AIIMS 2018 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(A) ત્રણેય પ્રક્રિયાઓ માટે,પ્રારંભિક અવસ્થા $A$ અને અંતિમ અવસ્થા $B$ સમાન છે.
આંતરિક ઉર્જા $U$ એ અવસ્થા વિધેય હોવાથી,ત્રણેય માર્ગો માટે આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = U_B - U_A$ સમાન રહે છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta Q = \Delta U + \Delta W$,જ્યાં $\Delta W$ એ વાયુ દ્વારા થયેલ કાર્ય છે.
$P-V$ આલેખમાં,થયેલ કાર્ય $\Delta W$ એ વક્ર અને કદના અક્ષ વચ્ચે ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
આકૃતિ પરથી જોઈ શકાય છે કે વક્ર નીચેનું ક્ષેત્રફળ $(Area)_1 < (Area)_2 < (Area)_3$ છે.
અહીં $\Delta U$ અચળ હોવાથી,$\Delta Q$ એ $\Delta W$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
તેથી,${Q_1} < {Q_2} < {Q_3}$ થાય.

(B) એકમ કોષમાં,ખૂણાઓ પર રહેલા $W$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{1}{8} \times 8 = 1$ છે.
ધારના કેન્દ્ર પર રહેલા $O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{1}{4} \times 12 = 3$ છે.
ઘનના કેન્દ્રમાં રહેલા $Na$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1$ છે.
આમ,પરમાણુઓનો ગુણોત્તર $Na:W:O = 1:1:3$ છે.
તેથી,સંયોજનનું અણુસૂત્ર $NaWO_3$ છે.

(D) આ પરિપથ $LR$ શ્રેણી પરિપથ છે જે $DC$ સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ છે.
પરિપથનો ટાઈમ કોન્સ્ટન્ટ $\tau = \frac{L}{R} = \frac{10 \, H}{5 \, \Omega} = 2 \, s$ છે.
$LR$ પરિપથમાં $t$ સમયે પ્રવાહનું સૂત્ર $I(t) = I_0(1 - e^{-t/\tau})$ છે,જ્યાં $I_0 = \frac{V}{R} = \frac{5 \, V}{5 \, \Omega} = 1 \, A$ છે.
અહીં $t = 2 \, s$ આપેલ છે,તેથી $I(2) = 1 \times (1 - e^{-2/2}) = 1 - e^{-1} \, A$ થાય.

(A) $LR$ પરિપથમાં પ્રવાહના વધારા દરમિયાન પ્રવાહનું સૂત્ર આ મુજબ છે: $I(t) = I_0(1 - e^{-\frac{R}{L}t})$
અહીં,$I_0 = \frac{E}{R}$ એ મહત્તમ સ્થાયી પ્રવાહ છે.
આપેલ કિંમતો: $L = 10\,H$,$R = 5\,\Omega$,$E = 5\,V$,અને $t = 2\,s$.
પ્રથમ,$I_0 = \frac{5\,V}{5\,\Omega} = 1\,A$ ગણો.
હવે,કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$I(2) = 1 \times (1 - e^{-\frac{5}{10} \times 2})$
$I(2) = 1 - e^{-1} \,A$.

(D) કાર્બોદિતો,ચરબી અને પ્રોટીન ત્રણેયનો કોષીય શ્વસનમાં શ્વસન આધારક તરીકે ઉપયોગ થઈ શકે છે.
જારક શ્વસન દરમિયાન,આ અણુઓ વિવિધ પથ દ્વારા વિઘટિત થાય છે અને અંતે ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રવેશતા પહેલા એસીટાઈલ $CoA$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી,એસીટાઈલ $CoA$ એ ત્રણેય મુખ્ય જૈવ-અણુઓના વિઘટન માટે સામાન્ય મધ્યવર્તી ઘટક છે.

(B) તીડમાં $XO$ પ્રકારના લિંગી રંગસૂત્રો નર જાતિ નક્કી કરે છે. આ પ્રકારનું જાતિ નિર્ધારણ $XX-XO$ પ્રકાર હેઠળ આવે છે.
તે વંદા,તીડ અને બગ્સમાં સામાન્ય છે.
માદામાં બે સમાન લિંગી રંગસૂત્રો $XX$ હોય છે અને તે સમજન્યુક (homogametic) હોય છે.
તે સમાન પ્રકારના અંડકોષો ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં દરેક એક $X$ રંગસૂત્ર ધરાવે છે.
નરમાં માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર હોય છે અને તે વિષમજન્યુક (heterogametic) હોય છે.
તે બે પ્રકારના શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે: $X$ ધરાવતા ગાયનોસ્પર્મ્સ અને $X$ વગરના એન્ડ્રોસ્પર્મ્સ.
અન્ય વિધાનોને નીચે મુજબ સુધારી શકાય છે:
પક્ષીઓમાં,માદા વિષમજન્યુક હોય છે અને તેને $ZW$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
મનુષ્યોમાં માદા જાતિને $XX$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
ડ્રોસોફિલામાં,નર વિષમજન્યુક હોય છે,એટલે કે $XY$.

