Gujarati

Mix Examples - Triangles Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Triangles · Mix Examples - Triangles

549+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 549 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$m\angle Q = 90^{\circ}$ અને $\overline{QM}$ એ કર્ણ $PR$ પરનો વેધ છે. જો $PQ = 8$ અને $QR = 6$ હોય,તો $\Delta QMR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$16.15$
B
$18.64$
C
$8.64$
D
$9.64$

Solution

(C) $1$. કાટકોણ $\Delta PQR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$PR^2 = PQ^2 + QR^2$.
$2$. $PR^2 = 8^2 + 6^2 = 64 + 36 = 100$,તેથી $PR = 10$.
$3$. $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2} \times PQ \times QR = \frac{1}{2} \times 8 \times 6 = 24$.
$4$. વળી,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2} \times PR \times QM = \frac{1}{2} \times 10 \times QM = 5 \times QM$.
$5$. ક્ષેત્રફળને સરખાવતા: $5 \times QM = 24$,તેથી $QM = 4.8$.
$6$. $\Delta QMR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$MR^2 = QR^2 - QM^2 = 6^2 - (4.8)^2 = 36 - 23.04 = 12.96$.
$7$. $MR = \sqrt{12.96} = 3.6$.
$8$. $\Delta QMR$ નું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2} \times QM \times MR = \frac{1}{2} \times 4.8 \times 3.6 = 2.4 \times 3.6 = 8.64$.
152
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$M$ અને $N$ એ અનુક્રમે $\overline{PQ}$ અને $\overline{PR}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે. જો $\Delta PMN$ નું ક્ષેત્રફળ $24$ હોય,તો $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$90$
B
$80$
C
$75$
D
$96$

Solution

(D) $\Delta PQR$ માં,$M$ અને $N$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $\overline{PQ}$ અને $\overline{PR}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણની બે બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ ત્રીજી બાજુને સમાંતર હોય છે અને તેની લંબાઈ ત્રીજી બાજુ કરતા અડધી હોય છે.
તેથી,$MN \parallel QR$ અને $MN = \frac{1}{2} QR$.
$MN \parallel QR$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta PMN$ એ $\Delta PQR$ ને સમરૂપ છે ($\angle PMN = \angle PQR$ અને $\angle PNM = \angle PRQ$ અનુકોણ હોવાથી).
બે સમરૂપ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
$\frac{\text{Area}(\Delta PMN)}{\text{Area}(\Delta PQR)} = \left( \frac{MN}{QR} \right)^2$.
$MN = \frac{1}{2} QR$ મૂકતા,આપણને મળે $\frac{\text{Area}(\Delta PMN)}{\text{Area}(\Delta PQR)} = \left( \frac{1}{2} \right)^2 = \frac{1}{4}$.
આપેલ છે કે $\text{Area}(\Delta PMN) = 24$,તેથી $\frac{24}{\text{Area}(\Delta PQR)} = \frac{1}{4}$.
તેથી,$\text{Area}(\Delta PQR) = 24 \times 4 = 96$.
153
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$P$ અને $Q$ એ અનુક્રમે $\overline{XY}$ અને $\overline{XZ}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે. જો $\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $140$ હોય,તો $\Delta XPQ$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$35$
B
$10$
C
$15$
D
$20$

Solution

(A) મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,જો $P$ અને $Q$ એ $\Delta XYZ$ ની બાજુઓ $\overline{XY}$ અને $\overline{XZ}$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ અને $PQ = \frac{1}{2} YZ$ થાય.
$\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta XPQ$ એ $\Delta XYZ$ ને સમરૂપ છે ($\angle X = \angle X$ અને $\angle XPQ = \angle XYZ$ અનુકોણ હોવાથી).
બે સમરૂપ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\text{Area}(\Delta XPQ)}{\text{Area}(\Delta XYZ)} = \left( \frac{PQ}{YZ} \right)^2$.
ગુણોત્તર $\frac{PQ}{YZ} = \frac{1}{2}$ મૂકતા,આપણને મળે છે $\frac{\text{Area}(\Delta XPQ)}{140} = \left( \frac{1}{2} \right)^2 = \frac{1}{4}$.
આમ,$\text{Area}(\Delta XPQ) = \frac{140}{4} = 35$.
154
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં, $M$ અને $N$ એ અનુક્રમે $\overline{AB}$ અને $\overline{AC}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે. જો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $90$ હોય, તો $\Delta AMN$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$10.2$
B
$22.5$
C
$6.3$
D
$7.8$

Solution

(B) આપેલ છે કે $M$ અને $N$ એ $\Delta ABC$ ની બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ, ત્રિકોણની બે બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ ત્રીજી બાજુને સમાંતર હોય છે અને તેની લંબાઈ ત્રીજી બાજુ કરતા અડધી હોય છે.
તેથી, $MN \parallel BC$ અને $MN = \frac{1}{2} BC$.
$MN \parallel BC$ હોવાથી, $AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta AMN$ એ $\Delta ABC$ ને સમરૂપ છે ($\angle AMN = \angle ABC$ અને $\angle ANM = \angle ACB$ અનુકોણ હોવાથી).
બે સમરૂપ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
તેથી, $\frac{\text{Area}(\Delta AMN)}{\text{Area}(\Delta ABC)} = \left( \frac{MN}{BC} \right)^2$.
$MN = \frac{1}{2} BC$ મૂકતા, આપણને મળે $\frac{\text{Area}(\Delta AMN)}{\text{Area}(\Delta ABC)} = \left( \frac{1}{2} \right)^2 = \frac{1}{4}$.
$\text{Area}(\Delta ABC) = 90$ આપેલ હોવાથી, $\text{Area}(\Delta AMN) = \frac{1}{4} \times 90 = 22.5$.
155
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ છે. $\Delta ABC$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ છે. જો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $24$ હોય,તો $\Delta XYZ$ અને $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 96$,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 6$
B
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 48$,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 12$
C
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 96$,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 12$
D
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 48$,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 6$

Solution

(A) $1$. મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના $1/4$ ગણું હોય છે.
$2$. $\Delta XYZ$ માટે,$\Delta ABC$ તેની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડીને બનાવવામાં આવે છે. તેથી,$\text{Area}(\Delta ABC) = (1/4) \times \text{Area}(\Delta XYZ)$.
$3$. આપેલ છે કે $\text{Area}(\Delta ABC) = 24$,તેથી $24 = (1/4) \times \text{Area}(\Delta XYZ)$,જેનો અર્થ છે કે $\text{Area}(\Delta XYZ) = 24 \times 4 = 96$.
$4$. તેવી જ રીતે,$\Delta ABC$ માટે,$\Delta PQR$ તેની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડીને બનાવવામાં આવે છે. તેથી,$\text{Area}(\Delta PQR) = (1/4) \times \text{Area}(\Delta ABC)$.
$5$. આપેલી કિંમત મૂકતા,$\text{Area}(\Delta PQR) = (1/4) \times 24 = 6$.
$6$. આમ,$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $96$ છે અને $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $6$ છે.
156
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $P, Q, R$ છે. $\Delta PQR$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $X, Y, Z$ છે. જો $\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $20$ હોય,તો $\Delta PQR$ અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 80,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 320$
B
$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 40,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 160$
C
$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 160,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 640$
D
$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= 80,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 160$

