સૂચવે છે કે $\Delta H > \Delta E$. આમ,વિધાન સાચું છે.
જોકે,કારણ જણાવે છે કે એન્થાલ્પી ફેરફાર હંમેશા આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર કરતા વધારે હોય છે,જે ખોટું છે કારણ કે જો $\Delta n_g$ ઋણ હોય (દા.ત.,$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \to 2NH_{3(g)}$),તો $\Delta H < \Delta E$ થાય.

(C) એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta E)$ વચ્ચેનો સંબંધ સમીકરણ $\Delta H = \Delta E + \Delta n_g RT$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા $2NH_{3(g)} \to N_{2(g)} + 3H_{2(g)}$ માટે,વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = (1 + 3) - 2 = 2$ છે.
જેથી $\Delta n_g = 2$ (જે ધન છે),$\Delta H = \Delta E + 2RT$,જે સૂચવે છે કે $\Delta H > \Delta E$. તેથી,વિધાન સાચું છે.
કારણ જણાવે છે કે એન્થાલ્પી ફેરફાર હંમેશા આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર કરતા વધારે હોય છે,જે ખોટું છે કારણ કે જો $\Delta n_g$ ઋણ અથવા શૂન્ય હોય,તો $\Delta H$ એ $\Delta E$ કરતા ઓછું અથવા સમાન હોઈ શકે છે.

(D) $H_2SO_4 \to 2H^{+} + SO_4^{2-}$
$H_2SO_4$ એ પ્રબળ ડાયપ્રોટિક એસિડ હોવાથી,તે સંપૂર્ણપણે $H_2SO_4 \to 2H^{+} + SO_4^{2-}$ તરીકે વિયોજન પામે છે.
$1 \, M \, H_2SO_4$ ના દ્રાવણ માટે,$H^{+}$ આયનોની સાંદ્રતા $[H^{+}] = 2 \times 1 \, M = 2 \, M$ થાય છે.
$pH$ ની ગણતરી $pH = - \log [H^{+}]$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$pH = - \log(2) = -0.3010$.

(B) સંતુલન અચળાંક $K$ એ સંતુલન સમયે નીપજની સાંદ્રતા અને પ્રક્રિયકની સાંદ્રતાના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $K = \frac{[\text{Product}]}{[\text{Reactant}]}$.
આને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $[\text{Product}] = K \times [\text{Reactant}]$.
નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કરતા વધારે હોવા માટે $([\text{Product}] > [\text{Reactant}])$,$K$ નું મૂલ્ય $1$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
$A) K = 0.001 < 1$
$B) K = 10 > 1$
$C) K = 0.005 < 1$
$D) K = 0.01 < 1$
તેથી,$M \rightleftharpoons N$ પ્રક્રિયામાં જ્યાં $K = 10$ છે,ત્યાં નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયક કરતા વધારે છે.

(B) જ્યારે આયનીય ગુણાકાર તેના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ કરતા વધી જાય ત્યારે ક્ષારના અવક્ષેપ મળે છે.
સમાન તત્વયોગમિતિ ધરાવતા ક્ષારો માટે (જેમ કે $BaSO_4$ અને $CaSO_4$),જેનો $K_{sp}$ સૌથી ઓછો હોય તે પહેલા અવક્ષેપિત થાય છે.
આપેલ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$K_{sp}(BaSO_4) = 10^{-11}$
$K_{sp}(CaSO_4) = 10^{-6}$
$K_{sp}(Ag_2SO_4) = 10^{-5}$
$BaSO_4$ નું $K_{sp}$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોવાથી,તે સૌથી પહેલા અવક્ષેપિત થશે.

(A) પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$ માટે,સંતુલન અચળાંકનું સૂત્ર $K_C = \frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3}$ છે.
સાંદ્રતાના એકમો $mol \, L^{-1}$ છે.
આ એકમોને સૂત્રમાં મૂકતા: $K_C = \frac{(mol \, L^{-1})^2}{(mol \, L^{-1}) \times (mol \, L^{-1})^3} = \frac{mol^2 \, L^{-2}}{mol^4 \, L^{-4}} = mol^{-2} \, L^2$.
આમ,$K_C$ નો એકમ $L^2 \, mol^{-2}$ છે.
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(C) આ સંયોજનોમાં આયોડિન $(x)$ નો ઓક્સિડેશન આંક ગણવા માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે તટસ્થ અણુમાં ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો $0$ થાય છે. $H$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+ 1$ અને $O$ નો $- 2$ છે.
$HIO_4$ માટે: $1 + x + 4(- 2) = 0 \implies 1 + x - 8 = 0 \implies x = + 7$.
$H_3IO_5$ માટે: $3(1) + x + 5(- 2) = 0 \implies 3 + x - 10 = 0 \implies x = + 7$.
$H_5IO_6$ માટે: $5(1) + x + 6(- 2) = 0 \implies 5 + x - 12 = 0 \implies x = + 7$.
આમ,ત્રણેય સંયોજનોમાં આયોડિનના ઓક્સિડેશન આંક $+ 7, + 7, + 7$ છે.