(B) કલમ કરવાની પદ્ધતિમાં,બે છોડના ભાગોને જોડીને એક સંયુક્ત છોડ બનાવવામાં આવે છે.
જે છોડ મૂળતંત્ર પૂરું પાડે છે તેને $Stock$ (સ્ટોક) કહેવામાં આવે છે,જ્યારે જે છોડ પ્રરોહતંત્ર (જેમાં ફૂલો અને ફળો આવે છે) પૂરું પાડે છે તેને $Scion$ (સાયન) કહેવામાં આવે છે.
કારણ કે $Scion$ માં એવું જનીનિક દ્રવ્ય હોય છે જે પ્રરોહ,શાખાઓ,ફૂલો અને ફળોના લક્ષણો નક્કી કરે છે,તેથી ઉત્પન્ન થતા ફળોની ગુણવત્તા $Scion$ ના જનીન પ્રકાર (genotype) દ્વારા નક્કી થાય છે.

(B) આ પરિપથ સમાંતર શાખાઓનો બનેલો છે.
પ્રથમ શાખામાં $1 \mu F$ નું $1$ કેપેસીટર છે. તેનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_1 = 1 \mu F$ છે.
બીજી શાખામાં શ્રેણીમાં $2$ કેપેસીટરો છે,દરેક $1 \mu F$ ના છે. તેનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_2 = \frac{1 \mu F}{2} = 0.5 \mu F$ છે.
ત્રીજી શાખામાં શ્રેણીમાં $4$ કેપેસીટરો છે,દરેક $1 \mu F$ ના છે. તેનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_3 = \frac{1 \mu F}{4} = 0.25 \mu F$ છે.
ચોથી શાખામાં શ્રેણીમાં $8$ કેપેસીટરો છે,દરેક $1 \mu F$ ના છે. તેનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_4 = \frac{1 \mu F}{8} = 0.125 \mu F$ છે.
આ બધી શાખાઓ સમાંતરમાં જોડાયેલી હોવાથી,કુલ સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_{eq}$ એ દરેક શાખાના કેપેસીટન્સનો સરવાળો છે:
$C_{eq} = C_1 + C_2 + C_3 + C_4 + \dots$
$C_{eq} = 1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{4} + \frac{1}{8} + \dots$
આ એક અનંત ભૂમિતિ શ્રેણી (geometric progression) છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = 1$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{1}{2}$ છે.
અનંત ભૂમિતિ શ્રેણીનો સરવાળો $S = \frac{a}{1 - r}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$C_{eq} = \frac{1}{1 - 1/2} = \frac{1}{1/2} = 2 \mu F$.

(D) $L-R$ પરિપથમાં પ્રવાહમાં થતો વધારો નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$I = I_{0}(1 - e^{-t/\tau})$
જ્યાં $I_{0}$ એ સ્થાયી પ્રવાહ છે અને $\tau$ એ ટાઈમ કોન્સ્ટન્ટ છે.
પ્રથમ,સ્થાયી પ્રવાહ $I_{0}$ ની ગણતરી કરો:
$I_{0} = \frac{E}{R} = \frac{5\, V}{5\, \Omega} = 1\, A$
ત્યારબાદ,ટાઈમ કોન્સ્ટન્ટ $\tau$ ની ગણતરી કરો:
$\tau = \frac{L}{R} = \frac{10\, H}{5\, \Omega} = 2\, s$
આપેલ સમય $t = 2\, s$ માટે,કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$I = 1 \cdot (1 - e^{-2/2})$
$I = (1 - e^{-1})\, A$

(C) મુક્ત વિસ્તરણ માટે,બાહ્ય દબાણ $P_{ext} = 0$,તેથી કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V = 0$.
એડિયાબેટિક પ્રક્રિયા માટે,ઉષ્મા વિનિમય $q = 0$.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + W$.
$q = 0$ અને $W = 0$ હોવાથી,આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $\Delta U = 0$.
આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા માત્ર તાપમાનનું વિધેય છે $(U = f(T))$,તેથી $\Delta U = 0$ નો અર્થ છે $\Delta T = 0$.
આમ,એડિયાબેટિક સ્થિતિ હેઠળ આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણ માટે,$q=0, \Delta T=0, W=0$.

(C) ધાતુનું વર્ક ફંક્શન $\Phi = 4.2 \, eV = 4.2 \times 1.602 \times 10^{-19} \, J \approx 6.73 \times 10^{-19} \, J$.
આપાત વિકિરણની ઊર્જા $E = \frac{hc}{\lambda} = \frac{6.626 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^8}{2000 \times 10^{-10}} \, J = 9.939 \times 10^{-19} \, J$.
આઈન્સ્ટાઈનના ફોટોઈલેક્ટ્રિક સમીકરણ મુજબ,$K_{max} = E - \Phi$.
$K_{max} = (9.939 - 6.73) \times 10^{-19} \, J = 3.209 \times 10^{-19} \, J$.
આમ,ગતિઊર્જા આશરે $3.2 \times 10^{-19} \, J$ છે.