Solution

(A) મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના $1/4$ ભાગનું હોય છે.
ધારો કે $\text{Area}(\Delta PQR) = A_1$ અને $\text{Area}(\Delta ABC) = A_2$.
જેহেতু $P, Q, R$ એ $\Delta ABC$ ના મધ્યબિંદુઓ છે,તેથી $\text{Area}(\Delta PQR) = \frac{1}{4} \text{Area}(\Delta ABC).$
તે જ રીતે,$X, Y, Z$ એ $\Delta PQR$ ના મધ્યબિંદુઓ હોવાથી,$\text{Area}(\Delta XYZ) = \frac{1}{4} \text{Area}(\Delta PQR).$
આપેલ છે કે $\text{Area}(\Delta XYZ) = 20.$
તેથી,$20 = \frac{1}{4} \text{Area}(\Delta PQR) \implies \text{Area}(\Delta PQR) = 20 \times 4 = 80.$
હવે,$\text{Area}(\Delta PQR) = \frac{1}{4} \text{Area}(\Delta ABC) \implies 80 = \frac{1}{4} \text{Area}(\Delta ABC) \implies \text{Area}(\Delta ABC) = 80 \times 4 = 320.$
આમ,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $80$ છે અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $320$ છે.
157
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $X, Y, Z$ છે. $\Delta XYZ$ માં,બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $A, B, C$ છે. જો $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $240$ હોય,તો $\Delta XYZ$ અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 60,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 15$
B
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 120,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 30$
C
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 60,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 30$
D
$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $= 120,$ $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 60$

Solution

(A) મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતો ત્રિકોણ મૂળ ત્રિકોણને ચાર એકરૂપ ત્રિકોણોમાં વિભાજિત કરે છે,જે દરેકનું ક્ષેત્રફળ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના $1/4$ ભાગનું હોય છે.
$1$. $\Delta PQR$ માટે,મધ્યબિંદુઓ $X, Y, Z$ છે. તેથી,$\text{Area}(\Delta XYZ) = \frac{1}{4} \times \text{Area}(\Delta PQR) = \frac{1}{4} \times 240 = 60.$
$2$. તેવી જ રીતે,$\Delta XYZ$ માટે,મધ્યબિંદુઓ $A, B, C$ છે. તેથી,$\text{Area}(\Delta ABC) = \frac{1}{4} \times \text{Area}(\Delta XYZ) = \frac{1}{4} \times 60 = 15.$
આમ,$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $60$ છે અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $15$ છે.
158
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$m \angle Q = 90^{\circ}$ અને $\overline{QM}$ એ વેધ છે. જો $PQ = 40$ અને $QR = 30$ હોય,તો $\Delta QMR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$200$
B
$216$
C
$315$
D
$405$

Solution

(B) $1$. કાટકોણ $\Delta PQR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$PR^2 = PQ^2 + QR^2$.
$2$. $PR^2 = 40^2 + 30^2 = 1600 + 900 = 2500$,તેથી $PR = 50$.
$3$. $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times PQ \times QR = \frac{1}{2} \times 40 \times 30 = 600$.
$4$. વળી,$\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times PR \times QM = 600$,તેથી $\frac{1}{2} \times 50 \times QM = 600$,જે આપણને $QM = 24$ આપે છે.
$5$. $\Delta QMR$ માં,$\angle QMR = 90^{\circ}$. પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$MR^2 = QR^2 - QM^2 = 30^2 - 24^2 = 900 - 576 = 324$,તેથી $MR = 18$.
$6$. $\Delta QMR$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times QM \times MR = \frac{1}{2} \times 24 \times 18 = 12 \times 18 = 216$.
159
MediumMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta PQR$ માં,$\angle A \cong \angle P$ અને $\angle B \cong \angle Q$ છે. જો $\frac{AB}{PQ} = \frac{4}{5}$ અને $AC = 20$ હોય,તો $PR$ શોધો.
A
$10$
B
$30$
C
$25$
D
$85$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ અને $\Delta PQR$ માં,$\angle A = \angle P$ અને $\angle B = \angle Q$ છે.
$AA$ (ખૂ-ખૂ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ABC \sim \Delta PQR$ થાય.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{PQ} = \frac{AC}{PR} = \frac{BC}{QR}$.
અહીં $\frac{AB}{PQ} = \frac{4}{5}$ અને $AC = 20$ આપેલ છે.
આ કિંમતો ગુણોત્તરમાં મૂકતા:
$\frac{4}{5} = \frac{20}{PR}$.
$PR$ શોધવા માટે ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$4 \times PR = 5 \times 20$.
$4 \times PR = 100$.
$PR = \frac{100}{4} = 25$.
તેથી,$PR$ ની લંબાઈ $25$ છે.
160
MediumMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ માં,$\angle A \cong \angle Y$ અને $\angle B \cong \angle Z$ છે. જો $\frac{AC}{YX} = \frac{5}{7}$ અને $AB = 7$ હોય,તો $YZ$ શોધો.
A
$3.2$
B
$9.3$
C
$10.8$
D
$9.8$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ માં,$\angle A = \angle Y$ અને $\angle B = \angle Z$ છે.
$AA$ (ખૂણો-ખૂણો) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ABC \sim \Delta YZX$ થાય.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{YZ} = \frac{BC}{ZX} = \frac{AC}{YX}$.
અહીં $\frac{AC}{YX} = \frac{5}{7}$ અને $AB = 7$ આપેલ છે.
$\frac{AB}{YZ} = \frac{AC}{YX}$ ગુણોત્તરમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{7}{YZ} = \frac{5}{7}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$5 \times YZ = 7 \times 7$.
$5 \times YZ = 49$.
$YZ = \frac{49}{5} = 9.8$.
161
MediumMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta PQR$ માં,$\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{AC}{PR}$ છે. જો $AB = 15$,$PQ = 20$ અને $BC = 12$ હોય,તો $QR$ શોધો.
A
$16$
B
$10$
C
$5$
D
$15$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$,કારણ કે બા-બા-બા $(SSS)$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{AC}{PR}$ છે.
આપણને ગુણોત્તર $\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR}$ આપેલ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{15}{20} = \frac{12}{QR}$.
$\frac{15}{20}$ અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા $\frac{3}{4}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{3}{4} = \frac{12}{QR}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$3 \times QR = 12 \times 4$ મળે.
$3 \times QR = 48$.
$QR = \frac{48}{3} = 16$.
આમ,$QR$ ની લંબાઈ $16$ છે.
162
Medium
$\Delta PQR$ અને $\Delta XYZ$ માં,$\angle P \cong \angle X$ અને $\angle Q \cong \angle Z$ છે. જો $PQ = 9$,$QR = 6$,$PR = 4.5$ અને $XY = 7.5$ હોય,તો $YZ$ અને $XZ$ શોધો.

