Gujarati

Ideal gas equation and Related gas laws Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · States of Matter · Ideal gas equation and Related gas laws

568+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 568 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$27 \ ^\circ C$ તાપમાન અને $760 \ mm \ Hg$ દબાણે $2 \ g$ $O_2$ નું કદ ............. $L$ થાય.
A
$1.5$
B
$2.8$
C
$11.2$
D
$22.4$

Solution

(A) આપેલ છે: $O_2$ નું દળ $(w)$ = $2 \ g$,$O_2$ નું આણ્વીય દળ $(M)$ = $32 \ g/mol$,તાપમાન $(T)$ = $27 + 273 = 300 \ K$,દબાણ $(P)$ = $760 \ mm \ Hg = 1 \ atm$.
આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $PV = nRT$.
મોલની સંખ્યા $(n)$ = $\frac{w}{M} = \frac{2}{32} = 0.0625 \ mol$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $V = \frac{nRT}{P} = \frac{0.0625 \times 0.0821 \times 300}{1}$.
$V = 1.539 \ L \approx 1.5 \ L$.
2
EasyMCQ
$1 \, \text{atm}$ દબાણ અને $0 \, ^\circ C$ તાપમાને વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ $V \, mL$ છે. $273 \, K$ તાપમાને તેનું કદ કેટલું હશે?
A
$V \, mL$
B
$V/2 \, mL$
C
$2 \, V \, mL$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) તાપમાન $0 \, ^\circ C$ એ $273 \, K$ ને સમાન છે $(T = 0 + 273 = 273 \, K)$.
દબાણ અને તાપમાન સમાન રહેતા હોવાથી,વાયુના નિયમો મુજબ વાયુનું કદ બદલાશે નહીં.
તેથી,$273 \, K$ તાપમાને કદ $V \, mL$ રહેશે.
3
DifficultMCQ
$N_2$ ને $1 \ L$ ના ફ્લાસ્કમાં $100 \ kPa$ દબાણ હેઠળ અને $O_2$ ને બીજા $3 \ L$ ના ફ્લાસ્કમાં $320 \ kPa$ દબાણ હેઠળ રાખવામાં આવે છે. જો બંને ફ્લાસ્કને જોડવામાં આવે,તો પરિણામી દબાણ $............... \ kPa$ થશે.
A
$310$
B
$210$
C
$420$
D
$265$

Solution

(D) જ્યારે બંને ફ્લાસ્કને જોડવામાં આવે ત્યારે કુલ કદ $V_{total} = 1 \ L + 3 \ L = 4 \ L$ થાય છે.
દરેક વાયુ માટે બોઈલના નિયમ $(P_1V_1 = P_2V_2)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$N_2$ માટે: $100 \ kPa \times 1 \ L = P_{N_2} \times 4 \ L$,જેથી $P_{N_2} = 25 \ kPa$ મળે છે.
$O_2$ માટે: $320 \ kPa \times 3 \ L = P_{O_2} \times 4 \ L$,જેથી $P_{O_2} = 240 \ kPa$ મળે છે.
ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ મુજબ,કુલ દબાણ $P_{total} = P_{N_2} + P_{O_2} = 25 \ kPa + 240 \ kPa = 265 \ kPa$ થાય છે.
4
EasyMCQ
જો $P$,$V$,અને $T$ એ વાયુના દબાણ,કદ અને તાપમાન દર્શાવતા હોય,તો બોઈલના નિયમનું સાચું નિરૂપણ કયું છે?
A
$V \propto \frac{1}{T}$ (અચળ $P$ પર)
B
$PV = RT$
C
$V \propto \frac{1}{P}$ (અચળ $T$ પર)
D
$PV = nRT$

Solution

(C) બોઈલનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને નિશ્ચિત જથ્થાના આદર્શ વાયુ માટે,દબાણ અને કદ એકબીજાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને અચળ $T$ અને $n$ પર $V \propto \frac{1}{P}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
5
EasyMCQ
અચળ તાપમાને,આદર્શ વાયુના આપેલા દળ માટે,
A
દબાણ અને કદનો ગુણોત્તર હંમેશા અચળ રહે છે
B
કદ હંમેશા અચળ રહે છે
C
દબાણ હંમેશા અચળ રહે છે
D
દબાણ અને કદનો ગુણાકાર હંમેશા અચળ રહે છે