(C) $H_2O_2$ ઓક્સિડેશનકર્તા અને રિડક્શનકર્તા બંને તરીકે વર્તી શકે છે કારણ કે $H_2O_2$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે,જે વધીને $0$ ($O_2$ માં) અથવા ઘટીને $-2$ ($H_2O$ માં) થઈ શકે છે.
ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે:
$PbS + 4H_2O_2 \to PbSO_4 + 4H_2O$
રિડક્શનકર્તા તરીકે:
$Ag_2O + H_2O_2 \to 2Ag + H_2O + O_2$

(D) $CO_2$ માં,ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $6 + 8 + 8 = 22$ છે.
સાયનામાઇડ આયન $(CN_2^{2-})$ માં,ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $6 + 7 + 7 + 2 = 22$ છે. બંનેમાં $22$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેઓ આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે. $CO_2$ અને $(CN_2^{2-})$ બંને રેખીય બંધારણ ધરાવે છે. તેથી,વિધાન $(a)$ સાચું છે.
$Mg_2C_3$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રોપાઇન બનાવે છે: $Mg_2C_3 + 4H_2O \to 2Mg(OH)_2 + CH_3C \equiv CH$. તેથી,વિધાન $(b)$ સાચું છે.
$CaC_2$ નું સ્ફટિક બંધારણ $NaCl$ પ્રકારનું છે. તેથી,વિધાન $(c)$ સાચું છે.
આમ,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(D) સિરામિક્સ એ અકાર્બનિક,અધાતુ,ઘન પદાર્થો છે. તેમને ઓક્સાઈડ અને નોન-ઓક્સાઈડ જેવા વિવિધ પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
નોન-ઓક્સાઈડ સિરામિક્સમાં તેમની રાસાયણિક સંરચનામાં ઓક્સિજન હોતો નથી.
$1$. $B_4C$ (બોરોન કાર્બાઈડ) એ કાર્બાઈડ છે.
$2$. $SiC$ (સિલિકોન કાર્બાઈડ) એ કાર્બાઈડ છે.
$3$. $Si_3N_4$ (સિલિકોન નાઈટ્રાઈડ) એ નાઈટ્રાઈડ છે.
આ સંયોજનોમાં ઓક્સિજન ન હોવાથી,તે બધા નોન-ઓક્સાઈડ સિરામિક્સ છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) 'ટીયર ગેસ' નું રાસાયણિક સૂત્ર $CCl_3NO_2$ છે.
તેને ક્લોરોપિક્રિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તે ક્લોરોફોર્મની નાઈટ્રિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવી શકાય છે:
$CHCl_3 + HNO_3 \rightarrow CCl_3NO_2 + H_2O$
વૈકલ્પિક રીતે,તે બેઝની હાજરીમાં નાઈટ્રોમિથેનના ક્લોરિનેશન દ્વારા બનાવી શકાય છે:
$CH_3NO_2 + 3Cl_2 \xrightarrow{NaOH} CCl_3NO_2 + 3HCl$

(A) નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) ને કારણે $Pb^{2+}$ એ $Pb^{4+}$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
આ કારણોસર,$PbCl_4$ સરળતાથી $PbCl_2$ અને $Cl_2$ માં વિઘટન પામે છે: $PbCl_4 \to PbCl_2 + Cl_2$.
$Pb^{4+}$ ને $Pb^{2+}$ માં રિડક્શન પામવાની પ્રબળ વૃત્તિ હોવાથી,$PbCl_4$ એક શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(B) $IUPAC$ નામ $4-bromo-3-methylbut-1-ene$ એ $4$-કાર્બનની શૃંખલા $(but)$ સૂચવે છે જેમાં $1$લા સ્થાન પર દ્વિબંધ $(but-1-ene)$ છે.
$3$જા સ્થાન પર મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$ અને $4$થા સ્થાન પર બ્રોમીન પરમાણુ $(-Br)$ જોડાયેલ છે.
શૃંખલાનું બંધારણ: $C1(H_2)=C2(H)-C3(H)(CH_3)-C4(H_2)Br$.
તેથી,સાચું બંધારણ $CH_2=CH-CH(CH_3)-CH_2Br$ છે.

(B) સ્પિન આઈસોમેરિઝમ $H_2$ (હાઇડ્રોજન) અણુઓ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તે અણુમાં બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓના ન્યુક્લિયર સ્પિનના અલગ-અલગ સાપેક્ષ અભિગમને કારણે ઉદભવે છે.
$ortho-hydrogen$ માં,બે પરમાણુઓના ન્યુક્લિયસના સ્પિન એક જ દિશામાં હોય છે.
$para-hydrogen$ માં,બે પરમાણુઓના ન્યુક્લિયસના સ્પિન વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.

(C) $S_8$ અણુ પકર્ડ રિંગ (ક્રાઉન) પ્રકારનું બંધારણ ધરાવે છે.
આ બંધારણમાં,$S-S-S$ બંધકોણ આશરે $107^o$ ($102^o-108^o$ ની રેન્જમાં) હોય છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે.
જોકે,$S_8$ નો આકાર $V$ જેવો નથી; તે ક્રાઉન જેવું પકર્ડ રિંગ બંધારણ ધરાવે છે.
આમ,કારણ ખોટું છે.