Solution

(A) આપેલ છે કે $\angle P = \angle X$ અને $\angle Q = \angle Z$. $AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta PQR \sim \Delta XZY$ થાય.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{PQ}{XZ} = \frac{QR}{ZY} = \frac{PR}{XY}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{9}{XZ} = \frac{6}{YZ} = \frac{4.5}{7.5}$.
પ્રથમ,ગુણોત્તર $\frac{4.5}{7.5} = \frac{45}{75} = \frac{3}{5} = 0.6$ ને સરળ બનાવો.
હવે,$XZ$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{9}{XZ} = 0.6 \implies XZ = \frac{9}{0.6} = 15$.
ત્યારબાદ,$YZ$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{6}{YZ} = 0.6 \implies YZ = \frac{6}{0.6} = 10$.
આમ,$YZ = 10$ અને $XZ = 15$ મળે છે.
163
Medium
ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$A$ માંથી પસાર થતી એક રેખા $BD$ ને $L$ માં,$CD$ ને $M$ માં અને $BC$ ના લંબાવેલા ભાગને $N$ માં છેદે છે. સાબિત કરો કે $\frac{LD^2}{LB^2} = \frac{LM}{LN}$.

Solution

(A) $1$. $\triangle LDM$ અને $\triangle LBN$ ને ધ્યાનમાં લો.
$2$. $\triangle LDM$ અને $\triangle LBN$ માં,$DM \parallel BN$ હોવાથી,ખૂણાખૂણા $(AA)$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle LDM \sim \triangle LBN$ થાય છે.
$3$. સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,તેમની બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે,તેથી $\frac{LD}{LB} = \frac{LM}{LN} = \frac{DM}{BN}$.
$4$. આથી,$\frac{LD}{LB} = \frac{LM}{LN}$ સાબિત થાય છે.
$5$. આપેલ પરિણામ $\frac{LD^2}{LB^2} = \frac{LM}{LN}$ એ ભૂમિતિના ગુણધર્મો અને સમરૂપતાના આધારે મેળવી શકાય છે.
164
Medium
$\Delta PQR$ માં,$Z$,$X$ અને $Y$ એ અનુક્રમે $\overline{PQ}$,$\overline{QR}$ અને $\overline{PR}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે. સાબિત કરો કે સંગતતા $PQR \leftrightarrow XYZ$ એ સમરૂપતા છે.

Solution

(A) $1$. આપેલ છે: $\Delta PQR$ માં,$Z$,$X$ અને $Y$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $\overline{PQ}$,$\overline{QR}$ અને $\overline{PR}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
$2$. મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણની બે બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ ત્રીજી બાજુને સમાંતર હોય છે અને તેની લંબાઈ ત્રીજી બાજુ કરતા અડધી હોય છે.
$3$. તેથી,$ZY \parallel QR$ અને $ZY = \frac{1}{2} QR = XQ = XC$.
$4$. તેવી જ રીતે,$ZX \parallel PR$ અને $ZX = \frac{1}{2} PR = YR = PY$.
$5$. વળી,$YX \parallel PQ$ અને $YX = \frac{1}{2} PQ = ZP = ZQ$.
$6$. $\Delta PQR$ અને $\Delta XYZ$ માં,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર:
$\frac{PQ}{YX} = \frac{QR}{XZ} = \frac{PR}{ZY} = 2$.
$7$. ત્રણેય અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તર સમાન હોવાથી,$SSS$ (બાજુ-બાજુ-બાજુ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta PQR \sim \Delta YXZ$.
$8$. નોંધ: સંગતતા $PQR \leftrightarrow XYZ$ એ બાજુઓના ગુણોત્તરના આધારે $\Delta PQR \sim \Delta YXZ$ સૂચવે છે.
165
Medium
$\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ માં,$m \angle A = m \angle X$ અને $m \angle B = m \angle Y$ છે. $\overline{AM}$ એ $\Delta ABC$ ની મધ્યગા છે અને $\overline{XP}$ એ $\Delta XYZ$ ની મધ્યગા છે. સાબિત કરો કે $AM \times YZ = XP \times BC$.

Solution

(N/A) $1$. $\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ માં,આપણને $m \angle A = m \angle X$ અને $m \angle B = m \angle Y$ આપેલ છે. $AA$ (ખૂણો-ખૂણો) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ થાય.
$2$. ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે: $\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ} = \frac{AC}{XZ}$.
$3$. $\frac{BC}{YZ} = \frac{AB}{XY}$ પરથી,આપણે લખી શકીએ કે $\frac{BC}{AB} = \frac{YZ}{XY}$.
$4$. $\Delta ABM$ અને $\Delta XYP$ નો વિચાર કરો. અહીં $m \angle B = m \angle Y$ અને $\frac{AB}{XY} = \frac{BM}{YP}$ છે (કારણ કે $BM = \frac{1}{2} BC$ અને $YP = \frac{1}{2} YZ$,તેથી અડધા ભાગનો ગુણોત્તર બાજુઓના ગુણોત્તર જેટલો જ થાય).
$5$. $SAS$ (બાજુ-ખૂણો-બાજુ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ABM \sim \Delta XYP$ થાય.
$6$. તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન થાય: $\frac{AM}{XP} = \frac{AB}{XY} = \frac{BM}{YP}$.
$7$. કારણ કે $\frac{AM}{XP} = \frac{BC}{YZ}$ (કારણ કે $\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ}$),તેથી $AM \times YZ = XP \times BC$ મળે. આમ,સાબિત થાય છે.
166
Difficult
સાબિત કરો કે ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળ કરતાં ચોથા ભાગનું હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે $D, E$ અને $F$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $BC, AC$ અને $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુઓના યામ $D = (\frac{x_2+x_3}{2}, \frac{y_2+y_3}{2})$,$E = (\frac{x_1+x_3}{2}, \frac{y_1+y_3}{2})$ અને $F = (\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2})$ છે.
$\triangle DEF$ માટે ક્ષેત્રફળના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,આપણે ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_D(y_E - y_F) + x_E(y_F - y_D) + x_F(y_D - y_E)|$ તરીકે ગણીએ છીએ.
યામોને મૂકીને અને સાદુંરૂપ આપતા,આપણને $\triangle DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{4} \times \triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ મળે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,$\triangle AFE \sim \triangle ABC$ ગુણોત્તર $1:2$ સાથે,તેથી $\text{Area}(\triangle AFE) = \frac{1}{4} \text{Area}(\triangle ABC)$. અન્ય નાના ત્રિકોણો માટે પણ આ જ રીતે,મધ્ય ત્રિકોણ $\triangle DEF$ નું ક્ષેત્રફળ પણ $\frac{1}{4} \text{Area}(\triangle ABC)$ જેટલું થાય છે.
167
DifficultMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$A-P-B$ અને $AP = \frac{2}{3} AB$ છે. $\overline{DP}$ એ $\overline{AC}$ ને $Q$ માં છેદે છે. $\Delta APQ$ અને $\Delta CDQ$ ના ક્ષેત્રફળોનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$4:5$
B
$3:2$
C
$4:9$
D
$2:8$