Solution

(D) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને આદર્શ વાયુના આપેલા દળ માટે,$V \propto \frac{1}{P}$.
આનો અર્થ એ છે કે $V = \frac{k}{P}$,જ્યાં $k$ એ અચળાંક છે.
તેથી,$PV = k$,એટલે કે દબાણ અને કદનો ગુણાકાર હંમેશા અચળ રહે છે.
6
MediumMCQ
જો $20 \ cm^3$ વાયુને $1 \ atm$ દબાણે અચળ $T$ તાપમાને $50 \ cm^3$ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવે,તો અંતિમ દબાણ કેટલું હશે?
A
$20 \times \frac{1}{50} \ atm$
B
$50 \times \frac{1}{20} \ atm$
C
$1 \times \frac{1}{20} \times 50 \ atm$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને $(T)$,દબાણ $(P)$ અને કદ $(V)$ વચ્ચેનો સંબંધ $P_1 V_1 = P_2 V_2$ છે.
આપેલ છે: $P_1 = 1 \ atm$,$V_1 = 20 \ cm^3$,$V_2 = 50 \ cm^3$.
કિંમતો મૂકતા: $1 \ atm \times 20 \ cm^3 = P_2 \times 50 \ cm^3$.
તેથી,$P_2 = \frac{20}{50} \times 1 \ atm = 0.4 \ atm$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચું પદ $20 \times \frac{1}{50}$ છે.
7
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
ચોક્કસ જથ્થાના વાયુ માટે દબાણ અને કદનો ગુણાકાર તાપમાનથી સ્વતંત્ર હોય છે.
B
આપેલ તાપમાને વિવિધ વાયુઓના અણુઓ સમાન $K.E.$ ધરાવે છે.
C
વાયુ સમીકરણ ઊંચા દબાણ અને નીચા તાપમાને માન્ય નથી.
D
અણુ દીઠ વાયુ અચળાંકને બોલ્ટ્ઝમેન અચળાંક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. બોઈલના નિયમ મુજબ,$PV = \text{constant}$ માત્ર અચળ તાપમાને જ હોય છે. જેમ તાપમાન બદલાય છે,તેમ આ અચળાંકનું મૂલ્ય પણ બદલાય છે. તેથી,$PV$ નો ગુણાકાર તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
8
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો આલેખ બોઈલના નિયમનું નિરૂપણ કરે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(B) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને આદર્શ વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે,દબાણ $(P)$ અને કદ $(V)$ નો ગુણાકાર અચળ રહે છે,એટલે કે $PV = k$ (જ્યાં $k$ અચળાંક છે).
આનો અર્થ એ છે કે દબાણ $(P)$ અથવા કદ $(V)$ માં ફેરફાર સાથે $PV$ નું મૂલ્ય બદલાતું નથી.
તેથી,$PV$ વિરુદ્ધ $P$ અથવા $PV$ વિરુદ્ધ $V$ નો આલેખ x-અક્ષને સમાંતર એક આડી સીધી રેખા હશે.
વિકલ્પો $(b)$ અને $(c)$ બંને આ સંબંધ દર્શાવે છે. જોકે,બોઈલના નિયમ માટે પ્રમાણિત પાઠ્યપુસ્તક રજૂઆતોમાં,$PV$ વિરુદ્ધ $P$ નો આલેખ સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ છે.
9
MediumMCQ
અચળ દબાણે,આદર્શ વાયુના નિશ્ચિત દળનું કદ કોના સમપ્રમાણમાં હોય છે?
A
નિપેક્ષ તાપમાન
B
ડિગ્રી સેલ્સિયસ
C
ડિગ્રી ફેરનહીટ
D
એકપણ નહીં

Solution

(A) $Charles's \ Law$ (ચાર્લ્સના નિયમ) મુજબ,અચળ દબાણે,આદર્શ વાયુના નિશ્ચિત દળનું કદ $(V)$ તેના નિપેક્ષ તાપમાન $(T)$ ($Kelvin$ માં) ના સમપ્રમાણમાં હોય છે. $V \propto T$.
10
MediumMCQ
અચળ દબાણે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ ચાર્લ્સના નિયમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A
$V \propto \frac{1}{T}$
B
$V \propto \frac{1}{T^2}$
C
$V \propto T$
D
$V \propto d$

Solution

(C) ચાર્લ્સનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ દબાણે,વાયુના નિશ્ચિત જથ્થાનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $(T)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $V \propto T$ અથવા $\frac{V}{T} = k$ (જ્યાં $k$ અચળાંક છે) તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચું સમીકરણ $V \propto T$ છે.
11
EasyMCQ
રમતો અને હવામાનશાસ્ત્રીય અવલોકનોમાં ગરમ હવાના ફુગ્ગાઓનો ઉપયોગ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
બોઈલનો નિયમ
B
ન્યુટોનિક નિયમ
C
કેલ્વિનનો નિયમ
D
ચાર્લ્સનો નિયમ

Solution

(D) ગરમ હવાના ફુગ્ગાઓનો ઉપયોગ $Charles's \ law$ પર આધારિત છે,જે જણાવે છે કે અચળ દબાણે વાયુના નિશ્ચિત જથ્થાનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(V \propto T)$.
જેમ જેમ ફુગ્ગાની અંદરની હવા ગરમ થાય છે,તેમ તેનું કદ વધે છે,જેના કારણે આસપાસની ઠંડી હવાના સાપેક્ષમાં તેની ઘનતા ઘટે છે,જે ફુગ્ગાને ઉપર જવા માટે જરૂરી ઉત્પ્લાવકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે.
12
MediumMCQ
$10 \ g$ વાયુને વાતાવરણીય દબાણે કદ અચળ રાખીને $273 \ ^oC$ થી $0 \ ^oC$ સુધી ઠંડો પાડવામાં આવે છે,તો તેનું દબાણ ............. $atm$ થશે.
A
$0.5$
B
$1/273$
C
$2$
D
$273$

Solution

(A) આપેલ છે:
$T_1 = 273 \ ^oC = (273 + 273) \ K = 546 \ K$
$T_2 = 0 \ ^oC = (273 + 0) \ K = 273 \ K$
$P_1 = 1 \ atm$
કદ અચળ હોવાથી,આપણે ગે-લ્યુસેકના નિયમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\frac{P_1}{T_1} = \frac{P_2}{T_2}$
$P_2 = \frac{P_1 \times T_2}{T_1} = \frac{1 \times 273}{546} = 0.5 \ atm$
13
MediumMCQ
દબાણ સમાન રહેતા,આદર્શ વાયુના આપેલ દળનું કદ તાપમાનમાં દરેક અંશ સેલ્સિયસના વધારા સાથે તેના કદના ચોક્કસ અંશ જેટલું વધે છે,જે કયા તાપમાને માપવામાં આવે છે?
A
$0\,^{\circ}C$
B
તેનું ક્રાંતિક તાપમાન
C
પરમ શૂન્ય
D
તેનું બોયલ તાપમાન

Solution

(A) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,અચળ દબાણે કદ અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ $V_t = V_0(1 + \alpha_v t)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$V_t$ એ $t\,^{\circ}C$ પરનું કદ છે,$V_0$ એ $0\,^{\circ}C$ પરનું કદ છે,અને $\alpha_v$ એ કદ વિસ્તરણનો ગુણાંક છે,જે $\frac{1}{273.15}\,^{\circ}C^{-1}$ જેટલો છે.
તાપમાનમાં દરેક $1\,^{\circ}C$ ના વધારા માટે,કદમાં થતો ફેરફાર $\Delta V = V_0 \times \alpha_v \times 1 = \frac{V_0}{273.15}$ છે.
આમ,કદ તેના $0\,^{\circ}C$ પરના કદના $\frac{1}{273.15}$ જેટલા ચોક્કસ અંશથી વધે છે.
14
EasyMCQ
વાયુના એક ચોક્કસ નમૂનાનું કદ $1 \ atm$ દબાણ અને $0 \ ^oC$ તાપમાને $0.2 \ L$ છે. સમાન દબાણે પરંતુ $273 \ ^oC$ તાપમાને,તેનું કદ ................ $L$ થશે.
A
$0.4$
B
$0.8$
C
$27.8$
D
$55.6$