(A) $5$-મિથાઈલહેપ્ટ-$3$-ઈન $(CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH=CH-CH_2-CH_3)$ બંને શરતો સંતોષે છે:
$1.$ **ભૌમિતિક સમઘટકતા**: $C_3$ પરના દ્વિબંધમાં બંને કાર્બન પર અલગ-અલગ સમૂહો છે ($C_3$ પર $H$ અને $-CH_2CH_3$; $C_4$ પર $H$ અને $-CH(CH_3)CH_2CH_3$),જે cis અને trans સ્વરૂપોની મંજૂરી આપે છે.
$2.$ **કિરાલ કેન્દ્ર**: $C_5$ પરનો કાર્બન એક કિરાલ કેન્દ્ર છે કારણ કે તે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-CH_3$,$-CH_2CH_3$,અને $-CH=CHCH_2CH_3$.

(A) સંયોજન $X$ નું $CH_2Cl_2$ માં $PCC$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને $Y$ મળે છે.
સંયોજન $Y$ આયોડોફોર્મ કસોટી $(I_2 + \text{alkali} \rightarrow CHI_3)$ આપે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $Y$ મિથાઈલ કીટોન અથવા એસીટાલ્ડિહાઈડ હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$C_2H_5OH$ (ઈથેનોલ) એ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે જેનું $PCC$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને $CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ) મળે છે.
એસીટાલ્ડિહાઈડ $(Y)$ એ $I_2$ અને $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટ્રાયઆયોડોમિથેન $(CHI_3)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા:
$CH_3CH_2OH \xrightarrow{PCC} CH_3CHO$
$CH_3CHO + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow CHI_3 + HCOONa + 3NaI + 3H_2O$
તેથી,$X$ એ $C_2H_5OH$ છે.

(B) $CH_3COCH_2COCH_3$ (એસીટાઈલ એસીટોન) માં,ઇનોલ સ્વરૂપ સંસ્પંદન (resonance) અને આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન દ્વારા અત્યંત સ્થાયી થાય છે. ઇનોલનું પ્રમાણ આશરે $76\%$ હોય છે.
ઇનોલનું બંધારણ: $CH_3-C(OH)=CH-CO-CH_3$ છે.

(D) માનવ જીનોમ આશરે $3.1$ અબજ બેઝ જોડી ($3.1 \times 10^9$ bp) ધરાવે છે.
આ બેઝ જોડીઓ $24$ અલગ,ભૌતિક રીતે સ્વતંત્ર સૂક્ષ્મ એકમોમાં ગોઠવાયેલી હોય છે જેને રંગસૂત્રો કહેવામાં આવે છે.
જીનોમ એ સજીવના નિર્માણ અને જાળવણી માટે જરૂરી આનુવંશિક સૂચનાઓનો સંપૂર્ણ સેટ છે.

(B) જિનેટિક કોડ અવનત (degenerate) હોય છે, જેનો અર્થ છે કે એકથી વધુ કોડોન એક જ એમિનો એસિડ માટે કોડ કરી શકે છે.
$1$. $UUA$ એ લ્યુસીન માટે કોડ કરે છે, વેલાઈન માટે નહીં.
$2$. $AAA$ એ લાઈસીન માટે કોડ કરે છે. આ જોડી યોગ્ય છે.
$3$. $AUG$ એ મિથિઓનાઈન (પ્રારંભિક કોડોન) માટે કોડ કરે છે, સિસ્ટીન માટે નહીં.
$4$. $CCC$ એ પ્રોલીન માટે કોડ કરે છે, એલેનાઈન માટે નહીં.
તેથી, $AAA - \text{લાઈસીન}$ ની જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી છે.

(A) સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,$DNA$ પ્રતિકૃતિ અને પ્રત્યાંકન કોષકેન્દ્રની અંદર થાય છે કારણ કે જનીનિક દ્રવ્ય કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
પ્રત્યાંકન પછી,$mRNA$ અણુ કોષકેન્દ્રમાંથી કોષકેન્દ્ર છિદ્રો દ્વારા કોષરસમાં વહન પામે છે.
ભાષાંતર,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે,તે કોષરસમાં થાય છે કારણ કે ત્યાં રિબોઝોમ્સ,$tRNA$ અને એમિનો એસિડ જેવા જરૂરી ઘટકો ઉપલબ્ધ હોય છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે અને કારણ એ સમજાવે છે કે શા માટે સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં ભાષાંતરની પ્રક્રિયા પ્રત્યાંકનથી અલગ સ્થાને થાય છે.

(D) બીજમાં બીજાવરણ (જે પિતૃ વનસ્પતિના અંડકાવરણોમાંથી બને છે,જે પિતૃ પેઢીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે) અને ભ્રૂણ (ભાવિ વનસ્પતિ,જે આગામી પેઢીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે) હોય છે.
આમ,બીજ બે પેઢીઓ ધરાવે છે,જેમાં એક બીજીની અંદર હોય છે.

(B) કસોટી સંકરણ (Test cross) એટલે કોઈ સજીવનું તેના સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ સાથેનું સંકરણ.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો,તે $F_{1}$-સંકરનું તેના સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ સાથેનું એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું બેક ક્રોસ છે,જેનો ઉપયોગ સજીવ કોઈ ચોક્કસ લક્ષણ માટે સમયુગ્મી છે કે વિષમયુગ્મી તે જાણવા માટે થાય છે.