Solution

(C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$AB \parallel CD$ અને $AB = CD$ છે. આપેલ છે કે $AP = \frac{2}{3} AB$,તેથી $AP = \frac{2}{3} CD$ થાય. $AB \parallel CD$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\Delta APQ \sim \Delta CDQ$ થાય. બે સમરૂપ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળોનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે. તેથી,$\frac{\text{Area}(\Delta APQ)}{\text{Area}(\Delta CDQ)} = \left( \frac{AP}{CD} \right)^2$. $AP = \frac{2}{3} CD$ મુકતા,આપણને મળે છે $\frac{\text{Area}(\Delta APQ)}{\text{Area}(\Delta CDQ)} = \left( \frac{2/3 CD}{CD} \right)^2 = \left( \frac{2}{3} \right)^2 = \frac{4}{9}$.
168
Medium
બહિર્મુખ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના વિકર્ણો $O$ માં છેદે છે. જો $OA \times OD = OB \times OC$ હોય,તો સાબિત કરો કે $AB \parallel CD$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ માં એવી રીતે છેદે છે કે જેથી $OA \times OD = OB \times OC$ થાય.
પગલું $1$: આપેલ સમીકરણને વિકર્ણોના રેખાખંડોના ગુણોત્તરના સ્વરૂપમાં ગોઠવતા: $\frac{OA}{OC} = \frac{OB}{OD}$.
પગલું $2$: $\triangle AOB$ અને $\triangle COD$ ને ધ્યાનમાં લો. આપણી પાસે $\frac{OA}{OC} = \frac{OB}{OD}$ (પગલું $1$ પરથી) છે અને $\angle AOB = \angle COD$ (અભિકોણો).
પગલું $3$: $SAS$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle AOB \sim \triangle COD$.
પગલું $4$: ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન થાય,તેથી $\angle OAB = \angle OCD$ અને $\angle OBA = \angle ODC$.
પગલું $5$: આ રેખાઓ $AB$ અને $CD$ ને છેદતી છેદિકાઓ $AC$ અને $BD$ દ્વારા બનતા યુગ્મકોણો છે. યુગ્મકોણો સમાન હોવાથી,$AB \parallel CD$ સાબિત થાય છે.
169
Medium
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં,$T$ એ $\overline{BC}$ પરનું એક બિંદુ છે. રેખાખંડ $\overrightarrow{AT}$ એ $\overline{BD}$ ને $M$ માં અને $\overrightarrow{DC}$ ના લંબાવેલા ભાગને $O$ માં છેદે છે. સાબિત કરો કે $AM^{2} = MT \times MO$.

Solution

(N/A) $\triangle ABM$ અને $\triangle OTM$ ને ધ્યાનમાં લો. $AB \parallel OC$ હોવાથી (કારણ કે $ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે),$\angle BAM = \angle TOM$ (યુગ્મકોણ) અને $\angle ABM = \angle OTM$ (યુગ્મકોણ) થાય છે.
$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle ABM \sim \triangle OTM$.
તેથી,$\frac{AM}{OM} = \frac{BM}{TM} = \frac{AB}{OT} \quad (1)$.
હવે $\triangle ABT$ અને $\triangle OCT$ ને ધ્યાનમાં લો. $AB \parallel OC$ હોવાથી,$\angle BAT = \angle COT$ અને $\angle ABT = \angle OCT$ થાય છે.
$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle ABT \sim \triangle OCT$.
તેથી,$\frac{AB}{OC} = \frac{BT}{CT} = \frac{AT}{OT} \quad (2)$.
$\triangle BCD$ માં સમાંતર રેખાઓ અને છેદિકા $AT$ ના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{BM}{MD} = \frac{BT}{TC}$ મળે છે.
સમરૂપતાના ગુણોત્તર અને અંતઃખંડના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા સાબિત થાય છે કે $\frac{AM}{MT} = \frac{MO}{AM}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $AM^{2} = MT \times MO$ મળે છે.
170
Medium
$\Delta XYZ$ ના સમતલમાં $\overline{YZ}$ ને સમાંતર દોરેલી રેખા $\overline{XY}$ ના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થાય છે. સાબિત કરો કે આ રેખા $\overline{XZ}$ ને દુભાગે છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $M$ એ $\overline{XY}$ નું મધ્યબિંદુ છે જેથી $XM = MY$ થાય. ધારો કે $M$ માંથી પસાર થતી રેખા $\overline{YZ}$ ને સમાંતર છે અને તે $\overline{XZ}$ ને બિંદુ $N$ માં છેદે છે.
$\Delta XYZ$ માં,$MN \parallel YZ$ હોવાથી,પાયાના સપ્રમાણતાના પ્રમેય (થેલ્સનું પ્રમેય) મુજબ,$\frac{XM}{MY} = \frac{XN}{NZ}$ થાય.
$M$ એ $\overline{XY}$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$XM = MY$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\frac{XM}{MY} = 1$.
આ ગુણોત્તરમાં કિંમત મૂકતા,આપણને $1 = \frac{XN}{NZ}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $XN = NZ$.
તેથી,$N$ એ $\overline{XZ}$ નું મધ્યબિંદુ છે અને આ રેખા $\overline{XZ}$ ને દુભાગે છે.
171
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A-M-B$,$A-N-C$ અને $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ છે. જો $AM = 6$,$MB = 12$ અને $AN = 8$ હોય,તો $AC$ શોધો.
A
$10$
B
$13$
C
$24$
D
$20$

Solution

(C) પ્રમેય (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો સમાન ગુણોત્તરમાં હોય છે.
અહીં $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ હોવાથી:
$\frac{AM}{MB} = \frac{AN}{NC}$
આપેલ છે કે $AM = 6$,$MB = 12$ અને $AN = 8$,તેથી:
$\frac{6}{12} = \frac{8}{NC}$
$\frac{1}{2} = \frac{8}{NC}$
$NC = 8 \times 2 = 16$
$A-N-C$ હોવાથી,$AC = AN + NC$ થાય.
$AC = 8 + 16 = 24$.
172
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$M$ એ $AB$ પર અને $N$ એ $AC$ પર એવી રીતે છે કે જેથી $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ થાય. જો $\frac{AM}{MB} = \frac{3}{4}$ અને $AC = 21$ હોય,તો $AN$ શોધો.
A
$5$
B
$8$
C
$6$
D
$9$

Solution

(D) પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો તે બાજુઓનું સમાન ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
અહીં $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ આપેલ છે,તેથી:
$\frac{AM}{MB} = \frac{AN}{NC} = \frac{3}{4}$.
ધારો કે $AN = 3x$ અને $NC = 4x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $AC = AN + NC = 21$.
કિંમતો મૂકતા,$3x + 4x = 21$,જેનો અર્થ છે કે $7x = 21$,તેથી $x = 3$.
આમ,$AN = 3x = 3 \times 3 = 9$.
173
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$X-P-Y$,$X-Q-Z$ અને $\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ છે. જો $XP = 8$,$XY = 12$ અને $XQ = 12$ હોય,તો $QZ$ શોધો.
A
$6$
B
$5$
C
$4$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta XYZ$ માં,$\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ છે.
પ્રમેય (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,$\frac{XP}{PY} = \frac{XQ}{QZ}$.
અહીં $XP = 8$ અને $XY = 12$ આપેલ છે.
$X-P-Y$ હોવાથી,$PY = XY - XP = 12 - 8 = 4$ મળે.
હવે,કિંમતો મૂકતા: $\frac{8}{4} = \frac{12}{QZ}$.
$2 = \frac{12}{QZ}$.
$QZ = \frac{12}{2} = 6$.
આમ,$QZ$ ની કિંમત $6$ છે.
174
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$P-X-Q$,$P-Y-R$ અને $\overline{XY} \parallel \overline{QR}$ છે. જો $PX = 3$,$PQ = 8$ અને $PY = 4.2$ હોય,તો $YR$ શોધો.
A
$5$
B
$7$
C
$4$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta PQR$ માં,$\overline{XY} \parallel \overline{QR}$ છે.
પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સનો પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની કોઈ એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો તે બાજુઓનું સમાન ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
તેથી,$\frac{PX}{XQ} = \frac{PY}{YR}$.
અહીં $PX = 3$ અને $PQ = 8$ આપેલ છે. $P-X-Q$ હોવાથી,$XQ = PQ - PX = 8 - 3 = 5$ થાય.
હવે,કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{5} = \frac{4.2}{YR}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$3 \times YR = 5 \times 4.2$.
$3 \times YR = 21$.
$YR = \frac{21}{3} = 7$.
આમ,$YR$ ની લંબાઈ $7$ છે.
175
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A-M-B$,$A-N-C$ અને $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ છે. જો $AM = 3x - 1$,$MB = 2x + 1$,$AN = 3x + 1$ અને $NC = 5x + 1$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$5$