(B) આપેલ છે,$[N_2] = 3.0 \times 10^{-3} \ M$,$[O_2] = 4.2 \times 10^{-3} \ M$ અને $[NO] = 2.8 \times 10^{-3} \ M$.
પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)}$ માટે,સંતુલન અચળાંક $K_C$ નીચે મુજબ છે:
$K_C = \frac{[NO]^2}{[N_2][O_2]}$
કિંમતો મૂકતા:
$K_C = \frac{(2.8 \times 10^{-3})^2}{(3.0 \times 10^{-3})(4.2 \times 10^{-3})} = \frac{7.84 \times 10^{-6}}{12.6 \times 10^{-6}} \approx 0.622$
$K_p$ અને $K_C$ વચ્ચેનો સંબંધ $K_p = K_C(RT)^{\Delta n}$ છે.
અહીં,$\Delta n = (\text{વાયુરૂપ નીપજોના મોલ}) - (\text{વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલ}) = 2 - (1 + 1) = 0$.
જેથી $\Delta n = 0$ હોવાથી,$K_p = K_C(RT)^0 = K_C$.
તેથી,$K_p = 0.622$.

(C) $C^{4-}$,$N^{3-}$ અને $O^{2-}$ એ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ છે,જે દરેક પાસે $10$ ઈલેક્ટ્રોન છે.
આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝની આયનીય ત્રિજ્યા કેન્દ્રીય વીજભાર (પરમાણુ ક્રમાંક) વધવાની સાથે ઘટે છે.
પરમાણુ ક્રમાંક છે: $C (6)$,$N (7)$,અને $O (8)$.
તેથી,આયનીય ત્રિજ્યાનો ક્રમ છે: $C^{4-} > N^{3-} > O^{2-}$.
$C^{4-}$ માટે $2.60 \ \mathring{A}$ અને $O^{2-}$ માટે $1.40 \ \mathring{A}$ મૂલ્યો આપેલ છે,તેથી $N^{3-}$ નું મૂલ્ય $1.40$ અને $2.60$ ની વચ્ચે હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$1.71 \ \mathring{A}$ એ સાચું મૂલ્ય છે.

(A) આપેલા કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા ઇલેક્ટ્રોનિક અસરો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:
$I.$ $CH_3-CH^{+}-CH_3$: કાર્બોકેટાયન બે મિથાઈલ જૂથોની $+I$ અસર દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$II.$ $CH_3-CH^{+}-OCH_3$: કાર્બોકેટાયન $-OCH_3$ જૂથની પ્રબળ $+R$ (રેઝોનન્સ) અસર દ્વારા સ્થિર થાય છે,જે $+I$ અસર કરતા વધુ અસરકારક છે.
$III.$ $CH_3-CH^{+}-CH_2-OCH_3$: $-OCH_3$ જૂથ એક મિથાઈલીન જૂથ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તેની $-I$ અસર કાર્બોકેટાયનને અસ્થિર બનાવે છે.
આમ,સ્થિરતાનો ઘટતો ક્રમ $II > I > III$ છે.

(D) કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta E)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\Delta H = \Delta E + \Delta n_{g}RT$
જ્યાં $\Delta n_{g}$ એ વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર છે.
$\Delta n_{g} = (\text{વાયુરૂપ નીપજોના મોલ}) - (\text{વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલ})$
આપેલ પ્રક્રિયા માટે: $Fe_{2}O_{3(s)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2Fe_{(s)} + 3H_{2}O_{(l)}$
અહીં $Fe_{2}O_{3}$ અને $Fe$ ઘન છે,અને $H_{2}O$ પ્રવાહી છે. માત્ર $H_{2}$ વાયુ સ્વરૂપમાં છે.
$\Delta n_{g} = 0 - 3 = -3$
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$\Delta H = \Delta E + (-3)RT$
$\Delta H = \Delta E - 3RT$

(D) $IUPAC$ નામ નક્કી કરવા માટે,આપણે મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહને ઓળખીએ છીએ,જે કીટોન સમૂહ $(-one)$ છે.
આપણે કીટોન કાર્બનથી $C-1$ તરીકે નંબર આપવાનું શરૂ કરીએ છીએ.
ત્યારબાદ આપણે દ્વિબંધ અને હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહને સૌથી ઓછા લોકેન્ટ મળે તે રીતે નંબર આપીએ છીએ.
કીટોન કાર્બન $(C-1)$ થી શરૂ કરીને,આપણે દ્વિબંધ તરફ આગળ વધીએ છીએ જેથી તેને સૌથી ઓછો લોકેન્ટ ($C-3$ થી $C-4$ દ્વિબંધ) મળે.
આમ,હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $5$ મા સ્થાને છે.
સાચું $IUPAC$ નામ $5-$હાઇડ્રોક્સીસાયક્લોહેક્સ$-3-$ઈન$-1-$ઓન છે.

(C) $AX_{2}$ નું આયનીકરણ નીચે મુજબ થાય છે:
$AX_{2} \rightleftharpoons A^{2+} + 2X^{-}$
$AX_{2}$ માટે દ્રાવ્યતા ગુણાકાર:
$K_{sp} = [A^{2+}][X^{-}]^{2} = (S) \times (2S)^{2} = 4S^{3}$
આપેલ છે $K_{sp} = 3.2 \times 10^{-11}$
$4S^{3} = 3.2 \times 10^{-11}$
$S^{3} = 0.8 \times 10^{-11} = 8 \times 10^{-12}$
$S = \sqrt[3]{8 \times 10^{-12}} = 2 \times 10^{-4} \, mol / L$
આમ,દ્રાવ્યતા $2 \times 10^{-4} \, mol / L$ છે.