(A) $1$. પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ $(PCC)$ એ એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું આલ્ડિહાઇડમાં અને દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું કીટોનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
$2$. સંયોજન '$Y$' ની $I_2$ અને આલ્કલી સાથેની પ્રક્રિયા (આયોડોફોર્મ કસોટી) સૂચવે છે કે '$Y$' એ મિથાઈલ કીટોન અથવા એસીટાલ્ડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ હોવું જોઈએ.
$3$. જો '$X$' ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ હોય,તો $PCC$ સાથે તેનું ઓક્સિડેશન થવાથી એસીટાલ્ડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ મળે છે,જે સંયોજન '$Y$' છે.
$4$. એસીટાલ્ડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ એ $I_2$ અને $NaOH$ સાથે આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે અને ટ્રાયઆયોડોમિથેન $(CHI_3)$ બનાવે છે.
$5$. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_2H_5OH + [O] \xrightarrow{PCC, CH_2Cl_2} CH_3CHO$
$CH_3CHO + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow CHI_3 + HCOONa + 3NaI + 3H_2O$
આમ,'$X$' એ $C_2H_5OH$ છે.

(B) કોઈપણ પ્રક્રિયા માટે,$K_c = \frac{[\text{નીપજ}]}{[\text{પ્રક્રિયક}]}$.
જો $K_c > 1$ હોય,તો $[\text{નીપજ}] > [\text{પ્રક્રિયક}]$.
વિકલ્પ $B$ માં,$K = 10$ છે,જે $1$ કરતા વધારે છે. તેથી,સંતુલન સમયે નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કરતા વધારે હોય છે.

(D) ટીયર ગેસને ક્લોરોપિક્રિન $(CCl_3NO_2)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ની સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CHCl_3 + HNO_3 \rightarrow CCl_3NO_2 + H_2O$

(A) $1$. પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ $(PCC)$ એ એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું આલ્ડિહાઇડમાં અને દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું કીટોનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
$2$. સંયોજન '$Y$' આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે ($I_2$ અને આલ્કલી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટ્રાયઆયોડોમિથેન,$CHI_3$ બનાવે છે),જે સૂચવે છે કે '$Y$' માં $CH_3CO-$ સમૂહ હોવો જોઈએ અથવા તે ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ હોવું જોઈએ જે એસિટાલડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ માં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે.
$3$. ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ નું $PCC$ સાથે ઓક્સિડેશન કરતા એસિટાલડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ મળે છે.
$4$. એસિટાલડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ એ $I_2$ અને $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CHI_3$ (આયોડોફોર્મ) આપે છે.
$5$. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_2H_5OH + [O] \xrightarrow{PCC \text{ in } CH_2Cl_2} CH_3CHO$
$CH_3CHO + 4NaOH + 3I_2 \rightarrow CHI_3 + HCOONa + 3H_2O + 3NaI$
$6$. આમ,'$X$' એ $C_2H_5OH$ છે.

(B) સામાન્ય પ્રક્રિયા માટે,સંતુલન અચળાંક $K_c = \frac{[\text{નીપજ}]}{[\text{પ્રક્રિયક}]}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
જો $[\text{નીપજ}] > [\text{પ્રક્રિયક}]$ હોય,તો ગુણોત્તર $K_c$ નું મૂલ્ય $1$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.
આપેલ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$A: K = 0.001 < 1$
$B: K = 10 > 1$
$C: K = 0.005 < 1$
$D: K = 0.01 < 1$
તેથી,પ્રક્રિયા $B$ માં,નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કરતા વધારે છે.

(C) પાણીના વિદ્યુતવિભાજન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2H_2O(l) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,દરેક $1 \text{ મોલ}$ $O_2$ માટે $2 \text{ મોલ}$ $H_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તાપમાન અને દબાણની સમાન પરિસ્થિતિમાં,વાયુનું કદ તેના મોલની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,મુક્ત થતા $H_2$ નું કદ એ મુક્ત થતા $O_2$ ના કદ કરતા બમણું હોય છે.
$H_2$ નું કદ $= 2 \times O_2$ નું કદ $= 2 \times 2.24 \ dm^3 = 4.48 \ dm^3$.