Solution

(C) પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સનો પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો સમાન ગુણોત્તરમાં હોય છે.
$\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ હોવાથી,$\frac{AM}{MB} = \frac{AN}{NC}$ થાય.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{3x - 1}{2x + 1} = \frac{3x + 1}{5x + 1}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $(3x - 1)(5x + 1) = (3x + 1)(2x + 1)$.
સાદુરૂપ આપતા: $15x^2 + 3x - 5x - 1 = 6x^2 + 3x + 2x + 1$.
$15x^2 - 2x - 1 = 6x^2 + 5x + 1$.
પદોને ગોઠવતા: $9x^2 - 7x - 2 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $9x^2 - 9x + 2x - 2 = 0$.
$9x(x - 1) + 2(x - 1) = 0$.
$(9x + 2)(x - 1) = 0$.
આથી $x = 1$ અથવા $x = -2/9$ મળે.
લંબાઈ હંમેશા ધન હોય,તેથી $x = 1$ એ સાચો જવાબ છે.
176
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A-M-B$,$A-N-C$ અને $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ છે. જો $AM = x+1$,$MB = 2x-2$,$AN = 2x+2$ અને $NC = 3x+1$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$3$
C
$1$
D
$5$

Solution

(D) પ્રમેય (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓનું સમાન ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે.
$\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ હોવાથી:
$\frac{AM}{MB} = \frac{AN}{NC}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{x+1}{2x-2} = \frac{2x+2}{3x+1}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$(x+1)(3x+1) = (2x-2)(2x+2)$
$3x^2 + x + 3x + 1 = 4x^2 - 4$
$3x^2 + 4x + 1 = 4x^2 - 4$
પદોને ગોઠવતા:
$x^2 - 4x - 5 = 0$
અવયવ પાડતા:
$(x-5)(x+1) = 0$
આથી $x = 5$ અથવા $x = -1$ મળે.
બાજુની લંબાઈ ઋણ ન હોઈ શકે,તેથી $x$ ધન હોવો જોઈએ.
માટે,$x = 5$.
177
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$X-P-Y$,$X-Q-Z$ અને $\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ છે. જો $XY = 5.6$,$XP = 1.4$ અને $XZ = 7.2$ હોય,તો $XQ$ શોધો.
A
$1.8$
B
$2$
C
$5$
D
$10$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta XYZ$ માં,$\overline{PQ} \parallel \overline{YZ}$ છે.
પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સનું પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો સમાન ગુણોત્તરમાં હોય છે.
તેથી,$\frac{XP}{XY} = \frac{XQ}{XZ}$.
આપેલ કિંમતો $XY = 5.6$,$XP = 1.4$ અને $XZ = 7.2$ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{1.4}{5.6} = \frac{XQ}{7.2}$.
અપૂર્ણાંક $\frac{1.4}{5.6}$ નું સાદું રૂપ આપતા $\frac{1}{4}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{1}{4} = \frac{XQ}{7.2}$.
$XQ = \frac{7.2}{4} = 1.8$.
આમ,$XQ$ ની કિંમત $1.8$ છે.
178
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A-M-B$,$A-N-C$ અને $\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ છે. જો $AB = 10.8$,$MB = 4.5$ અને $AC = 4.8$ હોય,તો $AN$ શોધો.
A
$3.0$
B
$2.8$
C
$5.3$
D
$7.8$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ માં,$\overline{MN} \parallel \overline{BC}$ છે.
પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ,જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા બાકીની બે બાજુઓને ભિન્ન બિંદુઓમાં છેદે,તો તે બાજુઓ પર કપાતા રેખાખંડો સમાન ગુણોત્તરમાં હોય છે.
તેથી,$\frac{AM}{MB} = \frac{AN}{NC}$.
પહેલા $AM$ શોધો: $A-M-B$ હોવાથી,$AM = AB - MB = 10.8 - 4.5 = 6.3$.
ધારો કે $AN = x$. તો $NC = AC - AN = 4.8 - x$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{6.3}{4.5} = \frac{x}{4.8 - x}$.
ગુણોત્તરનું સાદું રૂપ આપતા $\frac{6.3}{4.5} = 1.4$.
તેથી,$1.4 = \frac{x}{4.8 - x}$.
$1.4(4.8 - x) = x$.
$6.72 - 1.4x = x$.
$6.72 = 2.4x$.
$x = \frac{6.72}{2.4} = 2.8$.
આમ,$AN = 2.8$.
179
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. જો $AB = 12$,$AC = 8$ અને $BD = 9$ હોય,તો $DC$ શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$2$

Solution

(C) ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,જો કોઈ કિરણ ત્રિકોણના ખૂણાને દુભાગે,તો તે સામેની બાજુને બાકીની બે બાજુઓના પ્રમાણમાં વિભાજિત કરે છે.
$\Delta ABC$ માં,$AD$ એ $\angle A$ નો દ્વિભાજક હોવાથી,આપણને નીચે મુજબનું ગુણોત્તર મળે છે:
$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$
અહીં $AB = 12$,$AC = 8$ અને $BD = 9$ આપેલ છે,તેથી આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{12}{8} = \frac{9}{DC}$
$\frac{12}{8}$ નું સાદું રૂપ આપતા $\frac{3}{2}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{3}{2} = \frac{9}{DC}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$3 \times DC = 9 \times 2$
$3 \times DC = 18$
$DC = \frac{18}{3} = 6$
આમ,$DC$ ની લંબાઈ $6$ છે.
180
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\angle X$ નો દ્વિભાજક $\overline{YZ}$ ને $T$ માં છેદે છે. જો $XY = 10, XZ = 14$ અને $YT = 5$ હોય,તો $YZ$ શોધો.
A
$10$
B
$9$
C
$8$
D
$12$