(D) $IF_{7}$ માં મધ્યસ્થ આયોડિન પરમાણુ $(I)$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. તે $7$ ફ્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $7$ બંધ બનાવે છે.
સ્ટેરિક નંબરની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$\text{Steric Number} = \frac{1}{2} \times (V + M - C + A) = \frac{1}{2} \times (7 + 7) = 7$.
$7$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^{3}d^{3}$ સંકરણ સૂચવે છે,જે પંચકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિ આપે છે.
આ બંધારણમાં,પાંચ ફ્લોરિન પરમાણુઓ પંચકોણીય સમતલમાં $72^{\circ}$ ના $I-F$ બંધકોણ સાથે ગોઠવાયેલા હોય છે,અને બે ફ્લોરિન પરમાણુઓ સમતલની ઉપર અને નીચે $90^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે.

(A) અગ્રસ્થ પ્રભુત્વ એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક ઘટના છે જેમાં મુખ્ય કેન્દ્રીય પ્રરોહ (અગ્રસ્થ કલિકા) અન્ય પાર્શ્વ પ્રરોહો કરતા વધુ મજબૂત રીતે વૃદ્ધિ પામે છે.
આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ $Auxin$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$Auxin$ પ્રરોહના અગ્રભાગે સંશ્લેષિત થાય છે અને નીચેની તરફ વહન પામે છે,જ્યાં તે પાર્શ્વ કલિકાઓની વૃદ્ધિને અવરોધે છે,જેનાથી અગ્રસ્થ કલિકાનું પ્રભુત્વ જળવાઈ રહે છે.

(A) $Bt$ વિષકારક પદાર્થ (ટોક્સિન) $Cry$ જનીન તરીકે ઓળખાતા ચોક્કસ જનીનો દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રોટીન ચોક્કસ પ્રકારના કીટકો માટે અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે.
$Cry$ $I$ Ab જનીન કોર્ન બોરરનું નિયંત્રણ કરે છે.
$Cry$ $II$ Ab જનીન કોટન બોલવર્મ્સનું નિયંત્રણ કરે છે.
તેથી,$Cry$ $II$ Ab અને $Cry$ $I$ Ab અનુક્રમે કોટન બોલવર્મ્સ અને કોર્ન બોરરનું નિયંત્રણ કરે છે.

(B) તિત્તીઘોડામાં,જાતિ નિર્ધારણની પદ્ધતિ $XO$ પ્રકારની હોય છે.
આ પદ્ધતિમાં,નર સજીવોમાં દૈહિક રંગસૂત્રોની સાથે માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર $(XO)$ હોય છે,જ્યારે માદામાં $X$ રંગસૂત્રોની જોડી $(XX)$ હોય છે.
તેથી,એક જ $X$ રંગસૂત્રની હાજરી તિત્તીઘોડામાં નર જાતિ નક્કી કરે છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે પક્ષીઓમાં $ZZ$ રંગસૂત્રો નર જાતિ નક્કી કરે છે (સમજન્યુગ્મી).
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ $XXY$ છે,$XO$ નથી,અને મનુષ્યમાં $XO$ સ્થિતિ ટર્નર સિન્ડ્રોમ (માદા) માં જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે ડ્રોસોફિલામાં $XX$ રંગસૂત્રો માદા ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યારે $XY$ નર ઉત્પન્ન કરે છે.

(A) Wurtz-Fittig પ્રક્રિયામાં એરાઈલ હેલાઈડ અને આલ્કાઈલ હેલાઈડની સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા થઈને આલ્કાઈલ-વિસ્થાપિત એરોમેટિક સંયોજન બને છે.
ચોક્કસ રીતે,$C_{6}H_{5}I + CH_{3}I + 2Na \rightarrow C_{6}H_{5}CH_{3} + 2NaI$ એ Wurtz-Fittig પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(A) ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપનની સરળતા લિવિંગ ગ્રુપ (leaving group) ના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે. જ્યારે સંયોજનમાં સમૂહની દૂર થવાની વૃત્તિ (leaving tendency) વધારે હોય,ત્યારે તે સંયોજન ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રત્યે વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે.
ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ વિસ્થાપન બે તબક્કામાં પૂર્ણ થાય છે.
દૂર થવાની વૃત્તિનો ક્રમ $Cl^{-} > RCOO^{-} > RO^{-} > NH_{2}^{-}$ છે અને તેથી,એસિલ સંયોજનની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$RCOCl$ (એસિલ ક્લોરાઇડ) $ > (RCO)_2O$ (એસિડ એનહાઇડ્રાઇડ) $ > RCOOR$ (એસ્ટર) $ > RCONH_2$ (એમાઇડ).