(A) $Molality = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા}}{\text{દ્રાવકનું વજન (kg માં)}}$
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ માટે,મોલર દળ $180 \, g/mol$ છે.
ગ્લુકોઝના મોલની સંખ્યા = $\frac{180 \, g}{180 \, g/mol} = 1 \, mol$.
દ્રાવકનું વજન $1 \, kg$ હોવાથી,મોલાલિટી $\frac{1 \, mol}{1 \, kg} = 1 \, m$ થાય.
આમ,વિધાન સાચું છે.
એક મોલલ દ્રાવણની વ્યાખ્યા મુજબ $1000 \, g$ $(1 \, kg)$ દ્રાવકમાં $1 \, mole$ દ્રાવ્ય ઓગળેલ હોય છે,તેથી કારણ સાચું છે અને તે વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) ધાતુ સંકીર્ણોની એસિડિકતા કેન્દ્રીય ધાતુ આયનના વીજભાર-કદના ગુણોત્તર (આયોનિક પોટેન્શિયલ) પર આધાર રાખે છે.
$Al^{3+}$ નો વીજભાર $(+3)$ વધુ છે અને $Mg^{2+}$ $(+2)$ ની તુલનામાં તેની આયોનિક ત્રિજ્યા નાની છે.
આના પરિણામે $Al^{3+}$ માટે ઉચ્ચ વીજભાર ઘનતા મળે છે,જે સંકલિત પાણીના અણુઓમાં $O-H$ બંધનું વધુ અસરકારક રીતે ધ્રુવીભવન કરે છે,જેનાથી $H^+$ આયનોનું મુક્ત થવું સરળ બને છે.
તેથી,$[Al(H_2O)_6]^{3+}$ એ $[Mg(H_2O)_6]^{2+}$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ છે.
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(C) વિધાન સાચું છે કારણ કે ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ખરેખર બેન્ઝીન વલયમાં આલ્કાઈલ અથવા એસાઈલ ગ્રુપ દાખલ કરવા માટે થાય છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે બ્રોમોબેન્ઝીનના ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન માટે બેન્ઝીનનો દ્રાવક તરીકે ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.
બ્રોમીન પરમાણુની ઇલેક્ટ્રોન-ખેંચવાની પ્રેરક અસરને કારણે બ્રોમોબેન્ઝીન ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન $(S_E)$ પ્રત્યે નિષ્ક્રિય હોય છે.
બેન્ઝીન એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રત્યે બ્રોમોબેન્ઝીન કરતા વધુ સક્રિય છે.
તેથી,જો બેન્ઝીનનો દ્રાવક તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો તે બ્રોમોબેન્ઝીન કરતા વધુ ઝડપથી આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયા કરશે,જેના પરિણામે મિશ્ર નીપજો મળશે.

(D) વિધાન ખોટું છે કારણ કે અમુક આયનીય ઘન પદાર્થો,જેમ કે $AgBr$,શૉટકી અને ફ્રેન્કલ બંને ક્ષતિઓ ધરાવે છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે માત્ર શૉટકી ક્ષતિ જ ઘન પદાર્થની ઘનતા બદલે છે (આયનો ગેરહાજર હોવાને કારણે),જ્યારે ફ્રેન્કલ ક્ષતિમાં ઘનતા બદલાતી નથી કારણ કે આયનો માત્ર સ્ફટિક લેટીસમાં પોતાની જગ્યા બદલીને આંતરાલીય સ્થાનો પર જાય છે.

(A) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f = i \times K_f \times m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને દ્રાવણો માટે સાંદ્રતા $(m)$ અને દ્રાવક $(K_f)$ સમાન હોવાથી,$\Delta T_f \propto i$.
$KCl$ માટે,$i = 2$ $(KCl \rightarrow K^+ + Cl^-)$.
$BaCl_2$ માટે,$i = 3$ $(BaCl_2 \rightarrow Ba^{2+} + 2Cl^-)$.
આપેલ છે કે $KCl$ માટે $\Delta T_f = 0 - (-2) = 2 \ ^oC$.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{\Delta T_f(KCl)}{\Delta T_f(BaCl_2)} = \frac{i(KCl)}{i(BaCl_2)} = \frac{2}{3}$.
$\Delta T_f(BaCl_2) = \frac{3 \times 2}{2} = 3 \ ^oC$.
$BaCl_2$ નું ઠારબિંદુ $= 0 - 3 = -3 \ ^oC$.

(C) $Daniell$ કોષ માટે કોષ પ્રક્રિયા: $Zn(s) + Cu^{2+}(aq) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + Cu(s)$ છે.
$Nernst$ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = E_{cell}^o - \frac{0.0591}{n} \log \frac{[Zn^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$
$E_1$ માટે:
$E_1 = E^o - \frac{0.0591}{2} \log \frac{0.01}{1.0} = E^o - \frac{0.0591}{2} \log(10^{-2}) = E^o + 0.0591 \, V$.
$E_2$ માટે:
$E_2 = E^o - \frac{0.0591}{2} \log \frac{1.0}{0.01} = E^o - \frac{0.0591}{2} \log(10^2) = E^o - 0.0591 \, V$.
બંને મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$E^o + 0.0591 > E^o - 0.0591$,તેથી $E_1 > E_2$.

(B) કોષની પ્રક્રિયા છે: $Zn_{(s)} + HgO_{(s)} \to ZnO_{(s)} + Hg_{(l)}$
કોષનો પોટેન્શિયલ તેના આયુષ્ય દરમિયાન અચળ રહે છે કારણ કે સમગ્ર પ્રક્રિયામાં દ્રાવણમાં એવા કોઈ આયનો સામેલ નથી જેની સાંદ્રતા તેના કાર્યકાળ દરમિયાન બદલાય.
મર્ક્યુરી સેલમાં વપરાતું ઇલેક્ટ્રોલાઇટ $KOH$ અને $ZnO$ ની પેસ્ટ છે,જે એક સાચું વિધાન છે,પરંતુ તે સમજાવતું નથી કે કોષનો પોટેન્શિયલ શા માટે અચળ રહે છે. પોટેન્શિયલની સ્થિરતા એ હકીકતને કારણે છે કે ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સાંદ્રતા બદલાતી નથી.