Solution

(A) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,અચળ દબાણે,વાયુના નિશ્ચિત જથ્થાનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $V_1 = 0.2 \ L$,$T_1 = 0 \ ^oC = 273 \ K$,$T_2 = 273 \ ^oC = 546 \ K$.
કિંમતો મૂકતા: $V_2 = V_1 \times \frac{T_2}{T_1} = 0.2 \ L \times \frac{546 \ K}{273 \ K} = 0.2 \ L \times 2 = 0.4 \ L$.
15
MediumMCQ
$27\,^{\circ}C$ તાપમાને $400 \ cm^{3}$ ઓક્સિજનને દબાણમાં ફેરફાર કર્યા વગર $-3\,^{\circ}C$ સુધી ઠંડુ કરવામાં આવે છે. કદમાં થતો ઘટાડો ............... $cm^{3}$ હશે.
A
$40$
B
$30$
C
$44.4$
D
$360$

Solution

(A) ચાર્લ્સના નિયમ મુજબ,અચળ દબાણે,$V \propto T$ અથવા $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $V_1 = 400 \ cm^{3}$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \ K$,$T_2 = -3 + 273 = 270 \ K$.
અંતિમ કદની ગણતરી: $V_2 = \frac{T_2 \times V_1}{T_1} = \frac{270 \ K \times 400 \ cm^{3}}{300 \ K} = 360 \ cm^{3}$.
કદમાં થતો ઘટાડો એ પ્રારંભિક અને અંતિમ કદ વચ્ચેનો તફાવત છે: $\Delta V = V_1 - V_2 = 400 \ cm^{3} - 360 \ cm^{3} = 40 \ cm^{3}$.
16
MediumMCQ
એક વાયુનું દબાણ $p$ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $T$ ની વિરુદ્ધ બે અલગ-અલગ અચળ કદ $V_1$ અને $V_2$ માટે આલેખવામાં આવે છે. જ્યારે $V_1 > V_2$ હોય,ત્યારે
A
વક્રોનો ઢાળ સમાન હોય છે અને તેઓ એકબીજાને છેદતા નથી
B
વક્રો $T = 0$ સિવાયના કોઈ બિંદુએ છેદવા જ જોઈએ
C
$V_2$ માટેનો વક્ર $V_1$ કરતા વધારે ઢાળ ધરાવે છે
D
$V_1$ માટેનો વક્ર $V_2$ કરતા વધારે ઢાળ ધરાવે છે

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ પરથી,આપણને $P = (\frac{nR}{V})T$ મળે છે.
આને સુરેખ રેખાના સમીકરણ $y = mx$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = P$ અને $x = T$,ઢાળ $m = \frac{nR}{V}$ મળે છે.
$n$ અને $R$ અચળ હોવાથી,ઢાળ એ કદના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,એટલે કે $m \propto \frac{1}{V}$.
આપેલ છે કે $V_1 > V_2$,તેથી $V_2$ માટેનો ઢાળ $(m_2)$ એ $V_1$ માટેના ઢાળ $(m_1)$ કરતા વધારે હોવો જોઈએ,એટલે કે $m_2 > m_1$.
તેથી,$V_2$ માટેનો વક્ર $V_1$ કરતા વધારે ઢાળ ધરાવે છે.
17
DifficultMCQ
$P_1$ દબાણ અને $T_1$ તાપમાને હવા ધરાવતા સમાન કદના બે બંધ પાત્રો એક સાંકડી નળી દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. જો હવે એક પાત્રનું તાપમાન $T_1$ અને બીજાનું તાપમાન $T_2$ રાખવામાં આવે,તો પાત્રોમાં અંતિમ દબાણ શું હશે?
A
$\frac{2 P_1 T_2}{T_1 + T_2}$
B
$\frac{T_1}{2 P_1 T_2}$
C
$\frac{2 P_1 T_2}{T_1 + T_2}$
D
$\frac{2 P_1}{T_1 + T_2}$

Solution

(A) શરૂઆતમાં,$V$ કદના બંને પાત્રોમાં મોલની કુલ સંખ્યા $n$ નીચે મુજબ છે:
$n = n_1 + n_2 = \frac{P_1 V}{R T_1} + \frac{P_1 V}{R T_1} = \frac{2 P_1 V}{R T_1}$
જ્યારે તાપમાન બદલીને અનુક્રમે $T_1$ અને $T_2$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવું દબાણ $P$ બંને પાત્રોમાં સમાન રહે છે. મોલની કુલ સંખ્યા અચળ રહે છે:
$n = \frac{P V}{R T_1} + \frac{P V}{R T_2} = \frac{P V}{R} \left( \frac{1}{T_1} + \frac{1}{T_2} \right) = \frac{P V}{R} \left( \frac{T_1 + T_2}{T_1 T_2} \right)$
શરૂઆતના અને અંતિમ મોલને સરખાવતા:
$\frac{2 P_1 V}{R T_1} = \frac{P V}{R} \left( \frac{T_1 + T_2}{T_1 T_2} \right)$
$P = \frac{2 P_1 T_2}{T_1 + T_2}$
18
EasyMCQ
આદર્શ વાયુ સમીકરણમાં,વાયુ અચળાંક $R$ ના પરિમાણો શું છે?
A
$mole \cdot atm \cdot K^{-1}$
B
$litre \cdot mole$
C
$litre \cdot atm \cdot K^{-1} \cdot mole^{-1}$
D
$erg \cdot K^{-1}$