(D) જે રસાયણોનો ઉપયોગ ખોરાકને સૂક્ષ્મજીવોની ક્રિયાથી બચાવવા માટે થાય છે,એટલે કે જે આથો,એસિડિફિકેશન અને ખોરાકના અન્ય કોઈપણ વિઘટનની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે,તેને ફૂડ પ્રિઝર્વેટિવ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ટેબલ સોલ્ટ,ખાંડ,વનસ્પતિ તેલ,સરકો (વિનેગર),સોડિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONa)$,સોડિયમ મેટાબાયસલ્ફાઇટ $(Na_2S_2O_5)$ અને વિટામિન $E$ એ ફૂડ પ્રિઝર્વેટિવ્સના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રતિક્રિયા માટે,સંકલિત દરનો નિયમ $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
અર્ધ-આયુષ્ય સમયે,$t = t_{1/2}$ અને $[A]_t = \frac{[A]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$k = \frac{2.303}{t_{1/2}} \log \frac{[A]_0}{[A]_0 / 2} = \frac{2.303}{t_{1/2}} \log 2$.
કારણ કે $\log 2 \approx 0.3010$,તેથી $k = \frac{2.303 \times 0.3010}{t_{1/2}} = \frac{0.693}{t_{1/2}}$.
તેથી,$t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$.
આ સમીકરણ દર્શાવે છે કે પ્રથમ ક્રમની પ્રતિક્રિયાનું અર્ધ-આયુષ્ય પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા પર આધારિત નથી.

(D) સંકીર્ણ $\left[ Co(CN)_6 \right]^{3-}$ માં $Co^{3+}$ મધ્યસ્થ ધાતુ આયન તરીકે છે.
$Co$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $27$ છે. $Co$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^7 4s^2$ છે.
$Co^{3+}$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ (pairing) કરે છે.
અષ્ટફલકીય ક્ષેત્રમાં,$d$-કક્ષકો $t_{2g}$ અને $e_g$ સેટમાં વિભાજિત થાય છે.
$CN^-$ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ હોવાથી,$Co^{3+}$ $(3d^6)$ ના તમામ $6$ ઇલેક્ટ્રોન $t_{2g}$ કક્ષકોમાં ગોઠવાશે,પરિણામે $t_{2g}^6 e_g^0$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$R-Br + Mg \xrightarrow{\text{Dry ether}} R-MgBr (Y)$
$R-MgBr + HCHO \xrightarrow{\text{Hydrolysis}} R-CH_{2}OH$
આપેલ નીપજ $C_{4}H_{10}O$ છે,જે પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(R-CH_{2}OH)$ છે,તેથી $R+CH_{2} = C_{3}H_{7}$.
આમ,$R$ એ પ્રોપાઇલ ગ્રુપ $(C_{3}H_{7}-)$ છે.
તેથી,$X$ એ $1-\text{બ્રોમોપ્રોપેન}$ $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}Br)$ છે.

(A) $[MnBr_{4}]^{2-}$ સંકીર્ણ આયનમાં $Mn^{2+}$ આયનનો સવર્ગ આંક $4$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે તે ચતુષ્ફલકીય ($sp^{3}$ સંકરણ) અથવા સમચોરસ ($dsp^{2}$ સંકરણ) આકાર ધરાવી શકે છે.
આપેલ સ્પિન ઓન્લી ચુંબકીય ચાકમાત્રા $5.9 \ BM$ છે.
સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે:
$5.9 \approx \sqrt{n(n+2)} \implies n \approx 5$.
$Mn^{2+}$ એ $d^{5}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે,$5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાનો અર્થ એ છે કે તે હાઈ-સ્પિન ચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણ છે જ્યાં $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત થતા નથી.
તેથી,આકાર ચતુષ્ફલકીય છે.

(C) હીરો એ એક વિશાળ અણુ છે જેમાં ઘટક પરમાણુઓ સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે. તેથી,તે એક નેટવર્ક ઘન છે.
$SO_{2}$ (ઘન),$H_{2}O$ (બરફ) અને $I_{2}$ એ આણ્વિય ઘન (molecular solid) ના ઉદાહરણો છે.

(A) જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ હેલોજન એસિડમાં $H-X$ બંધની લંબાઈ પણ $HF$ થી $HI$ તરફ વધે છે.
બંધ લંબાઈનો ક્રમ: $HF < HCl < HBr < HI$.
બંધ લંબાઈમાં વધારાને કારણે,$H-X$ બંધની મજબૂતી $HF$ થી $HI$ તરફ ઘટે છે.
પરિણામે,બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી $HF$ થી $HI$ તરફ ઘટે છે.
$H-X$ બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી $(kJ/mol)$ નો ક્રમ: $HF (574.0) > HCl (428.1) > HBr (362.5) > HI (294)$ છે.
તેથી,$HF$ ની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.

(C) ધારો કે $[Pt(Py)_{4}][PtCl_{4}]$ માં $Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ધન આયન ભાગ $[Pt(Py)_{4}]^{2+}$ માટે,$x + 4(0) = +2$,તેથી $x = +2$.
ઋણ આયન ભાગ $[PtCl_{4}]^{2-}$ માટે,$x + 4(-1) = -2$,તેથી $x = +2$.
આમ,બંને ભાગમાં $Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ હોવાથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.