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ $\ln[A] = -kt + \ln[A]_0$ છે.
આને ફરીથી ગોઠવતા $-\ln[A] = kt - \ln[A]_0$ મળે છે.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = -\ln[A]$ અને $x = t$ છે,ઢાળ $m$ એ $k$ જેટલો થાય છે,જે ધન મૂલ્ય છે.
તેથી,$-\log_{e}[A]$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ દોરવાથી ધન ઢાળ મળે છે.

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય $t_{1/2} = 10 \ min$ છે.
શરૂઆતની સાંદ્રતા $[A]_0 = 10 \ mol \ L^{-1}$ છે.
$20 \ min$ પછી (જે $2 \times t_{1/2}$ છે),સાંદ્રતા $[A]$ નીચે મુજબ થશે:
$[A] = [A]_0 \times (1/2)^n = 10 \times (1/2)^2 = 10 / 4 = 2.5 \ mol \ L^{-1}$.
વેગ અચળાંક $k = \frac{0.693}{t_{1/2}} = \frac{0.693}{10} = 0.0693 \ min^{-1}$.
પ્રક્રિયાનો વેગ $Rate = k \times [A]$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $Rate = 0.0693 \times 2.5 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.

(B) પ્રક્રિયાનો ક્રમ અપૂર્ણાંક મૂલ્ય ધરાવી શકે છે. વિધાન સાચું છે.
પ્રક્રિયાનો ક્રમ પ્રાયોગિક રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે અને તેને સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણના તત્વયોગમિતિય સહગુણકો પરથી સીધું મેળવી શકાતું નથી,કારણ કે પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિમાં ઘણા તબક્કાઓ હોઈ શકે છે. તેથી,કારણ પણ સાચું છે.
જોકે,પ્રક્રિયાનો ક્રમ અપૂર્ણાંક હોઈ શકે (વિધાન) તે હકીકતને તે સંતુલિત સમીકરણ પરથી નક્કી કરી શકાતું નથી (કારણ) તે સમજાવતું નથી. તેથી,બંને સાચા છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(C) લાયોફોબિક કલિલ એવા છે જેમાં વિક્ષિપ્ત કલાને વિક્ષેપન માધ્યમ માટે ખૂબ ઓછું અથવા બિલકુલ આકર્ષણ હોતું નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Gold$ $sol$ એ લાયોફોબિક કલિલ દ્રાવણ છે.
સ્ટાર્ચ અને પ્રોટીન દ્રાવણો લાયોફિલિક કલિલ છે,અને કાર્બનિક દ્રાવકોમાં પોલિમર દ્રાવણો પણ સામાન્ય રીતે લાયોફિલિક હોય છે.

(A) કલિલ દ્રાવણોની સ્થિરતા મુખ્યત્વે કણોની બ્રાઉનિયન ગતિને કારણે હોય છે.
બ્રાઉનિયન ગતિ એ વિક્ષેપન માધ્યમના અણુઓ દ્વારા કલિલ કણો પર થતા સતત અથડામણને કારણે થાય છે.
આ અનિયમિત ગતિ ગુરુત્વાકર્ષણ બળનો સામનો કરે છે,જે કણોને નીચે બેસી જતા અટકાવે છે,અને આમ કલિલ પ્રણાલીની સ્થિરતા જાળવી રાખે છે.

(A) પેરોક્સોડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ (જેને માર્શલના એસિડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું રાસાયણિક સૂત્ર $H_2S_2O_8$ છે.
તેની રચનામાં,બે $SO_3$ જૂથો પેરોક્સાઇડ લિંકેજ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે $O-O$ સિંગલ બોન્ડ છે.
તેની રચના $HO-SO_2-O-O-SO_2-OH$ છે.
તેથી,તેમાં $O-O$ બંધ હોય છે.

(C) $S^{2-}$ લેડ એસિટેટ $(CH_3COO)_2Pb$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $PbS$ ના કાળા અવક્ષેપ બનાવે છે,જ્યારે $SO_3^{2-}$ કાળા અવક્ષેપ બનાવતું નથી.
$S^{2-} (CH_3COO)_2Pb \to PbS ({\text{કાળા અવક્ષેપ}}) 2CH_3COO^{-}$
$S^{2-}$ સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રુસાઈડ $Na_2[Fe(CN)_5NO]$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને જાંબલી રંગનું સંકીર્ણ બનાવે છે,જ્યારે $SO_3^{2-}$ આ કસોટી આપતું નથી.
$S^{2-} [Fe(CN)_5NO]^{2-} \to [Fe(CN)_5NOS]^{4-} ({\text{જાંબલી}})$
તેથી,$S^{2-}$ અને $SO_3^{2-}$ ને અલગ પાડવા માટે બંને પ્રક્રિયકોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

(D) સંક્રાંતિ ધાતુના સંયોજનોમાં રંગ અયુગ્મિત $d-$ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે હોય છે,જે $d-d$ સંક્રાંતિ માટે જવાબદાર છે.
$Ti^{3+} = [Ar] \, 3d^1$ (એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$Fe^{3+} = [Ar] \, 3d^5$ (પાંચ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$Co^{2+} = [Ar] \, 3d^7$ (ત્રણ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
આ તમામ આયનોમાં અયુગ્મિત $d-$ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,આપેલા તમામ સંયોજનો રંગીન છે.