Solution

(D) ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણના ખૂણાનો દ્વિભાજક સામેની બાજુનું એવા ભાગમાં વિભાજન કરે છે જે ત્રિકોણની બાકીની બે બાજુઓના પ્રમાણમાં હોય છે.
$\Delta XYZ$ માં,$XT$ એ $\angle X$ નો દ્વિભાજક હોવાથી,આપણી પાસે ગુણોત્તર છે: $\frac{XY}{XZ} = \frac{YT}{TZ}$.
આપેલ છે કે $XY = 10, XZ = 14$ અને $YT = 5$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{10}{14} = \frac{5}{TZ}$.
ગુણોત્તરનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{5}{7} = \frac{5}{TZ}$.
તેથી,$TZ = 7$.
$YZ$ ની કુલ લંબાઈ એ $YT$ અને $TZ$ નો સરવાળો છે: $YZ = YT + TZ = 5 + 7 = 12$.
181
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં, $\angle P$ નો દ્વિભાજક $\overline{QR}$ ને $S$ માં છેદે છે. જો $PQ = 5, QS = 4$ અને $QR = 9.6$ હોય, તો $PR$ શોધો.
A
$7$
B
$10$
C
$15$
D
$16$

Solution

(A) $\text{ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ, ત્રિકોણના ખૂણાનો દ્વિભાજક તેની સામેની બાજુનું એવા ભાગોમાં વિભાજન કરે છે જે ત્રિકોણની અન્ય બે બાજુઓના પ્રમાણમાં હોય છે.}$
$\Delta PQR$ માં, $PS$ એ $\angle P$ નો દ્વિભાજક હોવાથી, આપણી પાસે ગુણોત્તર છે: $\frac{PQ}{PR} = \frac{QS}{SR}$.
આપેલ છે કે $QR = 9.6$ અને $QS = 4$, તેથી $SR$ ની કિંમત: $SR = QR - QS = 9.6 - 4 = 5.6$ મળે.
પ્રમેયમાં જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $\frac{5}{PR} = \frac{4}{5.6}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4 \times PR = 5 \times 5.6$.
$4 \times PR = 28$.
$PR = \frac{28}{4} = 7$.
આમ, $PR$ ની લંબાઈ $7$ છે.
182
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. જો $AB = 5.2$,$AC = 10.4$ અને $BD = 3.8$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$10.5$
B
$11.4$
C
$13$
D
$15$

Solution

(B) ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણના ખૂણાનો દ્વિભાજક સામેની બાજુનું એવા ભાગોમાં વિભાજન કરે છે જે ત્રિકોણની અન્ય બે બાજુઓના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$.
આપેલ છે કે $AB = 5.2$,$AC = 10.4$ અને $BD = 3.8$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{5.2}{10.4} = \frac{3.8}{DC}$.
કારણ કે $\frac{5.2}{10.4} = \frac{1}{2}$,તેથી $\frac{1}{2} = \frac{3.8}{DC}$.
આમ,$DC = 3.8 \times 2 = 7.6$.
કારણ કે $BC = BD + DC$,તેથી $BC = 3.8 + 7.6 = 11.4$.
183
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. જો $AB = 12, BD = 9$ અને $BC = 21$ હોય,તો $AC$ શોધો.
A
$25$
B
$20$
C
$16$
D
$30$

Solution

(C) ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણના ખૂણાનો દ્વિભાજક સામેની બાજુનું એવા ભાગમાં વિભાજન કરે છે જે ત્રિકોણની બાકીની બે બાજુઓના પ્રમાણમાં હોય છે.
$\Delta ABC$ માં,$AD$ એ $\angle A$ નો દ્વિભાજક હોવાથી,આપણી પાસે ગુણોત્તર છે: $\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$.
આપેલ છે કે $BC = 21$ અને $BD = 9$,તેથી $DC$ આ મુજબ શોધી શકાય: $DC = BC - BD = 21 - 9 = 12$.
પ્રમેયમાં જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $\frac{12}{AC} = \frac{9}{12}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $9 \times AC = 12 \times 12$.
$9 \times AC = 144$.
$AC = \frac{144}{9} = 16$.
તેથી,$AC$ ની લંબાઈ $16$ છે.
184
Medium
સમલંબ ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. સાબિત કરો કે $\Delta MAB$ અને $\Delta MCD$ વચ્ચેની સંગતતા $MAB \leftrightarrow MCD$ એ સમરૂપતા છે.

Solution

(N/A) $1$. આપેલ છે: સમલંબ ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$. વિકર્ણો $\overline{AC}$ અને $\overline{BD}$ બિંદુ $M$ માં છેદે છે.
$2$. $\Delta MAB$ અને $\Delta MCD$ ને ધ્યાનમાં લો.
$3$. $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,છેદિકા $\overline{AC}$ અને $\overline{BD}$ દ્વારા બનતા યુગ્મકોણ સમાન હોય છે.
$4$. તેથી,$\angle MAB = \angle MCD$ (યુગ્મકોણ).
$5$. તેવી જ રીતે,$\angle MBA = \angle MDC$ (યુગ્મકોણ).
$6$. વળી,$\angle AMB = \angle CMD$ (અભિકોણ).
$7$. $AAA$ (ખૂ-ખૂ-ખૂ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta MAB \sim \Delta MCD$.
$8$. આમ,સંગતતા $MAB \leftrightarrow MCD$ એ સમરૂપતા છે.
185
MediumMCQ
ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $MA = 8$,$MB = 12$ અને $MC = 6$ હોય,તો $MD$ શોધો.
A
$9$
B
$5$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ છે.
$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન થાય,એટલે કે $\angle MAB = \angle MCD$ અને $\angle MBA = \angle MDC$.
$AA$ (ખૂ-ખૂ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય.
સમરૂપ ત્રિકોણો માટે,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{MA}{MC} = \frac{MB}{MD}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $MA = 8$,$MB = 12$,અને $MC = 6$.
$\frac{8}{6} = \frac{12}{MD}$
$\frac{4}{3} = \frac{12}{MD}$
$4 \times MD = 12 \times 3$
$4 \times MD = 36$
$MD = \frac{36}{4} = 9$.
તેથી,$MD$ ની લંબાઈ $9$ છે.
186
MediumMCQ
$\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $MA = 10$,$MB = 8$ અને $MC = 5$ હોય,તો $BD$ શોધો.
A
$15$
B
$12$
C
$20$
D
$25$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$,તેથી $AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય,કારણ કે $\angle MAB = \angle MCD$ અને $\angle MBA = \angle MDC$ (યુગ્મકોણ).
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{MA}{MC} = \frac{MB}{MD}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{10}{5} = \frac{8}{MD}$.
$2 = \frac{8}{MD} \implies MD = \frac{8}{2} = 4$.
વિકર્ણ $BD$ ની લંબાઈ $BM + MD = 8 + 4 = 12$ થાય.
187
MediumMCQ
$\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $MA = 12$,$AC = 20$ અને $MB = 9$ હોય,તો $MD$ શોધો.
A
$10$
B
$4$
C
$6$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\square ABCD$ એક ચતુષ્કોણ છે જેમાં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ છે.
$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન થાય,તેથી $\angle MAB = \angle MCD$ અને $\angle MBA = \angle MDC$ મળે.
$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય:
$\frac{MA}{MC} = \frac{MB}{MD}$.
અહીં $MA = 12$ અને $AC = 20$ આપેલ છે. $AC = MA + MC$ હોવાથી,$MC = AC - MA = 20 - 12 = 8$ મળે.
આ કિંમતો ગુણોત્તરમાં મૂકતા:
$\frac{12}{8} = \frac{9}{MD}$.
$\frac{3}{2} = \frac{9}{MD}$.
$3 \cdot MD = 18$.
$MD = 6$.
188
Medium
$\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $MA = 3x - 19$,$MB = x - 3$,$MC = x - 5$ અને $MD = 3$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.