(D) આપેલ આર્હેનિયસ સમીકરણ $\ln k = \ln A - \frac{E_a}{RT}$ છે.
આ સમીકરણની સરખામણી આપેલ સમીકરણ $\ln k = 14.34 - \frac{1.25 \times 10^4 \ K}{T}$ સાથે કરતા,આપણને $\frac{E_a}{R} = 1.25 \times 10^4 \ K$ મળે છે.
વાયુ અચળાંક $R \approx 2 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1}$ લેતા,સક્રિયકરણ ઊર્જા $E_a$ ની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$E_a = (1.25 \times 10^4 \ K) \times (2 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1}) = 2.50 \times 10^4 \ cal \ mol^{-1}$.

(C) સમૂહ $15$ ના હાઇડ્રાઇડ્સ માટે બેઝિક પ્રબળતાનો સાચો વધતો ક્રમ $NH_3 > PH_3 > AsH_3 > SbH_3$ છે.
$NH_3$ સૌથી વધુ બેઝિક છે કારણ કે તેનું કદ નાનું છે,જ્યાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની ઘનતા નાના વિસ્તારમાં કેન્દ્રિત હોય છે. જેમ મધ્યસ્થ પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા મોટા સપાટીના વિસ્તારમાં ફેલાઈ જાય છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરવાની ક્ષમતા ઘટે છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ માં આપેલી ગોઠવણી ખોટી છે.

(C) કુલ સેલ પ્રક્રિયા $Zn_{(s)} + Ag_{2}O_{(s)} \rightarrow ZnO_{(s)} + 2Ag_{(s)}$ છે.
પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર $\Delta G^{o} = \Delta G_{f}^{o}(ZnO) - \Delta G_{f}^{o}(Ag_{2}O)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta G^{o} = -318.3 - (-11.21) = -307.09 \ kJ \ mol^{-1} = -307.09 \times 10^{3} \ J \ mol^{-1}$.
સંબંધ $\Delta G^{o} = -n F E^{o}_{cell}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n = 2$ (સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા) અને $F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
$-307.09 \times 10^{3} = -2 \times 96500 \times E^{o}_{cell}$.
$E^{o}_{cell} = \frac{307.09 \times 10^{3}}{2 \times 96500} = 1.591 \ V$.

(D) હાયપોફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_4P_2O_6)$ નું બંધારણ $(HO)_2P(=O)-P(=O)(OH)_2$ છે,જેમાં સીધો $P-P$ બંધ હોય છે અને $P-O-P$ બંધ હોતો નથી.
તેની સામે,પાયરોફોસ્ફોરસ એસિડ $(H_4P_2O_5)$,ડાયફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_4P_2O_7)$ અને આઇસોહાયપોફોસ્ફોરિક એસિડ ($H_4P_2O_6$ આઇસોમર) બધામાં $P-O-P$ લિંકેજ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(B) આપેલ છે:
ઘનતા $(\rho) = 8.55 \ g \ cm^{-3}$
પરમાણ્વીય દળ $(M) = 93 \ g \ mol^{-1}$
$bcc$ બંધારણ માટે, એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z) = 2$.
એવોગેડ્રો આંક $(N_A) = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\rho = \frac{Z \times M}{a^3 \times N_A}$
$8.55 = \frac{2 \times 93}{a^3 \times 6.022 \times 10^{23}}$
$a^3 = \frac{186}{8.55 \times 6.022 \times 10^{23}} = 3.614 \times 10^{-23} \ cm^3$
$a = (3.614 \times 10^{-23})^{1/3} \ cm = 3.306 \times 10^{-8} \ cm = 330.6 \ pm$
$bcc$ બંધારણ માટે, ત્રિજ્યા $(r)$ અને ધારની લંબાઈ $(a)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $r = \frac{\sqrt{3}}{4} a$
$r = \frac{1.732}{4} \times 330.6 \ pm = 0.433 \times 330.6 \ pm \approx 143 \ pm$.

(B) મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ $Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
ધારો કે $Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$(x) + 3(0) + (-1) + (-1) + (-1) = +1$
$x - 3 = +1$
$x = +4$
$IUPAC$ નિયમો મુજબ,લિગેન્ડ્સને મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: $ammine$ $(NH_3)$,$bromido$ $(Br^-)$,$chlorido$ $(Cl^-)$,અને $nitro$ $(NO_2^-)$.
તેથી,નામ ટ્રાયએમાઈનબ્રોમિડોક્લોરિડોનાઈટ્રોપ્લેટિનમ $(IV)$ ક્લોરાઈડ છે.