(A) આપેલા સંયોજનોમાં એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ $-NO_2^-$ હોય છે,જે નાઈટ્રોજન પરમાણુ (નાઈટ્રો,$-NO_2$) અથવા ઓક્સિજન પરમાણુ (નાઈટ્રાઈટો,$-ONO$) દ્વારા મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાઈ શકે છે.
કારણ કે બંને સંકિર્ણોમાં લિગાન્ડનું ધાતુ સાથે જોડાણનું સ્થાન અલગ-અલગ છે,તેથી તેઓ લિંકેજ આઈસોમેરિઝમ (બંધન સમઘટકતા) દર્શાવે છે.

(C) $CH_3Br$ (મિથાઇલ બ્રોમાઇડ) ની સોડિયમ $t-$બ્યુટોક્સાઇડ $((CH_3)_3C-ONa)$ સાથેની પ્રક્રિયા $S_N2$ પ્રક્રિયા છે જે $t-$બ્યુટાઇલ મિથાઇલ ઈથર આપે છે.
પ્રક્રિયા $(d)$ માં,$t-$બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) અને પ્રબળ બેઝને કારણે વિલોપન (elimination) પ્રક્રિયા અનુભવે છે,જેથી ઈથરને બદલે આઇસોબ્યુટાઇલિન બને છે.

(A) પ્રાથમિક હેલાઇડ એ આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે જેમાં હેલોજન પરમાણુ પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે (એક કાર્બન પરમાણુ જે ફક્ત બીજા એક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય).
$1$. નિયોહેક્સિલ ક્લોરાઇડ: $CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-CH_2-Cl$. અહીં,$Cl$ પરમાણુ એવા કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે જે ફક્ત બીજા એક કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે પ્રાથમિક હેલાઇડ છે.
$2$. સેકન્ડરી બ્યુટાઇલ આયોડાઇડ: $CH_3-CH_2-CH(I)-CH_3$. $I$ પરમાણુ સેકન્ડરી કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
$3$. ટર્શરી બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ: $(CH_3)_3C-Br$. $Br$ પરમાણુ ટર્શરી કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
$4$. આઇસો-પ્રોપાઇલ આયોડાઇડ: $(CH_3)_2CH-I$. $I$ પરમાણુ સેકન્ડરી કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) આપેલ નિર્જલીકરણનો ક્રમ નીચેના કારણોસર સાચો છે:
$(i)$ જે આલ્કોહોલ સંયુગ્મિત આલ્કીન બનાવે છે તે વધુ સરળતાથી નિર્જલીકૃત થાય છે કારણ કે મળતી નીપજ વધુ સ્થાયી હોય છે.
$(ii)$ $2-Cyclohexenol$ નું નિર્જલીકરણ $3-cyclohexenol$ કરતા વધુ સરળતાથી થાય છે કારણ કે પ્રથમમાંથી બનતો કાર્બોકેટાયન દ્વિબંધ સાથેના અનુનાદ દ્વારા સ્થાયી થાય છે (એલાઈલિક કાર્બોકેટાયન),જે બીજા કરતા વધુ સ્થાયી છે.
$(iii)$ ફિનોલનું નિર્જલીકરણ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં થતું નથી કારણ કે અનુનાદને લીધે $C-O$ બંધમાં આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા આવે છે,જે તેને ખૂબ જ સ્થાયી બનાવે છે.

(A) આ પ્રક્રિયા નાઈટ્રાઈલનું આલ્ડિહાઈડમાં રિડક્શન કરવાની પ્રમાણિત પદ્ધતિ છે,જેને સ્ટીફન રિડક્શન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પગલું $1$: નાઈટ્રાઈલ $(CH_3CH_2C \equiv N)$ નું $SnCl_2 / HCl$ દ્વારા રિડક્શન થઈને ઈમાઈન મધ્યવર્તી $(CH_3CH_2CH = NH)$ બને છે.
પગલું $2$: આ ઈમાઈન મધ્યવર્તીનું પાણી $(H_2O)$ સાથે ઉકાળીને જળવિભાજન કરવામાં આવે છે,જેથી અનુરૂપ આલ્ડિહાઈડ $(CH_3CH_2CHO)$ અને એમોનિયમ ક્લોરાઈડ $(NH_4Cl)$ મળે છે.

(D) $3-\text{Hydroxybutanal}$ એ એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3-CHO)$ ના મંદ $NaOH$ ની હાજરીમાં થતા $\text{Aldol condensation}$ દ્વારા બને છે.
તેથી,$X = CH_3-CHO$,$Y = CH_3-CHO$,અને $Z = NaOH$.
$2CH_3-CHO \xrightarrow{\text{dilute } NaOH} CH_3-CH(OH)-CH_2-CHO$

(C) એસ્ટરનું એસિડિક જળવિભાજન એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોક્સિલિક એસિડ અને આલ્કોહોલ આપે છે.
ઇથાઇલ એસિટેટ $(CH_3COOC_2H_5)$ માટે:
$CH_3COOC_2H_5 + H_2O \xrightarrow{H^+} CH_3COOH + C_2H_5OH$
અહીં,$CH_3COOH$ (એસિટિક એસિડ) અને $C_2H_5OH$ (ઇથેનોલ) એ બે અલગ-અલગ કાર્બનિક સંયોજનો છે.