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
વાયુ અચળાંક $R$ માટે સૂત્ર બનાવતા,$R = \frac{PV}{nT}$ મળે છે.
દબાણ $(P)$,કદ $(V)$,જથ્થો $(n)$ અને તાપમાન $(T)$ ના એકમો મૂકતા:
$R = \frac{atm \cdot litre}{mole \cdot K} = litre \cdot atm \cdot K^{-1} \cdot mole^{-1}$.
19
EasyMCQ
$PV = nRT$ સમીકરણમાં,$R$ નું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય કયું હોઈ શકે નહીં?
A
$8.31 \times 10^7 \ erg \ K^{-1} \ mol^{-1}$
B
$8.31 \times 10^7 \ dyne \ cm \ K^{-1} \ mol^{-1}$
C
$8.31 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$
D
$8.31 \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$

Solution

(D) સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $R$ ના મૂલ્યો દબાણ અને કદ માટે વપરાતા એકમો પર આધાર રાખે છે.
$R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ ($SI$ એકમો).
$1 \ J = 10^7 \ erg$ અને $1 \ J = 10^7 \ dyne \ cm$ હોવાથી,વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ સમાન છે.
વિકલ્પ $D$ $(8.31 \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1})$ ખોટું છે કારણ કે $atm$ માં $R$ નું મૂલ્ય $0.0821 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$ છે,$8.31$ નથી.
20
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વાયુ અચળાંક $R$ નું સાચું મૂલ્ય દર્શાવે છે?
A
$1.987 \, cal \, K^{-1} \, mol^{-1}$
B
$8.3 \, cal \, K^{-1} \, mol^{-1}$
C
$0.0821 \, L \, K^{-1} \, mol^{-1}$
D
$1.987 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$

Solution

(A) સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $R$ ના મૂલ્યો એકમો પર આધાર રાખે છે:
$1$. $SI$ એકમોમાં,$R = 8.314 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
$2$. કેલરીમાં,$1 \, cal \approx 4.184 \, J$ હોવાથી,$R = \frac{8.314}{4.184} \approx 1.987 \, cal \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
$3$. દબાણ-કદના એકમોમાં,$R = 0.0821 \, L \, atm \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.
21
EasyMCQ
સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $R$ ને કેવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે?
A
અણુ દીઠ થયેલું કાર્ય
B
ડિગ્રી એબ્સોલ્યુટ દીઠ થયેલું કાર્ય
C
મોલ દીઠ ડિગ્રી દીઠ થયેલું કાર્ય
D
મોલ દીઠ થયેલું કાર્ય

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
$R$ માટે ગોઠવતા,આપણને $R = \frac{PV}{nT}$ મળે છે.
અહીં $PV$ એ કાર્ય $(W)$ દર્શાવે છે,$n$ એ મોલની સંખ્યા છે,અને $T$ એ કેલ્વિનમાં નિરપેક્ષ તાપમાન છે.
તેથી,$R$ એ મોલ દીઠ અને તાપમાનના ડિગ્રી દીઠ થયેલું કાર્ય દર્શાવે છે.
22
MediumMCQ
એક સાચું વિધાન પસંદ કરો. વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ માં,
A
$n$ એ વાયુના અણુઓની સંખ્યા છે
B
$V$ એ વાયુના એક મોલનું કદ દર્શાવે છે
C
$n$ મોલ વાયુનું કદ $V$ છે
D
$P$ એ વાયુનું દબાણ છે જ્યારે માત્ર એક મોલ વાયુ હાજર હોય

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
આ સમીકરણમાં:
$P$ એ વાયુનું દબાણ દર્શાવે છે.
$V$ એ $n$ મોલ વાયુ દ્વારા રોકાયેલું કદ દર્શાવે છે.
$n$ એ વાયુના મોલની સંખ્યા છે.
$R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે.
$T$ એ નિરપેક્ષ તાપમાન છે.
તેથી,$V$ એ $P$ દબાણ અને $T$ તાપમાને $n$ મોલ વાયુ દ્વારા રોકાયેલું કદ છે. આમ,'$n$ મોલ વાયુનું કદ $V$ છે' તે વિધાન સાચું છે.
23
EasyMCQ
વાયુ અચળાંક $R$ નું સાચું મૂલ્ય કોની નજીક છે?
A
$0.082 \ L \ atm \ K^{-1}$
B
$0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$
C
$0.082 \ L \ atm^{-1} \ K \ mol^{-1}$
D
$0.082 \ L^{-1} \ atm^{-1} \ K \ mol$

Solution

(B) સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $R$ એ આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
તેનું મૂલ્ય દબાણ,કદ અને તાપમાન માટે વપરાતા એકમો પર આધાર રાખે છે.
લીટર,વાતાવરણ,કેલ્વિન અને મોલના એકમોમાં,તેનું મૂલ્ય આશરે $0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$ છે.
24
EasyMCQ
વાયુ અચળાંક $R$ નો $S.I.$ એકમ કયો છે?
A
$0.0821 \, L \, atm \, K^{-1} \, mol^{-1}$
B
$2 \, cal \, K^{-1} \, mol^{-1}$
C
$8.31 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
$R$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા,$R = \frac{PV}{nT}$ મળે છે.
$S.I.$ એકમોમાં,દબાણ $P$ ને $Pascal$ ($Pa$ અથવા $N \, m^{-2}$),કદ $V$ ને $m^3$ અને તાપમાન $T$ ને $K$ માં માપવામાં આવે છે.
આ એકમો મૂકતા: $R = \frac{(N \, m^{-2}) \times (m^3)}{mol \times K} = N \, m \, K^{-1} \, mol^{-1} = J \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
$S.I.$ એકમમાં સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક $R$ નું મૂલ્ય $8.314 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$ છે.
25
EasyMCQ
વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ કોના દ્વારા અનુસરવામાં આવે છે?
A
માત્ર સમતાપી પ્રક્રિયા
B
માત્ર સમોષ્મી પ્રક્રિયા
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ એ આદર્શ વાયુની અવસ્થા દર્શાવે છે.
સમતાપી પ્રક્રિયા અચળ તાપમાને $(T = \text{constant})$ થાય છે,અને સમોષ્મી પ્રક્રિયા એવી છે જેમાં ઉષ્માની આપ-લે થતી નથી $(q = 0)$.
આદર્શ વાયુ માટે,જ્યાં સુધી વાયુ આદર્શ રીતે વર્તે છે ત્યાં સુધી કોઈપણ પ્રક્રિયા માટે અવસ્થાનું સમીકરણ $PV = nRT$ સાચું રહે છે.
તેથી,આ સમીકરણ સમતાપી અને સમોષ્મી બંને પ્રક્રિયાઓમાં અનુસરવામાં આવે છે.
26
EasyMCQ
આદર્શ વાયુ માટે,તેના દબાણ $P$,વાયુ અચળાંક $R$ અને તાપમાન $T$ ના સંદર્ભમાં પ્રતિ લિટર મોલની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$PT/R$
B
$PRT$
C
$P/RT$
D
$RT/P$