(D) જ્યારે $AgNO_{3}$ માં $KI$ વધુ પ્રમાણમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $AgI$ કણો વિક્ષેપન માધ્યમમાંથી $I^{-}$ આયનોનું અધિશોષણ કરીને ઋણભારિત કલીલ સોલ બનાવે છે,જેને $AgI/I^{-}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
આ $I^{-}$ આયનોનું પ્રાથમિક સ્તર માધ્યમમાંથી પ્રતિ-આયનો $(K^{+})$ ને આકર્ષે છે અને હેલ્મહોલ્ટ્ઝ ડબલ લેયર બનાવે છે,જેને $AgI/I^{-}:K^{+}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(A) એમોનિયાની ક્લોરિન સાથેની પ્રક્રિયા પ્રક્રિયકોના સાપેક્ષ જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે એમોનિયા વધારે પ્રમાણમાં હોય,ત્યારે પ્રક્રિયા: $8 NH_{3} + 3 Cl_{2} \rightarrow 6 NH_{4}Cl + N_{2}$ થાય છે. તેથી,$X = 6 NH_{4}Cl + N_{2}$.
જ્યારે ક્લોરિન વધારે પ્રમાણમાં હોય,ત્યારે પ્રક્રિયા: $NH_{3} + 3 Cl_{2} \rightarrow NCl_{3} + 3 HCl$ થાય છે. તેથી,$Y = NCl_{3} + 3 HCl$.

(B) કોપરની $HNO_{3}$ સાથેની પ્રક્રિયાની નીપજો વપરાયેલ $HNO_{3}$ ની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે.
કોપર ધાતુ મંદ $HNO_{3}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નાઈટ્રોજન $(II)$ ઓક્સાઈડ $(NO)$ બનાવે છે:
$3Cu + 8HNO_{3} \text{ (dil.)} \rightarrow 3Cu(NO_{3})_{2} + 2NO + 4H_{2}O$
કોપર ધાતુ સાંદ્ર $HNO_{3}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નાઈટ્રોજન $(IV)$ ઓક્સાઈડ અથવા નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ $(NO_{2})$ બનાવે છે:
$Cu + 4HNO_{3} \text{ (conc.)} \rightarrow Cu(NO_{3})_{2} + 2NO_{2} + 2H_{2}O$
આમ,સાંદ્રતાના આધારે $NO$ અને $NO_{2}$ બંને મેળવી શકાય છે.

(D) $Helium$ નો ઉપયોગ હવામાન સંબંધી અવલોકનો માટે ફુગ્ગા ભરવામાં થાય છે કારણ કે તે હલકો અને અજ્વલનશીલ છે.
તેનો ઉપયોગ ગેસ-કૂલ્ડ ન્યુક્લિયર રિએક્ટરમાં શીતક તરીકે પણ થાય છે.
પ્રવાહી $Helium$ નો ઉપયોગ નીચા તાપમાને વિવિધ પ્રયોગો કરવા માટે ક્રાયોજેનિક એજન્ટ તરીકે થાય છે.

(B) એકમ કોષમાં:
ખૂણા પર રહેલા $W$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 8 \times \frac{1}{8} = 1$
ધારના કેન્દ્ર પર રહેલા $O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 12 \times \frac{1}{4} = 3$
ઘનના કેન્દ્રમાં રહેલા $Na$ પરમાણુની સંખ્યા $= 1 \times 1 = 1$
તેથી,પરમાણુઓનો ગુણોત્તર $Na:W:O = 1:1:3$ છે.
આમ,સંયોજનનું અણુસૂત્ર $NaWO_{3}$ છે.

(C) ડાયમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા છે: $2 C_{6}H_{5}COOH \rightleftharpoons (C_{6}H_{5}COOH)_{2}$
શરૂઆતમાં,આપણી પાસે $1$ મોલ બેન્ઝોઇક એસિડ છે.
સુયોજન પછી,મોલની સંખ્યા:
બેન્ઝોઇક એસિડ: $(1-x)$
ડાયમર: $x/2$
સુયોજન પછી કુલ મોલ $= (1-x) + (x/2) = 1 - x/2$
વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ એ સુયોજન પછીના કુલ મોલ અને શરૂઆતના મોલનો ગુણોત્તર છે:
$i = \frac{1 - x/2}{1} = 1 - \frac{x}{2}$

(A) મિથાઇલિનસાયક્લોહેક્ઝેનની $H_3O^+$ સાથેની પ્રક્રિયા એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ દ્વારા થાય છે,જે માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે. તૃતીયક કાર્બન પર બનતો કાર્બોકેટાયન વધુ સ્થિર હોય છે,જેના પરિણામે $1$-મિથાઇલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ $(Y)$ બને છે.
$(i) B_2H_6/THF$ અને $(ii) H_2O_2/OH^-$ સાથેની પ્રક્રિયા હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન છે,જે એન્ટી-માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે. હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ઓછા વિસ્થાપિત કાર્બન પર જોડાય છે,જેના પરિણામે સાયક્લોહેક્સાઇલમિથેનોલ $(X)$ બને છે.