(C) દ્વિતીયક એમાઈન નીચા તાપમાને નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પીળા રંગના તેલી $N$-નાઈટ્રોસોએમાઈન બનાવે છે.
$CH_3-NH-CH_3$ એ દ્વિતીયક એમાઈન છે.
પ્રક્રિયા: $(CH_3)_2NH + HNO_2 \rightarrow (CH_3)_2N-NO + H_2O$

(B) નાઈટ્રોબેન્ઝીનનો ઉપયોગ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયામાં દ્રાવક તરીકે થાય છે કારણ કે તે પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ $-NO_2$ ગ્રુપને કારણે ઇલેક્ટ્રોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન સામે ખૂબ જ પ્રતિરોધક છે,જે બેન્ઝીન રિંગને નિષ્ક્રિય કરે છે.
નાઈટ્રોબેન્ઝીનનું ઘન $KOH$ સાથેનું ફ્યુઝન એ જાણીતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે જે $o-$ અને $p-$ નાઈટ્રોફિનોલ્સનું મિશ્રણ આપે છે,જોકે તેનું ઉત્પાદન સામાન્ય રીતે ઓછું હોય છે.
બંને વિધાનો તથ્યની દ્રષ્ટિએ સાચા છે,પરંતુ કારણ એ સમજાવતું નથી કે નાઈટ્રોબેન્ઝીનનો ઉપયોગ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયામાં દ્રાવક તરીકે કેમ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) વિધાન $D$ ખોટું છે.
વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) માં કોબાલ્ટ $(Co^{3+})$ કેન્દ્રીય ધાતુ આયન તરીકે હોય છે.
ક્લોરોફિલમાં મેગ્નેશિયમ $(Mg^{2+})$ હોય છે,વિટામિન $B_{12}$ માં નહીં.
બાકીના તમામ વિધાનો સાચા છે.

(D) દ્રાવણમાં ઓપ્ટિકલી સક્રિય સંયોજનના વિશિષ્ટ ઓપ્ટિકલ પરિભ્રમણમાં સમય સાથે થતા ફેરફારને,જ્યાં સુધી તે સ્થિર સંતુલન મૂલ્ય સુધી ન પહોંચે,તેને મ્યુટારોટેશન કહેવામાં આવે છે. $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ અને $\beta$-$D$-ગ્લુકોઝ જ્યારે પાણીમાં ઓગળવામાં આવે ત્યારે આ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.

(B) વિકૃતિકરણ (denaturation) એ પ્રક્રિયા છે જેમાં પ્રોટીનની કુદરતી રચના (દ્વિતીયક,તૃતીયક અથવા ચતુર્થક) તાપમાન અથવા $pH$ જેવા ભૌતિક કે રાસાયણિક ફેરફારોને કારણે ખોરવાય છે. આનાથી જૈવિક સક્રિયતા ગુમાવાય છે.
ઈંડાને રાંધવામાં આલ્બ્યુમિન પ્રોટીનનું ગંઠાઈ જવું (coagulation) એ વિકૃતિકરણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે. જો કે,કારણ એ વિકૃતિકરણનું એક ચોક્કસ ઉદાહરણ આપે છે અને વિધાનમાં આપેલી સામાન્ય વ્યાખ્યાની સમજૂતી આપતું નથી. તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(C) $Nylon$ એ એડિપિક એસિડ અને હેક્ઝામિથિલીનડાયએમાઈનમાંથી બનતો પોલિમર છે,તેથી તેમાં નાઈટ્રોજન હોય છે.
$Polyvinyl \ chloride$ એ વિનાઈલ ક્લોરાઈડનો પોલિમર છે. તેમાં નાઈટ્રોજન હોતો નથી.
$Bakelite$ એ ફોર્માલ્ડિહાઈડ અને ફિનોલનો રેઝિન છે. તેમાં નાઈટ્રોજન હોતો નથી.
$Terylene$ એ ઈથિલીન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડનો પોલિમર છે. તેમાં નાઈટ્રોજન હોતો નથી. તેને $Dacron$ પણ કહેવામાં આવે છે.

(C) સંયોજન $(Y)$ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં એસિટિલ ગ્રુપ $(CH_{3}-C=O)$ રહેલું છે.
$PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) એક ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું આલ્ડિહાઇડમાં અને દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું કીટોનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
કારણ કે સંયોજન $Y$ એ $X$ માંથી $PCC$ નો ઉપયોગ કરીને બને છે અને $Y$ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે,તેથી $Y$ એ એસિટાલડિહાઇડ $(CH_{3}CHO)$ હોવું જોઈએ,કારણ કે તે એકમાત્ર આલ્ડિહાઇડ છે જે આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
તેથી,પ્રારંભિક પદાર્થ $X$ એ ઇથેનોલ $(CH_{3}CH_{2}OH)$ છે.
પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$CH_{3}CH_{2}OH$ $\xrightarrow{PCC} CH_{3}CHO$ $\xrightarrow{I_{2}/OH^{-}} CHI_{3} + HCOONa$

(D) અશ્રુવાયુને ક્લોરોપિક્રિન $(CCl_3NO_2)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ની સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે:
$CHCl_3 + HNO_3 \rightarrow CCl_3NO_2 + H_2O$