Solution

(C) આદર્શ વાયુનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
અહીં,$P$ એ દબાણ છે,$V$ એ કદ છે,$n$ એ મોલની સંખ્યા છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
આપણે પ્રતિ લિટર મોલની સંખ્યા શોધવાની છે,જે મોલર સાંદ્રતા $\frac{n}{V}$ છે.
આદર્શ વાયુના સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા:
$\frac{n}{V} = \frac{P}{RT}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
27
EasyMCQ
જો $546 \ K$ તાપમાને આદર્શ વાયુના બે મોલ $44.8 \ L$ કદ રોકતા હોય,તો દબાણ ............. $atm$ હોવું જોઈએ.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$1$

Solution

(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $PV = nRT$
આપેલ છે: $n = 2 \ mol$,$T = 546 \ K$,$V = 44.8 \ L$,અને $R = 0.0821 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
$P = \frac{nRT}{V} = \frac{2 \times 0.0821 \times 546}{44.8} \approx 2 \ atm$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
28
MediumMCQ
$30^{\circ}C$ તાપમાન અને $1 \, atm$ દબાણે $He$ વાયુના કેટલા મોલ $22.4 \, L$ કદ રોકે છે?
A
$0.9$
B
$1.11$
C
$0.11$
D
$1$

Solution

(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $P = 1 \, atm$,$V = 22.4 \, L$,$R = 0.0821 \, L \cdot atm \cdot K^{-1} \cdot mol^{-1}$,અને $T = 30 + 273 = 303 \, K$.
$n = \frac{PV}{RT} = \frac{1 \times 22.4}{0.0821 \times 303}$.
$n = \frac{22.4}{24.8763} \approx 0.9004 \, mol$.
આમ,મોલની સંખ્યા આશરે $0.9 \, mol$ છે.
29
MediumMCQ
$1 \ atm$ દબાણ અને $273 \ K$ તાપમાને $0.5 \ mole$ વાયુનું કદ ............. $litres$ છે.
A
$22.4$
B
$11.2$
C
$44.8$
D
$5.6$

Solution

(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
આપેલ છે: $n = 0.5 \ mole$,$P = 1 \ atm$,$T = 273 \ K$,અને $R = 0.0821 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $V = \frac{nRT}{P} = \frac{0.5 \times 0.0821 \times 273}{1} \approx 11.2 \ L$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
30
MediumMCQ
$0\, ^\circ C$ અને $1\, atm$ દબાણે,એક વાયુ $100\, cc$ કદ ધરાવે છે. જો દબાણ $1.5$ ગણું વધારવામાં આવે અને તાપમાન તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના એક-તૃતીયાંશ જેટલું વધારવામાં આવે,તો વાયુનું અંતિમ કદ .............. $cc$ થશે.
A
$80$
B
$88.9$
C
$66.7$
D
$100$

Solution

(B) સંયુક્ત વાયુના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
આપેલ છે:
$P_1 = P$,$V_1 = 100\, cc$,$T_1 = 0 + 273 = 273\, K$.
શરતો:
$P_2 = 1.5 P = \frac{3}{2} P$.
$T_2 = T_1 + \frac{1}{3} T_1 = \frac{4}{3} T_1 = \frac{4}{3} \times 273\, K$.
ગણતરી:
$V_2 = V_1 \times \frac{P_1}{P_2} \times \frac{T_2}{T_1} = 100 \times \frac{P}{\frac{3}{2} P} \times \frac{\frac{4}{3} \times 273}{273}$.
$V_2 = 100 \times \frac{2}{3} \times \frac{4}{3} = 100 \times \frac{8}{9} = \frac{800}{9} \approx 88.89\, cc$.
31
MediumMCQ
સાચું વાયુ સમીકરણ કયું છે?
A
$\frac{V_1 T_2}{P_1} = \frac{V_2 T_1}{P_2}$
B
$\frac{P_1 V_1}{P_2 V_2} = \frac{T_1}{T_2}$
C
$\frac{P_1 T_2}{V_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$
D
$\frac{V_1 V_2}{T_1 T_2} = P_1 P_2$

Solution

(B) સંયુક્ત વાયુ નિયમ મુજબ,નિશ્ચિત જથ્થાના વાયુ માટે,દબાણ $(P)$,કદ $(V)$ અને તાપમાન $(T)$ વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$ છે.
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\frac{P_1 V_1}{P_2 V_2} = \frac{T_1}{T_2}$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
32
MediumMCQ
બે અલગ-અલગ પાત્રોમાં આદર્શ વાયુઓ $A$ અને $B$ રહેલા છે. વાયુ $A$ ની ઘનતા વાયુ $B$ કરતા બમણી છે. વાયુ $A$ નું આણ્વીય દળ વાયુ $B$ કરતા અડધું છે. બંને વાયુઓ સમાન તાપમાને છે. વાયુ $A$ અને વાયુ $B$ ના દબાણનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$2$
B
$0.5$
C
$4$
D
$0.25$