(C) કોહલરોશના સ્વતંત્ર અભિગમનનો નિયમ મુજબ,અનંત મંદને વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા તેના આયનોની મોલર વાહકતાના સરવાળા જેટલી હોય છે.
$\lambda_{m}^{o} (Ba(OH)_{2}) = \lambda_{m}^{o} (Ba^{2+}) + 2\lambda_{m}^{o} (OH^{-})$
આપેલ મૂલ્યો:
$\lambda_{m}^{o} (NaOH) = 248 \times 10^{-4} \ S \ m^{2} \ mol^{-1}$
$\lambda_{m}^{o} (NaCl) = 126 \times 10^{-4} \ S \ m^{2} \ mol^{-1}$
$\lambda_{m}^{o} (BaCl_{2}) = 280 \times 10^{-4} \ S \ m^{2} \ mol^{-1}$
$\lambda_{m}^{o} (Ba(OH)_{2})$ મેળવવા માટે:
$\lambda_{m}^{o} (Ba(OH)_{2}) = \lambda_{m}^{o} (BaCl_{2}) + 2\lambda_{m}^{o} (NaOH) - 2\lambda_{m}^{o} (NaCl)$
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda_{m}^{o} (Ba(OH)_{2}) = 280 \times 10^{-4} + 2(248 \times 10^{-4}) - 2(126 \times 10^{-4})$
$= (280 + 496 - 252) \times 10^{-4} \ S \ m^{2} \ mol^{-1}$
$= 524 \times 10^{-4} \ S \ m^{2} \ mol^{-1}$

(B) આપેલ પ્રક્રિયા શ્રેણી $Nylon-6$ ના સંશ્લેષણને દર્શાવે છે.
સાયક્લોહેક્ઝેનોન ઓક્સાઈમ $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં બેકમેન પુનઃરચના (Beckmann rearrangement) અનુભવીને $Caprolactam$ $(X)$ બનાવે છે.
ત્યારબાદ $Caprolactam$ ને $540 \ K$ તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે,જે રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા $Nylon-6$ બનાવે છે.
આમ,$X$ એ $Caprolactam$ છે.

(C) સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ પર આધાર રાખે છે અને તે $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આયનો માટે ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન અને અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નીચે મુજબ છે:
$1$. $Mn^{2+}$ $(Z=25)$ માટે: $[Ar] 3d^5$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n)$ = $5$. $\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \ BM$.
$2$. $Cr^{2+}$ $(Z=24)$ માટે: $[Ar] 3d^4$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n)$ = $4$. $\mu = \sqrt{4(4+2)} = \sqrt{24} \ BM$.
$3$. $Ti^{2+}$ $(Z=22)$ માટે: $[Ar] 3d^2$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n)$ = $2$. $\mu = \sqrt{2(2+2)} = \sqrt{8} \ BM$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટનો સાચો ક્રમ $Mn^{2+} > Cr^{2+} > Ti^{2+}$ છે.

(A) આલ્ડોલ સંઘનન માટે આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોવો જરૂરી છે.
$CH_3-C(CH_3)_2-CHO$ ($2,2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેનાલ) માં,$\alpha$-કાર્બન પરમાણુ ત્રણ મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે અને તેની સાથે કોઈ હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ નથી.
તેથી,તે આલ્ડોલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપતું નથી.

(B) લીલો-પીળો વાયુ $Cl_{2}$ છે.
જ્યારે $Cl_{2}$ ગરમ સાંદ્ર આલ્કલી મેટલ હાઇડ્રોક્સાઇડ જેમ કે $KOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ક્લોરેટ (એક પ્રકારનું હેલેટ) બનાવે છે,ખાસ કરીને $KClO_{3}$.
$KClO_{3}$ નો ઉપયોગ ફટાકડા અને સેફ્ટી મેચ બનાવવા માટે થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3Cl_{2} + 6KOH \rightarrow KClO_{3} + 5KCl + 3H_{2}O$

(A) મંદ જલીય સલ્ફ્યુરિક એસિડ સાથે જળવિભાજન કરવાથી,સુક્રોઝ ગ્લાયકોસિડિક બંધ તૂટીને $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુક્ટોઝનું સમાન મોલર મિશ્રણ બનાવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા:
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O$ $\xrightarrow{H_2SO_4} C_6H_{12}O_6 (D-(+)\text{-ગ્લુકોઝ}) + C_6H_{12}O_6 (D-(-)\text{-ફ્રુક્ટોઝ})$
સુક્રોઝ દક્ષિણભ્રમણીય છે (વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $= +66.1^{\circ}$),પરંતુ પરિણામી મિશ્રણ વામભ્રમણીય હોય છે (વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $= -20.0^{\circ}$),કારણ કે ફ્રુક્ટોઝનું વામભ્રમણ ગ્લુકોઝના દક્ષિણભ્રમણ કરતા વધારે હોય છે. આ પ્રક્રિયાને ખાંડનું વ્યુત્ક્રમણ (inversion) કહેવામાં આવે છે.

(A) $[Cr(H_2O)_4Cl_2]^+$ ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે તે $MA_4B_2$ પ્રકારનું સવર્ગ સંયોજન છે જેમાં બે સમાન લિગેન્ડના સમૂહ છે,ચાર $H_2O$ અને બે $Cl^-$.
તેથી,શક્ય ભૌમિતિક સમઘટકો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(A) આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે $2$-બ્રોમોબ્યુટેનના ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશનમાં,સેિતઝેફના નિયમ મુજબ મુખ્ય નીપજ વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન $(\text{બ્યુટ}-2-\text{ઈન})$ છે.
સેિતઝેફનો નિયમ જણાવે છે કે ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશન પ્રક્રિયાઓમાં,દ્વિ-બંધિત કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ જૂથોની વધુ સંખ્યા ધરાવતું આલ્કીન મુખ્ય નીપજ તરીકે મળે છે.