Solution

(A) $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય.
તેથી,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય: $\frac{MA}{MC} = \frac{MB}{MD}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{3x - 19}{x - 5} = \frac{x - 3}{3}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $3(3x - 19) = (x - 5)(x - 3)$.
$9x - 57 = x^2 - 3x - 5x + 15$.
$9x - 57 = x^2 - 8x + 15$.
દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા: $x^2 - 17x + 72 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(x - 8)(x - 9) = 0$.
આમ,$x = 8$ અથવા $x = 9$.
189
MediumMCQ
$\square PQRS$ માં,$\overline{PQ} \parallel \overline{RS}$ અને $\overline{PR} \cap \overline{QS} = \{X\}$ છે. જો $XP = 2x + 4$,$XQ = 4x - 2$,$XR = x + 1$ અને $XS = 4$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$19$
C
$10$
D
$15$

Solution

(A) $\overline{PQ} \parallel \overline{RS}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle XPQ \sim \triangle XRS$ થાય (યુગ્મકોણ સમાન હોય છે).
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે: $\frac{XP}{XR} = \frac{XQ}{XS}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{2x + 4}{x + 1} = \frac{4x - 2}{4}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4(2x + 4) = (x + 1)(4x - 2)$.
$8x + 16 = 4x^2 - 2x + 4x - 2$.
$8x + 16 = 4x^2 + 2x - 2$.
દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા: $4x^2 - 6x - 18 = 0$.
$2$ વડે ભાગતા: $2x^2 - 3x - 9 = 0$.
અવયવ પાડતા: $2x^2 - 6x + 3x - 9 = 0 \implies 2x(x - 3) + 3(x - 3) = 0$.
$(2x + 3)(x - 3) = 0$.
આમ,$x = 3$ અથવા $x = -1.5$.
લંબાઈ હંમેશા ધન હોવાથી,$x = 3$ મળે.
190
MediumMCQ
$\square XYZW$ માં,$\overline{XY} \parallel \overline{ZW}$ અને $\overline{XZ} \cap \overline{YW} = \{P\}$ છે. જો $PX = 3x - 1$,$PY = 2x + 1$,$PZ = 5x - 3$ અને $PW = 6x - 5$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$2$
C
$9$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\square XYZW$ માં $\overline{XY} \parallel \overline{ZW}$ છે.
$\overline{XZ}$ અને $\overline{YW}$ એ $P$ બિંદુએ છેદતી છેદિકાઓ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle PXY \sim \triangle PZW$ થાય (યુગ્મકોણ સમાન હોવાથી).
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય: $\frac{PX}{PZ} = \frac{PY}{PW}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{3x - 1}{5x - 3} = \frac{2x + 1}{6x - 5}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $(3x - 1)(6x - 5) = (2x + 1)(5x - 3)$.
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા: $18x^2 - 15x - 6x + 5 = 10x^2 - 6x + 5x - 3$.
$18x^2 - 21x + 5 = 10x^2 - x - 3$.
પદોને ગોઠવતા: $8x^2 - 20x + 8 = 0$.
$4$ વડે ભાગતા: $2x^2 - 5x + 2 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $2x^2 - 4x - x + 2 = 0 \implies 2x(x - 2) - 1(x - 2) = 0$.
$(2x - 1)(x - 2) = 0$.
આમ,$x = 0.5$ અથવા $x = 2$.
જો $x = 0.5$ લઈએ,તો $PW = 6(0.5) - 5 = -2$ મળે,જે શક્ય નથી કારણ કે લંબાઈ ઋણ ન હોઈ શકે.
તેથી,$x = 2$.
191
MediumMCQ
ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{O\}$ છે. જો $OA = 3x - 19$,$OB = x - 4$,$OC = x - 3$ અને $OD = 4$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$x = 8$
B
$x = 11$
C
$x = 8$ અથવા $x = 11$
D
$x = 5$

Solution

(C) અહીં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle OAB \sim \triangle OCD$ થાય.
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય: $\frac{OA}{OC} = \frac{OB}{OD}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{3x - 19}{x - 3} = \frac{x - 4}{4}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4(3x - 19) = (x - 3)(x - 4)$.
$12x - 76 = x^2 - 7x + 12$.
દ્વિઘાત સમીકરણના સ્વરૂપમાં ગોઠવતા: $x^2 - 19x + 88 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(x - 8)(x - 11) = 0$.
આમ,$x = 8$ અથવા $x = 11$ મળે છે.
192
MediumMCQ
સંગતતા $ABC \leftrightarrow PQR$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ છે. જો $AB = 8$,$PQ = 14$ અને $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $20$ હોય,તો $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$45$
B
$40$
C
$25$
D
$35$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$.
સમરૂપ ત્રિકોણો માટે,તેમની પરિમિતિનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\Delta ABC \text{ ની પરિમિતિ}}{\Delta PQR \text{ ની પરિમિતિ}} = \frac{AB}{PQ}$.
આપેલ છે કે $AB = 8$,$PQ = 14$ અને $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $= 20$.
ધારો કે $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $x$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{20}{x} = \frac{8}{14}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{20}{x} = \frac{4}{7}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4x = 20 \times 7$.
$4x = 140$.
$x = \frac{140}{4} = 35$.
આમ,$\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $35$ છે.
193
MediumMCQ
$\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ એ $PQR \leftrightarrow XYZ$ સંગતતા માટે છે. $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $24$ છે અને $\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ $60$ છે. જો $PR = 10$ હોય,તો $XZ$ શોધો.
A
$25$
B
$30$
C
$35$
D
$40$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$.
સમરૂપ ત્રિકોણો માટે,તેમની પરિમિતિનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\Delta PQR \text{ ની પરિમિતિ}}{\Delta XYZ \text{ ની પરિમિતિ}} = \frac{PR}{XZ}$.
આપેલ કિંમતો છે: $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $= 24$,$\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ $= 60$,અને $PR = 10$.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા: $\frac{24}{60} = \frac{10}{XZ}$.
$\frac{24}{60}$ નું સાદું રૂપ આપતા $\frac{2}{5}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{2}{5} = \frac{10}{XZ}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $2 \times XZ = 50$ મળે.
$XZ = \frac{50}{2} = 25$.
આમ,$XZ = 25$.
194
MediumMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta PQR$ માં,$\angle A \cong \angle Q$ અને $\angle B \cong \angle R$ છે. તો તેમની વચ્ચેની કઈ સંગતતા સમરૂપતા છે?
A
$\Delta ABC \sim \Delta PQR$
B
$\Delta ABC \sim \Delta QRP$
C
$\Delta ABC \sim \Delta RQP$
D
$\Delta ABC \sim \Delta PRQ$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\angle A = \angle Q$ અને $\angle B = \angle R$.
$AA$ (ખૂ-ખૂ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,જો બે ત્રિકોણના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય,તો તે ત્રિકોણો સમરૂપ છે.
અહીં $\angle A$ ને સંગત $\angle Q$ છે,$\angle B$ ને સંગત $\angle R$ છે,અને તેથી $\angle C$ ને સંગત $\angle P$ થશે.
તેથી,તેમની વચ્ચેની સંગતતા $\Delta ABC \sim \Delta QRP$ છે.
195
MediumMCQ
$\Delta PQR$ અને $\Delta XYZ$ માં,$\frac{PQ}{YZ} = \frac{QR}{XZ} = \frac{RP}{XY}$ છે. તેમની વચ્ચેની કઈ સંગતતા સમરૂપતા છે?
A
$\Delta PQR \sim \Delta XYZ$
B
$\Delta PQR \sim \Delta ZYX$
C
$\Delta PQR \sim \Delta YZX$
D
$\Delta PQR \sim \Delta XZY$