Solution

(C) આપેલ છે: $d_A = 2d_B$ અને $M_A = 0.5M_B$ (અથવા $M_B = 2M_A$).
આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $PV = nRT = \frac{m}{M}RT$.
દબાણ માટેનું સૂત્ર: $P = \frac{m}{V} \cdot \frac{RT}{M} = \frac{dRT}{M}$.
તાપમાન $T$ સમાન હોવાથી,દબાણનો ગુણોત્તર $\frac{P_A}{P_B} = \frac{d_A}{d_B} \times \frac{M_B}{M_A}$ થાય.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{P_A}{P_B} = \frac{2d_B}{d_B} \times \frac{2M_A}{M_A} = 2 \times 2 = 4$.
33
MediumMCQ
$16 \, g$ ઓક્સિજન અને $3 \, g$ હાઇડ્રોજનને મિશ્ર કરીને $760 \, mm$ દબાણ અને $0 \, ^oC$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. મિશ્રણ દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ આશરે કેટલું હશે?
A
$22.4 \, L$
B
$33.6 \, L$
C
$44.8 \, L$
D
$44800 \, mL$

Solution

(C) પગલું $1$: દરેક વાયુના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n(O_2) = \frac{16 \, g}{32 \, g/mol} = 0.5 \, mol$
$n(H_2) = \frac{3 \, g}{2 \, g/mol} = 1.5 \, mol$
પગલું $2$: કુલ મોલની સંખ્યા ગણો.
$n_{total} = 0.5 \, mol + 1.5 \, mol = 2.0 \, mol$
પગલું $3$: આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરો.
આપેલ છે $P = 760 \, mm \, Hg = 1 \, atm$,$T = 0 \, ^oC = 273 \, K$,અને $R = 0.0821 \, L \cdot atm \cdot K^{-1} \cdot mol^{-1}$.
$V = \frac{nRT}{P} = \frac{2.0 \, mol \times 0.0821 \, L \cdot atm \cdot K^{-1} \cdot mol^{-1} \times 273 \, K}{1 \, atm} \approx 44.8 \, L$.
$1 \, L = 1000 \, mL$ હોવાથી,$44.8 \, L = 44800 \, mL$.
34
EasyMCQ
$N.T.P.$ પર એક વાયુનું કદ $273 \ mL$ માલૂમ પડે છે. $600 \ mm \ Hg$ અને $273 \ ^oC$ તાપમાને આ વાયુનું કદ કેટલું થશે? ................. $mL$
A
$391.8$
B
$380$
C
$691.6$
D
$750$

Solution

(C) આપેલ છે: $P_1 = 760 \ mm \ Hg$,$V_1 = 273 \ mL$,$T_1 = 273 \ K$ ($N.T.P.$ પર).
અંતિમ સ્થિતિ: $P_2 = 600 \ mm \ Hg$,$T_2 = 273 + 273 = 546 \ K$.
સંયુક્ત વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
$V_2 = \frac{P_1 V_1 T_2}{T_1 P_2} = \frac{760 \times 273 \times 546}{273 \times 600} = \frac{760 \times 546}{600} = 691.6 \ mL$.
35
MediumMCQ
$300 \ K$ તાપમાને અને $1 \ atm$ દબાણે એક લિટર વાયુનું વજન $2 \ g$ છે. જો દબાણ $0.75 \ atm$ કરવામાં આવે,તો કયા તાપમાને તે જ વાયુના એક લિટરનું વજન $1 \ g$ થશે?
A
$450$
B
$600$
C
$800$
D
$900$

Solution

(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n = \frac{m}{M}$ ($m$ એ દળ છે,$M$ એ મોલર દળ છે).
અહીં $V$,$R$,અને $M$ અચળ હોવાથી,$\frac{P_1 V}{m_1 T_1} = \frac{P_2 V}{m_2 T_2}$ મળે.
$T_2$ માટે સૂત્ર: $T_2 = T_1 \times \frac{P_2}{P_1} \times \frac{m_1}{m_2}$.
આપેલ છે: $P_1 = 1 \ atm$,$T_1 = 300 \ K$,$m_1 = 2 \ g$,$P_2 = 0.75 \ atm$,$m_2 = 1 \ g$.
$T_2 = 300 \times \frac{0.75}{1} \times \frac{2}{1} = 300 \times 1.5 = 450 \ K$.
36
EasyMCQ
$1 \, atm$ અને $27 \, ^oC$ તાપમાને હાઇડ્રોજનથી ભરેલા હવામાનના ફુગ્ગાનું કદ $12000 \, L$ છે. ઉપર જતાં તે એવી જગ્યાએ પહોંચે છે જ્યાં તાપમાન $-23 \, ^oC$ અને દબાણ $0.5 \, atm$ છે. ફુગ્ગાનું કદ .............. $L$ થશે.
A
$24000$
B
$20000$
C
$10000$
D
$12000$

Solution

(B) સંયુક્ત વાયુના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$
આપેલ છે: $P_1 = 1 \, atm$,$V_1 = 12000 \, L$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \, K$
$P_2 = 0.5 \, atm$,$T_2 = -23 + 273 = 250 \, K$
$V_2 = \frac{P_1 \times V_1 \times T_2}{P_2 \times T_1} = \frac{1 \times 12000 \times 250}{0.5 \times 300} \, L$
$V_2 = \frac{12000 \times 250}{150} = 20000 \, L$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
37
MediumMCQ
$27\,^oC$ અને $1\, atm$ દબાણે વાયુની ઘનતા $d$ છે. અચળ દબાણે,નીચેનામાંથી કયા તાપમાને તેની ઘનતા $0.75\, d$ થશે?
A
$20\,^oC$
B
$30\,^oC$
C
$400\, K$
D
$300\, K$

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT = (\frac{m}{M})RT$ પરથી.
ઘનતા $d = \frac{m}{V}$ હોવાથી,$P = \frac{dRT}{M}$,જે સૂચવે છે કે $d = \frac{PM}{RT}$.
અચળ દબાણ $P$ અને આણ્વીય દળ $M$ માટે,$d \propto \frac{1}{T}$.
તેથી,$\frac{d_1}{d_2} = \frac{T_2}{T_1}$.
આપેલ છે કે $T_1 = 27 + 273 = 300\, K$,$d_1 = d$,અને $d_2 = 0.75\, d$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{d}{0.75\, d} = \frac{T_2}{300\, K}$.
$T_2 = \frac{300}{0.75} = 400\, K$.
38
MediumMCQ
વાયુનો એક નમૂનો $27 \ ^oC$ તાપમાને અને $740 \ mm$ દબાણે $100 \ mL$ કદ ધરાવે છે. જ્યારે તેનું કદ $740 \ mm$ દબાણે બદલીને $80 \ mL$ કરવામાં આવે,ત્યારે વાયુનું તાપમાન ............. $^oC$ થશે.
A
$2.16$
B
$240$
C
$-33$
D
$89.5$

Solution

(C) સંયુક્ત વાયુના નિયમ મુજબ,$\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $P_1 = 740 \ mm$,$V_1 = 100 \ mL$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \ K$.
આપેલ છે: $P_2 = 740 \ mm$,$V_2 = 80 \ mL$.
દબાણ અચળ હોવાથી $(P_1 = P_2)$,સમીકરણ ચાર્લ્સના નિયમમાં ફેરવાય છે: $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$.
$T_2 = \frac{V_2 \times T_1}{V_1} = \frac{80 \ mL \times 300 \ K}{100 \ mL} = 240 \ K$.
સેલ્સિયસમાં ફેરવતા: $T_2 = 240 - 273 = -33 \ ^oC$.
39
MediumMCQ
"સમાન તાપમાન અને દબાણે તમામ વાયુઓના સમાન કદમાં સમાન સંખ્યામાં કણો હોય છે." આ વિધાન કોનું સીધું પરિણામ છે?
A
એવોગેડ્રોનો નિયમ
B
ચાર્લ્સનો નિયમ
C
આદર્શ વાયુ સમીકરણ
D
આંશિક દબાણનો નિયમ

Solution

(A) એવોગેડ્રોનો નિયમ જણાવે છે કે સમાન તાપમાન અને દબાણની સ્થિતિ હેઠળ,તમામ વાયુઓના સમાન કદમાં અણુઓ અથવા કણોની સંખ્યા સમાન હોય છે.
40
EasyMCQ
ડાલ્ટનનો આંશિક દબાણનો નિયમ નીચેનામાંથી કયા વાયુઓના મિશ્રણને લાગુ પડશે નહીં?
A
$H_2$ અને $SO_2$
B
$H_2$ અને $Cl_2$
C
$H_2$ અને $CO_2$
D
$N_2$ અને $O_2$

Solution

(B) ડાલ્ટનનો આંશિક દબાણનો નિયમ ફક્ત અપ્રતિક્રિયાશીલ વાયુઓના મિશ્રણને જ લાગુ પડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$H_2$ અને $Cl_2$ એકબીજા સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને $HCl$ વાયુ બનાવે છે $(H_2 + Cl_2 \rightarrow 2HCl)$.
તેથી,ડાલ્ટનનો આંશિક દબાણનો નિયમ આ મિશ્રણને લાગુ પડશે નહીં.
41
MediumMCQ
કઈ પરિસ્થિતિઓમાં આદર્શ વાયુનો શુદ્ધ નમૂનો $1 \, atm$ દબાણ અને $1 \, mol \, L^{-1}$ સાંદ્રતા ધરાવશે? $(R = 0.082 \, L \, atm \, mol^{-1} \, K^{-1})$
A
$STP$ પર
B
જ્યારે $V = 22.4 \, L$ હોય
C
જ્યારે $T = 12 \, K$ હોય
D
કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં અશક્ય

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
સાંદ્રતા $C = \frac{n}{V}$ માટે ગોઠવતા,આપણને $P = CRT$ મળે છે.
આપેલ છે $P = 1 \, atm$,$C = 1 \, mol \, L^{-1}$,અને $R = 0.082 \, L \, atm \, mol^{-1} \, K^{-1}$.
આ કિંમતો મૂકતા: $1 = 1 \times 0.082 \times T$.
તેથી,$T = \frac{1}{0.082} \approx 12.19 \, K$.
આમ,શરત $T \approx 12 \, K$ છે.
42
EasyMCQ
$87 \, ^{\circ}C$ તાપમાન અને $750 \, mm$ દબાણે નીચેના વાયુઓમાંથી દરેકના $5 \, g$ લેવામાં આવે છે. તેમાંથી કોનું કદ સૌથી ઓછું હશે?
A
$HF$
B
$HCl$
C
$HBr$
D
$HI$

Solution

(D) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ મુજબ,જ્યાં $n = \frac{w}{M}$.
$n$ ની કિંમત મૂકતા,$PV = \frac{w}{M} RT$,જે દર્શાવે છે કે $V = \frac{wRT}{PM}$.
અહીં $w$,$R$,$T$ અને $P$ અચળ હોવાથી,કદ $V$ એ આણ્વીય દળ $M$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે $(V \propto \frac{1}{M})$.
તેથી,જે વાયુનું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ હશે તેનું કદ સૌથી ઓછું હશે.
આણ્વીય દળ: $HF = 20 \, g/mol$,$HCl = 36.5 \, g/mol$,$HBr = 81 \, g/mol$,અને $HI = 128 \, g/mol$.
$HI$ નું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ હોવાથી,તેનું કદ સૌથી ઓછું હશે.
43
MediumMCQ
જો વાયુનું એક કદ $720 \, mm$ ના દબાણે $100 \, mL$ હોય,તો તે જ વાયુ $60 \, mL$ નું કદ કેટલા દબાણે રોકશે (તાપમાન અચળ છે)?
A
$700$
B
$800$
C
$100$
D
$1200$

Solution

(D) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને $P_1V_1 = P_2V_2$.
આપેલ છે: $V_1 = 60 \, mL$,$V_2 = 100 \, mL$,$P_2 = 720 \, mm$.
કિંમતો મૂકતા: $P_1 \times 60 = 720 \times 100$.
$P_1 = \frac{720 \times 100}{60} = 1200 \, mm$.
44
MediumMCQ
કયા દબાણે વાયુનો જથ્થો,જે $720 \ mm$ ના દબાણે $100 \ mL$ જગ્યા રોકે છે,તે $84 \ mL$ કદ રોકશે?
A
$736.18$
B
$820.20$
C
$784.15$
D
$857.14$