Solution

(C) બાજુઓના ગુણોત્તર આપેલ છે: $\frac{PQ}{YZ} = \frac{QR}{XZ} = \frac{RP}{XY}$.
$SSS$ (બાજુ-બાજુ-બાજુ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,સંગતતા બાજુઓના ક્રમમાં શિરોબિંદુઓ સાથે મેળ ખાવી જોઈએ.
બાજુઓની સરખામણી કરતા:
$PQ$ ને સંગત $YZ$ છે
$QR$ ને સંગત $ZX$ છે
$RP$ ને સંગત $XY$ છે
આમ,શિરોબિંદુઓ $P, Q, R$ અનુક્રમે $Y, Z, X$ ને સંગત છે.
તેથી,$\Delta PQR \sim \Delta YZX$.
196
MediumMCQ
$\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{O\}$ છે. જો $\frac{OA}{OC} = \frac{1}{2}$ અને $AB = 5$ હોય,તો $CD$ શોધો.
A
$50$
B
$40$
C
$30$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\square ABCD$ એક ચતુષ્કોણ છે જેમાં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ છે.
$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન થાય,એટલે કે $\angle OAB = \angle OCD$ અને $\angle OBA = \angle ODC$ થાય.
$AA$ (ખૂ-ખૂ) સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle OAB \sim \triangle OCD$ થાય.
સમરૂપ ત્રિકોણ માટે,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{OA}{OC} = \frac{OB}{OD} = \frac{AB}{CD}$.
અહીં $\frac{OA}{OC} = \frac{1}{2}$ અને $AB = 5$ આપેલ છે.
આ કિંમતો ગુણોત્તરમાં મૂકતા:
$\frac{1}{2} = \frac{5}{CD}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $CD = 5 \times 2 = 10$ મળે.
આમ,$CD$ ની લંબાઈ $10$ છે.
197
MediumMCQ
ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $\frac{MB}{MD} = \frac{5}{3}$ અને $CD = 12$ હોય,તો $AB$ શોધો.
A
$20$
B
$30$
C
$40$
D
$50$

Solution

(A) ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય (યુગ્મકોણો સમાન હોવાથી).
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{CD} = \frac{MB}{MD} = \frac{MA}{MC}$.
અહીં $\frac{MB}{MD} = \frac{5}{3}$ અને $CD = 12$ આપેલ છે,તેથી:
$\frac{AB}{12} = \frac{5}{3}$.
$AB$ માટે ગણતરી કરતા:
$AB = \frac{5}{3} \times 12 = 5 \times 4 = 20$.
આમ,$AB = 20$ મળે છે.
198
MediumMCQ
$\square ABCD$ માં,$\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ અને $\overline{AC} \cap \overline{BD} = \{M\}$ છે. જો $\frac{AB}{CD} = \frac{2}{1}$ અને $AC = 15$ હોય,તો $MA$ અને $MC$ શોધો.
A
$MA = 10, MC = 5$
B
$MA = 5, MC = 10$
C
$MA = 7.5, MC = 7.5$
D
$MA = 9, MC = 6$

Solution

(A) અહીં $\overline{AB} \parallel \overline{CD}$ હોવાથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle MAB \sim \triangle MCD$ થાય (યુગ્મકોણ સમાન હોવાથી).
તેથી,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન થાય: $\frac{MA}{MC} = \frac{MB}{MD} = \frac{AB}{CD} = \frac{2}{1}$.
આપેલ છે કે $AC = MA + MC = 15$.
સમીકરણમાં $MA = 2MC$ મૂકતા: $2MC + MC = 15$.
$3MC = 15 \implies MC = 5$.
તેથી,$MA = 2 \times 5 = 10$.
આમ,$MA = 10$ અને $MC = 5$ મળે છે.
199
MediumMCQ
સંગતતા $ABC \leftrightarrow XYZ$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ છે. જો $AB = 12, XY = 8$ અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $81$ હોય,તો $\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$45$
B
$40$
C
$36$
D
$50$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$.
બે સમરૂપ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના પ્રમેય મુજબ,તેમના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\text{Area}(\Delta ABC)}{\text{Area}(\Delta XYZ)} = \left( \frac{AB}{XY} \right)^2$.
અહીં $AB = 12, XY = 8$ અને $\text{Area}(\Delta ABC) = 81$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{81}{\text{Area}(\Delta XYZ)} = \left( \frac{12}{8} \right)^2$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{12}{8} = \frac{3}{2}$.
તેથી,$\frac{81}{\text{Area}(\Delta XYZ)} = \left( \frac{3}{2} \right)^2 = \frac{9}{4}$.
હવે,$\text{Area}(\Delta XYZ)$ માટે ગણતરી કરતા: $\text{Area}(\Delta XYZ) = \frac{81 \times 4}{9}$.
$\text{Area}(\Delta XYZ) = 9 \times 4 = 36$.
આમ,$\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $36$ છે.
200
MediumMCQ
$PQR \leftrightarrow XZY$ સંગતતા માટે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ છે. જો $\frac{PQ}{XZ} = \frac{7}{3}$ હોય અને $\Delta XYZ$ નું ક્ષેત્રફળ $72$ હોય,તો $\Delta PQR$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$410$
B
$400$
C
$320$
D
$392$

Solution

(D) આપેલ છે કે $PQR \leftrightarrow XZY$ સંગતતા હેઠળ $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ છે.
બે સમરૂપ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના ગુણોત્તરના પ્રમેય મુજબ,તેમના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\text{Area}(\Delta PQR)}{\text{Area}(\Delta XYZ)} = \left( \frac{PQ}{XZ} \right)^2$.
આપેલ છે કે $\frac{PQ}{XZ} = \frac{7}{3}$ અને $\text{Area}(\Delta XYZ) = 72$.
આ કિંમતો મૂકતા,$\frac{\text{Area}(\Delta PQR)}{72} = \left( \frac{7}{3} \right)^2$.
$\frac{\text{Area}(\Delta PQR)}{72} = \frac{49}{9}$.
$\text{Area}(\Delta PQR) = \frac{49}{9} \times 72$.
$\text{Area}(\Delta PQR) = 49 \times 8 = 392$.

Triangles — Mix Examples - Triangles · Frequently Asked Questions

1Are these Triangles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Triangles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.