Solution

(D) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે,$P_1 V_1 = P_2 V_2$.
આપેલ છે: $V_1 = 100 \ mL$,$P_1 = 720 \ mm$,$V_2 = 84 \ mL$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $720 \times 100 = P_2 \times 84$.
$P_2 = \frac{720 \times 100}{84} = \frac{72000}{84} \approx 857.14 \ mm$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
45
MediumMCQ
પાત્રો $A$ અને $B$ માં સમાન વાયુ છે. જો પાત્ર $A$ નું દબાણ,કદ અને તાપમાન પાત્ર $B$ કરતા બમણા હોય,તો $A$ અને $B$ માં રહેલા અણુઓની સંખ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1:2$
B
$2:1$
C
$1:4$
D
$4:1$

Solution

(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ મુજબ,$n = \frac{PV}{RT}$.
અણુઓની સંખ્યા એ મોલની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
પાત્ર $A$ માટે: $P_A = 2P_B$,$V_A = 2V_B$,અને $T_A = 2T_B$.
અણુઓની સંખ્યાનો ગુણોત્તર: $\frac{n_A}{n_B} = \frac{P_A V_A}{R T_A} \times \frac{R T_B}{P_B V_B} = \frac{2P_B \times 2V_B}{2T_B} \times \frac{T_B}{P_B V_B} = 2$.
તેથી,ગુણોત્તર $2:1$ છે.
46
MediumMCQ
$5 \, L$ ક્ષમતા ધરાવતો સિલિન્ડર,જે $NTP$ પર હવા ભરેલો છે,તેને $30 \, L$ ક્ષમતા ધરાવતા બીજા ખાલી સિલિન્ડર સાથે જોડવામાં આવે છે. બંને સિલિન્ડરમાં પરિણામી હવાનું દબાણ .............. $cm$ $Hg$ હશે.
A
$10.8$
B
$14.9$
C
$21.8$
D
$38.8$

Solution

(A) આપેલ છે કે $NTP$ પર પ્રારંભિક દબાણ $P_1 = 76 \, cm$ $Hg$ છે.
પ્રારંભિક કદ $V_1 = 5 \, L$ છે.
બંને સિલિન્ડરને જોડ્યા પછી કુલ અંતિમ કદ $V_2 = 5 \, L + 30 \, L = 35 \, L$ થશે.
બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને,$P_1V_1 = P_2V_2$.
કિંમતો મૂકતા: $76 \times 5 = P_2 \times 35$.
$P_2 = \frac{76 \times 5}{35} = \frac{380}{35} \approx 10.857 \, cm$ $Hg$.
નજીકના વિકલ્પ મુજબ,પરિણામ $10.8 \, cm$ $Hg$ છે.
47
MediumMCQ
વાયુના એક ચોક્કસ દળનું કદ $27 \, ^oC$ તાપમાને અને $620 \, mm$ દબાણે $300 \, cc$ છે. $47 \, ^oC$ તાપમાને અને $640 \, mm$ દબાણે આ વાયુનું કદ ........... $cc$ થશે.
A
$400$
B
$510$
C
$310$
D
$350$

Solution

(C) સંયુક્ત વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
આપેલ છે:
$P_1 = 620 \, mm$,$V_1 = 300 \, cc$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \, K$.
$P_2 = 640 \, mm$,$T_2 = 47 + 273 = 320 \, K$.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{620 \times 300}{300} = \frac{640 \times V_2}{320}$.
$620 = 2 \times V_2$.
$V_2 = \frac{620}{2} = 310 \, cc$.
48
MediumMCQ
$4 \ dm^3$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુનું દબાણ અને તાપમાન બમણું કરવામાં આવે છે. તો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુનું કદ ............. $dm^3$ થશે.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$8$

Solution

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $V_1 = 4 \ dm^3$,$P_2 = 2P_1$,અને $T_2 = 2T_1$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{P_1 \times 4}{T_1} = \frac{2P_1 \times V_2}{2T_1}$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $4 = V_2$.
તેથી,કદ $4 \ dm^3$ રહેશે.
49
MediumMCQ
જો આદર્શ વાયુનું નિરપેક્ષ તાપમાન બમણું અને દબાણ અડધું કરવામાં આવે,તો વાયુનું કદ કેટલું થશે?
A
અપરિવર્તિત રહેશે
B
બમણું થશે
C
ચાર ગણું થશે
D
ચોથા ભાગનું થશે

Solution

(C) આપેલ છે: $P_1 = P, V_1 = V, T_1 = T$
$P_2 = P/2, T_2 = 2T$
આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1V_1}{T_1} = \frac{P_2V_2}{T_2}$
કિંમતો મૂકતા: $\frac{PV}{T} = \frac{(P/2) \times V_2}{2T}$
$\frac{PV}{T} = \frac{P \times V_2}{4T}$
$V = \frac{V_2}{4}$
$\therefore V_2 = 4V$
આમ,વાયુનું કદ પ્રારંભિક કદ કરતા ચાર ગણું થશે.
50
MediumMCQ
$75\,^o C$ તાપમાને રહેલા નિયોન વાયુના નમૂનાનું કદ $15\%$ જેટલું ઘટાડવામાં આવે,તો તેના દબાણને બમણું કરવા માટે તેને કેટલા $^o C$ તાપમાન સુધી ગરમ કરવું પડે?
A
$319$
B
$529$
C
$128$
D
$60$

Solution

(A) સંયુક્ત વાયુના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$
પ્રારંભિક સ્થિતિ: $P_1 = P$,$V_1 = V$,$T_1 = 75 + 273 = 348 \ K$
અંતિમ સ્થિતિ: $P_2 = 2P$,$V_2 = 0.85V$ (ધારી લેતા કે કદ $15\%$ ઘટાડવામાં આવ્યું છે)
કિંમતો મૂકતા: $\frac{P \times V}{348} = \frac{2P \times 0.85V}{T_2}$
$T_2 = 348 \times 2 \times 0.85 = 591.6 \ K$
સેલ્સિયસમાં ફેરવતા: $T_2(^oC) = 591.6 - 273 = 318.6 \ ^oC \approx 319 \ ^oC$ (વિકલ્પ $A$).

States of Matter — Ideal gas equation and Related gas laws · Frequently Asked Questions

1Are these States of Matter questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a States of Matter Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.